język polski-Türkçe FreeDict+WikDict dictionary
edition published: 2023-05-29
language: pl; tr
availability: Licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported license (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/legalcode)

awy /ˈavɨ/ (suffix)
imsi
  …modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)

filia /ˈfʲilʲja/ (suffix)
fili
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających upodobania, zamiłowania, skłonności do czegoś

fobia /ˈfɔbʲja/ (suffix)
fobi
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś

gram (suffix)
graf
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z literą, pismem, zapisem, ilustracją

izm /ism̥/ (suffix)
izm
  …tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami

logia /ˈlɔɟja/ (suffix)
loji
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką

naście /ˈnaɕʨ̑ɛ/ (suffix)
n
  tworzący liczebniki główne od 11 do 19 włącznie

ość /ɔɕʨ̑/ (suffix)
lik
  …tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną

skop /skɔp/ (suffix)
skop
  ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami przyrządów służących do obserwacji i badania

AA /a‿ˈː/ (acronym)
AA
  = Anonimowi Alkoholicy;

AIDS /ɛjts/ (n)
AIDS
  (medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

Aarhus (pn)
Aarhus
  (geografia, geograficzny) miasto w Danii;

Aaron /aˈːrɔ̃n/ (pn)
Harun
  (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
  imię męskie;

Abakan /aˈbakãn/ (pn)
Abakan
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone nad rzeką Abakan (1.2), stolica Chakasji;

Abchaz /ˈapxas/ (n)
Abaza
  mieszkaniec Abchazji;

Abchazja /apˈxazʲja/ (pn)
Abhazya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abdul (pn)
Abdal
  imię męskie

Abel /ˈabɛl/ (pn)
Habil
  imię męskie;

Aberdeen (pn)
Aberdeen
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan /abʲˈiʤ̑ãn/ /ˈabʲiʤ̑ãn/ (pn)
Abican
  (geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abisynia /ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/ (pn)
Habeşistan
  (geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

Aborygen /ˌabɔˈrɨɡɛ̃n/ (n)
aborjin
  (antropologia, antropologiczny) pierwotny mieszkaniec Australii;

Abraham /abˈraxãm/ (pn)
İbrahim
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Abu Zabi /ˈabu ˈzabʲi/ (pn)
Abu Dabi
  (geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

Abudża /aˈbuʤ̑a/ (pn)
Abuja
  (geografia, geograficzny) stolica Nigerii;

Achaja /aˈxaja/ (pn)
Ahaya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w Grecji;

Achilles /aˈxʲilːɛs/ (pn)
Aşil
  (mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;

Adam /ˈadãm/ (pn)
Adem
  (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;
Adem, Âdem
  imię męskie;

Adelajda /ˌadɛˈlajda/ (pn)
Adelaide
  (geografia, geograficzny) miasto w Australii;
  imię żeńskie;

Aden /ˈadɛ̃n/ (pn)
Aden
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską;

Adonis /aˈdɔ̃ɲis/ (pn)
Adonis
  (mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adygeja (pn)
Adıge
  autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop

Adżaria (pn)
Acara
  (geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

Afganistan /ˌavɡãˈɲistãn/ (pn)
Afganistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afgańczyk /avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Afgan
  obywatel Afganistanu

Afrodyta /ˌafrɔˈdɨta/ (pn)
Afrodit
  (mitologia grecka) bogini miłości;

Afrodyzja /ˌafrɔˈdɨzʲja/ (pn)
Afrodisias
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

Afryka /ˈafrɨka/ (pn)
Afrika
  (geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afryka Południowa (pn)
Güney Afrika
  (geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący południową część tego kontynentu;

Afryka Północna /ˈafrɨka puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Kuzey Afrika
  (geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący północną część kontynentu;

Afrykanin /ˌafrɨˈkãɲĩn/ (n)
Afrikalı
  mieszkaniec Afryki

Aisne (pn)
Aisne
  (geografia, geograficzny) (administracja) departament w północnej Francji;
  (geografia, geograficzny) rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;

Akra /ˈakra/ (pn)
Akra
  (geografia, geograficzny) stolica Ghany;

Aksu (pn)
Aksu
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He;

Akwitania /ˌakfʲiˈtãɲja/ (pn)
Akitanya
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Akwizgran /aˈkfʲizɡrãn/ (pn)
Aachen
  (geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Alabama /ˌalaˈbãma/ (pn)
Alabama
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Alaska /aˈlaska/ (pn)
Alaska
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Albania /alˈbãɲja/ (pn)
Arnavutluk
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albanka /alˈbãŋka/ (n)
Arnavut
  kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

Albańczyk /alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Arnavut
  człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Aldebaran /ˌaldɛˈbarãn/ (pn)
Aldebaran
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Aleksander /ˌalɛˈksãndɛr/ (pn)
İskender
  imię męskie;

Aleksandria /ˌalɛˈksãndrʲja/ (pn)
İskenderiye
  (geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleppo /aˈlɛpːɔ/ (pn)
Halep
  (geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;
  (geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)

Algier /ˈalʲɟɛr/ (pn)
Cezayir
  (geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk /alʲˈɟɛrʧ̑ɨk/ (n)
Cezayirli
  obywatel Algierii

Algieria /alʲˈɟɛrʲja/ (pn)
Cezayir
  (geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna (pn)
Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii

Alicja /aˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Alis
  imię żeńskie;

Allah /ˈalːax/ (pn)
Allah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alpy /ˈalpɨ/ (pn)
Alpler
  (geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alpy Górnej Prowansji (pn)
Alpes-de-Haute-Provence
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Nadmorskie (pn)
Alpes-Maritimes
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Wysokie (pn)
Hautes-Alpes
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Aluta (pn)
Oltu
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

Alzacja /alˈzaʦ̑ʲja/ (pn)
Alsace, Alsas
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Amazonka /ˌãmaˈzɔ̃nka/ (pn)
Amazon, Amazon Nehri
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

Ameryka /ãˈmɛrɨka/ (pn)
Amerika
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa /ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Güney Amerika
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna /ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Kuzey Amerika
  (geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Łacińska /ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska/ (pn)
Latin Amerika
  (geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

Amerykanin /ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
Amerikalı
  mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amman /ˈãmːãn/ (pn)
Amman
  (geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amsterdam /ãmˈstɛrdãm/ (pn)
Amsterdam
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amu-daria /ˌãmu‿ˈdarʲja/ (pn)
Amuderya, Ceyhun
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Amur /ˈãmur/ (pn)
Amur
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

Anapa (pn)
Anapa
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Anatolia /ˌãnaˈtɔlʲja/ (pn)
Anadolu
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja /ˌãndaˈluzʲja/ (pn)
Endülüs
  (geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andiżan (pn)
Andican
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;

Andora /ãnˈdɔra/ (pn)
Andorra, Andora
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andorczyk /ãnˈdɔrʧ̑ɨk/ (n)
Andorralı
  obywatel Andory

Andromacha (pn)
Andromahi
  (mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

Andromeda /ˌãndrɔ̃ˈmɛda/ (pn)
Andromeda
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
  imię żeńskie;

Andy /ˈãndɨ/ (pn)
And Dağları
  (geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Angielka /ãŋʲˈɟɛlka/ (n)
İngiliz
  kobieta narodowości angielskiej

Anglia /ˈãŋɡlʲja/ (pn)
İngiltere
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglik /ˈãŋɡlʲik/ (n)
ingiliz, İngiliz
  mężczyzna narodowości angielskiej

Angola /ãŋˈɡɔla/ (pn)
Angola
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Anguilla (pn)
Anguilla
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Ani (pn)
Ani
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stanowisko archeologiczne i ruiny w miejscu dawnego ormiańskiego miasta na wschodzie obecnej Turcji przy granicy z Armenią;

Anioł Stróż /ˈãɲɔw ˈstruʃ/ (n)
koruyucu melek
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Ankara /ãŋˈkara/ (pn)
Ankara
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Antananarywa /ˌãntãnãnaˈrɨva/ (pn)
Antananarivo
  (geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares /ãnˈtarɛs/ (pn)
Antares
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda /ˌãntarkˈtɨda/ (pn)
Antarktika
  (geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antarktyka /ãnˈtarktɨka/ (pn)
Antarktika
  (geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

Antigua i Barbuda /ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda/ (pn)
Antigua ve Barbuda
  (geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antiochia (pn)
Antakya
  (geografia, geograficzny) współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

Antoni /ãnˈtɔ̃ɲi/ (pn)
Antümi
  imię męskie;

Antwerpia /ãntˈfɛrpʲja/ (pn)
Anvers, Antwerp
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antychryst (pn)
Deccal
  (wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

Antyle Holenderskie /ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/ (pn)
Hollanda Antilleri
  (geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Apeniny /ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/ (pn)
Apenin Dağları
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apulia (pn)
Puglia
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Arab /ˈarap/ (n)
Arap
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

Arabia /aˈrabʲja/ (pn)
Arabistan
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

Arabia Saudyjska /aˈrabʲja sawˈdɨjska/ (pn)
Suudi Arabistan
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka /aˈrapka/ (n)
Arap
  kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Arabska Republika Egiptu (pn)
Mısır Arap Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu

Aragonia /ˌaraˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Aragon
  (geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Ararat /aˈrarat/ (pn)
Ağrı Dağı
  (geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji;

Arbela /arˈbɛla/ (pn)
Erbil
  (geografia, geograficzny) (starożytność) miasto w Iraku;

Archangielsk /arˈxãŋʲɟɛlsk/ (pn)
Arhangelsk
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

Archimedes /ˌarxʲĩˈmɛdɛs/ (pn)
Arşimet
  (historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Ardeny (pn)
Ardennes
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;

Ares /ˈarɛs/ (pn)
Ares
  (mitologia grecka) bóg wojny;

Argentyna /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Arjantin
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentyńczyk /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Arjantinli
  obywatel Argentyny

Argos (pn)
Argos
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

Ariel /ˈarʲjɛl/ (pn)
Ariel
  imię męskie;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
  (biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

Arizona /ˌarʲiˈzɔ̃na/ (pn)
Arizona
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arka Przymierza (pn)
Ahit Sandığı
  (biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

Arkadia /arˈkadʲja/ (pn)
Arkadya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

Arkansas /arˈkãw̃zas/ /ˈarkãw̃sɔ/ (pn)
Arkansas
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arktyka /ˈarktɨka/ (pn)
Arktika
  (geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armagedon /ˌarmaˈɡɛdɔ̃n/ (n)
Armageddon
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

Armenia /arˈmɛ̃ɲja/ (pn)
Ermenistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armia Czerwona (pn)
Kızılordu
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;

Artemida /ˌartɛ̃ˈmʲida/ (pn)
Artemis
  (mitologia grecka) bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

Aruba /aˈruba/ (pn)
Aruba
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arystoteles /ˌarɨstɔˈtɛlɛs/ (pn)
Aristo
  (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

Astrachań /aˈstraxãɲ/ (pn)
Astrahan
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

Asturia (pn)
Asturias
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

Asyria /aˈsɨrʲja/ (pn)
Asurlular, Asur
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Asyryjczyk /ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Asurlu
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;

Aszchabad /aʃˈxabat/ (pn)
Aşkabat
  (geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu;

Aszura (pn)
Aşura Günü, Aşure Günü
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie święto przypadające dziesiątego dnia miesiąca muharram;

Atena /aˈtɛ̃na/ (pn)
Athena
  (mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;

Ateny /aˈtɛ̃nɨ/ (pn)
Atina
  (geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Atlanta /aˈtlãnta/ (pn)
Atlanta
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;

Atlantyk /aˈtlãntɨk/ (pn)
Atlantik
  (geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

Attyka (pn)
Attika
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Augiasz (pn)
Augeas
  (mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Augsburg /ˈawɡzburk/ (pn)
Augsburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

Australia /awˈstralʲja/ (pn)
Avustralya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
  (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australia Zachodnia (pn)
Batı Avustralya
  (geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

Australijczyk /ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Avustralyalı
  mieszkaniec, obywatel Australii

Austria /ˈawstrʲja/ (pn)
Avusturya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriak /ˈawstrʲjak/ (n)
Avusturyalı
  mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry /ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Avusturya-Macaristan, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Awinion /aˈvʲĩɲɔ̃n/ (pn)
Avignon
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azerbejdżan /ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn/ (pn)
Azerbaycan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azja /ˈazʲja/ (pn)
Asya
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza /ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/ (pn)
Küçük Asya
  (geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azja Południowa (pn)
Güney Asya
  (geografia, geograficzny) region Azji

Azja Południowo-Wschodnia (n)
Güneydoğu Asya
  (geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

Azja Zachodnia (pn)
Batı Asya
  (geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

Azja Środkowa (pn)
Orta Asya
  (geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

Azjata /aˈzʲjata/ (n)
Asyalı
  mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Azjatka /aˈzʲjatka/ (n)
Asyalı
  mieszkanka Azji

Azory /aˈzɔrɨ/ (pn)
Azorlar
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Ałtaj /ˈawtaj/ (pn)
Altay
  (geografia, geograficzny) azjatyckie pasmo górskie;

BDSM (acronym)
BDSM
  (seksuologia, seksuologiczny) spektrum dobrowolnych relacji i zachowań seksualnych z zakresu dominacji, zadawania bólu, dyscypliny, kar i niewolenia;

Bab al-Mandab (pn)
Bab'ül Mendep
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Afryką a Półwyspem Arabskim, ważny punkt żeglugowy na trasie Europa – Daleki Wschód;

Babadag (pn)
Babadağ
  (geografia, geograficzny) miasto w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza;

Babilon /baˈbʲilɔ̃n/ (pn)
Babil
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Babilonia /ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Babil
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;

Bachus /ˈbaxus/ (pn)
Diyonisos
  (mitologia rzymska) (zobacz) [[Dionizos, Bakchos, Liber, Liber Pater]]

Badenia-Wirtembergia /ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/ (pn)
Baden-Württemberg
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad /ˈbaɡdat/ (pn)
Bağdat
  (geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Bahamy /baˈxãmɨ/ (pn)
Bahamalar
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;

Bahrajn /ˈbaxrajn/ (pn)
Bahreyn
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bajkał /ˈbajkaw/ (pn)
Baykal
  (geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Bajkonur (pn)
Baykonur
  (geografia, geograficzny) rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

Bakczysaraj (pn)
Bahçesaray
  (geografia, geograficzny) miasto na Krymie;

Baktria (pn)
Baktria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Baku /ˈbaku/ (pn)
Bakü
  (geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

Baleary (pn)
Balear Adaları
  (geografia, geograficzny) archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego;

Bandżul /ˈbãn͇ʤ̑ul/ (pn)
Banjul
  (geografia, geograficzny) stolica Gambii;

Bangkok /ˈbãŋkːɔk/ (pn)
Bangkok
  (geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz /bãŋɡˈladɛʃ/ (pn)
Bangladeş
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Banglijczyk (n)
Bangladeşli
  obywatel Bangladeszu

Barabasz /baˈrabaʃ/ (pn)
Barabbas
  (biblijny) imię męskie;

Baran /ˈbarãn/ (pn)
Koç, Aries
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Barbados /barˈbadɔs/ (pn)
Barbados
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

Barbadosyjczyk (n)
Barbadoslu
  obywatel Barbadosu

Barcelona /ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na/ (pn)
Barselona
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Barnaba /barˈnaba/ (pn)
Barnabas
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Barnauł (pn)
Barnaul
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Bask /bask/ (n)
Bask
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Batman /ˈbatmãn/ (pn)
Batman
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny bohater filmów i komiksów;

Bawaria /baˈvarʲja/ (pn)
Bavyera
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bazylea /ˌbazɨˈlɛa/ (pn)
Basel
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

Bałkany /bawˈkãnɨ/ (pn)
Balkanlar
  (geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

Bałtyk /ˈbawtɨk/ (n)
Baltık Denizi
  (geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

Beduin /bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn/ (n)
bedevi
  (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut /ˈbɛjrut/ (pn)
Beyrut
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

Belfast /ˈbɛlfast/ (pn)
Belfast
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

Belg /bɛlk/ (n)
Belçikalı
  obywatel Belgii

Belgia /ˈbɛlʲɟja/ (n)
Belçika
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka /bɛlʲˈɟijka/ (n)
Belçikalı
  obywatelka Belgii

Belgrad /ˈbɛlɡrat/ (pn)
Belgrad
  stolica Serbii;

Belize /bɛˈlʲizɛ/ (pn)
Belize
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Bengal /ˈbɛ̃ŋɡal/ (pn)
Bengal
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Beniamin /bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/ (pn)
Bünyamin
  imię męskie;

Benin /ˈbɛ̃ɲĩn/ (pn)
Benin
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Berber /ˈbɛrbɛr/ (n)
Berberi
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

Bergamo (pn)
Bergamo
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

Berlin /ˈbɛrlʲĩn/ (pn)
Berlin
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni /ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/ (n)
Batı Berlin
  (historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudy /bɛrˈmudɨ/ (pn)
Bermuda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Berno /ˈbɛrnɔ/ (pn)
Bern
  (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;

Besarabia (pn)
Besarabya
  (geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Betelgeza (pn)
Betelgeuse
  (astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

Betlejem /bɛˈtlɛjɛ̃m/ (pn)
Beytüllahim, Betlehem
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bhutan /ˈbutãn/ (pn)
Bhutan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Bianka /ˈbʲjãŋka/ (pn)
Bianca
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
  imię żeńskie;

Białogród Królewski (pn)
İstolni Belgrad
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Székesfehérvár, miasto w środkowych Węgrzech;

Białogród nad Dniestrem (pn)
Akkerman
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Ukrainie, położone nad Limanem Dniestru, w obwodzie odeskim;

Białorusin /ˌbʲjawɔˈruɕĩn/ (n)
Beyaz Rus
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białoruś /bʲjaˈwɔruɕ/ (n)
Beyaz Rusya, Belarus
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Biały Dom (pn)
Beyaz Saray
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;

Biblia /ˈbʲiblʲja/ (n)
Kutsal Kitap, Kitab-ı Mukaddes
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Birma /ˈbʲirma/ (pn)
Birmanya, Burma
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Bitynia (pn)
Bitinya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;

Bizancjum /bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm/ (pn)
Bizantion
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;

Bliski Wschód /ˈblʲisʲci ˈfsxut/ (pn)
Yakın Doğu, Orta Doğu, Ortadoğu
  (geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta /blʲiʑˈɲɛ̃nta/ (pn)
İkizler
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Bochum /ˈbɔxũm/ (pn)
Bochum
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec;

Bogota /bɔˈɡɔta/ (pn)
Bogotá
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii;

Boliwia /bɔˈlʲivʲja/ (pn)
Bolivya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Boliwijczyk /ˌbɔlʲiˈvʲijʧ̑ɨk/ (n)
Bolivyalı
  obywatel Boliwii

Bolonia /bɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Bologna
  (geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bolzano (pn)
Bolzano
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

Bonawentura /ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura/ (pn)
Bonaventura
  imię męskie;

Bordżomi (pn)
Borjomi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;

Bosfor /ˈbɔsfɔr/ (pn)
İstanbul Boğazı
  (geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Boston /ˈbɔstɔ̃n/ (pn)
Boston
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Botswana /bɔtsˈfãna/ (pn)
Botsvana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bośnia /ˈbɔɕɲa/ (pn)
Bosna
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

Bośnia i Hercegowina /ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna/ (pn)
Bosna ve Hersek, Bosna-Hersek
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Boże Narodzenie /ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (pn)
Yirmibeş Aralık, noel, Noel
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Brabancja Północna (pn)
Kuzey Brabant
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;

Brandenburgia (pn)
Brandenburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Brasília (pn)
Brasilia
  (geografia, geograficzny) stolica Brazylii;

Bratysława /ˌbratɨˈswava/ (pn)
Bratislava
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia /braˈzɨlʲja/ (pn)
Brezilya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk /ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Brezilyalı
  obywatel Brazylii

Bregencja (pn)
Bregenz
  (geografia, geograficzny) miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;

Brema /ˈbrɛ̃ma/ (pn)
Bremen
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

Brest /brɛst/ (pn)
Brest
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania;

Bretania /brɛˈtãɲja/ (pn)
Bretonya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Briańsk (pn)
Bryansk
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego

Bristol /ˈbrʲistɔl/ (pn)
Bristol
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Anglii;

Brno /brnɔ/ (pn)
Brno
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 2889;
  (geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Bruksela /bruˈksɛla/ (pn)
Brüksel
  (geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei /brũˈnɛji/ (pn)
Brunei, Bruney
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brytania (pn)
Britanya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów
  (rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie

Brytyjskie Wyspy Dziewicze /brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ/ (pn)
Birleşik Krallık Virgin Adaları
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Brześć (pn)
Brest
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

Buchara (n)
Buhara
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Buczacz (pn)
Bucaş
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;

Budapeszt /buˈdapɛʃt/ (pn)
Budapeşte
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Budda /ˈbudːa/ (n)
Buda
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) budda Siakjamuni, założyciel buddyzmu

Budziszyn /buˈʥ̑iʃɨ̃n/ (pn)
Bautzen
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Bukareszt /buˈkarɛʃt/ (pn)
Bükreş
  (geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Burgas (pn)
Burgaz
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym;

Burgundia /burˈɡũndʲja/ (pn)
Burgonya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Buriacja /burʲˈjat͡s.ja/ (pn)
Buryatya
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Burkina Faso /burʲˈcĩna ˈfasɔ/ (pn)
Burkina Faso
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Burundi /buˈrũndʲi/ (pn)
Burundi
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bułgar /ˈbuwɡar/ (n)
Bulgar
  człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria /buwˈɡarʲja/ (pn)
Bulgaristan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Byblos (pn)
Biblos
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;

Byk /bɨk/ (pn)
Boğa
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii /ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji/ (pn)
Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyeti
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ

Bóg /buk/ (n)
Tanrı, Allah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Canberra (pn)
Canberra
  (geografia, geograficzny) stolica Australii;

Caracas /kaˈrakas/ (pn)
Karakas
  (geografia, geograficzny) stolica Wenezueli;

Carcassonne (pn)
Carcassonne
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji, w Oksytanii

Cchinwali (pn)
Tshinvali
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;

Cefeusz /ʦ̑ɛˈfɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Cepheus
  (mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);
  (mitologia grecka) król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

Celt /ʦ̑ɛlt/ (n)
Kelt
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy

Centaur /ˈʦ̑ɛ̃ntawr/ (pn)
Erboğa
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ceres /ˈʦ̑ɛrɛs/ (pn)
Ceres
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
  (mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

Cezar (n)
Sezar
  (historia, historyczny, historycznie) przydomek rodowy Juliusza Cezara

Cezarea (pn)
Kayserya
  (geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;

ChRL /xa‿ɛr‿ˈɛl/ (acronym)
ÇHC
  = (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Chińska Republika Ludowa

Chalcedon (pn)
Kalkedon
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Bitynii, na terenie dzisiejszego Stambułu;

Chanuka (n)
Hanuka
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;

Charków /ˈxarkuf/ (pn)
Harkiv
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Charon /ˈxarɔ̃n/ (pn)
Kharoon
  (mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;
  (astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;

Chartum /ˈxartũm/ (pn)
Hartum
  (geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Cheronea /ˌxɛrɔ̃ˈnɛa/ (pn)
Chaeronea
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja /ˌxɛrɔ̃ˈnɛja/ (pn)
Chaeronea
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chersoń (pn)
Herson
  (geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;

Chicago (pn)
Chicago
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Chile /ˈʧ̑ʲilɛ/ (pn)
Şili
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chimera /xʲĩˈmɛra/ (pn)
Kimera
  (mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;

Chiny /ˈxʲĩnɨ/ (pn)
Çin
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chios (pn)
Sakız
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim, u wybrzeży Azji Mniejszej;

Chińczyk /ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Çinli
  obywatel Chin
  osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa /ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva/ (pn)
Çin Halk Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chodżent (pn)
Hocent
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;

Chorwacja /xɔrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
Hırvatistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat /ˈxɔrvat/ (n)
Hırvat
  człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chronos (pn)
Kronos
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Chrystus /ˈxrɨstus/ (pn)
Mesih
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Cieśnina Beringa (pn)
Bering Boğazı
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa;

Cieśnina Kaletańska (pn)
Dover boğazı
  (geografia, geograficzny) cieśnina stanowiąca najwęższą część kanału La Manche, po obu jej stronach znajdują się miasta Dover i Calais;

Connecticut /kəˈnɛtikət/ (pn)
Connecticut
  (geografia, geograficzny) stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego;

Cygan /ˈʦ̑ɨɡãn/ (n)
Çingene
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cyklady (pn)
Kiklad Adaları
  (geografia, geograficzny) archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji;

Cylicja (pn)
Kilikya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;

Cypr /ʦ̑ɨpr̥/ (pn)
Kıbrıs
  (geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
  (geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cypryjczyk /ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk/ (n)
Kıbrıslı
  obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrena (pn)
Kirene
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Cyrenajka /ˌʦ̑ɨrɛ̃ˈnajka/ (pn)
Sirenayka
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Czad /ʧ̑at/ (pn)
Çad
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;

Czarnobyl (pn)
Çernobil
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;

Czarnogóra /ˌʧ̑arnɔˈɡura/ (n)
Karadağ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czarnogórzanin /ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãɲĩn/ (n)
Karadağlı
  obywatel Czarnogóry

Czarnogórzanka /ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãŋka/ (n)
Karadağlı
  mieszkanka Czarnogóry

Czeboksary (pn)
Şupaşkar
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Czech /ʧ̑ɛx/ (n)
Çek
  osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czechosłowacja /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Çekoslovakya, Çekoslavakya
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy /ˈʧ̑ɛxɨ/ (pn)
Bohemya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Çekya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczenia /ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja/ (pn)
Çeçenya
  (geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czelabińsk /ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk/ (pn)
Çelyabinsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;

Czerkiesk (pn)
Çerkessk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji;

Czerniowce /ʧ̑ɛrʲˈɲɔfʦ̑ɛ/ (pn)
Çernivtsi
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Czerwony Krzyż /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ/ (pn)
Kızıl Haç
  (potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czyta (pn)
Çita
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;

Częstochowa /ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva/ (pn)
Çestohova
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski;

DNA /dɛ‿ɛ̃n‿ˈa/ (acronym)
DNA
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;

DVD /dʲi‿vʲi‿ˈdʲi/ (acronym)
DVD
  = (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → (potocznie, potoczny) urządzenie służące do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)
  = (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → cyfrowy dysk ogólnego przeznaczenia;

Dafne /ˈdafnɛ/ (pn)
Dafni
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;

Dagestan /daˈɡɛstãn/ (n)
Dağıstan
  (geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dakota Południowa /daˈkɔta ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
South Dakota
  (geografia, geograficzny) stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych;

Dakota Północna /daˈkɔta puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
North Dakota
  (geografia, geograficzny) stan na północy Stanów Zjednoczonych;

Daleki Wschód /daˈlɛci ˈfsxut/ (pn)
Uzak Doğu
  (geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Dalmacja /dalˈmaʦ̑ʲja/ (pn)
Dalmaçya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Damaszek /dãˈmaʃɛk/ (pn)
Şam
  (geografia, geograficzny) stolica Syrii;

Dania /ˈdãɲja/ (pn)
Danimarka
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel /ˈdãɲɛl/ (pn)
Daniel
  imię męskie;

Dardanele /ˌdardãˈnɛlɛ/ (n)
Çanakkale Boğazı
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą;

Dariusz /ˈdarʲjuʃ/ (pn)
Darius
  imię męskie;

Dawid /ˈdavʲit/ (pn)
Davut
  imię męskie;

Debora (pn)
Debora
  (biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;

Delta Rodanu (pn)
Bouches-du-Rhône
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Demeter /dɛ̃ˈmɛtɛr/ (pn)
Demeter
  (mitologia grecka) bogini ziemi uprawnej, urodzaju, zboża i rolnictwa, utożsamiana z rzymską Ceres;

Demokratyczna Republika Konga /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
Demokratik Kongo Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj/ (pn)
São Tomé ve Príncipe Demokratik Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce

Detroit (pn)
Detroit
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan;
  (geografia, geograficzny) rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miast i gmin w Stanach Zjednoczonych;

Diogenes /dʲjɔˈɡɛ̃nɛs/ (pn)
Diyojen
  (filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;
  imię męskie;

Dionizy /dʲjɔ̇̃ˈɲizɨ/ (pn)
Deniz
  imię męskie;

Dniepr /dʲɲɛpr̥/ (pn)
Dnipro
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie;
Dinyeper
  (geografia, geograficzny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dniestr /dʲɲɛstr̥/ (pn)
Dinyester
  (geografia, geograficzny) rzeka wypływająca z Karpat Wschodnich, uchodząca do Morza Czarnego, a przepływająca przez Ukrainę i Mołdawię;

Dodekanez (pn)
Onikiada
  (geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;

Dolna Austria (pn)
Aşağı Avusturya
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii;

Dolna Normandia (pn)
Aşağı Normandiya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji;

Dolna Saksonia (pn)
Aşağı Saksonya
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dominika /ˌdɔ̃mʲĩˈɲika/ (pn)
Dominika
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;

Dominikana /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna/ (pn)
Dominik Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Donbas (pn)
Donbas
  (geografia, geograficzny) Donieckie Zagłębie Węglowe

Donieck /ˈdɔ̃ɲɛʦ̑k/ (pn)
Donetsk
  (geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy;

Drezno /ˈdrɛznɔ/ (pn)
Dresden
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna /ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na/ (pn)
Samanyolu
  (astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Drohobycz /drɔˈxɔbɨʧ̑/ (pn)
Drohobıç
  miasto na Ukrainie;

Dubaj /ˈdubaj/ (pn)
Dubai
  (geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie;
  (geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1);

Dublin /ˈdublʲĩn/ (pn)
Dublin
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Dubrownik /duˈbrɔvʲɲik/ (pn)
Dubrovnik
  (geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem;

Duch Święty /ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (pn)
Kutsal Ruh
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dunaj /ˈdũnaj/ (pn)
Tuna, Tuna nehri
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Duszanbe /duˈʃãnbɛ/ (pn)
Duşanbe
  (geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu;

Dzień Matki (n)
Anneler Günü
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;

Dziki Zachód /ˈʥ̑ici ˈzaxut/ (n)
Vahşi Batı
  (historia, historyczny, historycznie) zachodnia część Stanów Zjednoczonych w okresie wzmożonego osadnictwa w XIX w.;

Dżakarta /ʤ̑aˈkarta/ (pn)
Cakarta
  (geografia, geograficzny) stolica Indonezji;

Dżalalabad (pn)
Celal-Abad
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w południowo-zachodnim Kirgistanie;
Celalabad
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

Dżamila /ʤ̑ãˈmʲila/ (pn)
Cemile
  imię żeńskie

Dżerba (pn)
Cerbe
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym należąca do Tunezji;

Dżibuti /ʤ̑ʲiˈbutʲi/ (pn)
Cibuti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);

Dżuba (pn)
Cuba
  (geografia, geograficzny) stolica Sudanu Południowego;

ESBC /ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
AMBS
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych;

ETPC /ˌɛ‿tɛ‿pɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
AİHM
  = (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) Europejski Trybunał Praw Człowieka;

Edirne /ɛˈdʲirnɛ/ (pn)
Edirne
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Turcji

Edynburg /ɛˈdɨ̃nburk/ (pn)
Edinburgh
  (geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Efez (pn)
Efes
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w Azji Mniejszej;

Eger (pn)
Eğri
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Węgrzech;

Egipcjanin /ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
Mısırlı
  mieszkaniec Egiptu

Egipt /ˈɛɟipt/ (pn)
Mısır
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Ekwador /ɛˈkfadɔr/ (pn)
Ekvador, Ekvator
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Eliasz /ˈɛlʲjaʃ/ (pn)
İlyas
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Elohim (pn)
Elohim
  (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, starotestamentalne imię Boga;

Elżbieta /ɛlʒˈbʲjɛta/ (pn)
İşâ
  imię żeńskie;

Emilia /ɛ̃ˈmʲilʲja/ (pn)
Emine
  imię żeńskie;

Emir /ˈɛ̃mʲir/ (pn)
Emir
  imię męskie

Enceladus /ˌɛ̃nʦ̑ɛˈladus/ (pn)
Enseladus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Eneasz (pn)
Aeneas
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Eos /ˈɛɔs/ (pn)
Eos
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;

Erydan /ɛˈrɨdãn/ (pn)
Eridanus
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy i nieba południowego; zawiera jasną gwiazdę – Achernara; w Polsce widoczny częściowo zimą; góruje o północy w listopadzie; jedna z największych konstelacji;

Eryk /ˈɛrɨk/ (pn)
Erik
  imię męskie;

Erytrea /ˌɛrɨˈtrɛa/ (pn)
Eritre
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erywań /ɛˈrɨvãɲ/ (pn)
Erivan
  (geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Erzurum (pn)
Erzurum
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Turcji;

Estonia /ɛˈstɔ̃ɲja/ (pn)
Estonya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Etiopia /ɛˈtʲjɔpʲja/ (pn)
Etiyopya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etruria /ɛˈtrurʲja/ (pn)
Etrürya
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;

Eufrat /ˈɛwfrat/ (pn)
Fırat
  (geografia, geograficzny) rzeka w Azji, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Euklides /ɛwˈklʲidɛs/ (pn)
Öklid
  grecki matematyk;

Eupatoria (pn)
Gözleve
  (geografia, geograficzny) miasto na Krymie, port nad Morzem Czarnym;

Eurazja /ɛwˈrazʲja/ (n)
Avrasya
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa /ɛwˈrɔpa/ (pn)
Avrupa, Europa
  (geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
Avrupa
  (mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;

Europa Południowa (n)
Güney Avrupa
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej

Europa Północna (n)
Kuzey Avrupa
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej

Europa Wschodnia (n)
Doğu Avrupa
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Zachodnia /ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa/ (pn)
Batı Avrupa
  (geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;

Europa Środkowa /ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva/ (pn)
Orta Avrupa
  (geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;

Europejczyk /ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk/ (n)
Avrupalı
  mieszkaniec Europy

Ewa /ˈɛva/ (pn)
Havva
  (biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
  imię żeńskie;

Ezdrasz /ˈɛzdraʃ/ (pn)
Üzeyir
  imię męskie;

Ezop /ˈɛzɔp/ (pn)
Ezop
  (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Facebook (pn)
Facebook
  (informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy serwis społecznościowy;

Falklandy /falkˈlãndɨ/ (pn)
Falkland Adaları
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag Falklandów (1.1);

Famagusta (pn)
Gazimağusa, Mağusa
  (geografia, geograficzny) miasto na Cyprze w tureckiej części wyspy;

Fanar (pn)
Fener
  (geografia, geograficzny) historyczna dzielnica Stambułu zamieszkana tradycyjnie przez grecką diasporę;

Federacja Rosyjska /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska/ (pn)
Rusya Federasyonu
  (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Federacyjna Republika Brazylii /ˌfɛdɛraˈʦ̑ɨjna rɛˈpublʲika braˈzɨlʲji/ (pn)
Brezilya Federal Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Brazylii, państwa w Ameryce Południowej

Federalna Demokratyczna Republika Etiopii (pn)
Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii

Fenicja /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja/ (pn)
Fenike
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Ferdynand /fɛrˈdɨ̃nãnt/ (pn)
Ferdinand
  imię męskie;

Fez /fɛs/ (pn)
Fes
  (geografia, geograficzny) miasto w Maroku;

Fidżi /ˈfʲiʤ̑ʲi/ (pn)
Fiji
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Filadelfia /ˌfʲilaˈdɛlfʲja/ (pn)
Filedelfiya
  (geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;

Filipiny /ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ/ (pn)
Filipinler
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Fin /fʲĩn/ (n)
Fin
  człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finlandia /fʲĩnˈlãndʲja/ (pn)
Finlandiya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Flandria /ˈflãndrʲja/ (pn)
Flandre
  (geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii

Florencja /flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Floransa
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Floryda /flɔˈrɨda/ (n)
Florida
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej;

Fobos /ˈfɔbɔs/ (pn)
Phobos
  (astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Focjusz /ˈfɔʦ̑ʲjuʃ/ (pn)
Fotios
  imię męskie

Fokszany (pn)
Fokşan
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii;

Francja /ˈfrãnʦ̑ʲja/ (n)
Fransa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz /ˈfrãnʦ̑us/ (n)
Fransız
  człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka /frãnˈʦ̑uska/ (n)
Fransız
  kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Fryburg (pn)
Friborg
  (geografia, geograficzny) (administracja) jeden z kantonów Szwajcarii;
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad rzeką Sarine, stolica kantonu Fryburg (1.2);

Frygia (pn)
Frigya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Fryzja (pn)
Frizya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

Fudżi /ˈfuʤ̑ʲi/ (pn)
Fuji
  (geografia, geograficzny) wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu;

Gabon /ˈɡabɔ̃n/ (pn)
Gabon
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabriel /ˈɡabrʲjɛl/ (pn)
Cebrail
  imię męskie;

Gad /ɡat/ (n)
Gad
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii jeden z synów Jakuba;

Gagauzja (pn)
Gagavuzya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;

Galacja (pn)
Galatya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;

Galia /ˈɡalʲja/ (pn)
Galya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie

Galicja /ɡaˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Galiçya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

Galilea /ˌɡalʲiˈlɛa/ (pn)
Celile
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

Gambia /ˈɡãmbʲja/ (pn)
Gambiya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gandawa /ɡãnˈdava/ (pn)
Gent
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Ganges /ˈɡãŋɡɛs/ (pn)
Ganj
  (geografia, geograficzny) rzeka w Indiach;

Gargantua (pn)
Gargantua
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Gaskonia (pn)
Gaskonya
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Gaza /ˈɡaza/ (pn)
Gazze
  (geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;
  (geografia, geograficzny) prowincja Mozambiku;

Gałacz (pn)
Kalas
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju;

Gdańsk /ɡdãj̃sk/ (pn)
Gdansk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Geldria (pn)
Gelderland
  (geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem;

Gelendżyk (pn)
Gelencik
  miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, popularny kurort na kaukaskim wybrzeżu Morza Czarnego;

Genewa /ɡɛ̃ˈnɛva/ (pn)
Cenevre
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Genua /ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a/ (pn)
Cenova
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

Georgia (pn)
Georgia
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;

Germanin (n)
Cermen
  (etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;

Ghana /ˈɡãna/ (pn)
Gana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gibraltar /ɟiˈbraltar/ (pn)
Cebelitarık
  (geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Goa (pn)
Goa
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Godzilla /ɡɔˈʥ̑ilːa/ (pn)
Godzilla
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Godzina dla Ziemi (n)
Dünya Saati
  ekologiczna akcja wygaszania świateł, obchodzona jako święto w ostatnią sobotę marca;

Grecja /ˈɡrɛʦ̑ʲja/ (pn)
Yunanistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greczynka /ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka/ (n)
Yunan
  osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Grek /ɡrɛk/ (n)
yunanlı
  człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada /ɡrɛ̃ˈnada/ (pn)
Grenada
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Grenlandia /ɡrɛ̃nˈlãndʲja/ (pn)
Grönland
  (geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Grenoble (pn)
Grenoble
  (geografia, geograficzny) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Gruzin /ˈɡruʑĩn/ (n)
Gürcistanlı
  osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

Gruzja /ˈɡruzʲja/ (pn)
Gürcistan
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Guam /ˈɡu<sup>w</sup>ãm/ (pn)
Guam
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Gudźarat (pn)
Gucerat
  (geografia, geograficzny) stan w Indiach, leżący w północno-zachodniej części kraju;

Guernsey (pn)
Guernsey
  (geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Gujana /ɡuˈjãna/ (pn)
Guyana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska /ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Fransız Guyanası
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Gwadelupa /ˌɡvadɛˈlupa/ (pn)
Guadeloupe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;

Gwatemala /ˌɡvatɛ̃ˈmala/ (pn)
Guatemala
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;

Gwiazda Betlejemska (pn)
Beytüllahim yıldızı
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) nazwa jasnego obiektu astronomicznego, który według Biblii doprowadził Trzech Króli do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem;

Gwinea /ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Gine
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau /ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw/ (pn)
Gine-Bissau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa /ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva/ (pn)
Ekvator Ginesi
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Górny Śląsk (pn)
Yukarı Silezya
  (geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech;

Górski Karabach /ˈɡursʲci kaˈrabax/ (pn)
Dağlık Karabağ
  (geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;

Góry Skaliste /ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ/ (pn)
Rocky Dağları
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Göteborg (pn)
Göteborg
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;

HIV /xʲif/ (acronym)
HIV
  (medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

HTML /ˌxa‿tɛ‿ɛ̃m‿ˈɛl/ (acronym)
HTML
  = (informatyka, informatyczny) hipertekstowy język znaczników (język opisu stron internetowych);

Hades /ˈxadɛs/ (pn)
Hades
  (mitologia grecka) bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem;

Haga /ˈxaɡa/ (pn)
Lahey
  (geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Hagar (pn)
Hacer
  (biblijny) postać biblijna, matka Izmaela;

Haiti /xaˈ<sup>j</sup>itʲi/ (pn)
Haiti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

Hajfa (pn)
Hayfa
  (geografia, geograficzny) miasto portowe na północy Izraela;

Halloween (n)
Cadılar Bayramı
  święto duchów obchodzone 31 października (w wigilię Wszystkich Świętych) w krajach anglosaskich;

Hamburg /ˈxãmburk/ (pn)
Hamburg
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hamlet /ˈxãmlɛt/ (pn)
Hamlet
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tytułowy bohater dramatu Szekspira;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa gminy w USA, w hrabstwie Renville, w stanie Dakota Północna
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości w USA

Hanoi /ˈxãnɔj/ (pn)
Hanoi
  (geografia, geograficzny) stolica Wietnamu;

Hanower (pn)
Hannover
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;
Hanofer
  (geografia, geograficzny) region w Niemczech;

Hawaje /xaˈvajɛ/ (pn)
Hawaii
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;

Hawana /xaˈvãna/ (pn)
Havana
  (geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby;

Hektor /ˈxɛktɔr/ (pn)
Hektor
  (mitologia grecka) królewicz i najdzielniejszy bohater trojański, syn Priama
  imię męskie;

Helena /xɛˈlɛ̃na/ (pn)
Helene
  (oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Helsinki /xɛlˈsʲĩnʲci/ (pn)
Helsinki
  (geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Hera /ˈxɛra/ (pn)
Hera
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103;
  (mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną;

Herceg-Bośnia /xɛrʦ̑ɛɡˈbɔɕɲa/ (pn)
Hersek-Bosna
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Hercegowina /ˌxɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna/ (pn)
Hersek
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; część składowa państwa Bośnia i Hercegowina;

Herkules /xɛrˈkulɛs/ (pn)
Herkül
  (mitologia rzymska) mityczny heros;
  imię męskie;
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na półkuli północnej;

Hermes /ˈxɛrmɛs/ (pn)
Merkür
  (mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym;

Herod /ˈxɛrɔt/ (pn)
Hirodes
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) imię męskie

Hesja /ˈxɛsʲja/ (n)
Hessen
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;

Hestia /ˈxɛstʲja/ (pn)
Hestia
  (mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;

Hindukusz /xʲĩnˈdukuʃ/ (pn)
Hindukuş Dağları
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz środkowym i wschodnim Afganistanie;

Hindustan /xʲĩnˈdustãn/ (pn)
Hindustan
  inna nazwa Indii wywodząca się z języka perskiego

Hiob /xʲjɔp/ (pn)
Eyyub
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;
Eyüp
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Hiszpan /ˈxʲiʃpãn/ (n)
İspanyol, İspanyalı
  człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania /xʲiʃˈpãɲja/ (pn)
İspanya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hokkaido (n)
Hokkaido
  (geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii;

Holandia /xɔˈlãndʲja/ (pn)
Hollanda
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holandia Południowa (pn)
Güney Hollanda
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;

Holandia Północna (pn)
Kuzey Hollanda
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;

Holofernes (pn)
Holofernes
  (biblijny) postać biblijna, wódz babilońskiej armii Nabuchodonozora zdekapitowany przez Judytę;

Homer /ˈxɔ̃mɛr/ (pn)
Homeros
  (starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;

Honduras /xɔ̃nˈduras/ (pn)
Honduras
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong /ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk/ (pn)
Hong Kong
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Horus /ˈxɔrus/ (pn)
Horus
  (mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej;

Hubal (pn)
Hubal
  (mitologia arabska) przedislamski bóg słońca i księżyca, najwyższa postać panteonu mekkańskiego;

Hun (n)
Hun
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;

Hurghada /xurˈɡada/ (pn)
Hurgada
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Egipcie na wybrzeżu Morza Czerwonego;

Hydra /ˈxɨdra/ (pn)
Hydra
  (mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;

IKEA (acronym)
IKEA
  szwedzka firma produkująca meble i artykuły dekoracyjne;

IPP (acronym)
PPI
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) inhibitor pompy protonowej

Ibiza /iˈbʲiza/ (pn)
İbiza
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto, stolica wyspy Ibiza (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów;

Idaho (pn)
Idaho
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Ifigenia (pn)
İphigenia
  imię żeńskie;

Ikonium (pn)
Konya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa miasta Konya w Turcji

Illinois (pn)
Illinois
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA położony na środkowym zachodzie kraju, ze stolicą w Springfield;

Imperium Osmańskie (pn)
Osmanlı Devleti, Osmanlı İmparatorluğu
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące od końca XIII wieku do 1922 roku na terenie północno-wschodniej Europy, Afryki Północnej i Azji Zachodniej;

Indiana /ĩnˈdʲjãna/ (pn)
Indiana
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Indie /ˈĩndʲjɛ/ (pn)
Hindistan
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indonezja /ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Endonezya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Endonezyalı
  obywatel Indonezji

Inflanty /ĩnˈflãntɨ/ (pn)
Livonya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna nad Dźwiną i Zatoką Ryską;

Io /ˈi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Io
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85;
  (mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;
  (astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Iowa (pn)
Iowa
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Irak /ˈirak/ (pn)
Irak
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Iran /ˈirãn/ (pn)
İran
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Iranka /iˈrãŋka/ (n)
İranlı
  obywatelka Iranu

Irańczyk /iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
İranlı
  obywatel Iranu

Irena /iˈrɛ̃na/ (pn)
İrini
  imię żeńskie;

Irkuck (pn)
İrkutsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irlandczyk /irˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
İrlandalı
  osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia /irˈlãndʲja/ (pn)
İrlanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Irlandia Północna /irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Kuzey İrlanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Isa /ˈisa/ (pn)
İsa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) imię Jezusa Chrystusa w islamie

Islamska Republika Afganistanu (pn)
Afganistan Demokratik Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa;

Islamska Republika Iranu (pn)
İran İslam Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa

Islamska Republika Mauretańska /isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska/ (pn)
Moritanya İslam Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii

Islamska Republika Pakistanu (pn)
Pakistan İslam Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa

Islamski Emirat Afganistanu (pn)
Afganistan İslam Emirliği
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawane na arenie międzynarodowej państwo utworzone przez talibów w 1996 roku;

Islandia /isˈlãndʲja/ (pn)
İzlanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Itaka /iˈtaka/ (pn)
İthaka
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Iwanowo (pn)
İvanovo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;

Izaak /iˈzaːk/ (pn)
İshak
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Izrael /izˈraɛl/ (pn)
İsrail
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;
  (podniośle) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawcy judaizmu
  imię męskie;

Izraelczyk /ˌizraˈɛlʧ̑ɨk/ (n)
İsrailli
  obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Iżewsk (pn)
İjevsk
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

Jahwe /ˈjaxfɛ/ (pn)
Yahveh
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Jakub /ˈjakup/ (pn)
Yakup
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
Yakup, Yakub
  imię męskie;

Jakucja /jaˈkuʦ̑ʲja/ (pn)
Yakutistan
  (geografia, geograficzny) (administracja) republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie;

Jamajka /jãˈmajka/ (pn)
Jamaika
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jan /jãn/ (pn)
Yahya
  imię męskie;

Jan Kowalski (n)
falanca kişi
  ktoś typowy, przeciętny, anonimowy obywatel

Jangcy (pn)
Yangtze
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji;

Japonia /jaˈpɔ̃ɲja/ (pn)
Japonya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japończyk /jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Japon
  osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Java (n)
Java
  (informatyka, informatyczny) popularny obiektowy język programowania;

Jawa /ˈjava/ (pn)
Java
  (geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jawaryn (pn)
Yanıkkale
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Győr, miasto w północno-zachodnich Węgrzech;

Jałta /ˈjawta/ (pn)
Yalta
  (geografia, geograficzny) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

Jehowa (pn)
Yehova
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) imię Boga Biblii

Jekaterynburg (pn)
Yekaterinburg
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Jemen /ˈjɛ̃mɛ̃n/ (pn)
Yemen
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jenisej /jɛ̇̃ˈɲisɛj/ (pn)
Yenisey
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Jeremiasz /jɛˈrɛ̃mʲjaʃ/ (pn)
Yeremya
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jerozolima /ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma/ (pn)
Kudüs
  (geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jerycho /jɛˈrɨxɔ/ (pn)
Eriha
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy /ˈjɛʒɨ/ (pn)
Jorj
  imię męskie;

Jezioro Aralskie /jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ/ (pn)
Aral Gölü
  (geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie;

Jezioro Bodeńskie (pn)
Konstanz Gölü
  (geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezioro Genewskie (pn)
Cenevre Gölü
  (geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;

Jezus /ˈjɛzus/ (pn)
İsa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus /ˈjɛzus ˈxrɨstus/ (pn)
İsa Mesih, Hazreti İsa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Jonasz /ˈjɔ̃naʃ/ (pn)
Yunus
  imię męskie;

Jordan /ˈjɔrdãn/ (pn)
Ürdün Nehri, Şeria Nehri
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania /jɔrˈdãɲa/ (pn)
Ürdün
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jordańskie Królestwo Haszymidzkie (pn)
Ürdün Haşimi Krallığı
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jordanii jako państwa

Joszkar-Oła (pn)
Yoşkar-Ola
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Mari El;

Jowisz /ˈjɔvʲiʃ/ (pn)
Jüpiter
  (mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
  (astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;

Jozafat (pn)
Yehoşafat
  imię męskie;

Jozue /jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Yuşa
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Judasz (pn)
Yehuda
  (biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota;

Jugosławia /ˌjuɡɔˈswavʲja/ (pn)
Yugoslavya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Juliusz /ˈjulʲjuʃ/ (pn)
Jül
  imię męskie;

Jut (n)
Jüt
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek dawnego północnogermańskiego plemienia zamieszkującego Jutlandię;

Józef /ˈjuzɛf/ (pn)
Yusuf
  imię męskie;

KM /ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ /‿ka‿ˈɛ̃m/ (acronym)
BG
  = (fizyka, fizyczny) koń mechaniczny (jednostka)

Kaaba (pn)
Kâbe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia w Mekce, najważniejsze miejsce kultu w islamie;

Kabul /ˈkabul/ (pn)
Kabil Kâbil
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kabylia /kaˈbɨlʲja/ (pn)
Kabiliye
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii

Kaczor Donald /ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt/ (pn)
Donald Amca
  bohater filmów animowanych;

Kain (pn)
Kabil
  (biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair /ˈka<sup>j</sup>ir/ (pn)
Kahire
  (geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kajenna /kaˈjɛ̃nːa/ (pn)
Cayenne
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Gujany Francuskiej;

Kalabria /kaˈlabrʲja/ (n)
Calabria
  (geografia, geograficzny) (administracja) region w południowych Włoszech;

Kali (pn)
Kali
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduska bogini

Kalifornia /ˌkalʲiˈfɔrʲɲja/ (pn)
Kaliforniya
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kaliopa /kaˈlʲjɔpa/ (pn)
Kalliope
  (mitologia grecka) muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kalkuta /kalˈkuta/ (pn)
Kolkata
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach (egzonim wariantowy wg KSNG);

Kambodża /kãmˈbɔʤ̑a/ (pn)
Kamboçya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kamczatka /kãmˈʧ̑atka/ (pn)
Kamçatka
  (geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji;

Kamerun /kãˈmɛrũn/ (pn)
Kamerun
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kameruńczyk /ˌkãmɛˈrũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Kamerunlu
  obywatel lub mieszkaniec Kamerunu

Kampania /kãmˈpãɲja/ (pn)
Campania
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech;

Kampucza (pn)
Kampuçya
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) nazwa Kambodży w latach 1976–1989;

Kanaan (pn)
Kenan
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego;
  (biblijny) imię biblijne

Kanada /kãˈnada/ (pn)
Kanada
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk /ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
Kanadalı
  obywatel Kanady

Kanał Sueski /ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci/ (n)
Süveyş Kanalı
  (geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;

Kandahar /kãnˈdaxar/ (pn)
Kandahar
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

Kansas /ˈkãw̃zas/ (pn)
Kansas
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowej części Stanów Zjednoczonych

Kanton /ˈkãntɔ̃n/ (pn)
Guanco
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowych Chinach;

Kapadocja (pn)
Kapadokya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

Kapsztad /ˈkapʃtat/ (pn)
Cape Town
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Kara-kum (pn)
Karakum
  (geografia, geograficzny) piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej;

Karaczi /kaˈraʧ̑ʲi/ (pn)
Karaçi
  (geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Karaiby /ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ/ (pn)
Karayipler
  (geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karelia /kaˈrɛlʲja/ (pn)
Karelya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;

Karolina Południowa (pn)
Güney Carolina
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karolina Północna (pn)
Kuzey Carolina
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karpaty /karˈpatɨ/ (pn)
Karpatlar
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Kartagina /ˌkartaˈɟĩna/ (pn)
Kartaca
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Karyntia (pn)
Karintiya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Karłowice (pn)
Karlofça
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miasto w autonomicznej prowincji Wojwodina w Serbii;

Kasandra /kaˈsãndra/ (pn)
Kassandra
  (mitologia grecka) wieszczka (m.in. przepowiedziała upadek Troi) i królewna trojańska, córka Priama i Hekuby;
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Kaszmir /ˈkaʃmʲir/ (pn)
Keşmir
  (geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Katalonia /ˌkataˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Katalonya
  (geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katar /ˈkatar/ (pn)
Katar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katmandu /katˈmãndu/ (pn)
Katmandu
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu

Kaukaz /ˈkawkas/ (pn)
Kafkasya
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;

Kazachstan /kaˈzaxstãn/ (pn)
Kazakistan, Kazakeli
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kazań /ˈkazãɲ/ (pn)
Kazan
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Tatarstanu;

Kałmucja (pn)
Kalmukya
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Kenia /ˈkɛ̃ɲja/ (pn)
Kenya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kercz (pn)
Kerç
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;

Kijów /ˈcijuf/ (pn)
Kiev
  (geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kil /cil/ (pn)
Carina
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Kilimandżaro /ˌcilʲĩmãn͇ˈʤ̑arɔ/ (pn)
Kilimanjaro, Kilimanjaro Dağı
  (geografia, geograficzny) najwyższa góra Afryki położona w Tanzanii niedaleko granicy z Kenią;

King Kong (pn)
King Kong
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;

Kioto (pn)
Kyoto
  (geografia, geograficzny) japońskie miasto na Honsiu, dawna stolica Japonii;

Kirgistan /cirʲˈɟistãn/ (pn)
Kırgızistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kiribati /ˌcirʲiˈbatʲi/ (pn)
Kiribati
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Kiszyniów /ciˈʃɨ̃ɲuf/ (pn)
Kişinev
  (geografia, geograficzny) stolica Mołdawii;

Kneset (n)
Knesset
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament Izraela

Kokand (pn)
Hokand
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w wilajecie fergańskim, we wschodnim Uzbekistanie, w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej;

Kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Köln
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolorado (pn)
Colorado
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Kolumb /ˈkɔlũmp/ (pn)
Kolomb
  (historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumbia /kɔˈlũmbʲja/ (pn)
Kolombiya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska /kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska/ (pn)
Britanya Kolumbiyası
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Kolumbijczyk /ˌkɔlũmˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
Kolombiyalı
  obywatel Kolumbii

Komisja Europejska /kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (n)
Avrupa Komisyonu
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej;

Komory /kɔ̃ˈmɔrɨ/ (pn)
Komorlar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Komoryjczyk /ˌkɔ̃mɔˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Komorlu
  obywatel Komorów

Konakry /kɔ̃ˈnakrɨ/ (pn)
Konakri
  (geografia, geograficzny) stolica Gwinei;

Konfederacja Szwajcarska (pn)
İsviçre Konfederasyonu
  (oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;

Konfucjusz (pn)
Konfüçyüs
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongo /ˈkɔ̃ŋɡɔ/ (pn)
Kongo
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;

Konstancja /kɔ̃w̃ˈstãnʦ̑ʲja/ (pn)
Konstanz
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;
  imię żeńskie;

Konstantynopol /ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl/ (pn)
Konstantinopolis
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Kooperacyjna Republika Gujany (pn)
Guyana Kooperatif Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany

Kopciuszek (pn)
Külkedisi
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga /ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa/ (pn)
Kopenhag
  (geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran /ˈkɔrãn/ (pn)
Kur'an
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Korcza (pn)
Görice
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej Albanii;

Kordoba /kɔrˈdɔba/ (n)
Córdoba
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Korea /kɔˈrɛa/ (pn)
Kore
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;
  (potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa

Korea Południowa /kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Güney Kore
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna /kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Kuzey Kore
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Kornwalia (pn)
Cornwall
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;

Korona Południowa /kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Güneytacı
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba;

Korsyka /kɔrˈsɨka/ (pn)
Korsika
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korynt (pn)
Korint
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Kos /kɔs/ (pn)
İstanköy
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

Kosowo /kɔˈsɔvɔ/ (pn)
Kosova
  (geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kostaryka /ˌkɔstaˈrɨka/ (pn)
Kosta Rika
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kostas (pn)
Kosta, Kostas
  imię męskie, forma poufała imienia Konstandinos

Kowno (pn)
Kaunas
  drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kozak /ˈkɔzak/ (n)
kazak
  (historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Koziorożec /ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑/ (pn)
Oğlak
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kołomyja (pn)
Kolomıya
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem;

Kościół katolicki /ˈkɔɕʨ̑uw ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (n)
Katolik Kilisesi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież;

Kraków /ˈkrakuf/ (pn)
Krakov, Krakovi
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar (pn)
Krasnodar
  (geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Krasnojarsk /krasˈnɔjarsk/ (pn)
Krasnoyarsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego;

Kreta /ˈkrɛta/ (pn)
Girit
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Kronos (pn)
Kronus
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, jeden z tytanów;

Krym /krɨ̃m/ (pn)
Kırım
  (geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Krzysztof /ˈkʃɨʃtɔf/ (pn)
Kristof
  imię męskie;

Krzyż Południa /ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa/ (pn)
Crux
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów;

Królestwo Bahrajnu (pn)
Bahreyn Krallığı
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;

Królestwo Belgii (pn)
Belçika Krallığı
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Danii (pn)
Danimarka Krallığı
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;

Królestwo Hiszpanii (pn)
İspanya Krallığı
  (urzędowy) oficjalna nazwa Hiszpanii

Królestwo Marokańskie (pn)
Fas Krallığı
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Maroka jako państwa

Królestwo Polskie (pn)
Lehistan Krallığı
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczne państwo w Europie;

Kserkses (pn)
Serhas
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie, noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księstwo Andory (pn)
Andorra Prensliği
  (geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa

Księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Ay
  (astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Ktezyfon (pn)
Tizpon
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto na północno-wschodnim brzegu Tygrysu, u ujścia rzeki Dijala, dawna zimowa stolica państw Partów i Seleucydów;

Ku Klux Klan (n)
Ku Klux Klan
  (historia, historyczny, historycznie) (społeczny) działające w różnych latach amerykańskie rasistowskie organizacje terrorystyczne;

Kuala Lumpur (pn)
Kuala Lumpur
  (geografia, geograficzny) stolica Malezji;

Kuba /ˈkuba/ (pn)
Küba
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;
  (geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;

Kunduz (pn)
Kunduz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodniej części Afganistanu;

Kurdystan (pn)
Kürdistan
  (geografia, geograficzny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Kurlandia (pn)
Kurlandiya
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

Kursk (pn)
Kursk
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;

Kurytyba (pn)
Curitiba
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;

Kuwejt /ˈkuvɛjt/ (pn)
Kuveyt
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;
  (geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kyzył (pn)
Kızıl
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy;

LGBT (acronym)
LGBT
  = (społeczny) lesbijki, geje, osoby biseksualne i transpłciowe – jako zbiorowość;

La Manche (pn)
Manş
  (geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji;

Lacjum /ˈlaʦ̑ʲjũm/ (pn)
Lazio
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;

Lahaur (pn)
Lahor
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab;

Lamia /ˈlãmʲja/ (pn)
Lamia
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji;

Laos /ˈlaɔs/ (pn)
Laos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna (pn)
Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Laosu jako państwa

Las Vegas (pn)
Las Vegas
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nevada, w hrabstwie Clark;
  (geografia, geograficzny) niewielkie miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie San Miguel;

Latakia (pn)
Lazkiye
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Lazurowe Wybrzeże /ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ/ (pn)
Fransız Rivierası
  (geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;

Leningrad /lɛ̃ˈɲĩŋɡrat/ (pn)
Leningrad
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991

Lesbos (pn)
Midilli
  (geografia, geograficzny) (administracja) prefektura grecka (nomos) na Lesbos (1.1);
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Lesotho /lɛˈsɔtɔ/ (pn)
Lesotho
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Lew /lɛf/ (pn)
Aslan
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewi (pn)
Levi
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów;

Lhasa /ˈlasa/ (pn)
Lhasa
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, stolica Tybetańskiego Regionu Autonomicznego;

Liban /ˈlʲibãn/ (pn)
Lübnan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;

Libańczyk /lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Lübnanlı
  obywatel Libanu

Liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (pn)
Liberya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libia /ˈlʲibʲja/ (pn)
Libya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libijczyk /lʲiˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
Libyalı
  obywatel Libii

Liechtenstein /ˈlixtɛnʂtajn/ (pn)
Lihtenştayn
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Liechtensteińczyk (n)
Lihtenştaynlı
  obywatel Liechtensteinu

Liguria /lʲiˈɡurʲja/ (pn)
Liguria
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech;

Lima /ˈlʲĩma/ (pn)
Lima
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Peru;

Limassol (pn)
Limasol, Leymosun
  (geografia, geograficzny) (administracja) drugie co do wielkości miasto Cypru, położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym;

Limburgia (pn)
Limburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w południowo-wschodniej Holandii;
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodniej Belgii;
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodnich Niderlandach, obecnie podzielona między Belgię i Holandię;

Linux (n)
Linuks
  (informatyka, informatyczny) każdy system operacyjny z rodziny systemów zapoczątkowanej w latach 90. XX w. przez Linusa Torvaldsa i opartych na stworzonym przez niego jądrze;

Lipsk /lʲipsk/ (pn)
Leipzig
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Lisek /ˈlʲisɛk/ (pn)
Tilkicik
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Litwa /ˈlʲitfa/ (pn)
Litvanya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwin /ˈlʲitfʲĩn/ (n)
Litvanyalı
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

Lizbona /lʲizˈbɔ̃na/ (pn)
Lizbon
  (geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loara /lɔˈara/ (pn)
Loire
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
  (geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;

Lombardia /lɔ̃mˈbardʲja/ (pn)
Lombardiya
  (geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie;

Londyn /ˈlɔ̃ndɨ̃n/ (pn)
Londra
  (geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Longyearbyen (pn)
Longyearbyen
  (geografia, geograficzny) stolica Svalbardu,

Los Angeles (pn)
Los Angeles
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia;

Lotaryngia /ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Lorraine
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lozanna /lɔˈzãnːa/ (pn)
Lozan
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Lubeka (pn)
Lübeck
  (geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;

Lublin /ˈlublʲĩn/ (pn)
Lublin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Lubelszczyzny i województwa lubelskiego;

Ludowa Republika Bangladeszu (pn)
Bangladeş Halk Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa;

Luizjana (pn)
Louisiana
  (geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Luksemburg /luˈksɛ̃mburk/ (pn)
Lüksemburg
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Luksemburga (1.1);

Luzytania (pn)
Lusitania
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów /lvuf/ (pn)
Lviv, İlbav
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Lyon /lʲjɔ̃n/ (pn)
Lyon
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną;

L’Aquila (pn)
L’Aquila
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;

MKOl (acronym)
UOK
  = (sport, sportowy) Międzynarodowy Komitet Olimpijski

MP3 /ɛ̃m‿pɛ‿ˈṭʃɨ/ (pn)
MP3
  (informatyka, informatyczny) jeden z formatów kompresji dźwięku;

MSK (acronym)
UUİ
  = (astronautyka, astronautyczny) Międzynarodowa Stacja Kosmiczna;

Macedonia /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Makedonya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Macedonia Północna (pn)
Kuzey Makedonya
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;

Macedończyk /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Makedon, Makedonyalı
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;

Machaczkała /ˌmaxaʧ̑ˈkawa/ (pn)
Mahaçkale
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu;

Madagaskar /ˌmadaˈɡaskar/ (pn)
Madagaskar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madryt /ˈmadrɨt/ (pn)
Madrid
  (geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Mahomet /maˈxɔ̃mɛt/ (pn)
Muhammed, Muhammet
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;

Majkop (pn)
Maykop
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei;

Majorka (pn)
Mayorka
  (geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majotta /maˈjɔtːa/ (n)
Mayotte
  (geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

Makau /ˈmakaw/ (pn)
Makao
  (geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

Malawi /maˈlavʲi/ (pn)
Malavi
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Male /ˈmalɛ/ (pn)
Malé
  (geografia, geograficzny) stolica Malediwów;

Malediwczyk /ˌmalɛˈdʲifʧ̑ɨk/ (n)
Maldivli
  obywatel Malediwów

Malediwy /ˌmalɛˈdʲivɨ/ (pn)
Maldivler
  (geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja /maˈlɛzʲja/ (pn)
Malezya
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Mali /ˈmalʲi/ (pn)
Mali
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malta /ˈmalta/ (pn)
Malta
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Manchester (pn)
Manchester
  (geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy;

Mandżuria /mãn͇ˈʤ̑urʲja/ (pn)
Mançurya
  (geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manila /mãˈɲila/ (pn)
Manila
  (geografia, geograficzny) stolica Filipin;

Manitoba /ˌmãɲiˈtɔba/ (pn)
Manitoba
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Marche (pn)
Marche
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;

Maria /ˈmarʲja/ (pn)
Meryem
  imię żeńskie;

Mariany Północne /marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
Kuzey Mariana Adaları
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;

Marokańczyk /ˌmarɔˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Faslı
  obywatel Maroka

Maroko /maˈrɔkɔ/ (pn)
Fas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Marrakesz /marˈːakɛʃ/ (pn)
Marakeş
  (geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka;

Mars /mars/ (pn)
Mars, Merih
  (mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem;
  (astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Marsylia /marˈsɨlʲja/ (pn)
Marsilya
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Martynika /ˌmartɨ̃ˈɲika/ (pn)
Martinique
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach

Maryja /maˈrɨja/ (pn)
Meryem
  (teologia, teologiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) Matka Boża;

Maryland (pn)
Maryland
  (geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Annapolis i największym miastem Baltimore;

Massachusetts (pn)
Massachusetts
  (geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Mateusz /maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Matta
  imię męskie;

Mauretania /ˌmawrɛˈtãɲja/ (pn)
Moritanya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauritius /mawˈrʲitʲjus/ (pn)
Mauritius
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Mazowsze /maˈzɔfʃɛ/ (n)
Mazovya
  (geografia, geograficzny) kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Mała Niedźwiedzica /ˈmawa ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Küçük Ayı
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;

Małopolska /ˌmawɔˈpɔlska/ (pn)
Küçük Polonya
  (geografia, geograficzny) kraina na południu Polski;

Mały Jenisej (pn)
Küçük Yenisey
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, jedna ze źródłowych rzek Jeniseju;

Mały Pies /ˈmawɨ ˈpʲjɛs/ (pn)
Küçük Köpek
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Meander (pn)
Büyük Menderes
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) kręta rzeka w zachodniej Turcji, przepływająca przez Frygię, Karię i Jonię;

Medea /mɛˈdɛa/ (pn)
Midia
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 212, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid;
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, księżniczka kolchidzka i czarodziejka, żona Jazona, dzieciobójczyni;

Mediolan /mɛˈdʲjɔlãn/ (pn)
Milano
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Mekka (pn)
Mekke
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej;

Mekong /ˈmɛkɔ̃ŋk/ (pn)
Mekong
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk /ˈmɛksɨk/ (pn)
Meksika
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Melanezja /ˌmɛlãˈnɛzʲja/ (pn)
Melanezya
  (geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melchizedek (pn)
Melkisedek
  (biblijny) imię męskie;

Meluzyna (pn)
Melusine
  (mitologia, mitologiczny) (książkowy) postać z literatury średniowiecznej i mitów, pół-kobieta, pół-ryba;

Merkury /mɛrˈkurɨ/ (pn)
Merkür
  (mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
  (astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mesjasz (pn)
Mesih
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)

Mezopotamia /ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja/ (pn)
Mezopotamya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami /maˈjãmʲi/ (pn)
Miami
  (geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Michał /ˈmʲixaw/ (pn)
Mikail
  imię męskie;

Michigan (pn)
Michigan
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący na Środkowym Zachodzie, w regionie Wielkich Jezior;

Mikronezja /ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Mikronezya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
  (geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Milet (pn)
Milet
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne jońskie miasto i polis na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Minnesota /ˌmʲĩnːɛˈsɔta/ (pn)
Minnesota
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w stanie Minnesota (1.1), prawy dopływ Missisipi;

Minorka (pn)
Minorka
  (geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;

Missisipi /ˌmʲisʲiˈsʲipʲi/ (pn)
Mississippi
  (geografia, geograficzny) rzeka w USA;
  (geografia, geograficzny) stan w południowej części Stanów Zjednoczonych;

Missouri /mʲiˈzurʲi/ (pn)
Missouri
  (administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi;

Mitra /ˈmʲitra/ (pn)
Mitra
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo solarne czczone w kulturze indyjskiej, perskiej, greckiej i rzymskiej; patron szczerości, przyjaźni, władców, wojowników;

Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈrux ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnɛɡɔ ˈkʃɨʒa ˌi‿ʧ̑ɛrvɔ̃ˈnɛɡɔ ˌpuwʲcɕɛ̃w̃ˈʒɨʦ̑a/ (pn)
Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi
  międzynarodowa organizacja humanitarna;

Mińsk /mʲĩj̃sk/ (pn)
Minsk
  (geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Mogadiszu /ˌmɔɡaˈdʲiʃu/ (pn)
Mogadişu
  (geografia, geograficzny) stolica Somalii;

Moguncja /mɔˈɡũnʦ̑ʲja/ (pn)
Mainz
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem;

Mohacz (pn)
Mohaç
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Węgrzech, nad Dunajem;

Mojżesz /ˈmɔjʒɛʃ/ (pn)
Musa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
  imię męskie;

Monachium /mɔ̃ˈnaxʲjũm/ (pn)
Münih
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monako /mɔ̃ˈnakɔ/ (pn)
Monako
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia /mɔ̃ŋˈɡɔlʲja/ (pn)
Moğolistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Montana /mɔ̃nˈtãna/ (pn)
Montana
  (geografia, geograficzny) (administracja) obwód administracyjny w Bułgarii
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Helena;
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii

Montreal /mɔ̃nˈtrɛal/ (pn)
Montreal
  (geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Montserrat (pn)
Montserrat
  (geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Morawy /mɔˈravɨ/ (pn)
Moravya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

Morze Adriatyckie /ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Adriyatik Denizi
  (geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Arabskie /ˈmɔʒɛ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
Umman Denizi
  (geografia, geograficzny) otwarte morze w północnej części Oceanu Indyjskiego;

Morze Azowskie /ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ/ (pn)
Azak Denizi
  (geografia, geograficzny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Baffina (pn)
Baffin Körfezi
  (geografia, geograficzny) morze w Arktyce leżące pomiędzy Grenlandią na wschodzie, Ziemią Baffina na zachodzie, Wyspą Ellesmere’a na północy;

Morze Barentsa /ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa/ (pn)
Barents Denizi
  (geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym;

Morze Bałtyckie /ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Baltık Denizi
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Beringa (pn)
Bering Denizi
  (geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;

Morze Białe /ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ/ (pn)
Beyazdeniz
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Celtyckie (pn)
Kelt Denizi
  (geografia, geograficzny) morze otwarte w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim;

Morze Czarne /ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ/ (pn)
Karadeniz
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone /ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ/ (pn)
Kızıldeniz
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Czukockie (pn)
Çukçi Denizi
  (geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego leżąca za północnym kołem podbiegunowym, pomiędzy wybrzeżem Alaski a Syberią;

Morze Egejskie /ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ/ (pn)
Ege Denizi, Adalar Denizi
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Filipińskie (pn)
Filipin denizi
  (geografia, geograficzny) morze otwarte w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Irlandzkie /ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Irlanda Denizi
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Japońskie (pn)
Japon Denizi
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją;

Morze Jońskie /ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ/ (pn)
İyon Denizi
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;

Morze Karaibskie /ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ/ (pn)
Karayip Denizi
  (geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Kaspijskie /ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ/ (pn)
Hazar Denizi
  (geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Koralowe /ˈmɔʒɛ ˌkɔraˈlɔvɛ/ (pn)
Mercan Denizi
  (geografia, geograficzny) morze na Oceanie Spokojnym;

Morze Martwe /ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ/ (pn)
Lut Gölü
  (geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;

Morze Norweskie /ˈmɔʒɛ nɔrˈvɛsʲcɛ/ (pn)
Norveç Denizi
  (geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Południowochińskie /ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ/ (pn)
Güney Çin Denizi
  (geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne /ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
Kuzey Denizi
  (geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Trackie (pn)
Trakya Denizi
  (geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji;

Morze Tyrreńskie /ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Tiren Denizi
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Wschodniosyberyjskie (pn)
Doğu Sibirya Denizi
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla;

Morze Łaptiewów (pn)
Laptev Denizi
  (geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich;

Morze Śródziemne /ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ/ (pn)
Akdeniz
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte /ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ/ (pn)
Sarıdeniz
  (geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskwa /ˈmɔskfa/ (pn)
Moskova
  (geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mount Everest (pn)
Everest Dağı
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Moza /ˈmɔza/ (pn)
Maas
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Mozambik /mɔˈzãmbʲik/ (pn)
Mozambik
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawia /mɔwˈdavʲja/ (pn)
Moldova
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mołdawianin /ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Moldavyalı
  obywatel Mołdawii

Murcja (pn)
Murcia
  (geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii

Mustafa (pn)
Mustafa
  imię męskie

Myanmar (pn)
Myanmar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Mykeny /mɨˈkɛ̃nɨ/ (pn)
Miken
  (starożytność) starożytna grecka polis w północno-wschodniej części Peloponezu;

Myszka Miki /ˈmɨʃka ˈmʲici/ (pn)
Mickey Fare
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

NASA (n)
NASA
  (administracja) (astronautyka, astronautyczny) amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, zajmująca się planowaniem, koordynacją i realizacją badań nad kosmosem;

NATO /ˈnatɔ/ (acronym)
NATO
  Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

NLPZ (acronym)
NSAİİ
  = (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny;

NRD /ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ/ (acronym)
DAC, ADC
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

NWD /ɛ̃n‿vu‿ˈdɛ/ (acronym)
obeb
  = (matematyka, matematyczny) największy wspólny dzielnik

Nadrenia Północna-Westfalia (pn)
Kuzey Ren-Vestfalya
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadrenia-Palatynat /ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat/ (pn)
Renanya-Palatina
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Nairobi /ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi/ (pn)
Nairobi
  (geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Nalczyk (pn)
Nalçik
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;

Namibia /nãˈmʲibʲja/ (pn)
Namibya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Namur (pn)
Namur
  (geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;

Nankin /ˈnãŋʲcĩn/ (pn)
Nankin
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica;

Napoleon /ˌnapɔˈlɛɔ̃n/ (pn)
Napolyon
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Natasza /naˈtaʃa/ (pn)
Nataşa
  imię żeńskie;

Nauplion (pn)
Nafplion
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Grecji, we wschodniej części Peloponezu;

Nauru /naˈ<sup>w</sup>uru/ (pn)
Nauru
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Nawakszut /naˈvakʃut/ (pn)
Nuakşot
  (geografia, geograficzny) stolica Mauretanii;

Nawarra /naˈvarːa/ (pn)
Navarra
  (geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;

Ndżamena /n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na/ (pn)
N'Djamena
  (geografia, geograficzny) stolica Czadu;

Neapol /nɛˈapɔl/ (pn)
Napoli
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nebraska /nɛˈbraska/ (pn)
Nebraska
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha;

Negew (pn)
Necef
  (geografia, geograficzny) wyżynna pustynia na południu Izraela;

Nepal /ˈnɛpal/ (pn)
Nepal
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Neptun /ˈnɛptũn/ (pn)
Neptün
  (mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem;
  (astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego;

Neron (pn)
Neron
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Nevada (pn)
Nevada
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą Carson City;

New Hampshire (n)
New Hampshire
  (geografia, geograficzny) stan na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych;

New Jersey (n)
New Jersey
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na północno-wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych;

Niagara /ɲaˈɡara/ (pn)
Niagara Şelaleleri
  (geografia, geograficzny) wodospad na rzece Niagara (1.1);

Nicea /ɲiˈʦ̑ɛa/ (pn)
Nice
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niderlandy /ˌɲidɛrˈlãndɨ/ (pn)
Hollanda
  (geografia, geograficzny) (książkowy) (rzadki, rzadko używany) Holandia

Niemcy /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ/ (pn)
Almanya
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Niemcy Wschodnie /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ ˈfsxɔdʲɲɛ/ (pn)
Doğu Almanya
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna, państwo istniejące w latach 1949-1990

Niemcy Zachodnie /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ zaˈxɔdʲɲɛ/ (pn)
Batı Almanya
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec w latach 1949-1990;

Niemiec /ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
Alman, alman
  człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na/ (pn)
Demokratik Almanya Cumhuriyeti
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka /ˈɲɛ̃mka/ (n)
Alman
  kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Niger /ˈɲiɡɛr/ (pn)
Nijer
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;

Nigerczyk /ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk/ (n)
Nijerli
  obywatel Nigru

Nigeria /ɲiˈɡɛrʲja/ (pn)
Nijerya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nikaragua /ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a/ (pn)
Nikaragua
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nike (pn)
Nike
  (mitologia grecka) bogini zwycięstwa;

Nikozja /ɲiˈkɔzʲja/ (pn)
Lefkoşa
  (geografia, geograficzny) stolica Cypru;

Nil /ɲil/ (pn)
Nil
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;

Niniwa (pn)
Ninova
  (starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Niue /ˈɲu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Niue
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi;
  (geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii

Nix /ɲiks/ (pn)
Nix
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Noe /ˈnɔɛ/ (pn)
Nuh
  (biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Norfolk /ˈnɔrfɔlk/ (pn)
Norfolk Adası
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Normandia /nɔrˈmãndʲja/ (pn)
Normandiya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Norweg /ˈnɔrvɛk/ (n)
Norveçli
  człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia /nɔrˈvɛɟja/ (pn)
Norveç
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norweżka /nɔrˈvɛʃka/ (n)
Norveçli
  kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii

Norymberga /ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa/ (pn)
Nürnberg
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, położone we Frankonii;

Nowa Gwinea /ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Yeni Gine
  (geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Kaledonia /ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Yeni Kaledonya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Zelandia /ˈnɔva zɛˈlãndʲja/ (pn)
Yeni Zelanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi /ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi/ (pn)
Yeni Delhi
  (geografia, geograficzny) stolica Indii;

Nowokuźnieck (pn)
Novokuznetsk
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;

Noworosyjsk (pn)
Novorossiysk
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym;

Nowosybirsk /ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk/ (pn)
Novosibirsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem;

Nowy Brunszwik /ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik/ (pn)
New Brunswick
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowy Jork /ˈnɔvɨ ˈjɔrk/ (pn)
New York
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;

Nowy Meksyk /ˈnɔvɨ ˈmɛksɨk/ (pn)
New Mexico
  (administracja) (geografia, geograficzny) stan na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Rok /ˈnɔvɨ ˈrɔk/ (n)
Yılbaşı, yılbaşı
  święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Testament /ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Yeni Ahit
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;

Nowy Świat /ˈnɔvɨ ˈɕfʲjat/ (pn)
Yeni Dünya
  (geografia, geograficzny) wspólna nazwa dla Ameryki Północnej, Ameryki Południowej i Australii;

Nubia /ˈnubʲja/ (pn)
Nubiya
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Numidia /nũˈmʲidʲja/ (pn)
Numidya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;

Nunavut (pn)
Nunavut
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Nur (pn)
Nur
  imię męskie
  imię żeńskie

Nyks /nɨks/ (pn)
Nyks
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy;

OBWE (acronym)
AGİT
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie;

OCR (n)
OKT
  (informatyka, informatyczny) proces zamieniający tekst zawarty w obrazie w jego cyfrową reprezentację, optyczne rozpoznawanie pisma;

OK /ɔ‿ˈkɛj/ (adj)
TAMAM
  (potocznie, potoczny) w porządku, dobry

OK /ɔ‿ˈkɛj/ (adv)
TAMAM
  (potocznie, potoczny) w porządku, dobrze

OK /ɔ‿ˈkɛj/ (interjection)
TAMAM
  (potocznie, potoczny) oznaczający zgodę

ONZ /ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt/ (acronym)
BM
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

Ocean Arktyczny /ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ/ (pn)
Arktik Okyanusu
  (geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki /ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (pn)
Atlas Okyanusu
  (geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski /ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci/ (pn)
Hint Okyanusu
  (geografia, geograficzny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Południowy /ɔˈʦ̑ɛãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Antarktika Okyanusu
  (geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Spokojny /ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ/ (pn)
Büyük Okyanus
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania /ˌɔʦ̑ɛˈãɲja/ (n)
Okyanusya
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Odessa (pn)
Hacıbey, Odessa
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odyseusz /ˌɔdɨˈsɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Odisseas
  (mitologia grecka) imię mitycznego króla Itaki, głównej postaci Odysei Homera;
  imię męskie

Ofelia /ɔˈfɛlʲja/ (pn)
Ophelia
  imię żeńskie;

Ohio /ɔˈxajɔ/ (n)
Ohio
  (geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1);

Ohio /ɔˈxajɔ/ (pn)
Ohio
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;

Ojcze nasz /ˈɔjʧ̑ɛ ˈnaʃ/ (pn)
Babamız
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;

Oklahoma /ˌɔklaˈxɔ̃ma/ (pn)
Oklahoma
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;

Oksford /ˈɔksfɔrt/ (pn)
Oxford
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire;

Oksytania (pn)
Oksitanya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;

Olimpia /ɔˈlʲĩmpʲja/ (pn)
Olimpiya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;

Oman /ˈɔ̃mãn/ (pn)
Umman
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omsk (pn)
Omsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Onega (pn)
Onega Gölü
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;

Oregon /ɔˈrɛɡɔ̃n/ (pn)
Oregon
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Organizacja Narodów Zjednoczonych /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx/ (pn)
Birleşmiş Milletler
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Orion /ˈɔrʲjɔ̃n/ (pn)
Orion
  (mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Orkus (pn)
Orcus
  (mitologia rzymska) demon śmierci z mitologii Starożytnego Rzymu;
  (astronomia, astronomiczny) duża planetoida transneptunowa obiegająca Słońce w pasie Kuipera;

Orlando (pn)
Orlando
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miast w USA

Orlean (pn)
Orléans
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

Orontes (pn)
Asi
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Azji, przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję;

Orzeł /ˈɔʒɛw/ (pn)
Aquila
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;

Osaka /ɔˈsaka/ (pn)
Osaka
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Osetia (pn)
Osetya
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;

Osetia Południowa /ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Güney Osetya
  (geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Oslo /ˈɔslɔ/ (pn)
Oslo
  (geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Osroene (pn)
Osroene
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne królestwo ze stolicą w Edessie, założone przez nabatejskie lub arabskie plemiona w północnej Syrii, istniejące między II w. p.n.e. a III w. n.e.;

Ostatnia Wieczerza /ɔˈstatʲɲa vʲjɛˈʧ̑ɛʒa/ (pn)
Son Akşam Yemeği
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;

Ostrzyhom (pn)
Estergon
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Węgrzech, nad Dunajem;

Ottawa /ɔtˈːava/ (pn)
Ottawa
  (geografia, geograficzny) stolica Kanady;

Ozeasz (pn)
Hoşea
  (biblijny) Księga Ozeasza;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Ozyrys /ɔˈzɨrɨs/ (pn)
Osiris
  (mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;
  (astronomia, astronomiczny) planeta spoza Układu Słonecznego;

Ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (pn)
Ara
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

PKB /pɛ‿ka‿ˈbɛ/ (acronym)
GSMH
  = produkt krajowy brutto;

POChP /ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ/ (acronym)
KOAH
  = (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc;

PPK (acronym)
PKK
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Partia Pracujących Kurdystanu;

PWSZ (acronym)
devlet meslek yüksekokul
  (edukacja, edukacyjny) Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa

Pad /pat/ (pn)
Po
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnych Włoszech;

Padwa /ˈpadva/ (pn)
Padova
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Pafos (pn)
Baf
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru;

Pakistan /paˈcistãn/ (pn)
Pakistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakistańczyk /ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Pakistanlı
  obywatel Pakistanu

Palau /ˈpalaw/ (pn)
Palau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palermo /paˈlɛrmɔ/ (pn)
Palermo
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna /ˌpalɛˈstɨ̃na/ (pn)
Filistin
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestyńczyk /ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Filistinli
  mieszkaniec Palestyny

Pan /pãn/ (pn)
Pan
  (mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami;

Panama /pãˈnãma/ (pn)
Panama
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Pandora /pãnˈdɔra/ (n)
Pandora
  (mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Pangea /pãŋˈɡɛa/ (pn)
Pangea
  (geologia, geologiczny) superkontynent, który powstał w permie i rozpadł się w jurze;

Panna /ˈpãnːa/ (pn)
Başak, Virgo
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Panonia /pãˈnɔ̃ɲja/ (pn)
Pannonia
  (starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem;

Papua-Nowa Gwinea /paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Papua Yeni Gine
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj /paˈraɡvaj/ (pn)
Paraguay
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Parlament Europejski /parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (n)
Avrupa Parlamentosu
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Parys /ˈparɨs/ (pn)
Paris
  (mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3317;

Paryż /ˈparɨʃ/ (pn)
Paris
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Pascha /ˈpasxa/ (pn)
Fısıh
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;

Patagonia /ˌpataˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Patagonya
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej;

Państwo Islamskie (pn)
İslam Devleti
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Państwo Izrael (pn)
İsrail Devleti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Państwo Watykańskie (pn)
Vatikan Şehir Devleti
  (geografia, geograficzny) miasto-państwo w Europie Południowej;

Pegaz /ˈpɛɡas/ (pn)
Pegasus
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu;
  (mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;

Pekin /ˈpɛcĩn/ (pn)
Pekin
  (geografia, geograficzny) stolica Chin;

Peloponez /ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs/ (pn)
Mora
  (geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim;

Pendżab (pn)
Pencap
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Azji;
  (geografia, geograficzny) prowincja w Pakistanie;
  (geografia, geograficzny) stan w północno-zachodnich Indiach;

Pensylwania /ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja/ (pn)
Pensilvanya
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Persefona (pn)
Persephone
  (mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

Perseusz /pɛrˈsɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Perseus
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;

Persja /ˈpɛrsʲja/ (pn)
Fars
  (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Peru /ˈpɛru/ (pn)
Peru
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Perugia (pn)
Perugia
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, stolica Umbrii;

Peszawar (pn)
Peşaver
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Pakistanie;

Petersburg /pɛˈtɛrzburk/ (pn)
Petersburg
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską;

Piec /pʲjɛʦ̑/ (pn)
Ocak
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Piemont /ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt/ (pn)
Piyemonte
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pinokio (pn)
Pinokyo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) bohater powieści Carla Collodiego;

Piotr /pʲjɔtr̥/ (pn)
Petrus'un
  imię męskie;

Pireneje /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ/ (pn)
Pireneler
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireus /ˈpʲirɛws/ (pn)
Pire
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji;

Pismo Święte (n)
Kitabı Mukaddes
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Biblia

Pitagoras /ˌpʲitaˈɡɔras/ (pn)
Pisagor
  (filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh (pn)
Pittsburgh
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Pizydia /pʲiˈzɨdʲja/ (pn)
Pisidya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji

Pjongjang /ˈpʲjɔ̃ŋʲɟjãŋk/ (pn)
Pyongyang
  (geografia, geograficzny) stolica Korei Północnej;

Platon /ˈplatɔ̃n/ (pn)
Eflatun
  (historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;

Plejady /plɛˈjadɨ/ (pn)
Ülker
  (astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Pluton /ˈplutɔ̃n/ (pn)
Plüton
  (mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Podgorica /ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a/ (pn)
Podgorica
  (geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Podole /pɔdˈɔlɛ/ (pn)
Podolya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze dzisiejszej zachodniej Ukrainy oraz w Republice Mołdawii na lewym brzegu Dniestru;

Polak /ˈpɔlak/ (n)
Polonyalı, Leh
  (etnografia, etnograficzny) obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Polinezja /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja/ (pn)
Polinezya
  (geografia, geograficzny) część Oceanii;

Polinezja Francuska /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Fransız Polinezyası
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polska /ˈpɔlska/ (pn)
Polonya Lehistan, Polonya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Pomorze /pɔ̃ˈmɔʒɛ/ (pn)
Pomeranya
  (geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Pompeje (pn)
Pompeii
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

Portoryko /ˌpɔrtɔˈrɨkɔ/ (pn)
Porto Riko
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk /ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk/ (n)
Portekizli
  człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia /ˌpɔrtuˈɡalʲja/ (pn)
Portekiz
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Poznań /ˈpɔznãɲ/ (pn)
Poznań
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Połtawa (pn)
Poltava
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Worsklą, stolica obwodu i rejonu połtawskiego;

Praga /ˈpraɡa/ (pn)
Prag
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Prisztina (pn)
Priştine
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;

Prometeusz (pn)
Prometheus
  (mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;

Prowansja /prɔˈvãw̃sʲja/ (pn)
Provence
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Prusy /ˈprusɨ/ (n)
Prusya
  (historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Przylądek Dobrej Nadziei /pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji/ (pn)
Ümit Burnu
  (geografia, geograficzny) przylądek w RPA;

Psy Gończe /ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ/ (pn)
Canes Venatici
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Ptah /ptax/ (pn)
Ptah
  (mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca;

Ptolemeusz /ˌptɔlɛ̃ˈmɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Batlamyus
  imię męskie;

Puszkin (pn)
Puşkin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga;

Półwysep Antarktyczny (pn)
Antarktika Yarımadası
  (geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;

Półwysep Arabski /puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci/ (pn)
Arap Yarımadası
  (geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;

Półwysep Iberyjski /puwˈvɨsɛp ˌibɛˈrɨjsʲci/ (pn)
İber Yarımadası
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Europie, między Oceanem Atlantyckim a Morzem Śródziemnym;

Półwysep Krymski (pn)
Kırım yarımadası
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Krym

Płowdiw (pn)
Filibe
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Bułgarii, położone nad rzeką Maricą;

Quebec (n)
Kebek
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

RFID (n)
RFID
  (elektronika, elektroniczny) technika identyfikacji za pomocą fal radiowych;

RFN /ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n/ (acronym)
AFC
  = Republika Federalna Niemiec

Ra /ra/ (pn)
Ra
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroegipski bóg słońca;

Rabat /ˈrabat/ (pn)
Rabat
  (geografia, geograficzny) stolica Maroka;

Rachela /raˈxɛla/ (pn)
Rahel
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Rak /rak/ (pn)
Yengeç
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ratyzbona (pn)
Regensburg
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Rebeka /rɛˈbɛka/ (pn)
Rebeka
  (biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Izaaka;

Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur (pn)
Sincan Uygur Özerk Bölgesi
  (oficjalnie) (urzędowy) (administracja) oficjalna nazwa regionu autonomicznego Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi;

Ren /rɛ̃n/ (pn)
Ren
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Rennes (pn)
Rennes
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania;

Republika Albanii (pn)
Arnavutluk Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;

Republika Angoli (pn)
Angola Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli

Republika Argentyńska (pn)
Arjantin Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny

Republika Armenii (pn)
Ermenistan Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;

Republika Austrii (pn)
Avusturya Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Austrii;

Republika Azerbejdżanu (pn)
Azerbaycan Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;

Republika Beninu (pn)
Benin Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu

Republika Białorusi (pn)
Belarus Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Białorusi;

Republika Bułgarii (pn)
Bulgaristan Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii;

Republika Chorwacji (pn)
Hırvatistan Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Chorwacji;

Republika Cypryjska (pn)
Kıbrıs Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;

Republika Czeska /rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska/ (pn)
Çek Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Estońska (pn)
Estonya Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec /rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (pn)
Almanya Federal Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Francuska (pn)
Fransa Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa;

Republika Grecka (pn)
Yunanistan Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;

Republika Gwinei Równikowej (pn)
Ekvator Ginesi Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej

Republika Iraku (pn)
Irak Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iraku jako państwa

Republika Kirgiska (pn)
Kırgız Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa

Republika Konga /rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
Kongo Cumhuriyeti
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Korei /rɛˈpublʲika kɔˈrɛji/ (pn)
Kore Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej;

Republika Liberii (pn)
Liberya Cumhuriyeti
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) oficjalna nazwa Liberii

Republika Macedonii /rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji/ (pn)
Makedonya Cumhuriyeti
  (oficjalnie) nazwa państwa Macedonii

Republika Malty (pn)
Malta Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;

Republika Portugalska (pn)
Portekiz Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;

Republika Południowej Afryki /rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci/ (pn)
Güney Afrika Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Serbii (pn)
Sırbistan Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;

Republika Singapuru (pn)
Singapur Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Singapuru jako państwa

Republika Słowacka /rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka/ (pn)
Slovak Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Turcji (pn)
Türkiye Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa

Republika Włoska (pn)
İtalya Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch

Republika Zielonego Przylądka /rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka/ (pn)
Yeşil Burun Adaları
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Środkowoafrykańska /rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska/ (pn)
Orta Afrika Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Rijad /ˈrʲijat/ (pn)
Riyad
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Rodan /ˈrɔdãn/ (pn)
Rhône
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji;

Rodos /ˈrɔdɔs/ (pn)
Rodos
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na greckiej wyspie o tej samej nazwie;

Roksana /rɔˈksãna/ (pn)
Roksana
  imię żeńskie;

Romeo (pn)
Romeo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię bohatera dramatu Szekspira

Rosja /ˈrɔsʲja/ (pn)
Rusya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin /rɔˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
Rus
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka /rɔˈsʲjãŋka/ (n)
Rus
  obywatelka Rosji

Rotterdam (pn)
Rotterdam
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rumun /ˈrũmũn/ (n)
Romanyalı
  człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia /rũˈmũɲja/ (pn)
Romanya
  (geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rwanda /ˈrvãnda/ (pn)
Ruanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Ryby /ˈrɨbɨ/ (pn)
Balık
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga /ˈrɨɡa/ (pn)
Riga
  (geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Rylec /ˈrɨlɛʦ̑/ (pn)
Caelum
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rzeczpospolita Polska /ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska/ (pn)
Polonya Cumhuriyeti
  oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzym /ʒɨ̃m/ (pn)
Roma
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;

Rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
Romalı
  (starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego

SMS /ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs/ (acronym)
SMS
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej

SZBD /ˌɛz‿ːɛd‿bɛ‿ˈdɛ/ (acronym)
VTYS
  = (informatyka, informatyczny) system zarządzania bazą danych

Safakis /saˈfacis/ (pn)
Safakes, Sfakes, Sfaks
  (geografia, geograficzny) miasto portowe we wschodniej Tunezji

Sahara /saˈxara/ (pn)
Büyük Sahra
  (geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce;

Sahara Zachodnia /saˈxara zaˈxɔdʲɲa/ (pn)
Batı Sahra
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;

Saint Lucia (pn)
Saint Lucia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Vincent i Grenadyny (pn)
Saint Vincent ve Granadalar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Saksonia /saˈksɔ̃ɲja/ (pn)
Saksonya
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Saladyn (pn)
Selahaddin
  (historia, historyczny, historycznie) władca ajjubidzki,

Salomon /saˈlɔ̃mɔ̃n/ (pn)
Süleyman
  (biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;
  imię męskie;

Saloniki /ˌsalɔ̃ˈɲici/ (pn)
Selanik
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Grecji;

Salwador /salˈvadɔr/ (pn)
El Salvador
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Salzburg /ˈzalʣ̑burk/ (pn)
Salzburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);

Samaria /sãˈmarʲja/ (pn)
Samarya
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasta położonego w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;

Samarkanda (pn)
Semerkand
  (geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samoa /sãˈmɔa/ (pn)
Samoa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie /sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ/ (pn)
Amerikan Samoası
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samotraka (pn)
Semadirek
  (geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Trackim;

San Marino /ˈsãn maˈrʲĩnɔ/ (pn)
San Marino
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Sandżak (pn)
Sancak
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;

Sanmaryńczyk /ˌsãnmaˈrɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
San Marinolu
  obywatel San Marino

Sara /ˈsara/ (pn)
Sare
  (biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Abrahama;

Saracen (n)
Sarazen
  (historia, historyczny, historycznie) wyznawca Islamu

Saragossa /ˌsaraˈɡɔsːa/ (pn)
Zaragoza
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Hiszpanii;

Sarajewo /ˌsaraˈjɛvɔ/ (pn)
Saraybosna
  (geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sardynia /sarˈdɨ̃ɲja/ (pn)
Sardinya
  (geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Saturn /ˈsaturn/ (pn)
Satürn
  (mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów;
  (astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;
  (astronomia, astronomiczny) seria amerykańskich rakiet nośnych;

Scylla /ˈsʦ̑ɨlːa/ (pn)
Scylla
  (mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Sekwana /sɛˈkfãna/ (pn)
Sen, Sen Nehri
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Senegal /sɛ̃ˈnɛɡal/ (pn)
Senegal
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;

Serb /sɛrp/ (n)
Sırp
  człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia /ˈsɛrbʲja/ (pn)
Sırbistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra /ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura/ (pn)
Sırbistan ve Karadağ, Sırbistan-Karadağ
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Seszelczyk /sɛˈʃɛlʧ̑ɨk/ (n)
Seyşelli
  obywatel Seszeli

Seszele /sɛˈʃɛlɛ/ (pn)
Seyşel Adaları
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;

Seul /ˈsɛ<sup>w</sup>ul/ (pn)
Seul
  (geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewastopol (pn)
Sivastopol
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Półwyspu Krymskiego;

Sewilla /sɛˈvʲilːa/ (pn)
Sevilla
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sfederowane Stany Mikronezji /ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji/ (pn)
Mikronezya Federal Devletleri
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Side (n)
Side
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Turcji, w prowincji Antalya;

Sierra Leone /ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ/ (pn)
Sierra Leone
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Sinciang (pn)
Sincan
  (geografia, geograficzny) region autonomiczny Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi

Singapur /sʲĩŋˈɡapur/ (pn)
Singapur
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk /ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk/ (n)
Singapurlu
  obywatel Singapuru

Skandynawia /ˌskãndɨ̃ˈnavʲja/ (n)
İskandinavya
  (geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skopje /ˈskɔpʲjɛ/ (pn)
Üsküp
  (geografia, geograficzny) stolica Macedonii Północnej;

Skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (pn)
Akrep, Scorpius
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Slawonia (pn)
Slavonya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;

Smok /smɔk/ (pn)
Ejderha
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Soczi /ˈsɔʧ̑ʲi/ (pn)
Soçi
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Sodoma /sɔˈdɔ̃ma/ (pn)
Sodom
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;

Sofia /ˈsɔfʲja/ (pn)
Sofya
  (geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sogdiana (pn)
Soğdiana
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;

Sokrates /sɔˈkratɛs/ (pn)
Sokrates
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;
  imię męskie;

Solon /ˈsɔlɔ̃n/ (pn)
Solon
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;

Somalia /sɔ̃ˈmalʲja/ (pn)
Somali
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Somalijczyk /ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Somalili
  obywatel Somalii

Sparta /ˈsparta/ (pn)
Sparta
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

Sri Dźajawardanapura Kotte /ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ/ (pn)
Kotte
  (geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Sri Lanka /ˈsrʲi ˈlãnka/ (pn)
Sri Lanka
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stalin (pn)
Stalin
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;

Stambuł /ˈstãmbuw/ (pn)
İstanbul
  (geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stany Zjednoczone /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ/ (pn)
Birleşik Devletler
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci/ (pn)
Amerika Birleşik Devletleri
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stefan /ˈstɛfãn/ (pn)
İstefanos
  imię męskie;

Stefania /stɛˈfãɲja/ (pn)
Stefanya
  imię żeńskie;

Stepanakert /ˌstɛpãˈnakɛrt/ (pn)
Hankendi
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu;

Stolica Apostolska /stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska/ (pn)
Kutsal Makam
  (geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan

Stolica Święta (pn)
Kutsal Makam
  (geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim

Strasburg (pn)
Strazburg
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strefa Gazy /ˈstrɛfa ˈɡazɨ/ (pn)
Gazze Şeridi
  część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Strzelec /ˈsṭʃɛlɛʦ̑/ (pn)
Yay, Sagittarius
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Stuttgart (pn)
Stuttgart
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Styks (pn)
Stiks
  (mitologia grecka) główna rzeka Hadesu;

Styria (pn)
Steiermark
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;

Suazi (pn)
Svaziland
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;

Sudan /ˈsudãn/ (pn)
Sudan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudan Południowy /ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Güney Sudan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudety /suˈdɛtɨ/ (pn)
Südetler
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

Suez /ˈsu<sup>w</sup>ɛs/ (pn)
Süveyş
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Egipcie;

Sulejman (pn)
Süleyman
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Sumatra /sũˈmatra/ (pn)
Sumatra
  (geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Surinam /suˈrʲĩnãm/ (pn)
Surinam
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Svalbard /ˈsfalbart/ (pn)
Svalbard
  (geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;

Syberia /sɨˈbɛrʲja/ (pn)
Sibirya
  (geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Sycylia /sɨˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Sicilya
  (geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sycylijczyk /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Sicilyalı
  mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii

Sydney (pn)
Sidney
  (geografia, geograficzny) największe miasto Australii;

Sydon /ˈsɨdɔ̃n/ (pn)
Sayda
  (geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Syjam /ˈsɨjãm/ (pn)
Siyam
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii

Syjon (pn)
Siyon
  (geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy
  (geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;

Symferopol /ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl/ (pn)
Simferopol
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krymu;

Synopa (pn)
Sinop
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Turcji, port nad Morzem Czarnym;

Syr-daria (pn)
Seyhun
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;

Syria /ˈsɨrʲja/ (pn)
Suriye
  (geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syriusz /ˈsɨrʲjuʃ/ (pn)
Akyıldız, Sirius
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;

Syryjska Republika Arabska /sɨˈrɨjska rɛˈpublʲika ːˈrapska/ (pn)
Suriye Arap Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Syrii

Syzyf (pn)
Sisifos
  (mitologia grecka) mityczny król Koryntu, skazany przez bogów na wtaczanie głazu na szczyt góry;

Szanghaj (pn)
Şanghay
  (geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy;

Szatan (pn)
Şeytan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;

Szczecin /ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn/ (pn)
Szczecin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Szeherezada (pn)
Şehrazat
  (folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię żeńskie; imię postaci z arabskiej baśni;

Sziraz (pn)
Şiraz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Szkocja /ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
İskoçya
  (geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkodra (pn)
İşkodra
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii;

Szkotka /ˈʃkɔtka/ (n)
İskoçyalı
  mieszkanka Szkocji

Szlezwik-Holsztyn (pn)
Schleswig-Holstein
  (geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;

Sztokholm /ˈʃtɔkxɔlm/ (pn)
Stokholm
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szwajcar /ˈʃfajʦ̑ar/ (n)
İsviçreli
  obywatel Szwajcarii

Szwajcaria /ʃfajˈʦ̑arʲja/ (pn)
İsviçre
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwajcarka /ʃfajˈʦ̑arka/ (n)
İsviçreli
  obywatelka Szwajcarii

Szwecja /ˈʃfɛʦ̑ʲja/ (pn)
İsveç
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed /ʃfɛt/ (n)
İsveçli
  człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Słowacja /swɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Slovakya, İslovakya
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowak /ˈswɔvak/ (n)
Slovak
  człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia /swɔˈvɛ̃ɲja/ (pn)
Slovenya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec /swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
Sloven
  człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowianin /swɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Slav
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (pn)
Güneş
  (astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

T-shirt (n)
tişört
  (krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem

Tadżykistan /ˌtaʤ̑ɨˈcistãn/ (pn)
Tacikistan
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Taganrog (pn)
Taganrog
  (geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Tajlandia /tajˈlãndʲja/ (pn)
Tayland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajpej /ˈtajpɛj/ (pn)
Taipei
  (geografia, geograficzny) stolica Tajwanu;

Tajwan /ˈtajvãn/ (n)
Tayvan
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

Tamiza /tãˈmʲiza/ (pn)
Thames Nehri, Thames
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tanatos /tãˈnatɔs/ (pn)
Thanatos
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

Tanganika (pn)
Tanganika Gölü
  (geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;
  (geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;

Tangier /ˈtãŋʲɟɛr/ (pn)
Tanca
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;

Tanzania /tãw̃ˈzãɲja/ (n)
Tanzanya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tarent /ˈtarɛ̃nt/ (pn)
Taranto
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

Tartus (pn)
Tartus
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Tasmania /tasˈmãɲja/ (pn)
Tazmanya
  (geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii;

Taszkent /ˈtaʃkɛ̃nt/ (pn)
Taşkent
  (geografia, geograficzny) stolica Uzbekistanu;

Tatar /ˈtatar/ (n)
Tatar
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej;

Tatarstan (pn)
Tataristan
  podmiot Federacji Rosyjskiej, republika autonomiczna ze stolicą w Kazaniu

Tbilisi /ˌtbʲiˈlʲisʲi/ (pn)
Tiflis
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Teheran /tɛˈxɛrãn/ (pn)
Tahran
  (geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Teksas /ˈtɛksas/ (pn)
Teksas
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Tel Awiw (pn)
Tel Aviv
  (geografia, geograficzny) właściwie Tel Awiw-Jafa, miasto w Izraelu nad Morzem Śródziemnym;

Teneryfa (pn)
Tenerife
  (geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Tennessee (pn)
Tennessee
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;
  imię męskie

Termopile /ˌtɛrmɔˈpʲilɛ/ (pn)
Termopylae
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Terpsychora /ˌtɛrpsɨˈxɔra/ (pn)
Terpsikhore
  (mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Terytoria Północno-Zachodnie /ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ/ (pn)
Northwest Territories
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Tesalia /tɛˈsalʲja/ (pn)
Tesalya
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji;

Tesaloniczanin (n)
Selanikli
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Tesaloniki

Tessyn (pn)
Tikino
  (geografia, geograficzny) (rzadki, rzadko używany) Ticino, kanton w Szwajcarii;

Tetyda /tɛˈtɨda/ (pn)
Thetis
  (mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;

Tezeusz /tɛˈzɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Theseus
  (mitologia grecka) heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry;

Thimphu (pn)
Thimphu
  (geografia, geograficzny) stolica Bhutanu

Timiszoara (pn)
Temeşvar
  (geografia, geograficzny) Timișoara, miasto w zachodniej Rumunii

Timor Wschodni /ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi/ (pn)
Doğu Timor
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tobago (pn)
Tobago
  (geografia, geograficzny) karaibska wyspa na Atlantyku u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, na północny wschód od Trynidadu z którym tworzy jedno państwo Trynidad i Tobago;

Togo /ˈtɔɡɔ/ (pn)
Togo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokio /ˈtɔcɔ/ (pn)
Tokyo
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Japonii;

Toledo (pn)
Toledo
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Hiszpanii;

Tonga /ˈtɔ̃ŋɡa/ (pn)
Tonga
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tora /ˈtɔra/ (pn)
Tevrat
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toronto /tɔˈrɔ̃ntɔ/ (pn)
Toronto
  (geografia, geograficzny) największe miasto Kanady, stolica prowincji Ontario

Toskania /tɔˈskãɲja/ (pn)
Toskana
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Tracja (pn)
Trakya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Troja /ˈtrɔja/ (pn)
Troya, Truva
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;

Trynidad i Tobago /trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ/ (pn)
Trinidad ve Tobago
  (geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trypolis /trɨˈpɔlʲis/ (pn)
Trablus
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;

Trójca Święta /ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta/ (pn)
teslis
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;

Tunezja /tũˈnɛzʲja/ (pn)
Tunus
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunezyjczyk /ˌtũnɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Tunuslu
  obywatel Tunezji

Tunis /ˈtũɲis/ (pn)
Tunus
  (geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja /ˈturʦ̑ʲja/ (pn)
Türkiye
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turecka Republika Cypru Północnego /tuˈrɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˈʦ̑ɨpru ˌpuwnɔʦ̑ˈnɛɡɔ/ (pn)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
  państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową;

Turek /ˈturɛk/ (n)
Türk
  osoba narodowości tureckiej lub obywatel Turcji

Turkmenistan /ˌturkmɛ̃ˈɲistãn/ (pn)
Türkmenistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turks i Caicos (pn)
Turks ve Caicos Adaları
  (geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;

Turyn /ˈturɨ̃n/ (pn)
Torino
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia /tuˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Türingiya
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Tutanchamon (pn)
Tutankamon
  (historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Tuvalu /tuˈvalu/ (pn)
Tuvalu
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;

Tuwalczyk /tuˈvalʧ̑ɨk/ (n)
Tuvalulu
  obywatel Tuvalu

Tyberiusz /tɨˈbɛrʲjuʃ/ (pn)
Tiberius
  imię męskie;

Tybet /ˈtɨbɛt/ (pn)
Tibet
  (geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
  kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetańczyk /ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Tibetli
  mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (pn)
Dicle
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Tymoteusz /ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Timoteos
  imię męskie;

Tyr /tɨr/ (pn)
Sur
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;

Tyrnawa (pn)
Kokul, Kokulu
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, powstaje z połączenia Małej Tyrnawy i Wielkiej Tyrnawy, uchodzi do Maruszy

Tyrol /ˈtɨrɔl/ (pn)
Tirol
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;

Tyrteusz (pn)
Tyrtaios
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

UE /u‿ˈɛ/ (acronym)
AB
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

USA /u‿ɛs‿ˈa/ (acronym)
ABD
  = (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Udine (pn)
Udine
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;

Ufa /ˈufa/ (pn)
Ufa
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Baszkirii;
  (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, prawy dopływ Biełej;

Uganda /uˈɡãnda/ (pn)
Uganda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugarit (pn)
Ugarit
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;

Ujgur /ˈujɡur/ (n)
Uygur
  członek ludu tureckiego żyjącego głównie w północno-zachodnich Chinach

Ukraina /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (pn)
Ukrayna, Ukranya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukrainiec /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑/ (n)
Ukraynalı
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Układ Słoneczny /ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (pn)
Güneş Sistemi
  (astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Uljanowsk (pn)
Ulyanovsk
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Ulm /ulm/ (pn)
Ulm
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Unia Europejska /ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (pn)
Avrupa Birliği
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 27 państw europejskich;

Unix (n)
Unix
  (informatyka, informatyczny) jeden z systemów operacyjnych zapoczątkowany pod koniec lat 60. XX w. przez Bell Labs;

Ural /ˈural/ (pn)
Ural Dağları
  (geografia, geograficzny) góry w Rosji;
Ural
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie;

Uran /ˈurãn/ (pn)
Uranüs
  (astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Uranos /uˈrãnɔs/ (pn)
Uranüs
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai;

Urugwaj /uˈruɡvaj/ (pn)
Uruguay
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Urumczi (pn)
Urumçi
  (geografia, geograficzny) stolica Regionu Autonomicznego Sinciang-Ujgur w Chinach

Utah /ˈjuta/ (pn)
Utah
  (geografia, geograficzny) (administracja) gmina w USA, w stanie Indiana
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Salt Lake City;
  (geografia, geograficzny) jezioro w Wielkiej Kotlinie w USA;

Uzbekistan /ˌuzbɛˈcistãn/ (pn)
Özbekistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Ułan Bator /ˈuwãn ˈbatɔr/ (pn)
Ulan Batur
  (geografia, geograficzny) stolica Mongolii;

VIP /vʲip/ (acronym)
VİP
  ktoś bardzo ważny, najczęściej ze świata polityki lub biznesu;

Valletta (pn)
Valletta
  (geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vanuatu (pn)
Vanuatu
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

WSE (n)
MEB
  = (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyłączna strefa ekonomiczna;

Waga /ˈvaɡa/ (pn)
Terazi, Libra
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Walencja /vaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Valensiya
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Walia /ˈvalʲja/ (pn)
Galler
  (geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk /vaˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Galli
  mieszkaniec Walii

Walijka (n)
Galli
  mieszkanka Walii

Walonia (pn)
Valonya
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii

Warkocz Bereniki /ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici/ (pn)
Coma Berenices
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warszawa /varˈʃava/ (pn)
Varşova
  (geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Wasza Wysokość (n)
Majesteleri
  zwrot grzecznościowy w stosunku do osoby z rodziny królewskiej lub książęcej

Waszyngton /vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n/ (pn)
Vaşington
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych;

Watykan /vaˈtɨkãn/ (pn)
Vatikan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wellington (pn)
Wellington
  (geografia, geograficzny) stolica Nowej Zelandii;

Wenecja /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja/ (pn)
Venedik
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecja Euganejska /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska/ (pn)
Veneto
  (geografia, geograficzny) region we Włoszech;

Wener (pn)
Vänern
  (geografia, geograficzny) jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji;

Wenezuela /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla/ (pn)
Venezuela
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenezuelczyk /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlʧ̑ɨk/ (n)
Venezuelalı
  obywatel lub mieszkaniec Wenezueli

Wenus /ˈvɛ̃nus/ (pn)
Venüs
  (astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
  (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Wersal /ˈvɛrsal/ (pn)
Versay
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;

Wesołych Świąt /vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt/ (interjection)
Mutlu Noeller, İyi Noeller
  …używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia

Wetter /ˈvɛtːɛr/ (pn)
Vättern
  (geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju;

Wezuwiusz /vɛˈzuvʲjuʃ/ (pn)
Vezüv
  (geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa /vɛwˈtava/ (pn)
Boğdan
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiedeń /ˈvʲjɛdɛ̃ɲ/ (pn)
Viyana
  (geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania /ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja/ (pn)
Birleşik Krallık, Büyük Britanya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
Büyük Britanya
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielka Niedźwiedzica /ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Büyük Ayı
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;

Wielkanoc /vʲjɛlˈkãnɔʦ̑/ (n)
Paskalya, paskalya
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Pies /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs/ (pn)
Büyük Köpek
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wielki Piątek /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
Kutsal Cuma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Post /ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst/ (n)
Büyük Perhiz
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;

Wielki Tydzień /ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
Kutsal Hafta
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;

Wielki Wybuch /ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux/ (pn)
Büyük Patlama
  (astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata;

Wielki Wóz (pn)
Büyük Ayı
  (astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;

Wielkie Antyle /ˈvʲjɛlʲcɛ ãnˈtɨlɛ/ (pn)
Büyük Antiller
  (geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży;

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie (pn)
Büyük Göller
  (geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA;

Wielkie Księstwo Litewskie (pn)
Litvanya Büyük Dükalığı
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie istniejące w latach 1240-1795;

Wielkie Księstwo Luksemburga (pn)
Lüksemburg Büyük Dükalığı
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;

Wielkopolska /ˌvʲjɛlkɔˈpɔlska/ (n)
Büyük Polonya
  (geografia, geograficzny) kraina w środkowo-zachodniej Polsce;

Wielonarodowe Państwo Boliwia (pn)
Çokuluslu Bolivya Devleti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Boliwii

Wientian /ˈvʲjɛ̃ntʲjãn/ (pn)
Vientiane
  (geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wietnam /ˈvʲjɛtnãm/ (pn)
Vietnam
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Wigilia /vʲiˈɟilʲja/ (pn)
Noel arifesi
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia /ˌvʲiciˈpɛdʲja/ (pn)
Vikipedi
  (informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia

Wikisłownik /ˌvʲiciˈswɔvʲɲik/ (pn)
Vikisözlük, vikisözlük
  (neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła /ˌvʲiciʑˈrudwa/ (pn)
VikiKaynak
  wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wilk /vʲilk/ (pn)
Kurt
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wilno /ˈvʲilnɔ/ (pn)
Vilnüs
  (geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wirakocza (pn)
Viracocha
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i inkaski bóg stworzyciel;

Wisconsin (pn)
Wisconsin
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w północnej części Stanów Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Missisipi;

Wisznu /ˈvʲiʃnu/ (pn)
Vişnu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Wisła /ˈvʲiswa/ (pn)
Vistül
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;

Wlora (pn)
Avlona, Avlonya
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Albanii, na wybrzeżu Adriatyku;

Wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (pn)
Kova
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wolarz /ˈvɔlaʃ/ (pn)
Boötes
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wołga /ˈvɔwɡa/ (pn)
Volga
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołoszczyzna (pn)
Eflak
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;

Wołyń /ˈvɔwɨ̃ɲ/ (pn)
Volhinya
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (pn)
Auriga
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wrocław /ˈvrɔʦ̑waf/ (pn)
Wrocław
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;

Wspólnota Bahamów (pn)
Bahama Milletler Topluluğu
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa

Wszystkich Świętych (n)
Azizler Günü
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;

Wuhan /ˈvuxãn/ /ˈwuxãn/ (pn)
Vuhan
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Chinach, położone nad rzeką Jangcy, stolica prowincji Hubei;

Wuj Sam (n)
Sam Amca
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) personifikacja rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Wybrzeże Kości Słoniowej /vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj/ (pn)
Fildişi Sahili, Fildişi Kıyısı
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyspa Bożego Narodzenia /ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (pn)
Christmas Adası
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Wyspa Man /ˈvɨspa ˈmãn/ (pn)
Man Adası
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;

Wyspa Wielkanocna (pn)
Paskalya Adası
  (geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;

Wyspa Wniebowstąpienia /ˈvɨspa ˌvʲɲɛbɔfstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲa/ (pn)
Ascension Adası
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Atlantyckim;

Wyspy Brytyjskie /ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ/ (pn)
Britanya Adaları
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;

Wyspy Cooka /ˈvɨspɨ ˈkuka/ (pn)
Cook Adaları
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Kanaryjskie /ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ/ (pn)
Kanarya Adaları
  (geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
  (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Marshalla /ˈvɨspɨ marˈʃala/ (pn)
Marshall Adaları
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Normandzkie /ˈvɨspɨ nɔrˈmãnʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Manş Adaları
  (geografia, geograficzny) grupa wysp w kanale La Manche;

Wyspy Owcze /ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ/ (pn)
Faroe Adaları
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)

Wyspy Salomona /ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na/ (pn)
Solomon Adaları
  (administracja) (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca /ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
São Tomé ve Príncipe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Wzgórza Golan (pn)
Golan Tepeleri
  (geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;

Węgier /ˈvɛ̃ŋʲɟɛr/ (n)
Macar
  człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka /vɛ̃ŋʲˈɟɛrka/ (n)
Macar
  osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgry /ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Macaristan
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Władykaukaz (pn)
Vladikavkaz
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;

Władywostok /ˌvwadɨˈvɔstɔk/ (pn)
Vladivostok
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim;

Włoch /vwɔx/ (n)
İtalyan
  człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy /ˈvwɔxɨ/ (pn)
İtalya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włoszka /ˈvwɔʃka/ (n)
İtalyan
  kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

YouTube (pn)
YouTube
  (telekomunikacja) jeden z serwisów internetowych umożliwiających umieszczanie, nadawanie, ocenianie i komentowanie nagrań wideo oraz audio;

ZSRR /ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr/ (acronym)
SSCB
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

ZUM (acronym)
İYE
  = (medycyna, medyczny) zakażenie układu moczowego;

Zabulon (pn)
Zabulon, Zebulon, Zebulun, Zevulun, Zvulun
  imię męskie;

Zachariasz /zaˈxarʲjaʃ/ (pn)
Zekeriya
  imię męskie;

Zachodni Brzeg /zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk/ (pn)
Batı Şeria, Cisürdün
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;

Zagrzeb /ˈzaɡʒɛp/ (pn)
Zagreb, Zagrep
  (geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zalew Kuroński (pn)
Kurland Lagünü
  (geografia, geograficzny) zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji i Litwy;

Zalew Szczeciński (pn)
Pomeranya Koyu
  (geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;

Zalew Wiślany (pn)
Vistül Lagünü
  (geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;

Zambia /ˈzãmbʲja/ (pn)
Zambiya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zaratusztra /ˌzaraˈtuʃtra/ (pn)
Zerdüşt
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) twórca zaratusztrianizmu;

Zatoka Adeńska (pn)
Aden Körfezi
  (geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;

Zatoka Bengalska /zaˈtɔka bɛ̃ŋˈɡalska/ (pn)
Bengal Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka nad Oceanem Indyjskim;

Zatoka Biskajska /zaˈtɔka bʲiˈskajska/ (pn)
Biskay Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;

Zatoka Botnicka /zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka/ (pn)
Botniya Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią;

Zatoka Fińska /zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska/ (pn)
Finlandiya Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Gwinejska (pn)
Gine Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;

Zatoka Hudsona (pn)
Hudson Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka w Ameryce Północnej, głęboko wcinająca się w kontynent, oblewa północne wybrzeża Kanady;

Zatoka Kalifornijska (pn)
Kaliforniya Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku;

Zatoka Meksykańska /zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska/ (n)
Meksika Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Neapolitańska (pn)
Napoli Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;

Zatoka Omańska (pn)
Umman Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Indyjskiego łącząca leżące na południe od niej Morze Arabskie z Zatoką Perską;

Zatoka Perska /zaˈtɔka ˈpɛrska/ (pn)
Basra Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem;

Zatoka Ryska (pn)
Riga Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zatoka Tajlandzka /zaˈtɔka tajˈlãnʦ̑ka/ (pn)
Tayland Körfezi
  (geografia, geograficzny) rozległa, płytka zatoka zachodniej części Oceanu Spokojnego, w południowo-zachodniej części Morza Południowochińskiego;

Zatoka Tokijska (pn)
Tokyo Körfezi
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;

Zatoka Triesteńska (pn)
Trieste Körfezi
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;

Zegar /ˈzɛɡar/ (pn)
Horologium
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Zelandia /zɛˈlãndʲja/ (pn)
Zelanda
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii;

Zeus /ˈzɛus/ (pn)
Zeus
  (mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731;

Ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (pn)
Dünya
  (astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Zimbabwe /zʲĩmˈbabvɛ/ (pn)
Zimbabve, Zimbabwe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zjednoczone Emiraty Arabskie /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
Birleşik Arap Emirlikleri
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ/ (pn)
Birleşik Krallık
  (geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔʦ̑nɛj/ (pn)
Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;

Zofia /ˈzɔfʲja/ (pn)
Safiye
  imię żeńskie;

Zurych (pn)
Zürih
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna /zuˈzãnːa/ (pn)
Suzan
  imię żeńskie;

Związek Australijski (pn)
Avustralya Topluluğu
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa

Związek Radziecki /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci/ (pn)
Sovyetler Birliği
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix/ (pn)
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

a cappella (adj)
akapella
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

a cappella (adv)
akapella
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

a kuku /a‿ˈkuku/ (interjection)
ce-e
  (infantylnie) …używana podczas nagłego pojawienia się

a psik /a‿ˈpʲɕik/ (interjection)
hapşu
  …naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

a-moll /ˈa‿mɔl/ (n)
la minör
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);

abaja /aˈbaja/ (n)
abaye
  (krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;

abakus /aˈbakus/ (n)
abaküs
  przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

abażur /aˈbaʒur/ (n)
abajur, lamba siperi, siperlik
  osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abchaski /apˈxasʲci/ (adj)
Abhaz
  związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

abchaski /apˈxasʲci/ (n)
Abhazca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Abchazji;

abdest /ˈabdɛst/ (n)
abdest
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

abdykować /ˌabdɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
feragat etmek, çekılmek el (język turecki) çekmek
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

abdżad /ˈabʤ̑at/ (n)
ebced
  (językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;

aberracja /ˌabɛrˈraʦ̑ʲja/ /ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja/ (n)
aberasyon
  (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
  (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
  (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

abiturient /ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/ (n)
abiturient
  uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

ablucja /abˈluʦ̑ʲja/ (n)
abdest
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne obmycie;

abominacja /ˌabɔ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
iğrenme
  (książkowy) obrzydzenie, wstręt, odraza

abonament /ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/ (n)
abonelik
  regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
abonelik, götürü
  regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

abonent /aˈbɔ̃nɛ̃nt/ (n)
abone
  osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

aborcja /aˈbɔrʦ̑ʲja/ (n)
kürtaj
  (medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

abordaż /aˈbɔrdaʃ/ (n)
yaklaþma
  (morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

absces /ˈapsʦ̑ɛs/ (n)
apse
  (medycyna, medyczny) ropień

absolutnie /ˌapsɔˈlutʲɲɛ/ (adv)
kesinlikle
  całkowicie, niezależnie od niczego, niedopuszczając wyjątków

absolutny /ˌapsɔˈlutnɨ/ (adj)
mutlak
  całkowity, zupełny, bezwzględny

absolutyzm /ˌapsɔˈlutɨsm̥/ (n)
mutlak oluş
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolwent /apˈsɔlvɛ̃nt/ (n)
mezun
  osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

absorpcja /apˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
absorpsiyon
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
  (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;

abstrakcja /apsˈtrakʦ̑ʲja/ (n)
abstraksiyon
  (sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
soyutlama
  pojęcie ogólne

abstrakcyjny /ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
abstre, soyut
  nie mający związku z rzeczywistością

abstynencja /ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
perhiz
  (medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

absurd /ˈapsurt/ (n)
abes, absürd, saçma, saçmalama
  nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

absurdalny /ˌapsurˈdalnɨ/ (adj)
abes, absürd, saçma
  nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

acetal /aˈʦ̑ɛtal/ (n)
asetal
  (chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;

aceton /aˈʦ̑ɛtɔ̃n/ (n)
aseton
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetyl (n)
asetil
  (chemia, chemiczny) rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego;

acetylocholina (n)
asetilkolin
  (biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

acyklowir (n)
asiklovir
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny

adamaszek /ˌadãˈmaʃɛk/ (n)
damasko
  (włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

adaptacja /ˌadapˈtaʦ̑ʲja/ (n)
adaptasyon
  (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
  przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka
  (psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
  dostosowanie się organów do sytuacji
  efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)

adapter /aˈdaptɛr/ (n)
fonograf
  (technologia, technika, techniczny) główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa

adekwatny /ˌadɛˈkfatnɨ/ (adj)
uygun, mütenasip, orantılı
  dokładnie czemuś odpowiadający

adenina (n)
adenin
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

adenozynotrójfosforan (n)
adenozin trifosfat
  (biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;

adhan (n)
ezan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;

administracja /ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja/ (n)
yönetim
  kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
idare
  zarządzanie czymś, administrowanie

administracyjny /ˌadmʲĩɲistraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
yönetimsel
  związany z administracją i administrowaniem

admiralicja /ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
amirallik
  budynek mieszący admiralicję (1.1)
  korpus admirałów
  władze naczelne marynarki wojennej

admirał /adˈmʲiraw/ (n)
amiral, oramiral
  (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
amiral
  (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

admitancja (n)
admittans
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

adrenalina /ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/ (n)
adrenalin
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres /ˈadrɛs/ (n)
adres, unvan
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy (n)
e-posta adresi
  (informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresat /aˈdrɛsat/ (n)
alan
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.
  osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.

adsorpcja /atˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
adsorpsiyon
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

adware (n)
reklam yazılımı
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;
  (informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

adwokat /adˈvɔkat/ (n)
avukat
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adygejski (n)
Adigece
  (językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski;

aerobiologia /ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
aerobiyoloji
  nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;

aerofobia /ˌaɛrɔˈfɔbʲja/ (n)
aerofobi
  (medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)

aerograf (n)
airbrush
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

aerologia /ˌaɛrɔˈlɔɟja/ (n)
aeroloji
  (meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

aerożel /ˌaɛˈrɔʒɛl/ (n)
aerojel
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

afarski (adj)
Afarca
  (etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) dotyczący Afaru lub jego mieszkańców

afarski (n)
Afarca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Afarze;

afgański /avˈɡãj̃sʲci/ (adj)
Afgan
  odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

afisz /ˈafʲiʃ/ (n)
afiş
  (poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

aforyzm /aˈfɔrɨsm̥/ (n)
özdeyiş
  zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afrikaans (n)
Afrikanca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

afrodyzjak /ˌafrɔˈdɨzʲjak/ (n)
afrodizyak
  (medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

afrykanerski /ˌafrɨkãˈnɛrsʲci/ (n)
Afrikaanca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

afrykański /ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
Afrika, Afrikalı
  związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

aga /ˈaɡa/ (n)
ağa
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer w stopniu agi (1.2)
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w sułtańskiej Turcji;
  tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich (pan)

agat /ˈaɡat/ (n)
akik
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

ageizm (n)
yaş ayrımcılığı
  (socjologia, socjologiczny) niechęć, prześladowanie lub dyskryminacja kogoś z powodu jego wieku;

agencja /aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
ajans
  firma świadcząca różne usługi

agencja reklamowa (n)
reklam ajansı
  (ekonomia, ekonomiczny) firma zajmująca się reklamą;

agent /ˈaɡɛ̃nt/ (n)
vekil
  pracownik wywiadu
  tajny pracownik policji lub służb specjalnych
acente
  przedstawiciel jakiejś firmy

agitacja /ˌaɟiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
ajitasyon
  działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

aglutynacyjny (adj)
eklemeli
  (językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany

agnostycyzm /ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
agnostisizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agonia /aˈɡɔ̃ɲja/ (n)
agoni
  stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agora /aˈɡɔra/ (n)
eski Yunanistanda pazar yeri
  (historia, historyczny, historycznie) (urbanistyka, urbanistyczny) główny plac greckiego miasta-państwa;

agorafobia /ˌaɡɔraˈfɔbʲja/ (n)
agorafobi
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agoryzm (n)
agorizm
  bojkot państwa; zwłaszcza motywowany libertarianizmem lewoskrętnym i dążący do anarchistycznej rewolucji

agrafka /aˈɡrafka/ (n)
çengelli iğne
  rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agregat /aˈɡrɛɡat/ (n)
kitle
  (technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

agresja /aˈɡrɛsʲja/ (n)
saldırganlık
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
  (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

agrest /ˈaɡrɛst/ (n)
bektaşi üzümü
  (spożywczy) owoc agrestu (1.1)

agresywnie (adv)
agresif
  w sposób agresywny

agresywność (n)
saldırganlık
  cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

agrobiologia (n)
agrobiyoloji
  nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

agronomia /ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
agronomi
  (rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

aguti /aˈɡutʲi/ (n)
aguti
  (zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;

aha /ˈaxa/ (interjection)
aha
  …wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia
  …wyrażenie przypomnienia

aikido /ajˈcidɔ/ (n)
aikido
  japońska sztuka samoobrony;

ajatollah /ˌajaˈtɔlːax/ (n)
ayetullah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

ajran (n)
ayran
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

ajwar (n)
ayvar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów;

akacja /aˈkaʦ̑ʲja/ (n)
akasya
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

akademia /ˌakaˈdɛ̃mʲja/ (n)
akademi
  (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

akademik /ˌakaˈdɛ̃mʲik/ (n)
yatakhane
  (studencki) dom akademicki;

akadyjski (n)
Akatça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

akalkulia /ˌakalˈkulʲja/ (n)
akalkuli
  (medycyna, medyczny) zaburzenie zdolności procesów liczenia;

akapit /aˈkapʲit/ (n)
paragraf
  fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akcent /ˈakʦ̑ɛ̃nt/ (n)
aksan
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;

akcja /ˈakʦ̑ʲja/ (n)
hisse
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

aklamacja /ˌaklãˈmaʦ̑ʲja/ (n)
alkış
  jednogłośny wybór, uznanie czegoś

akompaniament /ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/ (n)
eşlik
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

akord /ˈakɔrt/ (n)
akor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon /ˌakɔrˈdɛɔ̃n/ (n)
akordiyon, akordeon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akredytacja (n)
akreditasyon
  oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

akredytywa (n)
akreditif
  (ekonomia, ekonomiczny) dokument stwierdzający warunki akredytywy (1.1)
  (ekonomia, ekonomiczny) forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;

akrobata /ˌakrɔˈbata/ (n)
akrobat, cambaz
  człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrofobia /ˌakrɔˈfɔbʲja/ (n)
akrofobi
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akromegalia (n)
akromegali
  (medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

akropol /aˈkrɔpɔl/ (n)
Akropolis
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto

aksamit /aˈksãmʲit/ (n)
kadife
  (włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

akt /akt/ (n)
nüd
  (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;

akt oskarżenia (n)
iddianame
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

akt urodzenia /ˈakt ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
doğum belgesi
  akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

aktor /akˈtɔʒɨ/ /ˈaktɔr/ (n)
oyuncu, aktör
  osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka /akˈtɔrka/ (n)
aktris, oyuncu
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktualizować (v)
güncelleştirmek
  czynić aktualnym

aktualny /ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
güncel
  dotyczący teraźniejszości

aktuariusz (n)
aktüer
  (ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;

aktyn /ˈaktɨ̃n/ (n)
aktinyum
  (chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktywista /ˌaktɨˈvʲista/ (n)
eylemci
  bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

aktywizm (n)
aktivizm
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością
  czynna postawa; bycie aktywnym

aktywność /akˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
aktivite
  działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

aktywny /akˈtɨvnɨ/ (adj)
aktif
  biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający
  (chemia, chemiczny) zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją

akumulacja (n)
birikme
  (książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulator /ˌakũmuˈlatɔr/ (n)
akü, akümülatör
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akupunktura /ˌakupũŋkˈtura/ (n)
akupunktur
  (medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akustyka (n)
akustik
  (fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach

akwamaryn /ˌakfãˈmarɨ̃n/ (n)
akuamarin
  (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

akwarela /ˌakfaˈrɛla/ (n)
akvarel
  (sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

akwarium /aˈkfarʲjũm/ (n)
akvaryum
  duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

akwedukt /aˈkfɛdukt/ (n)
su kemeri
  kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

akwizytor /ˌakfʲiˈzɨtɔr/ (n)
mümessil
  osoba trudniąca się akwizycją

alabaster /ˌalaˈbastɛr/ (n)
albatr
  (mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

alanina /ˌalãˈɲĩna/ (n)
alanin
  (biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm /ˈalarm/ (n)
alarm
  sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

albatros /alˈbatrɔs/ (n)
albatros
  (ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański /alˈbãj̃sʲci/ (adj)
Arnavut, Arnavutça
  związany z Albanią, dotyczący Albanii

albański /alˈbãj̃sʲci/ (n)
Arnavutça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

albedo /alˈbɛdɔ/ (n)
albedo
  (fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
  biała część skórki w owocach cytrusowych

albinizm /alˈbʲĩɲism̥/ (n)
albinizm
  (botanika, botaniczny) brak chlorofilu
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;

albinos /alˈbʲĩnɔs/ (n)
akşın, albinos
  (medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albo /ˈalbɔ/ (conjunction)
veya, ya
  …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album /ˈalbũm/ (n)
albüm
  zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

alchemia /alˈxɛ̃mʲja/ (n)
alşimi, simya
  przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

alchemik /alˈxɛ̃mʲik/ (n)
simyacı
  osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

aldosteron /ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/ (n)
aldosteron
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (conjunction)
ama
  …służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

alef /ˈalɛf/ (n)
elif
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ);
  (matematyka, matematyczny) w teorii mnogości, moc zbiorów nieskończonego

alegoria /ˌalɛˈɡɔrʲja/ (n)
alegori
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

aleja /aˈlɛja/ (n)
cadde
  droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

aleksytymia (n)
aleksitimi
  (psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alemański (n)
Alemannik
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii

alembik /aˈlɛ̃mbʲik/ (n)
imbik
  (dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej

alergen /aˈlɛrɡɛ̃n/ (n)
alerjen
  (medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia /aˈlɛrʲɟja/ (n)
alerji
  (medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczny /ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
alerjik
  związany z alergią

aleucki (adj)
Aleutça
  związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

alfa /ˈalfa/ (n)
alfa
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

alfabet /alˈfabɛt/ (n)
alfabe, abece
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfanumeryczny (adj)
abece sayısal
  (informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

algebra /alˈɡɛbra/ (n)
cebir
  jeden z działów matematyki;

algebraiczny (adj)
cebirsel
  dotyczący algebry

algofobia /ˌalɡɔˈfɔbʲja/ (n)
algofobi
  (psychologia, psychologiczny) nieuzasadniony lęk przed bólem;

algorytm /algɔˈrɨtmɨ/ /alˈɡɔrɨtm̥/ (n)
algoritma
  sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis;

alians /ˈalʲjãw̃s/ (n)
ittifak
  przymierze między państwami

aligator /ˌalʲiˈɡatɔr/ (n)
aligator, timsah
  (herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

alimenty /ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ/ (n)
nafaka
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

aliteracja /ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
aliterasyon
  (językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

alka /ˈalka/ (n)
usturagaga
  (ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku;

alkaloid /ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it/ (n)
alkaloid
  (chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

alkan /ˈalkãn/ (n)
alkan
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

alken /ˈalkɛ̃n/ (n)
alken
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkin /ˈalʲcĩn/ (n)
alkin
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkohol /alˈkɔxɔl/ (n)
alkol
  (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
  (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkoholik /ˌalkɔˈxɔlʲik/ (n)
alkolik
  osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholizm /ˌalkɔˈxɔlʲism̥/ (n)
alkolizm
  (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

alkowa /alˈkɔva/ (n)
alkov
  (przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

allel /ˈalːɛl/ (n)
alel
  (biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

almanach /alˈmãnax/ (n)
almanak
  rodzaj publikacji;

alotropia /ˌalɔˈtrɔpʲja/ (n)
allotropi
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

alpaka /alˈpaka/ (n)
alpaka
  (zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;

alpinista /ˌalpʲĩˈɲista/ (n)
alpinist
  osoba uprawiająca alpinizm;

alpinizm /alˈpʲĩɲism̥/ (n)
dağcılık
  (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska
alpinizm
  wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu

altana /alˈtãna/ (n)
köşk
  lekki, niewielki ogrodowy budynek;

alternator /ˌaltɛrˈnatɔr/ (n)
alternatör
  (motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

alternatywa /ˌaltɛrnaˈtɨva/ (n)
seçenek
  (logika, logiczny) suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe;
  (potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami

alternatywny (adj)
başka
  taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości
  taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

altruizm /alˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
altrüizm
  bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

aluzja /aˈluzʲja/ (n)
anıştırma
  wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

ambasada /ˌãmbaˈsada/ (n)
sefarethane
  gwara więzienna brzuch, żołądek
  wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
elçilik, sefarethane
  stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;

ambasador /ˌãmbaˈsadɔr/ (n)
büyükelçi, elçi
  (administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambicja /ãmˈbʲiʦ̑ʲja/ (n)
hýrs
  pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambigram /ãmˈbʲiɡrãm/ (n)
ambigram
  grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

ambitny /ãmˈbʲitnɨ/ (adj)
hırslı
  taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

ambiwalentny /ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ/ (adj)
ikircikli
  charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

ambra /ˈãmbra/ (n)
amber
  woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym

ambrazura /ˌãmbraˈzura/ (n)
mazgal
  otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym;

ambulans /ãmˈbulãw̃s/ (n)
ambulans
  środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

ameba /ãˈmɛba/ (n)
amip
  (biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

amen /ˈãmɛ̃n/ (interjection)
amin
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk /ãˈmɛrɨk/ (n)
amerikyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykański /ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
Amerikan, Amerikalı
  dotyczący Ameryki (kontynentu)
  dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

ametyst /ãˈmɛtɨst/ (n)
ametist
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

amfetamina /ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/ (n)
amfetamin
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfibia /ãw̃ˈfʲibʲja/ (n)
amfibi
  (motoryzacja) pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze

amfiteatr /ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥/ (n)
amfitiyatro
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

amfora /ãw̃ˈfɔra/ (n)
amfora
  wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

amharski /ãmˈxarsʲci/ (n)
Amharca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii

aminokwas /ˌãmʲĩˈnɔkfas/ (n)
amino asit
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

amoniak /ãˈmɔ̃ɲak/ (n)
amonyak
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amorficzny /ˌãmɔrˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
amorf
  bezkształtny, niemający określonej budowy

amper /ˈãmpɛr/ (n)
amper
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperogodzina /ãmˈpɛrɔɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
amper-saat
  (elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

amputacja /ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
ampütasyon
  (medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputować /ˌãmpuˈtɔvaʨ̑/ (v)
ampüte etmek
  dokonywać amputacji

ampułka /ãmˈpuwka/ (n)
ampul
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;
  (historia, historyczny, historycznie) szklane naczynie na leki i substancje zapachowe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej

amulet /ãˈmulɛt/ (n)
muska
  (ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

amunicja /ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
mühimmat
  (potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

anachronizm /ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
dinozorluk
  błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

anagram /ãˈnaɡrãm/ (n)
anagram
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakonda /ˌãnaˈkɔ̃nda/ (n)
anakonda
  (herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

analityk /ˌãnaˈlʲitɨk/ (n)
analizci
  specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

analiza /ˌãnaˈlʲiza/ (n)
analiz, tahlil
  badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analizator /ˌãnalʲiˈzatɔr/ (n)
analiz çözümleyici
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykonuje analizy

analogia /ˌãnaˈlɔɟja/ (n)
analoji
  podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

analogowy (adj)
analog
  (technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową

ananas /ãˈnãnas/ (n)
ananas
  (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

anarchia /ãˈnarxʲja/ (n)
anarşi
  (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności
  forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;

anarchista /ˌãnarˈxʲista/ (n)
anarşist
  zwolennik anarchizmu

anarchizm /ãˈnarxʲism̥/ (n)
anarşizm
  ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anarchokapitalizm (n)
anarko-kapitalizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia propagująca anarchokapitalizm (1.1)
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) teoretyczny ustrój polityczny oparty na braku państwa, wymianie własności prywatnej i wolnym rynku

anarchopacyfizm (n)
anarko-pasifizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

anatema /ˌãnaˈtɛ̃ma/ (n)
aforoz
  (kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatomia /ˌãnaˈtɔ̃mʲja/ (n)
anatomi, yapıbilim
  (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
  (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

anatomiczny /ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
anatomik
  związany z anatomią, dotyczący anatomii

androgen /ãnˈdrɔɡɛ̃n/ (n)
androjen
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

android /ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it/ (n)
android
  robot mający postać człowieka;

andrologia /ˌãndrɔˈlɔɟja/ (n)
androloji
  (medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

anegdota /ˌãnɛɡˈdɔta/ (n)
anekdot
  krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

aneksja /ãˈnɛksʲja/ (n)
ilhak
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

anemiczny (adj)
kansız
  (medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii

anemometr /ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥/ (n)
anemometre
  (technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

anestezja /ˌãnɛˈstɛzʲja/ (n)
anestezi
  (medycyna, medyczny) znieczulenie

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (adj)
İngiliz, İngilizce
  odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (n)
İngilizce, İngiliz
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angina /ãŋʲˈɟĩna/ (n)
anjin
  (medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

anglikanizm (n)
Anglikanizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;

anhedonia /ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/ (n)
anhedoni
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

ani /ˈãɲi/ (conjunction)
ne
  …poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
  …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
  …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
  …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
  …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

animacja /ˌãɲĩˈmaʦ̑ʲja/ (n)
animasyon
  rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

animista /ˌãɲĩˈmʲista/ (n)
canlıcı
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

animistyczny (adj)
canlıcı
  związany z animizmem, właściwy animizmowi

animizm /ãˈɲĩmʲism̥/ (n)
canlıcılık, animizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

anion /ˈãɲjɔ̃n/ (n)
anyon
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł /ˈãɲɔw/ (n)
melek
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

ankieta /ãŋʲˈcɛta/ (n)
inceleme
  (statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

anoda /ãˈnɔda/ (n)
anot
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anomalny (adj)
anormal
  stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

anonimowy /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/ (adj)
anonim
  o nieujawnionym nazwisku

anons /ˈãnɔ̃w̃s/ (n)
bildiri
  podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie

anorak /ãˈnɔrak/ (n)
anorak
  (etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;

antagonizm /ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/ (n)
düşmanlık
  wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

antarktyczny (adj)
antartik
  (geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena /ãnˈtɛ̃na/ (n)
anten
  urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antologia /ˌãntɔˈlɔɟja/ (n)
antoloji
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

antonim /ãnˈtɔ̃ɲĩm/ (n)
antonim
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antracyt /ãnˈtraʦ̑ɨt/ (n)
antrasit
  (geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;

antropocen (n)
antroposen
  (neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

antropocentryzm (n)
antroposantrizm
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego
  interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

antropofobia /ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja/ (n)
antropofobi
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

antropologia /ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/ (n)
antropoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropomorfizm /ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/ (n)
antropomorfizm
  nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

antybakteryjny /ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
antibakteriyel
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

antybiotyk /ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/ (n)
antibiyotik
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antychryst (n)
deccal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antycyklon (n)
antisiklon
  (meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antyczny /ãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antik
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu

antydatować /ˌãntɨdaˈtɔvaʨ̑/ (v)
öne çekmek
  wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

antyfeminizm (n)
feminizim karşıtlığı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

antygen /ãnˈtɨɡɛ̃n/ (n)
antijen
  (medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antyk /ˈãntɨk/ (n)
antika
  (potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

antykomunizm /ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
antikomünizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

antykwaryczny /ˌãntɨkfaˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
antika
  dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych

antylopa /ˌãntɨˈlɔpa/ (n)
antilop, ceylan
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antymateria /ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/ (n)
antimadde
  (fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymon /ãnˈtɨ̃mɔ̃n/ (n)
antimon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antypatia /ˌãntɨˈpatʲja/ (n)
nefret
  niechęć do kogoś

antypoda (n)
antipot
  (przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby
  mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej

antysemityzm /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/ (n)
antisemitizm
  nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptyczny /ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antiseptik
  (medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

antywojenny /ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
savaş karşıtı
  potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

anyż /ˈãnɨʃ/ (n)
anason
  (botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

aorta /aˈɔrta/ (n)
aort
  (anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aoryst /aˈɔrɨst/ (n)
geniş zaman
  (gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

aparat fotograficzny /aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
fotoğraf makinesi, kamera
  (fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

apartheid /aˈpartxajt/ /aˈpartxɛjt/ (n)
apartheid
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oddzielnego życia ludzi różnych ras połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej, czasem potwierdzona w prawie państwowym

apateizm (n)
apateizm
  (filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

apatia /aˈpatʲja/ (n)
duygusuzluk
  (psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apatyt /aˈpatɨt/ (n)
apatit
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

apelacja (n)
istinaf
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

aperitif /ˌapɛrʲiˈtʲif/ /ˌapɛˈrʲitʲif/ (n)
aperitif
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

apertura /ˌapɛrˈtura/ (n)
açıklık
  (optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła;

apetyczny /ˌapɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
lezzetli
  zachęcający do jedzenia

apetyt /aˈpɛtɨt/ (n)
iştah
  chęć jedzenia, łaknienie;

aplauz /ˈaplaws/ (n)
alkış
  oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

aplikacja /ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
tatbik, uygulama
  (informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
  zastosowanie

apokalipsa /ˌapɔkaˈlʲipsa/ (n)
kıyamet
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dzień ostateczny

apokopa /ˌapɔˈkɔpa/ (n)
apokop
  (fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

apologia /ˌapɔˈlɔɟja/ (n)
mazeret
  obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

apoptoza /ˌapɔˈptɔza/ (n)
apoptoz
  (biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

aporia /aˈpɔrʲja/ (n)
aporia
  (filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

aport (n)
bölüştürme
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wkład niepieniężny wnoszony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego;

apostoł /aˈpɔstɔw/ (n)
havaryun
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

apostrof /aˈpɔstrɔf/ (n)
kesme işareti
  znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

appeasement (n)
yatıştırma
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka ustępstw wobec żądań agresywnego państwa, mająca na celu złagodzenie jego postawy, osiągnięcie ugody i utrzymanie pokoju;

aprowizacja /ˌaprɔvʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
tedarik etme
  zaopatrzenie w artykuły pierwszej potrzeby

apteka /apˈtɛka/ (n)
eczane
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarz /apˈtɛkaʃ/ (n)
eczacı
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

ara /ˈara/ (n)
ara
  (ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

arabeska /ˌaraˈbɛska/ (n)
arabesk
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;

arabizacja (n)
Araplaştırma
  narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

arabski /aˈrapsʲci/ (adj)
Arap, Arapça
  dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski /aˈrapsʲci/ (n)
Arapça, Arap
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arachnofobia /ˌaraxnɔˈfɔbʲja/ (n)
araknofobi
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

arachnologia /ˌaraxnɔˈlɔɟja/ (n)
araknoloji
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o pajęczakach;

aragoński /ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/ (n)
Aragonca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

arak /ˈarak/ (n)
arak
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabska (głównie libańska) wódka anyżowa;

aramejski /ˌarãˈmɛjsʲci/ (n)
Aramice
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;

arbitraż (n)
arbitraj
  sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

arbuz /ˈarbus/ (n)
karpuz
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

archaiczny /ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
antik
  będący typowym dla dawnych czasów

archaizm (n)
arkaizm
  (językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archanioł /arˈxãɲɔw/ (n)
baş melek
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeolog /ˌarxɛˈɔlɔk/ (n)
arkeolog
  naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia /ˌarxɛɔˈlɔɟja/ (n)
arkeoloji
  nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archeolożka (n)
arkeolog
  (potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii

archeozoologia /ˌarxɛɔzɔːˈlɔɟja/ (n)
arkeozooloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk;

archetyp /arˈxɛtɨp/ (n)
arketip
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci
  (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

archidiecezja (n)
başpiskoposluk
  (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

archipelag /ˌarxʲiˈpɛlak/ (n)
aral, takımada
  (geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt /arˈxʲitɛkt/ (n)
mimar
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

architektura /ˌarxʲitɛkˈtura/ (n)
mimarlık
  (architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

archiwum /arˈxʲivũm/ (n)
arşiv
  uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne
  budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)

arcybiskup /ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup/ (n)
başpiskopos
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcydzięgiel /ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
melek otu
  (botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny selerowatych;

arcyksiążę (n)
arşidük
  austriacki tytuł książęcy
  osoba nosząca tytuł arcyksięcia (1.1)

areligijny (adj)
dindar olmayan
  obojętny wobec kwestii religii

arena /aˈrɛ̃na/ (n)
arena
  koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe

areografia (n)
areografi
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka zajmująca się badaniami planety Mars

areometr (n)
areometre
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru gęstości cieczy

areszt domowy /ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ/ (n)
ev hapsi
  zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

aresztować /ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
tevkif etmek
  pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

argon /ˈarɡɔ̃n/ (n)
argon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argument /arˈɡũmɛ̃nt/ (n)
argüman
  (informatyka, informatyczny) parametr, wartość lub symbol podawany danej funkcji
  (matematyka, matematyczny) miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej
  (matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik
  fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

aria /ˈarʲja/ (n)
arya
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

arka /ˈarka/ (n)
Nuh'un gemisi
  (przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arkada /arˈkada/ (n)
arkat
  (architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

arkusz kalkulacyjny /ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
elektronik tablo
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

arlekin (n)
arleken
  (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej komedii włoskiej;

armata /arˈmata/ (n)
top
  (wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

armator (n)
armatör
  osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek

armeński /arˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Ermeni
  odnoszący się do Armenii

armia /ˈarmʲja/ (n)
ordu, kara kuvvetleri
  określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancja /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
kibir
  pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

arogancki /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
kibirli
  (książkowy) taki, którego cechą jest arogancja
  (książkowy) będący oznaką arogancji

aromat /aˈrɔ̃mat/ (n)
rayiha
  zapach sprawiający przyjemność

aromaterapia /aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/ (n)
aromaterapi
  (medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

aromatyczny /ˌarɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aromatik
  mający silny, miły zapach
  (chemia, chemiczny) o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla

aronia /aˈrɔ̃ɲja/ (n)
aronya
  (botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

arsen /ˈarsɛ̃n/ (n)
arsenik
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

arteria /arˈtɛrʲja/ (n)
atardamar
  (anatomia, anatomiczny) tętnica
  ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

artykulacja (n)
artikülasyon
  (fonetyka, fonetyczny) ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski;

artykuł /arˈtɨkuw/ (n)
makale
  (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
  (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
  (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek

artyleria /ˌartɨˈlɛrʲja/ (n)
topçuluk
  (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

artysta /arˈtɨsta/ (n)
sanatçı
  człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystka /arˈtɨstka/ (n)
bayan sanatçı
  kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

artystyczny /ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
dörütsel
  związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

arystokracja /ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
aristokrasi
  najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

arystokrata /ˌarɨstɔˈkrata/ (n)
aristokrat
  osoba należąca do arystokracji

arystotelizm (n)
aristotelesçilik
  (filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

arytmetyczny /ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aritmetik
  dotyczący arytmetyki, związany z arytmetyką

arytmetyka /ˌarɨtˈmɛtɨka/ (n)
aritmetik
  (matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

as /a ɛs/ /as/ (n)
as
  (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
  osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą
  (potocznie, potoczny) osoba aseksualna

asafetyda /ˌasafɛˈtɨda/ (n)
şeytantersi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

ascetyczny (adj)
riyazetçi
  właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

asceza /asˈʦ̑ɛza/ (n)
riyazetçi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

aseksualizm /ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
aseksüel
  (seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

aseksualny /ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
aseksüel
  (potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości
  (seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego

asertywność /ˌasɛrˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
girişkenlik
  (psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;

asfalt /ˈasfalt/ (n)
asfalt
  (technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asklepiejon (n)
asklepion
  (historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;

aspartam /asˈpartãm/ (n)
aspartam
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt /ˈaspɛkt/ (n)
görünüş
  (gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
  punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana
  (astronomia, astronomiczny) położenie gwiazd względem siebie i znaków zodiaku;

aspołeczny (adj)
asosyal
  obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

astat /ˈastat/ (n)
astatin, astat
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astenia (n)
argınlık
  (medycyna, medyczny) stan słabości, zmniejszenie lub brak odporności fizycznej i psychicznej;

asteroida /ˌastɛˈrɔjda/ (n)
asteroit
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

asterysk /aˈstɛrɨsk/ (n)
asterisk, yıldız imi, yıldız işareti
  (poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

astma /ˈastma/ (n)
astım
  (medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astrofizyk /ˌastrɔˈfʲizɨk/ (n)
astrofizikçi
  specjalista w zakresie astrofizyki

astrofizyka (n)
astrofizik
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrolabium /ˌastrɔˈlabʲjũm/ (n)
usturlap
  (astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

astrolog /aˈstrɔlɔk/ (n)
astrolog
  człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologia /ˌastrɔˈlɔɟja/ (n)
astroloji
  (ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astronauta /ˌastrɔ̃ˈnawta/ (n)
astronot
  (astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronautka /ˌastrɔ̃ˈnawtka/ (n)
astronot
  kobieta, która zajmuje się lotami w kosmos

astronom /aˈstrɔ̃nɔ̃m/ (n)
astronom, gökbilimci
  specjalista w zakresie astronomii;

astronomia /ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
astronomi, gökbilim
  nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny /ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
astronomik
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią

asturyjski /ˌastuˈrɨjsʲci/ (n)
Asturyasça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język zachodnioromański używany w kilku hiszpańskich prowincjach;

astygmatyzm (n)
astigmatizm
  (medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego;
  (optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;

asymetryczny /ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
asimetrik
  niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymilacja (n)
asimilasyon
  przystosowanie się do życia w obcej społeczności

asymptota /ˌasɨ̃mpˈtɔta/ (n)
asimptot
  (matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

asyrologia (n)
asuroloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

asystent (n)
asistan
  osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

atak /ˈatak/ (n)
hücum
  (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych

atakować /ˌataˈkɔvaʨ̑/ (v)
saldırmak
  prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
  występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś
  (sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę

ateista /ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
ateist
  człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistyczny /ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
Allahsız, ateist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

ateizm /aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
ateizm
  (filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atlas /ˈatlas/ (n)
atlas
  zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atletyczny (adj)
atletik
  dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie

atmosfera /ˌatmɔˈsfɛra/ (n)
atmosfer, havaküre
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
  powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
  (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
atmosfer
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

atol /ˈatɔl/ (n)
atol
  (geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom /ˈatɔ̃m/ (n)
atom
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atrakcyjny /ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
cazip
  o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

atrament /aˈtrãmɛ̃nt/ (n)
mürekkep
  roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania;

atrium /ˈatrʲjũm/ (n)
atriyum
  (anatomia, anatomiczny) przedsionek serca
  (architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę

atrofia /aˈtrɔfʲja/ (n)
atrofi
  (medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

atropina (n)
atropin
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

attaché (n)
ataşe
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;

atłas /ˈatwas/ (n)
atlas
  (włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

audio /ˈawdʲjɔ/ (adj)
ses
  dźwiękowy
  zapisujący, odtwarzający, przetwarzający, wzmacniający lub przesyłający dźwięk

audiolog /awˈdʲjɔlɔk/ (n)
odyolog
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu

audytorium /ˌawdɨˈtɔrʲjũm/ (n)
oditoryum
  sala wykładowa, odczytowa;

aukcja /ˈawkʦ̑ʲja/ (n)
açık artırma
  sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

australijski /ˌawstraˈlʲijsʲci/ (adj)
Avustralya
  odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

australopitek (n)
australopithecus
  (paleoantropologia, paleoantropologiczny) istota człowiekopodobna żyjąca ponad 3 mln lat temu;

austriacki /awstrʲˈjaʦ̑ʲci/ (adj)
Avusturyalı
  odnoszący się do Austrii lub Austriaków

austrofaszyzm (n)
Avusturya Faşizmi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) austriacka odmiana faszyzmu;

autentyczny /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
otantik
  taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

autobiografia /ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
otobiyografi
  własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobus /awˈtɔbus/ (n)
otobüs
  (transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autograf /awˈtɔɡraf/ (n)
imza
  własnoręczny podpis
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do prezentacji zdjęć wykonanych z lotu ptaka w formie trójwymiarowych map
  rękopis wykonany przez autora dzieła

autokar /awˈtɔkar/ (n)
otobüs
  (motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autoklaw /awˈtɔklaf/ (n)
otoklav
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

automat /awˈtɔ̃mat/ (n)
otomat
  maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;
  maszyna, która wydaje towar po wrzuceniu pieniędzy

automatycznie (adv)
otomatik olarak, otomatikman
  (technologia, technika, techniczny) z udziałem automatu
kendiliğinden
  wynikając z odruchu lub przyzwyczajenia, bez udziału świadomości

automatyczny /ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
otomatik
  wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka
  (przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli
  rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

automatyzacja (n)
otomasyon
  wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

autonomia /ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
özerklik, muhtariyet, otonomi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autonomiczny /ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
özerk
  związany z autonomią; taki, który ma autonomię

autor /ˈawtɔr/ (n)
müellif
  twórca, wynalazca, założyciel

autorytaryzm (n)
otoriter rejim
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli

autorytatywny /ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ/ (adj)
otoriter
  władczy, stanowczy

autostrada /ˌawtɔˈstrada/ (n)
otoyol
  (motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

autotomia (n)
ototomi
  (zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

autunit (n)
otinit
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

autystyczny /ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
otistik
  (psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm /ˈawtɨsm̥/ (n)
otizm, iç yöneliklik
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

awangarda (n)
öncü
  grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

awans /ˈavãw̃s/ (n)
terfi
  powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności

awantura /ˌavãnˈtura/ (n)
gürültü patırtı
  gwałtowna kłótnia, zamieszanie

awarski (n)
Avarca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

awatar /aˈvatar/ (n)
avatar
  (informatyka, informatyczny) personifikacja osoby w cyberprzestrzeni, reprezentacja uczestników światów wirtualnych
  (informatyka, informatyczny) w internecie: obrazek wyświetlany obok nazwy użytkownika
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

awestyjski (n)
Avesta
  (językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

awitaminoza /ˌavʲitãmʲĩˈnɔza/ (n)
vitaminsizlik
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

awokado /ˌavɔˈkadɔ/ (n)
avokado
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką
  (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;

azalia (n)
açelya
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azbest /ˈazbɛst/ (n)
asbest
  (mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azerbejdżański /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci/ (adj)
Azeri
  odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski /aˈzɛrsʲci/ (n)
Azerice
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Azerbejdżanu;

azjatycki /ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
asyalı
  dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azot /ˈazɔt/ (n)
azot, nitrojen
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan /aˈzɔtãn/ (n)
nitrat
  (chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azotek (n)
nitrür
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny azotu z metalem lub półmetalem;

azotowy /ˌazɔˈtɔvɨ/ (adj)
nitrik
  (chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot

azymut (n)
azimut
  kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

ałtajski /awˈtajsʲci/ (adj)
Altay
  związany z Ałtajem, dotyczący Ałtaju

ałun /ˈawũn/ (n)
şap
  (chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

ałycza (n)
can eriği
  (botanika, botaniczny) Prunus cerasifera lub Prunus divaricata, ciernisty krzew lub drzewo z rodziny różowatych (Rosaceae), o małych jadalnych owocach, często uprawiane jako roślina żywopłotowa;
  (botanika, botaniczny) owoc ałyczy (1.1)

aż /aʃ/ (conjunction)
kadar
  …wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

ażur (n)
ajur
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) ozdobny układ otworów w dowolnym materiale

baba /ˈbaba/ (n)
karı
  (potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej
baba
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto, zazwyczaj drożdżowe, pieczone w wysokiej formie o okrągłej podstawie i karbowanych ścianach bocznych

babcia /ˈbapʲʨ̑a/ (n)
büyükanne
  (zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

babiloński /ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Babil
  związany z Babilonią, Babilonem

babka /ˈbapka/ (n)
kek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka

badanie /baˈdãɲɛ/ (n)
muayene
  (medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia
  szczegółowa obserwacja i analiza

badminton /badˈmʲĩntɔ̃n/ (n)
badminton
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

bagaż /ˈbaɡaʃ/ (n)
bagaj
  zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik dachowy (n)
portbagaj
  (motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

bagietka /baˈɟɛtka/ (n)
francala
  (spożywczy) długa, cienka bułka;

baglama /baɡˈlãma/ (n)
bağlama
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;

bagnet /ˈbaɡnɛt/ (n)
süngü
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagno /ˈbaɡnɔ/ (n)
bataklık
  (ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bajka /ˈbajka/ (n)
masal
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej

bajt /bajt/ (n)
bayt
  (informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

baju, baju, będziesz w raju /ˈbaju ˈbaju ˈbɛ̃ɲʥ̑ɛʒ ˈv‿raju/ (idiom)
yalancı yalancı sana kimse inanmaz
  zwrot wyrażający niedowierzanie w to, co mówi rozmówca

bak /bak/ (n)
tankı
  zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakcyl /ˈbakʦ̑ɨl/ (n)
basil
  (przestarzałe, przestarzały) zarazek

bakelit /baˈkɛlʲit/ (n)
bakalit
  (chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

baklawa /bakˈlava/ (n)
baklava
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego tłuczonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;

bakteria /bakˈtɛrʲja/ (n)
bakteri
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteriofag /ˌbaktɛrʲˈjɔfak/ (n)
bakteriyofaj
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

bakteriologia /ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
bakteriyoloji
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

bakteriologiczny (adj)
bakteriyolojik
  związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

baktrian /ˈbaktrʲjãn/ (n)
deve
  (zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

bakłażan /bakˈwaʒãn/ (n)
patlıcan
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
  (spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

bal /bal/ (n)
balo
  uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

balet /ˈbalɛt/ (n)
bale
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

balista /baˈlʲista/ (n)
balista
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;

balkon /ˈbalkɔ̃n/ (n)
balkon
  (architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) piętro widowni

ballada /balˈːada/ (n)
ballad
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;

balneoterapia /ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja/ (n)
balneoterapi
  (medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;

balon /ˈbalɔ̃n/ (n)
balon
  ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

bambus /ˈbãmbus/ (n)
bambu
  (botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banalność (n)
banallik
  cecha tego, co banalne

banalny /bãˈnalnɨ/ (adj)
banal
  zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan /ˈbãnãn/ (n)
muz
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
  (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

bandana /bãnˈdãna/ (n)
bandana
  wzorzysta chustka noszona na szyi, twarzy lub na głowie;

bandaż /ˈbãndaʃ/ (n)
bandaj
  (medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandoneon (n)
bandoneon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

banjo /ˈbãn͇ʤ̑ɔ/ (n)
banjo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

bank /bãŋk/ (n)
banka
  (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
  (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów
banki, banka
  (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów

bankier (n)
banker
  właściciel lub dyrektor banku

bankiet /ˈbãŋcɛt/ (n)
ziyafet
  wystawne, uroczyste przyjęcie

banknot /ˈbãŋknɔt/ (n)
banknot
  (bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

bankomat /bãŋˈkɔ̃mat/ (n)
bankamatik
  urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankructwo /bãŋˈkruʦ̑tfɔ/ (n)
iflas
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

bankrut /ˈbãŋkrut/ (n)
müfis
  osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

baobab /baˈɔbap/ (n)
baobab
  (botanika, botaniczny) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

bar /bar/ (n)
baryum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
bar
  (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
  (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;

baran /ˈbarãn/ (n)
koç
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, idiota

baranek /baˈrãnɛk/ (n)
kuzu
  (zoologia, zoologiczny) mały, młody baran

baranina /ˌbarãˈɲĩna/ (n)
koyun eti
  (spożywczy) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

barbarzyńca /ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nʦ̑a/ (n)
barbar
  ktoś niecywilizowany, prymitywny
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytności człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;

barbarzyński (adj)
barbar
  cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

barbituran (n)
barbitürat
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

barchan /ˈbarxãn/ (n)
fistan
  (włókiennictwo) rodzaj grubej tkaniny bawełnianej

bard /bart/ (n)
bard
  u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

bardzo /ˈbarʣ̑ɔ/ (adv)
daha
  bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
çok
  służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

barion (n)
baryon
  (fizyka, fizyczny) fermion o niezerowej liczbie barionowej;

bark /bark/ (n)
omuz
  (anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barman /ˈbarmãn/ (n)
barmen
  osoba, która obsługuje bufet w barze;

barometr /baˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
barometre
  (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron /ˈbarɔ̃n/ (n)
baron
  niski tytuł arystokratyczny;

baronowa (n)
barones
  żona barona

barszcz /barʃʧ̑/ (n)
borç
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

barter /ˈbartɛr/ (n)
barter
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

barwnik /ˈbarvʲɲik/ (n)
boya
  substancja służąca do barwienia innych rzeczy

barykada /ˌbarɨˈkada/ (n)
barikat
  doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

baryton /baˈrɨtɔ̃n/ (n)
bariton
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
  mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

baseball (n)
beyzbol
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen /ˈbasɛ̃n/ (n)
yüzme havuzu
  sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (adj)
Baskça
  związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (n)
Baskça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

bastard /ˈbastart/ (n)
piç
  (zoologia, zoologiczny) mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;

bastion /ˈbastʲjɔ̃n/ (n)
kale
  (wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

baszkirski (adj)
başkurt
  związany z Baszkirami

baszkirski (n)
Başkurtça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski;

baszybuzuk (n)
başıbozuk
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

baszłyk /ˈbaʃwɨk/ (n)
başlık
  nakrycie głowy w formie kaptura o długich patkach zawiązywanych dookoła szyi;

bat /bat/ (n)
baht
  (jednostka monetarna) waluta Tajlandii;
kamçı
  przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

batalion /baˈtalʲjɔ̃n/ (n)
tabur
  (wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;

batat (n)
tatlı patates
  (botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

bateria /baˈtɛrʲja/ (n)
pil
  (elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

batymetryczny (adj)
batimetrik
  związany z batymetrią, dotyczący batymetrii

bawełna /baˈvɛwna/ (n)
pamuk
  (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
  (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);

bawół /ˈbavuw/ (n)
kara sığır
  (zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

baza /ˈbaza/ (n)
baz
  (matematyka, matematyczny) rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty;
  podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia
üs
  (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
  (architektura, architektoniczny) podstawa kolumny;

baza danych (n)
veri tabanı
  (informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt /ˈbazalt/ (n)
bazalt
  (geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazar /ˈbazar/ (n)
pazar
  (handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazylia /baˈzɨlʲja/ (n)
fesleğen, reyhan
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bazylika /baˈzɨlʲika/ (n)
bazilika
  (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu

bazyliszek (n)
basilisk
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
  (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bać się /ˈbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
korkmak
  martwić się, niepokoić się
  odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bałkanizacja (n)
Balkanlaşma
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałkański /bawˈkãj̃sʲci/ (adj)
Balkan
  (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
  (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

bałtycki /bawˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
Baltik
  odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

bałwan /ˈbawvãn/ (n)
kardan adam
  figura człowieka ulepiona ze śniegu;

bańka /ˈbãɲka/ (n)
sidik torbası
  (potocznie, potoczny) bańka mydlana

bańka mydlana /ˈbãɲka mɨˈdlãna/ (n)
sabun köpüğü, sabun baloncuğu
  pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

baśń /baɕɲ̊/ (n)
masal
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej;

bażant /ˈbaʒãnt/ (n)
sülün
  (ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

beczeć /ˈbɛʧ̑ɛʨ̑/ (v)
melemek
  o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

beczka /ˈbɛʧ̑ka/ (n)
varil, fıçı
  cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

bednarz /ˈbɛdnaʃ/ (n)
fıçıcı
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

befsztyk /ˈbɛfʃtɨk/ (n)
biftek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

begonia /bɛˈɡɔ̃ɲja/ (n)
begonya
  (botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

behawioralny /ˌbɛxavʲjɔˈralnɨ/ (adj)
davranışsal
  (psychologia, psychologiczny) związany z zachowaniem (behawiorem)

behawioryzm (n)
davranışçılık
  (psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

bekać /ˈbɛkaʨ̑/ (v)
geğirmek
  odbijać się

bekerel (n)
bekerel
  (fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

belgijski /bɛlʲˈɟijsʲci/ (adj)
Belçikalı
  odnoszący się do Belgii lub Belgów

belka /ˈbɛlka/ (n)
kiriş
  (technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo
  (technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie

belona /bɛˈlɔ̃na/ (n)
sargan
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

bengalski /bɛ̃ŋˈɡalsʲci/ (n)
Bengalce
  (językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski (1.1)

benzen /ˈbɛ̃w̃zɛ̃n/ (n)
benzen
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

benzoesan sodu (n)
sodyum benzoat
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako konserwant żywności;

benzyna /bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/ (n)
benzin
  paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

berek (n)
ebe
  dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób
  osoba, która w danym momencie goni inne podczas zabawy w berka (1.1)

beret /ˈbɛrɛt/ (n)
bere
  (krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

berkel /ˈbɛrkɛl/ (n)
berkelyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

berlińczyk /bɛrˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Berlinli
  mieszkaniec Berlina

berliński /bɛrˈlʲĩj̃sʲci/ (adj)
Berlin
  odnoszący się do miasta Berlin

bermudy (n)
bermuda
  męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży

beryl /ˈbɛrɨl/ (n)
berilyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

berło /ˈbɛrwɔ/ (n)
hükümdar asası
  ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

bestia /ˈbɛstʲja/ (n)
canavar
  (przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia

beton /ˈbɛtɔ̃n/ (n)
beton, dongu
  (budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

bez /bɛs/ (n)
mürver
  (botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez /bɛs/ (preposition)
-sız
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

bez wątpienia (adv)
muhakkak
  nie mając wątpliwości

bez- /bɛs/ /bɛz/ (prefix)
-siz, -suz, -süz, -sız
  …służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

beza /ˈbɛza/ (n)
beze
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

bezalkoholowy /ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
alkolsüz
  niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezbarwny /bɛzˈbarvnɨ/ (adj)
renksiz
  pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

bezbolesny (adj)
ağrısız
  niepowodujący, niesprawiający bólu

bezbożny /bɛzˈbɔʒnɨ/ (adj)
Allahsız
  (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga

bezcelowy /ˌbɛsʦ̑ɛˈlɔvɨ/ (adj)
amaçsız
  taki, który nie ma konkretnego celu, sensu

bezcenny /bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
paha biçilemez
  mający ogromną wartość

bezczelny /bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ/ (adj)
arsız
  cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezdenny (adj)
altsız
  taki, który wydaje się nie mieć dna

bezdomność /bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
evsizlik
  (socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

bezdomny /bɛzˈdɔ̃mnɨ/ (adj)
evsiz
  taki, który nie ma domu

bezduszny /bɛzˈduʃnɨ/ (adj)
anlayışsız
  mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

bezdymny (adj)
dumansız
  niewydzielający dymu

bezdzietność /bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑/ (n)
çocuksuzluk
  nieposiadanie potomstwa;

bezdźwięczny (adj)
kısık
  (językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe
  nie wydający dźwięku (głosu)

bezgraniczny /ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
hudutsuz
  taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

bezgrzeszny (adj)
günahsız
  (poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny

bezguście /bɛzˈguɕʨɛ/ (n)
lezzetsizlik
  (odprzymiotnikowy) brak smaku, brak gustu

bezimienny /ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
isimsiz
  nie mający imienia czy nazwy

bezkarność (n)
cezasızlık
  uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem

bezkręgowiec (n)
omurgasız
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

bezlitosny /ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ/ (adj)
acımasız, Allahsız, amansız, merhametsiz
  okrutny; taki, który nie ma litości

bezmózgi /bɛzˈmuzʲɟi/ (adj)
beyinsiz
  (przenośnie, przenośnia) pozbawiony rozumu

beznadzieja /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇ja/ (n)
umutsuzluk
  stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

beznadziejny /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɨ/ (adj)
batak, umarsız
  pozbawiony wszelkiej nadziei

bezobjawowy (adj)
asemptomatik
  (medycyna, medyczny) taki, który nie daje objawów

bezodpływowy (adj)
kapalı
  taki, który nie ma odpływu, nie uchodzi z niego żadna rzeka

bezoki (adj)
gözsüz
  niemający oczu

bezokienny (adj)
penceresiz
  nie mający wcale okien

bezosobowy /ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/ (adj)
kişiliksiz
  taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezołowiowy (adj)
kursunlu
  niezawierający ołowiu

bezpański (adj)
sahipsiz
  (książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela

bezpieczeństwo /ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
güvenli, güvenlik
  stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznik /bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
sigorta
  podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny /bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
emin
  taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi
  taki, który nie stwarza zagrożenia

bezprecedensowy (adj)
emsali olmayan
  (książkowy) bez precedensu

bezpłatny /bɛsˈpwatnɨ/ (adj)
bedava
  taki, za który nie pobiera się opłaty

bezpłciowy (adj)
aseksüel
  (biologia, biologiczny) niewykazujący cech płciowych; bez udziału płci

bezrobocie /ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ/ (n)
işsizlik
  (ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (adj)
işsiz
  bez pracy, bez zajęcia

bezsenność /bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
uykusuzluk
  (fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsenny /bɛsˈːɛ̃nːɨ/ (adj)
uykusuz
  spędzony bez spania

bezstronny /bɛsˈːtrɔ̃nːɨ/ (adj)
adil
  taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

bezszwowy (adj)
dikişsiz
  nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

bezterminowy (adj)
mühdetsiz
  niemający wyznaczonej daty zakończenia

beztlenowy (adj)
anaerobik
  taki, który obywa się bez tlenu

bezustanny (adj)
sonsuz
  taki, który trwa ciągle, bez przerwy

bezużyteczny /ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
abes
  taki, z którego nie ma żadnego użytku

bezwartościowy /ˌbɛzvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
değersiz
  nieposiadający żadnej wartości

bezwietrzny /bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
durgun
  charakteryzujący się brakiem wiatru

bezwodny (adj)
susuz
  pozbawiony wody, wilgoci

bezwonny /bɛzˈvɔ̃nːɨ/ (adj)
kokusuz
  niemający zapachu

bezwstyd (n)
yüzsüzlük
  nieskromność w postępowaniu

bezzapachowy /ˌbɛzːapaˈxɔvɨ/ (adj)
kokusuz
  taki, który nie ma zapachu

bezzałogowy (adj)
insansız
  (lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

bezzębny /bɛzˈːɛ̃mbnɨ/ (adj)
dişsiz
  taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

bezładny (adj)
darmadağınık
  pozbawiony ładu, porządku

beżowy /bɛˈʒɔvɨ/ (adj)
bej
  mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

biatlon (n)
biatlon
  (sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

białaczka /bʲjaˈwaʧ̑ka/ (n)
lösemi
  (medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białawy /bʲjaˈwavɨ/ (adj)
akça
  mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

białko /ˈbʲjawkɔ/ (n)
protein
  (biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (adj)
Beyaz Rus, Belarus
  dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (n)
Beyaz Rusça, Belarus
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białozór /bʲjaˈwɔzur/ (n)
akdoğan, aksungur
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

biały /ˈbʲjawɨ/ (adj)
beyaz, ak
  mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.
beyaz
  (fizyka, fizyczny) emitujący wszystkie długości fal światła

biały fosfor /ˈbʲjawɨ ˈfɔsfɔr/ (n)
beyaz fosfor
  (chemia, chemiczny) silnie żrąca, biała, lepka, woskowata substancja o właściwościach wysoce toksycznych;

bibliofil /bʲiˈblʲjɔfʲil/ (n)
bibliyofil
  miłośnik książek

bibliografia /ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
bibliyografya
  wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

biblioteka /ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/ (n)
kütüphane
  instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
  (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
  zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem

bibliotekarz /ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ/ (n)
kütüphaneci
  pracownik biblioteki;

biceps (n)
pazı
  (anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

bicie w przelocie (n)
geçerken almak
  (szachy, pojęcie szachowe) specjalne posunięcie, w którym pion stojący obok bije innego piona bezpośrednio po wykonaniu ruchu o dwa pola z pozycji wyjściowej

bidet /ˈbʲidɛt/ (n)
bide
  urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

biec /bʲjɛʦ̑/ (v)
koşmak
  szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi
  o czasie mijać, przemijać

bieda /ˈbʲjɛda/ (n)
yoksulluk
  stan braku środków do życia

biedny /ˈbʲjɛdnɨ/ (adj)
zavallı
  ze współczuciem o kimś; poszkodowany

biedronka /bʲjɛˈdrɔ̃nka/ (n)
uğur böceği
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

bieg /bʲjɛk/ (n)
koşu
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
  poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki

biegacz /ˈbʲjɛɡaʧ̑/ (n)
koşucu
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

biegać /ˈbʲjɛɡaʨ̑/ (v)
koşmak
  przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegun /ˈbʲjɛɡũn/ (n)
kutup
  miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
  jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

biegunka /bʲjɛˈɡũnka/ (n)
ishal
  (medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegus rdzawy /ˈbʲjɛɡus ˈrʣ̑avɨ/ (n)
büyük kum kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegus zmienny /ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ/ (n)
kara karınlı kum kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegły /ˈbʲjɛɡwɨ/ (adj)
becerikli
  mający dużą wiedzę lub umiejętności w danej dziedzinie

biel /bʲjɛl/ (n)
beyaz
  biały kolor;

bielaczek /bʲjɛˈlaʧ̑ɛk/ (n)
sütlabi
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus albellus, tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bielik /ˈbʲjɛlʲik/ (n)
deniz kartalı
  (ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielizna /bʲjɛˈlʲizna/ (n)
iç çamaşırı
  (krawiectwo) odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

bielić (v)
badanalamak
  malować wapnem rozpuszczonym w wodzie
beyazlaştırmak
  pokrywać rzeczy metalowe cynową powłoką

bierne palenie /ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
pasif içicilik
  zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernik /ˈbʲjɛrʲɲik/ (n)
belirtme durumu
  (gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

biernikowy /ˌbʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
-i hâli
  (gramatyka) dotyczący biernika

bierny /ˈbʲjɛrnɨ/ (adj)
edilgen
  (chemia, chemiczny) niebiorący udziału w reakcjach
  (gramatyka) związany ze stroną bierną
  niewykazujący inicjatywy

bifobia (n)
bifobi
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych

bigoreksja (n)
bigoreksiya
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała

bikini /bʲiˈcĩɲi/ (n)
bikini
  dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bila /ˈbʲila/ (n)
bilardo topu
  (sport, sportowy) mała, twarda kula do gry w bilard;

bilans (n)
bilanço
  (księgowość) sprawozdanie finansowe
  proporcje wpływów i wypływów
  zestawienie porównawcze

bilard /ˈbʲilart/ (n)
bilardo
  (sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;

bilet /ˈbʲilɛt/ (n)
bilet
  dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

biliard /ˈbʲilʲjart/ (n)
bilyar
  (matematyka, matematyczny) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 = 1015;

bilion /ˈbʲilʲjɔ̃n/ (n)
trilyon
  liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

bilirubina /ˌbʲilʲiruˈbʲĩna/ (n)
bilirübin
  (biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu;

bilokacja (n)
bilokasyon
  (ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

binarny (adj)
iki terimli
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) zapisany w dwójkowym systemie liczbowym
  podwójny, złożony z dwóch części

bingo /ˈbʲĩŋɡɔ/ (interjection)
bingo
  okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś

bingo /ˈbʲĩŋɡɔ/ (n)
bingo
  rodzaj gry hazardowej

biochemia /bʲjɔˈxɛ̃mʲja/ (n)
biyokimya
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biochemiczny (adj)
biyokimyasal
  (biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

biodro /ˈbʲjɔdrɔ/ (n)
kalça
  (anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

biofizyka (n)
biyofizik
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;

biografia /bʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
biyografi
  opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficzny /ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
biyografik
  związany z biografią, dotyczący biografii

biolog /ˈbʲjɔlɔk/ (n)
biyolog
  specjalista w zakresie biologii
  kobieta biolog (1.1)

biologia /bʲjɔˈlɔɟja/ (n)
biyoloji, canlı bilimi, dirimbilim
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologia molekularna (n)
moleküler biyoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

biologicznie (adv)
biyolojik olarak
  w sposób dotyczący biologii, pod względem biologii

biologiczny /ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
biyolojik
  związany z biologią, dotyczący biologii

biom (n)
biyom
  (ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi

biomasa /bʲjɔ̃ˈmasa/ (n)
biyokütle
  masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)
  materia zawarta w organizmach żywych;

bionika (n)
biyonik
  (biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;

biopaliwo (n)
biyoyakıt
  paliwo otrzymywane z biomasy;

biopsja /ˈbʲjɔpsʲja/ (n)
biyopsi
  (medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

bioróżnorodność /ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
biyoçeşitlilik
  zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biosfera (n)
biyosfer
  (ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

biotechnologia /ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja/ (n)
biyoteknoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;

biotop (n)
biyotop
  (biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika

biotyna /bʲjɔˈtɨ̃na/ (n)
biyotin
  (biochemia, biochemiczny) witamina B7, organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie, odpowiedzialny za metabolizm tłuszczów i węglowodorów;

birginiak /bʲirʲˈɟĩɲak/ (n)
kara gözlü pufla
  (ornitologia, ornitologiczny) Polysticta stelleri, pstrokaczka, kaczka srokata, gatunek kaczki edredonowej;

birmański /bʲirˈmãj̃sʲci/ (n)
Burmaca
  język urzędowy Mjanmy (Birmy);

biseksualizm /ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
biseksüellik
  (seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

biseksualny /ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
biseksüel
  (seksuologia, seksuologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

biskup /ˈbʲiskup/ (n)
piskopos
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

bit /bʲit/ (n)
bit
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1
  (technologia, technika, techniczny) wymienna końcówka w elektrycznych narzędziach do wkręcania;

bita śmietana /ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
krem şanti
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa /ˈbʲitfa/ (n)
savaş
  (wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biuret (n)
biüret
  (chemia, chemiczny) związek organiczny będący dimerem mocznika;

biurko /ˈbʲjurkɔ/ (n)
büro
  mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro /ˈbʲjurɔ/ (n)
büro, ofis
  budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro rzeczy znalezionych (n)
bulunmuş eşya bürosu
  (turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać

biurokracja /ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
bürokrasi
  (potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system zarządzania, w którym decydującą rolę odgrywa administracyjny aparat urzędniczy;

biurokrata (n)
bürokrat
  urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

biustonosz /bʲjuˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
sutyen
  (krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

bizmut /ˈbʲizmut/ (n)
bizmut
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznesowy (adj)
ticaret, ticari
  (handel, handlowy) dotyczący biznesu

bić /bʲiʨ̑/ (v)
dövmek
  o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy
  o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
  w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.
vurmak
  uderzać kogoś, zadawać komuś ból
  o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy
  o skrzydłach i rękach machać nimi
  uderzać w jakiś instrument perkusyjny

biżuteria /ˌbʲiʒuˈtɛrʲja/ (n)
mücevherat
  przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

blacha /ˈblaxa/ (n)
sac
  cienki, płaski kawałek metalu;

blacharz (n)
kalaycı
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wytwarzający lub naprawiający przedmioty z blachy

blastula (n)
blastula
  (biologia, biologiczny) wczesne stadium rozwojowe zarodka tkankowców w postaci pęcherzyka, którego ściana (blastoderma) jest zbudowana z jednej lub kilku warstw komórek otaczających jamę (blastocel) wypełnioną płynem

blaszany /blaˈʃãnɨ/ (adj)
teneke
  taki, który został wykonany z blachy

blaszka /ˈblaʃka/ (n)
lamel
  (botanika, botaniczny) element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu;

blef /blɛf/ (n)
blöf
  (termin karciany) taktyka mająca na celu wprowadzenie w błąd innych uczestników gry; sugerowanie, że ma się mocniejsze karty niż w rzeczywistości

bliski /ˈblʲisʲci/ (adj)
yakın
  taki, który jest w niewielkiej odległości
  bezpośrednio spokrewniony
  taki, który prawie osiągnął jakiś stan
  zbliżony do czegoś, podobny

blisko /ˈblʲiskɔ/ (adv)
yakın
  w niewielkiej odległości

bliskość /ˈblʲiskɔɕʨ̑/ (n)
yakınlık
  niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami

blizna /ˈblʲizna/ (n)
yara izi, skar
  (medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźniak /ˈblʲiʑɲak/ (n)
ikiz
  każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

blog /blɔk/ (n)
ağ günlüğü
  (informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

blogosfera (n)
blogosfer
  (publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

blogować (v)
bloglamak
  (informatyka, informatyczny) prowadzić blog

blok /blɔk/ (n)
blok
  duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy

blokada /blɔˈkada/ (n)
abluka
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system środków zmierzających do izolacji jakiegoś państwa, obiektu, miasta itp. w celu wymuszenia jakichś ustępstw lub kapitulacji

blokhauz /ˈblɔkxaws/ (n)
korugan
  (wojskowość, wojskowy) schron lub budynek ufortyfikowany z przeznaczeniem na samodzielną obronę ze wszystkich stron;

blond /blɔ̃nt/ (adj)
sarışın
  o włosach jasny, płowy

blues (n)
blues
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalno-instrumentalny styl muzyczny sięgający korzeniami ludowych pieśni czarnoskórych

bluszcz /bluʃʧ̑/ (n)
sarmaşık
  (botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluszcz pospolity (n)
sarmaşık
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Hedera helix L., gatunek wiecznie zielonego pnącza należący do rodziny araliowatych;
  (botanika, botaniczny) pnącze z gatunku bluszczy pospolitych (1.1)

bluzka /ˈbluska/ (n)
bluz
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

bocian /ˈbɔʨ̑ãn/ (n)
leylek
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
  (dawniej, dawny) narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy;

bocian biały /ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ/ (n)
leylek
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku bocianów białych (1.1)

bocian czarny /ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ/ (n)
kara leylek
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

bogactwo /bɔˈɡaʦ̑tfɔ/ (n)
doğal kaynak
  w lm: bogactwa → kosztowności, skarby

bogaty /bɔˈɡatɨ/ (adj)
zengin
  posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
  taki, który obfituje w coś
  dający dużą możliwość wyboru

bogini /bɔˈɟĩɲi/ (n)
tanrıça, ilahe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej

bohater /bɔˈxatɛr/ (n)
kahraman
  człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu
  osoba budząca chwilowe zainteresowanie, chwilowo skupiająca na sobie uwagę otoczenia

bohaterka /ˌbɔxaˈtɛrka/ (n)
kahraman
  forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia
  forma żeńska od: bohater; kobieta odważna
  forma żeńska od: bohater; postać utworu

bohomaz /bɔˈxɔ̃mas/ (n)
acemice boyanmış resim
  źle namalowany obraz

bohr /bɔxr̥/ (n)
bohriyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

boja /ˈbɔja/ (n)
şamandıra
  pływający znak nawigacyjny

bojkot /ˈbɔjkɔt/ (n)
boykot
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojler /ˈbɔjlɛr/ (n)
kazan
  zbiornik do podgrzewania wody

bok /bɔk/ (n)
taraf
  (matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta
  lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu

bokeh (n)
bokeh
  (fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

boki zrywać /ˈbɔci ˈzrɨvaʨ̑/ (v)
gülmekten yarılmak
  śmiać się bez opamiętania

boks /bɔks/ (n)
boks
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;

bokser /ˈbɔksɛr/ (n)
boksör
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa;

bokserki /bɔˈksɛrʲci/ (n)
baksır
  męskie, luźne majtki z krótkimi nogawkami

boksyt (n)
boksit
  (geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;

boleć /ˈbɔlɛʨ̑/ (v)
ağrımak
  (medycyna, medyczny) być źródłem bólu

bolszewik (n)
Bolşevik
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej

bolszewizm (n)
Bolşeviklik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu

bomba /ˈbɔ̃mba/ (n)
bomba
  (wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa (n)
atom bombası
  (wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bombardować /ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑/ (v)
bombalamak
  (wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bon /bɔ̃n/ (n)
hediye çeki
  dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr;

bonapartyzm (n)
bonapartizm
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte;

bonsai /bɔ̃w̃ˈzaj/ (n)
bonsai, bonsay
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

bonus /ˈbɔ̃nus/ (n)
bonus
  dodatek, premia

bor /bɔr/ (n)
bor
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

boraks /ˈbɔraks/ (n)
boraks
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady boranów, jego głównym składnikiem jest uwodniony boran sodu;

borowik szlachetny /bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
çörek mantarı
  (mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borsuk /ˈbɔrsuk/ (n)
porsuk
  (zoologia, zoologiczny) Meles, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

borówka /bɔˈrufka/ (n)
mavi
  (botanika, botaniczny) krzewinka z rodziny wrzosowatych;
yabanmersini
  (regionalizm krakowski) borówka czarna, czarna jagoda;

borówka brusznica /bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a/ (n)
kekreyemiş
  (botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

boski /ˈbɔsʲci/ (adj)
ilahi
  właściwy bogu/Bogu, bóstwu, związany z bogiem/Bogiem
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) piękny, wspaniały, cudowny

bosman /ˈbɔsmãn/ (n)
lostromo
  (morski) pracownik zarządzający małym portem lub przystanią;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba odpowiedzialna za żagle, liny i konserwację statku;

bosy /ˈbɔsɨ/ (adj)
yalın ayak
  o człowieku: taki, który ma nagie stopy
  o stopach, nogach: takie, które nie mają butów, skarpet, pończoch

botanik /bɔˈtãɲik/ (n)
botanikçi
  specjalista w zakresie botaniki

botanika /bɔˈtãɲika/ (n)
botanik
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

bouillabaisse (n)
balık çorbası
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska zupa rybna (lub gulasz);

bowling (n)
bovling
  (sport, sportowy) rodzaj kręgli

boysband /ˈbɔjzbɛ̃nt/ (n)
erkek grubu
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, wykonująca muzykę pop;

bozon /ˈbɔzɔ̃n/ (n)
bozon
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie;

bośniacki /bɔɕˈɲaʦ̑ʲci/ (adj)
Bosnalı
  związany z Bośnią lub Bośniakami

bożodrzew gruczołowaty (n)
kokar ağaç
  (botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;

bożonarodzeniowy /ˌbɔʒɔ̃narɔʣ̑ɛ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
Noel
  związany z Bożym Narodzeniem

brachiozaur (n)
brakiyozor
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Brachiosaurus Riggs, rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju brachiozaurów (1.1)

bractwo (n)
birlik
  (żartobliwie) grono znających się osób

brak /brak/ (n)
açık
  fakt nieistnienia czegoś

brama /ˈbrãma/ (n)
kapı
  (architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta

bramka /ˈbrãmka/ (n)
kale
  (sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
  (sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)
kapı
  (zdrobniale) od: brama

bramkarz /ˈbrãmkaʃ/ (n)
kaleci
  (sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

bransoletka /ˌbrãw̃sɔˈlɛtka/ /ˌbrãw̃zɔˈlɛtka/ (n)
bilezik
  ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

branża /ˈbrãw̃ʒa/ (n)
endüstri
  gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

brat /brat/ (n)
kardeş, birader
  potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

bratanek /braˈtãnɛk/ (n)
yeğen
  syn brata

bratanica /ˌbratãˈɲiʦ̑a/ (n)
yeğen
  córka brata

bratek /ˈbratɛk/ (n)
bahçe menekşesi
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;
  (botanika, botaniczny) Viola tricolor, jednoroczna lub dwuletnia roślina polna o pięciopłatkowych, zwykle fioletowo-żółtych kwiatach

braterski /braˈtɛrsʲci/ (adj)
kardeşçe
  odnoszący się do brata, braci

braterstwo /braˈtɛrstfɔ/ (n)
biraderlik
  pokrewieństwo między synami jednych rodziców

bratnia dusza /ˈbratʲɲa ˈduʃa/ (idiom)
ruhsal eş
  osoba bliska pod jakimś względem

bratobójstwo /ˌbratɔˈbujstfɔ/ (n)
kardeş cinayeti
  (książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

bratowa /braˈtɔva/ (n)
yenge
  żona brata

brać /braʨ̑/ (v)
almak
  chwytać coś ręką, unosić coś
  zobowiązywać się do czegoś
  (potocznie, potoczny) przekraczać, mijać coś
  chwytać, łapać, zniewalać
  korzystać z czegoś
  kupić lub wynająć coś
  posiąść kogoś w sensie seksualnym
  wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś

brać pod uwagę (v)
dikkate almak
  mieć na uwadze; nie lekceważyć

brelok (n)
anahtarlık
  ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Breton
  związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (n)
Breton
  (językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

brew /brɛf/ (n)
kaş
  (anatomia, anatomiczny) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brezent /ˈbrɛzɛ̃nt/ (n)
branda
  gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.;

briefing /ˈbrʲifʲĩŋk/ (n)
brifing
  odprawa dla dziennikarzy, rodzaj konferencji prasowej, zwykle na jeden temat

brnąć /brnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
yürümek
  z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

broda /ˈbrɔda/ (n)
sakal
  zarost na brodzie (1.1)

brodaty /brɔˈdatɨ/ (adj)
sakallı
  mający zarost na dolnej części twarzy

brodawka (n)
siğil
  (medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

brodawka sutkowa /brɔˈdafka sutˈkɔva/ (n)
meme başı
  (anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodziec pławny /ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ/ (n)
bataklık düdükçünü
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

brodziec śniady /ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ/ (n)
kara kızılbacak
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych;

brodzik /ˈbrɔʥ̑ik/ (n)
çocuk havuzu
  naczynie pod prysznicem (płytka wanna) zbierające wodę z natrysku

brokuł /ˈbrɔkuw/ (n)
brokoli
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)

brom /brɔ̃m/ (n)
brom
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

brona /ˈbrɔ̃na/ (n)
tarla sürgüsü
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych;
tırmık
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

bronić /ˈbrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
korumak
  odpierać atak

broszura /brɔˈʃura/ (n)
broşür
  cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

browar /ˈbrɔvar/ (n)
bira fabrikası
  zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń /brɔ̃ɲ/ (n)
silah
  (wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

broń biologiczna /ˈbrɔ̃ɲ ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑na/ (n)
biyolojik silah
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy;

brud /brut/ (n)
kir
  każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudnopis /brudˈnɔpʲis/ (n)
müsvedde
  tekst roboczy

brudny /ˈbrudnɨ/ (adj)
kirli
  (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi
bulaşık, kirli
  mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

brukiew /ˈbrucɛf/ (n)
şalgam
  (botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

brukselka /bruˈksɛlka/ (n)
Brüksel lahnası
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brunatny /brũˈnatnɨ/ (adj)
kahverengi
  (przenośnie, przenośnia) (zobacz) [[hitlerowski, faszystowski]]
  mający kolor ciemnobrązowy

brunet /ˈbrũnɛt/ (n)
siyahımsı
  człowiek o włosach czarnego koloru

brunetka /brũˈnɛtka/ (n)
esmer kadın
  kobieta o włosach czarnego koloru

brutto /ˈbrutːɔ/ (adv)
gayrisafi
  bez potrąceń

bruzda (n)
kırışık
  (rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

brydż /brɨʧ̑/ (n)
briç
  (termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

bryg /brɨk/ (n)
brik
  (morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brygada (n)
tugay
  (wojskowość, wojskowy) samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów
  (wojskowość, wojskowy) związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji

brytyjski /brɨˈtɨjsʲci/ (adj)
İngiliz
  odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

bryła /ˈbrɨwa/ (n)
cisim
  (geometria) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

brzeg /bʒɛk/ (n)
kıyı, sahil
  pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzemię /ˈbʒɛ̃mʲjɛ/ (n)
zahmet
  (dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
sorumluluk
  coś, co jest trudne do zniesienia

brzmienie /ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ses
  zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzoskwinia /bʒɔsˈkfʲĩɲa/ (n)
şeftali
  (spożywczy) owoc brzoskwini (1.1)
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny różowatych;

brzoza /ˈbʒɔza/ (n)
huş, huş ağacı
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;

brzuch /bʒux/ (n)
karın, göbek
  (anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchomówca /ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a/ (n)
vantrilok
  (książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuchomówstwo /ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ/ (n)
vantrilokluk
  (książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

brzuszek /ˈbʒuʃɛk/ (n)
göbüş
  (zdrobniale) od: brzuch

brzydki /ˈbʒɨtʲci/ (adj)
çirkin
  subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydkie kaczątko /ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ/ (n)
çirkin ördek yavrusu
  (przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydota /bʒɨˈdɔta/ (n)
çirkinlik
  nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzydzić (v)
iğrendirmek
  powodować obrzydzenie

brzytwa /ˈbʒɨtfa/ (n)
ustura
  ostry nóż do usuwania zarostu;

brąz /brɔ̃w̃s/ (n)
bronz
  (hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
  kolor brązowy – kolor brązu (1.1)
  przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

brązowawy /ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ/ (adj)
bozlak
  mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy

brązowy /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ/ (adj)
kahverengi
  mający kolor brązu;

brązowy medal /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ ˈmɛdal/ (n)
bronz madalya
  medal przyznawany za trzecie miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp.

buda /ˈbuda/ (n)
köpek kulübesi
  schronienie dla psa

buddyjski /budˈːɨjsʲci/ (adj)
Budist
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta /budˈːɨsta/ (n)
Budist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddyzm /ˈbudːɨsm̥/ (n)
Budizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budka telefoniczna /ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
telefon kulübesi
  (telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;

budownictwo (n)
yapı mühendisliği
  dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych

budynek /buˈdɨ̃nɛk/ (n)
bina
  (architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budyń /ˈbudɨ̃ɲ/ (n)
puding
  (handel, handlowy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (gastronomia) gotowa mieszanka składników służących do przygotowania budyniu (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

budyń Noego (n)
aşure
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny deser kuchni tureckiej podawany na święto Aszura, rodzaj kleiku z gotowanych na mleku ziaren zbóż, ciecierzycy, fasoli i ryżu z dodatkiem orzechów i bakalii

budzik /ˈbuʥ̑ik/ (n)
çalar saat
  zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budżet /ˈbuḍʒɛt/ (n)
bütçe
  (ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

bufor (n)
arabellek
  (chemia, chemiczny) roztwór zdolny do utrzymywania względnie stałego pH innego roztworu mieszanego z nim
  (informatyka, informatyczny) obszar pamięci, gdzie tymczasowo przechowuje się dane przesyłane pomiędzy dwoma urządzeniami lub między urządzeniem a aplikacją
  (kolejnictwo) urządzenie służące do łagodzenia siły uderzenia lub wzajemnego nacisku pojazdów szynowych
  (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś łagodzący konflikt

bujny /ˈbujnɨ/ (adj)
gür
  taki, który się obficie rozrasta
şehvetli
  z rozmachem

buk /buk/ (n)
kayın, Avrupa kayını
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fagus L., drzewo z rodziny bukowatych;

bukiet /ˈbucɛt/ (n)
buket
  wiązanka, pęk kwiatów;
  cechy wina zawarte w jego zapachu i smaku;

bukszpan /ˈbukʃpãn/ (n)
şimşir
  (botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

bulgur (n)
bulgur
  (spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulimia /buˈlʲĩmʲja/ (n)
bulimia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulwa /ˈbulva/ (n)
yumru
  (botanika, botaniczny) zgrubiała część korzenia lub pędu;

bulwar /ˈbulvar/ (n)
bulvar
  (książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym
  (historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii

bumerang /bũˈmɛrãŋk/ (n)
bumerang
  płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

burak /ˈburak/ (n)
pancar
  (botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

burak cukrowy /ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ/ (n)
şeker pancarı
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

burdel /ˈburdɛl/ (n)
genelev
  (pospolicie) dom publiczny

burek /ˈburɛk/ (n)
börek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj nadziewanego placka popularny w krajach śródziemnomorskich i arabskich jako fast food

burmistrz /ˈburmʲisṭʃ/ (n)
belediye başkanı
  (administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

burrata (n)
burrata
  (spożywczy) tradycyjny włoski ser z mleka krowiego lub bawolego, wytwarzany z mozzarelli i śmietany;

bursztyn /ˈburʃtɨ̃n/ (n)
kehribar
  (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

burza /ˈbuʒa/ (n)
fırtına, oraj
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza mózgów /ˈbuʒa ˈmuzɡuf/ (idiom)
beyin fırtınası
  metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;

burza piaskowa (n)
kum fırtınası
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody /ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ/ (n)
bardaktaki fırtına
  zamęt wywołany z błahych powodów

burżuazja /ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja/ (n)
burjuvazi
  ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

but /but/ (n)
ayakkabı, kundura
  część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butan /ˈbutãn/ (n)
bütan
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butelka /buˈtɛlka/ (n)
şişe
  szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butelkować (v)
şişelemek
  rozlewać płyn z większego naczynia do butelek

butik /ˈbutʲik/ (n)
butik
  (handel, handlowy) mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

buzuki /buˈzuci/ (n)
buzuki
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grecki instrument strunowy szarpany

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (adj)
Bulgar, Bulgarca
  związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (n)
Bulgarca, Bulgar
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Bułgarii;

bułka /ˈbuw.ka/ (n)
ekmekçik
  wypiek o niewielkich rozmiarach;

bułka z masłem /ˈbuwka ˈz‿maswɛ̃m/ (n)
çantada keklik
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania

bydło /ˈbɨdwɔ/ (n)
büyükbaş hayvan
  (zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

byk /bɨk/ (n)
boğa
  (zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.

bynajmniej /bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (interjection)
asla
  … stanowiący przeczącą odpowiedź na pytanie: wcale nie, ani trochę, w ogóle, wręcz przeciwnie

bynajmniej /bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (particle)
asla
  … wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

być /bɨʨ̑/ (v)
olmak
  istnieć; trwać
  charakteryzować się jakąś cechą
  należeć do jakiejś organizacji
  pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań
  uczestniczyć w czymś
bulunmak, olmak
  znajdować się w jakimś miejscu

być może
belki
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

były /ˈbɨwɨ/ (adj)
eski
  taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

bób /bup/ (n)
bakla
  (botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;

bóbr /bupr̥/ (n)
kunduz, kastor
  (zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóg /buk/ /bɔˈgɔvʲɛ/ (n)
tanrı
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bójka /ˈbujka/ (n)
dövüş
  awantura połączona z biciem;

ból /bul/ (n)
ağrı, acı
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;
acı, ağrı
  (psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

bąk /bɔ̃ŋk/ (n)
atsineği
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek;

bęben /ˈbɛ̃mbɛ̃n/ (n)
davul
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bękart /ˈbɛ̃ŋkart/ (n)
piç
  (pogardliwie, pogardliwy) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

błagać /ˈbwaɡaʨ̑/ (v)
istirham etmek
  żarliwie, usilnie prosić

błogosławieństwo /ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
baht
  (podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu
  sprzyjanie, przychylność, pomyślność
bereket
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece

błogosławiony (n)
kutlu
  (kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu;

błogosławić (v)
kutsamak
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błona bębenkowa /ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
kulak zarı
  (anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona dziewicza /ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a/ (n)
kızlık zarı
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błona śluzowa /ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva/ (n)
mukoza
  (anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błotnik /ˈbwɔtʲɲik/ (n)
çamurluk
  część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błoto /ˈbwɔtɔ/ (n)
çamur
  mieszanina ziemi i wody;

błyskawica /ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a/ (n)
yıldırım
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyszczący (adj)
parlak
  taki, który się błyszczy

błąd /bwɔ̃nt/ (n)
hata
  niezgodność z zasadami, założeniami

błędne koło /ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ/ (n)
kısır döngü
  (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;
  (potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania

błędny /ˈbwɛ̃ndnɨ/ (adj)
hatalı
  zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

błękitna krew /bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf/ (idiom)
mavi kan
  pochodzenie arystokratyczne

cacyki /ʦ̑aˈʦ̑ɨci/ (n)
cacık
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grecki zimny sos z jogurtu i świeżego ogórka;

cal /ʦ̑al/ (n)
inç
  pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

car /ʦ̑ar/ (n)
çar
  (historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

carbonara (n)
carbonara
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa w postaci makaronu w sosie powstałym z jajek, podgardla (guanciale) lub boczku (pancetta), twardego żółtego sera (parmezanu lub pecorino) oraz czarnego pieprzu;

caryca (n)
çariçe
  (historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji
  (historia, historyczny, historycznie) żona cara

całka /ˈʦ̑awka/ (n)
integral
  (matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całka oznaczona /ˈʦ̑awka ˌɔznaˈʧ̑ɔ̃na/ (n)
belirli integral
  (matematyka, matematyczny) pole między wykresem funkcji a osią odciętych wzięte ze znakiem plus dla obszaru nad osią i minus dla obszaru pod osią;

całkiem /ˈʦ̑awʲcɛ̃m/ (adv)
oldukça
  w sposób całkowity, zupełny, pełny

całkowicie /ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (adv)
tamamen
  w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całkowity /ˌʦ̑awkɔˈvʲitɨ/ (adj)
bütün
  taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

całokształt /ʦ̑aˈwɔkʃtawt/ (n)
külliyet
  zorganizowana całość, rozważany w całości układ

całować /ʦ̑aˈwɔvaʨ̑/ (v)
öpmek
  dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś
öpüşmek
  dawać i dostawać pocałunek

całość /ˈʦ̑awɔɕʨ̑/ (n)
bütünlük
  wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

całun (n)
kefen
  (kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

cały /ˈʦ̑awɨ/ (adj)
bütün
  zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

cebula /ʦ̑ɛˈbula/ (n)
soğan
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1)
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;

cebulka (n)
kök
  (anatomia, anatomiczny) korzeń włosa

cecha /ˈʦ̑ɛxa/ (n)
nitelik, özellik
  element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cedr /ʦ̑ɛtr̥/ (n)
sedir
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;

cedr libański /ˈʦ̑ɛtr̥ lʲiˈbãj̃sʲci/ (n)
lübnan sediri
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych występujących w górach na terenie Libanu, Syrii i Turcji;

ceglany /ʦ̑ɛɡˈlãnɨ/ (adj)
tuğla
  wykonany z cegły

cegła /ˈʦ̑ɛɡwa/ (n)
tuğla
  (budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cekin (n)
payet
  (krawiectwo) błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;

cel /ʦ̑ɛl/ (n)
hedef, amaç
  to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))

cel uświęca środki /ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci/ (proverb)
amaca giden her yol mübahtır
  można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela /ˈʦ̑ɛla/ (n)
hücre
  pokój więźnia w więzieniu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha

celibat /ʦ̑ɛˈlʲibat/ (n)
bekarlık
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;

celnik /ˈʦ̑ɛlʲɲik/ (n)
gümrük memuru, gümrükçü
  osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celofan /ʦ̑ɛˈlɔfãn/ (n)
selofan
  przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

celownik /ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik/ (n)
-e hâli
  (gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;
nişangah
  urządzenie ułatwiające celowanie z broni;

celownikowy (adj)
-e hâli
  (gramatyka) związany z celownikiem, dotyczący celownika

celtycki /ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
Kelt
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

celuloza (n)
selüloz
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

cement /ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt/ (n)
çimento
  hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cementować (v)
çimentolamak
  (budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

cena /ˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
fiyat, bedel, eder, kıymet
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cenny /ˈʦ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
değerli
  mający dużą wartość

cenotaf /ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf/ (n)
anıt mezar
  (książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

cent /ʦ̑ɛ̃nt/ (n)
sent
  (jednostka monetarna) moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

centaur /ˈʦ̑ɛ̃ntawr/ (n)
aryunt
  (mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centralny /ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ/ (adj)
merkezi
  znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centrum /ˈʦ̑ɛ̃ntrũm/ (n)
merkez
  środkowa część czegoś
  główna, zwykle środkowa część miasta
  miejsce, gdzie coś się koncentruje

centrum handlowe (n)
alışveriş merkezi
  (handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centymetr /ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥/ (n)
santimetre, santim
  miara długości; jedna setna metra;

cenzura /ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura/ (n)
sansür
  kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

cer /ʦ̑ɛr/ (n)
seryum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

ceramiczny /ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
seramik
  wykonany z ceramiki
  związany z ceramiką, dotyczący ceramiki

cerata (n)
muşamba
  nieprzemakalne nakrycie stołu kuchennego, wykonane z bawełnianej flaneli pokrytej jednostronnie barwną warstwą olejną z nadrukowanym deseniem, użytkowane powszechnie w XIX-XX wieku;

ceremonia /ˌʦ̑ɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
seremoni
  skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;

cerować /ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
örerek onarmak
  wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

cesarskie cięcie /ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
sezaryen
  (medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarstwo /ʦ̑ɛˈsarstfɔ/ (n)
imparatorluk
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz /ˈʦ̑ɛsaʃ/ (n)
imparator
  najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa /ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva/ (n)
imparatoriçe
  kobieta cesarz
  żona cesarza

cewka moczowa /ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva/ (n)
üretra
  (anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cez /ʦ̑ɛs/ (n)
sezyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

cezura (n)
dönüm noktası
  przełomowy moment wyznaczający koniec jednej epoki i początek następnej

chaczapuri (n)
haçapuri
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;

chalcedon /xalˈʦ̑ɛdɔ̃n/ (n)
kalsedon
  (mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

chalkopiryt (n)
kalkopirit
  (mineralogia, mineralogiczny) piryt miedziowy, siarczek miedzi i żelaza;

chamsa (n)
hamse
  (etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;

chamstwo /ˈxãmstfɔ/ (n)
görgüsüzlük
  zbiór cech należących do chama; brak kultury

chan /xãn/ (n)
kağan
  (historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;

chanat (n)
hanlık
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo zarządzane przez chana

chaos /ˈxaɔs/ (n)
kaos
  nieporządek, bezład

chaotyczny /ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
düzensiz, karmakarışık
  będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter /xaˈraktɛr/ (n)
karakter
  (psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby

chargé d'affaires (n)
maslahatgüzar
  (dyplomacja) pełnomocnik dyplomatyczny, dyplomata niższego stopnia;

chart /xart/ (n)
tazı
  (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

charyzma /xaˈrɨzma/ (n)
karizma
  cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie;

charyzmatyczny (adj)
karizmatik
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami
  (socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą

chasydyzm (n)
Hasidizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

chata /ˈxata/ (n)
kulübe
  drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chałwa /ˈxawva/ (n)
helva
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;

chcieć /xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (modal)
istemek
  odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwość /ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
açgözlülük
  silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chcąc nie chcąc (adv)
ister istemez
  (potocznie, potoczny) niezależnie, mimowolnie

chemia /ˈxɛ̃mʲja/ (n)
kimya
  nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemia nieorganiczna (n)
inorganik kimya
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (chemia, chemiczny) dział chemii dotyczący wszystkich substancji, w których nie występuje wiązanie węgiel-wodór

chemia organiczna /ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na/ (n)
organik kimya
  (chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;

chemiczny /xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
kimyasal, kimyevî
  związany z chemią

chemik /ˈxɛ̃mʲik/ (n)
kimyacı
  specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemioterapia /ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja/ (n)
kemoterapi
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chi /xʲi/ (n)
ki
  nazwa dwudziestej drugiej litery alfabetu greckiego, χ;

chinina /xʲĩˈɲĩna/ (n)
kinin
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chipset (n)
chipset
  (elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy;

chirurg /ˈxʲirurk/ (n)
cerrah
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurgia /xʲiˈrurʲɟja/ (n)
cerrahi
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chirurgiczny /ˌxʲirurʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
cerrahi
  (medycyna, medyczny) związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (adj)
Çin
  odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (n)
Çince
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy w Chinach;

chleb /xlɛp/ (n)
ekmek
  pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

chlebak /ˈxlɛbak/ (n)
ekmeklik
  średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;

chlew /xlɛf/ (n)
domuz ahırı
  pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlor /xlɔr/ (n)
klor
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek /ˈxlɔrɛk/ (n)
klorür
  (chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chlorek sodu /ˈxlɔrɛk ˈsɔdu/ (n)
sodyum klorür
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;

chlorofil /xlɔˈrɔfʲil/ (n)
klorofil
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;

chloroform /xlɔˈrɔfɔrm/ (n)
kloroform
  (chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chloroplast (n)
kloroplast
  (biochemia, biochemiczny) organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych;

chlorować (v)
klorlamak
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor

chmiel /xmʲjɛl/ (n)
şerbetçiotu, şerbetçi otu
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju chmieli (1.1)

chmura /ˈxmura/ (n)
bulut
  (meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chodnik /ˈxɔdʲɲik/ (n)
kaldırım
  wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

chodzić /ˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
yürümek
  poruszać się za pomocą nóg
  o mechanizmie: działać, pracować
  poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
  (potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku
  mieć coś na myśli
  o środkach komunikacji: kursować
  uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia

choina (n)
suga
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;

choinka /xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka/ (n)
Noel ağacı
  choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholera /xɔˈlɛra/ (interjection)
kahretsin
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

cholera /xɔˈlɛra/ (n)
kolera
  (medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholesterol /ˌxɔlɛˈstɛrɔl/ (n)
kolesterol
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

chomik /ˈxɔ̃mʲik/ (n)
hamster
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae G. Fischer;

choreograf /ˌxɔrɛˈɔɡraf/ (n)
kareograf
  (choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

choreografia /ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja/ (n)
koreografi
  (choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choroba /xɔˈrɔba/ (n)
hastalık
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Parkinsona /xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na/ (n)
Parkinson hastalığı
  (medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba morska /xɔˈrɔba ˈmɔrska/ (n)
deniz tutması
  (medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba von Willebranda /xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda/ (n)
von Willebrant hastalığı
  (medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;

choroba wysokościowa (n)
irtifa hastalığı
  (medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu;

chorwacki /xɔrˈvaʦ̑ʲci/ (n)
Hırvatça
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

chory /ˈxɔrɨ/ (adj)
hasta
  dotknięty chorobą

chory /ˈxɔrɨ/ (n)
hasta
  osoba dotknięta chorobą

chrapać /ˈxrapaʨ̑/ (v)
horlamak
  oddychać w trakcie snu charcząc

chrom /xrɔ̃m/ (n)
krom
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromosfera /ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra/ (n)
renk yuvarı
  (astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosom /xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m/ (n)
kromozom
  (biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chronić /ˈxrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
korumak
  bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologia /ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
kronoloji
  następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny (adj)
kronolojik
  (książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chronometr (n)
kronometre
  (metrologia, metrologiczny) bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

chryzopraz /xrɨˈzɔpras/ (n)
krizopras
  (mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu;

chrzan /xʃãn/ (n)
bayır turpu
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

chrzest /xʃɛst/ (n)
vaftiz
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrześcijanin /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn/ (n)
Hıristiyan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
Hristiyan
  związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami

chrześcijaństwo /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ/ (n)
Hristiyanlık Hıristiyanlık, Hristiyanlık
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrząstka /ˈxʃɔ̃w̃stka/ (n)
kıkırdak
  (anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz /xʃɔ̃w̃ʃʧ̑/ (n)
böcek
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

chudnąć (v)
zayıflamak
  stawać się chudszym, szczuplejszym

chuj /xuj/ (n)
sik, çük, yarak yarrak
  (wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek

chusteczka /xuˈstɛʧ̑ka/ (n)
mendil
  niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa (n)
mendil
  kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chustka /ˈxustka/ (n)
baş örtüsü
  okrycie głowy

chwalić /ˈxfalʲiʨ̑/ (v)
övmek
  mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze
  (przestarzałe, przestarzały) czcić, wielbić

chwast /xfast/ (n)
yabani ot
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwila /ˈxfʲila/ (n)
an, moment, dem, kısa süre
  bardzo krótki czas
an, moment
  punkt w czasie

chyba że /ˈxɨba ˈʒɛ/
-mezse
  …wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chód /xut/ (n)
gidiş
  chodzenie, (zobacz) krok

chór /xur/ (n)
koro
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
  miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów

chętnie /ˈxɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
memnuniyetle
  z chęcią, z ochotą

chętny /ˈxɛ̃ntnɨ/ (adj)
gönüllü
  mający chęć zrobienia czegoś

chłodny /ˈxwɔdnɨ/ (adj)
soğuk
  o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany
serin
  raczej zimny; rześki

chłoniak (n)
lenfoma
  (medycyna, medyczny) rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;

chłopak /ˈxwɔpak/ (n)
erkek arkadaş, sevgili
  (potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę

chłopiec /ˈxwɔpʲjɛʦ̑/ (n)
oğlan
  młody człowiek płci męskiej

chłopiec na posyłki (n)
ayakçı
  chłopak, który pracuje wykonując doraźne, proste polecenia

chłód /xwut/ (n)
soğukluk, serin
  dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ciasny /ˈʨ̑asnɨ/ (adj)
bitişik
  o ubraniu: zbyt mały lub wąski
okunaksız
  taki, w którym jest mało miejsca

ciasto /ˈʨ̑astɔ/ (n)
hamur
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało /ˈʨ̑awɔ/ (n)
beden, gövde
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
beden
  (matematyka, matematyczny) zbiór, którego elementy mogą być dodawane, odejmowane, mnożone i dzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);
beden, vücut
  organizm ludzki lub zwierzęcy
  zwłoki człowieka lub zwierzęcia

ciało niebieskie /ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ/ (n)
gök cismi
  (astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

cicha woda brzegi rwie /ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ/ (proverb)
insanın söylemezinden suyun şarlamazından korkulur
  osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska

cichy /ˈʨ̑ixɨ/ (adj)
sessiz, sakin
  o małej głośności

ciecierzyca /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a/ (n)
nohut
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;

ciecierzyca pospolita /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita/ (n)
nohut
  (botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

ciecz /ʨ̑ɛʧ̑/ (n)
sıvı
  (fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia

ciekawostka /ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka/ (n)
tuhaflık
  szczegół lub informacja budząca zainteresowanie

ciekawość /ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑/ (n)
merak
  chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawy /ʨ̑ɛˈkavɨ/ (adj)
enteresan
  taki, który wzbudza zainteresowanie

ciekły /ˈʨ̑ɛkwɨ/ (adj)
sıvı
  (fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

cielę /ˈʨ̑ɛlɛ/ (n)
dana
  (zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

cielęcina /ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
dana eti
  (spożywczy) mięso z młodej krowy (cielęcia)

ciemna materia (n)
karanlık madde
  (astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;

ciemnia (n)
karanlık oda
  (fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

ciemność /ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
karanlık
  stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny /ˈʨ̑ɛ̃mnɨ/ (adj)
karanlık
  o kolorze: zbliżony do czarnego

cienki /ˈʨ̑ɛ̃nʲci/ (adj)
ince
  mający niewielki przekrój poprzeczny

cienki klient (n)
ince istemci
  (informatyka, informatyczny) klient (aplikacja lub komputer), o niewielkich wymaganiach i zużyciu zasobów, który większość przetwarzania przerzuca na serwer;

ciepło /ˈʨ̑ɛpwɔ/ (n)
ısı, sıcaklık
  uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości

ciepły /ˈʨ̑ɛpwɨ/ (adj)
sıcak, ılık
  (przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny
ılık, sıcak
  mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
ılık
  o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy

cierlik /ˈʨ̑ɛrlʲik/ (n)
bahçe kiraz kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza cirlus, ptak z rodziny trznadlowatych;

cierpieć /ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
acı çekmek
  odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

cierpiętnik /ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̃ntʲɲik/ (n)
tutku taşıyan
  tytuł przysługujący męczennikom, którzy cierpieli od swych współwyznawców

cierpki /ˈʨ̑ɛrpʲci/ (adj)
buruk
  o smaku: kwaskowaty, gorzkawo-kwaśny; sprawiający, że cierpnie język

cierpkość (n)
acılık
  cecha tego, co ma kwaskowaty smak

cierpliwość /ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
sabır
  zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych
  zdolność spokojnego wyczekiwania na coś lub dążenia do czegoś

cierpliwy /ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
sabırlı
  niezrażający się czekaniem

cierń /ʨ̑ɛrʲɲ/ (n)
diken
  (botanika, botaniczny) ostry wyrostek na pędzie rośliny;

cieszyć /ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑/ (v)
mutlu olmak
  dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie

cietrzew /ˈʨ̑ɛṭʃɛf/ (n)
kara orman tavuğu, huş tavuğu
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cień /ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
gölge
  zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;
  (fotografia) (sztuka) ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plam barwnych
  (przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś

cieśla /ˈʨ̑ɛ̇ɕla/ (n)
marangoz
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

cieśnina /ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna/ (n)
boğaz
  (geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

ciocia /ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a/ (n)
teyze
  siostra matki

cipa /ˈʨ̑ipa/ (n)
am
  (wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy
  (wulgarnie, wulgaryzm) pogardliwie o kobiecie

cis /ʦ̑is/ /ʨ̑is/ (n)
porsuk
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

cisza /ˈʨ̑iʃa/ (n)
sessizlik
  brak dźwięku

cisza przed burzą (n)
fırtına öncesi sessizlik
  pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

ciągnie swój do swego /ˈʨ̑ɔ̃ŋʲɟɲɛ ˈsfuj dɔ‿ˈsfɛɡɔ/ (proverb)
it ulur, birbirini bulur
  jednakowe zjawiska czy osobniki mają tendencję do łączenia się w pary

ciągnąć /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
çekmek
  wlec, przesuwać za sobą

ciągłość (n)
devamlılık
  cecha tego, co ciągłe

ciąć /ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
kesmek
  dzielić na części ostrym narzędziem

ciąża /ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa/ (n)
hamilelik
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

cięciwa (n)
kiriş
  linka łącząca końce łuku albo kuszy;

ciężar /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʒar/ (n)
ağırlık
  (fizyka, fizyczny) siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;

ciężarny /ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ/ (adj)
hamile
  będący w ciąży

ciężarówka /ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka/ (n)
kamyon
  (motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężka woda (n)
ağır su
  (chemia, chemiczny) woda zawierająca deuter zamiast zwykłego wodoru;

ciężki /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci/ (adj)
ağır
  taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciśnienie /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
basınç
  (fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
  presja, nacisk

ciśnienie krwi /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi/ (n)
tansiyon
  (medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

cmentarz /ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ/ (n)
mezarlık
  obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cnota /ˈʦ̑nɔta/ (n)
erdem
  dodatnia cecha moralna

cnotliwy /ʦ̑nɔˈtlʲivɨ/ (adj)
erdemli
  pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi

co /ʦ̑ɔ/ (interrogativePronoun)
ne
  …służący do zadawania pytań o orzeczniki

co /ʦ̑ɔ/ (pronoun)
ne
  …wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak

co dopiero
bırak
  … sygnalizująca, że to, co po niej następuje, jest w sposób oczywisty prawdą, ponieważ prawdą jest to, co powiedziano wcześniej

co dwie głowy, to nie jedna /ˈʦ̑ɔ ˈdvʲjɛ ˈɡwɔvɨ ˈtɔ ɲɛ‿ˈjɛdna/ (proverb)
bir elin nesi var iki elin sesi var
  dwie osoby zrobią coś lepiej niż jedna; będą miały więcej pomysłów i rozwiązań

co najmniej /ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j/ (idiom)
en azından
  nie mniej niż

co najwyżej (adv)
azamî
  nie więcej niż, w najlepszym razie

co z oczu, to z serca /ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a/ (proverb)
gözden ırak olan gönülden de ırak olur
  jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina

codzienny /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
günlük
  powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia
  zwyczajny, normalny, taki, jak każdego dnia

cokolwiek /ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
her ne
  wszystko jedno co; obojętnie który

corral (n)
ağıl
  (zootechnika, zootechniczny) rodzaj zagrody dla bydła w Ameryce

cos /kɔˈsʲĩnus/ (symbol)
cos
  = (matematyka, matematyczny) cosinus

cotygodniowy /ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
haftalık
  powtarzający się co tydzień

coś /ʦ̑ɔɕ/ (indefinitePronoun)
bir şey, şey
  …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić
  …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić

croissant (n)
ay çöreği
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

ctg /kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
cot
  = (matematyka, matematyczny) cotangens

cud /ʦ̑ut/ (n)
mucize, harika
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

cudowne dziecko /ʦ̑uˈdɔvnɛ ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (idiom)
dahi çocuk
  dziecko nieprzeciętnie zdolne, bardzo rozwinięte na swój wiek

cudzołóstwo /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwustfɔ/ (n)
zina
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

cudzy /ˈʦ̑uʣ̑ɨ/ (adj)
yabancı
  należący do kogoś innego

cudzysłów /ʦ̑uˈʣ̑ɨswuf/ (n)
tırnak işareti
  każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

cukier /ˈʦ̑ucɛr/ (n)
şeker
  (spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
  (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder /ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr/ (n)
pudra şekeri
  (spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy (n)
şeker kamışı şekeri
  (spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukier waniliowy /ˈʦ̑ucɛr ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ/ (n)
vanilya şekeri
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) mieszanka cukru z wanilią lub z ekstraktem waniliowym;

cukierek /ʦ̑uˈcɛrɛk/ (n)
bonbon
  (spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernia /ʦ̑uˈcɛrʲɲa/ (n)
pastahane
  (cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

cukiernica /ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
şeker kasesi
  naczynie, w którym podaje się cukier;

cukinia /ʦ̑uˈcĩɲja/ (n)
kabak
  (botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;

cukrzyca /ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a/ (n)
diyabet, şeker hastalığı
  (medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cukrzyk /ˈʦ̑ukʃɨk/ (n)
sarı şeker kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Coereba flaveola, mały ptak tropikalny z rodziny cukrzyków;

cumować /ʦ̑ũˈmɔvaʨ̑/ (v)
yanaşmak
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mocować statek do nabrzeża

curling (n)
körling
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

curry (n)
köri
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;

cwał (n)
dörtnal
  (jeździectwo, jeździecki) najszybszy czterotaktowy chód konia;

cyberatak /ˌʦ̑ɨbɛrˈatak/ (n)
siber saldırı
  (kryminologia, kryminologiczny) atak dokonywany za pośrednictwem internetu

cybernetyka (n)
sibernetik
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

cyfra /ˈʦ̑ɨfra/ (n)
rakam
  (potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
  (matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym
  symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)

cyfrowy /ʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
dijital
  wykorzystujący technikę cyfrową

cygaro /ʦ̑ɨˈɡarɔ/ (n)
puro
  suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cyjanek (n)
siyanür
  (chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;

cyjanek potasu (n)
potasyum siyanür
  (chemia, chemiczny) silna trucizna, nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego;

cykada /ʦ̑ɨˈkada/ (n)
ağustos böceği
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;

cykl /ʦ̑ɨkl̥/ (n)
devir
  szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo

cyklon /ˈʦ̑ɨklɔ̃n/ (n)
siklon
  (meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia;

cyklop /ˈʦ̑ɨklɔp/ (n)
eğegöz
  (mitologia grecka) olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła;

cykoria /ʦ̑ɨˈkɔrʲja/ (n)
beyaz hindiba
  (botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

cylinder /ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr/ (n)
silindir
  (technologia, technika, techniczny) część maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;

cymbały /ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ/ (n)
santur
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy;

cyna /ˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
kalay
  (chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynamon /ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n/ (n)
tarçın
  suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynizm /ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥/ (n)
sinizm
  wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

cynk /ʦ̑ɨ̃ŋk/ (n)
çinko
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cynober /ʦ̑ɨ̃ˈnɔbɛr/ (n)
zincifre
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał stosowany jako czerwony barwnik w malarstwie;
  jeden z odcieni koloru czerwonego;

cyprys /ˈʦ̑ɨprɨs/ (n)
selvi
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;

cyranka /ʦ̑ɨˈrãnka/ (n)
çıkrıkçın
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyrk /ʦ̑ɨrk/ (n)
sirk
  miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;

cyrkiel /ˈʦ̑ɨrʲcɛl/ (n)
pergel, yayçizer
  przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon /ˈʦ̑ɨrkɔ̃n/ (n)
zirkonyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;
zirkon
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów;

cyrylica /ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
Kiril
  (językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich;

cysterna /ʦ̑ɨˈstɛrna/ (n)
sarnıç
  (technologia, technika, techniczny) zamknięty zbiornik do magazynowania wody
  duży pojemnik do magazynowania wody

cytadela /ˌʦ̑ɨtaˈdɛla/ (n)
hisar
  (wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;

cytat /ˈʦ̑ɨtat/ (n)
alıntı
  przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytologia /ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja/ (n)
sitoloji
  (biologia, biologiczny) nauka o komórce;

cytoplazma (n)
sitoplazma
  (biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytra /ˈʦ̑ɨtra/ (n)
zither, kanuna benzer bir çalgı, kanuna benzer bir çeşit çalgı, kitara
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytryn /ˈʦ̑ɨtrɨ̃n/ (n)
sitrin
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna /ʦ̑ɨˈtrɨ̃na/ (n)
limon
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Citrus, drzewo rodzące kwaśne owoce;

cytrynowy /ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
limon rengi
  taki, który jest wykonany z dodatkiem cytryny
  związany z cytryną, dotyczący cytryny

cywil /ˈʦ̑ɨvʲil/ (n)
sivil
  (wojskowość, wojskowy) ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej;

cywilizacja /ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
uygarlık, medeniyet
  poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilny /ʦ̑ɨˈvʲilnɨ/ (adj)
sivil
  nie należący do wojska

czaban (n)
çoban
  (dawniej, dawny) pasterz owiec lub wołów

czador /ˈʧ̑adɔr/ (n)
çador
  zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czajka /ˈʧ̑ajka/ (n)
bayağı kız kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;

czajniczek /ʧ̑ajˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
demlik
  mały czajnik, np. do zaparzania herbaty

czajnik /ˈʧ̑ajɲik/ (n)
çaydanlık
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapka /ˈʧ̑apka/ (n)
şapka
  rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla /ˈʧ̑apla/ (n)
balıkçıl
  (ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae Leach, duży ptak brodzący;

czapla siwa (n)
gri balıkçıl
  (ornitologia, ornitologiczny) Ardea cinerea Linnaeus, duży ptak wodnego z rodziny czaplowatych;

czarna dziura /ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura/ (n)
kara delik
  (astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna godzina /ˈʧ̑arna ɡɔˈʥ̑ĩna/ (idiom)
kara gün
  okres dużych trudności, zwłaszcza materialnych, przewidywany w bliżej nieokreślonej przyszłości

czarna herbata (n)
siyah çay
  (spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis

czarna magia /ˈʧ̑arna ˈmaɟja/ (n)
kara büyü
  (ezoteryka) magia wykorzystująca siły zła, mająca na celu uzyskanie złoczynnego skutku;

czarna porzeczka /ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
kuş üzümü, siyah frenk üzümü
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc tego krzewu

czarna skrzynka (n)
kara kutu
  (lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu;
karanlık kutu
  (matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany, gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej

czarna śmierć (n)
kara ölüm
  (historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (adj)
Karadağca
  dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (n)
Karadağca
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze;

czarnowron /ʧ̑arˈnɔvrɔ̃n/ (n)
leş kargası
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych;

czarnuszka /ʧ̑arˈnuʃka/ (n)
siyah kimyon
  (botanika, botaniczny) Nigella L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

czarnuszka siewna /ʧ̑arˈnuʃka ˈɕɛvna/ (n)
siyah kimyon
  (botanika, botaniczny) Nigella sativa, gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych pochodzący z Azji;

czarny /ˈʧ̑arnɨ/ (adj)
kara, siyah
  (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
  (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
  nielegalny
siyah, kara
  mający najciemniejszy możliwy kolor

czarny blok (n)
Kara Blok
  taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;

czarny rynek /ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
karaborsa
  (ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo;

czarodziej (n)
sihirbaz
  w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarownica /ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
cadı
  w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kobieta stara, brzydka, złośliwa

czarownik (n)
sihirbaz
  mężczyzna zajmujący się czarami

czarujący /ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
alımlı
  uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

czary /ˈʧ̑arɨ/ (n)
büyü
  magiczne obrzędy

czas /ʧ̑as/ (n)
zaman
  (gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
zaman, vakit
  wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;
  chwila, moment, pora

czas leczy rany /ˈʧ̑as ˈlɛʧ̑ɨ ˈrãnɨ/ (proverb)
zaman her şeyin ilacıdır
  po jakimś czasie człowiek lepiej znosi wspomnienie o nieszczęściu, które go spotkało

czas przeszły /ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ/ (n)
geçmiş zaman
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły /ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ/ (n)
gelecek zaman
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas teraźniejszy /ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ/ (n)
şimdiki zaman
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz /ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (proverb)
vakit nakittir
  czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czas wolny (n)
artan zaman
  wolne od zajęć, pracy

czasopismo /ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ/ (n)
dergi
  druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń /ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
uzayzaman
  (fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik /ʧ̑aˈsɔvʲɲik/ (n)
fiil, eylem
  (gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany;

czasownik nieprzechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
geçişsiz eylem
  (gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej

czasownik posiłkowy /ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ/ (n)
yardımcı eylem
  (gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasownik przechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
geçişli eylem
  (gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik ułomny (n)
eksikli eylem
  (gramatyka) czasownik, który nie tworzy pewnych form gramatycznych;

czasownik zwrotny /ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ/ (n)
dönüşlü eylem
  (gramatyka) czasownik, który w języku polskim odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek „się”, a w innych językach przez odpowiednią końcówkę lub właściwy zaimek zwrotny

czasowy /ʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
zamana ait
  trwający przez krótki czas

czaszka /ˈʧ̑aʃka/ (n)
kafatası
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie;

czcionka /ˈʧ̑ʲʨ̑ɔ̃nka/ (n)
söten
  (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) krój pisma użyty w tekście komputerowym

czcić /ʧ̑ʲʨ̑iʨ̑/ (v)
tapmak
  oddawać cześć

czeczeński (adj)
Çeçence
  dotyczący Czeczenii, Czeczenów

czeczeński (n)
Çeçence
  język czeczeński

czeczotka /ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka/ (n)
kuzey keten kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czek /ʧ̑ɛk/ (n)
çek
  (bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;

czekan /ˈʧ̑ɛkãn/ (n)
buz kazması
  (sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;

czekać /ˈʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
beklemek
  zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy
  przerywać wykonywanie jakiejś czynności

czekolada /ˌʧ̑ɛkɔˈlada/ (n)
çikolata
  (spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czekoladowy /ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ/ (adj)
çikolatalı
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą
  mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady

czeladnik /ʧ̑ɛˈladʲɲik/ (n)
kalfa
  rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra

czepek pływacki (n)
bone
  (sport, sportowy) elastyczna osłona zakładana na włosy podczas pływania

czereśnia /ʧ̑ɛˈrɛɕɲa/ (n)
kiraz
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;

czereśniówka (n)
kiraz içkisi
  (spożywczy) napój alkoholowy przygotowany poprzez zalanie spirytusem owoców czereśni

czerstwy /ˈʧ̑ɛrstfɨ/ (adj)
bayat
  o chlebie nieświeży, suchy

czerwiec /ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑/ (n)
haziran
  szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwień /ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
al
  kolor czerwony

czerwona kartka /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka/ (n)
kırmızı kart
  (sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwona porzeczka /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
kırmızı frenk üzümü
  (botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych;
  owoc tego krzewu

czerwonawy /ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ/ (adj)
kırmızı ımtrak
  w kolorze podobnym do czerwonego, o zabarwieniu bliskim czewieni lub częściowo czerwonym

czerwony /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
kırmızı
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy
kırmızı, al, kızıl
  mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;

czerń /ʧ̑ɛrʲɲ/ (n)
kara
  czarny kolor
  czarny strój, zwłaszcza żałobny

czesać /ˈʧ̑ɛsaʨ̑/ (v)
taramak
  (fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (adj)
Çekçe
  związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (n)
Çekçe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć /ʧ̑ɛɕʨ̑/ (interjection)
merhaba, selam
  (potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

czkawka /ˈʧ̑kafka/ (n)
hıçkırık
  (fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czkać /ʧ̑kaʨ̑/ (v)
hıçkırmak
  wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę

czopek /ˈʧ̑ɔpɛk/ (n)
fitil
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek /ˈʧ̑ɔsnɛk/ (n)
sarımsak
  (botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1)
  (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czosnek niedźwiedzi (n)
ayı sarımsağı
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku czosnek niedźwiedzi (1.1)
  (spożywczy) jarzyna z czosnku niedźwiedziego (1.2)
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Allium ursinum L., gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych, z rodziny amarylkowatych;

czołg /ʧ̑ɔwk/ (n)
tank
  (wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czoło /ˈʧ̑ɔwɔ/ (n)
alın
  (anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czterdzieści /ʧ̑tɛrʲˈʥ̑ɛ̇ɕʨ̑i/ (cardinalNumeral)
kırk
  liczba naturalna następna po 39 i poprzedzająca 41;

czternastokąt (n)
ondörtgen
  (geometria) wielokąt mający czternaście boków i czternaście kątów wewnętrznych

czujnik (n)
sensör
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;

czule (adv)
nazikçe
  w sposób czuły, przepełniony czułością

czuwaski (n)
Çuvaşça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski;

czuć /ʧ̑uʨ̑/ (v)
hissetmek
  odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów
  odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku

czwartek /ˈʧ̑fartɛk/ (n)
perşembe, Perşembe
  czwarty dzień tygodnia

czwartorzęd /ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt/ (n)
Kuvaterner
  (geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czworaczek (n)
dördüz
  jedno dziecko z czworga urodzonych podczas tego samego porodu

czworokąt /ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt/ (n)
dörtgen
  (geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworonóg /ʧ̑fɔˈrɔ̃nuk/ (n)
dört ayaklı
  zwierzę czworonożne

czy /ʧ̑ɨ/ (particle)
mi
  słowo rozpoczynające pytanie, na które pytający spodziewa się odpowiedzi „tak” lub „nie”

czyj /ʧ̑ɨj/ (pronoun)
kimin
  używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
  używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyjś /ʧ̑ɨjɕ/ (indefinitePronoun)
bir, kimse
  należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

czynić /ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑/ (v)
yapmak
  robić coś, wykonywać

czynnik /ˈʧ̑ɨ̃ɲːik/ (n)
faktör
  (matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie

czynsz /ʧ̑ɨ̃w̃ʃ/ (n)
kira
  terminowa opłata za wynajem

czyrak (n)
apse
  (medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

czystość /ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
arılık
  (przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne
iffet
  wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty /ˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
temiz, arı
  pozbawiony brudu

czytanie /ʧ̑ɨˈtãɲɛ/ (n)
okuma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin
  fragment tekstu Pisma Świętego odczytywany podczas mszy świętej i Liturgii godzin
  zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytać /ˈʧ̑ɨtaʨ̑/ (v)
okumak
  przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną
  mieć umiejętność rozumienia treści zawartych w rysunkach technicznych, schematach, mapach, nutach

czytać między wierszami /ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi/ (v)
satır aralarını okumak
  domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost

czytelnik /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik/ (n)
okuyucu
  osoba, która czyta książki, gazety itp.
  osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czyściec /ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑/ (n)
araf
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścić /ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑/ (v)
temizlemek
  usuwać brud, zanieczyszczenia

czółenko /ʧ̑uˈwɛ̃nkɔ/ (n)
mekik
  (włókiennictwo) (technologia, technika, techniczny) element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;

cząber /ˈʧ̑ɔ̃mbɛr/ (n)
sater
  (botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego

cząstka /ˈʧ̑ɔ̃w̃stka/ (n)
parçacık
  (fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;

często /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ/ (adv)
sık sık, sıklıkla, sıkça
  (zobacz) częsty

częstotliwość /ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑/ (n)
frekans, titreşim sayısı
  (fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częstość /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑/ (n)
frekans
  cecha tego, co jest częste

częsty /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ/ (adj)
sıkça
  odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ/ (adv)
kısmen
  w jakiejś części, nie w całości

częściowy /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
kısmi
  odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

część /ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
kısım, parça
  fragment jakiejś całości
  (mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim

część mowy /ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ/ (n)
sözcük türü
  (gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

członek /ˈʧ̑wɔ̃nɛk/ (n)
üye
  osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia

członkostwo (n)
üyelik
  bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

człowieczeństwo (n)
insaniyet
  (przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki
  bycie człowiekiem

człowiek /ˈʧ̑wɔvʲjɛk/ (n)
insan, adam
  (antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;
insan
  ktoś, jakaś osoba

córka /ˈʦ̑urka/ (n)
kız, kız evlat
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cóż /ʦ̑uʃ/ (particle)
pekala
  Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego.

cętka /ˈʦ̑ɛ̃ntka/ (n)
benek
  mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło /ʦ̑wɔ/ (n)
gümrük
  opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach /dax/ (n)
çatı, dam
  górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dadaizm /daˈda<sup>j</sup>ism̥/ (n)
dadaizm
  (sztuka) awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924;

daktyl /ˈdaktɨl/ (n)
hurma
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daleki /daˈlɛci/ (adj)
uzak
  taki, który jest w dużej odległości

daleko /daˈlɛkɔ/ (adv)
uzak
  na znaczną odległość
  w znacznej odległości

dalekopis (n)
teleprinter
  (telekomunikacja) aparat telegraficzny przesyłający komunikatów w postaci drukowanej

dalia /ˈdalʲja/ (n)
yıldız çiçeği
  (botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;

dalmatyńczyk /ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Dalmaçya köpeği
  (kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

dama /ˈdãma/ (n)
kız, dam
  (termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
bayan, hanım
  dystyngowana kobieta

dane /ˈdãnɛ/ (n)
veri
  wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków

danie /ˈdãɲɛ/ (n)
yemek
  pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

danina (n)
haraç
  (historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu

darbuka (n)
darbuka
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu;

darmsztadt /ˈdarm̥ʃtat/ (n)
darmstadtiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda /ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda/ (proverb)
hediye atın dişine bakılmaz
  nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie

darwinizm (n)
Darvincilik
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt

data /ˈdata/ (n)
tarih
  umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

dau /daw/ (n)
dhov
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim

dawać /ˈdavaʨ̑/ (v)
vermek
  (zobacz) dać

dawka /ˈdafka/ (n)
doz
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;

dawno /ˈdavnɔ/ (adv)
çoktan
  od dłuższego czasu
  w odległych czasach

dać /daʨ̑/ (v)
vermek
  wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś
  pozwolić, umożliwić coś
  (potocznie, potoczny) o kobiecie: umożliwić odbycie z sobą stosunku seksualnego, (porównaj) dać dupy

de facto /dɛ‿ˈfaktɔ/ (adv)
defakto
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym

deadline (n)
deadline
  nieprzekraczalny, ostateczny termin zrobienia czegoś

debata /dɛˈbata/ (n)
tartışma, müzakere
  (książkowy) dyskusja, rozprawianie, roztrząsanie problemów

decybel /dɛˈʦ̑ɨbɛl/ (n)
desibel
  (fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze;

decydować /ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
karar vermek
  podejmować decyzję, postanawiać o czymś
  mieć wpływ na coś, odgrywać zasadniczą rolę

decymetr (n)
desimetre
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra;

decyzja /dɛˈʦ̑ɨzʲja/ (n)
karar, hüküm
  rozstrzygnięcie dokonywane po namyśle

defekacja /ˌdɛfɛˈkaʦ̑ʲja/ (n)
dışkılama
  (fizjologia, fizjologiczny) wydalanie kału;

defenestracja /ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja/ (n)
defenestrasyon
  (książkowy) wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;
  (środowiskowy) (żartobliwie) (informatyka, informatyczny) akt usunięcia z komputera systemu operacyjnego Microsoft Windows na rzecz innego systemu, zwykle na wolnej licencji[potrzebne źródło]

definicja /ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
tarif, tanım
  wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

deflacja /dɛˈflaʦ̑ʲja/ (n)
deflasyon
  (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki

deizm /ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
deizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

dekada /dɛˈkada/ (n)
onyıl
  dziesięć lat

dekarz /ˈdɛkaʃ/ (n)
çatı ustası
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonawca pokrycia dachowego;

deklaracja /ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja/ (n)
beyanat
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny
  ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań

deklaracja podatkowa /ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja ˌpɔdatˈkɔva/ (n)
vergi beyannamesi
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;

deklinacja /ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
isim çekim
  (astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych;
  (gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby;

dekolonizacja /ˌdɛkɔlɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
dekolonizasyon
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;

dekoracja /ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
nişan
  element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze

dekorator (n)
dekoratör
  osoba zajmująca się dekorowaniem wnętrz

dekorować /ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
bezenmek
  upiększać coś, dodawać dekoracje

dekret /ˈdɛkrɛt/ (n)
genelge
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;

delegacja /ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
delegasyon
  wyjazd w sprawach służbowych

delfin /ˈdɛlfʲĩn/ (n)
yunus, yunus balığı
  (zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
yunus
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delikatność /ˌdɛlʲiˈkatnɔɕʨ̑/ (n)
hassasiyet
  cecha tego, co jest delikatne

delta /ˈdɛlta/ (n)
delta
  (geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog /dɛ̃ˈmaɡɔk/ (n)
demagog
  polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demobilizacja /ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
terhis
  zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy

demografia /ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja/ (n)
demografi
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demograficzny (adj)
demografik
  dotyczący demografii

demokracja /ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
demokrasi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości;

demokratyczny /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
demokratik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzacja /ˌdɛ̃mɔkratɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
demokratikleşme
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;

demon /ˈdɛ̃mɔ̃n/ (n)
cin
  (mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demonologia /ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
demonoloji
  (teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami

demonstracja /ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstraʦ̑ʲja/ (n)
gösteri
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowe wystąpienie mające na celu wyrażenie protestu lub poparcia, zwykle głośne lub gwałtowne;
gösteri, gösterme
  ostentacyjne wyrażanie czegoś w taki sposób, żeby zwrócić na siebie uwagę

demonstrant /dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt/ (n)
gösterici
  uczestnik demonstracji

denaturat /ˌdɛ̃naˈturat/ (n)
ispirto
  nazwa handlowa skażonego alkoholu etylowego;

dendrologia /ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja/ (n)
dendroloji
  (botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;

denga (n)
dang humması
  (medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba przenoszona przez komary powodująca m.in. ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę;

dentysta /dɛ̃nˈtɨsta/ (n)
diş tabibi
  (zobacz) stomatolog;

depilator /ˌdɛpʲiˈlatɔr/ (n)
epilasyon aleti
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd służący do usuwania owłosienia razem z cebulkami;

deportacja /ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja/ (n)
sınır dışı etme
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju
  zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt

depresja /dɛˈprɛsʲja/ (n)
depresyon
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
  (ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie
  (geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;

derealizacja (n)
derealizasyon
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie psychiczne polegające na poczuciu obcości świata zewnętrznego i odbieraniu go jako zmienionego lub nierzeczywistego

dereń /ˈdɛrɛ̃ɲ/ (n)
kızılcık
  (botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach
  (spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego

derkacz /ˈdɛrkaʧ̑/ (n)
bıldırcın kılavuzu
  (ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog /ˌdɛrmaˈtɔlɔk/ (n)
dermatolog
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia /ˌdɛrmatɔˈlɔɟja/ (n)
dermatoloji
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się chorobami skóry i jej przydatków;

derwisz /ˈdɛrvʲiʃ/ (n)
derviş
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym

derywat (n)
türev
  wyraz pochodny

deser /ˈdɛsɛr/ (n)
tatlı
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deserowy (adj)
tatlı
  dotyczący deseru, właściwy deserowi, słodki, serwowany na deser

deska /ˈdɛska/ (n)
tahta
  podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny
  płaski kawałek drewna;

deska do krojenia (n)
kesme tahtası
  deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności

deska do prasowania (n)
ütü masası
  specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deska rozdzielcza /ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a/ (n)
gösterge panosu
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;

deska surfingowa (n)
sörf
  (sport, sportowy) szeroka profilowana deska służąca do uprawiania surfingu

deskorolka /ˌdɛskɔˈrɔlka/ (n)
kaykay tahtası
  (sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

despota /dɛsˈpɔta/ (n)
despot
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;

despotyzm /dɛsˈpɔtɨsm̥/ (n)
despotizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich

destrukcyjny /ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
tahripkar
  mający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destylacja /ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja/ (n)
damıtma
  (chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

deszcz /dɛʃʧ̑/ (n)
yağmur, baran
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;

deszczowy /dɛʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
yağmurlu
  związany z deszczem, odnoszący się do deszczu

detal /ˈdɛtal/ (n)
ayrıntı
  szczegół, coś mało ważnego

detergent /dɛˈtɛrɡɛ̃nt/ (n)
arıtıcı
  (chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;

detonator /ˌdɛtɔ̃ˈnatɔr/ (n)
fünye
  ładunek materiału wybuchowego przenoszący detonację ze spłonki do kruszącego materiału wybuchowego;

deuter /ˈdɛwtɛr/ (n)
döteryum
  (chemia, chemiczny) izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron;

dewaluacja /ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
devalüasyon
  (ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty;

dewiza (n)
slogan
  zasada postępowania, którą ktoś wyznaje

dezinformacja (n)
dezenformasyon
  wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezintegracja (n)
dezentegrasyon
  rozpad jakiejś całości

dezodorant /ˌdɛzɔˈdɔrãnt/ (n)
deodorant
  (higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;

dezynfekcja /ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
dezenfeksiyon
  odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;

diabelski młyn /dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n/ (n)
dönme dolap
  rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabeł /ˈdʲjabɛw/ (n)
şeytan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diabeł tasmański (n)
Tasmanya canavarı
  (zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku diabłów tasmańskich (1.1)

diagnostyczny /ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
tanılayıcı
  dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś

diagnoza /dʲjaˈɡnɔza/ (n)
teşhis
  (medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby

diagram /ˈdʲjaɡrãm/ (n)
diyagram
  graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diakon (n)
diyakoz
  (kościelny) duchowny z najniższym stopniem święceń sakramentalnych;

dialekt /ˈdʲjalɛkt/ (n)
lehçe, diyalekt
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dializa (n)
diyaliz
  metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog /ˈdʲjalɔk/ (n)
diyalog
  rozmowa dwóch osób

diament /ˈdʲjãmɛ̃nt/ (n)
elmas, pırlanta
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diaspora /dʲjaˈspɔra/ (n)
diaspora
  ogół ludności danego narodu mieszkającej poza swoim macierzystym krajem

diecezja /dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja/ (n)
başpiskoposluk
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
  (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

dieta /ˈdʲjɛta/ (n)
diyet
  (medycyna, medyczny) sposób odżywiania się

difalia /dʲiˈfalʲja/ (n)
diphallia
  (anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa

dinar /ˈdʲĩnar/ (n)
dinar
  (jednostka monetarna) współczesny i historyczny pieniądz wielu krajów;

dingo /ˈdʲĩŋɡɔ/ (n)
dingo
  (zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;

dinozaur /dʲĩˈnɔzawr/ (n)
dinozor
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda /ˈdʲjɔda/ (n)
diyot
  (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

dla /dla/ (preposition)
için
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (interrogativePronoun)
neden, niçin
  …używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (pronoun)
neden, niçin
  …używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dmuchany zamek (n)
şişme kale
  mobilne miejsce do zabawy dla dzieci wykonane z nadmuchiwanych elementów i trampolin do skakania

dno /dnɔ/ (n)
dip
  dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu

do /dɔ/ (preposition)
kadar
  …określający końcowy punkt w czasie

do góry (adv)
yukarı
  w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami /dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi/ (adv)
altüst
  dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do trzech razy sztuka /dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka/ (proverb)
Allah'ın hakkı üçtür.
  trzecia próba czegoś będzie zapewne udana, za trzecim razem może się wreszcie powieść

do widzenia /ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
Allah'a ısmarladık, güle güle
  uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

doba /ˈdɔba/ (n)
gün
  (jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)

dobosz /ˈdɔbɔʃ/ (n)
davulcu
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;

dobranoc /dɔˈbrãnɔʦ̑/ (interjection)
iyi geceler
  pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobrobyt /dɔˈbrɔbɨt/ (n)
refah
  dobre warunki materialne

dobroczynność (n)
hayırseverlik
  działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym

dobrowolny /ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ/ (adj)
gönüllü
  wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobroć /ˈdɔbrɔʨ̑/ (n)
iyilik
  cecha postępowania odznaczająca się życzliwością

dobry /ˈdɔbrɨ/ (adj)
iyi
  miły, uczynny, usłużny, szlachetny

dobry wieczór /ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur/ (interjection)
iyi akşamlar
  uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane /dɔˈbrɨ̃mʲi xɛ̃ɲˈʨ̑ãmʲi ˈjɛst ˈpʲjɛkwɔ ˌvɨbrukɔˈvãnɛ/ (proverb)
cehenneme giden yol iyi niyet taşlarıyla döşelidir
  mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego

dobrze /ˈdɔbʒɛ/ (adv)
iyi
  w należyty sposób
  przyjemnie

dochód /ˈdɔxut/ (n)
gelir
  (księgowość) suma wpływów (przychodów) pomniejszona o koszty ich uzyskania;

dodatek /dɔˈdatɛk/ (n)
eklenti
  (informatyka, informatyczny) dodatkowa funkcjonalność programu komputerowego w postaci wtyczki, skórki itp.
ek
  coś dodanego, dodatkowego

dodatkowy /ˌdɔdatˈkɔvɨ/ (adj)
tamamlayıcı
  dodany do istniejącej wcześniej reszty
ek
  niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków

dodawać /dɔˈdavaʨ̑/ (v)
eklemek
  (matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować

dodo /ˈdɔdɔ/ (n)
Mauritius dodosu
  (ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

dogmat (n)
dogmatizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół
  twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości

dogmatyzm (n)
dogmacılık, dogmatizm
  brak krytycyzmu w stosunku do pewnych tez i poglądów, odrzucanie możliwości poddania ich weryfikacji

dogodny (adj)
münasip
  odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

dogrywka /dɔˈɡrɨfka/ (n)
uzatma
  (sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania

doić /ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
sağmak
  (zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego

dojarka (n)
süt sağma makinesi
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do mechanicznego dojenia zwierząt

dojrzałość (n)
olgunluk
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: dojrzały

dojrzały /dɔjˈʒawɨ/ (adj)
ergin
  o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
  taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

doktor /ˈdɔktɔr/ (n)
doktor
  (potocznie, potoczny) (grzecznościowy) lekarz
  stopień naukowy;

doktorat (n)
doktora
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie

doktryna /dɔkˈtrɨ̃na/ (n)
doktrin
  podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

dokument /dɔˈkũmɛ̃nt/ (n)
belge
  materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;

dokumentacja /ˌdɔkũmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
belgebilim
  zbiór dokumentów służących do uzasadnienia bądź udowodnienia czegoś

dokąd /ˈdɔkɔ̃nt/ (pronoun)
nereye
  … pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch

dolar /ˈdɔlar/ (n)
dolar
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolaryzacja /ˌdɔlarɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
dolarizasyon
  (ekonomia, ekonomiczny) wprowadzenie dolara do obrotu w innym państwie jako urzędowej waluty;

dolegliwość /ˌdɔlɛɡˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
hastalık
  choroba, schorzenie, problem zdrowotny

dolina /dɔˈlʲĩna/ (n)
vadi
  (geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolmades /dɔlˈmadɛs/ (n)
dolma
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj gołąbków zawijanych w liście winogron, czasem kapusty, danie kuchni bałkańskiej i tureckiej;

dolmen /ˈdɔlmɛ̃n/ (n)
dolmen
  (archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dolmusz /ˈdɔlmuʃ/ (n)
dolmuş
  (turystyka, turystyczny) turecka taksówka lub mikrobus współdzielony przez kilku pasażerów

dolnoniemiecki (n)
Aşağı Almanca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język dolnoniemiecki;

dolnosaksoński (n)
Aşağı Saksonca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język dolnosaksoński;

dolny /ˈdɔlnɨ/ (adj)
aşağı
  znajdujący się na dole

dom /dɔ̃m/ /ˈdɔmɨ/ (n)
ev, hane
  (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
ev
  pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym
  (heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia
  (urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa

dom publiczny /ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ/ (n)
genelev
  dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

domena /dɔ̃ˈmɛ̃na/ (n)
üst âlem
  (fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek;
  (informatyka, informatyczny) część adresu w internecie;

domena publiczna /dɔ̃ˈmɛ̃na puˈblʲiʧ̑na/ (n)
kamusal alan
  ogół twórczości, która może być wykorzystana przez wszystkich w dowolnym celu ze względu na zrzeczenie się lub wygaśnięcia praw autorskich;

domieszka (n)
ilave, katkı
  niewielka ilość czegoś w czymś innym, drobny składnik jakiejś całości

domniemany /ˌdɔ̃mʲɲɛ̃ˈmãnɨ/ (adj)
farz edilen, farzedilmiş
  oparty na przypuszczeniu

domokrążca /ˌdɔ̃mɔˈkrɔ̃w̃ʃʦ̑a/ (n)
çerçi
  (przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary

domowy /dɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
evcil
  związany z domem, dotyczący domu

doniczka /dɔ̃ˈɲiʧ̑ka/ (n)
saksı
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

dopamina (n)
dopamin
  (fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;

dopełniacz /dɔˈpɛwʲɲaʧ̑/ (n)
tamlayan
  (gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełnienie /ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
nesne
  (gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności;

dopiero /dɔˈpʲjɛrɔ/ (particle)
sadece
  postawienie warunku
  przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano
yalnızca
  zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające

doping /ˈdɔpʲĩŋk/ (n)
doping
  (sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości

dopóki /dɔˈpuci/ (conjunction)
sürdükçe
  jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie /dɔˈputɨ ˈʣ̑bãn ˈvɔdɛ ˈnɔɕi dɔˈpuci‿mu‿ɕɛ ˈuxɔ ɲɛ‿ˈurvʲjɛ/ (proverb)
Su testisi su yolunda kırılır.
  każdy ma swoje granice wytrzymałości

dopływ /ˈdɔpwɨf/ (n)
akarsu kolu
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora

dorada /dɔˈrada/ (n)
çipura
  (ichtiologia, ichtiologiczny) srebrzysta ryba morska z pasami na bokach;

doradca (n)
danışman
  osoba udzielająca porad

doradczy (adj)
istişari
  udzielający rad

dorastać (v)
büyümek
  stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości
  osiągać właściwy właściwy stan rozwoju

dorosłość (n)
yetişkinlik
  cecha tego, co dorosłe

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (adj)
yetişkin
  o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (n)
yetişkin
  dorosła (1.1) osoba

dorsz /dɔrʃ/ (n)
morina
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

doskonały /ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ/ (adj)
mükemmel
  skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć

dostateczny (adj)
yeterli
  występujący w wystarczającym stopniu

dostawa /dɔˈstava/ (n)
teslimat
  dostarczenie towaru np. do sklepu

dostawać /dɔˈstavaʨ̑/ (v)
almak
  stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny

dostawca /dɔˈstafʦ̑a/ (n)
tedarikçi
  (handel, handlowy) osoba lub instytucja zajmująca się dostarczaniem towarów lub usług dla klientów

dostęp /ˈdɔstɛ̃mp/ (n)
erişim
  możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępność (n)
ulaşılabilirlik
  łatwość zdobycia czegoś

dostępny /dɔˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
erişilebilir
  (o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć
mevcut
  możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia

dosłownie /dɔˈswɔvʲɲɛ/ (adv)
harfi harfine, harfiyen, asıl itibariyle
  w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dotyczyć /dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
alakadar etmek
  mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotyk /ˈdɔtɨk/ (n)
dokunma duyusu
  (fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykać /dɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
dokunmak, değmek
  zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego

dotykowy /ˌdɔtɨˈkɔvɨ/ (adj)
dokunma duyusuna ilişkin
  dotyczący dotyku bądź wrażeń związanych z dotykiem

dowód /ˈdɔvut/ (n)
ispat, delil
  (matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;
kanıt, ispat
  przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)

dowód osobisty /ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ/ (n)
kimlik
  (administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dowódca /dɔˈvutʦ̑a/ (n)
kaptan
  (wojskowość, wojskowy) osoba kierująca grupą wojskowych;

dozować /dɔˈzɔvaʨ̑/ (v)
düzemek
  wydzielać coś określonymi porcjami

doświadczać (v)
yaşamak
  doznawać czegoś

doświadczenie /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
deneyim, tecrübe
  ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
deneyimli
  mający doświadczenie

doża (n)
doj
  (historia, historyczny, historycznie) władca Republiki Weneckiej lub Republiki Genui;

dożylny (adj)
damar içi
  bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę

drabina /draˈbʲĩna/ (n)
merdiven
  drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

dragoman /draˈɡɔ̃mãn/ (n)
tercüman
  (przestarzałe, przestarzały) tłumacz, przewodnik i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu;

dragon /ˈdraɡɔ̃n/ (n)
ağır süvari
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

dram /drãm/ (n)
dram
  (jednostka monetarna) waluta Armenii;

dramat /ˈdrãmat/ (n)
dram
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;

dramatyczny (adj)
acıklı
  (przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający

drapacz chmur /ˈdrapaʧ̑ ˈxmur/ (n)
gökdelen
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapieżnik /draˈpʲjɛʒʲɲik/ (n)
canavar
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drapieżny /draˈpʲjɛʒnɨ/ (adj)
yırtıcı
  o zwierzętach: taki, który żywi się innymi zwierzętami

drażliwość /draʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
alınganlık
  cecha tego, kto jest drażliwy, kogo łatwo rozdrażnić

drażnić /ˈdraʒʲɲiʨ̑/ (v)
alevlendirmek
  irytować, denerwować kogoś; działać komuś na nerwy
  podrażniać, wywoływać podrażnienie (np. skóry)

drednot /ˈdrɛdnɔt/ (n)
dretnot
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancernik o silnej artylerii głównej dużego kalibru, będący przedstawicielem generacji okrętów budowanej na kilka lat przed i po I wojnie światowej;

drenaż mózgów (n)
beyin göçü
  (socjologia, socjologiczny) (ekonomia, ekonomiczny) ujemny bilans przepływu osób wysoko wykształconych; zjawisko podejmowania pracy w krajach lepiej uprzemysłowionych przez osoby wysoko wykształcone;

dress code (n)
kıyafet kodu
  zbiór zasad dotyczących ubioru w określonej sytuacji, grupie zawodowej, firmie;

dreszczowiec /drɛʃˈʧ̑ɔvʲjɛʦ̑/ (n)
gerilim
  rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne;

drewniany /drɛvʲˈɲãnɨ/ (adj)
tahta
  wykonany z drewna

drewno /ˈdrɛvnɔ/ (n)
tahta, odun
  materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drink /drʲĩŋk/ (n)
alkollü içecek
  (spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

drobne /ˈdrɔbnɛ/ (n)
bozuk
  (potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

droga /ˈdrɔɡa/ (n)
yol
  każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;

droga ekspresowa /ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva/ (n)
ekspres yol
  droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

droga krzyżowa /ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva/ (n)
çarmıh durakları
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;

drogeria (n)
drogeri
  (handel, handlowy) sklep prowadzący sprzedaż kosmetyków, prostych środków leczniczych i sanitarnych oraz produktów chemicznych do użytku domowego;

drogi /ˈdrɔɟi/ (adj)
pahalı
  posiadający wysoką cenę
  bliski uczuciowo

drogocenny (adj)
değerli
  taki, który ma dużą wartość materialną

dromader /drɔ̃ˈmadɛr/ (n)
tek hörgüçlü deve
  (zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

dron /drɔ̃n/ (n)
dron, insansız uçak, çamcarı
  bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych

drop /drɔp/ (n)
toy
  (ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

drozd śpiewak (n)
öter ardıç kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus philomelos, gatunek ptaka z rodziny drozdowatych;

droździk /ˈdrɔʑʥ̑ik/ (n)
kızıl ardıç kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;

drożdże /ˈdrɔʒʤ̑ɛ/ (n)
maya
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
  (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

drożdżówka /drɔʒˈʤ̑ufka/ (n)
çörek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe, słodkie pieczywo drożdżowe;

druga wojna światowa /ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
II. Dünya Savaşı
  (historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

druhna (n)
nedime
  (etnografia, etnograficzny) kobieta towarzysząca pannie młodej podczas ślubu

druid /ˈdru<sup>j</sup>it/ (n)
druid
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki;

druk /druk/ (n)
baskı
  (biurowość, biurowy) często lm druki: pismo, akta, formularz
  (drukarstwo, drukarski) odbitka będąca efektem druku (1.1)
  (drukarstwo, drukarski) proces drukowania

drukarka /druˈkarka/ (n)
yazıcı
  urządzenie służące do drukowania

drukarnia /druˈkarʲɲa/ (n)
basımevi, matbaa
  zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje

drukarz /ˈdrukaʃ/ (n)
matbaacı
  człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

drukować /druˈkɔvaʨ̑/ (v)
basmak, yazdırmak
  dawać coś do druku, publikować
  robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce

drumla /ˈdrũmla/ (n)
ağız kopuzu
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;

drut /drut/ (n)
tel
  (technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;

drut kolczasty /ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ/ (n)
dikenli tel
  materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drużba (n)
sağdıç
  mężczyzna towarzyszący panu młodemu podczas ślubu;

drużyna /druˈʒɨ̃na/ (n)
takım
  zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drwal /drval/ (n)
oduncu
  człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

drzazga /ˈḍʒazɡa/ (n)
kıymık
  niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

drzewo /ˈḍʒɛvɔ/ (n)
ağaç
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
  (informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);
  (matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);

drzewo genealogiczne /ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ/ (n)
soyağacı
  graf przedstawiający koligacje rodzinne;

drzewo iglaste /ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ/ (n)
kozalaklı ağaç
  (botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzeworytnik (n)
tavşan
  (sztuka) artysta zajmujący się drzeworytnictwem

drzwi /ḍʒvʲi/ (n)
kapı
  ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór
  zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać

drób /drup/ (n)
kümes hayvanları
  (zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)

dróżka /ˈdruʃka/ (n)
kulvar
  wąska droga polna, leśna lub ogrodowa

drżeć /drʒɛʨ̑/ (v)
titremek
  trząść się, drgać, dygotać

dualizm (n)
düalizm
  (filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje
  dwoistość, istnienie obok siebie dwóch oddzielnych nurtów, zjawisk itd.

dubbing /ˈdabʲĩŋk/ (n)
dublaj
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;

dubn /dupn̥/ (n)
dubniyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

duch /dux/ (n)
ruh
  zapał, entuzjazm
  dusza ludzka
  istota, treść, charakter czegoś
  temperament, usposobienie

duchowy /duˈxɔvɨ/ (adj)
manevi, ruhani
  odnoszący się do sfery ducha i duchowości

dudek /ˈdudɛk/ (n)
ibibik, çavuş kuşu, hüthüt
  (ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

dudek zwyczajny (n)
ibibik
  (ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, gatunek ptaka wędrownego z rodziny dudków

dudy /ˈdudɨ/ (n)
gayda
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych;

dukat /ˈdukat/ (n)
düka
  (historia, historyczny, historycznie) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

dulka /ˈdulka/ (n)
ıskarmoz
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;

duma /ˈdũma/ (n)
gurur
  (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1)
  poczucie osobistej godności
  zbyt wysokie mniemanie o sobie

dumny /ˈdũmnɨ/ (adj)
gururlu
  pewny siebie, mający poczucie własnej godności
  wyniosły, pyszny, o wygórowanym mniemaniu

dupa /ˈdupa/ (n)
göt, kıç
  (wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dupek /ˈdupɛk/ (n)
pislik
  (grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności

dur brzuszny (n)
tifo
  (medycyna, medyczny) ostra, bakteryjna choroba zakaźna wywoływana przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi), przenoszona drogą pokarmową;

dusza /ˈduʃa/ (n)
can
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba
ruh, can
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

duszność (n)
nefes darlığı
  (medycyna, medyczny) subiektywne poczucie ograniczenia oddechu;

duński /ˈdũj̃sʲci/ (adj)
Danimarka, Danca
  odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński /ˈdũj̃sʲci/ (n)
Danca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Danii;

dużo /ˈduʒɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
çok
  w wielkiej ilości

duży /ˈduʒɨ/ (adj)
büyük
  mający znaczne, wielkie rozmiary

dworzec /ˈdvɔʒɛʦ̑/ (n)
gar
  miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dwujęzyczny /ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
ikidilli
  napisany w dwóch językach
  o człowieku: mówiący w dwóch językach
  zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

dwukropek /dvuˈkrɔpɛk/ (n)
iki nokta
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwulicowość /ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑/ (n)
düzenbazlık
  cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka

dwunastnica /ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
oniki parmak bağırsağı
  (anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego;

dwunastokąt (n)
onikigen
  (geometria) wielokąt o dwunastu bokach

dwutlenek (n)
diyoksid
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

dwutlenek węgla /dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
karbondioksit
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwutygodniowy /ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
iki haftada bir
  ukazujący się raz na dwa tygodnie

dychotomia /ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
diktomi
  (filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć

dykcja /ˈdɨkʦ̑ʲja/ (n)
söyleyim
  sposób wymawiania wyrazów i zdań

dyktando (n)
dikte, yazdırma
  (edukacja, edukacyjny) ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

dyktator /dɨkˈtatɔr/ (n)
diktatör
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny

dyktatura (n)
diktatörlük
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dylemat (n)
dilemma
  (logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne
  sytuacja wymagająca trudnego wyboru

dyliżans /dɨˈlʲiʒãw̃s/ (n)
arabası
  czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

dym /dɨ̃m/ (n)
duman, sis
  produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymorfizm (n)
dimorfizm
  (biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;

dymówka /dɨ̃ˈmufka/ (n)
kır kırlangıcı
  (ornitologia, ornitologiczny) Hirundo rustica, jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;

dynamiczność /ˌdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
hız
  cecha tego, co dynamiczne

dynamika /dɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
dinamik
  (fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił;

dynamit /dɨ̃ˈnãmʲit/ (n)
dinamit
  materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynastia /dɨ̃ˈnastʲja/ (n)
hanedan
  ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

dynia /ˈdɨ̃ɲa/ (n)
kabak, bal kabağı
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)
  (botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;

dyplom /ˈdɨplɔ̃m/ (n)
diploma
  dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

dyplomacja (n)
diplomasi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

dyplomata /ˌdɨplɔ̃ˈmata/ (n)
diplomat, hariciyeci
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

dyplomatyczny /ˌdɨplɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
diplomatik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyplomacją lub dyplomatą

dyrygent /dɨˈrɨɡɛ̃nt/ (n)
şef
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek, który lubi rozkazywać ludziom

dyscyplina /ˌdɨsʦ̑ɨˈplʲĩna/ (n)
disiplin
  dział nauki, techniki itp.
  rodzaj uprawianego sportu
  rygorystyczne zasady postępowania

dysfagia (n)
disfaji
  (medycyna, medyczny) zaburzenie połykania;

dysfunkcja (n)
disfonksiyon
  nieprzystosowanie czegoś do pełnienia swojej funkcji

dysk /dɨsk/ (n)
ağırşak
  (informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)
disk
  (sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;

dysk twardy /ˈdɨsk ˈtfardɨ/ (n)
sabit disk
  (informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskoteka /ˌdɨskɔˈtɛka/ (n)
disko
  zabawa młodzieżowa, na której się tańczy przy muzyce

dyskryminacja /ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
ayrımcılık
  ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskurs (n)
mubahase
  dyskusja, wymiana zdań

dyskusja /dɨsˈkusʲja/ (n)
tartışma
  jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dysleksja /dɨsˈlɛksʲja/ (n)
disleksi
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dysproz /ˈdɨsprɔs/ (n)
disprosyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dytyramb (n)
ditiramp
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;

dywan /ˈdɨvãn/ (n)
kilim, keçe
  gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywanik /dɨˈvãɲik/ (n)
halı
  mały kawałek dywanu, najczęściej do położenia w łazience lub obok łóżka

dywidenda /ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda/ (n)
kâr payı
  (ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;

dyzenteria (n)
dizanteri
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka

dziadek /ˈʥ̑adɛk/ (n)
dede, büyükbaba
  ojciec ojca
  ojciec matki

dziadek do orzechów /ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf/ (n)
fındıkkıran
  ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

działalność /ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑/ (n)
aktivite
  zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działanie /ʥ̑aˈwãɲɛ/ (n)
etki
  zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

działać /ˈʥ̑awaʨ̑/ (v)
iş görmek
  aktywnie uczestniczyć, pracować

działka /ˈʥ̑awka/ (n)
hobi bahçesi
  wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

działo /ˈʥ̑awɔ/ (n)
top
  (wojskowość, wojskowy) broń palna dużego kalibru, która miotająca pociski na znaczne odległości;

dzicz /ʥ̑iʧ̑/ (n)
yaban
  odludne, nieuprawiane miejsce

dzieciak /ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑ak/ (n)
çocuk
  (rubaszny, rubasznie) (czasem (pieszczotliwie, pieszczotliwy)) dziecko

dziecinnie (adv)
çocukça
  w sposób charakterystyczny dla dziecka

dzieciństwo /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ/ (n)
çocukluk
  okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko /ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (n)
çocuk
  istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;
çocuk, evlat
  potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;

dziedzic /ˈʥ̑ɛ̇ʥ̑iʦ̑/ (n)
mirasçı
  osoba, która coś po kimś przejmuje

dziedzictwo (n)
miras
  dobra zachowane dla następnych pokoleń
yadigar
  majątek przejęty po kimś

dziedziczny (adj)
kalıtsal
  przekazywany przez przodków lub przejęty od nich

dziedziczyć /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑/ (v)
miras almak
  być uprawnionym do takiego otrzymania
  o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka
  otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci

dziedziniec /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩɲɛʦ̑/ (n)
avlu
  wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków;

dzieje /ˈʥ̑ɛ̇jɛ/ (n)
tarih
  ogół zdarzeń, które wydarzyły się dawniej

dziekan (n)
dekan
  (edukacja, edukacyjny) kierownik wydziału uczelni;

dzielenie /ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
bölme
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

dzielić /ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑/ (v)
bölmek
  dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości
paylaşmak
  mieć z czymś / kimś coś wspólnego
  (matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;

dzielna (n)
bölünen
  (matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica /ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
mahalle
  wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dzielnik /ˈʥ̑ɛlʲɲik/ (n)
bölen
  (matematyka, matematyczny) liczba, przez którą dzielimy inną liczbę;

dzielny /ˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
acar
  nie poddający się przeciwnościom

dziennik /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik/ (n)
günlük gazete
  (drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie

dziennik pokładowy (n)
gemi jurnali
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu;

dziennikarstwo /ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ/ (n)
gazetecilik
  zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarz /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ/ (n)
gazeteci
  osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzienny /ˈʥ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
gündüz hareketli olan
  dotyczący dnia jako części doby; mający miejsce, żyjący, pracujący, przeznaczony do użycia przed zmrokiem

dzierzba /ˈʥ̑ɛʒba/ (n)
kızıl sırtlı örümcek kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź;

dzierżawczy (adj)
aitlik
  (językoznawstwo, językoznawczy) oznaczający relację przynależności lub posiadania

dziesięciokąt (n)
ongen
  (geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych)

dziesięciolecie /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
onyıl
  okres dziesięciu lat

dziewczyna /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
kız
  młoda, niezamężna kobieta
  partnerka, nieformalna narzeczona

dziewczynka /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka/ (n)
kız
  dziecko płci żeńskiej

dziewczęcy /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
kızsı
  dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki

dziewica /ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
bakire
  osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo (n)
bekâret, bakirelik
  (fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewięciokąt (n)
dokuzgen
  (geometria) wielokąt o dziewięciu bokach

dziewiętnaście /ˌʥ̑ɛvʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ/ (cardinalNumeral)
on dokuz
  liczba 19

dzieło /ˈʥ̑ɛwɔ/ (n)
eser, yapıt
  efekt pracy twórczej

dzieło sztuki /ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci/ (n)
eser
  (sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień /ʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
gün, gündüz
  okres od świtu do zmierzchu
  okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry /ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ/ (interjection)
günaydın, iyi günler
  zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień wypłaty (n)
maaş günü
  stały dzień tygodnia lub miesiąca, w którym pracownicy otrzymują wynagrodzenie

dzik /ʥ̑ik/ (n)
yaban domuzu, yabandomuzu
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki /ˈʥ̑ici/ (adj)
vahşi
  nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach
  niekontrolowany
  nieokrzesany

dzikość (n)
yaban
  cecha tego, co jest dzikie, nieokiełznane, nieoswojone

dziobak /ˈʥ̑ɔbak/ (n)
gagalı memeli, ornitorenk
  (zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dzisiaj /ˈʥ̑iɕäj/ (adv)
bugün
  cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

dzisiejszy /ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ/ (adj)
bugünkü
  ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach
  taki, który wydarzył się dziś

dziura /ˈʥ̑ura/ (n)
delik
  otwór powstały wskutek uszkodzenia
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa

dziwaczny /ʥ̑iˈvaʧ̑nɨ/ (adj)
acayip, garip
  cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością

dziwka /ˈʥ̑ifka/ (n)
fahişe
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

dziwny /ˈʥ̑ivnɨ/ (adj)
tuhaf, acayip
  charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziób /ʥ̑up/ (n)
gaga
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;

dziąsło /ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ/ (n)
dişeti
  (anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dzięcioł /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw/ (n)
ağaçkakan
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł czarny /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ/ (n)
kara ağaçkakan
  (ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięcioł duży /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ/ (n)
orman alaca ağaçkakanı
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła;

dzięcioł zielony /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (n)
yeşil ağaçkakan
  (ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce;

dzięciołek /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk/ (n)
küçük ağaçkakan
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;

dzięgiel /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
melek
  (botanika, botaniczny) Angelica L., rodzaj bylin z rodziny selerowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dzięgli (1.1)

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (interjection)
teşekkür ederim
  (potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy

dziękować /ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑/ (v)
teşekkür etmek
  (dosłownie) składać podziękowanie

dziękuję /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ/ (interjection)
tesekkür ederim, teşekkür ederim
  zwrot grzecznościowy wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ/
çok teşekkür ederim
  …wyrażający wdzięczność

dzwon /ʣ̑vɔ̃n/ (n)
çan
  duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek /ˈʣ̑vɔ̃nɛk/ (n)
zil
  urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze

dzwoniec /ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
florya
  (ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

dzwonić /ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
aramak
  (potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne
çalmak
  o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk
  wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

dzwonki /ˈʣ̑vɔ̃ŋʲci/ (n)
glokenspil
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki;

dzwony /ˈʣ̑vɔ̃nɨ/ (n)
İspanyol paça
  (potocznie, potoczny) spodnie rozszerzone poniżej kolan

détente (n)
detant
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odprężenie w zimnowojennych stosunkach między mocarstwami;

dąb /dɔ̃mp/ (n)
meşe
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju dębów (1.1)

dąb korkowy /ˈdɔ̃mp kɔrˈkɔvɨ/ (n)
mantar meşesi
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;

dłoń /dwɔ̃ɲ/ (n)
el, aya
  (anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

długi /ˈdwuɟi/ (adj)
uzun
  mający znaczny wymiar podłużny (długość)
  trwający znaczny czas
  (potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.

długo /ˈdwuɡɔ/ (adv)
uzun
  na znaczną długość
  przez, na znaczny czas

długonogi /ˌdwuɡɔ̃ˈnɔɟi/ (adj)
uzun bacaklı
  mający długie nogi

długopis /dwuˈɡɔpʲis/ (n)
tükenmez kalem
  narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długoterminowy (adj)
uzun vadeli
  trwający długo; przewidziany na długi okres lub mający odległy termin realizacji

długowieczność (n)
ömürlülük
  długie trwanie
  długie życie;

długość /ˈdwuɡɔɕʨ̑/ (n)
uzunluk
  (fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;
  o czasie: czas trwania czegoś

długość fali /ˈdwuɡɔɕʨ̑ ˈfalʲi/ (n)
dalga boyu
  (fizyka, fizyczny) odległość między dwoma kolejnymi punktami będącymi w tej samej fazie drgań;

dłuto /ˈdwutɔ/ (n)
iskarpela
  (technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dźwignia /ˈʥ̑vʲiɟɲa/ (n)
kaldıraç
  (technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka
  (fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły;

dźwięk /ʥ̑vʲjɛ̃ŋk/ (n)
ses
  fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dżdżownica /ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
yer solucanı, toprak solucanı
  (zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżelada /ʤ̑ɛˈlada/ (n)
jelada
  (zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;

dżem /ʤ̑ɛ̃m/ (n)
reçel
  (spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżihad /ˈʤ̑ʲixat/ (n)
cihad, cihat
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska
cihat
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia

dżin (n)
cin
  (mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie

dżinn /ʤ̑ʲĩn/ (n)
cin
  (mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi

dżip /ʤ̑ʲip/ (n)
cip
  (motoryzacja) samochód marki Jeep;

dżizja (n)
cizye
  (ekonomia, ekonomiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) podatek pogłówny nakładany dawniej na innowierców w krajach muzułmańskich;

dżokej /ˈʤ̑ɔkɛj/ (n)
jokey
  (jeździectwo, jeździecki) jeździec zawodowo startujący w wyścigach konnych

dżudo /ˈʤ̑udɔ/ (n)
judo
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki

dżul /ʤ̑ul/ (n)
jul
  (fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J;

dżuma /ˈʤ̑ũma/ (n)
veba
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla /ˈʤ̑ũŋɡla/ (n)
cungla, orman, sık orman
  wilgotny las tropikalny;

ebonit (n)
ebonit
  tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo /ˈɛxɔ/ (n)
yankı
  (akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echolalia /ˌɛxɔˈlalʲja/ (n)
ekolali
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;

ecstasy (n)
ekstazi
  (potocznie, potoczny) tabletki z jedną z odmian amfetaminy;

edredon /ɛˈdrɛdɔ̃n/ (n)
pufla kazı
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edredon okazały /ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkaˈzawɨ/ (n)
kral ördek
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria spectabilis, turkan, gatunek kaczki;

edukacyjny /ˌɛdukaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
eğitici
  (książkowy) dotyczący edukacji, służący uczeniu

edycja (n)
edisyon
  wydanie, publikacja

edytować /ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
derlemek
  (informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

efekt /ˈɛfɛkt/ (n)
etki, sonuç
  osiągnięcie, wynik

efekt cieplarniany /ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ/ (n)
sera etkisi
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt domina /ˈɛfɛɡd ːɔ̃ˈmʲĩna/ (n)
domino etkisi
  (dosłownie) efekt polegający na tym, że po ustawieniu kamieni domina pionowo obok siebie popycha się stojący na końcu kamień, a ten, przewracając się, uderza w kamień sąsiedni, co skutkuje jego przewróceniem i uderzeniem w kamień następny itd..
  (przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania

efekt uboczny /ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ/ (n)
yan etki
  dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek

efektywność (n)
verimlilik
  bycie wydajnym; zdolność osiągania dobrego wyniku

egalitaryzm (n)
eşitlikçilik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;

egida /ɛˈɟida/ (n)
siper
  (mitologia grecka) tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa;
kalkan
  (przenośnie, przenośnia) opieka, patronat

egipski /ɛˈɟipsʲci/ (adj)
Mısır, Mısırlı
  odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

ego /ˈɛɡɔ/ (n)
benlik
  (psychologia, psychologiczny) świadoma część osobowości;

egocentryczny /ˌɛɡɔʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
benci
  związany z egocentryzmem, świadczący o traktowaniu siebie jako najważniejszy/centralny punkt świata

egzamin /ɛɡˈzãmʲĩn/ (n)
sınav, imtihan, sınay
  (edukacja, edukacyjny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzaminować /ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
araştırmak
  przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi

egzegeza (n)
tefsir
  (językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;

egzekucja /ˌɛɡzɛˈkuʦ̑ʲja/ (n)
idam
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego
  wykonanie wyroku śmierci

egzemplarz /ɛɡˈzɛ̃mplaʃ/ (n)
örnek
  jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzorcysta (n)
üfürükçü
  (kościelny) osoba uprawniona do odprawienia egzorcyzmu;

egzosfera /ˌɛɡzɔˈsfɛra/ (n)
ekzosfer
  (meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi;

egzoteryczny (adj)
dışrak
  (książkowy) przeznaczony dla ogółu, dostępny, popularny

egzystencja /ˌɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
varoluş
  (filozofia, filozoficzny) rzeczywistość, istnienie, byt

egzystencjalizm /ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
egzistansiyalizm, varoluşçuluk
  (filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;

egzystencjalny (adj)
egzistansiyel
  (książkowy) dotyczący egzystencji

einstein /ˈajn͇ʃtajn/ (n)
aynştaynyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

ejakulacja /ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
boşalma, ejakülasyon
  (fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia);

ejakulat (n)
boşalma
  (fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ekliptyka /ɛkˈlʲiptɨka/ (n)
ekliptik
  (astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekolog /ɛˈkɔlɔk/ (n)
ekoloji uzmanı
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią

ekologia /ˌɛkɔˈlɔɟja/ (n)
ekoloji, çevre bilimi
  (biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologiczny /ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ekolojik
  (biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekonomia /ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
ekonomi
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;

ekonomiczny /ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
ekonomik
  odnoszący się do gospodarki
  związany z ekonomią lub ekonomiką

ekonomista (n)
ekonomist
  (ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii
ekonomi bilgini
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek odłamu rosyjskiej socjaldemokracji z przełomu XIX i XX wieku

ekosystem /ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m/ (n)
ekosistem
  (ekologia, ekologiczny) fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekoton (n)
ekoton
  (ekologia, ekologiczny) strefa przejściowa między co najmniej dwoma ekosystemami;

ekran /ˈɛkrãn/ (n)
ekran
  część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
  ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy

ekscelencja /ˌɛksʦ̑ɛˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
ekselans
  tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)

ekshumacja (n)
ekshumasyon
  wydobycie pochowanych ludzkich szczątków;

ekskomunika /ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika/ (n)
aforoz
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;

ekspedycja /ˌɛkspɛˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
sefer
  wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział

ekspert /ˈɛkspɛrt/ (n)
mütehassıs, uzman
  specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment /ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt/ (n)
deney
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska;
  pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu

eksperymentować (v)
denemek
  przeprowadzać eksperyment, podejmować próby, szukać nowych pomysłów i rozwiązań

eksploatacja (n)
sömürme
  uzyskiwanie maksymalnych zysków czyimś kosztem

eksplodować /ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
patlamak, patlatmak
  z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksplozja /ɛksˈplɔzʲja/ (n)
patlama
  rozerwanie się z hukiem;

ekspresjonizm /ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
dışavurumculuk
  (sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekspresyjny (adj)
anlamlı
  odznaczający się siłą wyrazu

ekstaza /ɛkˈstaza/ (n)
esrime
  (psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

ekstremizm /ɛksˈtrɛ̃mʲism̥/ (n)
aşırılık
  wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

ekstremum /ɛksˈtrɛ̃mũm/ (n)
ekstremum
  (matematyka, matematyczny) skrajna (minimalna lub maksymalna) wartość funkcji;

ekumeniczny (adj)
ekümenik
  (książkowy) powszechny, otwarty
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ekumenizmem, dotyczący ekumenizmu

elastyczny /ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
esnek
  (przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący
  (fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty

elegia (n)
ağıt
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki o treści poważnej, refleksyjny, w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, poruszający tematykę przemijania, śmierci lub miłości;

elektroda /ˌɛlɛkˈtrɔda/ (n)
elektrot
  (fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;

elektrolityczny (adj)
elektrolitık
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem

elektroliza /ˌɛlɛktrɔˈlʲiza/ (n)
elektroliz
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego

elektromagnetyczny (adj)
elektromanyetik
  (fizyka, fizyczny) związany z elektromagnetyzmem

elektromagnetyzm (n)
elektromanyetizma
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się współzależnością zjawisk elektrycznych i magnetycznych

elektron /ɛˈlɛktrɔ̃n/ (n)
elektron
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektroniczny /ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
elektronik
  związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektroniczny papieros (n)
elektronik sigara
  elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych;

elektronika /ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika/ (n)
elektronik
  dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektrownia /ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa/ (n)
elektrik istasyonu
  (elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektryczność /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
elektrik
  (fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;
  (potocznie, potoczny) prąd elektryczny

elektryczny /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
elektrik, elektrikli
  związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

element /ɛˈlɛ̃mɛ̃nt/ (n)
öge
  część składowa
  (filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze)
  (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela

elf /ɛlf/ (n)
elf
  istota fantastyczna;

elipsa /ɛˈlʲipsa/ (n)
elips
  (geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;

elokwencja (n)
belagat
  umiejętność pięknego wysławiania się

emalia (n)
emaye
  (technologia, technika, techniczny) masa szklista do pokrywania wyrobów głównie metalowych w celach dekoracyjnych lub ochronnych

embargo /ɛ̃mˈbarɡɔ/ (n)
ambargo
  zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa
  zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;
  zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną
  zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego

embriologia /ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
embriyoloji
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

emerytura /ˌɛ̃mɛrɨˈtura/ (n)
emeklilik
  okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja /ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
göç
  wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emigracyjny (adj)
göçmen
  związany z emigracją, dotyczący emigracji

emigrować /ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑/ (v)
göçmek
  wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie

emir /ˈɛ̃mʲir/ (n)
emir
  tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich

emirat /ɛ̃ˈmʲirat/ (n)
emirlik
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira

emocja /ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja/ (n)
duygu
  silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

empatia /ɛ̃mˈpatʲja/ (n)
empati
  (psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empiryczny /ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ampirik
  (filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

empiryzm /ɛ̃mˈpʲirɨsm̥/ (n)
deneycilik
  (filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;

emu /ˈɛ̃mu/ (n)
emu
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

encefalopatia (n)
ensefalopati
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;

encyklopedia /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja/ (n)
ansiklopedi
  dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

encyklopedyczny /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
ansiklopedik
  związany z encyklopedią, dotyczący encyklopedii

endemiczny (adj)
endemik, yöresel
  występujący tylko na określonym obszarze

endokrynolog /ˌɛ̃ndɔkrɨ̃ˈnɔlɔk/ (n)
endokrinolog
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego

endokrynologia /ˌɛ̃ndɔkrɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
endokrinoloji
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu;
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) klinika, oddział lub pododdział w szpitalu, gdzie leczeni są pacjenci z chorobami tarczycy

endometrioza (n)
endometriozis
  (medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;

endorfina /ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna/ (n)
endorfin
  (biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;

endoskop (n)
endoskop
  (medycyna, medyczny) wziernik medyczny służący do oglądania wewnętrznych ścian narządów;

endoskopia (n)
endoskopi
  (medycyna, medyczny) oglądanie jam ciała za pomocą wziernika;

energia /ɛ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
enerji
  (fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
  entuzjazm, chęć do działania

energiczny /ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
enerjik
  taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

enklawa /ɛ̃ŋˈklava/ (n)
enklav
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;

enolog /ɛ̃ˈnɔlɔk/ (n)
önolog
  specjalista w dziedzinie enologii

entalpia /ɛ̃nˈtalpʲja/ (n)
entalpi
  (fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entomologia /ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
entomoloji
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entropia /ɛ̃nˈtrɔpʲja/ (n)
entropi
  (fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) średnia ilość informacji przypadająca na znak symbolizujący zajście zdarzenia z pewnego zbioru zdarzeń o danych prawdopodobieństwach;
  (potocznie, potoczny) rozpad, chaos, nieporządek

entuzjazm /ɛ̃nˈtuzʲjasm̥/ (n)
şevk
  stan zachwytu czymś; zapał, radość

enzym /ˈɛ̃w̃zɨ̃m/ (n)
enzim
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

epidemia /ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja/ (n)
salgın
  (medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiczny (adj)
salgın
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) związany z epidemią, dotyczący epidemii

epigenetyka (n)
epigenetik
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) badanie dziedziczności pozagenowej;

epikryza (n)
epikriz
  (medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;

epilog /ɛˈpʲilɔk/ (n)
son söz
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;

epistemologia (n)
bilgi kuramı
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością;

epizjotomia (n)
epizyotomi
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne nacięcie w okolicy krocza stosowane u rodzących kobiet

epizod /ɛˈpʲizɔt/ (n)
epizot
  zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)

epoka brązu (n)
Tunç Çağı
  (archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;

epoka kamienia (n)
Taş Devri
  (archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

eponim /ɛˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
ad veren
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej;

epsilon /ɛpˈsʲilɔ̃n/ (n)
epsilon
  nazwa piątej litery alfabetu greckiego, ε;

era /ˈɛra/ (n)
asır
  (geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;
çağ
  (historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.

erb /ɛrp/ (n)
erbiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erekcja /ɛˈrɛkʦ̑ʲja/ (n)
ereksiyon, dikleşme, sertleşme, şahlanma
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;

erotyczny /ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
erotik
  dotyczący erotyki, seksu

erozja /ɛˈrɔzʲja/ (n)
erozyon
  (geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

erupcja /ɛˈrupʦ̑ʲja/ (n)
patlama
  (astronomia, astronomiczny) wybuch gazu na Słońcu
  (geologia, geologiczny) wybuch wulkanu;

erytrocyt /ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt/ (n)
alyuvar, eritrosit
  (medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi;

eschatologia /ˌɛsxatɔˈlɔɟja/ (n)
eskatoloji
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

esencja (n)
cevher
  istota, sedno

eskapizm (n)
gerçeklerden kaçma
  (psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

eskimoski /ˌɛsʲcĩˈmɔsʲci/ (adj)
Eskimoca
  związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów

esperanto /ˌɛspɛˈrãntɔ/ (n)
Esperanto
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

espresso /ɛsˈprɛsːɔ/ (n)
espresso
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

ester (n)
ester
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;

estetyczny /ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
estetik
  zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

estetyka /ɛˈstɛtɨka/ (n)
estetik
  ładny, gustowny wygląd czegoś

estoński /ɛˈstɔ̃j̃sʲci/ (n)
Estonca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Estonii;

estragon /ɛˈstraɡɔ̃n/ (n)
tarhun
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek
  (spożywczy) aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1)

estrogen /ɛˈstrɔɡɛ̃n/ (n)
östrojen
  (fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy;

estuarium /ˌɛstuˈ<sup>w</sup>arʲjũm/ (n)
haliç
  (geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

etan /ˈɛtãn/ (n)
etan
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego;

etanol /ɛˈtãnɔl/ (n)
etanol
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

eter /ˈɛtɛr/ (n)
eter
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C;
  (chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego;
  w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń;

etiopski /ɛˈtʲjɔpsʲci/ (adj)
etiyopyalı
  odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etiuda /ɛˈtʲjuda/ (n)
etüt
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy;

etniczny /ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
etnik
  związany z przynależnością do grupy narodowej

etnocentryzm /ˌɛtnɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥/ (n)
ırkçılık
  przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji

etnogeneza (n)
etnogenez
  (etnografia, etnograficzny) proces kształtowania się grup etnicznych;

etnograficzny (adj)
etnografik
  związany z etnografią

etnologia (n)
budun bilimi
  (antropologia, antropologiczny) nauka zajmująca się klasyfikacją i opisem ludów oraz kultur

etologia /ˌɛtɔˈlɔɟja/ (n)
etoloji
  (zoologia, zoologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt;

etruski /ɛˈtrusʲci/ (adj)
Etrüsk
  dotyczący Etrurii lub Etrusków

etruski /ɛˈtrusʲci/ (n)
Etrüsk
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Etrusków;

etyczny /ɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
etik
  związany z etyką, dotyczący etyki

etyka /ˈɛtɨka/ (n)
etik
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etymologia /ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
etimoloji, köken bilimi
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów;

eucharystia /ɛw.xa.rɨˈsti.a/ (n)
efkaristiya
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie;

eufemizm /ɛwˈfɛ̃mʲism̥/ (n)
örtmece, edebikelam
  (językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, które jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

euforia /ɛwˈfɔrʲja/ (n)
öfori
  stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

eugenika /ɛwˈɡɛ̃ɲika/ (n)
öjenik
  (biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;

eukaliptus (n)
okaliptüs
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

eukariont (n)
ökaryot
  (biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów
  (biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami

eunuch /ˈɛwnux/ (n)
haremağası
  (dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec
hadım
  mężczyzna z wyciętymi jądrami;

euro /ˈɛwrɔ/ (n)
avro
  (jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

europ /ˈɛwrɔp/ (n)
europyum, evropiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europejski /ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
Avrupalı
  dotyczący Europy

eutanazja /ˌɛwtãˈnazʲja/ (n)
ötanazi
  (medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

ewakuacja /ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
tahliye
  opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewangelia /ˌɛvãŋˈɡɛlʲja/ (n)
İncil
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewangelista (n)
İncil yazarı
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;

ewolucja /ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
evrim
  (biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
  proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś

ex situ (adv)
ex situ
  poza swoim pierwotnym, naturalnym położeniem, miejscem

ezoteryczny /ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ezoterik
  tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabryka /ˈfabrɨka/ (n)
fabrika
  produkcyjny zakład przemysłowy

fabrykant /faˈbrɨkãnt/ (n)
fabrikatör
  (przestarzałe, przestarzały) właściciel fabryki

fagot /ˈfaɡɔt/ (n)
fagot
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fajerwerk (n)
havai fişek gösterisi
  ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

fajka /ˈfajka/ (n)
pipo
  przedmiot do palenia tytoniu;

fakir /ˈfacir/ (n)
fakir
  żebrzący ascetyczny mnich muzułmański;

fakt /fakt/ (n)
gerçek
  to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktura /fakˈtura/ (n)
fatura
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;

faktyczny /fakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
somut
  oparty na faktach

fala /ˈfala/ (n)
dalga
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
  (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;
  (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie
  (wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;

falliczny (adj)
fallik
  mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

falsyfikacja /ˌfalsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
yanlışlanabilirlik
  wykazanie fałszywości jakiegoś twierdzenia, błędności hipotezy w trakcie ich weryfikacji

fanatyczny (adj)
bağnaz
  charakteryzujący się fanatyzmem

fanatyzm /fãˈnatɨsm̥/ (n)
fanatiklik, fanatizm
  postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fantastyka naukowa (n)
bilim kurgu
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;

farad /ˈfarat/ (n)
farad
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon /faˈraɔ̃n/ (n)
firavun
  (historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

farba /ˈfarba/ (n)
boya
  (budownictwo) (sztuka) mieszanina barwników służąca do malowania

farerski /faˈrɛrsʲci/ (adj)
Faroece
  odnoszący się do Wysp Owczych

farerski /faˈrɛrsʲci/ (n)
Faroece
  język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

farma /ˈfarma/ (n)
çiftlik
  (rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

farmaceuta /ˌfarmaˈʦ̑ɛwta/ (n)
eczacı
  specjalista, znawca farmacji

farmakologia /ˌfarmakɔˈlɔɟja/ (n)
farmakoloji
  dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farmakologiczny /ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
farmakolojik
  związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

fartuch /ˈfartux/ (n)
önlük
  ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

fasada /faˈsada/ (n)
cephe
  (architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku;
  (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;

fascynujący (adj)
alımlı, büyüleyici
  wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

faseta (n)
façeta
  (anatomia, anatomiczny) płaska powierzchnia kości lub zęba
  (budownictwo) wklęsły narożnik między prostopadłymi ścianami
  (informatyka, informatyczny) jeden z aspektów danych, według których można je filtrować
  (jubilerstwo, jubilerski) ukośnie oszlifowana powierzchnia kamienia szlachetnego

fasola /faˈsɔla/ (n)
fasulye
  (botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

fast food (adj)
hazır yiyecekler
  o jadłodajni: serwująca fast food (1.1)

fast food (n)
hazır yiyecekler
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;

faszystowski /ˌfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
faşist
  związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm /ˈfaʃɨsm̥/ (n)
faşizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatalista /ˌfataˈlʲista/ (n)
fatalist
  osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu

fatalizm /faˈtalʲism̥/ (n)
fatalizm
  wiara w przeznaczenie

fatwa /ˈfatfa/ (n)
fetva
  w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;

faul /fawl/ (n)
faul
  (sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry;

faworyt (n)
gözde
  ktoś lubiany, faworyzowany

faza /ˈfaza/ (n)
aşama
  miejsce, etap

fałda /ˈfawda/ (n)
kat
  załamanie tkaniny, skóry itp.

fałszywy /fawˈʃɨvɨ/ (adj)
yanlış
  sztuczny, podrobiony

fałszywy przyjaciel /fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (idiom)
yalancı eşdeğer
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;

federacja /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
federasyon
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

fejk (n)
gastan
  (neologizm) (potocznie, potoczny) coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe (np. zdjęcie) lub markowe ((na przykład) buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane

felga /ˈfɛlɡa/ (n)
jant
  element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

fellatio /fɛlˈːatʲjɔ/ (n)
fellatio
  (seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa;

femidom (n)
femidom
  (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa waginalna, kobiecy kondom – mechaniczny środek antykoncepcyjny;

feminista /ˌfɛ̃mʲĩˈɲista/ (n)
feminist
  zwolennik feminizmu

feministyczny /ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
feminist
  związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek

feminizm /fɛ̃ˈmʲĩɲism̥/ (n)
feminizm
  (książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (adj)
Fenikece
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (n)
Fenikece
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich;

feniks /ˈfɛ̃ɲiks/ (n)
anka
  (mitologia, mitologiczny) ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności;

ferm /fɛrm/ (n)
fermiyum
  (chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermentacja /ˌfɛrmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
fermantasyon
  (biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

fermion /ˈfɛrmʲjɔ̃n/ (n)
fermiyon
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

festiwal /fɛˈstʲival/ (n)
festival
  impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem

feta /ˈfɛta/ (n)
feta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj greckiego sera (zwykle owczego), o słonym smaku;

fetysz (n)
fetiş
  (przenośnie, przenośnia) obiekt intensywnego zainteresowania lub pożądania intelektualnego
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman
  (seksuologia, seksuologiczny) obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną

feudalizm (n)
feodalizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

feudalny (adj)
feodal
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

fez /fɛs/ (n)
fes
  orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;

fiasko /ˈfʲjaskɔ/ (n)
fiyasko
  nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

fibromialgia (n)
fibromiyalji
  (medycyna, medyczny) przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;

fibrynogen (n)
fibrinojen
  (biologia, biologiczny) białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, biorące udział w końcowej fazie procesu krzepnięcia;

figa /ˈfʲiɡa/ (n)
incir
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figura szachowa (n)
satranç taşı
  (szachy, pojęcie szachowe) każda bierka używana w grze w szachy, z wyjątkiem piona

fikcja (n)
kurgu
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystko to co jest wymyślone przez autora, to co nie jest historyczną prawdą
  coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania

filantrop (n)
insansever
  człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących

filantropia /ˌfʲilãnˈtrɔpʲja/ (n)
hayırseverlik
  bezinteresowne świadczenie pomocy

filar /ˈfʲilar/ (n)
sütun
  (górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu
  wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji;

filatelistyka /ˌfʲilatɛˈlʲistɨka/ (n)
filateli
  hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filc /fʲilʦ̑/ (n)
aba
  materiał ze zbitej wełny,

filigran /fʲiˈlʲiɡrãn/ (n)
telkarî
  (jubilerstwo, jubilerski) technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;

filister (n)
cahil
  (książkowy) człowiek o ciasnych ambicjach, gustach czy poglądach

filiżanka /ˌfʲilʲiˈʒãnka/ (n)
fincan
  niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)

film /fʲilm/ (n)
film
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;

film niemy (n)
sessiz film
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filolog /fʲiˈlɔlɔk/ (n)
filolog
  specjalista w dziedzinie filologii

filologia /ˌfʲilɔˈlɔɟja/ (n)
filoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

filozof /fʲiˈlɔzɔf/ (n)
felsefeci, filozof
  (edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia /ˌfʲilɔˈzɔfʲja/ (n)
felsefe
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny /ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
filozofik
  związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filtr /fʲiltr̥/ (n)
filtre
  (elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości
  (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji
  błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

finanse (n)
finans
  ogół spraw związanych z pieniędzmi, kosztami, płaceniem

finansować (v)
finanse etmek
  dostarczać finansów

finansowy /ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ/ (adj)
finansal
  dotyczący finansów

finał /ˈfʲĩnaw/ (n)
final
  (sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek
  koniec, zakończenie

fiolet (n)
menekşe
  kolor fioletowy;

fioletowy /ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
mor
  mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;

fiolka /ˈfʲjɔlka/ (n)
viyal
  małe, szklane naczynie z zatyczką;

fiord /fʲjɔrt/ (n)
fiyort
  (geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek /ˈfʲjɔwɛk/ (n)
menekşe
  (botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

firma /ˈfʲirma/ (n)
firma
  (potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zarejestrowana urzędowo nazwa, pod którą przedsiębiorca działa;

firmament /fʲirˈmãmɛ̃nt/ (n)
felek
  nieboskłon, sklepienie niebieskie, niebo

fitness /ˈfʲitnɛs/ (n)
fitness
  (sport, sportowy) rekreacyjne ćwiczenia gimnastyczne wykonywane na specjalnych przyrządach i pod okiem instruktora;

fizjologia (n)
fizyoloji
  nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizjoterapeuta /ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta/ (n)
fizyoterapist
  (medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii

fizyczny /fʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
fiziksel
  dostępny zmysłom
  związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje

fizyk /ˈfʲizɨk/ (n)
fizikçi
  naukowiec zajmujący się fizyką

fizyka /ˈfʲizɨka/ (n)
fizik
  nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
Fin
  odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (n)
Fince
  (językoznawstwo, językoznawczy) ugrofiński język używany przez Finów;

flaga /ˈflaɡa/ (n)
bayrak, sancak
  płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flaki /ˈflaci/ (n)
işkembe
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;

flamandzki (adj)
flamandaca
  odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

flamandzki (n)
flamandaca
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

flaming /ˈflãmʲĩŋk/ (n)
flamingo
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

flecista /flɛˈʨ̑ista/ (n)
flütçü
  muzyk, który gra na flecie

fleksografia /ˌflɛksɔˈɡrafʲja/ (n)
fleksografi
  (poligrafia) technika druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana jest z elastycznego tworzywa sztucznego;

flet /flɛt/ (n)
flüt
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

flet poprzeczny /ˈflɛt pɔˈpʃɛʧ̑nɨ/ (n)
yan flüt
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;

fletnia Pana /ˈflɛtʲɲa ˈpãna/ (n)
panflüt
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

flirtować (v)
flört etmek
  uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flota /ˈflɔta/ (n)
filo
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zbiór jednostek pływających;

fluor /ˈflu<sup>w</sup>ɔr/ (n)
fluor, flor
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

fluorek (n)
florür
  (chemia, chemiczny) sól kwasu fluorowodorowego;

flądra /ˈflɔ̃ndra/ (n)
pisi balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba;

fobia /ˈfɔbʲja/ (n)
fobi
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

foka /ˈfɔka/ (n)
fok
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

fokstrot /ˈfɔkstrɔt/ (n)
fokstrot
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w rytmie 4/4 (cztery czwarte);

folder /ˈfɔldɛr/ (n)
klasör
  (informatyka, informatyczny) (zobacz) katalog

folia /ˈfɔlʲja/ (n)
folye
  cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach;

folklor /ˈfɔlklɔr/ (n)
folklor
  (etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

folklorystyka (n)
halk bilimi
  (etnografia, etnograficzny) (sztuka) nauka badająca folklor;

fondue (n)
fondü
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonem /ˈfɔ̃nɛ̃m/ (n)
fonem
  (językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyka /fɔ̃ˈnɛtɨka/ (n)
fonetik
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

fontanna /fɔ̃nˈtãnːa/ (n)
çeşme
  dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

forma /ˈfɔrma/ (n)
şekil
  zewnętrzny kształt

formularz /fɔrˈmulaʃ/ (n)
form
  blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia
  (informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem

fort /fɔrt/ (n)
kale
  (wojskowość, wojskowy) budowla obronna

fortepian /fɔrˈtɛpʲjãn/ (n)
kuyruklu piyano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

forum /ˈfɔrũm/ (n)
forum
  miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji
  spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat
  (informatyka, informatyczny) (zobacz) forum dyskusyjne;

fosa /ˈfɔsa/ (n)
hendek
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor /ˈfɔsfɔr/ (n)
fosfor
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan (n)
fosfat
  (chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fosforowy (adj)
fosfor
  (chemia, chemiczny) dotyczący fosforu; zawierający fosfor

fotel /ˈfɔtɛl/ (n)
koltuk
  rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotogeniczny (adj)
fotojenik
  korzystnie wyglądający na zdjęciach

fotograf /fɔˈtɔɡraf/ (n)
fotoğrafçı
  osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia /ˌfɔtɔˈɡrafʲja/ (n)
fotoğrafçılık
  sztuka wykonywania fotografii (1.1);

fotografować /ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑/ (v)
fotoğraf çekmek
  robić zdjęcie, robić fotografię

fotomontaż /ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
fotomontaj
  (fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

foton /ˈfɔtɔ̃n/ (n)
foton
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotorealizm (n)
fotogerçekçilik
  (sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;

fotosynteza (n)
fotosentez
  (biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

foyer (n)
fuaye
  (książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;

fragment /ˈfraɡmɛ̃nt/ (n)
fragman
  wyodrębniona część czegoś

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (adj)
Fransızca, Fransız
  odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
Fransızca, Fransız
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuskojęzyczny /frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
Frankofon
  posługujący się językiem francuskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim
fransızca konuşan
  spisany, stworzony w języku francuskim

frans /frãw̃s/ (n)
fransiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

frazeologia (n)
deyim bilimi
  (językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń;

frazeologiczny (adj)
deyim bilimsel
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z frazeologią, dotyczący frazeologii

freemium (n)
freemium
  (handel, handlowy) model biznesowy sprzedaży usługi lub produktu, w którym rozdaje się darmową wersję podstawową i nakłania do kupna opcjonalnej, pełnej wersji premium;

fregata /frɛˈɡata/ (n)
fırkateyn
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

fresk /frɛsk/ (n)
fresk
  (sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;
  (sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)

fretka /ˈfrɛtka/ (n)
yaban
  (zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

front /frɔ̃nt/ (n)
cephe
  (wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych;

fruktoza (n)
fruktoz
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frustracja (n)
bıkkınlık
  (psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

frytka /ˈfrɨtka/ (n)
kızartma
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

frytkownica (n)
fritöz
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;

fryzjer /ˈfrɨzʲjɛr/ (n)
berber, kuaför
  osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzjerstwo /frɨˈzʲjɛrstfɔ/ (n)
berberlik
  zawód fryzjera, zajmowanie się zawodowo strzyżeniem i czesaniem włosów

fryzura /frɨˈzura/ (n)
saç biçimi
  (fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

frędzel /ˈfrɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
püskül
  (krawiectwo) zwisający fragment materiału przymocowany do tkaniny

fuga /ˈfuɡa/ (n)
füg
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj formy muzycznej;
  (budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze

fuj (interjection)
böö, of, yuf, çüş
  (potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fuksja /ˈfuksʲja/ (n)
küpe çiçeği
  (botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych;
  fioletowo-czerwony kolor

fundacja /fũnˈdaʦ̑ʲja/ (n)
vakıf
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

fundament /fũnˈdãmɛ̃nt/ (n)
temel
  (budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;

fundamentalizm (n)
köktendincilik, fundamentalizm
  pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

funkcja /ˈfũŋkʦ̑ʲja/ (n)
fonksiyon, işlev
  (informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
  (matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
  przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcjonalizm (n)
fonksiyonalizm
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) nurt uwydatniający nadrzędność funkcji użytkowej dzieła
  (filozofia, filozoficzny) nurt podkreślający rolę przyczyn i skutków w analizie filozoficznej
  (psychologia, psychologiczny) kierunek badań podkreślający funkcje zjawisk psychologicznych;
  (socjologia, socjologiczny) nurt podkreślający rolę funkcji pełnionych przez fakty, zjawiska i procesy społeczne;

funt /fũnt/ (n)
libre
  (jednostka monetarna) waluta niektórych państw
  anglosaska, pozaukładowa jednostka masy równa 0,453 592 37 kg;

furan (n)
furan
  (chemia, chemiczny) ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;

futbol /ˈfudbɔl/ (n)
futbol
  (sport, sportowy) (zobacz) piłka nożna

futbol amerykański /ˈfudbɔl ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
amerikan futbolu
  (sport, sportowy) sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły

futbolista /ˌfudbɔˈlʲista/ (n)
futbolcu
  (sport, sportowy) zawodnik grający w piłkę nożną

futro /ˈfutrɔ/ (n)
kürk
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
  (krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan
  (zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu
  (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

futurystyczny /ˌfuturɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
fütürist
  (sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu
  taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości

futuryzm /fuˈturɨsm̥/ (n)
fütürizm
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

gabinet /ɡaˈbʲĩnɛt/ (n)
kabine
  (przenośnie, przenośnia) rada ministrów

gabinet cieni (n)
gölge hükûmet
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach;

gablota /ɡaˈblɔta/ (n)
vitrin
  oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

gad /ɡat/ (n)
sürüngen
  (herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;

gadatliwy /ˌɡadaˈtlʲivɨ/ (adj)
geveze
  taki, który dużo i chętnie mówi

gadolin /ɡaˈdɔlʲĩn/ (n)
gadolinyum
  (chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gaduła /ɡaˈduwa/ (n)
geveze
  osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi

gafa (n)
gaf
  nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

gagat /ˈɡaɡat/ (n)
oltu
  (mineralogia, mineralogiczny) bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie;

gagauski /ɡaˈɡawsʲci/ (adj)
Gagavuz
  dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją

gaj /ɡaj/ (n)
koru
  (książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

gajówka /ɡaˈjufka/ (n)
boz ötleğen
  (ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

gal /ɡal/ (n)
galyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galaktyczny (adj)
galaktik
  związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka /ɡaˈlaktɨka/ (n)
galaksi, gök ada
  (astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galera /ɡaˈlɛra/ (n)
kadırga
  (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galeria /ɡaˈlɛrʲja/ (n)
galeri
  (sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum

galicyjski /ˌɡalʲiˈʦ̑ɨjsʲci/ (adj)
Galiçyaca
  dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

galijski (adj)
Galyaca
  związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

galijski (n)
Galyaca
  (językoznawstwo, językoznawczy) kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.;

galon /ˈɡalɔ̃n/ (n)
galon
  (jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;

galop /ˈɡalɔp/ (n)
eşkin
  (jeździectwo, jeździecki) szybki, trzytaktowy chód konia;

gama /ˈɡãma/ (n)
gam
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;

gameta /ɡãˈmɛta/ (n)
gamet, üreme hücresi
  (biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego;

gamma /ˈɡãmːa/ (n)
gama
  nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

gangrena /ɡãŋˈɡrɛ̃na/ (n)
kangren
  (medycyna, medyczny) proces gnilny tkanek wywołany w żywym organizmie przez bakterie gnilne;

garaż /ˈɡaraʃ/ (n)
garaj, arabalık
  wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb /ɡarp/ (n)
hörgüç, kambur
  (medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;
kambur
  (zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem

garbus /ˈɡarbus/ (n)
böcek
  (potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

garderoba /ˌɡardɛˈrɔba/ (n)
gardırop
  (dawniej, dawny) pomieszczenie w którym przechowywano ubrania i w którym przebywały służące zajmujące się nimi
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy
gardrop
  ogół odzieży, ubrań, które się posiada
  pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

gardło /ˈɡardwɔ/ (n)
boğaz
  (anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

garnek /ˈɡarnɛk/ (n)
tencere, çömlek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnitur /ɡarʲˈɲitur/ (n)
takım elbise
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garść /ɡarʲɕʨ̑/ (n)
bir avuç
  ilość mieszcząca się w garści (1.1)

gasić /ˈɡaɕiʨ̑/ (v)
söndürmek
  o wapnie palonym: łączyć z wodą
  przerywać palenie

gaskoński /ɡaˈskɔ̃j̃sʲci/ (n)
Gaskonca
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt używany w Gaskonii;

gatunek /gaˈtuŋki/ /ɡaˈtũnɛk/ (n)
tür
  (biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;

gaur /ɡawr/ (n)
gaur
  (zoologia, zoologiczny) Bos gaurus, gatunek dużego, ciemnego wołu występującego w południowej Azji;

gawial (n)
gavyal
  (zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gawron /ˈɡavrɔ̃n/ (n)
ekin kargası
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gaz /ɡas/ (n)
gaz
  (fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
  (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
  (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
  (motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz cieplarniany /ˈɡasʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ/ (n)
sera gazı
  gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;

gaz musztardowy /ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ/ (n)
hardal gazı
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz szlachetny /ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
soygaz
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny ostatniej, 18 grupy układu okresowego;

gaz ziemny /ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
doğal gaz
  (geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gaza (n)
gaz bezi
  (włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana

gazela /ɡaˈzɛla/ (n)
ceylan
  (zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta /ɡaˈzɛta/ (n)
gazete
  drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazowany (adj)
gazlı
  (spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gałka muszkatołowa /ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva/ (n)
muskat
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałka oczna (n)
göz küresi
  (anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół

gałąź /ˈɡawɔ̃w̃ɕ/ (n)
dal
  (botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu

gaśnica /ɡaɕˈɲiʦ̑a/ (n)
söndürücü
  (technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gdakać /ˈɡdakaʨ̑/ (v)
gıdaklamak
  o kurze: wydawać głos

gdy /ɡdɨ/ (conjunction)
-ken
  …rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy /ˈɡdɨ‿ɕɛ ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˈspʲjɛʃɨ ˈtɔ‿ɕɛ ˈdʲjabɛwʲ ˈʨ̑ɛʃɨ/ (proverb)
acele işe şeytan karışır
  w pośpiechu często zdarza się o czymś zapomnieć, być niedokładnym

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (interrogativePronoun)
nerede
  służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (pronoun)
nerede
  …względny, zastępujący określenie miejsca
  gdzieś (miejsce nie określone bliżej)

gdzieś /ɟʥ̑ɛ̇ɕ/ (indefinitePronoun)
bir yerde
  w pewnym miejscu

gejsza /ˈɡɛjʃa/ (n)
geyşa
  w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gejzer /ˈɡɛjzɛr/ (n)
gayzer
  (geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą;

gekon /ˈɡɛkɔ̃n/ (n)
geko
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

gelotologia (n)
gelotoloji
  terapia śmiechem;

gen /ɡɛ̃n/ (n)
gen
  (biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

genealogia (n)
soy bilimi
  geneza rodu uwzględniająca następstwo pokoleń i koligacje

generał /ɡɛ̃ˈnɛraw/ (n)
general
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

genetyka /ɡɛ̃ˈnɛtɨka/ (n)
genetik
  dziedzina naukowa zajmująca się badaniami nad dziedzicznością;

geniusz /ˈɡɛ̃ɲjuʃ/ (n)
dâhi
  osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach
  czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent

genom /ˈɡɛ̃nɔ̃m/ (n)
genom
  (biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;

geocentryczny (adj)
Yer merkezli
  (astronomia, astronomiczny) używający Ziemi jako punktu odniesienia

geocentryzm (n)
geosantrizm
  (astronomia, astronomiczny) teoria o centralnym położeniu Ziemi we wszechświecie;

geodezja /ˌɡɛɔˈdɛzʲja/ (n)
jeodezi
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geofizyka (n)
jeofizik
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej

geograf /ɡɛˈɔɡraf/ (n)
coğrafyacı
  osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia /ˌɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
coğrafya
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny /ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
coğrafi
  związany z geografią, odnoszący się do geografii

geolog /ɡɛˈɔlɔk/ (n)
jeolog
  (edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii

geologia /ˌɡɛɔˈlɔɟja/ (n)
jeoloji
  nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geologiczny /ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
jeolojik
  związany z geologią

geometria /ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
geometri
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi

geomorfologia /ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
jeomorfoloji
  (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

geopolityka (n)
jeopolitik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne

gepard /ˈɡɛpart/ (n)
çita
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

german /ˈɡɛrmãn/ (n)
germanyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanistyka (n)
Alman çalışmaları
  (edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizacja (n)
Almanlaştırma
  narzucanie lub dobrowolne przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

germański /ɡɛrˈmãj̃sʲci/ (adj)
Cermen
  dotyczący Germanów lub Germanii

gest /ɡɛst/ (n)
jest, el kol hareketi
  ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

getto /ˈɡɛtːɔ/ (n)
getto
  (historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia
  dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)
  w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej

giaur /ɟawr/ (n)
gâvur
  (etnografia, etnograficzny) ((pejoratywnie, pejoratywny)) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina

giez /ɟɛs/ (n)
atsineği
  (zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

giełda /ˈɟɛwda/ (n)
borsa
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gigabajt (n)
gigabayt
  (informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności pamięci operacyjnej komputera i nośników danych;

gigant /ˈɟiɡãnt/ (n)
gigant
  (zobacz) olbrzym

gigantomania (n)
gigantomani
  mania budowania rzeczy gigantycznych, ponad potrzeby

gil /ɟil/ (n)
bayağı şakrak kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;

gilotyna /ˌɟilɔˈtɨ̃na/ (n)
giyotin
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

gimnastyka /ɟĩmˈnastɨka/ (n)
jimnastik
  (sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

ginekolog /ˌɟĩnɛˈkɔlɔk/ (n)
jinekolog
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginekologia /ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja/ (n)
jinekoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;

ginekomastia /ˌɟĩnɛkɔ̃ˈmastʲja/ (n)
jinekomasti
  (medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem

gips /ɟips/ (n)
alçı
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

gitara /ɟiˈtara/ (n)
gitar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara elektryczna /ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na/ (n)
elektro gitar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta /ˌɟitaˈʒɨsta/ (n)
gitarist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

glacjologia /ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
buzul bilimi
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodowcach i lądolodach;

gliceryna /ˌɡlʲiʦ̑ɛˈrɨ̃na/ (n)
gliserin
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

glin /ɡlʲĩn/ (n)
alüminyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina /ˈɡlʲĩna/ (n)
kil
  (geologia, geologiczny) skała osadowa i materiał ceramiczny;

gliniasty (adj)
balçıklı
  przypominający glinę (np. zwartością, kolorem)
  zawierający dużo gliny

glinobitka (n)
kerpiç
  (budownictwo) cegła z niewypalonej gliny, często z domieszką, żwiru, piasku lub słomy

globalizacja /ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
küreselleşme
  proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalne ocieplenie /ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ/ (n)
küresel ısınma
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;

globus /ˈɡlɔbus/ (n)
küre
  kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glon /ɡlɔ̃n/ (n)
alg
  Algae, rodzaj organizmów wodnych;

glosa (n)
şerh
  (językoznawstwo, językoznawczy) adnotacja zawierająca objaśnienia gramatyczne, umieszczona w tekście językoznawczym zwykle między zdaniem oryginalnym a jego tłumaczeniem, ułatwiająca zrozumienie struktury języka;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) komentarz do dokumentu sądowego;
  uwaga, objaśnienie lub tłumaczenie trudniejszego zwrotu bądź wyrazu, dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki zwykle między wierszami tekstu lub na marginesie

glukoza (n)
glikoz, glukoz
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

gluten /ˈɡlutɛ̃n/ (n)
gluten
  (biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmina /ˈɡmʲĩna/ (n)
belediye
  (administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gnać /ɡnaʨ̑/ (v)
sürmek
  popędzać, zaganiać dokądś zwierzęta, rzadziej ludzi

gniazdo /ˈɟɲazdɔ/ (n)
yuva
  (zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gnida /ˈɟɲida/ (n)
sirke
  jajo wszy;

gniew /ɟɲɛf/ (n)
kızgınlık
  uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gnić /ɟɲiʨ̑/ (v)
çürümek
  ulegać procesowi rozkładu pod wpływem działania drobnoustrojów: bakterii i grzybów

gnomon /ˈɡnɔ̃mɔ̃n/ (n)
gnomon
  prosty zegar słoneczny

gnostycyzm (n)
gnostisizm
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;

gnu /ɡnu/ (n)
gnu
  (zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

go /ɡɔ/ (n)
go
  (sport, sportowy) rodzaj gry planszowej;

goblin /ˈɡɔblʲĩn/ (n)
küçük şeytan
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;

gocki (adj)
Gotik
  związany z Gotami, dotyczący Gotów

gocki (n)
Gotik
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;

godność /ˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
haysiyet
  poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

godzina /ɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
saat
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
  jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy

godzina policyjna /ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna/ (n)
sokağa çıkma yasağı
  pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godzinowy (adj)
saat, saatlik
  odnoszący się do godziny

gol /ɡɔl/ (n)
gol
  (sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golarka /ɡɔˈlarka/ (n)
tıraş makinesi
  (elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia;

golem /ˈɡɔlɛ̃m/ (n)
golem
  (folklor) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich;

golenie /ɡɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
tıraş
  (fryzjerstwo, fryzjerski) usuwanie zarostu lub włosów tuż przy powierzchni skóry

goleń /ˈɡɔlɛ̃ɲ/ (n)
incik
  (anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;

golf /ɡɔlf/ (n)
golf
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki;

golfista /ɡɔlˈfʲista/ (n)
golfçü
  (sport, sportowy) ktoś, kto uprawia golf

golić /ˈɡɔlʲiʨ̑/ (v)
tıraş etmek
  usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

gondola /ɡɔ̃nˈdɔla/ (n)
gondol
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;
  (lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca

gong /ɡɔ̃ŋk/ (n)
gong
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;

goniec /ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
fil
  (szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gorczyca /ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
hardal
  (botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych;
  (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew

gorgonzola /ˌɡɔrɡɔ̃w̃ˈzɔla/ (n)
gorgonzola
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski ser podpuszczkowy, miękki, poprzerastany zielononiebieskimi żyłkami pleśni, o ostrym smaku;

gorset /ˈɡɔrsɛt/ (n)
korse
  część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

goryl /ˈɡɔrɨl/ (n)
goril
  (zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;
  (potocznie, potoczny) osobisty ochroniarz, szczególnie jeśli wysoki i mocno zbudowany

gorzki /ˈɡɔʃʲci/ (adj)
acı
  taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu
  (przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny

gorący /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
sıcak
  bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie
  (przenośnie, przenośnia) namiętny
  (przenośnie, przenośnia) serdeczny

gorączka /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
ateş
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego
ateş, humma, sıcaklık
  (medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;

gospodarczy /ˌɡɔspɔˈdarʧ̑ɨ/ (adj)
ekonomik, iktisadi
  związany z gospodarką, dotyczący gospodarki

gospodarka /ˌɡɔspɔˈdarka/ (n)
ekonomi
  całokształt działalności gospodarczej

gospodarstwo domowe (n)
ev halkı
  (ekonomia, ekonomiczny) wszelkie czynności i przedmioty składające się na prowadzenie domu

gospodarz /ɡɔsˈpɔdaʃ/ (n)
ev sahibi
  (biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;
  osoba przyjmująca gości

gospodyni domowa /ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva/ (n)
ev hanımı
  kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gotować /ɡɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
haşlamak
  doprowadzać do wrzenia
pişirmek
  przyrządzać ciepłą potrawę
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przygotowywać potrawę przez obróbkę cieplną we wrzącej wodzie
haşlamak
  (o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia
  (przenośnie, przenośnia) czuć ogromną złość, ale nie pokazywać tego wyraźnie
pişirmek
  (potocznie, potoczny) odczuwać dyskomfort i pocić się obficie z powodu gorąca

gotowy /ɡɔˈtɔvɨ/ (adj)
hazır
  skończony, wykonany
  chętny i zdolny do zrobienia czegoś
  przygotowany do czegoś, na coś

gotówka /ɡɔˈtufka/ (n)
nakit
  pieniądze w postaci banknotów lub monet
  (bankowość, bankowy) (księgowość) pieniądze, którymi można płacić w każdej chwili

gołąb /ˈɡɔwɔ̃mp/ (n)
güvercin
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołąb skalny (n)
kaya güvercini
  (ornitologia, ornitologiczny) Columba livia, gatunek powszechnego, średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych

gołąbek /ɡɔˈwɔ̃mbɛk/ (n)
lahana sarması
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z ryżu i mielonego mięsa zawiniętego w liście kapusty;

gołębnik /ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik/ (n)
güvercinlik
  (zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

gościnność (n)
konukseverlik
  szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom

gościnny /ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ/ (adj)
misafirperver
  chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości

gość /ɡɔɕʨ̑/ (n)
misafir, konuk
  osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.

goździk /ˈɡɔʑʥ̑ik/ (n)
karanfil
  (botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;
  kwiat goździka (1.1)

gra /ɡra/ (n)
oyun
  zabawa według ustalonych reguł;
  (sport, sportowy) mecz

grab /ɡrap/ (n)
gürgen
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze;
  drewno grabu (1.1)

grabarz /ˈɡrabaʃ/ (n)
mezarcı
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie /ˈɡrabʲjɛ/ (n)
tırmık
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabić /ˈɡrabʲiʨ̑/ (v)
tırmıklamak
  zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi

gracz /ɡraʧ̑/ (n)
oyuncu
  uczestnik gry lub zawodów

grad /ɡrat/ (n)
dolu
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
  (przenośnie, przenośnia) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradobicie /ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
dolu fırtınası
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu

graf /ɡraf/ (n)
eğri
  (matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami;

graffiti /ɡrafˈfʲitʲi/ (n)
grafiti
  (sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

grafit /ˈɡrafʲit/ (n)
grafit
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafologia /ˌɡrafɔˈlɔɟja/ (n)
grafoloji
  badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

gram /ɡrãm/ (n)
gram
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gramatyk /ɡrãˈmatɨk/ (n)
dilbilgisi uzmanı, gramerci
  specjalista w dziedzinie gramatyki

gramatyka /ɡrãˈmatɨka/ (n)
gramer, dilbilgisi, dil bilgisi
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;
dilbilgisi
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór reguł opisujących system języka;

granat /ˈɡrãnat/ (n)
nar
  (spożywczy) owoc granatowca

granatowiec /ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
nar
  (botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy /ˌɡrãnaˈtɔvɨ/ (adj)
karagök
  mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

graniastosłup /ˌɡrãɲaˈstɔswup/ (n)
prizma
  (geometria) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;

granica /ɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
sınır, hudut
  (administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;

graniczyć /ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
bitişik olmak
  (w odniesieniu do uczuć, stanu fizycznego lub psychicznego) być bliskim, być podobnym, przypominać
  mieć wspólną granicę, sąsiadować

granit /ˈɡrãɲit/ (n)
granit
  (geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

granola /ɡrãˈnɔla/ (n)
granola
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

grappa /ˈɡrapːa/ (n)
grappa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wódka z winogron (i ich pestek)

grasica (n)
timüs, timus
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

gratulacje (interjection)
tebrik ederim
  wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia

gratulacje (n)
tebrikler
  wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby

gratulować /ˌɡratuˈlɔvaʨ̑/ (v)
tebrik etmek
  składać wyrazy uznania

grawitacja /ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
yer çekimi, çekim, yerçekimi
  (fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny /ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
yerçekimi
  (fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grawiton (n)
graviton
  (fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grać /ɡraʨ̑/ (v)
çalmak
  brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
  o przedmiocie: wydawać dźwięki
  wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego
  być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie

grań /ɡrãɲ/ (n)
sırt
  (geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) grzbiet górski o bardzo stromych zboczach, zwykle wąski i skalisty
  ostre zetknięcie się ścian lub innych płaszczyzn

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (adj)
Yunan, Yunanca
  związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków
Yunan
  związany z Greckim Kościołem Prawosławnym

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (n)
Yunanca, Yunan
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Greków i po części Cypryjczyków;

gregoriański /ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
Gregoryen
  odnoszący się do papieża Grzegorza I; ,
  odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,

grejpfrut /ˈɡrɛjpfrut/ (n)
greyfurt
  (botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

grenlandzki /ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
Grönlandca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język rdzennych mieszkańców Grenlandii;

grill /ɡrʲil/ (n)
ızgara
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw
  (środowiskowy) (motoryzacja) atrapa przednia pod maską

grobowiec /ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
mezar
  okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;

groch /ɡrɔx/ (n)
bezelye
  (botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

gromada gwiazd (n)
yıldız kümesi
  (astronomia, astronomiczny) zgrupowanie gwiazd związanych wspólnym pochodzeniem;

gronostaj /ɡrɔ̃ˈnɔstaj/ (n)
kakım
  (zoologia, zoologiczny) Mustela erminea Linnaeus, niewielki drapieżny ssak z rodziny łasicowatych;

grota /ˈɡrɔta/ (n)
mağara
  (geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groteskowy /ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ/ (adj)
acayip
  podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

groza /ˈɡrɔza/ (n)
dehşet
  uczucie strachu, przerażenia spowodowane niebezpieczeństwem

groźba /ˈɡrɔʑba/ (n)
tehdit
  zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.
  zagrożenie; coś, co zagraża

grubodziób /ɡruˈbɔʥ̑up/ (n)
kocabaş
  (ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

grubość (n)
kalınlık
  wymiar w krótszej osi

gruby /ˈɡrubɨ/ (adj)
şişman
  otyły

gruchot (n)
külüstür araba
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) zniszczony, zużyty, stary przedmiot, np. pojazd

gruczolak /ɡruˈʧ̑ɔlak/ (n)
adenom
  (medycyna, medyczny) nowotwór niezłośliwy tkanek gruczołowych;

gruczolakorak (n)
adenokarsinom
  (medycyna, medyczny) gruczołowata forma nowotworu

gruczoł /ˈɡruʧ̑ɔw/ (n)
bez, salgı bezi
  (anatomia, anatomiczny) narząd wydzielający potrzebne dla organizmu substancje;

gruczoł mlekowy (n)
meme bezi
  (anatomia, anatomiczny) zazwyczaj parzyste gruczoły charakterystyczne dla gromady ssaków, wydzielające mleko, które jest pokarmem dla młodych;

grudzień /ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
aralık, Kanuni Evvel
  dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grupa /ˈɡrupa/ (n)
grup
  zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie
  (chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
  zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze

grupa funkcyjna (n)
fonksiyonel grup
  (chemia, chemiczny) ugrupowanie atomów występujące w cząsteczce związku organicznego, decydujące o podstawowych własnościach chemicznych związku;

grupa krwi (n)
kan grubu
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grusza /ˈɡruʃa/ (n)
armut
  (botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;
  (technologia, technika, techniczny) drewno gruszy (1.1)

gruszka /ˈɡruʃka/ (n)
armut
  (spożywczy) owoc gruszy;

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (adj)
Gürcüce
  dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (n)
Gürcüce
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Gruzji;

gruźlica /ɡruʑˈlʲiʦ̑a/ (n)
tüberküloz, verem
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gryf /ɡrɨf/ (n)
griffon
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;

gryka /ˈɡrɨka/ (n)
karabuğday
  (botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

grypa /ˈɡrɨpa/ (n)
grip, enflüenza
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

gryzoń /ˈɡrɨzɔ̃ɲ/ (n)
kemirici, kemirgen
  ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć /ɡrɨɕʨ̑/ (v)
ısırmak
  zatapiać w czymś zęby

grzbiet /ɡʒbʲjɛt/ (n)
dağ silsilesi
  część łańcucha górskiego

grzebień /ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
tarak
  (fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

grzech /ɡʒɛx/ (n)
günah, vebal, yazık
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechotnik /ɡʒɛˈxɔtʲɲik/ (n)
çıngıraklı yılan
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzeczność /ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
incelik
  uprzejmy sposób zachowania

grzejnik (n)
radyatör
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do ogrzewania pomieszczeń

grzesznica /ɡʒɛʃʲˈɲiʦ̑a/ (n)
günahkâr
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzeszna osoba płci żeńskiej

grzesznik /ˈɡʒɛʃʲɲik/ (n)
günahkâr
  ktoś, kto grzeszy

grzeszny /ˈɡʒɛʃnɨ/ (adj)
günahkâr
  popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

grzmieć (v)
gök gürlemek
  o niebie, zazwyczaj w czasie burzy: wydawać grzmot
  mówić głośno i dobitnie
  wydawać głośne, niskie dźwięki niczym grzmot

grzyb /ɡʒɨp/ /ˈɡʒɨbɨ/ (n)
mantar
  owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
  (mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
  (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu

grzybica (n)
mikoza
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby;

grzybowy (adj)
mantar
  związany z grzybami, dotyczący grzybów

grzywa /ˈɡʒɨva/ (n)
yele
  (zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grzywka /ˈɡʒɨfka/ (n)
perçem
  (fryzyjski) włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna (n)
cerime
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grzęda /ˈɡʒɛ̃nda/ (n)
yuva
  poziomy drążek w kurniku, na którym może odpoczywać ptactwo domowe

grób /ɡrup/ (n)
mezar
  przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

guacamole (n)
guacamole
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykański sos przyrządzany na bazie awokado;

guano /ɡuˈ<sup>w</sup>ãnɔ/ /ˈɡwãnɔ/ (n)
guano
  (rolnictwo, rolniczy) suche odchody ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz;

gubernator /ˌɡubɛrˈnatɔr/ (n)
vali
  (administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gubernia (n)
guberniya
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;

gulasz (n)
gulaş
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj mięsnego ragoût;

gulenista (n)
Fethullahçı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) zwolennik lub członek ruchu opozycyjnego Fethullaha Gülena, tureckiego dysydenta

guma /ˈɡũma/ (n)
kauçuk
  rodzaj rozciągliwego tworzywa;

guma do żucia (n)
sakız, çiklet
  (spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka /ˈɡũmka/ (n)
silgi
  (edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;
ambalaj lastiği
  (fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów
  (handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka
kondom
  (potocznie, potoczny) (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa;

guz /ɡus/ (n)
şiş
  zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem

guzik /ˈɡuʑik/ (n)
düğme
  (krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
  (potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gwarancja /ɡvaˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
garanti
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad);
  poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś

gwardia /ˈɡvardʲja/ (n)
Muhafız birlikleri
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących
  (wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego
  (wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska

gwasz (n)
guvaş
  (sztuka) kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem;
  (sztuka) praca malarska w technice gwaszu (1.2)
  (sztuka) technika malarska wykorzystująca gwasz (1.1)

gwałcić /ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑/ (v)
tecavüz etmek
  zmuszać do stosunku płciowego
  (książkowy) naruszać siłą zasady lub normy

gwałt /ɡvawt/ (n)
tecavüz, ırza geçme
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;

gwałtowny /ɡvawˈtɔvnɨ/ (adj)
şiddetli
  nagły, szybki

gwiazda /ˈɡvʲjazda/ (n)
yıldız, yultuz
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;
yıldız
  sławna osobistość w danym środowisku

gwiazda Dawida (n)
Davud'un Yıldızı
  (żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;

gwiazdozbiór /ɡvʲjazˈdɔzbʲjur/ (n)
takımyıldız
  (astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwint (n)
vida dişi
  (technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek

gwizd (n)
ıslık
  wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór

gwizdać /ˈɡvʲizdaʨ̑/ (v)
ıslık çalmak
  wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwizdek /ˈɡvʲizdɛk/ (n)
düdük
  nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwóźdź /ɡvuɕʨ̑/ (n)
en önemli bölüm
  (przenośnie, przenośnia) najważniejsza część czegoś
çivi, mıh
  podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gzyms /ɡzɨ̃ms/ (n)
korniş
  (architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

góra /ˈɡura/ (n)
dağ
  (geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;
  (potocznie, potoczny) duża sterta czegoś

góra lodowa /ˈɡura lɔˈdɔva/ (n)
buz dağı
  olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

góralek (n)
daman
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych

górnictwo (n)
madencilik
  dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;

górnik /ˈɡurʲɲik/ (n)
madenci
  pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin

górzysty /ɡuˈʒɨstɨ/ (adj)
dağlık
  pełen gór, wzniesień, pokryty górami

gówno /ˈɡuvnɔ/ (n)
bok
  (wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego

gówno prawda /ˈɡuvnɔ ˈpravda/ (interjection)
saçmalık
  (wulgarnie, wulgaryzm) gniewna reakcja na czyjąś wypowiedź uważaną za nieprawdziwą

gówno prawda /ˈɡuvnɔ ˈpravda/ (n)
saçmalık
  (wulgarnie, wulgaryzm) oczywiste kłamstwo, nieprawda

gąbczasty /ɡɔ̃mpˈʧ̑astɨ/ (adj)
süngerimsi
  mający budowę charakterystyczną dla gąbki, podobny do gąbki: porowaty, miękki i sprężysty

gąbka /ˈɡɔ̃mpka/ (n)
sünger
  (zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;
  najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;

gągoł /ˈɡɔ̃ŋɡɔw/ (n)
altıngöz
  (ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki;

gąsienica /ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
tırtıl
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
  (motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gęba /ˈɡɛ̃mba/ (n)
gaga
  (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta

gęstość /ˈɡɛ̃w̃stɔɕʨ̑/ (n)
yoğunluk
  cecha gęstych substancji

gęsty /ˈɡɛ̃w̃stɨ/ (adj)
yoğun
  (o włosach lub sierści) bujny
  taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie

gęś /ɡɛ̃j̃ɕ/ /ɡɛ̃w̃ɕ/ /ɡɛ̃ɕ/ (n)
kaz
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona

gęś białoczelna /ˈɡɛ̃w̃ʑ ˌbʲjawɔˈʧ̑ɛlna/ (n)
sakarca
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser albifrons, gatunek gęsi;

gęś mała /ˈɡɛ̃w̃ɕ ˈmawa/ (n)
küçük sakarca
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser erythropus, gatunek gęsi;

gładki /ˈɡwatʲci/ (adj)
düz
  mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości

głaskać /ˈɡwaskaʨ̑/ (v)
okşamak
  łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głasnost /ˈɡwasnɔst/ (n)
Glasnost
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;

głodny /ˈɡwɔdnɨ/ (adj)
abazan
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) mający ochotę na coś
aç, acıkmış
  czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głos /ɡwɔs/ (n)
oy, oylama
  decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
ses
  dźwięk wydawany przez istoty żyjące
  zdanie, osąd, opinia
  zdolność wydawania dźwięku (1.1)
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym
  prawo / pozwolenie przemawiania

głosowanie /ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ/ (n)
oylama
  wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować /ɡwɔˈsɔvaʨ̑/ (v)
oylamak
  oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głowa /ˈɡwɔva/ (n)
baş, kafa
  (anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;
baş
  (przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka

głowa państwa (n)
devlet başkanı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba sprawująca najwyższą władzę w kraju

głowica /ɡwɔˈvʲiʦ̑a/ (n)
savaş başlığı
  (wojskowość, wojskowy) ładunek wybuchowy z zapalnikiem przenoszony przez rakietę;

głowienka /ɡwɔˈvʲjɛ̃nka/ (n)
elmabaş patka
  (ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący;

głowonóg (n)
kafadanbacaklı
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel gromady morskich mięczaków;

głośnik /ˈɡwɔɕɲik/ (n)
hoparlör
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośny /ˈɡwɔɕnɨ/ (adj)
yüksek
  taki, który jest dobrze słyszalny

głuchoniemy /ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
sağır dilsiz
  niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchota /ɡwuˈxɔta/ (n)
sağırlık
  utrata zdolności słyszenia;

głuchy /ˈɡwuxɨ/ (adj)
sağır
  niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu

głupi /ˈɡwupʲi/ (adj)
ahmak, akılsız
  niemądry, ograniczony intelektualnie

głupiec /ˈɡwupʲjɛʦ̑/ (n)
aptal
  osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna

głupota /ɡwuˈpɔta/ (n)
aptallık
  niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głuszec /ˈɡwuʃɛʦ̑/ (n)
çalı horozu
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głuszek /ˈɡwuʃɛk/ (n)
kaya kiraz kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza cia, ptak z rodziny trznadlowatych;

głód /ɡwut/ (n)
açlık
  (fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;

głóg /ɡwuk/ (n)
alıç
  (botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;

główny /ˈɡwuvnɨ/ (adj)
asıl, başlıca, esas
  taki, który pełni najważniejszą rolę, jest najistotniejszy

głęboki /ɡwɛ̃mˈbɔci/ (adj)
derin
  charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu
  mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia

głęboko /ɡwɛ̃mˈbɔkɔ/ (adv)
derinden
  daleko w głębi

głębokość /ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑/ (n)
derinlik
  odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

habilitacja (n)
habilitasyon
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;

hadron /ˈxadrɔ̃n/ (n)
hadron
  (fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

hafn /xafn̥/ (n)
hafniyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haft /xaft/ (n)
nakış
  dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie;

haftka /ˈxaftka/ (n)
kopça
  rodzaj drucianej zapinki składającej się z haczyka (konika) i uszka; (zobacz) też haftka w Encyklopedii staropolskiej

haggis (n)
haggis
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szkocka potrawa z podrobów baranich, zaszytych w owczym żołądku

hagiografia (n)
hagiografi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

haik (n)
haik
  (krawiectwo) arabska szata owijająca całe ciało

hak /xak/ (n)
çengel
  przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

halabarda /ˌxalaˈbarda/ (n)
teber
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halibut /xaˈlʲibut/ (n)
halibut
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halit (n)
kaya tuzu
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, chlorek sodu;

halo /ˈxalɔ/ (n)
hale
  zjawisko optyczne, świetlista otoczka widoczna wokół tarczy słonecznej lub księżycowej;

halucynacja /ˌxaluʦ̑ɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
halüsinasyon
  (psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;

halucynogen (n)
halüsinojen
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wywołująca halucynacje

hamak /ˈxãmak/ (n)
hamak
  podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburczyk (n)
Hamburglu
  mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga

hamburger /xãmˈburɡɛr/ (n)
hamburger
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hammam (n)
hamam
  łaźnia w krajach arabskich i muzułmańskich;

hamulec /xãˈmulɛʦ̑/ (n)
fren
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

hamza (n)
hemze
  arabska pomocnicza litera nie zaliczana do alfabetu, reprezentująca zwarcie głośniowe;

handel /ˈxãndɛl/ (n)
ticaret, alım satım
  proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handel ludźmi (n)
insan ticareti
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;

handlarz /ˈxãndlaʃ/ (n)
tacir
  osoba zajmująca się drobnym handlem

handlowiec (n)
tüccar, tacir
  (handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem

handlowy /xãnˈdlɔvɨ/ (adj)
ticari
  związany z handlem, odnoszący się do handlu

hangar /ˈxãŋɡar/ (n)
hangar
  pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

haploidalny (adj)
haploid
  (biologia, biologiczny) mający tylko jeden garnitur chromosomowy

happening /ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk/ (n)
happening
  (sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

hardware (n)
donanım
  (informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera

harem /ˈxarɛ̃m/ (n)
harem
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni;
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)

harfa /ˈxarfa/ (n)
arp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harmonia /xarˈmɔ̃ɲja/ (n)
ağız tadı
  ład

harmonijny (adj)
uyumlu
  płynny, rytmiczny, melodyjny

harmonogram /ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm/ (n)
tarife
  opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia;

harpun /ˈxarpũn/ (n)
zıpkın
  miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

has /xas/ (n)
hassiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

haszysz /ˈxaʃɨʃ/ (n)
haşhaş
  narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło /ˈxaswɔ/ (n)
parola
  tajny wyraz lub ciąg znaków
şifre
  znak, sygnał do działania

hau /xaw/ (interjection)
hav, hev
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica /xawˈbʲiʦ̑a/ (n)
obüs
  (wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

hawajski /xaˈvajsʲci/ (adj)
Hawaiili
  związany z Hawajami, dotyczący Hawajów

hawajski /xaˈvajsʲci/ (n)
Hawaiili
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy na Hawajach

hazard /ˈxazart/ (n)
kumar
  (przenośnie, przenośnia) ryzyko
  gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hazardzista /ˌxazarʲˈʥ̑ista/ (n)
kumarbaz
  człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas /ˈxawas/ (n)
gürültü
  głośne, uciążliwe dźwięki;

hałaśliwy /ˌxawaɕˈlʲivɨ/ (adj)
gürültülü
  powodujący hałas

heban /ˈxɛbãn/ (n)
abanoz
  cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebanowy (adj)
abanoz
  wykonany z hebanu, dotyczący hebanu
  głęboko czarny lub bardzo ciemny

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (adj)
İbrani, İbranice
  związany z Hebrajczykami

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (n)
İbranice, İbranca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hedonizm (n)
hazcılık, hedonizm
  (filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia

hegemonia /ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
hegemonya
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

heksan /ˈxɛksãn/ (n)
hegzan
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz;

hektar /ˈxɛktar/ (n)
hektar
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hel /xɛl/ (n)
helyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

heliocentryczny (adj)
Güneş merkezli
  (astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia

hematologia (n)
hematoloji
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się krwią i układem krwiotwórczym;

hematyt (n)
hematit
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemofilia (n)
hemofili
  (medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofobia (n)
hematofobi
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hemoglobina (n)
hemoglobin
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu

henna /ˈxɛ̃nːa/ (n)
kına
  (biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;

hentai /ˈxɛ̃ntaj/ (n)
hentai
  (sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne;

heparyna /ˌxɛpaˈrɨ̃na/ (n)
heparin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

hepatektomia (n)
hepatektomi
  (medycyna, medyczny) całkowite lub częściowe usunięcie wątroby

heptagram (n)
heptagram
  (geometria) figura w kształcie regularnej siedmioramiennej gwiazdy

heraldyka (n)
arma bilimi
  nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb /xɛrp/ (n)
arma
  (heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;
  (heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe

herbaciarnia /ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa/ (n)
çayevi
  (gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty

herbata /xɛrˈbata/ (n)
çay
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z suszu (1.2);
  susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3)
  (botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2);
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z innych ziół i owoców

herezja /xɛˈrɛzʲja/ (n)
sapkınlık
  (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;

hermeneutyka (n)
hermenötik
  (językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) sztuka objaśniania tekstów literackich;

heroina /ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
eroin
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

herpetologia /ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja/ (n)
herpetoloji
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

heterodoksja (n)
heterodoks
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) uznawanie odmiennych poglądów, niezgodnych z obowiązującą doktryną wiary; szerzej: niezgodnych z obowiązującymi zasadami, kanonem;

heterogenny (adj)
heterojen
  zawierający elementy niejednorodne

heteroseksualizm /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
heteroseksüellik
  odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej

heteroseksualny /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
heteroseksüel
  odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

hetman /ˈxɛtmãn/ (n)
vezir
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

hetycki (adj)
Hitit
  (starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii

hetycki (n)
Hititçe
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

hetytologia (n)
Hititoloji
  (antropologia, antropologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka badająca historię i kulturę starożytnego państwa Hetytów

hełmiatka /xɛwˈmʲjatka/ (n)
macar ördeği
  (ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;

hiacynt /ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt/ (n)
sümbül
  (botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;

hidżab /ˈxʲiʤ̑ap/ (n)
hicab
  rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;

hiena /ˈxʲjɛ̃na/ (n)
sırtlan
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hiena brunatna (n)
kahverengi sırtlan
  (zoologia, zoologiczny) Hyaena brunnea Thunberg, drapieżny ssak z podrodziny hien;

hiena pręgowana (n)
çizgili sırtlan
  (zoologia, zoologiczny) Hyaena hyaena Linnaeus, drapieżny ssak z podrodziny hien;

hierarchia /xʲjɛˈrarxʲja/ (n)
hiyerarşi
  układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

hierarchiczny (adj)
hiyerarşik
  taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią

hieroglif /xʲjɛˈrɔɡlʲif/ (n)
hiyeroglif
  starożytne egipskie pismo obrazkowe;

higiena /xʲiˈɟɛ̃na/ (n)
hijyen
  dbanie o czystość ciała

higieniczny (adj)
hijenik, sağlık
  zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

hindi /ˈxʲĩndʲi/ (n)
Hintçe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduizm /xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥/ (n)
hinduizm, Hinduizm
  (teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hiperbola /ˌxʲipɛrˈbɔla/ (n)
abartıcılık
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;
hiperbol
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;

hiperonim /ˌxʲipɛrˈɔ̃ɲĩm/ (n)
şemsiye terim
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;

hipertekst /xʲipɛrˈtɛkst/ (n)
hipermetin
  (informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;

hipertermia /ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja/ (n)
hipertermi
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;

hipnagogiczny (adj)
hipnagogik
  taki, który towarzyszy zasypianiu

hipnotyzer (n)
hipnozcu
  człowiek stosujący hipnozę

hipnoza /xʲipˈnɔza/ (n)
hipnoz
  wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen;

hipochondria (n)
hipokondriya
  (medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipochondryczny /ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ/ (adj)
hastalık hastası
  związany z hipochondrią lub hipochondrykami

hipodrom (n)
hipodrom
  (architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta

hipoglikemia (n)
hipoglisemi
  (medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokryta /ˌxʲipɔˈkrɨta/ (n)
münafık
  osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa

hipokryzja /ˌxʲipɔˈkrɨzʲja/ (n)
ikiyüzlülük
  (psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipologia /ˌxʲipɔˈlɔɟja/ (n)
hippoloji
  (zoologia, zoologiczny) nauka o koniu domowym;

hiponim /xʲiˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
alt kavram
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;

hipopotam /ˌxʲipɔˈpɔtãm/ (n)
su aygırı, hipopotam
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipoteka /ˌxʲipɔˈtɛka/ (n)
tutu
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipotetyczny (adj)
farazi
  oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipoteza /ˌxʲipɔˈtɛza/ (n)
varsayım, hipotez
  niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

histeria /xʲiˈstɛrʲja/ (n)
histeri
  (psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie;

histologia (n)
doku bilimi
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

histologiczny (adj)
histolojik
  (biologia, biologiczny) związany z histologią, dotyczący histologii

historia /xʲiˈstɔrʲja/ (n)
tarih
  nauka zajmująca się badaniem przeszłości;
  krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia

historiozofia /ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja/ (n)
tarih felsefesi
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;

historycznie /ˌxʲistɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
tarihen
  w dawnych czasach, ujmując określoną historię
  w sposób charakterystyczny dla odległych czasów

historyczny /ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
tarihsel
  o czymś doniosłym, ważnym
  o czymś starym, dawnym
tarihî
  związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk /xʲiˈstɔrɨk/ (n)
tarihçi
  specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (adj)
İspanyolca, İspanyol
  nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (n)
İspanyolca, İspanyol
  (językoznawstwo, językoznawczy) romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hobbit /ˈxɔbbʲit/ (n)
hobit
  (fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;

hobby /ˈxɔbbʲi/ (n)
hobi
  pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie

hodowca /xɔˈdɔfʦ̑a/ (n)
hayvan yetiştiricisi
  osoba prowadząca hodowlę (zwierząt, roślin)

hokej /ˈxɔkɛj/ (n)
hokeyi, hokey
  (sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie /ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ/ (n)
buz hokeyi
  (sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

holding (n)
holding
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) spółka zarządzająca lub kontrolująca inne przedsiębiorstwa na podstawie umowy lub wykupienie akcji tych firm

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (adj)
Hollandaca
  związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (n)
Hollandaca
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny język Holandii;

holm /xɔlm/ (n)
holmiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

hologram (n)
hologram
  (optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe

holować /xɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
yedekte çekmek
  ciągnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa własnego napędu

holownik /xɔˈlɔvʲɲik/ (n)
römorkör
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;

homar /ˈxɔ̃mar/ (n)
ıstakoz
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homeopatia /ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja/ (n)
homeopati
  leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeopatyczny (adj)
homeopatik
  związany z homeopatią, właściwy homeopatii

homeostaza /ˌxɔ̃mɛɔˈstaza/ (n)
homeostaz
  zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu

homo- /ˈxɔ̃mɔ/
homo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity

homofobia /ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja/ (n)
homofobi
  silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów, dyskryminacja homoseksualistów;

homonim /xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm/ (n)
homonim, sesteş
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu

homoseksualista /ˌxɔ̃mɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
homoseksüel
  (seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna o homoseksualnej orientacji seksualnej;

homoseksualizm /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
eşcinsellik
  (seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualny /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
homoseksüel, eşcinsel
  związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

honor /ˈxɔ̃nɔr/ (n)
namus
  czyjeś poczucie godności

horda /ˈxɔrda/ (n)
ordu
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich
  (książkowy) tłum, zgraja, banda

hormon /ˈxɔrmɔ̃n/ (n)
hormon
  (biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

horoskop /xɔˈrɔskɔp/ (n)
fal
  opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

horror /ˈxɔrːɔr/ (n)
korku filmi
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło, głównie film, przedstawiające makabryczną, najczęściej nierealną i pełną napięcia akcję;

hortensja /xɔrˈtɛ̃w̃sʲja/ (n)
ortanca
  (botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)

horyzont /xɔˈrɨzɔ̃nt/ (n)
ufuk
  linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;

horyzont zdarzeń (n)
olay ufku
  (astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;

hosanna (interjection)
şükretme, şükür
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;

hostel /ˈxɔstɛl/ (n)
hostel
  tani hotel, o niższym standardzie

hotel /ˈxɔtɛl/ (n)
otel, konakçı
  (hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hrabia /ˈxrabʲja/ (n)
kont
  tytuł szlachecki;

hrabina /xraˈbʲĩna/ (n)
kontes
  żona hrabiego

hrabstwo /ˈxrapstfɔ/ (n)
kontluk
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego;
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych

hrywna /ˈxrɨvna/ (n)
grivna
  (jednostka monetarna) waluta Ukrainy;

hulajnoga /ˌxulajˈnɔɡa/ (n)
trotinet
  (transport, transportowy) prosty pojazd złożony z dwóch lub trzech kół, kierownicy i miejsc na nogi

humanista /ˌxũmãˈɲista/ (n)
hümanist
  przedstawiciel humanizmu

humanizm (n)
hümanizm
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie
  postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością

humanoidalny (adj)
insansı
  mający cechy ludzkie

hummus (n)
humus
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor /ˈxũmɔr/ (n)
mizah
  zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości

huragan /xuˈraɡãn/ (n)
kasırga, urağan
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

hurrapatriotyzm /ˌxurːapaˈtrʲjɔtɨsm̥/ (n)
jingoizm
  patriotyzm naiwny i niemądry w swej formie, często przesadny

hurysa (n)
huri
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;

hutnictwo (n)
metalurji
  dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem metali i ich stopów, szkła, jak również ich przeróbką plastyczną;

huśtawka /xuɕˈtafka/ (n)
salıncak
  przyrząd do bujania dzieci;

hydrant /ˈxɨdrãnt/ (n)
yangın musluğu
  urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;

hydraulik /xɨˈdrawlʲik/ (n)
lehimci
  robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydrografia /ˌxɨdrɔˈɡrafʲja/ (n)
hidrografya
  (geografia, geograficzny) nauka o wodach jako elemencie środowiska geograficznego

hydrologia /ˌxɨdrɔˈlɔɟja/ (n)
su bilimi, hidroloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydronim /xɨˈdrɔ̃ɲĩm/ (n)
hidronim
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna zbiornika wodnego, rzeki, jeziora itp.;

hymn /xɨ̃mn/ (n)
ilahi
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

i /i/ (conjunction)
ve
  …łączący słowa i zdania równorzędne

i tak
öyle de
  mimo to, mimo wszystko
demek
  … służąca do podsumowania poprzedzającej myśli

i tak dalej (adv)
vesaire
  wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

i/lub /i‿ˈlup/ (conjunction)
ve/veya
  łącznik pomiędzy warunkami, które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie

ibuprofen (n)
ibuprofen
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego

ich /ix/ (pronoun)
onların
  3. (osoba) lm

ichtiolog (n)
ihtiyolog
  (zoologia, zoologiczny) uczony – specjalista badający ryby
  (zoologia, zoologiczny) specjalistka z dziedziny ichtiologii

ichtiologia /ˌixtʲjɔˈlɔɟja/ (n)
balık bilimi, iktiyoloji
  (zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

id /it/ (n)
alt benlik
  (psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)

idea /iˈdɛa/ (n)
fikik
  myśl przewodnia;
  pomysł

idealista /ˌidɛaˈlʲista/ (n)
idealist
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu
  (przenośnie, przenośnia) lub (ironicznie) marzyciel
  osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami

idealistyczny (adj)
idealist
  gorliwie służący wzniosłej idei

ideał (n)
ideal
  doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień

ideografia (n)
ideografi
  (językoznawstwo, językoznawczy) przedstawianie informacji za pomocą ideogramów

ideogram /ˌidɛˈɔɡrãm/ (n)
ideogram
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

ideolog (n)
ideologu
  twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologia /ˌidɛɔˈlɔɟja/ (n)
ideoloji
  system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

idiom /ˈidʲjɔ̃m/ (n)
deyim
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;
  (przestarzałe, przestarzały) (rzadki, rzadko używany) mowa, narzecze

idiomatyczny (adj)
deyimsel
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoisty dla konkretnego języka, będący idiomem

idiopatyczny (adj)
idiopatik
  (medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

idiota /iˈdʲjɔta/ (n)
salak
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi, tępak

ido /ˈidɔ/ (n)
ido
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

idylla (n)
idil
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi
  (potocznie, potoczny) sielankowe życie

iglicznia /iɡˈlʲiʧ̑ʲɲa/ (n)
geniş burunlu deniz iğnesi
  (ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;

igloo /ˈiɡlu/ /ˈiɡlɔ/ (n)
iglo
  kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu;

ignorować /ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
dikkate almamak
  pomijać, nie zwracać uwagi

iguana /ˌiɡuˈ<sup>w</sup>ãna/ (n)
iguana
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka należąca do legwanów;

igła /ˈiɡwa/ (n)
iğne
  (krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych
  (technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej

ikona /iˈkɔ̃na/ (n)
ikon
  (sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;

ikonografia (n)
ikonografi
  (książkowy) elementy uważane za charakterystyczne dla przedstawianego podmiotu
  (książkowy) ogół przedstawień wizualnych połączonych ze sobą osobą twórcy lub tematyką
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) naukowe interpretowanie obrazów;

ikra /ˈikra/ (n)
balık yumurtası
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb

ile /ˈilɛ/ (interrogativePronoun)
kaç
  używany do pytania o liczność elementów w zbiorze
kaç, nice
  używany do pytania o wielkość

ile /ˈilɛ/ (pronoun)
kaç
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze
kaç, ne kadar
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś

iloczyn /iˈlɔʧ̑ɨ̃n/ (n)
çarpım
  (matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz /iˈlɔras/ (n)
bölüm
  (matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy (adj)
nicel
  dotyczący ilości

ilość /ˈilɔɕʨ̑/ (n)
miktar
  liczba określająca objętość lub masę;
  liczba sztuk

iluzja (n)
hayal
  (psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

imadło /ĩˈmadwɔ/ (n)
mengene
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imam /ˈĩmãm/ (n)
imam
  uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

imbecyl /ĩmˈbɛʦ̑ɨl/ (n)
embesil
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupek

imbir /ˈĩmbʲir/ (n)
zencefil
  (botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imieniny /ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ/ (n)
isim günü
  dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu;

imiesłów /ĩˈmʲjɛswuf/ (n)
ortaç
  (gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imigracja /ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
göç
  napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrant /ĩˈmʲiɡrãnt/ (n)
muhacir
  osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrować (v)
göç etmek
  przybywać do obcego kraju w celu osiedlenia

imię /ˈĩmʲjɛ/ (n)
ad, isim
  indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.;
  imię (1.1) i nazwisko

immaterializm /ˌĩmːatɛrʲˈjalʲism̥/ (n)
immateryalizm
  (filozofia, filozoficzny) teoria, według której materia nie istnieje, a wszystko, co odbieramy zmysłowo, odbieramy w wyniku działań Boga, a nie cząsteczek materii;

immunitet /ˌĩmːũˈɲitɛt/ (n)
bağışıklık
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom

immunologia /ˌĩmːũnɔˈlɔɟja/ (n)
immünoloji
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

immunologiczny (adj)
immünolojik
  związany z immunologią, dotyczący immunologii

impala /ĩmˈpala/ (n)
impala
  (zoologia, zoologiczny) Aepyceros melampus, gatunek afrykańskiej antylopy;

imperializm (n)
emperyalizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

imperium /ĩmˈpɛrʲjũm/ (n)
imparatorluk
  wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje

implementacja /ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
tatbik
  (publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie;

imponujący (adj)
etkileyici
  wzbudzający uznanie i zachwyt

import /ˈĩmpɔrt/ (n)
ithal
  (handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym;
  zaimportowane towary

importować (v)
ithal etmek
  (handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

impotencja /ˌĩmpɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
iktidarsızlık
  (medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;
  (przenośnie, przenośnia) niezdolność do działania

impreza /ĩmˈprɛza/ (n)
parti
  (potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie

improwizować (v)
irticalen söylemek
  (przenośnie, przenośnia) wykonywać z jakichkolwiek dostępnych materiałów
  prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

in situ (adv)
in situ
  w swoim pierwotnym, naturalnym położeniu, miejscu

inaczej /ĩˈnaʧ̑ɛj/ (adv)
aksi
  w innym przypadku

inauguracja /ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja/ (n)
açılış, açış
  (podniośle) uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś ((na przykład) działalności, przedsięwzięcia)

incydent /ĩnˈʦ̑ɨdɛ̃nt/ (n)
kaza
  nagłe, krótkotrwałe, nieoczekiwane, zwykle nieprzyjemne w skutkach wydarzenie

ind /ĩnt/ (n)
indiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indeks /ˈĩndɛks/ (n)
indeks
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji
  (informatyka, informatyczny) dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru
  (statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie

indemnizacja (n)
zararı ödeme
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odszkodowanie

indiański /ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
kızılderili
  związany z Indianami, dotyczący Indian

indoeuropejski /ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
Hint-Avrupa
  (językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indonezyjski /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (n)
Endonezce
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indonezji

indygo (n)
indigo
  kolor ciemnobłękitny

indyk /ˈĩndɨk/ (n)
hindi
  (ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualizm (n)
bireycilik
  poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów

indywidualny /ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
bireysel
  osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny
  właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

inercja /ĩˈnɛrʦ̑ʲja/ (n)
eylemsizlik
  bierne poddawanie się, niechęć do czynu, brak woli podjęcia własnej inicjatywy

infekcja /ĩnˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
enfeksiyon
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

infekować (v)
enfekte etmek
  (medycyna, medyczny) wywoływać infekcję

inflacja /ĩnˈflaʦ̑ʲja/ (n)
enflasyon
  (ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

informacja /ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
haber, bilgi
  poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informatyka /ˌĩnfɔrˈmatɨka/ (n)
bilişim, enformatik
  nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

informować /ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑/ (v)
haber vermek
  przekazywać wiadomość i objaśniać

infrastruktura /ˌĩnfrastrukˈtura/ (n)
altyapı
  podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

inhalator (n)
inhalatör
  (medycyna, medyczny) sprzęt służący do inhalacji i terapii dróg oddechowych;

inicjatywa (n)
ilk adım
  propozycja zrealizowania określonych działań
  skłonność do samodzielnego inicjowania działań
  w grach: pierwszeństwo dające przewagę

inkub /ˈĩŋkup/ (n)
karabasan
  (etnografia, etnograficzny) demon, który pod postacią mężczyzny obcuje z kobietą podczas snu

inkubator /ˌĩŋkuˈbatɔr/ (n)
kuvöz
  (ekonomia, ekonomiczny) (przenośnie, przenośnia) podmiot inwestujący w nowe przedsiębiorstwa
  (medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;

inkwizycja /ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
engizisyon
  (historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

inkwizytor (n)
engizitör
  (historia, historyczny, historycznie) członek sądu inkwizycyjnego

inny /ˈĩnːɨ/ (indefinitePronoun)
başka
  nie ten, jakiś odmienny

innymi słowy /ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ/
başka bir deyişle
  inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach

inskrypcja /ĩw̃ˈskrɨpʦ̑ʲja/ (n)
kitabe
  trwały, pamiątkowy napis zwykle wykuty w kamieniu, czasem wyryty w metalu lub drewnie

inspirować (v)
ilham etmek
  dostarczać natchnienia

instalować /ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑/ (v)
yerleştirmek
  (informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał
  (technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach

instrument /ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt/ (n)
alet
  (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny
  (przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy;

instrument muzyczny (n)
enstrüman, müzik aleti
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instrumentalny (adj)
aletli
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu

instynkt /ˈĩw̃stɨ̃ŋkt/ (n)
içgüdü
  wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji

instytucja /ˌĩw̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
kurum
  zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw

instytut /ĩw̃ˈstɨtut/ (n)
enstitü
  nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

insulina /ˌĩw̃suˈlʲĩna/ (n)
insülin
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;

intelekt /ĩnˈtɛlɛkt/ (n)
entelekt
  zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia

intelektualista (n)
düşünür, entellektüel
  człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe;

intelektualny /ˌĩntɛlɛktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
aklî
  dotyczący intelektu lub intelektualistów

inteligencja /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
akıl, zekâ
  sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligentny /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ/ (adj)
akıllı
  odznaczający się inteligencją

intencja /ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
niyet
  chęć, zamiar

intercyza /ˌĩntɛrˈʦ̑ɨza/ (n)
evlilik sözleşmesi
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej

interes /ĩnˈtɛrɛs/ (n)
iş
  (potocznie, potoczny) (ekonomia, ekonomiczny) firma, działalność gospodarcza

interesujący /ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
ilginç, enteresan, ilgi çekici
  ciekawy, zajmujący

interfejs /ĩnˈtɛrfɛjs/ (n)
arayüz
  (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat
  (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu
  (technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;

interfejs użytkownika /ĩnˈtɛrfɛjs ˌuʒɨtkɔvʲˈɲika/ (n)
kullanıcı arayüzü
  (informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;

interferencja (n)
enterferans
  (fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

interferon (n)
interferon
  (biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;

interlingua /ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva/ (n)
İnterlingua
  (językoznawstwo, językoznawczy) międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

internacjonalizm (n)
enternasyonalizm
  współpraca, solidarność międzynarodowa

interwał /ĩnˈtɛrvaw/ (n)
aralık
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między wysokościami dwóch dźwięków;

intonacja /ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
tonlama
  (językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym;
entonasyon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew;

intranet (n)
iç ağ
  (informatyka, informatyczny) wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;

intronizacja (n)
taçlandırma
  wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego

intryga /ĩnˈtrɨɡa/ (n)
entrika
  chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu

intuicja /ˌĩntuˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲja/ (n)
sezgi
  (filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania
  (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania
  (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;

intuicyjny /ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
sezgili
  wynikający z intuicji, osiągnięty za pomocą intuicji

inwazja /ĩnˈvazʲja/ (n)
işgal
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;

inwentarz /ĩnˈvɛ̃ntaʃ/ (n)
envanter
  trwałe składniki majątku danej osoby fizycznej lub prawnej

inwestor /ĩnˈvɛstɔr/ (n)
yatırımcı
  (ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestować /ˌĩnvɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
yatırım yapmak
  dokonywać inwestycji

inwestycja /ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja/ (n)
yatırım
  (ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inwigilacja /ˌĩnvʲiɟiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
gözaltı
  tajna obserwacja kogoś lub tajny nadzór nad kimś;

inżynier /ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr/ (n)
mühendis
  człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

inżynieria /ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja/ (n)
mühendislik
  nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

iperyt siarkowy /iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
hardal gazı
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;

ipsylon /ipˈsɨlɔ̃n/ /ipˈsʲilɔ̃n/ (n)
epsilon
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej litery alfabetu greckiego, υ;

irański /iˈrãj̃sʲci/ (adj)
İranlı
  odnoszący się do państwa Iran

irbis śnieżny (n)
kar parsı
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
İrlanda
  odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
İrlandaca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany przez Irlandczyków;

ironia /iˈrɔ̃ɲja/ (n)
istihza, alay
  zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

irracjonalny /ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
irrasyonel
  sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

iryd /ˈirɨt/ (n)
iridyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

iskra /ˈiskra/ (n)
kıvılcım
  rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

islam /ˈislãm/ (n)
İslam
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamizacja /ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
İslamlaştırma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamizm /isˈlãmʲism̥/ (n)
İslamcılık
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

islamofobia /ˌislãmɔˈfɔbʲja/ (n)
İslamofobi
  uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islamski /isˈlãmsʲci/ (adj)
İslami
  związany z islamem, dotyczący islamu

islandzki /isˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
İzlanda, İzlandaca
  odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

istnieć /ˈistʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
var olmak
  być, występować w rzeczywistości

istota /iˈstɔta/ (n)
varlık
  coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy
  stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać

iterb /ˈitɛrp/ (n)
iterbiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr /itr̥/ (n)
itriyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

izafet (n)
izafet, tamlama
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) konstrukcja składniowa, występująca m.in. w językach semickich, irańskich i turkijskich, w której jeden rzeczownik określany jest przez inny rzeczownik bądź rzadziej – przez przymiotnik; jej odpowiednikiem w języku polskim jest zwykle rzeczownik z przydawką dopełniaczową lub rzeczownik z przydawką przymiotną

izba /ˈizba/ (n)
meclis
  (urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach

izoglosa /ˌizɔˈɡlɔsa/ (n)
lehçe sınır çizgisi
  (językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izohieta (n)
izoyet
  (metrologia, metrologiczny) linia łącząca na mapie punkty o takich samych wartościach sum opadów;

izolacja (n)
izolasyon
  oddzielenie od otoczenia lub uniemożliwienie kontaktu z otoczeniem

izolator (n)
yalıtkan
  materiał izolujący
  (elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem

izomer (n)
izomer
  (chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;

izotop /iˈzɔtɔp/ (n)
İzotop
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelski /ˌizraˈɛlsʲci/ (adj)
israilli
  odnoszący się do państwa Izrael

iść /iɕʨ̑/ (v)
gitmek, yürümek
  poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
gitmek
  udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo

iść spać /ˈiɕʨ̑ ˈspaʨ̑/ (v)
yatmak
  udawać się na sen

ja /ja/ (n)
ben
  jaźń, jestestwo

ja /ja/ (personalPronoun)
ben
  pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłecznik /jabˈwɛʧ̑ʲɲik/ (n)
elmalı pasta
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto z jabłkami

jabłko /ˈjap.kɔ/ /ˈjap.w̥kɔ/ (n)
diz kapağı
  (potocznie, potoczny) rzepka w kolanie
Âdem elması
  (potocznie, potoczny) wystająca grdyka u mężczyzn, jabłko Adama
elma
  (spożywczy) owoc jabłoni
  przedmiot w kształcie jabłka (1.1) lub je przypominający

jabłko Adama /ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma/ /ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma/ (n)
adem elması
  (przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłoń /ˈjabwɔ̃ɲ/ (n)
elma, elma ağacı
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht /jaxt/ (n)
yat
  (sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jacuzzi /ʤ̑aˈkuzʲi/ (n)
jakuzi
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;

jad /jadɨ/ /jat/ (n)
zehir
  (chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jadalnia /jaˈdalʲɲa/ (n)
yemek odası
  pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

jadalny /jaˈdalnɨ/ (adj)
yenilebilir
  nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jaglica (n)
trahom
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

jagnię /ˈjäɟɲɛ/ (n)
kuzu
  (zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina /ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
kuzu
  (spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)

jagoda /jaˈɡɔda/ (n)
dutsu meyve
  (botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jaguar /jaˈɡu<sup>w</sup>ar/ (n)
jaguar
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jajeczkować (v)
yumurtlamak
  (fizjologia, fizjologiczny) uwalniać z jajnika dojrzałą, gotową do zapłodnienia komórkę jajową

jajko /ˈjäjkɔ/ (n)
yumurta, tohum
  (ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajko sadzone /ˈjäjkɔ saˈʣ̑ɔ̃nɛ/ (n)
göz yumurta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem

jajnik /ˈjäjɲik/ (n)
yumurtalık
  (anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo /ˈjäjɔ/ (n)
yumurta, tohum
  (biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;
yumurta
  (spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;

jajowód /jäˈjɔvut/ (n)
fallop tüpü
  (anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak /jak/ (conjunction)
gibi
  …wprowadzający porównanie
  …łączący zdania wtrącone

jak /jak/ (n)
yak
  (zoologia, zoologiczny) Bos grunniens, ssak z rodziny pustorożców;

jak /jak/ (preposition)
gibi
  …wprowadzający porównanie

jak /jak/ (pronoun)
nasıl
  …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu
gibi, nasıl
  …używany w pytaniach o sposób lub stan

jak się masz /ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ/
nasıl gidiyor
  …otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jak słoń w składzie porcelany /ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ/ (adv)
züccaciye dükkanına giren fil gibi
  w sposób niezręczny, nieumiejętny

jakby /ˈjaɡbɨ/ (conjunction)
gibi
  …określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa

jakiś /ˈjäciɕ/ (indefinitePronoun)
bir
  bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jako /ˈjakɔ/ (preposition)
olarak
  używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jakoś /ˈjakɔɕ/ (pronoun)
bir şekilde
  w pewien, nie do końca określony, sposób

jakościowy (adj)
kalitatif, nitel
  odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość /ˈjakɔɕʨ̑/ (n)
kalite, nitelik
  wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jakucki /jaˈkuʦ̑ʲci/ (adj)
Yakut
  związany z Jakucją lub Jakutami, dotyczący Jakucji lub Jakutów

jakucki /jaˈkuʦ̑ʲci/ (n)
sahaca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język jakucki;

jama /ˈjãma/ (n)
çukur
  wgłębienie w ziemi
  (zoologia, zoologiczny) schronienie zwierząt wykopane w ziemi

jama brzuszna (n)
karın boşluğu
  (anatomia, anatomiczny) jama tułowia położona pomiędzy klatką piersiową a miednicą;

jama ustna /ˈjãma ˈustna/ (n)
ağız
  (anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego;

jamnik /ˈjãmʲɲik/ (n)
dakhund
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;
  (kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1)

jamraj /ˈjãmraj/ (n)
keseli porsuk
  (zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Japon
  dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

jard (n)
yarda
  brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

jarmułka (n)
kippa
  okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów;

jarmuż /ˈjarmuʃ/ (n)
karalahana
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarzmo /ˈjaʒmɔ/ (n)
boyunduruk
  (zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;
  (przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów

jarząbek /jaˈʒɔ̃mbɛk/ (n)
kestane rengi orman tavuğu
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia Linnaeus, gatunek eurazjatyckiego ptaka łownego zamieszkującego gęste starodrzewy;

jarzębina /ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna/ (n)
üvez meyvesi
  owoc jarzębiny (1.1)
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;

jaskinia /jaˈsʲcĩɲa/ (n)
mağara
  naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskółka /jaˈskuwka/ (n)
kırlangıç
  (ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasnowidz /jasˈnɔvʲiʦ̑/ (n)
kahin
  (ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasny /ˈjasnɨ/ (adj)
açık
  (potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty
anlaşılır, açık
  o kolorze: mało intensywny

jaspis /ˈjaspʲis/ (n)
yeşim
  (mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;
  (jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany kamień z jaspisu (1.1)

jastrząb /ˈjasṭʃɔ̃mp/ (n)
atmaca
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka /jaʃˈʧ̑urka/ (n)
kertenkele
  (herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jawa /ˈjava/ (n)
gerçeklik
  rzeczywistość

jazda /ˈjazda/ (n)
gidiş
  przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

jazgarz /ˈjazɡaʃ/ (n)
Trakya levreği
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny okoniowatych;

jazz /ʤ̑ɛs/ (n)
caz
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jazzman (n)
cazcı
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk jazzowy

jałmużna /jawˈmuʒna/ (n)
sadaka, zekât
  (książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowiec /jaˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
ardıç
  (botanika, botaniczny) Juniperus, roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych;

jałówka /jaˈwufka/ (n)
düve
  (zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśmin /ˈjäɕmʲĩn/ (n)
yasemin
  (botanika, botaniczny) Jasminum L, rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jechać /ˈjɛxaʨ̑/ (v)
gitmek
  o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne
  o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (cardinalNumeral)
bir
  liczba 1

jeden za drugim (adv)
teker teker, ayrı ayrı, başka başka
  pojedynczo i bez przerw

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego (idiom)
birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için
  zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność

jednak /ˈjɛdnak/ (conjunction)
ancak
  …łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednoczesny /ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
koşutzamanlı
  odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

jednoczyć (v)
birleştirmek
  łączyć do wspólnego działania wokół jakiejś idei

jednokomórkowy /ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
tek hücreli
  (biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednooki /ˌjɛdnɔˈːci/ (adj)
tek göz
  taki, który ma jedno oko

jednorodny (adj)
monoton
  mający identyczne cechy

jednorożec /ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
tekboynuz
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednostka /jɛdˈnɔstka/ (n)
birey
  (książkowy) osoba, pojedynczy osobnik
birim
  (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis w którym podawana jest dana wartość
  część całości
  placówka określonej instytucji

jednostka astronomiczna (n)
astronomik birim
  (jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednoznaczny /ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
net
  niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

jedwab /ˈjɛdvap/ (n)
ipek
  (włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1);
  (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;

jedwabnik morwowy (n)
ipek böceği
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych, wykorzystywanego do pozyskiwania przędzy na jedwab;

jedynka /jɛˈdɨ̃nka/ (n)
birinci
  nazwa cyfry 1 i liczby 1

jedyny /jɛˈdɨ̃nɨ/ (adj)
tek
  istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedyny w swoim rodzaju /jɛˈdɨ̃nɨ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm rɔˈʣ̑aju/ (adj)
eşi benzeri olmayan
  taki, który jest unikatem

jedzenie /jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
yemek
  coś, co można jeść; żywność, pokarm

jegier (n)
avcı
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników

jego /ˈjɛɡɔ/ (pronoun)
onun
  3. (osoba) lp, rodzaj męski
  3. (osoba) lp, rodzaj nijaki

jej /jɛ̇j/ (pronoun)
o
  3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń /ˈjɛlɛ̃ɲ/ (n)
geyik
  (zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito /jɛˈlʲitɔ/ (n)
bağırsak
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito grube (n)
kalın bağırsak
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jemeński /jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Yemen
  odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła /jɛ̃ˈmʲjɔwa/ (n)
ökseotu
  (botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka /ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka/ (n)
ipekkuyruk
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jen /jɛ̃n/ (n)
yen
  (jednostka monetarna) waluta Japonii;

jer /jɛr/ (n)
dağ ispinozu
  (ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jerozolimczyk /ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmʧ̑ɨk/ (n)
Kudüslü
  mieszkaniec Jerozolimy

jesienny /jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ/ (adj)
sonbahar
  mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień /ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
sonbahar, güz
  pora roku między latem a zimą;

jesion /ˈjɛ̇ɕɔ̃n/ (n)
dişbudak
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;

jesiotr /ˈjɛ̇ɕɔtr̥/ (n)
mersin balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jeszcze /ˈjɛʃʧ̑ɛ/ (particle)
daha
  …oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle
  w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo
  …podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już
  …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej

jezdnia /ˈjɛzdʲɲa/ (n)
yol şeridi
  część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów

jezioro /jɛ̇ˈʑɔrɔ/ (n)
göl
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jezuita (n)
cizvit
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one /ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ/ (proverb)
Roma'dayken Romalılar gibi davran
  jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

jeść /jɛ̇ɕʨ̑/ (v)
yemek
  przyjmować pokarmy

jeździec /ˈjɛ̇ʑʥ̑ɛʦ̑/ (n)
atlı
  (jeździectwo, jeździecki) osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym;

jeż /jɛʃ/ (n)
kirpi
  (zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli /jɛˈʒɛlʲi/ (conjunction)
eğer
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżowiec (n)
denizkestanesi
  (zoologia, zoologiczny) Echinoidea morskie zwierzę należące do szkarłupni;

jeżozwierz /jɛˈʒɔzvʲjɛʃ/ (n)
oklu kirpi
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju jeżozwierzy (1.1)

jeżyna /jɛˈʒɨ̃na/ (n)
böğürtlen, dut
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica

jidysz /ˈjidɨʃ/ (n)
Yidiş
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Żydów aszkenazyjskich;

jod /jɔt/ (n)
iyot
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodła /ˈjɔdwa/ (n)
göknar
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

joga /ˈjɔɡa/ (n)
yoga
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
  tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogging (n)
jogging
  (sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

jogin (n)
yogi
  buddyjski lub hinduistyczny asceta uprawiający jogę;

jogurt /ˈjɔɡurt/ (n)
yoğurt
  (spożywczy) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

jon /jɔ̃n/ (n)
iyon
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

joruba (n)
Yoruba
  język używany przez Joruba;

jot /jɔt/ (n)
je
  nazwa litery J

jubiler /juˈbʲilɛr/ (n)
kuyumcu
  osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

jubileusz /ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
jübile
  ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś

judaizm /juˈda<sup>j</sup>ism̥/ (n)
Musevilik, Yahudilik
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

judo /ˈʤ̑udɔ/ (n)
judo
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki;

jujuba /jüˈjuba/ /ʒuˈʒuba/ (n)
hünnap
  (botanika, botaniczny) Ziziphus, ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;

junta (n)
cunta
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa bądź człon nazwy organu kolegialnego w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej (nazwa odnosi się do wielu różnych organów)
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;

jura /ˈjura/ (n)
Jura
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

jurajski /juˈrajsʲci/ (adj)
Jura
  (geologia, geologiczny) dotyczący jury, występujący, powstały w jurze

jurta /ˈjurta/ (n)
otağ
  (etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;

jury (n)
jüri
  grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie

juta /ˈjuta/ (n)
jüt
  (botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
  (włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
  (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutro /ˈjutrɔ/ (adv)
yarın
  następnego dnia po obecnym

jutro /ˈjutrɔ/ (n)
yarın
  dzień następny w stosunku do obecnego

już /juʃ/ (particle)
daha şimdiden, halihazırda, zaten, çoktan, şimdiden
  …określająca granicę między przeszłością a przyszłością
artık, daha şimdiden
  …podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

jąderko (n)
çekirdekçik
  (biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA;

jądro /ˈjɔ̃ndrɔ/ (n)
er bezi, testis
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;
çekirdek
  (fizyka, fizyczny) centralna część atomu;

jądro komórkowe (n)
hücre çekirdeği
  (biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;

jądrowy /jɔ̃nˈdrɔvɨ/ (adj)
nükleer
  (fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego

jąkanie (n)
kekeleme
  mówienie niewyraźnie, niepłynnie

jąkać (v)
kekelemek
  (rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały

jąkała /jɔ̃ŋˈkawa/ (n)
kekeme
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka
  (potocznie, potoczny) kobieta, która się jąka

jęczeć (v)
ahlamak
  o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

jęczmień /ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
arpa
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
  (spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)
arpacık, arpa
  (potocznie, potoczny) grudka na powiece, powstała wskutek infekcji;

jęk /jɛ̃ŋk/ (n)
inlemek
  żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia
  żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

jętka /ˈjɛ̃ntka/ (n)
birgün sineği
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;

języczek (n)
küçük dil
  (anatomia, anatomiczny) u ssaków: wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego;

język /ˈjɛ̃w̃zɨk/ (n)
dil, lisan
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
  (anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;
  (informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
dil
  część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie
  część buta osłaniająca stopę pod sznurówką

język migowy /ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ/ (n)
işaret dili
  język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język obcy /ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
yabancı dil
  (językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ojczysty /ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ/ (n)
anadili, ana dili
  (językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język programowania /ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa/ (n)
programlama dili
  (informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

język standardowy (n)
standart dil, ölçünlü dil
  (językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka

językoznawca /ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a/ (n)
dilci
  (językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa

językoznawstwo /ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ/ (n)
dil bilimi
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku;

ka /ka/ (n)
ke
  nazwa litery k / K

kabardyjski (adj)
Kabarca
  dotyczący Kabardii albo Kabardyjczyków

kabaret /kaˈbarɛt/ (n)
kabare
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);

kabel /ˈkabɛl/ (n)
kablo
  (elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;

kabina (n)
kabin
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe pomieszczenie mieszkalne na statku

kabriolet /kaˈbrʲjɔlɛt/ (n)
kabriyole
  (motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu)

kabuki /kaˈbuci/ (n)
kabuki
  rodzaj tradycyjnego teatru japońskiego;

kabura (n)
kubur
  (wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac /kaʦ̑/ (n)
mahmurluk
  (potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kaczka /ˈkaʧ̑ka/ (n)
ördek
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1)

kaczka krzyżówka (n)
yeşilbaş
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

kaczor /ˈkaʧ̑ɔr/ (n)
suna
  (ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki

kadaif (n)
kadayıf
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser na bazie sera i opcjonalnie – ciasta filo lub makaroników z semoliny; zwykle po wierzchu barwiony na pomarańczowo i posypywany siekanymi pistacjami; specjalność kuchni narodowych na Bałkanach, Bliskim Wschodzie i w Maghrebie

kadi (n)
kadı
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sędzia muzułmański

kadm /katm̥/ (n)
kadmiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadzidło /kaˈʥ̑idwɔ/ (n)
tütsü
  przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kadłub /ˈkadwup/ (n)
füzelaj
  (potocznie, potoczny) kadłub (1.1) samolotu

kafar /ˈkafar/ (n)
kazık çakıcı
  maszyna do wbijania pali w grunt;

kafenijo /ˌkafɛ̃ˈɲijɔ/ (n)
kahvehane
  typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni

kaftan /ˈkaftãn/ (n)
kaftan
  (krawiectwo) męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;

kaftan bezpieczeństwa /ˈkaftãn ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
deli gömleği
  bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych;

kaganiec /kaˈɡãɲɛʦ̑/ (n)
burunsalık
  siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kajak /ˈkajak/ (n)
eskimo kayığı
  niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajdanki (n)
kelepçe
  para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów;

kajdany (n)
kelepçe
  metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

kajman /ˈkajmãn/ (n)
kayman
  (zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów;

kakadu /kaˈkadu/ (n)
kakadu
  (ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao /kaˈkaɔ/ (n)
kakao
  (spożywczy) proszek z nasion kakaowca
  (botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem

kaktus /ˈkaktus/ (n)
kaktüs
  (botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalafior /kaˈlafʲjɔr/ (n)
karnabahar
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalafonia /ˌkalaˈfɔ̃ɲja/ (n)
kolofan
  (technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

kalarepa /ˌkalaˈrɛpa/ (n)
alabaş
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)

kalcyt /ˈkalʦ̑ɨt/ (n)
kalsit
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, składnik skał osadowych;

kaldera /kalˈdɛra/ (n)
kaldera
  (geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalejdoskop /ˌkalɛjˈdɔskɔp/ (n)
kaleydoskop
  (optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kaleka /kaˈlɛka/ (n)
sakat
  człowiek dotknięty kalectwem
  kobieta dotknięta kalectwem

kalendarz /kaˈlɛ̃ndaʃ/ (n)
takvim
  system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;
  spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);

kalif /ˈkalʲif/ (n)
halife
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kalifat /kaˈlʲifat/ (n)
halifelik, hilafet
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

kaliforn /kaˈlʲifɔrn/ (n)
kaliforniyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kalina /kaˈlʲĩna/ (n)
kartopu
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;

kalkulacja (n)
hesap
  (handel, handlowy) ustalanie kosztów na jednostkę towarów lub usług

kalkulator /ˌkalkuˈlatɔr/ (n)
hesap makinesi
  małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kalmar /ˈkalmar/ (n)
kalamar
  (zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zwierzę z gatunku kalmarów (1.1); zwykle w lm

kaloria /kaˈlɔrʲja/ (n)
kalori
  (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;

kaloryfer /ˌkalɔˈrɨfɛr/ (n)
kalorifer
  element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

kalwinizm /kalˈvʲĩɲism̥/ (n)
Kalvinizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;

kamea (n)
işlemeli akik
  (sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

kameleon /ˌkãmɛˈlɛɔ̃n/ (n)
bukalemun
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, który łatwo zmienia poglądy

kamelia (n)
Japon gülü
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju kamelii (1.1)
  kwiat kamelii (1.2)

kamera /kãˈmɛra/ (n)
kamera
  urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kamerzysta /ˌkãmɛˈʒɨsta/ (n)
kameraman
  ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje

kamieniołom (n)
taş ocağı
  (górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamienisty /ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ/ (adj)
taşlı
  taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

kamień /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
taş
  (mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
  (medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody
  twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;

kamień milowy /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ/ (n)
kilometre taşı
  (związek frazeologiczny) bardzo ważny, przełomowy moment
  słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień młyński (n)
değirmen taşı
  (technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień nazębny (n)
diş taşı
  (stomatologia, stomatologiczny) twardy osad powstający na powierzchni zębów;

kamień żółciowy (n)
safra taşları
  (medycyna, medyczny) złóg powstały w wyniku odkładania się składników żółci;

kamionka /kãˈmʲjɔ̃nka/ (n)
köslek
  (botanika, botaniczny) Rubus saxatilis, gatunek maliny mający lekko kolczaste, płożące się pędy oraz karłowate, szkarłatne owoce;

kamizelka /ˌkãmʲiˈzɛlka/ (n)
yelek
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

kampus /ˈkãmpus/ (n)
kampüs
  kompleks budynków i terenów uniwersyteckich

kamrat /ˈkãmrat/ (n)
arkadaş
  towarzysz, kompan

kanadyjski /ˌkãnaˈdɨjsʲci/ (adj)
Kanadalı
  związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia /kãˈnalʲja/ (n)
kâfir
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanapka /kãˈnapka/ (n)
sandviç
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (handel, handlowy) kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ;

kanarek /kãˈnarɛk/ (n)
kanarya
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanał /ˈkãnaw/ (n)
kanal
  wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków

kancelaria /ˌkãnʦ̑ɛˈlarʲja/ (n)
büro
  (urzędowy) komórka organizacyjna zajmująca się pismami urzędowymi;

kandydat /kãnˈdɨdat/ (n)
aday
  ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kandydatura (n)
adaylık
  bycie kandydatem do czegoś lub kogoś

kangur /ˈkãŋɡur/ (n)
kanguru
  (zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kania /ˈkãɲa/ (n)
çaylak
  (ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanibal /kãˈɲibal/ (n)
yamyam
  człowiek, który jada ludzkie mięso
  zwierzę, które jada przedstawicieli własnego gatunku

kanibalizm /ˌkãɲiˈbalʲism̥/ (n)
yamyamlık
  (zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanikuła /ˌkãɲiˈkuwa/ (n)
eyyamıbahur
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia

kanonierka /ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka/ (n)
gambot
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

kantar /ˈkãntar/ (n)
yular
  (jeździectwo, jeździecki) rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła;

kantata /kãnˈtata/ (n)
kantat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny na głosy solowe;

kanton /ˈkãntɔ̃n/ (n)
kanton
  kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;

kantor /ˈkãntɔr/ (n)
döviz bürosu
  miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną

kaolin /kaˈɔlʲĩn/ (n)
kaolin
  (geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kapar /ˈkapar/ (n)
gebre
  (botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

kapela /kaˈpɛla/ (n)
bando
  (etnografia, etnograficzny) ludowy zespół muzyczny

kapelan (n)
şapel papazı
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

kapelusz /kaˈpɛluʃ/ (n)
şapka, başlık
  (odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapelusznik (n)
şapkacı
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wytwórca kapeluszy

kapeć /ˈkapɛʨ̑/ (n)
terlik
  obuwie używane tylko w domu

kapitalista /ˌkapʲitaˈlʲista/ (n)
kapitalist
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

kapitalizm /ˌkapʲiˈtalʲism̥/ (n)
kapitalizm, anamalcılık
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan /kaˈpʲitãn/ (n)
kaptan
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
  (sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę
kaptan, yüzbaşı
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

kapitał /kaˈpʲitaw/ (n)
anamal
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)
  (przenośnie, przenośnia) niematerialna wartość, zasób do wykorzystania

kapitulacja /ˌkapʲituˈlaʦ̑ʲja/ (n)
teslim olma
  rezygnacja ze swoich zamiarów, przyznanie racji stronie przeciwnej
  warunki poddania się
  zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi

kaplica /kaˈplʲiʦ̑a/ (n)
şapel, küçük kilise
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kapral /ˈkapral/ (n)
çavuş
  (wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

kapsaicyna (n)
kapsaisin
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

kapsułka /kapˈsuwka/ (n)
kapsül
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;

kapsyd (n)
kapsit
  (biologia, biologiczny) białkowa osłonka genomu wirusa;

kaptur /ˈkaptur/ (n)
başlık
  (krawiectwo) część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy;

kapturka /kapˈturka/ (n)
karabaş ötleğen
  (ornitologia, ornitologiczny) Sylvia atricapilla, gatunek małego ptaka z rodziny pokrzewkowatych;

kapucynka (n)
kapuçin maymunu
  (zoologia, zoologiczny) Cebus, rodzaj małpy;

kapusta /kaˈpusta/ (n)
lahana, kelem
  (botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

kapusta kiszona (n)
lahana turşusu
  (spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych;

kapłanka /kapˈwãnka/ (n)
rahibe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która sprawuje posługę religijną

kara /ˈkara/ (n)
ceza
  dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara śmierci /ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
idam cezası, ölüm cezası
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin /kaˈrabʲĩn/ (n)
tüfek
  (wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy /kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
makineli tüfek
  (wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek /ˌkaraˈbʲĩnɛk/ (n)
karabina
  indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karafka /kaˈrafka/ (n)
sürahi
  rodzaj butelki z wąską szyjką;

karaka /kaˈraka/ (n)
karak
  (marynarka) typ dawnego statku transportowego;

karaluch /kaˈralux/ (n)
hamamböceği, hamam böceği
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karaoke /ˌkaraˈɔkɛ/ (n)
karaoke
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

karate /kaˈratɛ/ (n)
karate
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karawan (n)
cenaze arabası
  pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawana /ˌkaraˈvãna/ (n)
kervan
  wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

karawanseraj (n)
kervansaray
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;

karawela /ˌkaraˈvɛla/ (n)
karavel
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;

karaś /ˈkaraɕ/ (n)
havuz balığı
  (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Carassius carassius Linnaeus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

karcer (n)
hücre hapsi
  (więziennictwo, więzienny) kara przebywania w celi bez pryczy

karczoch /ˈkarʧ̑ɔx/ (n)
enginar
  (botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

kardamon /karˈdãmɔ̃n/ (n)
kakule
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)

kardigan /karˈdʲiɡãn/ (n)
hırka
  (odzieżownictwo) rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;

kardio- /ˈkardʲjɔ/
kardiyo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z sercem

kardiolog /karˈdʲjɔlɔk/ (n)
kardiyolog
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego

kardiologia /ˌkardʲjɔˈlɔɟja/ (n)
kardiyoloji
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardynalny (adj)
asıl sayı
  główny, najważniejszy, zasadniczy

kardynał /karˈdɨ̃naw/ (n)
kardinal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;
  (ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków;

karelski (adj)
Kareli
  związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

karelski (n)
Kareli
  (językoznawstwo, językoznawczy) język karelski;

kariera /karʲˈjɛra/ (n)
kariyer
  osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

kark /kark/ (n)
ense
  (anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karma /ˈkarma/ (n)
karma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;

karmazyn /karˈmazɨ̃n/ (n)
al
  barwa intensywnie czerwona

karmel /ˈkarmɛl/ (n)
karamel
  (spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

karmnik /ˈkarmʲɲik/ (n)
kuş besleyici
  (ornitologia, ornitologiczny) drewniana konstrukcja do karmienia ptaków

karnawał /karˈnavaw/ (n)
etkesimi
  okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;
karnaval
  w krajach Ameryki Łacińskiej i Południowej pochody i masowe zabawy pod koniec karnawału (1.1) na ulicach miast
eğlence, karnaval, şenlik
  zabawy w czasie karnawału (1.1)

karnizm (n)
karnizm
  (socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt

karo /ˈkarɔ/ (n)
karo
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karoten (n)
karotin
  (biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujące w wielu roślinach, m.in. marchwi;

karp /karp/ (n)
sazan
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karta /ˈkarta/ (n)
iskambil
  (termin karciany) (sport, sportowy) (zobacz) karta do gry

karta SIM (n)
Simkart
  (telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;

karta do gry /ˈkarta dɔ‿ˈɡrɨ/ (n)
iskambil kağıdı
  (termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;

karta do głosowania (n)
oy pusulası
  (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach

karta graficzna /ˈkarta ɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
görüntü kartı
  (informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera;

karta kredytowa /ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva/ (n)
kredi kartı
  (bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

karta pokładowa (n)
biniş kartı
  (lotnictwo, lotniczy) rodzaj biletu upoważniającego do wejścia na pokład samolotu bądź statku

kartel /ˈkartɛl/ (n)
kartel
  (ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;

kartka /ˈkartka/ (n)
kart
  bon towarowy na artykuły deficytowe
yaprak
  luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

kartkować /kartˈkɔvaʨ̑/ (v)
göz gezdirmek
  oglądać pobieżnie książkę, gazetę itp., przewracając kartka po kartce

kartografia /ˌkartɔˈɡrafʲja/ (n)
haritacılık
  nauka o tworzeniu map;

karton /ˈkartɔ̃n/ (n)
karton kutu
  tekturowe pudełko

karuna (n)
karuna
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się o empatię i okazywanie dobroci cierpiącym;

karuzela /ˌkaruˈzɛla/ (n)
atlıkarınca
  urządzenie do zabawy, które się kręci;

karykatura /ˌkarɨkaˈtura/ (n)
karikatür
  humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

karzeł /ˈkaʒɛw/ (n)
cüce
  (medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
  postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
  (astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

karłowatość (n)
cücelik
  bycie karłowatym, bycie karłem

kasa /ˈkasa/ (n)
kasa
  stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności

kaseta (n)
kaset
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie

kasiarz /ˈkaɕaʃ/ (n)
kasa hırsızı
  (potocznie, potoczny) złodziej okradający kasy pancerne

kask /kask/ (n)
kask
  rodzaj ochronnego nakrycia głowy;
  (historia, historyczny, historycznie) hełm stalowy używany przez dragonów i kirasjerów

kaskader (n)
dublör
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kasta /ˈkasta/ (n)
kast
  (społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet (n)
muşta
  rodzaj dodatkowej broni do walki na pięści w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kasyno /kaˈsɨ̃nɔ/ (n)
gazino, kumarhane
  ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kaszalot /kaˈʃalɔt/ (n)
ispermeçet balinası
  (zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszel /ˈkaʃɛl/ (n)
öksürük
  nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszmir (n)
kaşmir
  (włókiennictwo) miękka tkanina z wełny kóz kaszmirskich;

kasztan /ˈkaʃtãn/ (n)
kestane
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)
  nasienie kasztanowca

kasztanowiec /ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛʦ̑/ (n)
at kestanesi
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., drzewo lub krzew o dużych, dłoniastych liściach i kolczastych owocach zawierających duże, brązowe nasiona;

kat /kat/ (n)
cellat
  osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

katalityczny /ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
katalitik
  (chemia, chemiczny) związany z katalizą, dotyczący katalizy, polegający na katalizie

kataliza (n)
tezleşim
  (chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;

katalizator /ˌkatalʲiˈzatɔr/ (n)
katalizör
  (chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;

katalog /kaˈtalɔk/ (n)
katalog
  (informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;
  spis zawartości biblioteki

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Katalanca
  związany z Katalonią

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (n)
Katalanca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katamaran /ˌkatãˈmarãn/ (n)
katamaran
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle

katapulta /ˌkataˈpulta/ (n)
mancınık
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;

katar /ˈkatar/ (n)
nezle
  (medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;

katarynka (n)
laterna
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

katastrofa /ˌkataˈstrɔfa/ (n)
afet, felaket
  tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katastrofizm (n)
katastrofizm
  pesymistyczny ogląd na życie budowany na przeświadczeniu o nieuchronności zagłady/klęski i spowodowanego nią kryzysu

katedra /kaˈtɛdra/ (n)
katedral
  (kościelny) główny kościół diecezji;

kategoria /ˌkatɛˈɡɔrʲja/ (n)
kategori
  każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji
  każde z podstawowych pojęć danego systemu filozoficznego, bądź nauki

katharewusa (n)
Katarevusa
  (językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;

kation /ˈkatʲjɔ̃n/ (n)
katyon
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katoda /kaˈtɔda/ (n)
katot
  (elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (adj)
Katolik
  związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
Katolik
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik /kaˈtɔlʲik/ (n)
Katolik
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

katownia (n)
işkence odası
  sala tortur

kaucja /ˈkawʦ̑ʲja/ (n)
kefalet
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

kauczuk (n)
kauçuk
  (chemia, chemiczny) surowiec do produkcji gumy;

kauczukowiec (n)
kauçuk ağacı
  (botanika, botaniczny) Hevea Aubl., rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny wilczomleczowatych;

kaukaski /kawˈkasʲci/ (adj)
Kafkas
  wywodzący się z Kaukazu

kawa /ˈkava/ (n)
kahve
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
  (spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój

kawa po turecku /ˈkava ˌpɔ‿tuˈrɛʦ̑ku/ (n)
Türk kahvesi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią)

kawaler /kaˈvalɛr/ (n)
bekâr
  mężczyzna, który nigdy nie był żonaty

kawiarnia /kaˈvʲjarʲɲa/ (n)
kahvehane, kafe
  lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior /ˈkavʲjɔr/ (n)
havyar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawka /ˈkafka/ (n)
küçük karga
  (ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kazachski /kaˈzaxsʲci/ (adj)
Kazakça
  odnoszący się do Kazachów lub Kazachstanu

kazachski /kaˈzaxsʲci/ (n)
Kazakça
  język urzędowy Kazachstanu

kazanie /kaˈzãɲɛ/ (n)
vaaz, hutbe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;

kazirodztwo (n)
ensest
  stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja (n)
vaiz
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kazuar /kaˈzu<sup>w</sup>ar/ (n)
tepeli devekuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Casuarius, duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot;

kał /kaw/ (n)
dışkı
  (fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałamarz /kaˈwãmaʃ/ (n)
hokka
  niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałuża /kaˈwuʒa/ (n)
gölet, su birikintisi
  płytki dołek wypełniony wodą, błotem

każdy /ˈkaʒdɨ/ (pronoun)
her
  odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk /cʨ̑uk/ (n)
başparmak
  (anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

kebab /ˈkɛbap/ (n)
kebap
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;

keczua (n)
Quechua
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Indian Keczua;

keczup /ˈkɛʧ̑up/ (n)
ketçap
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kefir /ˈkɛfʲir/ (n)
kefir
  (spożywczy) napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego;

kelnerka /kɛlˈnɛrka/ (n)
garson
  osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kelwin /ˈkɛlvʲĩn/ (n)
kelvin
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka temperatury w układzie SI, oznaczana K;

kemalistyczny (adj)
Atatürkçü, Kemalist
  związany z kemalizem, dotyczący kemalizmu

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (adj)
Khmer
  związany z Khmerami z Kambodży

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (n)
Khmer
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach

kibic /ˈcibʲiʦ̑/ (n)
taraftar
  osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;

kibuc /ˈcibuʦ̑/ (n)
kibbutz
  izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;

kichać /ˈcixaʨ̑/ (v)
aksırmak, hapşırmak
  gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kichnięcie (n)
hapşırık
  gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem

kichnąć /ˈcixnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
aksırmak
  aspekt dokonany od: kichać

kiedy /ˈcɛdɨ/ (pronoun)
ne zaman
  …służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia

kiedykolwiek /ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk/ (adv)
hiç
  w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś /ˈcɛdɨɕ/ (indefinitePronoun)
bir zaman
  w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kielich /ˈcɛlʲix/ (n)
kadeh
  naczynie do picia z czarką na smukłej nóżce;

kieliszek /cɛˈlʲiʃɛk/ (n)
bardak
  zawartość kieliszka (1.1)
kadeh
  zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;

kielnia /ˈcɛlʲɲa/ (n)
mala
  narzędzie murarskie składające się z płaskiej stalowej płytki i trzonka;

kiepski /ˈcɛpsʲci/ (adj)
geyik
  (potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły

kier /cɛr/ (n)
kupa
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kierowca /cɛˈrɔfʦ̑a/ (n)
şoför, sürücü
  osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica /ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
direksiyon
  (motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierunek /cɛˈrũnɛk/ (n)
yön, istikamet
  droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel

kierunkowskaz /ˌcɛrũŋˈkɔfskas/ (n)
flaşör, sinyal ışığı
  (motoryzacja) urządzenie służące do sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku poruszania się

kiesa /ˈcɛsa/ (n)
cüzdan
  (dawniej, dawny) woreczek wykorzystywany do przechowywania pieniędzy lub kosztowności

kieszeń /ˈcɛʃɛ̃ɲ/ (n)
cep
  (krawiectwo) (odzieżownictwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowe /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ/ (n)
cep harçlığı
  zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki

kieszonkowiec /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
yankesici, kapkaççı, cepçi
  osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieszonkowy /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
cep
  dotyczący kieszonki, związany z kieszonką
  o małym rozmiarze, mogącym pomieścić się w kieszeni

kieł /cɛw/ (n)
köpek dişi
  (zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;

kiełb /cɛwp/ (n)
dere kaya balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna;

kiełbasa /cɛwˈbasa/ (n)
sucuk, sosis, kolbasa, salam
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kij /cij/ (n)
hokey sopası
  długi patyk;

kijanka /ciˈjãnka/ (n)
iribaş
  (zoologia, zoologiczny) larwa płazów bezogonowych prowadząca wodny tryb życia;

kikut /ˈcikut/ (n)
kütük
  (anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona

kilka /ˈcilka/ (indefinitePronoun)
birkaç
  oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)

kilo- /ˈcilɔ/
kilo-
  (fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;

kilobajt /ciˈlɔbajt/ (n)
kilobayt
  (jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka informacji lub pojemności pamięci komputera równa 1 024 bajtom

kilometr /ciˈlɔ̃mɛtr̥/ (n)
kilometre
  jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilometr kwadratowy (n)
kilometrekare
  (metrologia, metrologiczny) jednostka pola powierzchni

kilowatogodzina /ˌcilɔvatɔɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
kilovat saat
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;

kilwater /cilˈvatɛr/ (n)
dümen suyu
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimono /cĩˈmɔ̃nɔ/ (n)
kimono
  (odzieżownictwo) tradycyjny strój japoński;

kindżał (n)
hançer
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym

kinematograf (n)
sinematograf
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;

kinematyka /ˌcĩnɛ̃ˈmatɨka/ (n)
kinematik
  (fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się badaniem ruchu ciał;

kino /ˈcĩnɔ/ (n)
sinema, sinema salonu
  (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy

kiosk /cɔsk/ (n)
köşk
  mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (adj)
Kırgız, Kırgızca
  odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (n)
Kırgızca, Kırgız
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kisiel /ˈciɕɛl/ (n)
kısil
  (technologia, technika, techniczny) (gastronomia), (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser żelujący z mąki ziemniaczanej, owoców (lub soku owocowego), wody i cukru;

kiur /cjur/ (n)
küriyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;

kiwi /ˈki.vʲi/ (n)
kivi
  (spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła /ˈciwa/ (n)
frengi, sifiliz
  (medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

kiść /ciɕʨ̑/ (n)
salkım
  pęk czegoś – owoców, kwiatów, przedmiotów

klacz /klaʧ̑/ (n)
kısrak
  (zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klaka /ˈklaka/ (n)
şakşakçı
  grupa osób wynajęta do oklaskiwania widowiska

klakson /ˈklaksɔ̃n/ (n)
korna
  (motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);

klamra (n)
küme parantezi
  (termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) nawias wężykowato wygięty

klapa /ˈklapa/ (n)
klapa
  wyłóg płaszcza, fraka lub marynarki

klaps /klaps/ (n)
çekim tahtasının
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) urządzenie wykorzystywane między ujęciami;

klarnecista /ˌklarnɛˈʨ̑ista/ (n)
klarnetçi
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie

klarnet /ˈklarnɛt/ (n)
klarnet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa /ˈklasa/ (n)
sınıf
  (edukacja, edukacyjny) grupa dzieci w szkole

klasy (n)
seksek
  zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasycyzm (n)
klasisizm
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;

klasyczny /klaˈsɨʧ̑nɨ/ (adj)
klasik
  związany z kulturą starożytnych Greków lub Rzymian

klasyfikacja /ˌklasɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
sınıflandırma
  systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady
  zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.

klasztor /ˈklaʃtɔr/ (n)
manastır
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klatka /ˈklatka/ (n)
kafes
  skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa /ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva/ (n)
göğüs
  (anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klaustrofobia /ˌklawstrɔˈfɔbʲja/ (n)
klostrofobi
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym

klawesyn /klaˈvɛsɨ̃n/ (n)
klavsen
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawiatura /ˌklavʲjaˈtura/ (n)
klavye
  część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych

klawisz /ˈklavʲiʃ/ (n)
tuş
  element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

klej /klɛj/ (n)
yapıştırıcı, tutkal
  lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klementynka (n)
klemantin
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc klementynki (1.1)

klepsydra /klɛpˈsɨdra/ (n)
kum saati
  przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;

kleptokracja (n)
kleptokrasi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy złodziei, osób skorumpowanych;

klerykalny (adj)
klerikal
  związany z klerykalizmem, charakterystyczny dla klerykalizmu

kleszcz /klɛʃʧ̑/ (n)
kene
  (zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

klient /ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt/ (n)
müşteri
  (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej

klientela /ˌklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nˈtɛla/ (n)
müdavim
  ogół klientów jakiejś instytucji, jakiegoś sklepu, punktu usługowego itp.

klientka /klʲiˈ<sup>j</sup>ɛ̃ntka/ (n)
müşteri
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kobieta kupująca, nabywająca towary lub usługi

klif /klʲif/ (n)
falez
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;

klika /ˈklʲika/ (n)
klik, hizip
  (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;

klimat /ˈklʲĩmat/ (n)
iklim
  (geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;

klimatologia (n)
iklim bilimi
  (meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem klimatu

klimatyczny /ˌklʲĩmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
iklimsel
  związany z klimatem

klimatyzator /ˌklʲĩmatɨˈzatɔr/ (n)
klima
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń;

klin /klʲĩn/ (n)
kama, takoz
  (fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
  kształt tej maszyny

klingoński (adj)
Klingonca
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów

klingoński (n)
Klingonca
  (językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"

kliniczny (adj)
klinik
  (medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego

klinika /ˈklʲĩɲika/ (n)
klinik
  (architektura, architektoniczny) budynek będący siedzibą kliniki (1.1)
  (medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym;

klipa (n)
çelikçomak
  (środowiskowy) gra zespołowa, dawniej szczególnie popularna wśród dzieci i młodzieży;

klon /klɔ̃n/ (n)
akçaağaç, isfendan
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

klosz /klɔʃ/ (n)
fanus
  rodzaj kroju spódnicy, sukni albo spodni rozszerzających się ku dołowi na kształt dzwonu

kloszard /ˈklɔʃart/ (n)
serseri
  odziany w łachy żebrak, często bezdomny

klub /klup/ (n)
kulüp
  stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klub nocny (n)
gece klübü
  lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klucz /kluʧ̑/ (n)
anahtar
  przyrząd do otwierania zamka;
  narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
  kod do szyfru;
  podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
  (elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego
  (informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord

klucz francuski /ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
ingilizanahtarı
  (technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

klucz wiolinowy (n)
sol anahtarı
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umieszczany na pięciolinii znak graficzny wyznaczający położenie nuty g;

klątwa (n)
söz
  (dawniej, dawny) przeklinanie, wykrzykiwanie złych słów
beddua
  życzenie komuś nieszczęścia

klęczeć /ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑/ (v)
diz çökmek
  mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji

kmin rzymski /ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci/ (n)
kimyon
  (botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych, pochodzącej prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym;
  (botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku kminu rzymskiego (1.1)
  (spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku

kminek /ˈkmʲĩnɛk/ (n)
frenk kimyonu
  (botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych;
kimyon
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie

koala /kɔˈala/ (n)
koala
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja /ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
koalisyon
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

kobalt /ˈkɔbalt/ (n)
kobalt
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobiecość (n)
kadınlık
  cecha tego, co kobiece

kobiecy /kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ/ (adj)
feminen
  dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta /kɔˈbʲjɛta/ (n)
kadın, bayan
  dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobra /ˈkɔbra/ (n)
kobra
  (herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

kobuz /ˈkɔbus/ (n)
delice doğan
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco subbuteo, ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;

kobyła /kɔˈbɨwa/ (n)
kısrak
  (zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta dużego wzrostu, niezgrabna, bez wdzięku

koc /kɔʦ̑/ (n)
battaniye, örtü
  gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

kochanie /kɔˈxãɲɛ/ (interjection)
aşkım
  zwrot do osoby, której chce się okazać uczucie sympatii

kochanka /kɔˈxãnka/ (n)
metres
  kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochać /ˈkɔxaʨ̑/ (v)
sevmek
  odczuwać miłość do kogoś
  uwielbiać jakąś rzecz
  uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem

kocioł /ˈkɔʨ̑ɔw/ (n)
kazan
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody)

kod /kɔt/ (n)
kod
  system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod kreskowy /ˈkɔt krɛˈskɔvɨ/ (n)
barkod, bar kod
  standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod pocztowy (n)
posta kodu
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek

kod źródłowy /ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ/ (n)
kaynak kodu
  (informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

kodeina (n)
kodein
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny;

kodeks /ˈkɔdɛks/ (n)
mahtuta
  stara księga rękopiśmienna powstała z szeregu składek, ułożonych jedna na drugiej i spojonych ze sobą u grzbietu;

kodować (v)
kodlamak
  szyfrować używając kodu

kofeina /ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
kafein
  (biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kofta (n)
köfte
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z tradycyjnej kuchni hinduskiej, kaukaskiej, bliskowschodniej i bałkańskiej, rodzaj pulpetów z mielonego mięsa z dodatkami, przyrządzanych również w wersji wegańskiej

kogeneracja /ˌkɔɡɛ̃nɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
kojenerasyon
  (technologia, technika, techniczny) proces jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni

kogut /ˈkɔɡut/ (n)
horoz
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

koherencja (n)
koherent
  wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi

kohorta /kɔˈxɔrta/ (n)
kohort
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;

kojot /ˈkɔjɔt/ (n)
kır kurdu
  (zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

kok /kɔk/ (n)
topuz
  (fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy

koka /ˈkɔka/ (n)
koka
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Erythroxylum coca Lam., krasnodrzew pospolity, krzew z którego uzyskuje się kokainę

kokaina /ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
kokain
  silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokon (n)
koza
  (zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt;

kokoryczka wielokwiatowa (n)
boğumluca otu
  (botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka, występującej w Europie, Azji i Ameryce Północnej;

koktajl /ˈkɔktajl/ (n)
kokteyl
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;

koktajl Mołotowa /ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva/ (n)
Molotof kokteyli
  (potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną;

kolacja /kɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
akşam yemeği
  posiłek wieczorny, ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano /kɔˈlãnɔ/ (n)
diz
  (anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolarstwo /kɔˈlarstfɔ/ (n)
bisiklet
  (sport, sportowy) forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolaż (n)
kolaj
  (sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

kolba /ˈkɔlba/ (n)
koçan
  (botanika, botaniczny) rodzaj kwiatostanu i owocostanu;

kolchicyna /ˌkɔlxʲiˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
kolşisin
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy alkaloidów, silnie trująca, otrzymywana z nasion zimowita jesiennego, stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej i leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej;

kolczatka /kɔlˈʧ̑atka/ (n)
ekidna
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tachyglossus, żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;
seyyar kapan
  zapora drogowa z pasa z kolcami

kolczuga /kɔlˈʧ̑uɡa/ (n)
örme zincir
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę;

kolczyk /ˈkɔlʧ̑ɨk/ (n)
küpe
  ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolebka /kɔˈlɛpka/ (n)
beşik
  kołyska, łóżeczko dla dziecka

kolega /kɔˈlɛɡa/ (n)
-taş
  towarzysz pracy, nauki lub zabawy

koleina /ˌkɔlɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
tekerlek izi
  ślad, wgłębienie pozostawione przez koła lub płozy pojazdu;

kolej /ˈkɔlɛj/ (n)
demir yolu
  środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolejka /kɔˈlɛjka/ (n)
kuyruk
  uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;
  (informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych;

kolejka górska (n)
lunapark treni
  urządzenie rozrywkowe w formie konstrukcji z wysokimi wzniesieniami, stromiznami i ostrymi zakrętami, po której poruszają się wagoniki z pasażerami;

kolejność /kɔˈlɛjnɔɕʨ̑/ (n)
ardışıklık, sıralama, sıralılık
  uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolekcja /kɔˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
koleksiyon
  zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.)
  zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon
  (informatyka, informatyczny) obiekt mogący przechowywać w określonej strukturze danych dowolną liczbę innych obiektów

kolekcjoner /ˌkɔlɛkˈʦ̑ʲjɔ̃nɛr/ (n)
koleksiyoncu
  osoba, która coś kolekcjonuje; właściciel kolekcji

kolektywizacja (n)
kolektivizasyon
  nadawanie czemuś formy kolektywnej;

kolendra /kɔˈlɛ̃ndra/ (n)
kişniş
  (botanika, botaniczny) Coriandrum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koliber /kɔˈlʲibɛr/ (n)
sinek kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (n)
koloni, müstemleke
  (biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;

kolonializm /ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥/ (n)
sömürgecilik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonialny /ˌkɔlɔ̃ˈɲalnɨ/ (adj)
kolonyal
  związany z terytorium kolonii, dotyczący terytorium kolonii

kolonizacja (n)
koloni
  tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych

kolonizować (v)
sömürge kurmak
  przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

kolonoskopia /ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja/ (n)
kolonoskopi
  (medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor /ˈkɔlɔr/ (n)
renk
  cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;
  (termin karciany) symbol na karcie umieszczony obok jej wartości;
  (zobacz) kolory

kolorowanka /ˌkɔlɔrɔˈvãnka/ (n)
boyama kitabı
  książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami;

kolumna /kɔˈlũmna/ (n)
kolon, sütun
  (architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

komandos (n)
komando
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony do zadań specjalnych

komar /ˈkɔ̃mar/ (n)
sivrisinek
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

kombajn /ˈkɔ̃mbajn/ (n)
biçerdöver
  (rolnictwo, rolniczy) wieloczynnościowa maszyna rolnicza do zmechanizowanego zbierania plonów

kombi /ˈkɔ̃mbʲi/ (n)
steyşın
  (motoryzacja) samochód z nadwoziem typu kombi (1.1)

kombinacja (n)
birleştirme
  łączenie składowych w całość oraz efekt tego działania

komedia /kɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
güldürü, komedi
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

komentarz /kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
tefsir
  uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

komentować /ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
yorumlamak
  wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

kometa /kɔ̃ˈmɛta/ (n)
kuyruklu yıldız
  (astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komik /ˈkɔ̃mʲik/ (n)
komedyen
  artysta estradowy zabawiający publiczność śmiesznymi występami

kominek /kɔ̃ˈmʲĩnɛk/ (n)
şömine
  otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;

kominiarz /kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ/ (n)
ocakçı
  rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisarz (n)
komiser
  urzędnik posiadający szczególne pełnomocnictwa

komisja /kɔ̃ˈmʲisʲja/ (n)
komisyon
  grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komitet /ˈkɔ̃mʲitɛt/ (n)
komite, kurul, heyet
  grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komoda /kɔ̃ˈmɔda/ (n)
şifonyer
  mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora gazowa /kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva/ (n)
gaz odası
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

kompania /kɔ̃mˈpãɲja/ (n)
bölük
  (wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;
  kilka osób spędzających wspólnie czas

kompas /ˈkɔ̃mpas/ (n)
pusula
  (geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompensacja /ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja/ (n)
telafi
  (ekonomia, ekonomiczny) wzajemne umorzenie wierzytelności u dwóch osób, które są dla siebie zarówno dłużnikami, jak i wierzycielami
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) przejmowanie funkcji niepełnosprawnego lub utraconego narządu lub czynnika biologicznego

kompetencja /ˌkɔ̃mpɛˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
yetki
  zakres czyiś uprawnień, władzy, spraw, którymi ktoś zajmuje się
  zakres czyjejś wiedzy

kompilacja /ˌkɔ̃mpʲiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
derleme
  (informatyka, informatyczny) tłumaczenie przez kompilator kodu źródłowego na równoważny kod wynikowy
  (informatyka, informatyczny) wynik kompilacji (1.3), skompilowany program
  dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat
  wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)

kompilator /ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr/ (n)
derleyici
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji;

kompleks niższości (n)
aşağılık kompleksi
  (psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;

komplement (n)
iltifat
  grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała

komplementariusz (n)
sınırsız sorumlu ortak
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zarządzanie) aktywny wspólnik w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który ponosi odpowiedzialność bez ograniczenia za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli

kompletny /kɔ̃mˈplɛtnɨ/ (adj)
tamam
  cały, będący w komplecie

komplikacja (n)
zorlaşma
  dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń

kompost /ˈkɔ̃mpɔst/ (n)
kompost
  produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompozytor /ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr/ (n)
besteci
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompresja /kɔ̃mˈprɛsʲja/ (n)
deriştirme
  (fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;
  (informatyka, informatyczny) operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów;

kompromis /kɔ̃mˈprɔ̃mʲis/ (n)
uzlaşma, taviz
  sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

komputer /kɔ̃mˈputɛr/ (n)
bilgisayar
  (informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;

komputer osobisty (n)
kişisel bilgisayar
  (informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komunikacja /ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
komünikasyon
  ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;

komunista /ˌkɔ̃mũˈɲista/ (n)
komünist, kırmızı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu

komunistyczny /ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
komünist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm /kɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
komünizm
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka /kɔ̃ˈmurka/ (n)
hücre, göze
  (biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;

koncentracja /ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtraʦ̑ʲja/ (n)
konsantrasyon, dikkat toplaşımı
  (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) skupienie uwagi

koncentrat pomidorowy (n)
salça
  (spożywczy) zagęszczony przecier pomidorowy pozbawiony pestek i skóry

koncepcja /kɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
fikir
  ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu

koncern /ˈkɔ̃nʦ̑ɛrn/ (n)
şirketler grubu
  (ekonomia, ekonomiczny) zjednoczenie przedsiębiorstw o odrębnej osobowości prawnej;

koncert /ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt/ (n)
konser, dinleti
  występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

koncertmistrz (n)
konzermeister
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) główny instrumentalista danej grupy instrumentów w orkiestrze symfonicznej, najczęściej pierwszy skrzypek

kondensator /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr/ (n)
kondansatör
  (elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

kondor /ˈkɔ̃ndɔr/ (n)
kondor
  (ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny

konduktor /kɔ̃nˈduktɔr/ (n)
kondüktör
  osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

konewka /kɔ̃ˈnɛfka/ (n)
sulama kovası
  pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfederacja /ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
konfederasyon
  (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania

konferencja prasowa /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva/ (n)
basın konferansı
  spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów;

konfiskata (n)
el koymak
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

konfiskować /ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑/ (v)
el koymak
  dokonywać konfiskaty

konfitura /ˌkɔ̃nfʲiˈtura/ (n)
marmelat
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce smażone w syropie cukrowym;

konflikt /ˈkɔ̃nflʲikt/ (n)
çatışma
  sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności

konfrontacja (n)
yüzleşme
  konflikt między wrogimi stronami
  porównanie ze sobą, zestawiając cechy wspólne i rozbieżne

konfucjanizm (n)
konfüçyüsçülük
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;

kongres /ˈkɔ̃ŋɡrɛs/ (n)
konferans
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja
  najwyższy organ niektórych organizacji
  zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji

koniak /ˈkɔ̃ɲak/ (n)
kanyak, konyak
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniczyna /ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
yonca
  (botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
  liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

koniec /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
son
  chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
  miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
  okoliczności końca (1.2)
son, sonuç
  ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

koniec świata /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata/ (n)
dünyanın sonu
  (potocznie, potoczny) miejsce bardzo odległe

koniecznie (adv)
mutlak
  bezwzględnie, absolutnie

konieczność /kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
zorunluluk
  coś, czego nie można uniknąć

konik morski /ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci/ (n)
denizatı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;

koniugacja /ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
çekim
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

koniunkcja /kɔ̃ˈɲũŋkʦ̑ʲja/ (n)
içtima
  (astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”;
  (matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń

konkordat /kɔ̃ŋˈkɔrdat/ (n)
konkordato
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

konkretnie (adv)
somut
  w sposób dokładnie określony

konkubina /ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna/ (n)
eş
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

konkurencja /ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
rekabet
  (ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży
  (biologia, biologiczny) oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną
  (ekonomia, ekonomiczny) jednostki konkurujące ze sobą
  ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy

konkurować (v)
boy ölçüşmek
  robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

konkurs /ˈkɔ̃ŋkurs/ (n)
müsabaka
  (sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konopie /kɔ̃ˈnɔpʲjɛ/ (n)
kendir, kenevir
  (botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

konsensus /kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus/ (n)
oybirliği
  porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konserwacja (n)
bakım
  (technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;

konserwatysta /ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨsta/ (n)
muhafazakâr
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii konserwatywnej lub jej sympatyk
  (książkowy) osoba przywiązana do tradycji i niechętna wszelkim zmianom

konserwatyzm /ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥/ (n)
muhafazakarlık
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)
  postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

konserwować /ˌkɔ̃w̃sɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
konservesi yapmak
  chronić coś przed zniszczeniem za pomocą odpowiednich środków; utrzymywać we właściwym stanie

konsjerż (n)
kapıcı
  dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

konsorcjum /kɔ̃w̃ˈsɔrʦ̑ʲjũm/ (n)
birliktelik
  (zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;

konsternacja /ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja/ (n)
dehşet
  stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji

konstruktor /kɔ̃w̃ˈstruktɔr/ (n)
konstrüktör
  ktoś zajmujący się konstruowaniem czegoś, np. inżynier projektujący budynki

konstytucja /ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
anayasa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucjonalista /ˌkɔ̃w̃stɨtuʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista/ (n)
anayasacı
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik zajmujący się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym

konstytucyjny /ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
anayasal
  dotyczący konstytucji
  zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsul /ˈkɔ̃w̃sul/ (n)
konsolos
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną;
  (historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;

konsulat /kɔ̃w̃ˈsulat/ (n)
konsolosluk
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

konsultacja /ˌkɔ̃w̃sulˈtaʦ̑ʲja/ (n)
konsültasyon
  narada specjalistów lub decydentów przed decyzją w jakiejś sprawie
  udzielanie rad i wyjaśnień przez specjalistę lub rzeczoznawcę
  zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy

konsumpcja /kɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja/ (n)
tüketim
  zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie

kontakt /ˈkɔ̃ntakt/ (n)
bağlantı
  zetknięcie się

kontekst /ˈkɔ̃ntɛkst/ (n)
bağlam
  (językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

kontener /kɔ̃nˈtɛ̃nɛr/ (n)
konteyner
  (informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;

konto /ˈkɔ̃ntɔ/ (n)
hesap
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

kontrabanda /ˌkɔ̃ntraˈbãnda/ (n)
kaçak
  nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

kontrabas /kɔ̃nˈtrabas/ (n)
kontrbas
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontrakt /ˈkɔ̃ntrakt/ (n)
kontrat
  umowa dotycząca jakiegoś przedsięwzięcia lub czyjegoś zatrudnienia

kontrola /kɔ̃nˈtrɔla/ (n)
kontrol
  (potocznie, potoczny) nadzór nad kimś lub nad czymś
  sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi

kontrola jakości /kɔ̃nˈtrɔla jaˈkɔɕʨ̑i/ (n)
kalite kontrolü
  świadome działania przedsiębiorstwa mające na celu dbanie o jakość towarów i usług;

kontrowersja (n)
tartışma
  niejednoznaczność opinii w jakiejś sprawie, wywołująca dyskusje, sprzeczki

kontrowersyjny /ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ/ (adj)
ihtilaflı
  wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje

kontrwywiad /kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat/ (n)
karşı casusluk
  instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontynent /kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
kıta, anakara
  (geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynuacja (n)
devam
  dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuować /ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
devam etmek
  dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konurbacja /ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja/ (n)
konürbasyon
  zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

konwalia /kɔ̃nˈvalʲja/ (n)
müge, inci çiçeği
  (botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwencja /kɔ̃nˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
antlaşma
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa międzynarodowa

kooperacja /ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
kooperasyon
  współpraca, współdziałanie

koordynacja (n)
koordinasyon
  organizowanie i planowanie wspólnych działań

koordynować (v)
koordine etmek
  kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

kopalnia /kɔˈpalʲɲa/ (n)
maden, maden ocağı
  (górnictwo, górniczy) zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

koparka /kɔˈparka/ (n)
ekskavatör
  (maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać /ˈkɔpaʨ̑/ (v)
tekme atmak
  uderzać kogoś / coś nogą

koper /ˈkɔpɛr/ (n)
dere otu, dereotu
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

koper włoski /ˈkɔpɛr ˈvwɔsʲci/ (n)
rezene
  (botanika, botaniczny) gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kopru włoskiego (1.1)
  (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona kopru włoskiego (1.2)
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna ze zgrubiałych łodyg kopru włoskiego (1.2)

kopernik /kɔˈpɛrʲɲik/ (n)
kopernikyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

koperta /kɔˈpɛrta/ (n)
zarf
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopia /ˈkɔpʲja/ (n)
cirit
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;

kopiec (n)
öbek
  (informatyka, informatyczny) struktura danych oparta na drzewie, w której wartości potomków węzła są w stałej relacji z wartością rodzica
höyük
  (książkowy) lub (architektura, architektoniczny) pomnik w formie takiego wzniesienia

kopiejka /kɔˈpʲjɛ̇jka/ (n)
kapik
  (jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;

kopolimer (n)
kopolimer
  (chemia, chemiczny) polimer, któreg łańcuchy zawierają dwa lub więcej rodzajów merów;

kopulować /ˌkɔpuˈlɔvaʨ̑/ (v)
çiftleşmek
  (fizjologia, fizjologiczny) odbywać stosunek seksualny

kopuła /kɔˈpuwa/ (n)
kubbe, kümbet
  (architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

kopyto /kɔˈpɨtɔ/ (n)
toynak, tırnak
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora /ˈkɔra/ (n)
kabuk
  (botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką
  (botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

koral /ˈkɔral/ (n)
mercan
  (biologia, biologiczny) koralowiec
  (jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny
  (mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców;

koralowiec (n)
mercan
  (zoologia, zoologiczny) osiadłe zwierzę morskie z gromady koralowców;

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
Kore
  odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (n)
Kore
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

korek /ˈkɔrɛk/ (n)
tıkanıklık
  (transport, transportowy) (potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym;

korespondencja /ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
mektuplaşma
  wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)

korespondent (n)
muhabir
  ktoś kto koresponduje

koriacki (n)
Koryakça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język koriacki;

korkociąg /kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
tirbuşon, burgu
  urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

kormoran /kɔrˈmɔrãn/ (n)
karabatak
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornet /ˈkɔrnɛt/ (n)
kornet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy

kornik /ˈkɔrʲɲik/ (n)
kabuk böceği
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący pod korą chrząszcz, ksylofag;

korniszon (n)
kornişon
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mały ogórek gruntowy poddany marynowaniu w zalewie octowej

koromysło (n)
omuzluk
  nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą;

korona /kɔˈrɔ̃na/ (n)
taç
  atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
  (jednostka monetarna) waluta w Czechach;
  (jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
  (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech

koronacja (n)
taç giyme töreni
  akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus (n)
koronavirüs
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;

koronka /kɔˈrɔ̃nka/ (n)
dantel
  (włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici;

koronkowy /ˌkɔrɔ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
dantelli
  wykonany z koronki

korozja (n)
aşınma
  proces niszczenia metalu lub innego materiału na skutek kontaktu z otoczeniem;

kort /kɔrt/ (n)
kort
  (sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

kortyzon (n)
kortizon
  (biochemia, biochemiczny) hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie

korund /ˈkɔrũnt/ (n)
korendon
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu;

korupcja /kɔˈrupʦ̑ʲja/ (n)
rüşvet
  nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korweta (n)
korvet
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
  (marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

korytarz /kɔˈrɨtaʃ/ (n)
koridor, dehliz
  (budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

koryto /kɔˈrɨtɔ/ (n)
yalak
  podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

korzeń /ˈkɔʒɛ̃ɲ/ (n)
kök
  (botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

korzystny /kɔˈʒɨstnɨ/ (adj)
avantajlı
  przynoszący korzyść
  sprzyjający

korzyść /ˈkɔʒɨɕʨ̑/ (n)
avantaj
  zysk, pożytek

kos /kɔs/ (n)
karatavuk
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku kosów (1.1)

kosa /ˈkɔsa/ (n)
tırpan
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosarz /ˈkɔsaʃ/ (n)
mücdeci
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach;

kosmiczny /kɔsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
kozmik
  odbywający się w kosmosie
  związany z kosmosem, dotyczący kosmosu
  (przenośnie, przenośnia) bardzo duży

kosmodrom /kɔsˈmɔdrɔ̃m/ (n)
uzay üssü
  (astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;

kosmologia /ˌkɔsmɔˈlɔɟja/ (n)
kozmoloji
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmonauta /ˌkɔsmɔ̃ˈnawta/ (n)
kozmonot
  człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

kosmos /ˈkɔsmɔs/ (n)
kozmos, acun
  (astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

kosowski (adj)
Kosova
  odnoszący się do Kosowa

kostium /ˈkɔstʲjũm/ (n)
kostüm
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać

kostka /ˈkɔstka/ (n)
ayak bileği
  (anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;

kostka lodu (n)
buz küpü
  lód w kształcie małego sześcianu powstały w wyniku zamrożenia wody w odpowiedniej formie

kostnica /kɔˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
morg
  pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kosz /kɔʃ/ (n)
çöp kutusu
  (informatyka, informatyczny) folder systemowy do przechowywania usuniętych plików
  pojemnik na odpady
sepet
  pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

koszarowy (adj)
kışla
  (wojskowość, wojskowy) związany z koszarami

koszerny (adj)
kaşer
  taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków

koszmar /ˈkɔʃmar/ (n)
kâbus, karabasan
  marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

koszt /kɔʃt/ (n)
masraf
  (ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować /kɔˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
mal olmak
  mieć jakąś cenę w pieniądzu

koszula /kɔˈʃula/ (n)
gömlek
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszula nocna (n)
gecelik
  (krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu;

koszyk /ˈkɔʃɨk/ (n)
sepet
  mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

koszykówka /ˌkɔʃɨˈkufka/ (n)
basketbol, basket
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot /kɔt/ (n)
kedi
  (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe;

kot bengalski /ˈkɔd bɛ̃ŋˈɡalsʲci/ (n)
pars kedisi
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;

kot syjamski /ˈkɔt sɨˈjãmsʲci/ (n)
siyam kedisi
  (felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;

kotek /ˈkɔtɛk/ (n)
kedicik
  (językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

kotek cętkowany (n)
balıkçı kedi
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;

kotka /ˈkɔtka/ (n)
kedi
  (zoologia, zoologiczny) samica kota

kotwica /kɔtˈfʲiʦ̑a/ (n)
çıpa
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kowadło /kɔˈvadwɔ/ (n)
örs
  (technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal /ˈkɔval/ (n)
demirci, nalbant
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;

kowariancja /ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja/ (n)
kovaryans
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

koza /ˈkɔza/ (n)
keçi
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozak /ˈkɔzak/ (n)
çizme
  wysoki but damski ze skóry

kozia bródka /ˈkɔʑa ˈbrutka/ (n)
keçi sakalı
  zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki

kozica /kɔˈʑiʦ̑a/ (n)
dağ keçisi
  (zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

kozieradka (n)
boy otu
  (botanika, botaniczny) Trigonella, rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum)

koziorożec (n)
dağ keçisi
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych;

kozioł ofiarny /ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ/ (n)
günah keçisi
  (biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi
günah keçisi, şamar oğlanı
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;

kołchoz /ˈkɔwxɔs/ (n)
kolhoz
  spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan /ˈkɔwʧ̑ãn/ (n)
okluk
  podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołdra /ˈkɔwdra/ (n)
yorgan
  element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

kołnierz /ˈkɔwʲɲɛʃ/ (n)
yaka
  część ubrania otaczająca szyję;

koło /ˈkɔwɔ/ (n)
tekerlek, teker
  przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło garncarskie /ˈkɔwɔ ɡarn̥ˈʦ̑arsʲcɛ/ (n)
çömlekçi çarkı
  urządzenie do wykonywania przedmiotów i narzędzi z gliny techniką toczenia;

koło wodne (n)
su çarkı
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;

koło zębate /ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ/ (n)
dişli çark
  (mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;

kołowrotek (n)
çıkrık
  (mechanika) (włókiennictwo) (dawniej, dawny) urządzenie mechaniczne służące do przędzenia nici;

kołowrót (n)
ırgat
  (mechanika) drewniana oś z korbą, np. do wyciągania ze studni wiadra z wodą

kołpak (n)
kalpak
  (historia, historyczny, historycznie) wysoka czapka bez daszka o cylindrycznym lub stożkowatym kształcie, futrzana lub obszyta futrem, noszona w średniowieczu przez Tatarów, popularna w Polsce od XV do XIX w.;
jant kapağı
  (motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;

kołysanka /ˌkɔwɨˈsãnka/ (n)
ninni
  piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

kołyska /kɔˈwɨska/ (n)
beşik
  sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

koń /kɔ̃ɲ/ (n)
kulplu beygir, at
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach
at, beygir
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;
  (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;

koń mechaniczny /ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
beygir gücü
  (fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

koń trojański /ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci/ (idiom)
Truva atı
  (przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp

kończyć /ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
bitirmek, bitmek
  wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca

kości zostały rzucone /ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ/ (idiom)
zar atıldı
  (książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościec /ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑/ (n)
iskelet
  (anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt
  (potocznie, potoczny) zespół istotnych elementów określonej całości

kościół /ˈkɔɕʨ̑uw/ (n)
kilise
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;

kość /kɔɕʨ̑/ (n)
kemik
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
zar
  wielościan z oczkami służący do gry;

kość sitowa /ˈkɔɕʨ̑ ɕiˈtɔva/ (n)
etmoid kemik
  (anatomia, anatomiczny) kość nieparzysta, ograniczająca jamę czaszki, oczodoły i jamę nosowej;

kość słoniowa /ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva/ (n)
fildişi
  (zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlę (n)
oğlak
  (zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej

kpiarz /kpʲjaʃ/ (n)
alaycı
  człowiek skłonny do kpin, naśmiewający się z innych

krab /krap/ (n)
yengeç
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;

kradzież /ˈkraʥ̑ɛʃ/ (n)
hırsızlık
  przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraj /kraj/ (n)
ülke, memleket
  (geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
  państwo

krajobraz /kraˈjɔbras/ (n)
peyzaj
  wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;

krakać /ˈkrakaʨ̑/ (v)
gaklamak
  wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk
  (przenośnie, przenośnia) wygłaszać pesymistyczne sądy

krakwa /ˈkrakfa/ (n)
boz ördek
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas strepera, gatunek kaczki pływającej;

kran /krãn/ (n)
musluk
  rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

krater /ˈkratɛr/ (n)
krater
  (geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;

krawat /ˈkravat/ (n)
kravat, boyunbağı
  (krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawiec /ˈkravʲjɛʦ̑/ (n)
terzi
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawędź /ˈkravɛ̃ɲʨ̑/ (n)
kenar
  (geometria) odcinek będący częścią wspólną dwóch ścian wielościanu lub powierzchni wielościennej;
  (matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;
  miejsce wyznaczające ostry lub ekstremalny koniec czegoś

krawężnik /kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik/ (n)
bordür
  (budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

kraść /kraɕʨ̑/ (v)
çalmak
  brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreacjonizm /ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
yaratılışçılık
  pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga);

kreda /ˈkrɛda/ (n)
tebeşir
  (edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;

kredyt /ˈkrɛdɨt/ (n)
kredi
  (ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

krem /krɛ̃m/ (n)
krem
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru;

krem do opalania /ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa/ (n)
güneş kremi
  krem do ochrony przed słońcem

kremacja /krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
kremasyon
  spalenie ciała zmarłej osoby

krematorium /ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm/ (n)
krematoryum
  budynek, w którym spopiela się zwłoki ludzkie;

kret /krɛt/ (n)
köstebek
  (zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

kretowisko /ˌkrɛtɔˈvʲiskɔ/ (n)
köstebek deliği
  teren pokryty kretowiskami (1.1)

krew /krɛf/ (n)
kan
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;
  (przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa

krewetka /krɛˈvɛtka/ (n)
karides
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
  (zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krewna /ˈkrɛvna/ (n)
akraba
  osoba płci żeńskiej mająca z kimś wspólnego przodka

krewny /ˈkrɛvnɨ/ (n)
akraba
  człowiek mający z kimś wspólnego przodka

krochmal (n)
kola
  (chemia, chemiczny) roztwór wodny skrobii roślinnej
  (rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów
  mączka do usztywniania tkanin, najczęściej ziemniaczana

krocze (n)
perine, apış arası
  (anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

krogulec /krɔˈɡulɛʦ̑/ (n)
bayağı atmaca
  (ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

krok /krɔk/ (n)
adım
  przestawienie nogi, by wykonać ruch

krokiew (n)
mertek
  (budownictwo) ukośna belka, element wiązara dachowego;

krokodyl /krɔˈkɔdɨl/ (n)
timsah
  (herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokosz (n)
aspir
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku krokosz barwierski;

krokus /ˈkrɔkus/ (n)
çiğdem
  (botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1)

kromka /ˈkrɔ̃mka/ (n)
dilim
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kronika /ˈkrɔ̃ɲika/ (n)
kronik
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;

kropka /ˈkrɔpka/ (n)
nokta
  znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:

kropla /ˈkrɔpla/ (n)
damla
  drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla, która przepełnia czarę /ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ/ (n)
Giọt nước làm tràn ly
  dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

krosno /ˈkrɔsnɔ/ (n)
dokuma tezgahı
  (włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;

krowa /ˈkrɔva/ (n)
inek, sığır
  (zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje /ˈkrɔva ˈktura ˈduʒɔ ˈrɨʧ̑ɨ ˈmawɔ ˈmlɛka ˈdajɛ/ (proverb)
havlayan köpek ısırmaz
  z przechwałek niewiele wynika

krtaniowy (adj)
gırtlakçıl
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący krtani

krtań /kr̥tãɲ/ (n)
gırtlak
  (anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchy /ˈkruxɨ/ (adj)
hassas
  (przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby

krucjata /kruˈʦ̑ʲjata/ (n)
Haçlı Seferleri
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;

krucyfiks /kruˈʦ̑ɨfʲiks/ (n)
haç, krüsif
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruk /kruk/ (n)
kuzgun, karga
  (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruk krukowi oka nie wykole /ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ/ (proverb)
it iti ısırmaz
  osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy

krużganek /kruʒˈɡãnɛk/ (n)
kemer avlu
  (architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

krwawienie (n)
kanama
  tracenie krwi

krwawić /ˈkr̥favʲiʨ̑/ (v)
kanamak
  (medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwawnik (n)
civanperçemi
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju krwawników (1.1)

krwawy (adj)
hunhar
  (przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny

krwiożerczy /kr̥fʲjɔˈʒɛrʧ̑ɨ/ (adj)
zalim
  (przenośnie, przenośnia) o człowieku: odznaczający się okrucieństwem

krykiet /ˈkrɨcɛt/ (n)
kriket
  (sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryminologia /ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
kriminoloji
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

krymskotatarski /ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci/ (adj)
Kırım Tatarca
  odnoszący się do Tatarów krymskich

kryptografia (n)
kriptografi
  umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

krypton /ˈkrɨptɔ̃n/ (n)
kripton
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

kryptowaluta (n)
kripto döviz
  waluta elektroniczna oparta o mechanizmy kryptograficzne

kryształ /ˈkrɨʃ.taw/ (n)
billur
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;

kryterium (n)
kriter
  obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytyk /ˈkrɨtɨk/ (n)
münekkit
  (książkowy) osoba oceniająca dzieła sztuki i dzieła naukowe

krytyka /ˈkrɨtɨka/ (n)
eleştiri, tenkit
  surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykować /ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
eleştirmek
  oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys /ˈkrɨzɨs/ (n)
kriz, buhran
  zła sytuacja (trwająca dłużej)

kryzys wieku średniego (n)
orta yaş krizi
  (psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;

krzak /kʃak/ (n)
çalı
  (botanika, botaniczny) krzew

krzem /kʃɛ̃m/ (n)
silisyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemian /ˈkʃɛ̃mʲjãn/ (n)
silikat
  (chemia, chemiczny) sól kwasu krzemowego;

krzemień (n)
çakmaktaşı
  (geologia, geologiczny) krzemionkowa, skrytokrystaliczna skała osadowa;

krzepnąć (v)
pıhtılaşmak
  (fizjologia, fizjologiczny) przechodzić z postaci płynnej krwi w stałą

krzesło /ˈkʃɛswɔ/ (n)
sandalye, iskemle
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzesło elektryczne /ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ/ (n)
elektrikli sandalye
  (elektryczność) (technologia, technika, techniczny) (więziennictwo, więzienny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;

krztusiec /ˈkʃtuɕɛʦ̑/ (n)
boğmaca
  (medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności;

krzyczeć /ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
haykırmak
  mówić lub wołać bardzo głośno

krzyk /kʃɨk/ (n)
çığlık
  głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzywa /ˈkʃɨva/ (n)
eğri
  (geometria) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywica (n)
raşitizm
  (medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;

krzywoprzysięstwo /ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
yalan yere yemin
  złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywy /ˈkʃɨvɨ/ (adj)
eğri, eciş büçüş, yampiri
  wygięty, powyginany, nieprosty

krzyż /kʃɨʃ/ (n)
haç, çarpı
  konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
  order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności

krzyżmo (n)
kutsal yağ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;

krzyżowiec (n)
haçlılar
  (historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżówka /kʃɨˈʒufka/ (n)
bulmaca, kare bulmaca, çengel bulmaca
  zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

krój (n)
kesim
  (krawiectwo) styl, wygląd, fason ubrania

król /krul/ (n)
kral, şah, papaz
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
kral, papaz
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie
kral, şah
  (szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
  (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

król zwierząt /ˈkrul ˈzvʲjɛʒɔ̃nt/ (idiom)
hayvanlar kralı
  lew

królestwo /kruˈlɛstfa/ /kruˈlɛstfɔ/ (n)
krallık
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);
krallık, alem
  ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;

królewski /kruˈlɛfsʲci/ (adj)
kraliyet
  mający związek z królem lub królową

królik /ˈkrulʲik/ (n)
tavşan, ada tavşanı
  (zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

królowa /kruˈlɔva/ (n)
kraliçe
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
  żona króla

krótki /ˈkrutʲci/ (adj)
kısa
  mający małą długość
  trwający niedługo
  zwięzły, wyrażający treść w niewielu słowach

krótkowzroczność /ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
miyopi
  (medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krótkowzroczny (adj)
miyop
  (medycyna, medyczny) cierpiący na krótkowzroczność, widzący nieostro odległe przedmioty
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) nieumiejący przewidywać

krąg /krɔ̃ŋk/ (n)
daire
  okrąg
  grupa ludzi, która siedzi wokół czegoś

krążownik /krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik/ (n)
kruvazör
  (wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

kręcić /ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
burmak
  zwijać

kręg (n)
omur
  (anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup

kręgiel (n)
koni
  pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręgosłup /krɛ̃ŋˈɡɔswup/ (n)
belkemiği, omurga
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec /krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
omurgalı
  (zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

krętogłów /krɛ̃nˈtɔɡwuf/ (n)
boyunburan
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jynginae, krętogłowy;

ksenofobia /ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja/ (n)
zenofobi
  (psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenofobiczny (adj)
yabancı düşmanı
  związany z ksenofobią; stanowiący przejaw ksenofobii

ksenon /ˈksɛ̃nɔ̃n/ (n)
ksenon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

ksiądz /cɕɔ̃nʦ̑/ (n)
papaz
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książka /ˈcɕɔ̃w̃ʃka/ (n)
kitap
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka kucharska /ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska/ (n)
yemek kitabı
  książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna /ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
telefon rehberi
  spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książę /ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ/ (n)
prens
  władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla;

księgarnia /cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa/ (n)
kitabevi
  sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgi (n)
kırkbayır
  (anatomia, anatomiczny) trzeci z przedżołądków przeżuwaczy;

księgowość /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑/ (n)
muhasebe
  (ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych
  (ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księgowy /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ/ (n)
muhasebeci
  (księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księstwo /ˈcɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
prenslik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;

księżna /ˈcɕɛ̃w̃ʒna/ (n)
düşes
  kobieta, która sprawuje władzę w księstwie

księżniczka /cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
prenses
  córka księcia i/lub księżnej

księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
ay, uydu
  Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;

ksylitol /ksɨˈlʲitɔl/ (n)
ksilitol
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

ksylofon /ksɨˈlɔfɔ̃n/ (n)
ksilofon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

kształt /kʃtawt/ (n)
şekil
  zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

kto /ktɔ/ (interrogativePronoun)
kim
  …służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto /ktɔ/ (pronoun)
kim
  …służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje /ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ/ (proverb)
erken kalkan yol alir
  ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha /ˈktɔ‿ɕɛ ˌna‿ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ̃m ˈspaʒɨw ˈtɛ̃n ːa‿ˈʑĩmnɛ ˈdmuxa/ (proverb)
sütten ağzı yanan, yoğurdu üfleyerek yer
  po bolesnych doświadczeniach ludzie stają się przesadnie ostrożni

ktoś /ktɔɕ/ (indefinitePronoun)
biri
  nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który /ˈkturɨ/ (pronoun)
hangi
  …pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie

kubek /ˈkubɛk/ (n)
kupa, fincan
  naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubizm /ˈkubʲism̥/ (n)
kübizm
  (sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;

kuc /kuʦ̑/ (n)
midilli
  (zoologia, zoologiczny) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;
  (fryzyjski) włosy zawiązany z tyłu i swobodnie zwisające

kucharz /ˈkuxaʃ/ (n)
aşçı, ahçı
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka /kuˈxɛ̃nka/ (n)
ocak
  (potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

kuchenka mikrofalowa (n)
mikrodalga fırın
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;

kuchnia /ˈkuxʲɲa/ (n)
mutfak
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
  sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.
  komplet mebli kuchennych

kucyk /ˈkuʦ̑ɨk/ (n)
atkuyruğu
  (fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kufer /ˈkufɛr/ (n)
sandık
  okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży

kuguar (n)
puma
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku kuguarów (1.1)

kukurydza /ˌkukuˈrɨʣ̑a/ (n)
mısır
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1)

kukuryku /ˌkukuˈrɨku/ (interjection)
kuk-kurri-kuuu
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułka /kuˈkuwka/ (n)
guguk
  (ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kula /ˈkula/ (n)
küre
  (geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby;
  każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
koltuk değneği
  (medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;

kulczyk /ˈkulʧ̑ɨk/ (n)
küçük iskete
  (ornitologia, ornitologiczny) Serinus serinus, ptak z rodziny łuszczaków;

kulinarny /ˌkulʲĩˈnarnɨ/ (adj)
aşçılık
  taki, który dotyczy gotowania, kulinariów, gastronomii, przygotowywania potraw

kulomb /ˈkulɔ̃mp/ (n)
coulomb
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

kuloodporny (adj)
kurşun geçirmez
  taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kult /kult/ (n)
kült
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;

kultowy (adj)
kült
  związany z kultem, dotyczący kultu
  (przenośnie, przenośnia) taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej

kultura /kulˈtura/ (n)
kültür, medeniyet
  całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości
kültür
  umiejętność obcowania z ludźmi

kulturowy /ˌkultuˈrɔvɨ/ (adj)
kültürel
  dotyczący kultury

kulturysta (n)
vücutçu
  (sport, sportowy) mężczyzna uprawiająca kulturystykę

kultywar /kulˈtɨvar/ (n)
kültivar
  (botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

kultywator (n)
kültivatör
  drapacz, narzędzie uprawowe do spulchniania roli bez jej odwracania oraz do niszczenia chwastów;

kumkwat /ˈkũmkfat/ (n)
kamkat, altın portakal
  mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

kumpel /ˈkũmpɛl/ (n)
ahbap
  (potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel

kumpir (n)
kumpir
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj fast foodu; duży, pieczony ziemniak z dodatkami, specjalność kuchni tureckiej

kumycki (n)
Kumukça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język kumycki

kumys /ˈkũmɨs/ (n)
kımız
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;

kuna /ˈkũna/ (n)
sansar
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kupiec /ˈkupʲjɛʦ̑/ (n)
tüccar
  ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

kupić /ˈkupʲiʨ̑/ (v)
almak
  (zobacz) kupować

kupno /ˈkupnɔ/ (n)
alım
  nabywanie czegoś

kupować /kuˈpɔvaʨ̑/ (v)
satın almak
  nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kura /ˈkura/ (n)
tavuk
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kurczak /ˈkurʧ̑ak/ (n)
piliç
  większe kurczę (pisklę kury)
  (spożywczy) mięso z kurczaka (1.1)

kurdologia (n)
kürdoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina akademicka skoncentrowana na kulturze, historii i języku Kurdów

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (adj)
Kürt, Kürtçe
  dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (n)
Kürtçe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurek /ˈkurɛk/ (n)
horoz
  (technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze

kurhan /ˈkurxãn/ (n)
kurgan
  (archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca;

kurka /ˈkurka/ (n)
yumurta mantarı
  (potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Cantharellus cibarius, pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;

kurkuma /kurˈkũma/ (n)
zerdeçal
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi

kurnik /ˈkurʲɲik/ (n)
kümes
  (rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kuropatwa /ˌkurɔˈpatfa/ (n)
keklik, çilkeklik
  (ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurs /kurs/ (n)
fiyat
  (edukacja, edukacyjny) cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu

kursor /ˈkursɔr/ (n)
imleç
  (informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury

kursywa (n)
el yazısı
  odręczne pismo pochyłe

kurtka /ˈkurtka/ (n)
ceket
  (krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna /kurˈtɨ̃na/ (n)
perde
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurwa /ˈkurva/ (n)
fahişe
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

kurz /kuʃ/ (n)
toz
  pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kusić /ˈkuɕiʨ̑/ (v)
ayartmak
  wystawiać na pokusę

kuskus /ˈkuskus/ (n)
kuskus
  tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy;

kusza /ˈkuʃa/ (n)
tatar yayı
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kuzyn /ˈkuzɨ̃n/ (n)
kuzen
  syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka /kuˈzɨ̃nka/ (n)
kuzin
  córka wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuć żelazo, póki gorące /ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ/ (proverb)
demir tavında dövülür
  robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kułak (n)
kulak
  (historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie, pogardliwy) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;

kwadrat /ˈkfadrat/ (n)
kare
  (geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny;
  (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby;

kwarantanna (n)
karantina
  przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarc /kfarʦ̑/ (n)
kuvars
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwark /kfark/ (n)
kuark
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartał /ˈkfartaw/ (n)
trimestır
  trzy miesiące, czwarta część roku

kwas /kfas/ (n)
asit
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

kwas akrylowy /ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ/ (n)
akrilik asit
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas azotowy /ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ/ (n)
nitrik asit
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas cytrynowy (n)
sitrik asit
  (chemia, chemiczny) dodatek do żywności stosowany jako naturalna substancja zakwaszająca

kwas deoksyrybonukleinowy (n)
dezoksiribonükleik asit
  (biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych

kwas foliowy /ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ/ (n)
folik asit
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas hialuronowy (n)
hyalüronik asit
  (biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;

kwas mlekowy /ˈkfas mlɛˈkɔvɨ/ (n)
laktik asit
  (chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas octowy /ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (n)
asetik asit
  (chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwas salicylowy (n)
salisilik asit
  (chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do produkcji kwasu acetylosalicylowego (aspiryny);

kwas siarkowy /ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
sülfürik asit
  (chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;

kwas solny (n)
hidroklorik asit
  (chemia, chemiczny) silnie żrący kwas nieorganiczny, będący m.in. ważnym czynnikiem trawiennym zwierząt, odczynnikiem laboratoryjnym czy środkiem przemysłowym

kwas szczawiowy (n)
oksalik asit
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas dikarboksylowy;

kwas węglowy /ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ/ (n)
karbonik asit
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasowość (n)
asidite, ekşilik
  (chemia, chemiczny) cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie

kwazar /ˈkfazar/ (n)
kuasar
  (astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwaśny /ˈkfaɕnɨ/ (adj)
asit, ekşi
  (chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu
ekşi
  (dosłownie) mający cierpki smak

kwaśny deszcz (n)
asit yağmuru
  (ekologia, ekologiczny) opad atmosferyczny o odczynie pH mniejszym niż 5,6, zawierający m.in. produkty przemiany tlenków azotu, dwutlenku siarki i tlenków węgla;

kwestia /ˈkfɛstʲja/ (n)
replik
  wypowiedź aktora na scenie

kwiaciarnia /kfʲjäˈʨ̑arʲɲa/ (n)
çiçekçi
  (handel, handlowy) sklep z kwiatami

kwiat /kfʲjat/ (n)
çiçek
  (botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
  (potocznie, potoczny) roślina doniczkowa
  (przenośnie, przenośnia) najlepsza część społeczności

kwiczoł /ˈkfʲiʧ̑ɔw/ (n)
tarla ardıç kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus pilaris, niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień /ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
nisan
  czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwietnik /ˈkfʲjɛtʲɲik/ (n)
çiçeklik
  teren obsadzony kwiatami;

kwietyzm (n)
dingincilik
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;

kwintesencja /ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
en özlü kısım, öz, özetin özeti, özünün özü
  elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

kwintet (n)
beşlik
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków lub śpiewaków

kworum /ˈkfɔrũm/ (n)
nisap
  liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

kynofobia (n)
kinofobi
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed psami

kąpać /ˈkɔ̃mpaʨ̑/ (v)
banyo yapmak
  zanurzać kogoś w wodzie w celu umycia go, bądź w celach leczniczych
  zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych

kąpiel /ˈkɔ̃mpʲjɛl/ (n)
banyo, yıkanma
  kąpanie kogoś, kąpanie się

kąt /kɔ̃nt/ (n)
açı
  (geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi

kąt ostry (n)
dar açı
  (geometria) (matematyka, matematyczny) kąt ściśle zawierający się w pewnym kącie prostym

kąt prosty /ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ/ (n)
dik açı
  (geometria) kąt równy 90 stopni;

kąt rozwarty (n)
doğru açı
  (geometria) (matematyka, matematyczny) kąt ściśle zawarty w pewnym kącie półpełnym, lecz nie będący ani ostrym, ani prostym

kątomierz (n)
açıölçer
  przyrząd kreślarski służący do ustalania miar kątów;

kęs /kɛ̃w̃s/ (n)
lokma
  tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach

kłamać /ˈkwãmaʨ̑/ (v)
yalan söylemek
  świadomie mówić nieprawdę

kłamca /ˈkwãmʦ̑a/ (n)
yalancı
  mężczyzna lub chłopiec, który kłamie

kłamstwo /ˈkwãmstfɔ/ (n)
yalan
  nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłamstwo ma krótkie nogi /ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi/ (proverb)
yalancının mumu yatsıya kadar yanar
  kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw

kłaść /kwaɕʨ̑/ (v)
koymak
  pokrywać warstwą
  umieszczać coś w jakimś miejscu

kłoda /ˈkwɔda/ (n)
kütük
  grube drzewo, zdatne na budowę i do wyrobów bednarskich

kłos /kwɔs/ (n)
başak
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłus /kwus/ (n)
tırıs
  (jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia;

kłusownictwo (n)
kaçak avcılık
  (łowiectwo, łowiecki) nielegalne łowienie zwierząt

kłócić /ˈkwuʨ̑iʨ̑/ (v)
kavga etmek
  toczyć spór, spierać się

kłódka /ˈkwutka/ (n)
asma kilit
  przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłąb (n)
omuz
  (zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;
çile
  zbite, obłe, splątane nagromadzenie czegoś

kłącze /ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
köksap
  (botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
  (filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

kłębek /ˈkwɛ̃mbɛk/ (n)
yumak
  przędza (np. nić) zwinięty w kulkę

labirynt /laˈbʲirɨ̃nt/ (n)
labirent, dolambaç
  (budownictwo) układ krzyżujących się korytarzy i pomieszczeń, w którym trudno znaleźć wyjście;

laborant /laˈbɔrãnt/ (n)
laborant
  pracownik laboratorium

laboratorium /ˌlabɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
laboratuvar
  pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

laguna /laˈɡũna/ (n)
lagün
  (geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

lakier /ˈlacɛr/ (n)
cila
  (fryzjerstwo, fryzjerski) forma skrócona od lakier do włosów
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) forma skrócona od lakier do paznokci
vernik
  (technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony

lakier do paznokci /ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
oje
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakierować (v)
verniklemek
  pokrywać, powlekać coś lakierem

lakmus /ˈlakmus/ (n)
turnusol
  (chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

laktoza /lakˈtɔza/ (n)
laktoz
  (chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka /ˈlalka/ (n)
bebek, oyuncak bebek
  dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lalkarz /ˈlalkaʃ/ (n)
kuklacı
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem lalek

lama /ˈlãma/ (n)
lama
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;

lampa /ˈlãmpa/ (n)
lamba
  urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampart /ˈlãmpart/ (n)
pars
  (zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lancetowaty /ˌlãnʦ̑ɛtɔˈvatɨ/ (adj)
mızrak şeklinde
  kształtem przypominający lancet: podłużny, płaski i spiczasto zakończony

langusta /lãŋˈɡusta/ (n)
istakoz
  (zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lantan /ˈlãntãn/ (n)
lantan
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laparoskopia /ˌlaparɔˈskɔpʲja/ (n)
laparoskopi
  (medycyna, medyczny) wziernikowanie jamy otrzewnej;

lapis lazuli /ˈlapʲis laˈzulʲi/ (n)
laciverttaşı
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o intensywnie niebieskiej barwie

laptop /ˈlaptɔp/ (n)
dizüstü bilgisayar
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa /ˈlarva/ (n)
larva
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

laryngoskop (n)
laringoskop
  (medycyna, medyczny) przyrząd medyczny pozwalający obejrzeć wnętrze krtani;

las /las/ (n)
orman
  gęste zbiorowisko drzew;

las deszczowy (n)
yağmur ormanı
  (ekologia, ekologiczny) formacja roślinna wiecznie zielone lasów na obszarach o rocznej sumie opadów przekraczającej 2000 mm i wysokiej wilgotności;

laser /ˈlasɛr/ (n)
lazer
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;

laska /ˈlaska/ (n)
fıstık
  (potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna

laskonogi (adj)
ince bacaklı
  mający długie, cienkie i patykowate nogi

lasówka złotogłowa (n)
kızıl taçlı suötleğeni
  (ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki

latarka /laˈtarka/ (n)
el feneri, fener
  podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia /laˈtarʲɲa/ (n)
deniz feneri, fener kulesi
  lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych

latarnia morska /laˈtarʲɲa ˈmɔrska/ (n)
deniz feneri, fener
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latawiec /laˈtavʲjɛʦ̑/ (n)
uçurtma
  zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać /ˈlataʨ̑/ (v)
uçmak
  umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

lateks /ˈlatɛks/ (n)
lateks
  (chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy;

latencja (n)
gecikme
  (informatyka, informatyczny) opóźnienie czasowe podczas przesyłania informacji

lato /ˈlatɔ/ (n)
yaz
  pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latryna /laˈtrɨ̃na/ (n)
dışkılık
  prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej;

latte (n)
latte
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawa espresso z dużą ilością mleka krowiego lub roślinnego, zazwyczaj w stosunku 1 do 2

latynizacja (n)
latinizasyon
  (książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi
  (książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej

lawa /ˈlava/ (n)
lav
  (geologia, geologiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda /laˈvɛ̃nda/ (n)
lavanta
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

laweta /laˈvɛta/ (n)
top arabası
  (wojskowość, wojskowy) podstawa armaty służąca jako oparcie dla lufy i przyrządów celowniczych

lawina /laˈvʲĩna/ (n)
çığ
  masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lać /laʨ̑/ (v)
bardaktan boşanırcasına yağmur yağmak
  (potocznie, potoczny) o deszczu: intensywnie padać
  powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie
  wykonywać odlew (np. dzwonu, pomnika)

lać jak z cebra /ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra/ (v)
bardaktan boşanırcasına yağmak
  (potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu

lecieć /ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
bozulmak
  podróżować samolotem
uçmak
  przemieszczać się w powietrzu

leczenie /lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
tedavi
  (rzeczownik odczasownikowy) od leczyć

legalny /lɛˈɡalnɨ/ (adj)
yasal
  produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem
  zgodny z prawem

legenda /lɛˈɡɛ̃nda/ (n)
efsane
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;
  (geografia, geograficzny) opis oznaczeń na brzegu mapy, planu;
  wymysł, bajka, przesadzona ocena czyjejś wartości
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczny utwór instrumentalny zbliżony do ballady;
  (numizmatyka, numizmatyczny) tekst na monecie, pieczęci lub medalu

legendarny /ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ/ (adj)
efsanevi
  fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend
  rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy

legion /ˈlɛɟɔ̃n/ (n)
lejyon
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;

legwan (n)
iguana
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny legwanowatych

lej krasowy (n)
düden
  (geologia, geologiczny) okrągłe zagłębienie z podziemnym odpływem powstałe wskutek działalności wody;

lekarstwo /lɛˈkarstfɔ/ (n)
ilaç
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz /ˈlɛkaʃ/ (n)
hekim, doktor, tabip
  (medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekceważący (adj)
hürmetsiz, saygısız
  świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja /ˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
ders, sebak, çimke
  (edukacja, edukacyjny) jednostka zajęć dydaktycznych
ders
  (przenośnie, przenośnia) przykre doświadczenie będące przestrogą

lekki /ˈlɛcːi/ (adj)
hafif
  o małej wadze, małym ciężarze

lekkoatleta /ˌlɛkːɔaˈtlɛta/ (n)
atlet
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający lekkoatletykę

lekkoatletyka /ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka/ (n)
atletizm
  (sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

leksykograf (n)
sözlükçü
  (językoznawstwo, językoznawczy) badacz i znawca leksykografii

leksykologia (n)
leksikoloji
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia;

leksykon (n)
sözlük
  publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

leming /ˈlɛ̃mʲĩŋk/ (n)
koyunlukçı
  (publikatory) (pogardliwie, pogardliwy) młody człowiek zwykle pracujący w korporacji, zwykle wyborca centrowy, nieposiadający własnego zdania, lecz idący za tłumem, bezkrytycznie ufający popularnym mediom

lemoniada /ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada/ (n)
limonata
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn

lemur /ˈlɛ̃mur/ (n)
maki
  (zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze;

len /lɛ̃n/ (n)
keten
  (botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion

lenistwo /lɛ̃ˈɲistfɔ/ (n)
tembellik
  odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuchować (v)
tembellik etmek
  (potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwiec /lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑/ (n)
tembel hayvan
  (zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwy /lɛ̃ˈɲivɨ/ (adj)
tembel
  charakteryzujący się lenistwem

lepiej /ˈlɛpʲjɛ̇j/ (adv)
daha iyi
  nie powinno się (robić czegoś)

lepiej późno niż wcale /ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ/ (proverb)
geç olsun da güç olmasın
  sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepiej zapobiegać niż leczyć /ˈlɛpʲjɛ̇j ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ ˈɲiʃ ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (proverb)
bir mıh nal kurtarır, bir nal bir at kurtarır
  bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów

lepki /ˈlɛpʲci/ (adj)
sıkıca tutan
  mający właściwości kleju

leprozorium /ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm/ (n)
miskinhane
  izolowany zakład leczniczy dla chorych na trąd lub kolonia dla trędowatych;

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu /ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu/ (proverb)
bir eldeki kuş çalıdakinin iki misli değerdir
  lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lesba (n)
ablacı
  (pogardliwie, pogardliwy) lesbijka

lesbijka /lɛzˈbʲijka/ (n)
lezbiyen
  homoseksualna kobieta;

lesbijski (adj)
lezbiyen
  dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

leszcz /lɛʃʧ̑/ (n)
çapak
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Abramis brama, eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

letni /ˈlɛtʲɲi/ (adj)
ılık
  o substancji: ciepły, lecz nie gorący

leucyna (n)
lösin
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, kodowany aminokwas alifatyczny;

lew /lɛf/ (n)
aslan
  (zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;

lewar (n)
bocurgat
  (technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewica /lɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
sol
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;

lewicowiec (n)
solcu
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy

lewy /ˈlɛvɨ/ (adj)
sol
  znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

leń /lɛ̃ɲ/ (n)
tembel, haylaz
  człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy

leśnictwo /lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
ormancılık
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leżak /ˈlɛʒak/ (n)
şezlong
  rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

leżeć /ˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
yatmak
  zachowywać pozycję poziomą

liberalizm /ˌlʲibɛˈralʲism̥/ (n)
liberalizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;

liberalny /ˌlʲibɛˈralnɨ/ (adj)
liberal
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce
hoşgörülü
  nieuznający przymusu, tolerancyjny

liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (n)
livre
  (historia, historyczny, historycznie) uniform używany przez służbę królewską i magnacką, a także urzędników dworskich

libido /lʲiˈbʲidɔ/ (n)
libido
  (seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

licencja /lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
lisans
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

liceum /lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
lycée, lise
  (edukacja, edukacyjny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;

lichwa /ˈlʲixfa/ (n)
aşırı faiz, tefecilik
  (pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

lichwiarz (n)
tefeci
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

liczba /ˈlʲiʤ̑ba/ (n)
sayı, adet
  (matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
  zapis liczby (1.1)

liczba atomowa /ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva/ (n)
atom numarası
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba całkowita /ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita/ (n)
tam sayı, adedimürettep
  (matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;

liczba mnoga /ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa/ (n)
çoğul
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba niewymierna /ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna/ (n)
irrasyonel sayı
  (matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;

liczba parzysta (n)
çift sayı
  (matematyka, matematyczny) liczba, którą można podzielić przez 2

liczba pierwsza /ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa/ (n)
asal sayı
  (matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba pojedyncza /ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a/ (n)
tekil
  (gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczba rzeczywista (n)
gerçek sayı
  (matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;

liczba urojona (n)
sanal sayı
  (matematyka, matematyczny) liczba, której kwadrat jest liczbą rzeczywistą niedodatnią

liczba wymierna (n)
rasyonel sayı
  (matematyka, matematyczny) liczba dająca się przedstawić jako ułamek liczb całkowitych;

liczba zespolona (n)
karmaşık sayı
  (matematyka, matematyczny) liczba postaci a+bi, gdzie a i b to liczby rzeczywiste, a i reprezentuje jednostkę urojoną;

liczebnik /lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik/ (n)
sayı sıfatı, rakam
  (gramatyka) nazwa liczby

liczebnik porządkowy (n)
sıra sayısı
  (gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

licznik /ˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
pay
  (matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;
sayaç
  urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie;

liczyć /ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
saymak
  określać liczbę elementów składających się na dany zbiór

liga /ˈlʲiɡa/ (n)
lig
  (sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.
  zrzeszenie osób, organizacji lub państw

likantropia (n)
likantropi
  (etnografia, etnograficzny) (mitologia, mitologiczny) wierzenie obecne w rozmaitych kulturach, zgodnie z którym człowiek może w określonych okolicznościach przeobrazić się w zwierzę, zwłaszcza w wilka
  urojenie polegające na przekonaniu, że jest się zwierzęciem, zwłaszcza wilkiem

likier /ˈlʲicɛr/ (n)
likör
  słodki i mocny napój alkoholowy;

lilak /ˈlʲilak/ (n)
leylak
  (botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia /ˈlʲilʲja/ (n)
zambak
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

liliowy /lʲiˈlʲjɔvɨ/ (adj)
eflatun
  mający kolor jasnofioletowy lub różowoniebieski , taki jak kolor kwiatu lilaka pospolitego

lima /ˈlʲĩma/ (n)
lim ağacı
  (botanika, botaniczny) krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe;
  owoc limy (1.1), żółtozielony, podobny do cytryny, ale mniejszy

limfa (n)
lenf
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;

limit /ˈlʲĩmʲit/ (n)
kısıtlayıcı
  granica niemożliwa do przekroczenia

limnologia /ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja/ (n)
limnoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

limuzyna (n)
limuzin
  (motoryzacja) luksusowy samochód;

lin /lʲĩn/ (n)
kadife balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lina /ˈlʲĩna/ (n)
hat
  elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

lingwista /lʲĩŋɡˈvʲista/ (n)
dilbilimci
  (językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca

linia /ˈlʲĩɲja/ (n)
hat, çizgi
  kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka

linie lotnicze (n)
hava yolu
  (lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego;

linijka /lʲĩˈɲijka/ (n)
cetvel
  przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowy /lʲĩˈɲjɔvɨ/ (adj)
çizgisel, lineer
  mający związek z linią

link /lʲĩŋk/ (n)
link
  (informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie

linoleum /ˌlʲĩnɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
linolyum
  (budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;

linoskoczek /ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
ip cambazı
  cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie

lipa /ˈlʲipa/ (n)
ıhlamur
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;

lipiec /ˈlʲipʲjɛʦ̑/ (n)
temmuz
  siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipień /ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
gölge balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

liposukcja /ˌlʲipɔˈsukʦ̑ʲja/ (n)
liposakşın
  (medycyna, medyczny) zabieg odsysania tkanki tłuszczowej;

lir /lʲir/ (n)
liret
  (historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta Włoch w latach 1861–2002;

lira /ˈlʲira/ (n)
lira
  (jednostka monetarna) waluta Turcji;

liryka (n)
lirik
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj literacki;

lis /lʲis/ (n)
tilki
  (zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie;

list /lʲist/ (n)
mektup
  wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
  papier, na którym napisano list (1.1)

list otwarty /ˈlʲist ɔtˈfartɨ/ (n)
açık mektup
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją;

lista /ˈlʲista/ (n)
liste
  elementy zapisane w kolejności

listek figowy /ˈlʲistɛk fʲiˈɡɔvɨ/ (n)
incir yaprağı
  (związek frazeologiczny) skąpa przysłona nagości

listonosz /lʲiˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
dağıtımcı
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad /lʲiˈstɔpat/ (n)
kasım
  jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listwa przypodłogowa (n)
süpürgelik
  (budownictwo) podłużny dekoracyjny element konstrukcyjny, który wykańcza ścianę przy podłodze

lit /lʲit/ (n)
lityum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litera /lʲiˈtɛra/ (n)
harf
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki /ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci/ (adj)
edebî
  mający związek z literaturą

literatura /ˌlʲitɛraˈtura/ (n)
edebiyat, yazın
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literaturoznawstwo /ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ/ (n)
edebiyat bilimi
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;

litewski /lʲiˈtɛfsʲci/ (adj)
Litvan
  odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litewski /lʲiˈtɛfsʲci/ (n)
Litvanca
  (językoznawstwo, językoznawczy) bałtyjski język używany przez Litwinów;

litografia /ˌlʲitɔˈɡrafʲja/ (n)
litografi, litografya
  (drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
  (sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litoralny (adj)
kıyısal
  (biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) związany z litoralem, dotyczący litoralu

litość /ˈlʲitɔɕʨ̑/ (n)
acıma
  współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

litr /lʲitr̥/ (n)
litre
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

liturgia /lʲiˈturʲɟja/ (n)
litürji
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

live (n)
canlı
  internetowy przekaz lub spotkanie na żywo
  muzyka na żywo

lizak /ˈlʲizak/ (n)
lolipop
  twardy cukierek na patyku

lizać /ˈlʲizaʨ̑/ (v)
yalamak
  dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizus /ˈlʲizus/ (n)
dalkavuk
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy

liściasty /lʲiɕˈʨ̑astɨ/ (adj)
yaprak döken
  (botanika, botaniczny) mający liście, złożony z drzew lub krzewów mających liście

liść /lʲiɕʨ̑/ (n)
yaprak
  (botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść laurowy /ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ/ (n)
defne yaprağı
  (spożywczy) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa;

lockdown (n)
kapanma
  zakaz wyjścia, zakaz opuszczania danej strefy

lockout (n)
lokavt
  (ekonomia, ekonomiczny) uniemożliwienie strajku przez zakaz wstępu do fabryki do czasu akceptacji przez pracowników warunków zatrudnienia stawianych przez zarząd
  (społeczny) (administracja) zamknięcie instytucji i lokali publicznych w związku z epidemią

lodowiec /lɔˈdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
buzul
  (geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodołamacz /ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑/ (n)
buzkıran
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody (n)
dondurma
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodówka /lɔˈdufka/ (n)
telkuyruk
  (ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis, gatunek morskiej kaczki;
buzdolabı
  pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

log /lɔk/ (n)
kütük
  (marynarka) przyrząd do pomiaru prędkości statku;

logarytm /lɔˈɡarɨtm̥/ (n)
logaritma
  (matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logika /ˈlɔɟika/ (n)
mantık
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
  poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logistyka (n)
lojistik
  (ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr;
  (wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska;

logo /ˈlɔɡɔ/ (n)
logo
  znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną;

lojalnie /lɔˈjalʲɲɛ/ (adv)
sadıkça
  w sposób lojalny

lokomotywa /ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva/ (n)
lokomotif
  (kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

lokówka /lɔˈkufka/ (n)
saç maşası
  (fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco

lombard /ˈlɔ̃mbart/ (n)
rehinci
  instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych;

londynka /lɔ̃nˈdɨ̃nka/ (n)
Londralı (tr)
  mieszkanka Londynu

londyńczyk /lɔ̃nˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Londralı
  mieszkaniec Londynu

lont /lɔ̃nt/ (n)
fitil
  (wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

lorens /ˈlɔrɛ̃w̃s/ (n)
lorentiyum, lavrensiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lornetka /lɔrˈnɛtka/ (n)
dürbün
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;

losowy /lɔˈsɔvɨ/ (adj)
rassal
  przypadkowy, niezależny od decyzji

lot /lɔt/ (n)
uçuş
  przemieszczanie się w powietrzu lub w przestrzeni kosmicznej

loteria /lɔˈtɛrʲja/ (n)
piyango
  gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie

lotnictwo /lɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
havacılık
  ogół zagadnień związanych ze wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi;

lotnik /ˈlɔtʲɲik/ (n)
uçman
  (lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi

lotnisko /lɔtʲˈɲiskɔ/ (n)
havaalanı, havalimanı
  (lotnictwo, lotniczy) wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec /ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
uçak gemisi
  (wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotny (adj)
uçucu
  (fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący
  łatwo unoszący się w powietrzu

lotos /ˈlɔtɔs/ (n)
nilüfer
  (botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych;

lub /lup/ (conjunction)
veya
  spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubczyk /ˈlupʧ̑ɨk/ (n)
selam otu
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lucerna /luˈʦ̑ɛrna/ (n)
yonca
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) jednoroczna lub dwuletnia bylina z rodziny bobowatych;

lud /lut/ (n)
halk
  zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem

ludność /ˈludnɔɕʨ̑/ (n)
nüfus
  ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójstwo /ˌludɔˈbujstfɔ/ (n)
soykırım
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludojad /luˈdɔjat/ (n)
insan yiyici
  zwierzę jadające ludzi
  (dawniej, dawny) ludożerca

ludowy /luˈdɔvɨ/ (adj)
halk
  dotyczący obszarów wiejskich i chłopów
  pochodzący od ludu
  przeznaczony dla ludu, powszechny

ludożerca /ˌludɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
yamyam
  człowiek zjadający mięso ludzkie

ludzki /ˈluʦ̑ʲci/ (adj)
insanca
  cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka
  odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka

ludzkość /ˈluʦ̑kɔɕʨ̑/ (n)
insanlık
  ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie

lufa /ˈlufa/ (n)
namlu
  część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale;

luka /ˈluka/ (n)
boşluk
  brak lub niedobór czegoś
  puste miejsce

lukrecja /luˈkrɛʦ̑ʲja/ (n)
meyankökü, meyan
  (botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;
meyan
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory

luksus /ˈluksus/ (n)
lüks
  warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

luksusowy (adj)
lüks
  taki, który jest przejawem luksusu, bogatego życia

lulać /ˈlulaʨ̑/ (v)
yatıştırmak
  (potocznie, potoczny) kołysać dziecko (najczęściej do snu)

luneta (n)
dürbün, teleskop
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw;

lupa /ˈlupa/ (n)
büyüteç
  wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lustro /ˈlustrɔ/ (n)
ayna
  gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

lutenica (n)
lütenitsa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta z pomidorów i pieczonych papryk;

luteranizm /ˌlutɛˈrãɲism̥/ (n)
Lutercilik
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;

lutet /ˈlutɛt/ (n)
lutesyum, lütesyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia /ˈlutʲɲa/ (n)
lavta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

lutować /luˈtɔvaʨ̑/ (v)
lehimlemek
  (technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

lutownica /ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
havya
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania;

luty /ˈlutɨ/ (n)
şubat, küçük ay
  drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

luwijski (adj)
Luvice
  (dosłownie) związany z Luwią lub Luwijczykami, dotyczący Luwii lub Luwijczyków

luwijski (n)
Luvice
  (językoznawstwo, językoznawczy) język luwijski;

luźny /ˈluʑnɨ/ (adj)
bol
  nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach)
  nieumocowany

lwi /lvʲi/ (adj)
aslan gibi, aslan özgü
  charakterystyczny dla lwa, mający cechy lwa

lwia część /ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
aslan payı
  znaczna, większa część czegoś

lwica /ˈlvʲiʦ̑a/ (n)
dişi aslan
  (zoologia, zoologiczny) samica lwa

lód /lut/ (n)
buz
  stały stan skupienia wody;
  (potocznie, potoczny) lodowisko
dondurma, buz
  (potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd /lɔ̃nt/ (n)
kara
  obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądowanie /ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ/ (n)
iniş
  (rzeczownik odczasownikowy) od lądować

lądownik (n)
iniş aracı
  (astronautyka, astronautyczny) część statku kosmicznego przeznaczona do lądowania;

lęk /lɛ̃ŋk/ (n)
anksiyete
  uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne

maca /ˈmaʦ̑a/ (n)
matsa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Makedon
  odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu
  odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (n)
Makedonca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Macedonii;
Makedon
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii;

macica /maˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
rahim
  (anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

macierzanka /ˌmaʨ̑ɛˈʒãnka/ (n)
kekik
  (botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju macierzanek (1.1)

macierzyństwo /ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ/ (n)
annelik, analık
  bycie matką

macka (n)
dokunaç
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zasięg czyichś groźnych wpływów (zwykle w liczbie mnogiej)
  (zoologia, zoologiczny) wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem

macocha /maˈʦ̑ɔxa/ (n)
üvey anne
  żona ojca, ale nie matka;

maczeta /maˈʧ̑ɛta/ (n)
pala
  długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

maczuga (n)
çomak
  jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

maderski (adj)
madeira
  związany z Maderą, dotyczący Madery

mafia /ˈmafʲja/ (n)
mafya
  zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

magazyn /maˈɡazɨ̃n/ (n)
dergi
  czasopismo

magdalenka (n)
madlen
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastko w kształcie muszelki;

magenta /maˈɡɛ̃nta/ (n)
majenta
  barwa purpurowa;

magia /ˈmaɟja/ (n)
büyü
  (ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magiczny /maˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
sihirli
  związany z magią

magik /ˈmaɟik/ (n)
hokkabaz
  osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii

magma /ˈmaɡma/ (n)
magma
  (geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

magnes /ˈmaɡnɛs/ (n)
mıknatıs
  przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon /ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n/ (n)
teyp
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetyzm (n)
manyetizma, mıknatıslık
  (fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych;
cazibe
  (przenośnie, przenośnia) siła przyciągająca
manyetizma
  (przestarzałe, przestarzały) (filozofia, filozoficzny) tajemnicza siła tkwiąca w istocie żywej, która wpływa na inne jednostki;

magnez /ˈmaɡnɛs/ (n)
magnezyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnezyt (n)
magnezit
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

magnituda (n)
şiddet
  (geologia, geologiczny) (fizyka, fizyczny) liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;

magnolia /maɡˈnɔlʲja/ (n)
manolya
  (botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

maharadża (n)
mihrace
  (historia, historyczny, historycznie) niezależny władca w Indiach i na Archipelagu Malajskim

mahometanizm /ˌmaxɔ̃mɛˈtãɲism̥/ (n)
Müslümanlık
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa

maizena /ˌma<sup>j</sup>iˈzɛ̃na/ (n)
mısır nişastası
  (spożywczy) skrobia kukurydziana

maj /maj/ (n)
mayıs
  piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majeranek /ˌmajɛˈrãnɛk/ (n)
mercanköşk
  (botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majestat /maˈjɛstat/ (n)
majeste
  dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

majonez /maˈjɔ̃nɛs/ (n)
mayonez
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

major /ˈmajɔr/ (n)
binbaşı
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

mak /mak/ (n)
gelincik
  (botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;

makabryczny /ˌmakaˈbrɨʧ̑nɨ/ (adj)
dehşetengiz
  wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

makak /ˈmakak/ (n)
makak
  (zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa;

makaron /maˈkarɔ̃n/ (n)
makarna
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makaronik (n)
makaron
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;

makiawelizm /ˌmacaˈvɛlʲism̥/ (n)
makyavelizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;

makijaż /maˈcijaʃ/ (n)
makyaj
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makowiec /maˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
haşhaşlı kek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

makrela /maˈkrɛla/ (n)
uskumru
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

maksimum /ˈmaksʲĩmũm/ (n)
maksimum
  największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

maksymalny /ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ/ (adj)
azami
  taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

makulatura /ˌmakulaˈtura/ (n)
atık kağıt
  niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu;

malajski /maˈlajsʲci/ (adj)
Malay
  dotyczący Malajów (lub Malezji)

malajski /maˈlajsʲci/ (n)
Malayca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów

malaria /maˈlarʲja/ (n)
sıtma
  (medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarstwo /maˈlarstfɔ/ (n)
resim
  (sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz /ˈmalaʃ/ (n)
ressam
  (sztuka) artysta, który maluje obrazy
  (budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku

malawijski /ˌmalaˈvʲijsʲci/ (adj)
malavili
  odnoszący się do państwa Malawi

malec /ˈmalɛʦ̑/ (n)
yumurcak
  mały chłopiec

malina /maˈlʲĩna/ (n)
ahududu, frambuaz
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
  (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malinka /maˈlʲĩnka/ (n)
aşk ısırığı
  (potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

malować /maˈlɔvaʨ̑/ (v)
boyamak
  (technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem
  (fryzjerstwo, fryzjerski) nakładać farbę na włosy
  (sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie
  (o uczuciu, stanie ducha) ukazywać się, uwidaczniać się na twarzy lub w postawie człowieka

malowniczy (adj)
pitoresk
  pełny walorów malarskich

maltański /malˈtãj̃sʲci/ (n)
Maltaca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty;

mama /ˈmãma/ (n)
anne
  (potocznie, potoczny) matka

mameluk (n)
memlûk
  (historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;

mamka /ˈmãmka/ (n)
sütanne, sütana, sütnine
  kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mamonizm (n)
mamonizm
  (dawniej, dawny) żądza zysku, bogactwa, kult pieniądza

mamut /ˈmãmut/ (n)
mamut
  (zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius, wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

mandarynka /ˌmãndaˈrɨ̃nka/ (n)
mandalina
  (spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

mandaryński (n)
Çince
  (językoznawstwo, językoznawczy) standardowy język chiński;

mandolina /ˌmãndɔˈlʲĩna/ (n)
mandolin
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

mandragora /ˌmãndraˈɡɔra/ (n)
adamotu
  (botanika, botaniczny) Mandragora L., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych;

manekin /mãˈnɛcĩn/ (n)
manken
  figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

manga /ˈmãŋɡa/ (n)
manga
  japoński komiks;

mangan /ˈmãŋɡãn/ (n)
mangan
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango /ˈmãŋɡɔ/ (n)
mango
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)

mangusta /mãŋˈɡusta/ (n)
kuyruksüren
  (zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

manifest (n)
manifesto
  (urzędowy) wykaz ładunku

manipulacja /ˌmãɲipuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
manipülasyon
  celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje

mankiet /ˈmãŋʲcɛt/ (n)
manşet
  (krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę

manko /ˈmãŋkɔ/ (n)
noksan para tutarı
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;

mansarda /mãw̃ˈsarda/ (n)
çatı katı
  pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym;

manul (n)
pallas kedisi
  (zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych;

maoizm (n)
maoculuk, maoizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

maoryski (adj)
Maori dili
  związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

maoryski (n)
Maori dili
  (językoznawstwo, językoznawczy) język maoryski;

mapa /ˈmapa/ (n)
harita
  graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

maraton /maˈratɔ̃n/ (n)
maraton
  (sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m;

marcepan /marˈʦ̑ɛpãn/ (n)
marzipan
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;

marchew /ˈmarxɛf/ (n)
havuç
  (botanika, botaniczny) Daucus L., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych;

margaryna /ˌmarɡaˈrɨ̃na/ (n)
margarin
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

margiel /ˈmarʲɟɛl/ (n)
marn
  (geologia, geologiczny) skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

margines (n)
kenar
  niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;

marihuana /ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna/ (n)
esrar
  substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marionetka /ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka/ (n)
kukla
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków

marka /ˈmarka/ (n)
marka
  (handel, handlowy) znak na produktach danej firmy

marketing (n)
pazarlama
  (ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;

markiz (n)
marki
  tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markiza /marʲˈciza/ (n)
tente
  (architektura, architektoniczny) daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.

marksizm /ˈmarʲcɕism̥/ (n)
Marksizm
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marmolada /ˌmarmɔˈlada/ (n)
marmelat
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur /ˈmarmur/ (n)
mermer
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marnieć (v)
gevşemek
  tracić wartość, stawać się marnym

marnować /marˈnɔvaʨ̑/ (v)
israf etmek, telef etmek
  wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marokański /ˌmarɔˈkãj̃sʲci/ (adj)
Faslı
  odnoszący się do Maroka

maronicki (adj)
Maruni
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z maronitami, dotyczący maronitów

marsz /marʃ/ (n)
marş
  przemieszczanie się, pochód wojsk;
  rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszand /ˈmarʃãnt/ (n)
sanat simsarı
  (książkowy) (sztuka) osoba handlująca dziełami sztuki

martwa natura /ˈmartfa naˈtura/ (n)
natürmort, ölüdoğa
  (sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp.;

martwica (n)
nekroz
  (medycyna, medyczny) miejscowe obumarcie tkanek;

martwy /ˈmartfɨ/ (adj)
ölü
  taki, który umarł

marudzić (v)
inlemek
  (potocznie, potoczny) ukazywać kaprysy i wygłaszać narzekania

marynarka /ˌmarɨ̃ˈnarka/ (n)
donanma, bahriye
  (wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie

marynarka wojenna /ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
bahriye
  (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz /maˈrɨ̃naʃ/ (n)
kalyoncu
  (marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynować (v)
avcarlamak, marine etmek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec /ˈmaʒɛʦ̑/ (n)
mart
  trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie /maˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
hayal
  ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu
  (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego
  fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marzyciel (n)
hayalci, hayalperest
  ten, kto marzy

marzyć /ˈmaʒɨʨ̑/ (v)
düşlemek, hayalini kurmak
  myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

marża (n)
marjin
  (handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk

masa /ˈmasa/ (indefiniteCardinalNumeral)
kütle
  bardzo dużo czegoś, mnóstwo

masa /ˈmasa/ (n)
kütle
  (fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;

masa atomowa (n)
atom kütlesi
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca ile razy masa pierwiastka jest większa od 1/12 masy atomu węgla 12C;

masa perłowa /ˈmasa pɛrˈwɔva/ (n)
sedef
  ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masakra /maˈsakra/ (n)
katliam, kırım, toplukıyım
  umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masaż /ˈmasaʃ/ (n)
masaj
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

maska /ˈmaska/ (n)
kaput
  część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik
maske
  przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

maskonur /maˈskɔ̃nur/ (n)
deniz papağanı
  (ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

masochizm /maˈsɔxʲism̥/ (n)
mazoşizm
  (psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia
  przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

masować (v)
masaj yapmak
  wykonywać masaż

masowy /maˈsɔvɨ/ (adj)
bol bol
  obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów

mastektomia /ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
mastektomi
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi;

mastodont (n)
mastodon
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) słoniopodobne zwierzę kopalne;

masturbacja /ˌmasturˈbaʦ̑ʲja/ (n)
mastürbasyon
  (medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masyw /ˈmasɨf/ (n)
masif
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę

maszerować (v)
yürümek
  iść miarowym, równym krokiem

maszt /maʃt/ (n)
direk
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;
  (architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;

maszyna /maˈʃɨ̃na/ (n)
makine
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania /maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa/ (n)
yazı makinesi, daktilo
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia /maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a/ (n)
dikiş makinesi
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynopis (n)
daktilo yazısı
  tekst napisany na maszynie do pisania;

masło /ˈmaswɔ/ (n)
tereyağı
  (spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych
tereyağı, yağ
  (spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;

masło orzechowe /ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ/ (n)
fıstık ezmesi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

mat /mat/ (n)
mat
  (szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;
  przedmiot, powierzchnia bez połysku

matcha (n)
toz yeşil çay
  (spożywczy) specjalny rodzaj sproszkowanej zielonej herbaty;

matematycznie (adv)
matematiksel olarak
  w sposób dotyczący matematyki; pod względem matematyki

matematyczny /ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
matematiksel
  związany z matematyką

matematyk /ˌmatɛ̃ˈmatɨk/ (n)
matematikçi
  osoba zajmująca się zawodowo matematyką

matematyka /ˌmatɛ̃ˈmatɨka/ (n)
matematik
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac /maˈtɛraʦ̑/ (n)
şilte, döşek
  duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materia /maˈtɛrʲja/ (n)
madde
  (fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

materialista /ˌmatɛrʲjaˈlʲista/ (n)
maddeci, materyalist, özdekçi
  (filozofia, filozoficzny) wyznawca, zwolennik materializmu

materializm /ˌmatɛrʲˈjalʲism̥/ (n)
materyalizm, maddecilik, özdekçilik
  kierowanie się w życiu względami materialnymi

materiał /maˈtɛrʲjaw/ (n)
malzeme
  to, z czego są wytwarzane przedmioty

materiał wybuchowy /maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (n)
patlayıcı madde
  związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka /ˈmatka/ (n)
anne
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru
  (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo
anne, ana, ame
  rodzic płci żeńskiej;

matriarchat /maˈtrʲjarxat/ (n)
anaerkillik
  (socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

matrioszka /maˈtrʲjɔʃka/ (n)
matruşka
  rosyjska ludowa drewniana zabawka w formie kilku lalek wkładanych jedna w drugą;

mauzoleum /ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
mozole, anıtmezar
  (architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mazagran /maˈzaɡrãn/ (n)
mazagran
  napój przyrządzany ze słodzonej kawy z dodatkiem lodu oraz rumu lub koniaku;

mazurek /maˈzurɛk/ (n)
ağaç serçesi
  (ornitologia, ornitologiczny) Passer montanus, gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

mało /ˈmawɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
az
  niewielka ilość czegoś lub kogoś

małopłytkowość (n)
trombositopeni
  (medycyna, medyczny) zmniejszenie liczby płytek krwi poniżej prawidłowych wartości

małpa /ˈmawpa/ (n)
maymun
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

małpka /ˈmawpka/ (n)
maymuncuk
  (zdrobniale) od: małpa

małpy człekokształtne (n)
insansı maymun
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hominoidea Gray, nadrodzina ssaków należąca do rzędu naczelnych;

mały /ˈmawɨ/ (adj)
küçük, ufak
  mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski
küçük
  występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)

mały palec /ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
serçe parmağı
  (anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż /mawʃ/ (n)
midye
  (zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeństwo /mawˈʒɛ̃j̃stfɔ/ (n)
evlilik
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;

małżonek /mawˈʒɔ̃nɛk/ (n)
koca
  mąż (czyjś)
  mąż lub żona (czyiś)

małżonka /mawˈʒɔ̃nka/ (n)
karı
  (podniośle) cudza żona

małżowina uszna (n)
kulak kepçesi
  (anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maślanka /maɕˈlãnka/ (n)
yayık ayranı
  (spożywczy) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany;

maść /maɕʨ̑/ (n)
merhem
  (medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;

mebel /ˈmɛbɛl/ (n)
mobilya, möble
  ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

mech /mɛx/ (n)
yosun
  (botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechanik /mɛˈxãɲik/ (n)
mekanikçi
  osoba, która zajmuje się obsługą oraz naprawą maszyn i urządzeń

mechanika /mɛˈxãɲika/ (n)
mekanik
  (technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

mechanika kwantowa (n)
kuantum mekaniği
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;

mechanika nieba (n)
gök mekaniği
  (astronomia, astronomiczny) nauka o wzajemnym oddziaływaniu i ruchach ciał niebieskich;

mechanizm /mɛˈxãɲism̥/ (n)
mekanizma, düzenek
  (technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność

mechatronika /ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika/ (n)
mekatronik
  dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;

mecz /mɛʧ̑/ (n)
maç
  (sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet /ˈmɛʧ̑ɛt/ (n)
cami, mescit
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal /ˈmɛdal/ (n)
madalya
  niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalion /mɛˈdalʲjɔ̃n/ (n)
madalyon
  (jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki

media /ˈmɛdʲja/ (n)
medya
  (publikatory) (zobacz) mass media

mediana /mɛˈdʲjãna/ (n)
ortanca
  (statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

meduza /mɛˈduza/ (n)
denizanası, medüz
  (zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna /ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
tıp
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,

medyczny /mɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
tıbbi
  (medycyna, medyczny) związany z medycyną, dotyczący medycyny

medytować /ˌmɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
meditasyon yapmak
  uprawiać medytację

megabajt (n)
megabayt
  (informatyka, informatyczny) jednostka pojemności dysków i pamięci komputera równa 1 048 576 bajtów;

megafon /mɛˈɡafɔ̃n/ (n)
megafon
  (technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych
  (technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego

meitner /ˈmajtnɛr/ (n)
meitneriyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

mejoza /mɛˈjɔza/ (n)
mayoz
  (biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;

melancholia /ˌmɛlãnˈxɔlʲja/ (n)
melankoli, hüzün
  (psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melasa /mɛˈlasa/ (n)
melas
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

melatonina /ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna/ (n)
melatonin
  (biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;

meldunek /mɛlˈdũnɛk/ (n)
haber
  oficjalnie przekazana informacja

melisa /mɛˈlʲisa/ (n)
limon otu
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;

melodia /mɛˈlɔdʲja/ (n)
melodi
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodyjny (adj)
ezgili, melodik
  o przyjemnym brzmieniu

meloman /mɛˈlɔ̃mãn/ (n)
müziksever
  miłośnik muzyki (w domyśle: klasycznej)

melon /ˈmɛlɔ̃n/ (n)
kavun
  (spożywczy) jadalny owoc melona (1.1)

meltemi (n)
meltem
  (meteorologia, meteorologiczny) wiatr na Morzu Egejskim wiejący latem, przynoszący dobrą pogodę;

mem /mɛ̃m/ (n)
mem
  (informatyka, informatyczny) śmieszna idea, obrazek lub animacja, powielana w internecie
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;

mendelew /mɛ̃nˈdɛlɛf/ (n)
mendelevyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendoweszka /ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka/ (n)
am biti
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;

menhir /ˈmɛ̃nxʲir/ (n)
menhir
  (archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);

mennica (n)
darphane
  przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

menora /mɛ̃ˈnɔra/ (n)
menora
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;

mentalność (n)
mantalite, zihniyet
  właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

menu (n)
menü
  (informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu
  karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji

merytokracja (n)
meritokrasi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

metabolizm /ˌmɛtaˈbɔlʲism̥/ (n)
metabolizma
  (biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;

metadon (n)
metadon
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C21H27NO, silny opioidowy lek przeciwbólowy;

metafizyka (n)
metafizik
  (filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora /ˌmɛtaˈfɔra/ (n)
mecaz
  (językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny (adj)
mecazi
  dotyczący metafory

metal /ˈmɛtal/ (n)
metal
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;
  (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

metalurgia (n)
metalurji
  nauka o wytwarzaniu i obróbce metali;

metalurgiczny (adj)
metalürjik
  związany z metalurgią

metamfetamina (n)
metamfetamin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;

metamorficzny (adj)
başkalaşım
  ulegający przemianie lub powstały w jej wyniku

metan /ˈmɛtãn/ (n)
metan
  (chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metastaza (n)
metastaz
  (medycyna, medyczny) przerzut nowotworowy, guz wtórny nowotworu złośliwego

meteor /mɛˈtɛɔr/ (n)
meteor, akanyıldız
  (astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteorolog /ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk/ (n)
meteorolog
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (meteorologia, meteorologiczny) specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

meteorologia /ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja/ (n)
meteoroloji
  nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteoryt /ˌmɛtɛˈɔrɨt/ (n)
göktaşı
  (astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

metoda /mɛˈtɔda/ (n)
yöntem, metot
  sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

metoda małych kroków (n)
küçük adımlar yöntemi
  podział trudnego przedsięwzięcia na proste etapy realizowane przez stopniowe i systematyczne wprowadzanie zmian i ulepszeń

metodologia /ˌmɛtɔdɔˈlɔɟja/ (n)
yöntembili
  nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej;

metonimia (n)
ad aktarması
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

metr /mɛtr̥/ (n)
metre
  odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr kwadratowy /ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ/ (n)
metrekare
  (matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny (n)
metreküp
  (jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro /ˈmɛtrɔ/ (n)
metro
  (transport, transportowy) podziemna kolej miejska

metrologia /ˌmɛtrɔˈlɔɟja/ (n)
ölçümbilim
  nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych;

metronom /mɛˈtrɔ̃nɔ̃m/ (n)
metronom
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego;

metropolia /ˌmɛtrɔˈpɔlʲja/ (n)
metropol
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju

metroseksualny /ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
metroseksüel
  o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii

metylofenidat (n)
metilfenidat
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;

mewa /ˈmɛva/ (n)
martı, dalgıç
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mgła /mɡwa/ (n)
sis
  zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica /mɡwaˈvʲiʦ̑a/ (n)
nebula
  (astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mianownik /mʲjãˈnɔvʲɲik/ (n)
mücerret
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;
payda
  (matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

miara /ˈmʲjara/ (n)
ölçü
  rozmiar
  (matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru;
  metoda szacowania lub pomiaru
  odmierzona ilość

miasto /ˈmʲjastɔ/ (n)
şehir, kent
  (administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;
kent, şehir
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
  (potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)

miasto widmo (n)
hayalet kasaba
  opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miau /mʲjaw/ (interjection)
miyav
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć /ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑/ (v)
miyavlamak
  (zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

micela /mʲiˈʦ̑ɛla/ (n)
misel
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;

miech /mʲjɛx/ (n)
körük
  (technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach

miecz /mʲjɛʧ̑/ (n)
kılıç
  obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz świetlny /mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
ışın kılıcı
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

miedź /mʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
bakır
  (chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce /ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (n)
yer
  miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś
  obszar lub punkt w przestrzeni
  (sport, sportowy) ranga, pozycja
  wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś

miejska legenda /ˈmʲjɛ̇jska lɛˈɡɛ̃nda/ (n)
şehir efsanesi
  pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;

miejski /ˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
kentsel
  związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielizna /mʲjɛˈlʲizna/ (n)
kumla, sığlık
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mienie /ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
mal
  ogół rzeczy stanowiących czyjąś własność;

miesiąc /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑/ (n)
ay
  (jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ/ (n)
balayı
  pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesięcznik /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
aylık
  czasopismo wydawane co miesiąc

miesięczny /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
aylık
  związany z okresem jednego miesiąca

mieszczański (adj)
burjuvaca
  (historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast

mieszczaństwo /mʲjɛʃˈʧ̑ãj̃stfɔ/ (n)
burjuvazi
  (dawniej, dawny) ogół mieszkańców miast, zwłaszcza ich zamożniejszych warstw
  (historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;

mieszkanie /mʲjɛˈʃkãɲɛ/ (n)
daire, apartman dairesi
  zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec /mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑/ (n)
sakin, nüfus, halk
  osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkać /ˈmʲjɛʃkaʨ̑/ (v)
oturmak, yaşamak
  przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć /mʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
sahip olmak, olmak
  być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
  dysponować środkami na wykonanie czegoś
sahip olmak
  czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika
olmak, sahip olmak
  czuć coś
  dążyć do oddania czegoś komuś

mieć nadzieję /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ/ (v)
ummak
  wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieć rację (v)
haklı olmak
  nie mylić się; powiedzieć coś, co jest słuszne, prawidłowe

migawka /mʲiˈɡafka/ (n)
obtüratör
  część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;

migdał /ˈmʲiɡdaw/ (n)
badem
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;

migdałowiec (n)
badem
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku

migrena /mʲiˈɡrɛ̃na/ (n)
migren
  (medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mikołajki /ˌmʲikɔˈwajci/ (n)
Aziz Nikola, Aziz Nikola günü
  zwyczaj obdarowywania się drobnymi prezentami 6 (w dzień Świętego Mikołaja, patrona dzieci i ubogich) lub 5 grudnia (w wigilię);

mikro- /ˈmʲikrɔ/
mikro-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych;
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

mikrobiologia /ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
mikrobiyoloji
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrobus (n)
minibüs
  (motoryzacja) mały autobus dla około dziesięciu osób

mikrofon /mʲiˈkrɔfɔ̃n/ (n)
mikrofon
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikrokomputer (n)
mikrobilgisayar
  (informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego

mikroorganizm /ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥/ (n)
mikroorganizma
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

mikroskop /mʲiˈkrɔskɔp/ (n)
mikroskop
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskop elektronowy (n)
elektron mikroskobu
  (optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym

mikroskopijny /ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ/ (adj)
mikroskobik
  bardzo mały, w skali mikro

mila /ˈmʲila/ (n)
mil
  (jednostka miary) jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczenie /mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
sessizlik
  nieodzywanie się, niemówienie

milczeć /ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑/ (v)
susmak
  nie mówić, nie wydawać głosu

milenium /mʲiˈlɛ̃ɲũm/ (n)
binyıl, milenyum
  okres tysiąca lat

mili- /ˈmʲilʲi/
mili-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;

miliarder /mʲiˈlʲjardɛr/ (n)
milyarder
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

milicja /mʲiˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
milis
  formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny
  w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji

miligram /mʲiˈlʲiɡrãm/ (n)
miligram
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka masy równa jednej tysięcznej grama

milimetr /mʲiˈlʲĩmɛtr̥/ (n)
milimetre
  tysięczna część metra;

milimetrowy (adj)
milimetrik
  taki, który ma wielkość jednego milimetra

milion /ˈmʲilʲjɔ̃n/ (n)
milyon
  liczba o wartości: 1 000 000 = 106;

milioner /mʲiˈlʲjɔ̃nɛr/ (n)
milyoner
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

militarny /ˌmʲilʲiˈtarnɨ/ (adj)
askeri
  związany z wojskiem, wojskowością lub wojną

militaryzacja /ˌmʲilʲitarɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
askerileştirme
  zwiększenie liczby wojska przez państwo

militaryzm (n)
militarizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

mimesis (n)
mimesis
  (filozofia, filozoficzny) (sztuka) wierne oddanie rzeczywistości

mimo że
rağmen, derken, halde, oysa, oysaki
  łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mimoza /mʲĩˈmɔza/ (n)
mimoza
  (botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;

mina /ˈmʲĩna/ (n)
mayın
  (wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;
tavır
  wyraz twarzy

minaret /mʲĩˈnarɛt/ (n)
minare
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mineralny (adj)
madensel, mineral
  nie będący organicznym

mineralogia /ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja/ (n)
mineraloji
  (geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

minerał /mʲĩˈnɛraw/ (n)
mineral
  (geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minimalizm /ˌmʲĩɲĩˈmalʲism̥/ (n)
minimalizm
  ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera)

minimalny /ˌmʲĩɲĩˈmalnɨ/ (adj)
asgari
  (książkowy) bardzo mały, ograniczony lub zbliżony do minimum

minimum /ˈmʲĩɲĩmũm/ (n)
minimum
  najmniejsza możliwa, niezbędna lub wymagana ilość, wielkość

minispódniczka /ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
mini etek
  (krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister /mʲĩˈɲistɛr/ (n)
bakan, nazır
  urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

minister bez teki (n)
devlet bakanı
  urzędnik będący członkiem rządu, ale niekierujący żadnym ministerstwem;

ministerstwo /ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ/ (n)
bakanlık
  (administracja) urząd państwowy, którego szefem jest minister;

minus /ˈmʲĩnus/ (conjunction)
eksi
  oprócz, z wyjątkiem

minus /ˈmʲĩnus/ (n)
eksi
  (termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera;

minuskuła /ˌmʲĩnuˈskuwa/ (n)
minüskül
  (termin typograficzny) mała litera;

minuta /mʲĩˈnuta/ (n)
dakika
  (jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa;
  odległość pokonywana w ciągu minuty (1.1)

miotła /ˈmʲjɔtwa/ (n)
süpürge
  narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

miraż /ˈmʲiraʃ/ (n)
serap, ılgım
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) fatamorgana;

mirra /ˈmʲirːa/ (n)
mür
  (botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirt /mʲirt/ (n)
mersin
  (botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa;

misa /ˈmʲisa/ (n)
piyale
  duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia

misja /ˈmʲisʲja/ (n)
misyon
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rekolekcje służące pogłębianiu życia religijnego parafian
  posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania

misjonarz /mʲiˈsʲjɔ̃naʃ/ (n)
misyoner
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

miska /ˈmʲiska/ (n)
kase
  mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry;

miso /ˈmʲisɔ/ (n)
miso
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;

mistrz /mʲisṭʃ/ (n)
usta
  osoba najlepsza w czymś

mistrzostwa (n)
şampiyonluk
  (sport, sportowy) zawody o tytuł mistrza w jakiejś dyscyplinie

mistrzostwo /mʲiˈsṭʃɔstfɔ/ (n)
bökelik
  (sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie

mistycyzm /mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
mistisizm
  kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

mistyczny (adj)
gizemci
  charakteryzujący się tajemniczością
büyüsel
  związany z mistyką, mistycyzmem

mistyka /ˈmʲistɨka/ (n)
mistik
  duchowość opierająca się na mistycyzmie

mit /mʲit/ (n)
efsane, mit
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;

mitochondrium (n)
mitokondri
  (biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe;

mitologia /ˌmʲitɔˈlɔɟja/ (n)
mitoloji
  funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
  nauka zajmująca się mitami

mitologiczny /ˌmʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
mitolojik
  związany z mitologią, dotyczący mitologii

mitoza (n)
mitoz
  (biologia, biologiczny) proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;

mitra /ˈmʲitra/ (n)
mitre
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;

mizantropia /ˌmʲizãnˈtrɔpʲja/ (n)
mizantropi
  niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizoandria (n)
erkek düşmanlığı
  (psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt do mężczyzn;

mizofonia /ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa/ (n)
mizofoni
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na określone dźwięki objawiająca się złością i lękiem;

miód /mʲjut/ (n)
bal
  (spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;

miód pitny /ˈmʲjut ˈpʲitnɨ/ (n)
bal şarabı
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;

miąższ /mʲjɔ̃w̃ʃ/ (n)
et
  miękka, wewnętrzna część owocu lub narządu

mięczak /ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak/ (n)
yumuşakça
  (zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;

między /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ/ (preposition)
arasında
  …używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami
  …określający przedział czasowy
  …podkreślający pośredni charakter czegoś
  …używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców
  …zaznaczający możliwość wyboru

międzynarodowy /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ/ (adj)
uluslararası
  taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

miękki /ˈmʲjɛ̃ŋʲci/ (adj)
yumuşak
  taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

mięsak (n)
sarkom
  (medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór tkanki łącznej;

mięsień /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
kas
  (anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu;

mięsień sercowy /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ sɛrˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
miyokart
  (anatomia, anatomiczny) główna warstwa mięśniowa serca;

mięso /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ/ (n)
et
  (spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa (1.1)

mięso armatnie /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ/ (n)
kurbanlık
  (związek frazeologiczny) (wojskowość, wojskowy) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięso mielone /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ/ (n)
kıyma
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)

mięta /ˈmʲjɛ̃nta/ (n)
nane
  (botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

mięta pieprzowa (n)
bahçe nanesi
  (botanika, botaniczny) Mentha × piperita

miętowy /mʲjɛ̃nˈtɔvɨ/ (adj)
nane yeşili
  (rzadki, rzadko używany) związany z miętą, dotyczący mięty
  taki, który ma kolor bladej, chłodnej zieleni

miętus /ˈmʲjɛ̃ntus/ (n)
tatlı su gelinciği
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;

miłosierdzie /ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
merhamet
  okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosierny /ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ/ (adj)
merhametli, bağışlayıcı, insaflı
  okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłość /ˈmʲiwɔɕʨ̑/ (n)
aşk
  kontakt fizyczny prowadzący zwykle do stosunku płciowego
  przedmioty, czynności, które sprawiają przyjemność
aşk, sevgi
  uczucie, którym się darzy kochaną osobę;
  osoba, którą się kocha
  silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym

miłość jest ślepa /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa/ (proverb)
aşkın gözü kördür
  osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha

miłość od pierwszego wejrzenia /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa/ (n)
ilk görüşte aşk
  zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miłość platoniczna /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌplatɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
platonik aşk
  miłość pozbawiona zmysłowości, miłość aseksualna

miły /ˈmʲiwɨ/ (adj)
nazik
  wywołujący przyjemne uczucie

mknąć /m̥knɔ̃ɲʨ̑/ (v)
kaçmak
  (książkowy) poruszać się bardzo szybko naprzód

mlecz /mlɛʧ̑/ (n)
karahindiba
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski
  (botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mleczy (1.1)

mleczarnia (n)
sütçü
  (zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarz /ˈmlɛʧ̑aʃ/ (n)
sütçü
  (potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mleczny /ˈmlɛʧ̑nɨ/ (adj)
sütlü
  dotyczący mleka, otrzymywany, zrobiony z mleka, z dodatkiem mleka

mleko /ˈmlɛkɔ/ (n)
süt
  (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm

mleko sojowe /ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ/ (n)
soya sütü
  tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi;

mniam /mʲɲãm/ (interjection)
enfes
  służy do wyrażenia, że mówiącemu coś bardzo smakuje bądź ma na to apetyt

mnich /mʲɲix/ (n)
keşiş
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniej więcej /ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj/
aşağı yukarı
  szacunkowe podanie miary, wielkości

mniejszość /ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑/ (n)
azınlık
  mniejsza część jakiejś całości

mnogi /ˈmnɔɟi/ (adj)
çok
  dotyczący jakiejś zbiorowości, mnogości

mnożenie /mnɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
çarpma
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem
  (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu, uogólnienie mnożenia (1.1)
  (rzeczownik odczasownikowy) od mnożyć

mnożnik (n)
çarpan
  (matematyka, matematyczny) liczba, przez którą się mnoży poprzednią liczbę w działaniu mnożenia

mnożyć /ˈmnɔʒɨʨ̑/ (v)
çarpmak
  powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać
  (matematyka, matematyczny) wykonywać działanie matematyczne dające w wyniku iloczyn;

mobbing (n)
bezdiri
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;

mobilizacja /ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
seferberlik
  (wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

moc /mɔʦ̑/ (n)
güç
  (fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obowiązywanie jakiegoś prawa, ustawy
  siła, umiejętność, zdolność do wysiłku

mocny /ˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
dayanıklı
  wytrzymały

mocz /mɔʧ̑/ (n)
sidik, idrar
  (fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczowód (n)
sidik borusu, üreter
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

moda /ˈmɔda/ (n)
moda
  zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

model /ˈmɔdɛl/ (n)
maket
  fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu

modem /ˈmɔdɛ̃m/ (n)
modem
  (informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

modernizm (n)
modernizm
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;

modliszka /mɔˈdlʲiʃka/ (n)
peygamber devesi, peygamberdevesi
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitwa /mɔˈdlʲitfa/ (n)
dua, namaz
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modny /ˈmɔdnɨ/ (adj)
moda
  będący w modzie, popularny; powszechny przez jakiś czas

modrzew /ˈmɔḍʒɛf/ (n)
melez, melezi
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;

moduł (n)
modül
  wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

modyfikować /ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
modifiye etmek
  wprowadzać zmiany

mogiła /mɔˈɟiwa/ (n)
mezar
  miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary

mohel (n)
mohel
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski rytualny rzezak;

moher /ˈmɔxɛr/ (n)
moher
  wełna z kóz angorskich;

mojito /mɔˈxʲi.tɔ/ (n)
mojito
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

mokasyn (n)
mokasen
  krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1)
  tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;
  (zoologia, zoologiczny) Agkistrodon, rodzaj węży z podrodziny grzechotnikowatych
  (zoologia, zoologiczny) wąż z rodzaju (2.1)

moknąć (v)
ıslanmak
  stawać się mokrym, zazwyczaj od deszczu

mokry /ˈmɔkrɨ/ (adj)
ıslak
  pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mokry sen (n)
ıslak rüya
  (potocznie, potoczny) sen o treści erotycznej, który często łączy się z polucją

mol /mɔl/ (n)
mol
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molekularny (adj)
moleküler
  dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molibden /mɔˈlʲibdɛ̃n/ (n)
molibden
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molowy (adj)
minör
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji

moment /ˈmɔ̃mɛ̃nt/ (n)
an, lahza
  krótki odcinek czasu

momo (n)
momo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj tybetańskiego pierożka mięsnego;

monarcha /mɔ̃ˈnarxa/ (n)
hakan
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia /mɔ̃ˈnarxʲja/ (n)
monarşi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monarchiczny (adj)
monarşist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)

moneta /mɔ̃ˈnɛta/ (n)
sikke, madeni para
  metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (adj)
Moğol
  odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (n)
Moğol
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mongolii;

monitor /mɔ̃ˈɲitɔr/ (n)
ekran
  (technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera
  (marynarka) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;

monocykl /mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
tekteker
  rower z jednym kołem

monofizytyzm /ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥/ (n)
monofizit
  (teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;

monogamia /ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja/ (n)
monogami
  (socjologia, socjologiczny) życie w związku małżeńskim z tylko jednym partnerem

monogamiczny (adj)
tekeşli
  (socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii

monogamista /ˌmɔ̃nɔɡãˈmʲista/ (n)
tekeşli kimse
  mężczyzna żyjący w monogamii

monografia /ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
monografi
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monogram /mɔ̃ˈnɔɡrãm/ (n)
monogram
  ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter;

monolog (n)
monolog
  dłuższa wypowiedź jednej osoby, szczególnie na scenie lub w utworze dramatycznym

monomer /mɔ̃ˈnɔ̃mɛr/ (n)
monomer
  (chemia, chemiczny) cząsteczka składowa polimeru;

monopol /mɔ̃ˈnɔpɔl/ (n)
tekel
  (handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monosacharyd (n)
monosakkarit
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

monoteista /ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
monoteist
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga

monoteizm /ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
tektanrıcılık
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monotonia /ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja/ (n)
monotonluk
  jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia

monotonny /ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ/ (adj)
tekdüze
  ciągle taki sam, bez urozmaicenia

monsun /ˈmɔ̃w̃sũn/ (n)
muson
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

montaż /ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
montaj
  (maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

mop /mɔp/ (n)
mop
  zmywak do podłogi na kiju;

moralność /mɔˈralnɔɕʨ̑/ (n)
ahlak
  zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

moralny /mɔˈralnɨ/ (adj)
ahlaki
  dotyczący moralności, opisujący moralność

morał /ˈmɔraw/ (n)
hikayenin özü
  zwięzły, pouczający wniosek podsumowujący

morderca /mɔrˈdɛrʦ̑a/ (n)
katil
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderstwo /mɔrˈdɛrstfɔ/ (n)
cinayet
  celowe odebranie komuś życia

morela /mɔˈrɛla/ (n)
kayısı
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;
kayısı, zerdali
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa

morena /mɔˈrɛ̃na/ (n)
moren
  (geologia, geologiczny) materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

morfem /ˈmɔrfɛ̃m/ (n)
biçimbirim
  (gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina /mɔrˈfʲĩna/ (n)
morfin
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfologia /ˌmɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
morfoloji
  (biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

moroszka /mɔˈrɔʃka/ (n)
kutup böğürtleni
  (botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc moroszki (1.1)

mors /mɔrs/ (n)
mors
  (zoologia, zoologiczny) Odobenus rosmarus, gatunek ssaka morskiego;

morszczuk /ˈmɔrʃʧ̑uk/ (n)
barlam
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;

morwa (n)
dut
  (botanika, botaniczny) Morus L., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (spożywczy) jadalny owoc morwy (1.2)

morze /ˈmɔ.ʒɛ/ (n)
deniz, derya
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;
deniz
  (przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś

morze Marmara (pn)
Marmara Denizi
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morświn /ˈmɔrʲɕfʲĩn/ (n)
musur
  (dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

morświn zwyczajny (n)
bayağı musur
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;

mosiądz /ˈmɔɕɔ̃nʦ̑/ (n)
pirinç
  stop miedzi z cynkiem;

moskiewski /mɔˈsʲcɛfsʲci/ (adj)
Moskovalı
  (geografia, geograficzny) związany z miastem Moskwa, dotyczący miasta Moskwy

moskit /ˈmɔsʲcit/ (n)
tatarcık
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;

most /mɔst/ (n)
köprü
  (architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

most zwodzony (n)
baskül köprü
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;

mostek /ˈmɔstɛk/ (n)
göğüs kemiği
  (anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;

moszcz /mɔʃʧ̑/ (n)
şıra
  (spożywczy) młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu
  (spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw

moszna /ˈmɔʃna/ (n)
skrotum
  (anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

motel /ˈmɔtɛl/ (n)
motel
  hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;

motocykl /mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
motosiklet
  (motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motorower /ˌmɔtɔˈrɔvɛr/ (n)
mobilet
  (motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

motorówka /ˌmɔtɔˈrufka/ (n)
motorbot
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mała jednostka pływająca napędzana silnikiem mechanicznym;

motyka /mɔˈtɨka/ (n)
çapa
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl /ˈmɔtɨl/ (n)
kelebek
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;

motyw /ˈmɔtɨf/ (n)
motif
  (psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania

motywacja /ˌmɔtɨˈvaʦ̑ʲja/ (n)
motivasyon, güdülenme
  coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

mowa /ˈmɔva/ (n)
konuşma
  przemówienie, wypowiedź;

mowa jest srebrem, a milczenie złotem /ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m/ (proverb)
söz gümüşse, sukut altındır
  chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mowa nienawiści (n)
nefret söylemi
  (socjologia, socjologiczny) (publikatory) wypowiedzi mające na celu znieważenie, wyszydzenie bądź poniżenie jakiejś osoby lub grupy osób;

moweina (n)
eflatun
  (chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie

mozaika /mɔˈzajka/ (n)
mozaik
  (sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

moździerz /ˈmɔʑʥ̑ɛʃ/ (n)
havan, havan topu
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;
  (wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może /ˈmɔʒɛ/ (particle)
belki
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

możliwość /mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
olanak, imkan
  stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy /mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
mümkün
  taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

mroczny /ˈmrɔʧ̑nɨ/ (adj)
karanlık
  (przenośnie, przenośnia) przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy
  pogrążony w mroku

mrok /mrɔk/ (n)
karanlık
  brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca

mrowisko /mrɔˈvʲiskɔ/ (n)
karınca yuvası
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;

mrówka /ˈmrufka/ (n)
karınca
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad /mrufˈkɔjat/ (n)
karıncayiyen
  (zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrównik /ˈmruvʲɲik/ (n)
yer domuzu
  (zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz /mrus/ (n)
kırağı
  temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza /m̥ʃa/ (n)
ayin
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

mszyca /ˈm̥ʃɨʦ̑a/ (n)
yaprak bit
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach;

mu /mu/ (interjection)
mö
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez bydło

mucha /ˈmu.xa/ (n)
sinek
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;

mucha domowa (n)
karasinek
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Musca domestica L., gatunek kosmopolitycznego owada z rodziny muchowatych;

muchomor /muˈxɔ̃mɔr/ (n)
sinek mantarı
  (systematyka) (mikologia, mikologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muchołówka szara /ˌmuxɔˈwufka ˈʃara/ (n)
benekli sinekkapan
  (ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głównym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie;

muczeć (v)
mölemek
  o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

mudżahedin (n)
mücahit
  muzułmański bojownik uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym;

muezin /muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn/ (n)
müezzin
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

muflon (n)
muflon, yaban koyunu
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

mugol /ˈmuɡɔl/ (n)
muggle
  (fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

mulcz /mulʧ̑/ (n)
malç
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;

multimilioner (n)
multimilyoner
  mężczyzna, który posiada wielomilionowy majątek

mumia /ˈmũmʲja/ (n)
mumya
  zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mur /mur/ (n)
duvar
  (budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku
  (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny
  (architektura, architektoniczny) murowane ogrodzenie, zwykle kamienne
  (przenośnie, przenośnia) poglądy, odczucia dzielące lub izolujące ludzi

murarz /ˈmuraʃ/ (n)
duvarcı
  robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

murena (n)
müren balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;

musaka /muˈsaka/ (n)
musakka
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;

musical /ˈmuzʲikal/ /ˈmʲjuzʲikal/ (n)
müzikal
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;

musieć /ˈmuɕɛ̇ʨ̑/ (modal)
-malı
  być zobowiązanym do zrobienia czegoś
  zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami

muskowit /muˈskɔvʲit/ (n)
muskovit
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, o silnym perłowym połysku;

muskuł /ˈmuskuw/ (n)
kas
  mięsień

muszka /ˈmuʃka/ (n)
papyon
  rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;

muszkiet /ˈmuʃʲcɛt/ (n)
misket tüfeği
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,

muszla /ˈmuʃla/ (n)
kabuk
  skorupa małża lub ślimaka

musztarda /muˈʃtarda/ (n)
hardal
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

musztardowy (adj)
hardal rengi
  przypominający musztardę w smaku lub zapachu

mutacja /muˈtaʦ̑ʲja/ (n)
mutasyon
  (biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

muzeum /muˈzɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
müze
  (turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1)
  (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;

muzułmanin /ˌmuzuwˈmãɲĩn/ (n)
müslüman
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmański /ˌmuzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
Müslüman
  związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyk /ˈmuzɨk/ (n)
müzisyen
  osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka /ˈmuzɨka/ (n)
müzik
  kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
  całokształt takich kompozycji
  sztuka układania takich kompozycji

muzykolog (n)
musikişinas
  (edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) badacz twórczości muzycznej

muzykologia (n)
müzikoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muł /muw/ (n)
katır
  (zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;

mułła (n)
molla
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;

muślin /ˈmuɕlʲĩn/ (n)
muslin
  (włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

my /mɨ/ (personalPronoun)
biz
  pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mydelniczka /ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
sabunluk
  pojemnik na mydło

mydlarz /ˈmɨdlaʃ/ (n)
sabuncu
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba produkująca mydło

mydlić (v)
sabunlamak
  nacierać zmoczonym mydłem

mydlnica lekarska /mɨdlʲˈɲiʦ̑a lɛˈkarska/ (n)
sabun otu
  (botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;

mydło /ˈmɨdwɔ/ (n)
sabun
  (higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

mysz /mɨʃ/ (n)
fare
  (zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
  (informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora

mysz komputerowa (n)
fare
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;

myszołów /mɨˈʃɔwuf/ (n)
şahin
  (ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

myć /mɨʨ̑/ (v)
yıkamak
  czyścić coś za pomocą wody

myśl /mɨɕl̥/ (n)
düşünce, fikir
  efekt pracy umysłu

myśleć /ˈmɨɕlɛʨ̑/ (v)
düşünmek, sanmak
  kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu

myśliwy /mɨɕˈlʲivɨ/ (n)
avcı
  (łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

móc /muʦ̑/ (modal)
-abilmek
  być w stanie coś wykonać, zrobić
izni olmak
  mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

mój /muj/ (pronoun)
benim
  1. (osoba) lp

mój drogi (n)
gülüm
  (potocznie, potoczny) poufały zwrot podkreślający czyjąś wartość w mniemaniu mówiącego; niekiedy w odcieniu protekcjonalnym lub lekceważącym

mól książkowy /ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ/ (n)
kitap kurdu
  (potocznie, potoczny) owad żyjący w książkach;
  osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu

mówca /ˈmufʦ̑a/ (n)
spiker
  człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania

mówić /ˈmuvʲiʨ̑/ (v)
konuşmak
  posługiwać się jakimś językiem
  rozmawiać
  używać mowy

mózg /musk/ (n)
beyin
  (anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

mózgowy /muzˈɡɔvɨ/ (adj)
beyinsel
  (anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

móżdżek (n)
beyincik
  (anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni;
beyin
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego

mączka /ˈmɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
irmik
  sproszkowany surowiec techniczny

mądrość /ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑/ (n)
hikmet, bilgelik
  umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry /ˈmɔ̃ndrɨ/ (adj)
akıllı
  odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie

mąka /ˈmɔ̃ŋka/ (n)
un
  (spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka pszenna (n)
buğday unu
  (spożywczy) mąka wytwarzana z drobno zmielonych zieren pszenicy;

mątwa /ˈmɔ̃ntfa/ (n)
mürekkep balığı
  (zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie;

mąż /mɔ̃w̃ʃ/ (n)
koca, zevç
  mężczyzna będący w małżeństwie

męczennik (n)
şehit
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

mędrzec /ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑/ (n)
bilge
  osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

męski /ˈmɛ̃w̃sʲci/ (adj)
eril
  (biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom

męskość /ˈmɛ̃w̃skɔɕʨ̑/ (n)
erkeklik, erkillik
  (antropologia, antropologiczny) zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny;

mężczyzna /mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna/ (n)
adam, erkek
  dorosły człowiek płci męskiej;

mężuś (n)
kociş
  (potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (ironicznie) określenie męża

młoda para /ˈmwɔda ˈpara/ (n)
düğün çifti
  małżeństwo w dniu swojego ślubu

młode /ˈmwɔdɛ/ (n)
yavru
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodoturek (n)
Jön Türk
  (historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;

młodość /ˈmwɔdɔɕʨ̑/ (n)
gençlik
  okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (adj)
yeni
  niedawno wyrosły
genç, körpe
  znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (n)
damat, güvey
  (potocznie, potoczny) (zobacz) pan młody

młodzieńczy /mwɔˈʥ̑ɛ̇̃j̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
gençliğe mahsus
  właściwy młodym ludziom

młodzież /ˈmwɔʥ̑ɛʃ/ (n)
gençlik
  młodzi ludzie

młot /mwɔt/ (n)
çekiç
  (sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem
  (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek

młoteczek /mwɔˈtɛʧ̑ɛk/ (n)
çekiç
  (anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element mechanizmu fortepianu i pianina, który uderza w strunę

młotek /ˈmwɔtɛk/ (n)
çekiç
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn /mwɨ̃n/ (n)
değirmen
  budynek, w którym zboże miele się na mąkę
  maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

młyn wodny (n)
su değirmeni
  budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;

młynarz /ˈmwɨ̃naʃ/ (n)
değirmenci
  człowiek, który miele mąkę w młynie

młynek do kawy (n)
kahve değirmeni, kahve öğütücü
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy

młócić (v)
harman çevirmek
  (rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

mściwy /ˈm̥ʲɕʨ̑ivɨ/ (adj)
intikamcı
  skłonny do zemsty, niewybaczający

mżawka /ˈmʒafka/ (n)
çiseleme, ahmakıslatan
  (meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

na /na/ (preposition)
üstünde
  …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na Boga (interjection)
Allah aşkına
  wykrzyknik wyrażający oburzenie

na czczo /na‿ˈʧ̑ːɔ/ (adv)
aç
  przed zjedzeniem czegoś, o pustym żołądku

na dobrej stopie (adv)
içli dışlı
  mieć z kimś dobre relacje

na litość boską /na‿ˈlʲitɔʑʥ̑ ˈbɔskɔ̃w̃/ (interjection)
Allah aşkına
  wykrzyknik wyrażający przerażenie, błaganie

na miłość boską (interjection)
Allah aşkına
  wykrzyknik wyrażający oburzenie

na pamięć /na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (adv)
ezberden
  w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pierwszy rzut oka /na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka/
ilk bakışta
  o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy

na przykład /na‿ˈpʃɨkwat/
örneğin
  … poprzedzająca wyliczenie przykładów

na wszelki wypadek /na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk/ (adv)
her ihtimale karşı
  przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym

na własną rękę /na‿ˈvwasnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ/ (adv)
kendi başına
  samodzielnie, na własną odpowiedzialność

na zawsze (adv)
sonsuza kadar, ebediyen, ilelebet
  bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie /na‿ˈzdrɔvʲjɛ/ (interjection)
şerefe
  zwrot używany przed toastem
çok yaşa
  zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął

nabiał /ˈnabʲjaw/ (n)
mandıra ürünleri
  (spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

nabywca /naˈbɨfʦ̑a/ (n)
alıcı
  osoba, która coś nabywa lub nabyła poprzez kupno

nabój /ˈnabuj/ (n)
fişek
  (wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;

nabór /'nabur/ (n)
kaydolmak
  przyjmowanie nowych osób w jakieś struktury

nacisk /ˈnaʨ̑isk/ (n)
baskı
  działanie na coś z pewną siłą
  presja, przymus

nacięcie krocza (n)
epizyotomi
  (medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;

nacjonalistyczny /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
milliyetçi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

nacjonalizm /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
milliyetçilik, ulusçuluk
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

naczelny (n)
primat
  (zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;

naczyniak krwionośny /naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (n)
hemanjiyom
  łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych

naczynie /naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ/ (n)
damar
  (biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)
bulaşık
  rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

naczynie krwionośne (n)
kan damarı, damar
  (anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

naczyniowy /ˌnaʧ̑ɨ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
vasküler
  dotyczący naczynia, np. chłonnego lub krwionośnego

nad /nat/ (preposition)
üzerinde, üstünde
  …położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

nadawanie /ˌnadaˈvãɲɛ/ (n)
yayım
  (rzeczownik odczasownikowy) od nadawać

nadawać /naˈdavaʨ̑/ (v)
yayın yapmak
  emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób

nadbrzeże (n)
rıhtım
  obszar nad brzegiem zbiornika wodnego

nadciśnienie (n)
hipertansiyon
  (medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

naddźwiękowy /ˌnadʲʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
süpersonik
  poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

nadepnąć /naˈdɛpnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
basmak
  przygnieść coś stopą; nastąpić na coś

nadgarstek /nadˈɡarstɛk/ (n)
bilek
  (anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadgodzina /ˌnadɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
fazla mesai
  (urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem

nadnaturalny /ˌnadnatuˈralnɨ/ (adj)
doğaüstü
  który wykracza ponad to, co jest naturalne

nadnercze /nadˈnɛrʧ̑ɛ/ (n)
böbreküstü bezi
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

nadprzewodnik /ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
süperiletken
  (fizyka, fizyczny) ciało, u którego w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny

nadwozie (n)
kasa
  część górna pojazdu;

nadwzroczność (n)
hipermetropi
  (medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja /naˈʥ̑ɛ̇ja/ (n)
umut, ümit
  oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy
  osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia

nafta /ˈnafta/ (n)
kerosen
  (chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;

nagabywać (v)
sırnaşmak
  namawiać na seks

nagi /ˈnaɟi/ (adj)
çıplak
  bez ubrania, rozebrany do naga
  (zoologia, zoologiczny) o zwierzętach niemający włosów, sierści, piór itp.

nagietek /naˈɟɛtɛk/ (n)
aynısefa
  (botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

nagle /ˈnaɡlɛ/ (adv)
ansızın, birdenbire, ani
  w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nagość /ˈnaɡɔɕʨ̑/ (n)
çıplaklık
  brak ubrania na ciele

nagrobek /naˈɡrɔbɛk/ (n)
mezar taşı
  trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda /naˈɡrɔda/ (n)
ödül, tanıma
  wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagły /ˈnaɡwɨ/ (adj)
ani
  taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek /naˈɡwuvɛk/ (n)
başlık, manşet
  wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

naiwny /naˈ<sup>j</sup>ivnɨ/ (adj)
bön
  taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności

naj- /naj/ (prefix)
en
  …służący do tworzenia stopnia najwyższego od stopnia wyższego przymiotników i przysłówków

najemnik /naˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
paralı asker
  (wojskowość, wojskowy) wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz;

najstarszy zawód świata /najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata/ (idiom)
dünyanın en eski işi
  (eufemistycznie) prostytucja

najądrze (n)
epididimis
  (anatomia, anatomiczny) narząd płciowy męski wewnętrzny, przylegający od góry do jądra;

nakrycie /naˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
kuver
  (rzeczownik odczasownikowy) od nakryć
  coś, co okrywa, zasłania, osłania

nakrętka /naˈkrɛ̃ntka/ (n)
somun
  (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

nakład /ˈnakwat/ (n)
tiraj
  liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

naleśnik /naˈlɛɕɲik/ (n)
krep, akıtma, gözleme
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć /naˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
ait olmak
  być w posiadaniu czyimś

nalot /ˈnalɔt/ (n)
hava saldırısı
  (wojskowość, wojskowy) atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel;

namiot /ˈnãmʲjɔt/ (n)
çadır
  (turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namiętny /nãˈmʲjɛ̃ntnɨ/ (adj)
tutkulu
  żarliwy, pełen pasji, zamiłowania do czegoś

nano- /ˈnãnɔ/
nano-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem

nanometr /nãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
nanometre
  jednostka długości równa jednej miliardowej metra

napalm /ˈnapalm/ (n)
napalm
  (chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

napalony /ˌnapaˈlɔ̃nɨ/ (adj)
abazan
  (potocznie, potoczny) podniecony seksualnie

naparstek /naˈparstɛk/ (n)
yüksük
  (krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

napastnik /naˈpastʲɲik/ (n)
forvet
  (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki;

napełniać /naˈpɛwʲɲäʨ̑/ (v)
doldurmak
  sprawiać, że coś staje się pełne
  wywoływać stany emocjonalne

napisać /naˈpʲisaʨ̑/ (v)
yazmak
  wyrazić coś słowami na piśmie

napiwek /naˈpʲivɛk/ (n)
bahşiş
  pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napięcie /naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
gerilim
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia

napletek /naˈplɛtɛk/ (n)
sünnet derisi, prepusyum
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

naprawdę /naˈpravdɛ/ (particle)
gerçekten
  …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

naprawiacz (n)
tamirci
  osoba, która naprawia jakieś urządzenie lub rzecz, usuwa usterkę i przywraca przydatność danego przedmiotu

napój /ˈnapuj/ (n)
içecek
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napój gazowany (n)
gazlı içecek
  (spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla

narciarstwo /narʲˈʨ̑arstfɔ/ (n)
kayakçılık, kayma sporu
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

narciarz /ˈnarʲʨ̑aʃ/ (n)
kayakçı
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo

narcyz /ˈnarʦ̑ɨs/ (n)
nergis
  (botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju narcyz (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat narcyza (1.2)

narcyzm (n)
narsisizm
  (psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

narkolepsja (n)
narkolepsi
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narkotyk /narˈkɔtɨk/ (n)
uyuşturucu, uyuşturucu madde, bayıltıcı
  substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narodowość /ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑/ (n)
milliyet, ulus
  przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy /ˌnarɔˈdɔvɨ/ (adj)
millî
  charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narodowy socjalizm /ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
nasyonal sosyalizm
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;

narta /ˈnarta/ (n)
kayak
  (sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

naruszać /naˈruʃaʨ̑/ (v)
ihlal etmek
  zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

naruszenie /ˌnaruˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
kanun disi is yapmak
  (rzeczownik odczasownikowy) od naruszyć

narzeczona /ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na/ (n)
nişanlı
  kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona

narzeczony (n)
güvey
  mężczyzna w okresie narzeczeństwa

narząd płciowy (n)
cinsel organ
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) narząd służący organizmowi do rozrodu

narzędnik /naˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
araç durumu
  (gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?;

narzędzie /naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (n)
alet
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania
  (przenośnie, przenośnia) metoda, sposób na wykonanie czegoś
  (przenośnie, przenośnia) osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy

naród /ˈnarut/ (n)
millet, ulus
  grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

nasieniowód (n)
vas deferans
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód wyprowadzający plemniki z jąder

naskórek /naˈskurɛk/ (n)
epiderm
  najbardziej zewnętrzna warstwa skóry;

nastawienie /ˌnastaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
tavır
  element konfiguracji jakiegoś urządzenia

nastrój /ˈnastruj/ (n)
atmosfer
  wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca
  (psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;

następny /naˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
gelecek
  mający nastąpić, kolejny

nasz /naʃ/ (pronoun)
bizim
  1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik /naˈʃɨjɲik/ (n)
kolye
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

natura /naˈtura/ (n)
doğa
  przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;
  ogół cech człowieka lub zwierzęcia

naturalny /ˌnatuˈralnɨ/ (adj)
doğal
  charakterystyczny dla natury
  najbardziej powszechny, zwykły
  wykonany z surowców występujących w naturze

natychmiast /naˈtɨxmʲjast/ (adv)
hemen, derhal, anında
  bardzo szybko, bez zwłoki

nauczyciel /ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
öğretmen, muallim
  osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka /ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka/ (n)
öğretmen
  (edukacja, edukacyjny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauka /naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
bilim, ilim
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

naukowiec /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
bilim adamı
  człowiek zajmujący się nauką;

naukowy /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ/ (adj)
bilimsel
  związany z nauką

nawet /ˈnavɛt/ (particle)
bile, hatta
  …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru
  …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją

nawias /ˈnavʲjas/ (n)
ayraç
  (termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
  (termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawigacja (n)
yolbul
  (astronautyka, astronautyczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prowadzenie statku, samolotu lub pojazdu kosmicznego
  (astronomia, astronomiczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych

nawzajem /naˈvzajɛ̃m/ (adv)
birbiri
  o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego

nawóz /ˈnavus/ (n)
gübre
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

nazad /ˈnazat/ (adv)
geri
  wstecz, za siebie, w tył
  z powrotem

nazizm /ˈnaʑism̥/ (n)
Nazizm
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwa /ˈnazva/ (n)
ad
  wyraz lub termin określający coś

nazwa własna /ˈnazva ˈvwasna/ (n)
özel ad, özel isim
  (zobacz) rzeczownik własny

nazwisko /naˈzvʲiskɔ/ (n)
soyadı, soy ismi
  nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie (n)
kızlık soyadı
  nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż

nazywać /naˈzɨvaʨ̑/ (v)
adlandırmak
  określać nazwą, mianem

nefrolog /nɛfˈrɔlɔk/ (n)
nefrolog
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek

negatyw /nɛˈɡatɨf/ (n)
negatif
  (fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;

negatywny /ˌnɛɡaˈtɨvnɨ/ (adj)
olumsuz
  niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy

nekromancja (n)
nekromansi
  (ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

nekropolia (n)
nekropol
  (książkowy) wielki i zwykle zabytkowy cmentarz, na którym pochowane są słynne osoby i znane rody

nektar /ˈnɛktar/ (n)
bal özü
  (botanika, botaniczny) (pszczelarstwo, pszczelarski) słodki sok wydzielany przez kwiaty
  (mitologia grecka) napój bogów dający im nieśmiertelność

nektarynka /ˌnɛktaˈrɨ̃nka/ (n)
nektarin
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc nektarynki (1.1)
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica, Prunus persica var. nectarina odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;

neodym /nɛˈɔdɨ̃m/ (n)
neodim
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neofaszyzm /ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥/ (n)
neofaşizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;

neoliberalizm (n)
neoliberalizm
  (ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;

neologizm /ˌnɛɔˈlɔɟism̥/ (n)
yenici deyim
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon /ˈnɛɔ̃n/ (n)
neon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

nepalski /nɛˈpalsʲci/ (adj)
Nepalce
  odnoszący się do państwa Nepal

nepotyzm /nɛˈpɔtɨsm̥/ (n)
adam kayırma
  obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

neptun /ˈnɛptũn/ (n)
neptünyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerd /nɛrt/ (n)
inek
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

nerka /ˈnɛrka/ (n)
böbrek
  (anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerw /nɛrf/ (n)
sinir
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;

nerwica (n)
nevroz
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;

nerwowy /nɛrˈvɔvɨ/ (adj)
sinirsel
  (anatomia, anatomiczny) związany z nerwami, dotyczący nerwów

nestorianizm (n)
nasturilik
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

neurobiologia (n)
nörobiyoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;

neurologia /ˌnɛwrɔˈlɔɟja/ (n)
nöroloji
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego;

neuron /ˈnɛwrɔ̃n/ (n)
nöron
  (anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neuropatia /ˌnɛwrɔˈpatʲja/ (n)
nöropati
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn;

neutralność /ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɔɕʨ̑/ (n)
tarafsızlık
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny /nɛwˈtralnɨ/ /ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ/ (adj)
tarafsız
  taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutrino /nɛwˈtrʲĩnɔ/ (n)
nötrino
  (fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron /nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n/ /ˈnɛwtrɔ̃n/ (n)
nötron
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

nic /ɲiʦ̑/ (indefinitePronoun)
hiçbir şey, hiç
  …sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nicość (n)
hiçlik
  pustka, brak, nieistnienie czegoś

niderlandzki /ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
Hollandaca
  związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

nie /ɲɛ/ (particle)
değil
  zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
  wyraża zakaz
hayır
  zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

nie ma /ˈɲɛ‿ma/ (v)
yok
  forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje
  forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu

nie ma dymu bez ognia /ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa/ (proverb)
ateş olmayan yerden duman çıkmaz
  nie ma skutku bez przyczyny

nie ma mowy /ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ/ (interjection)
asla
  o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło /ˈɲɛ‿ma ˈtɛɡɔ ˈzwɛɡɔ ˈʦ̑ɔ ˈbɨ na‿ˈdɔbrɛ ɲɛ‿ˈvɨʃwɔ/ (proverb)
her işte bir hayır vardır
  każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany

nie ma za co (interjection)
bir şey değil
  odpowiedź na „dziękuję”

nie od razu Kraków zbudowano /ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ/ (proverb)
sabreden derviş, muradına ermiş
  nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie wszystko złoto, co się świeci /ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i/ (proverb)
parlayan her şey altın değildir
  nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nieaktualny (adj)
demode
  taki, który nie jest aktualny; przestarzały, stary

nieatrakcyjność /ˌɲɛatrakˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑/ (n)
alımsızlık
  cecha tego, kto jest nieatrakcyjny, bycie nieatrakcyjnym

niebezpieczeństwo /ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
tehlike
  sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpieczny /ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
tehlikeli
  taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebiański (adj)
kutsal
  związany z mitycznym niebem, dotyczący tego nieba

niebieskawy /ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ/ (adj)
mavimsi
  w kolorze podobnym do niebieskiego

niebieski /ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
mavi
  mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;

niebieskooki /ˌɲɛbʲjɛskɔˈːci/ (adj)
gök gözlü
  taki, który ma niebieskie oczy

niebo /ˈɲɛbɔ/ (n)
gök, gökyüzü
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
gökyüzü, gök
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

nieboszczyk /ɲɛˈbɔʃʧ̑ɨk/ (n)
merhum, rahmetli, rahmetlik
  człowiek zmarły

niech żyje /ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ/ (interjection)
yaşa
  wiwat na cześć kogoś lub czegoś

niechlujny /ɲɛˈxlujnɨ/ (adj)
dağınık
  niestaranny, niedbały, byle jaki

niechętny /ɲɛˈxɛ̃ntnɨ/ (adj)
gönülsüz
  nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu

niecierpliwy /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
aceleci
  taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości

niedaleko pada jabłko od jabłoni /ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi/ (proverb)
armut dalının dibine düşer
  dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedawno /ɲɛˈdavnɔ/ (adv)
yakında
  w niedalekiej przeszłości

niedbały (adj)
boşverci
  wyrażający lekceważenie
ihmalci
  świadczący o braku staranności

niedokrwienie /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
iskemi
  (medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu;

niedokrwistość /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑/ (n)
kansızlık, anemi
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedoskonałość /ˌɲɛdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑/ (n)
defo
  brak doskonałości

niedoskonały (adj)
eksik, kusurlu
  niepozbawiony wad; posiadający słabe strony

niedożywienie /ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
kıtlık
  nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów

niedużo /ɲɛˈduʒɔ/ (adv)
az
  niewiele, mało

niedziela /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla/ (n)
pazar, Pazar
  siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedźwiedzica /ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (n)
ayı
  (zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia

niedźwiedź /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
ayı
  (zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź brunatny (n)
boz ayı
  (zoologia, zoologiczny) Ursus arctos Linnaeus, duży drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych;

niedźwiedź polarny /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ/ (n)
kutup ayısı
  (zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

niegodziwy (adj)
şerefsiz
  taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości

niehonorowy (adj)
şerefsiz
  niezgodny z poczuciem honoru

niejasny /ɲɛ̇ˈjasnɨ/ (adj)
anlaşılmaz
  trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości

niekompetentny /ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ/ (adj)
yetersiz
  nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu

nielegalny /ˌɲɛlɛˈɡalnɨ/ (adj)
ilegal
  niezgodny z prawem

nielogiczny (adj)
mantıksız
  sprzeczny z prawidłami logiki

niemetal /ɲɛ̃ˈmɛtal/ (n)
ametal
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
Alman, Almanca
  związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
Almanca, Alman
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemoralność (n)
ahlaksızlık
  cecha tego, co jest niemoralne; cecha tego, kto jest niemoralny

niemowlę /ɲɛ̃ˈmɔvlɛ/ (n)
bebek
  małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić;

niemożliwy /ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
imkânsız
  taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemy /ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
dilsiz
  taki, który nie może mówić

nienawidzić /ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑/ (v)
nefret etmek
  czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawistny (adj)
iğrenç
  budzący nienawiść
  wyrażający nienawiść

nienawiść /ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑/ (n)
nefret
  silna niechęć, awersja, wrogość

nieobecny /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
namevcut, yok
  taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa

nieoczekiwany /ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ/ (adj)
beklenmedik
  taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodpowiedzialność (n)
sorumsuzluk
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieodpowiedzialne; cecha tych, którzy są nieodpowiedzialni

nieodpowiedzialny /ˌɲɛɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ/ (adj)
sorumsuz
  taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać

nieorganiczny (adj)
anorganik
  powstający bez konieczności udziału organizmów żywych

niepewność /ɲɛˈpɛvnɔɕʨ̑/ (n)
şüphe
  brak pewności

niepełnosprawny /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ/ (adj)
engelli
  nieosiągający wystarczających władz fizycznych lub umysłowych wskutek ułomności swego ciała

niepełnosprawny /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ/ (n)
engelli
  osoba niepełnosprawna (1.1)

niepodległość /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
bağımsızlık, istiklal
  niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodległy /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɨ/ (adj)
bağımsız
  mający niepodległość; niezależny

niepogoda /ˌɲɛpɔˈɡɔda/ (n)
fırtına
  zła, nieprzyjemna pogoda

niepokalany (adj)
kusursuz
  w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą

niepokojący (adj)
rahatsız edici
  wzbudzający niepokój; zakłócający spokój

niepokój /ɲɛˈpɔkuj/ (n)
huzursuzluk
  stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

niepoprawny (adj)
yanlış
  niezgodny częściowo lub zupełnie z ustalonymi regułami
iflah olmaz, ıslah olmaz
  taki, który nie zamierza lub nie daje się poprawić

nieporozumienie /ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
yanlış anlama
  pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji

nieposłuszny (adj)
asi
  odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebny /ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
gereksiz
  taki, który nie jest potrzebny

niepowodzenie /ˌɲɛpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
başarısızlık
  przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka

niepowstrzymany (adj)
durdurulamaz
  niedający się powstrzymać, powściągnąć

nieprawidłowy /ˌɲɛpravʲidˈwɔvɨ/ (adj)
anormal
  niezgodny z normą; niezgodny z tym, co prawidłowe

nieprzechodni /ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
geçişsiz
  (gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzetłumaczalny /ˌɲɛpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
çeviriye gelmez
  niemożliwy do przetłumaczenia, nie dający się przetłumaczyć na inny język

nieprzyjazny /ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ/ (adj)
düşmanca, düşman
  nastawiony niechętnie, wrogo
sert
  taki, który nie sprzyja, stanowiący przeszkodę

nieprzyjemny /ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
nahoş
  sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia

nieprzytomny /ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ/ (adj)
bilinçsiz
  taki, który stracił przytomność, świadomość

nieprzyzwoitość (n)
ahlaksızlık, nezaketsizlik, terbiyesizlik, uygunsuzluk
  brak przyzwoitości

nieruchomość /ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
gayrimenkul
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;

nierówność /ɲɛˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
eşitsizlik
  (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema liczbami lub funkcjami wskazująca, która z nich jest mniejsza lub większa od drugiej;
  brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości

nieskuteczny (adj)
etkisiz
  pozbawiący skuteczności, niedziałający

niesmaczny /ɲɛˈsmaʧ̑nɨ/ (adj)
lezzetsiz
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) źle smakujący

niesprawiedliwość /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
adaletsizlik
  brak sprawiedliwości
  niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie

niesprawiedliwy /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
adaletsiz
  taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości

niestety /ɲɛˈstɛtɨ/ (particle)
maalesef
  …służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

nieszczerość (n)
samimiyetsizlik
  cecha tego, co nieszczere; cecha tego, kto jest nieszczery

nieszczery (adj)
samimiyetsiz
  pozbawiony szczerości, fałszywy

nieszczęście /ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
mutsuzluk
  pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń
  przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie

nieszkodliwy (adj)
zararsız
  niestanowiący zagrożenia

nieszpułka /ɲɛˈʃpuwka/ (n)
muşmula
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Eriobotrya, nieśplik japoński, miszpelnik japoński
  (botanika, botaniczny) Mespilus, krzew lub niewielkie drzewko o białych kwiatach i pomarańczowych owocach; w Polsce roślina o charakterze ozdobnym, w cieplejszym klimacie owocodajna
  owoc nieszpułki (1.1) nadający się do jedzenia po przemarznięciu

niesławny (adj)
alçak
  okryty niesławą, okryty hańbą

nietoperz /ɲɛˈtɔpɛʃ/ (n)
yarasa
  (zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nietykalny (adj)
dokunulmaz
  taki, którego coś chroni, nie można go tknąć

nieudany /ɲɛuˈdanɨ/ (adj)
başarısız
  taki, który nie udał się, nie spełnił oczekiwań

nieudolny (adj)
yeteneksiz
  nie potrafiący dobrze czegoś zrobić

nieunikniony /ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ/ (adj)
kaçınılmaz
  taki, którego nie da się uniknąć; taki, który musi zajść

nieustraszony /ˌɲɛ<sup>w</sup>ustraˈʃɔ̃nɨ/ (adj)
yılmaz
  dzielny, nie ulegający strachowi

nieważkość (n)
ağırlıksızlık
  (fizyka, fizyczny) stan braku lub znikomości siły ciążenia;

niewdzięczny /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
nankör
  pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewiarygodny /ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
inanılmaz
  w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidzialność (n)
görünmezlik
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest niewidzialne; cecha tych, którzy są niewidzialni

niewidzialny /ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ/ (adj)
görünmez
  niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiedza /ɲɛˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
bilgisizlik
  brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie

niewiele /ɲɛˈvʲjɛlɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
az
  nieduża ilość kogoś lub czegoś

niewierność /ɲɛˈvʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
aldatma
  zdrada, bycie niewiernym

niewierny (adj)
sadık olmayan
  taki, który nie dochował wierności w małżeństwie lub innym związku

niewierny (n)
kâfir
  (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś innej wiary religijnej

niewinność /ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
masumiyet
  cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu

niewinny /ɲɛˈvʲĩnːɨ/ (adj)
masum
  taki, który nie ma poważnych konsekwencji
  taki, który nie zna zła, postępuje czysto, jest nieskalany
suçsuz
  taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewolnictwo /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
kölelik
  (socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolnik /ɲɛˈvɔlʲɲik/ (n)
köle
  osoba będąca w niewoli

niewrażliwy (adj)
yaralanmaz
  niepodatny na działanie
hissiz, duygusuz, miskin
  pozbawiony wrażliwości

niewydolność serca (n)
kalp yetmezliği
  (medycyna, medyczny) choroba serca, w sytuacji gdy nie jest ono w stanie pompować krwi tak, by zachować organizm w równowadze metabolicznej

niewyobrażalny /ˌɲɛvɨɔbraˈʒalnɨ/ (adj)
akla hayale sığmayan
  (książkowy) niedający się wyobrazić

niewystarczający (adj)
yetersiz
  niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom

niewytłumaczalny (adj)
açıklanamaz
  nie dający się wytłumaczyć lub wyjaśnić, niemożliwy do wytłumaczenia

niewątpliwie /ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ/ (adv)
şüphesiz
  od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia

niezadowolony /ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
hoşnutsuz
  odczuwający niezadowolenie

niezapominajka /ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka/ (n)
unutmabeni
  (botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezapomniany (adj)
unutulmaz
  taki, którego nie można zapomnieć

niezawodny (adj)
güvenilir
  taki, który nie zawodzi
  prawidłowo i bezawaryjnie funkcjonujący

niezdrowy /ɲɛˈzdrɔvɨ/ (adj)
sağlıksız
  chory lub nie do końca zdrowy
  szkodliwy dla zdrowia

niezmienny /ɲɛˈzmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
değişmez
  taki, który się prędko nie zmienia; w którym nie zachodzą zmiany

niezrozumiały /ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
anlaşılmaz
  niedający się zrozumieć

niezwyciężony /ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
yenilmez
  taki, którego nie da się zwyciężyć

niezwykłość (n)
olağandışılık
  cecha tego, co niezwykłe

niezwykły /ɲɛˈzvɨkwɨ/ (adj)
alışılmadık
  rzadko spotykany, nietypowy
olağanüstü
  wyróżniający się, wybitny

niełupka /ɲɛˈwupka/ (n)
aken
  (botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;

nieśmiałość /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
utangaçlık
  cecha tego, kto jest nieśmiały, wstydliwy, nie ma pewności siebie

nieśmiały /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ/ (adj)
utangaç
  niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelność /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
ölümsüzlük
  koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
ölümsüz
  wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nigdy /ˈɲiɡdɨ/ (pronoun)
asla, hiç
  w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdzie /ˈɲiɟʥ̑ɛ/ (adv)
hiçbir yerde
  w żadnym miejscu

nihilizm (n)
nihilizm
  (filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nijaki /ɲiˈjäci/ (adj)
nötr
  (gramatyka) rodzaj nijaki

nikczemny /ɲikˈʧ̑ɛ̃mnɨ/ (adj)
alçak
  podły, niegodziwy, zły; postępujący źle lub świadczący o złym, niegodziwym postępowaniu

nikiel /ˈɲicɛl/ (n)
nikel
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikotyna /ˌɲikɔˈtɨ̃na/ (n)
nikotin
  bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikt /ɲikt/ (pronoun)
hiç kimse
  żadna osoba

nimbus /ˈɲĩmbus/ (n)
yağmur bulutu
  (meteorologia, meteorologiczny) chmura deszczowa

ninja /ˈɲĩn͇ʤ̑a/ (n)
ninja
  japoński wojownik, specjalizujący się w zamachach i szpiegostwie;

niob /ɲɔp/ (n)
niyobyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

niski /ˈɲisʲci/ (adj)
alçak
  mający mały wymiar w pionie
  mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
  oceniany ujemnie w sensie moralnym

niszczarka (n)
öğütücü
  urządzenie służące do niszczenia dokumentów;

niszczyć /ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
yok etmek
  pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nit /ɲit/ (n)
perçin
  (technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym;

nizina /ɲiˈʑĩna/ (n)
ingin yer
  (geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m.

nić /ɲiʨ̑/ (n)
iplik
  cienkie włókno używane np. do szycia

niż /ɲiʃ/ (conjunction)
çok
  …używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

no /nɔ/ (particle)
he
  (potocznie, potoczny) …oznaczająca przytaknięcie

nobel /ˈnɔbɛl/ (n)
nobelyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noc /nɔʦ̑/ (n)
gece
  okres od zmierzchu do świtu;

nocebo /nɔˈʦ̑ɛbɔ/ (n)
nocebo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy zjawiska zwanego placebo, objawy uboczne;

nocleg (n)
geceleme
  spanie nocą poza miejscem zamieszkania

nocna zmiana /ˈnɔʦ̑na ˈzmʲjãna/ (n)
gececiler
  grupa pracowników wykonująca swoje obowiązki nocą
  okres czasu pracy przebiegający w nocy

nocny /ˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
gececil
  związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy

noga /ˈnɔɡa/ (n)
bacak, ayak
  (anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;
bacak
  element budowy mebla

nogawka /nɔˈɡafka/ (n)
paça
  (krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nokaut (n)
nakavt
  (sport, sportowy) w sportach walki: cios powalający przeciwnika i uniemożliwiający dalszy pojedynek;

nokturn (n)
noktürn
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;

nomofobia /ˌnɔ̃mɔˈfɔbʲja/ (n)
nomofobi
  (psychologia, psychologiczny) (neologizm) chorobliwy strach przed brakiem dostępu do telefonu komórkowego;

nomokracja (n)
nomokrasi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny opierający się na respektowaniu prawa

nonsens /ˈnɔ̃w̃sɛ̃w̃s/ (n)
saçmalık
  zupełny brak sensu, niedorzeczność;

nonszalancki (adj)
ilgisiz
  (książkowy) świadczący o czyjejś nonszalancji, traktujący innych lekceważąco

norka (n)
vizon
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;

normalność (n)
normallik
  cecha tego, co normalne; brak dziwactw

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (adj)
Norveç
  odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (n)
Norveççe
  język urzędowy Norwegii;

nos /nɔs/ (n)
burun
  (anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;
  dziób samolotu
  koniec buta

nosacizna (n)
mankafa
  (weterynaria, weterynaryjny) przewlekła, zakaźna i zaraźliwa choroba zwierząt nieparzystokopytnych;

nosić /ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
taşımak
  fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu
  o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie

nosorożec /ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
gergedan
  (zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosowy /nɔˈsɔvɨ/ (adj)
genizsil
  (fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową
  (przymiotnik) od nos

nostalgia /nɔˈstalʲɟja/ (n)
nostalji
  tęsknota, zwłaszcza za krajem ojczystym

nostalgiczny /ˌnɔstalʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
nostaljik
  (książkowy) taki, który wyraża, odczuwa lub wzbudza nostalgię; jest pełen tęsknoty

nosze (n)
sedye
  (medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

notariusz (n)
noter
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron

notes /ˈnɔtɛs/ (n)
defter
  plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;

nowela (n)
uzun hikâye
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki pisany prozą i mający prostą zwięzłej fabule
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa częściowo zmieniająca albo uzupełniająca obowiązującą ustawę

nowicjusz (n)
acemi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kandydat do zakonu, odbywający w nim nowicjat

nowonarodzony (adj)
yenidoğan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nowo narodzony (wyłącznie o Jezusie jako dziecięciu)

noworodek /ˌnɔvɔˈrɔdɛk/ (n)
yenidoğan
  człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat;

nowość /ˈnɔvɔɕʨ̑/ (n)
yenilik
  cecha czegoś nowego
  coś nowego

nowożytność (n)
Erken Modern Dönem
  (historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości następujący po średniowieczu;

nowy /ˈnɔvɨ/ (adj)
yeni
  istniejący od niedawna
  taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego

nozdrze /ˈnɔzḍʒɛ/ (n)
burun deliği
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nozologia (n)
nozoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;

nożyczki /nɔˈʒɨʧ̑ʲci/ (n)
makas
  małe nożyce;

nudny /ˈnudnɨ/ (adj)
sıkıcı
  wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nuklid (n)
nüklit
  (fizyka, fizyczny) jądro atomu o określonej liczbie nukleonów;

numer /ˈnũmɛr/ (n)
sayı
  liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru

numerować /ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
numaralamak
  nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami

numeryczny /ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
nümerik
  składający się z liczb lub cyfr

numizmatyka (n)
meskûkât
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem monet i medali;

nuncjusz /ˈnũnʦ̑ʲjuʃ/ (n)
papalık elçisi
  dyplomatyczny przedstawiciel Watykanu

nur /nur/ (n)
dalgıç
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy;

nurek /ˈnurɛk/ (n)
dalgıç
  człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych

nurkować /nurˈkɔvaʨ̑/ (v)
dalmak
  pływać pod powierzchnią wody

nurogęś /nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ/ (n)
büyük tarakdiş
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;

nuta /ˈnuta/ (n)
nota
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nutria /ˈnutrʲja/ (n)
koypu
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;

nylon /ˈnɨlɔ̃n/ (n)
naylon
  (włókiennictwo) tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch;

nów /nuf/ (n)
yeni ay
  (astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż /nuʃ/ (n)
bıçak
  krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nęcić /ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
cezbetmek
  działać przyciągająco

o /ɔ/ (preposition)
dair
  …wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o ile
şartıyla
  łączy zdanie nadrzędne z podrzędnym, które wyraża warunek treści

oaza /ɔˈaza/ (n)
vaha
  (geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

obcas /ˈɔpʦ̑as/ (n)
topuk, ökçe
  część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obciążenie /ˌɔpʲʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
yük
  ciężar spoczywający na kimś lub czymś
  (ekonomia, ekonomiczny) obarczenie kogoś kwotą do zapłaty
  (elektryczność) całkowita moc elektryczna pobierana ze źródła przez wszystkie odbiorniki
  (przenośnie, przenośnia) okoliczność stanowiąca utrudnienie

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (adj)
yabancı
  nienależący do jakiegoś kręgu

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
yabancı
  ktoś nienależący do danej grupy

obcęgi (n)
pense, kerpeten
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obdżektor /ɔbˈʤ̑ɛktɔr/ (n)
vicdanî retçi
  (wojskowość, wojskowy) (filozofia, filozoficzny) osoba odmawiająca odbycia obowiązkowej służby wojskowej z powodów religijnych, moralnych lub etycznych;

obecnie /ɔˈbɛʦ̑ʲɲɛ/ (adv)
şu anda, şimdi
  teraz, aktualnie, w tym momencie

obecny /ɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
halihazırdaki
  dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny
hazır
  osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili

obelisk /ɔˈbɛlʲisk/ (n)
dikilitaş, obelisk
  pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

oberwanie chmury /ˌɔbɛˈrvãɲɛ ˈxmurɨ/ (n)
sağnak
  (potocznie, potoczny) krótkotrwałe, gwałtowne i bardzo obfite opady deszczu

obfitość /ɔpˈfʲitɔɕʨ̑/ (n)
bolluk
  duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś

obfity /ɔpˈfʲitɨ/ (adj)
bereketli, feyizli
  występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś

obiad /ˈɔbʲjat/ (n)
öğle yemeği
  gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiekt /ˈɔbʲjɛkt/ (n)
nesne
  (informatyka, informatyczny) istniejąca w pamięci komputera reprezentacja klasy lub struktury
  osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności
  rzecz fizycznie istniejąca

obiektyw /ɔˈbʲjɛktɨf/ (n)
mercek
  (technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obiektyw szerokokątny /ɔˈbʲjɛktɨf ˌʃɛrɔkɔˈkɔ̃ntnɨ/ (n)
geniş açılı lens
  (fotografia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej, obejmujący większe pole widzenia niż obiektyw standardowy, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;

obiektywność (n)
nesnellik
  cecha tego, co jest obiektywne, bezstronność

obiektywny /ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
tarafsız
  odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń

obierać /ɔˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
kabuğunu soymak
  usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp.

obietnica /ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
söz, vaat, ant, yemin
  wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

objętość /ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
hacim
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni

oblegać (v)
kuşatmak
  (wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie

obligacja /ˌɔblʲiˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
tahvil
  (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;

oblężenie /ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
kuşatma
  (wojskowość, wojskowy) otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obojczyk /ɔˈbɔjʧ̑ɨk/ (n)
köprücük kemiği
  (anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obojętnie /ˌɔbɔˈjɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
farketmez
  w sposób dowolny, nieistotny, bez różnicy; wszystko jedno jak

obojętność /ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
aldırmazlık
  brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś

obojętny /ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ/ (adj)
aldırmaz
  taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś

obol (n)
obolos
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;

obora /ɔˈbɔra/ (n)
inek ahırı
  budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obowiązek /ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk/ (n)
görev
  nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obowiązywać /ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑/ (v)
geçmek
  być czyimś obowiązkiem, obejmować kogoś mocą prawną

obraz /ˈɔbras/ (n)
resim, tablo
  (sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
resim
  widok na ekranie urządzenia

obraza /ɔbˈraza/ (n)
hakaret, onur kırma
  urażenie czyjejś godności osobistej

obrażać /ɔbˈraʒaʨ̑/ (v)
hakaret etmek
  sprawiać komuś przykrość

obrona /ɔbˈrɔ̃na/ (n)
koruma, savunma
  (wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;
savunma, koruma
  przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją

obrona sycylijska (n)
Sicilya savunması
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe rozpoczynające się od ruchów 1. e4 c5;

obrońca /ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
savunucu
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej
  osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.
  (sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny

obroża /ɔbˈrɔʒa/ (n)
tasma
  taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus /ˈɔbrus/ (n)
masa örtüsü
  wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzezanie /ˌɔbʒɛˈzãɲɛ/ (n)
sünnet
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;

obrzydliwy /ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ/ (adj)
tiksinç
  (książkowy) budzący odrazę

obrzęk (n)
ödem
  (medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obrót /ˈɔbrut/ (n)
devir
  (geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii;
  (informatyka, informatyczny) działanie, polegające na zmianie pozycji wszystkich bitów w taki sposób, że bit o indeksie i\; po wykonaniu obrotu o n\; miejsc znajduje się na pozycji (i + n)\mod k, gdzie k\; to liczba bitów w danym słowie;
  ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny

obręcz /ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
çember
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu;

obserwacja /ˌɔpsɛrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
gözlem
  dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów

obserwatorium /ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm/ (n)
gözlemevi
  miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa;

obserwatorium astronomiczne (n)
gözlemevi
  (astronomia, astronomiczny) miejsce lub budowla do obserwacji ciał i zjawisk na nieboskłonie;

obserwować /ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
gözlemek, gözlemlemek
  uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

obsesja /ɔpˈsɛsʲja/ (n)
takıntı
  (książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności

obstrukcja (n)
engel
  hamowanie sprawnego przebiegu czegoś

obszar /ˈɔpʃar/ (n)
alan
  ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów

obuwie /ɔˈbuvʲjɛ/ (n)
ayakkabı
  wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

obwarzanek /ˌɔbvaˈʒãnɛk/ (n)
gevrek, simit
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;

obwód /ˈɔbvut/ (n)
devre
  (elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd;
çevre
  (geometria) długość brzegu figury geometrycznej;

obwód drukowany (n)
baskılı devre kartı
  (elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych;

obywatel /ˌɔbɨˈvatɛl/ (n)
vatandaş
  członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelstwo /ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ/ (n)
vatandaşlık
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój /ˈɔbuj/ (n)
obua
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz /ˈɔbus/ (n)
kamp
  wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje

obóz dla uchodźców (n)
göçmen kampı
  tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;

obłok /ˈɔbwɔk/ (n)
bulut
  (meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów

obłudny /ɔbˈwudnɨ/ (adj)
ikiyüzlü
  fałszywy, nieszczery

obłąkany (adj)
deli
  będący w stanie obłąkania

obżarstwo /ɔbˈʒarstfɔ/ (n)
oburluk
  nadmierne spożywanie pokarmów

ocean /ɔˈʦ̑ɛãn/ (n)
okyanus
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanografia /ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja/ (n)
okyanus bilimi
  nauka o oceanach i morzach;

ocelot /ɔˈʦ̑ɛlɔt/ (n)
oselot
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
  (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)

ocena /ɔˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
not
  (edukacja, edukacyjny) nota dawana uczniowi lub studentowi
değerlendirme
  opinia kogoś o czymś lub kimś
  oszacowanie wartości czegoś

ocet /ˈɔʦ̑ɛt/ (n)
sirke
  (spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;

ocet balsamiczny (n)
balzamik sirke
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty ocet o ciemnej barwie powstający z zagęszczonego moszczu winogronowego poddanego długotrwałemu dojrzewaniu w drewnianych beczkach

ochlokracja (n)
oklokrasi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;

ochrona /ɔxˈrɔ̃na/ (n)
koruma
  dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu
  rzecz, która przed czymś chroni
emniyet
  służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo

ochrypły (adj)
kısık
  (medycyna, medyczny) taki, który ochrypł

octan /ˈɔktãn/ (n)
asetat
  (chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

oczekiwanie /ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ/ (n)
bekleme
  czekanie na kogoś lub na coś z nadzieją lub niecierpliwością
  pragnienie, żądanie

oczekiwać /ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑/ (v)
beklemek
  spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś
  dłużej czekać

oczodół /ɔˈʧ̑ɔduw/ (n)
göz çukuru
  (anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;

oczytany (adj)
aydın
  taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty /ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ/ (adj)
belirgin, belli
  taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście /ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (interjection)
elbette
  wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie

od /ɔt/ (preposition)
beri
  …tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś
  …tworzący konstrukcje opisujące ruch przeciwny do czegoś

od a do zet /ˌɔd‿a‿dɔ‿ˈzɛt/ (adv)
adan zeye
  od początku do końca; w pełni, całkowicie

od groma /ɔd‿ˈɡrɔ̃ma/
fazlasıyla
  (potocznie, potoczny) bardzo dużo, mnóstwo

odaliska /ˌɔdaˈlʲiska/ (n)
odalık
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim

odbicie /ɔdˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
yansıma
  obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni

odbiór /ˈɔdbʲjur/ (interjection)
tamam
  słowo używane podczas korzystania z radia na końcu wypowiedzi, aby poinformować rozmówcę o jej zakończeniu

odbudowa /ˌɔdbuˈdɔva/ (n)
restorasyon
  odnowienie, wzniesienie czegoś, co zostało zniszczone

odbyt /ˈɔdbɨt/ (n)
anüs, makat
  (anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbytnica /ˌɔdbɨtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
rektum
  (anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków;

odchodzić /ɔtˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
gitmek
  (eufemistycznie) umierać
  oddalać się od jakiegoś miejsca
  zrywać związek z kimś, opuszczać kogoś

odcień /ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
renk özü
  nieznaczna różnica lub cecha trudno postrzegalna
  odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru

odcinek /ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
bölüm
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno
  fragment większej całości, odcięty od niej
doğru
  (geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;
  fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2)

odcisk palca /ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a/ (n)
parmak izi
  wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

oddechowy (adj)
solunum, teneffüs
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący oddechu i oddychania

oddychać /ɔdˈːɨxaʨ̑/ (v)
nefes almak
  (fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddziaływanie /ˌɔdʲʥ̑awɨˈvãɲɛ/ (n)
etki
  (książkowy) wywierany wpływ

odejmowanie /ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ/ (n)
çıkarma
  (matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania;
  (rzeczownik odczasownikowy) od odejmować

odgałęzienie (n)
dönme, dönüş
  część odchodząca w bok od trzonu

odkrycie /ɔtˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
keşif
  napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej

odkurzacz /ɔtˈkuʒaʧ̑/ (n)
elektrikli süpürge, elektrik süpürgesi
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odległy /ɔdˈlɛɡwɨ/ (adj)
uzak
  znajdujący się daleko
  taki, który wydarzył się dawno temu lub wydarzy się w dalekiej przyszłości

odma opłucnowa (n)
pnömotoraks
  (medycyna, medyczny) obecność powietrza lub innych gazów w jamie opłucnej;

odmienny /ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
farklı, ayrı, yabancı
  różny

odpoczynek /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk/ (n)
dinlenme
  przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odpoczywać /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑/ (v)
dinlenmek
  przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił

odporność /ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑/ (n)
bağışıklık
  (medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami

odpowiadać /ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
cevap vermek
  udzielać odpowiedzi

odpowiedzialność /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑/ (n)
mesuliyet, sorumluluk
  obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzialny /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ/ (adj)
mesul, sorumlu
  będący przyczyną
  mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje
  poważnie traktujący swoje obowiązki
  przeznaczony do pewnej czynności

odpowiedź /ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
cevap, yanıt
  reakcja na pytanie

odpychający (adj)
itici, tiksindirici
  taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odra /ˈɔdra/ (n)
kızamık
  (medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odrażający /ˌɔdraʒaˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
iğrenç
  wzbudzający odrazę, obrzydzenie; ohydny, wstrętny

odstępstwo /ɔtˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
aberasyon
  postępowanie sprzeczne z panującą normą

odszkodowanie /ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
tazminat, telafi
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odtrutka /ɔtˈːrutka/ (n)
panzehir
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtwarzacz (n)
oynatıcı
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk

odważny /ɔdˈvaʒnɨ/ (adj)
cesur
  taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze
korkusuz
  taki, który ma odwagę

odwiedzać /ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑/ (v)
ziyaret etmek
  składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś

odwrót (n)
geri çekilme, inzivaya çekilme
  (wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska
gerileme
  wyjście z trwania w czymś

odzież /ˈɔʥ̑ɛʃ/ (n)
giysi
  ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

oferować /ˌɔfɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
teklif etmek
  proponować coś, składać ofertę

oferta /ɔˈfɛrta/ (n)
teklif, öneri
  (potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje

offline (adj)
çevrimdışı
  (informatyka, informatyczny) niezwiązany z siecią internetową, odbywający się poza siecią internetową

offline (adv)
çevrimdışı
  (informatyka, informatyczny) poza Internetem

ofiara /ɔˈfʲjara/ (n)
kurban
  osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
  osoba, która ucierpiała wskutek wypadku
  poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś

oficer /ɔˈfʲiʦ̑ɛr/ (n)
subay
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;

oficjalny /ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
resmî
  zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

ogier /ˈɔɟɛr/ (n)
aygır
  (zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;

ogień /ˈɔɟɛ̇̃ɲ/ (n)
ateş, od
  płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;

ognisko /ɔɟˈɲiskɔ/ (n)
odak
  (optyka, optyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie;

ogon /ˈɔɡɔ̃n/ (n)
kuyruk
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
  końcowa część jakiegoś przedmiotu

ogr /ɔkr̥/ (n)
yamyam
  legendarne stworzenie;

ograniczony /ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
sınırlı
  taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)

ogrodnictwo /ˌɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
bahçecilik
  dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami
  (potocznie, potoczny) dział uczelni rolniczej zajmujący się takimi uprawami
  (rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw

ogrodnik /ɔˈɡrɔdʲɲik/ (n)
bahçıvan
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogromny /ɔˈɡrɔ̃mnɨ/ (adj)
koskocaman
  mający bardzo duży rozmiar

ogrzewanie /ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ/ (n)
ısıtma
  czynność dostarczania ciepła
karolifer
  urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogród /ˈɔɡrut/ (n)
bahçe
  miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród botaniczny /ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
botanik bahçesi
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;

ogród zoologiczny /ˈɔɡrud ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
hayvanat bahçesi
  teren do ekspozycji i hodowli zwierząt z różnych stron świata;

ogólnonarodowy /ˌɔɡulnɔ̃narɔˈdɔvɨ/ (adj)
yurt çapında
  dotyczący całego narodu

ogórecznik lekarski /ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci/ (n)
hodan
  (botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;

ogórek /ɔˈɡurɛk/ (n)
salatalık, hıyar
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;
hıyar
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Cucumis sativus L., owoc ogórka siewnego

ogłoszenie /ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
duyuru
  (rzeczownik odczasownikowy) od ogłosić
ilan
  pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu

ohar /ˈɔxar/ (n)
suna
  (ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny;

ojciec /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑/ (n)
baba, ata
  mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);
baba
  założyciel, pierwszy przedstawiciel;

ojciec chrzestny /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ/ (n)
mafya babası
  (kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną
  (kryminologia, kryminologiczny) przywódca mafijny we Włoszech i w Stanach Zjednoczonych

ojcostwo /ɔjˈʦ̑ɔstfɔ/ (n)
babalık
  bycie ojcem

ojcowski /ɔjˈʦ̑ɔfsʲci/ (adj)
babacan
  dotyczący ojca
  właściwy ojcu

ojczym /ˈɔjʧ̑ɨ̃m/ (n)
üvey baba
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczyzna /ɔjˈʧ̑ɨzna/ (n)
memleket
  kraj, w którym ktoś się urodził;

okapi /ɔˈkapʲi/ (n)
okapi
  (zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okaryna /ˌɔkaˈrɨ̃na/ (n)
okarina
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okazja /ɔˈkazʲja/ (n)
fırsat
  sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś

okienko /ɔˈcɛ̃nkɔ/ (n)
şalter
  miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci

okno /ˈɔkna/ /ˈɔknɔ/ (n)
pencere
  oszklony otwór w ścianie
  (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
  (przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra

oko /ˈɔkɔ/ (n)
göz
  (anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;
  (meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego
  w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;

oko za oko, ząb za ząb /ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp/ (proverb)
göze göz, dişe diş
  zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

okoliczność /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
durum, hal
  coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

okop /ˈɔkɔp/ (n)
siper
  (wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;

około /ɔˈkɔwɔ/ (particle)
yaklaşık
  … wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około /ɔˈkɔwɔ/ (preposition)
aşağı yukarı
  … wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

okoń /ˈɔkɔ̃ɲ/ (n)
levrek
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, słodkowodna ryba drapieżna;

okra /ˈɔkra/ (n)
bamya
  (botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;

okropny /ɔˈkrɔpnɨ/ (adj)
felaket
  wywołujący strach, odrzucający

okruch /ˈɔkrux/ (n)
kırıntı
  (przenośnie, przenośnia) (o zjawiskach, stanach, uczuciach, informacji) bardzo mała ilość czegoś, pozostałość po czymś
  mały, odkruszony kawałek czegoś

okrucieństwo /ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
acımasızlık, gaddarlık, zulüm
  skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom;

okrutny /ɔˈkrutnɨ/ (adj)
zalim
  nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrąg /ˈɔkrɔ̃ŋk/ (n)
daire
  (geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);
  kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)

okrągły /ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ/ (adj)
yuvarlak
  mający kształt okręgu, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okrążenie (n)
tur
  droga, trasa, którą ktoś przebył dookoła czegoś

okręt /ˈɔkrɛ̃nt/ (n)
savaş gemisi
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt podwodny (n)
denizaltı
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okręt wojenny (n)
savaş gemisi
  (marynarka) uzbrojony statek wchodzący w skład sił zbrojnych państwa;

okrężnica (n)
kolon
  (anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego

oksymoron /ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n/ (n)
oksimoron
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

oksytocyna /ˌɔksɨtɔˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
oksitosin
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

okulary /ˌɔkuˈlarɨ/ (n)
gözlük
  przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne /ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ/ (n)
güneş gözlüğü
  (optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okultyzm (n)
okültizm
  doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okup /ˈɔkup/ (n)
fidye
  pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja /ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja/ (n)
işgal
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

okładka /ɔˈkwatka/ (n)
kapak
  wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu

olcha /ˈɔlxa/ (n)
kızılağaç
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;

oleander /ˌɔlɛˈãndɛr/ (n)
zakkum
  (botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;

olej /ˈɔlɛj/ (n)
yağ
  (spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
  (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

olej palmowy (n)
palm yağı
  (spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olej słonecznikowy /ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
ayçiçeği yağı
  olej wytwarzany z nasion słonecznika;

oligarcha (n)
oligark
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) często (pejoratywnie, pejoratywny) bardzo zamożny człowiek mający wpływ na politykę

oligarchia /ˌɔlʲiˈɡarxʲja/ (n)
oligarşi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;

olimpiada /ˌɔlʲĩmˈpʲjada/ (n)
Olimpiyat
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata;
  (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie
  zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu

oliwka /ɔˈlʲifka/ (n)
zeytin ağacı, zeytin
  (botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;
zeytin
  (spożywczy) owoc oliwki (1.1)

ombudsman (n)
ombudsman
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;

omega /ɔ̃ˈmɛɡa/ (n)
omega
  (językoznawstwo, językoznawczy) dwudziesta czwarta litera alfabetu greckiego, ω;

omijać /ɔ̃ˈmʲijäʨ̑/ (v)
kaçınmak
  okrążyć coś, żeby do tego nie podejść, nie zbliżać się; przejść obok czegoś nie zatrzymując się

omikron /ɔ̃ˈmʲikrɔ̃n/ (n)
omikron
  nazwa piętnastej litery alfabetu greckiego, ο;

omlet /ˈɔ̃mlɛt/ (n)
omlet
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omocznia /ɔ̃ˈmɔʧ̑ʲɲa/ (n)
allantoyis
  (biologia, biologiczny) jedna z błon płodowych;

omułek /ɔ̃ˈmuwɛk/ (n)
mavi midye
  (zoologia, zoologiczny) przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego;

on /ɔ̃n/ (personalPronoun)
o
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

on /ɔ̃n/ (pronoun)
o, şu
  (przestarzałe, przestarzały) ten, ów

ona /ˈɔ̃na/ (personalPronoun)
o
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onanizm /ɔ̃ˈnãɲism̥/ (n)
onanizm
  (seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

one /ˈɔ̃nɛ/ (personalPronoun)
onlar
  3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni /ˈɔ̃ɲi/ (personalPronoun)
onlar
  trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

onkolog /ɔ̃ŋˈkɔlɔk/ (n)
onkolog
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych

onkologia /ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja/ (n)
onkoloji
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami

onkostatyczny (adj)
onkostatik
  (medycyna, medyczny) powstrzymujący rozwój nowotworu

online (adj)
çevrim içi
  (informatyka, informatyczny) związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej

online (adv)
çevrim içi
  (informatyka, informatyczny) za pomocą Internetu

onomatopeja /ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja/ (n)
onomatope
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia /ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
ontoloji
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;
  (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

onyks (n)
oniks
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;

opactwo /ɔˈpaʦ̑tfɔ/ (n)
dergah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opad /ˈɔpat/ (n)
yağış
  (meteorologia, meteorologiczny) spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej;

opal /ˈɔpal/ (n)
opal
  (mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

opalenizna /ˌɔpalɛ̃ˈɲizna/ (n)
bronzlaşma
  ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opat /ˈɔpat/ (n)
başrahip, başkeşiş, papas
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opcja /ˈɔpʦ̑ʲja/ (n)
alternatif
  jedna z możliwości do wyboru

opera /ˈɔpɛra/ (n)
opera
  utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;
  budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);

opera mydlana /ˈɔpɛra mɨˈdlãna/ (n)
pembe dizi
  (telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem

operacja /ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
ameliyat
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
  działania skierowane na wykonanie określonego zadania

operator /ˌɔpɛˈratɔr/ (n)
operatör
  człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie
  (matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję

operetka (n)
operet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze
  miejsce wystawiania operetki (1.1)

opieka /ɔˈpʲjɛka/ (n)
sorumluluk
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadzór prawny nad osobą małoletnią
bakım
  dbanie o kogoś lub coś;

opiekować się /ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
bakmak
  sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś

opierać /ɔˈpʲjɛraʨ̑/ (v)
direnmek
  przeciwstawiać się, stawiać opór

opinia /ɔˈpʲĩɲja/ (n)
nashihat
  sąd, zdanie na jakiś temat

opis /ˈɔpʲis/ (n)
betimleme
  określenie podstawowych cech czegoś

opisowy (adj)
betimsel, tanımlayıcı
  mający charakter opisu

opium /ˈɔpʲjũm/ (n)
afyon
  wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

opodatkowanie (n)
vergilendirme
  (ekonomia, ekonomiczny) nałożenie podatku lub podatków

opona /ɔˈpɔ̃na/ (n)
lastik
  (motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

oponiak (n)
menenjiom
  (medycyna, medyczny) niezłośliwy nowotwór opon mózgowo-rdzeniowych;

oportunista /ˌɔpɔrtũˈɲista/ (n)
fırsatçı
  (książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

opowiadanie /ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ/ (n)
hikâye
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór epicki
  coś, co zostało opowiedziane

opowiadać /ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
konuşmak, anlatmak
  mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opowieść /ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
hikaye
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści
  opowiadana historia

opozycja /ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
karşıtlık
  przeciwstawienie, przeciwdziałanie

oprogramowanie /ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
yazılım
  (informatyka, informatyczny) ogół programów komputerowych

opryszczka (n)
uçuk
  (medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

optyk /ˈɔptɨk/ (n)
gözlükçü
  naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki
  rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary
  sprzedawca okularów

optyka (n)
ışık bilimi
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymista /ˌɔptɨ̃ˈmʲista/ (n)
iyimser
  człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistyczny /ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
iyimser
  pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

optymizm /ɔpˈtɨ̃mʲism̥/ (n)
iyimserlik
  wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opuszczony (adj)
metruk
  taki, którego opuszczono
  zniszczony wskutek zaniedbania

opór /ˈɔpur/ (n)
meydan okuma
  w lm przeszkody, utrudnienia

opóźnienie /ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
gecikme
  odsunięcie zdarzenia w czasie

opłata /ɔˈpwata/ (n)
ücret
  kwota płacona za usługę, świadczenie

orangutan /ˌɔrãŋˈɡutãn/ (n)
orangutan
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

oranżada /ˌɔrãw̃ˈʒada/ (n)
portakal şurubu
  napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat

oraz /ˈɔras/ (conjunction)
yanısıra
  …łączący słowa i zdania równorzędne, wskazując je jako występujące równocześnie

orać /ˈɔraʨ̑/ (v)
saban sürmek, toprağı sürmek
  (rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbita /ɔrˈbʲita/ (n)
yörünge
  (astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;

orbital /ɔrˈbʲital/ (n)
orbital
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce

orbitalny (adj)
orbital
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

orchidea /ˌɔrxʲiˈdɛa/ (n)
orkide
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk;

oregano /ˌɔrɛˈɡãnɔ/ (n)
kekik
  (botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L.
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa

organ /ˈɔrɡãn/ (n)
organ
  część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;

organiczny /ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
organik
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący

organizacja /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
organizasyon, kuruluş
  grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów

organizacja pozarządowa /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva/ (n)
sivil toplum kuruluşu
  stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;

organizacyjny (adj)
örgütsel
  dotyczący organizacji

organizm /ɔrˈɡãɲism̥/ (n)
organizma, canlı
  (biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;

organy (n)
org, organ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm /ˈɔrɡasm̥/ (n)
orgazm
  (seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orgia /ˈɔrʲɟja/ (n)
alem
  (potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

orientacja seksualna (n)
cinsel yönelim
  (psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci

orientalistyka /ˌɔrʲjɛ̃ntaˈlʲistɨka/ (n)
doğubilim
  (edukacja, edukacyjny) nauka o kulturach Orientu;

origami /ˌɔrʲiˈɡãmʲi/ (n)
origami
  (sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

orka /ˈɔrka/ (n)
pullukla sürme
  (rolnictwo, rolniczy) czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwy gleby;
balina, katil balina
  (zoologia, zoologiczny) Orcinus orca L., drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra /ɔrʲˈcɛstra/ (n)
orkestra
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne

orlik /ˈɔrlʲik/ (n)
hasekiküpesi
  (botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach;

ormiański /ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci/ (n)
Ermenice
  język urzędowy Armenii;

ornitolog /ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk/ (n)
kuş bilimci
  (biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii
  (biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ornitologii

ornitologia /ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja/ (n)
kuş bilimi, ornitoloji
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

ortografia /ˌɔrtɔˈɡrafʲja/ (n)
yazım, ortografi
  zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortolan /ɔrˈtɔlãn/ (n)
kiraz kuşu
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;

ortopeda /ˌɔrtɔˈpɛda/ (n)
ortopedist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

orwellowski (adj)
Orwellyen
  dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella

oryginalność (n)
orijinalite
  cecha tego, co jest oryginalne

orzech /ˈɔʒɛx/ (n)
ceviz
  suchy owoc o zdrewniałej łupinie;
  (potocznie, potoczny) owoc orzecha (1.2) włoskiego;

orzech laskowy (n)
fındık
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski (n)
ceviz ağacı
  (spożywczy) jadalne nasiono z drzewa orzecha włoskiego (1.2)

orzech ziemny /ˈɔʒɛγʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
yer fıstığı
  (botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;

orzecznikowy (adj)
yüklemcil
  (gramatyka) związany z orzecznikiem, dotyczący orzecznika

orzeszek piniowy (n)
çam fıstığı
  (spożywczy) jadalne drobne nasiono niektórych gatunków sosny, w szczególności sosny pinii;

orzeł /ˈɔʒɛw/ (n)
kartal
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;
  (przenośnie, przenośnia) zdolna, bystra osoba

orzeł przedni (n)
kaya kartalı
  (ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;

osa /ˈɔsa/ (n)
yaban arısı
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

oscyloskop /ˌɔsʦ̑ɨˈlɔskɔp/ (n)
osiloskop
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

osetyjski /ˌɔsɛˈtɨjsʲci/ (adj)
Oset
  (przymiotnik) od Osetia, Osetyjczyk

osełka (n)
bileği taşı
  narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

osiadły (adj)
durağan
  (biologia, biologiczny) mający stałe miejsce życia, nieprzemieszczający się gdzie indziej

osiedle /ɔˈɕɛdlɛ/ (n)
konut sitesi
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osierdzie /ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
perikard
  (anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce;

osika /ɔˈɕika/ (n)
titrek kavak
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osioł /ˈɔɕɔw/ (n)
eşek, merkep
  (zoologia, zoologiczny) Equus asinus Linnaeus, zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
eşek
  (potocznie, potoczny) głupi człowiek
  (potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągnięcie /ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
başarım
  coś, co zostało osiągnięte

oskarżać /ɔˈskarʒaʨ̑/ (v)
suçlamak
  obwiniać kogoś o coś

oskarżenie /ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
iddianame
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skarga wnoszona do sądu, akt oskarżenia
suçlama
  zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

osm /ɔsm̥/ (n)
osmiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osoba /ɔˈsɔba/ (n)
kişi, şahıs
  pojedynczy człowiek, ktoś

osoba prawna /ɔˈsɔba ˈpravna/ (n)
tüzel kişi
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;

osobistość /ˌɔsɔˈbʲistɔɕʨ̑/ (n)
kişilik
  osoba wybitna, ważna i wpływowa

osobliwość (n)
tekillik
  osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna

osobliwy (adj)
olağandışı
  nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobowość /ˌɔsɔˈbɔvɔɕʨ̑/ (n)
kişilik, şahsiyet
  (psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

osocze (n)
plazma
  (biologia, biologiczny) zasadniczy płynny składnik krwi, w którym zawieszone są krwinki

ospa wietrzna (n)
suçiçeği, su çiçeği
  (medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ostatecznie /ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
nihayet
  wreszcie, w końcu

ostateczny /ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
kati
  (książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny

ostatni /ɔˈstatʲɲi/ (adj)
son
  znajdujący się na końcu listy, kolejności

osteopatia (n)
osteopati
  metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego

osteoporoza /ˌɔstɛɔpɔˈrɔza/ (n)
kemik erimesi
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

ostroga (n)
mahmuz
  (jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;

ostrokrzew /ɔˈstrɔkʃɛf/ (n)
çobanpüskülü
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

ostrosłup /ɔˈstrɔswup/ (n)
piramit
  (geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie;

ostrożnie /ɔˈstrɔʒʲɲɛ/ (adv)
dikkatlice
  w sposób ostrożny, uważny

ostrożny /ɔˈstrɔʒnɨ/ (adj)
dikkatli
  postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostry /ˈɔstrɨ/ (adj)
keskin
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
  (matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90°
keskin, sivri
  taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie

ostryga /ɔˈstrɨɡa/ (n)
istiridye
  (zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad /ˌɔstrɨˈɡɔjat/ (n)
poyraz kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrze /ˈɔsṭʃɛ/ (n)
ağız
  część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzeżenie /ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ikaz
  akt ostrzegania; przestroga przed czymś

oswojony /ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ/ (adj)
adamcıl
  o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość

oszczep /ˈɔʃʧ̑ɛp/ (n)
cirit
  (łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;

oszczerstwo /ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ/ (n)
iftira
  kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

oszczędność /ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
tutumluluk
  cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki

oszczędny (adj)
tutumlu
  nietrwoniący pieniędzy, majątku

oszczędzać /ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
tasarruf etmek
  zużywać w niewielkiej ilości

oszukiwać /ˌɔʃuˈcivaʨ̑/ (v)
aldatmak, dolandırmak
  doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów
  mówić komuś nieprawdę, kłamać
  celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry

oszustwo /ɔˈʃustfɔ/ (n)
dolandırıcılık
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

osłaniać (v)
korumak
  okrywać coś czymś, odgradzać od czegoś, czynić coś niewidocznym
  swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym
  (przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym

otoczenie /ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
komşuluk
  (matematyka, matematyczny) dowolny zbiór, który zawiera zbiór otwarty, zawierający dany punkt;
  ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący
cıvar
  łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron

otręby /ɔˈtrɛ̃mbɨ/ (n)
kepek
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;

otwarcie /ɔtˈfarʲʨ̑ɛ/ (adv)
açıkça
  w sposób otwarty, szczery, uczciwy, jawny

otwarcie /ɔtˈfarʲʨ̑ɛ/ (n)
açış
  uroczystość założenia, uruchomienia czegoś

otwarty /ɔtˈfartɨ/ (adj)
açık
  niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
  o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
  o sklepie: czynny, działający
  ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami

otwieracz /ɔtˈfʲjɛraʧ̑/ (n)
açacak
  przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek

otwierać /ɔtˈfʲjɛraʨ̑/ (v)
açmak
  powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór /ˈɔtfur/ (n)
delik
  dziura lub wgłębienie
açılış
  wlot przewodu
  wylot przewodu

otyłość /ɔˈtɨwɔɕʨ̑/ (n)
obezite, şişmanlık
  (medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

otyły /ɔˈtɨwɨ/ (adj)
obez
  o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

owad /ˈɔvat/ (n)
böcek
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadożerny /ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
böcekçil
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się owadami

owal /ˈɔval/ (n)
oval
  (geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;
oval şekil
  kontur przypominający tę krzywą

owalny /ɔˈvalnɨ/ (adj)
oval
  (geometria) mający kształt owalu
  przypominający kształtem owal

owca /ˈɔfʦ̑a/ (n)
koyun
  (zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owczy pęd (n)
bando etkisi
  (przenośnie, przenośnia) bezrefleksyjne, ślepe i bezkrytyczne naśladowanie innych, działanie pod wpływem instynktu stadnego

owieczka /ɔˈvʲjɛʧ̑ka/ (n)
kuzu
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: owca
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty religijnej
  młoda owca

owies /ˈɔvʲjɛs/ (n)
yulaf
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owiewka /ɔˈvʲjɛfka/ (n)
kaplama
  aerodynamiczna osłona w konstrukcji pojazdu lub samolotu;

owoc /ˈɔvɔʦ̑/ (n)
meyve
  (botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;
  (przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo

owoce morza /ɔˈvɔʦ̑ɛ ˈmɔʒa/ (n)
deniz ürünleri
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne skorupiaki, mięczaki morskie i małże

owulacja (n)
ovülasyon
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

ozdoba /ɔzˈdɔba/ (n)
süs
  coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś

oznaczenie (n)
adlandırma
  etykietka

oznajmiać (v)
bildirmek
  podawać wiadomość w sposób oficjalny, uroczysty lub zdecydowany

ozon /ˈɔzɔ̃n/ (n)
ozon
  (chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ołowiany /ˌɔwɔˈvʲjãnɨ/ (adj)
kurşun
  (przenośnie, przenośnia) taki, który ma cechy podobne do ołowiu, np. barwę, ciężar

ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (n)
mihrap, sunak
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołów /ˈɔwuf/ (n)
kurşun
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek /ɔˈwuvɛk/ (n)
kurşun kalem, kalem
  przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś /ɔɕ/ (n)
eksen
  (matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy;
dingil, eksen
  (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;
eksen, dingil
  centralna linia danego układu

ośmiokąt (n)
sekizgen
  (matematyka, matematyczny) figura geometryczna mająca osiem kątów;

ośmiornica /ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a/ (n)
ahtapot
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ość /ɔɕʨ̑/ (n)
kılçık, balık kılçığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

pacha /ˈpaxa/ (n)
koltuk altı
  (anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym;

pachwina /paxˈfʲĩna/ (n)
kasık
  (anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda

pacjent /ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt/ (n)
hasta
  osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

pacyficzny (adj)
Pasifik
  zamieszkujący Pacyfik, związany z Pacyfikiem

pacyfizm (n)
pasifizm
  pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka /ˈpaʧ̑ka/ (n)
paket
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;

padaczka /paˈdaʧ̑ka/ (n)
epilepsi
  (medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padalec /paˈdalɛʦ̑/ (n)
yılanımsı kertenkele
  (zoologia, zoologiczny) Anguis, rodzaj beznogiej jaszczurki;

padać /ˈpadaʨ̑/ (v)
yağmak
  (meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)
düşmek
  w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą
  zlatywać, lecieć w dół

padlina /paˈdlʲĩna/ (n)
leş
  zwierzęce zwłoki

pagoda /paˈɡɔda/ (n)
pagoda
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia buddyjska o architekturze pagody (1.1)

pagórek /paˈɡurɛk/ (n)
tepe, bayır
  niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

pagórkowaty /ˌpaɡurkɔˈvatɨ/ (adj)
tepelik
  nierówny; taki, który jest pokryty pagórkami

pajac /ˈpajaʦ̑/ (n)
palyaço
  komiczna postać w dawnej krotochwili

pająk /ˈpajɔ̃ŋk/ (n)
örümcek
  (zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczyna /ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
örümcek ağı
  sieć tkana przez pająka

pakt /pakt/ (n)
antant
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym

pal /pal/ (n)
direk
  (historia, historyczny, historycznie) narzędzie kaźni w formie zaostrzonego słupa, na którego wbijano skazańca
  gruby słup osadzony w gruncie, pełniący zwykle funkcję konstrukcyjną

palacz /ˈpalaʧ̑/ (n)
sigara tiryakisi
  osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palec /ˈpalɛʦ̑/ (n)
parmak
  część rękawiczki przykrywająca palce (1.1)
parmak, ayak parmağı
  u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący /ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
işaret parmağı
  (anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

paleografia /ˌpalɛɔˈɡrafʲja/ (n)
paleografi
  badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleontolog /ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk/ (n)
paleontolojist
  (biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych
  specjalistka z zakresu paleontologii

paleontologia /ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
paleontoloji
  (biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych;

paleta /paˈlɛta/ (n)
palet
  specjalna owalna deseczka służąca artyście-malarzowi do mieszania farb;

paliatywny (adj)
palyatif
  uśmierzający ból lub łagodzący objawy choroby, lecz nieusuwający jej przyczyn

palimpsest /paˈlʲĩmpsɛst/ (n)
palimpsest
  (historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom /paˈlʲĩndrɔ̃m/ (n)
palindrom
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

paliwo /paˈlʲivɔ/ (n)
yakıt
  substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

palić /ˈpalʲiʨ̑/ (v)
içmek
  wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo

pallad /ˈpalːat/ (n)
palladyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palma /ˈpalma/ (n)
palmiye
  (botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;

palto /ˈpaltɔ/ (n)
palto
  ciepłe okrycie wierzchnie do noszenia głównie zimą

paluch /ˈpalux/ (n)
ayak başparmağı
  (anatomia, anatomiczny) duży palec u nogi;

pamiątka /pãˈmʲjɔ̃ntka/ (n)
hatıra
  drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamięć /ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
bellek, hafıza
  zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
  (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;
  fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości

pan /pãn/ (n)
bey, beyefendi
  feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
efendi, beyefendi
  pracodawca dla służby
  właściciel niewolników
beyefendi, efendi
  zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty
  z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy

pan młody /ˈpãn ˈmwɔdɨ/ (n)
damat
  mężczyzna w dniu swojego ślubu

panamski /pãˈnãmsʲci/ (adj)
Panamalı
  odnoszący się do państwa Panama

pancernik /pãnˈʦ̑ɛrʲɲik/ (n)
armadillo
  (zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
savaş gemisi
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

pancerz /ˈpãnʦ̑ɛʃ/ (n)
zirh
  (wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym
  (zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;

panda /ˈpãnda/ (n)
panda
  (zoologia, zoologiczny) panda mała
  (zoologia, zoologiczny) panda wielka

pandeizm /pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
pandeizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia /pãnˈdɛ̃mʲja/ (n)
pandemie, pandemi
  (medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

pandemiczny (adj)
dayık
  (medycyna, medyczny) związany z pandemią; mający charakter pandemii

panel /ˈpãnɛl/ (n)
açık oturum
  (budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię
  (technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny
  (technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami
  publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk

pani /ˈpãɲi/ (n)
abla, hanım
  zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panierować (v)
pane etmek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce

panika /ˈpãɲika/ (n)
panik
  nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu)

panna /ˈpãnːa/ (n)
bayan, hanım
  kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda /ˈpãnːa ˈmwɔda/ (n)
gelin
  kobieta w dniu swojego ślubu

panorama /ˌpãnɔˈrãma/ (n)
Panorama
  rozległy, szeroki widok

panowanie /ˌpãnɔˈvãɲɛ/ (n)
devir
  okres władzy danego monarchy

panseksualizm (n)
panseksüellik
  (filozofia, filozoficzny) (seksuologia, seksuologiczny) postrzeganie wszelkich zjawisk w świecie przez pryzmat seksualny

panteizm /pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
panteizm
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

panteon /pãnˈtɛɔ̃n/ (n)
panteon
  (starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;

pantera śnieżna /pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna/ (n)
kar parsı
  (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;

pantomima /ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma/ (n)
pantomima
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;

pantoprazol (n)
pantoprazol
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;

papacha (n)
papak
  (odzieżownictwo) męska futrzana czapka używana przez Kozaków, mieszkańców Kaukazu i Azji Środkowej;

papier /ˈpapʲjɛr/ (n)
kâğıt, kağıt
  wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;
  (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument

papier toaletowy /ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ/ (n)
tuvalet kâğıdı
  chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy /ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
menkul kıymet
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papieros /paˈpʲjɛrɔs/ (n)
sigara
  wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papierowy /ˌpapʲjɛˈrɔvɨ/ (adj)
kâğıt
  wykonany z papieru

papież /ˈpapʲjɛʃ/ (n)
papa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

papirologia (n)
papiroloji
  nauka, która zajmuje się badaniem i odczytywaniem rękopisów;

papirus /paˈpʲirus/ (n)
papirüs
  (botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu;
  materiał pisarski, wyrabiany z włókien papirusu (1.1);
  zwój lub dokument spisany na papirusie (1.2)

paproć /ˈpaprɔʨ̑/ (n)
eğrelti otu
  (botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z kladu monilofitów;

papryka /ˈpaprɨka/ (n)
biber
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;

papuga /paˈpuɡa/ (n)
papağan
  (ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papużka falista /paˈpuʃka faˈlʲista/ (n)
muhabbet kuşu
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para /ˈpara/ (n)
su buharı, buhar
  (fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
çift
  dwie osoby, darzące się uczuciem

para wodna /ˈpara ˈvɔdna/ (n)
su buharı
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) woda w gazowym stanie skupienia;

parabola /ˌparaˈbɔla/ (n)
parabol
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;

paracetamol /ˌparaʦ̑ɛˈtãmɔl/ (n)
parasetamol
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym;

parada /paˈrada/ (n)
geçit töreni
  (wojskowość, wojskowy) uroczysty przegląd wojsk połączony z defiladą;
  efektowny przemarsz z udziałem wielu osób;

paradoks /paˈradɔks/ (n)
paradoks
  rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy
  zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią

paradoksalny /ˌparadɔˈksalnɨ/ (adj)
paradoksal
  sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny

paradygmat /ˌparaˈdɨɡmat/ (n)
paradigma
  (filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki;
  (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

parafilia (n)
parafili
  (seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne

parafraza (n)
açım
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie tej samej treści innymi środkami wyrazowymi

paragraf /paˈraɡraf/ (n)
paragraf
  podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;

paraliż /paˈralʲiʃ/ (n)
paralizi
  utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego

paranoja (n)
paranoya
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;

parapet /paˈrapɛt/ (n)
denizlik
  fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia

parapetówka /ˌparapɛˈtufka/ (n)
yeni eve taşınma partisi
  (potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania

parapsychologia /ˌparapsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
parapsikoloji
  dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę

parasol /paˈrasɔl/ (n)
şemsiye
  przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem

parawan (n)
paravan, paravana
  rozstawialna segmentowa ścianka wydzielająca część pomieszczenia;

parazytologia /ˌparazɨtɔˈlɔɟja/ (n)
parazitoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami;

parcela (n)
kesir
  działka gruntu utworzona poprzez wydzielenie jej z większego obszaru

pardwa /ˈpardva/ (n)
kar kekliği
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus;

pareidolia (n)
pareidolia
  (psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;

parestezja (n)
parestezi
  (medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;

park /park/ (n)
park
  (turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy /ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
millî park
  obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

parking /ˈparʲcĩŋk/ (n)
park yeri
  plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parlament /parˈlãmɛ̃nt/ (n)
parlamento, meclis
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;
meclis, parlamento
  gmach, w którym obraduje parlament (1.1)

parmezan /parˈmɛzãn/ (n)
parmasan peyniri
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;

parodia /paˈrɔdʲja/ (n)
parodi
  celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parowiec (n)
vapur
  (przestarzałe, przestarzały) statek z napędem parowym;

parowóz /paˈrɔvus/ (n)
buharlı lokomotif
  (kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy

partenogeneza (n)
partenogenez
  (biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej;

parter /ˈpartɛr/ (n)
zemin kat
  kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

partia /ˈpartʲja/ (n)
parti
  (zobacz) partia polityczna
  (handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców
  (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR)
  (przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę
  (przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób
  (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz

partia polityczna /ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
siyasî parti
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partner /ˈpartnɛr/ (n)
arkadaş
  osoba, którą traktuje się jak równą sobie
ortak, eş
  współuczestnik w grze, rozmowie, zabawie lub przedsięwzięciu

partnerstwo (n)
ortaklık
  równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

partykuła /ˌpartɨˈkuwa/ (n)
edat, ilgeç
  (językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partyzant /parˈtɨzãnt/ (n)
partizan
  (wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego

paryski /paˈrɨsʲci/ (adj)
Parisli
  związany z Paryżem, dotyczący Paryża

paryżanin /ˌparɨˈʒãɲĩn/ (n)
Parisli
  mieszkaniec Paryża

parzysty /paˈʒɨstɨ/ (adj)
çift
  (matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa;

pas /pas/ (n)
kayış
  (technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości
  długi rząd czegoś
kemer
  część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;
bel
  miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)

pas bezpieczeństwa (n)
emniyet kemeri
  pas, który zabezpiecza przed urazem w razie wypadku;

pas cnoty /ˈpas ˈʦ̑nɔtɨ/ (n)
bekaret kemeri
  (historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;

pas planetoid (n)
Asteroit Kuşağı
  (astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;

pasażer /paˈsaʒɛr/ (n)
yolcu
  osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasek /ˈpasɛk/ (n)
kemer
  lekki i wąski pas na biodrach lub w talii noszony w celach ozdobnych lub dla przytrzymania odzieży, także do noszenia zegarka, bagażu itp.

pasek narzędzi /ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i/ (n)
araç çubuğu
  (informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu

pasieka /paˈɕɛka/ (n)
arılık
  (pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami;

pasierb /ˈpaɕɛrp/ (n)
üvey oğul
  syn męża lub żony pochodzący z wcześniejszego małżeństwa

pasierbica /ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a/ (n)
üvey kız
  córka małżonka z innego małżeństwa

pasja /ˈpasʲja/ (n)
hırs
  silne zainteresowania, zamiłowanie

pasjans /ˈpasʲjãw̃s/ (n)
pasiyans
  (termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

pasować /paˈsɔvaʨ̑/ (v)
uymak
  być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się

pasożyt /paˈsɔʒɨt/ (n)
asalak, parazit
  (biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;
asalak
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści

pasta do zębów /ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
diş macunu
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pasternak (n)
yabani havuç
  (botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny

pasteryzacja /ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
pastörizasyon
  (spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasterz /ˈpastɛʃ/ (n)
çoban
  (zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pastisz /ˈpastʲiʃ/ (n)
pastiş
  (książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastorał (n)
pastoral asa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;

pasturma /paˈsturma/ (n)
pastırma, bastırma
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej;

pastwisko /paˈstfʲiskɔ/ (n)
mera
  (rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt

pastylka /paˈstɨlka/ (n)
pastil
  lek w postaci małego krążka

pasza /ˈpaʃa/ (n)
yem
  (zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma;

paszenog (n)
bacanak
  (staropolski) mąż siostry żony

paszkot /ˈpaʃkɔt/ (n)
ökse ardıç kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych;

paszport /ˈpaʃpɔrt/ (n)
pasaport, buyruldu
  dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

pasztet /ˈpaʃtɛt/ (n)
ezme
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka
aksilik
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja

pasztet strasburski /ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci/ (n)
foie gras
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

paszto /ˈpaʃtɔ/ (n)
Afganca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Pasztunów;

pat /pat/ (n)
pat
  (szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;

patelnia /paˈtɛlʲɲa/ (n)
tava
  naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patent /ˈpatɛ̃nt/ (n)
patent
  dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku;

patolog (n)
patolog
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w zakresie patologii

patologia /ˌpatɔˈlɔɟja/ (n)
patoloji
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu

patologiczny /ˌpatɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
patolojik
  (medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby
  (przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością
  (socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy

patriarcha /paˈtrʲjarxa/ (n)
patrik
  (biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych
  (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie

patriarchat (n)
ataerkil
  dominująca rola mężczyzny, zwłaszcza ojca, w rodzinie

patriota /paˈtrʲjɔta/ (n)
yurtsever
  człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej

patriotyczny /ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
vatansever
  taki, którego cechuje patriotyzm
  związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm /paˈtrʲjɔtɨsm̥/ (n)
yurtseverlik, vatanseverlik
  miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrzeć /ˈpaṭʃɛʨ̑/ (v)
bakmak
  kierować wzrok na coś lub na kogoś
  obserwować, zauważać
  pojmować lub oceniać coś w pewien sposób
  (potocznie, potoczny) szukać czegoś, kogoś wzrokiem
  (potocznie, potoczny) zważać na coś, mieć coś na uwadze
  traktować kogoś lub coś w jakiś sposób

paw /paf/ (n)
tavus, tavuskuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju pawi (1.1)

pawian /ˈpavʲjãn/ (n)
şebek
  (zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

paznokieć /pazˈnɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
tırnak
  (anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazur /ˈpazur/ (n)
pençe
  (zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pałac /ˈpawaʦ̑/ (n)
saray
  (architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

pałeczka /paˈwɛʧ̑ka/ (n)
yemek çubuğu
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (zobacz) pałeczki

państwo /ˈpãj̃stfɔ/ (n)
devlet
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;

paść /paɕʨ̑/ (v)
otarmak
  doglądać zwierząt pożywiających się na łące

październik /paʑˈʥ̑ɛrʲɲik/ (n)
ekim
  dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

pchli targ /ˈpxlʲi ˈtark/ (n)
bit pazarı
  (handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów;

pchnięcie kulą /ˈpxʲɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃/ (n)
gülle atma
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;

pchła /pxwa/ (n)
pire
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pe /pɛ/ (n)
pe
  nazwa litery p / P

pech /pɛx/ (n)
aksilik
  niepomyślny zbieg okoliczności

pechowy /pɛˈxɔvɨ/ (adj)
bedbaht
  świadczący o pechu

pedagog /pɛˈdaɡɔk/ (n)
pedagog
  nauczyciel, wychowawca

pedagogika /ˌpɛdaˈɡɔɟika/ (n)
pedagoji
  nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania;

pedał /ˈpɛdaw/ (n)
pedal
  (technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;
ibne, nonoş
  (slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści

pediatria /pɛˈdʲjatrʲja/ (n)
pediyatri
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pedofil /pɛˈdɔfʲil/ (n)
pedofil
  (seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia /ˌpɛdɔˈfʲilʲja/ (n)
pedofili
  (seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pedofobia (n)
pedofobi
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed dziećmi, niechęć wobec dzieci

pejoratywny /ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ/ (adj)
aşağılayıcı, küçültücü
  mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pejzaż /ˈpɛjzaʃ/ (n)
manzara
  (sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz

pelikan /pɛˈlʲikãn/ (n)
pelikan
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

pendrive (n)
USB bellek
  (informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;

penis /ˈpɛ̃ɲis/ (n)
penis, sik
  (anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

pentagram /pɛ̃nˈtaɡrãm/ (n)
pentagram
  (geometria) pięciokąt gwiaździsty;

peptyd /ˈpɛptɨt/ (n)
peptit
  (biochemia, biochemiczny) produkt rozkładu peptonów

per capita /ˈpɛr ˈkapʲita/
adam başı
  (statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) na głowę (przy przeliczaniu czegoś na osoby)

perfekcja /pɛrˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
kusursuzluk
  doskonałość, cecha tego, co jest perfekcyjne

perfidnie (adv)
haince
  w sposób perfidny

perfumeria /ˌpɛrfũˈmɛrʲja/ (n)
parfümeri
  sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki

perfumy /pɛrˈfũmɨ/ (n)
parfüm
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

pergamin (n)
parşömen
  niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania

pergola /pɛrˈɡɔla/ (n)
pergola
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;

perkoz /ˈpɛrkɔs/ (n)
batağan
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

perkoz dwuczuby /ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ/ (n)
bahri
  (ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkozek /pɛrˈkɔzɛk/ (n)
küçük batağan
  (ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce;

perliczka /pɛrˈlʲiʧ̑ka/ (n)
beçtavuğu
  (ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

permakultura (n)
permakültür
  (ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

permanencja (n)
devamlılık
  cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

peron /ˈpɛrɔ̃n/ (n)
peron
  (kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronizm /pɛˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
Peronizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

perski /ˈpɛrsʲci/ (adj)
Farsça
  dotyczący Persji, pochodzący z Persji

perski /ˈpɛrsʲci/ (n)
Farsça
  język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

personel /pɛrˈsɔ̃nɛl/ (n)
personel
  zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

perspektywa /ˌpɛrspɛkˈtɨva/ (n)
geçerli görünüm
  (informatyka, informatyczny) widok bazodanowy
  (przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia
  daleki widok

persymona /ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na/ (n)
Japon hurması, Trabzon hurması, hurma
  (botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;

peruka /pɛˈruka/ (n)
peruk
  cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

perwersja (n)
sapıklık, sapma
  (psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

perwersyjny (adj)
sapık
  właściwy perwersji, charakteryzujący się odchyleniem reakcji psychicznych w sferze seksualnej

perła /ˈpɛrwa/ (n)
inci
  (biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;

pescowegetarianizm (n)
pesketaryenlik
  dieta polegająca na niejedzeniu mięsa czerwonego i drobiu, a akceptowaniu ryb i owoców morza;

peso /ˈpɛsɔ/ (n)
peso
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów, głównie południowoamerykańskich;

pesto (n)
pesto
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos z utartych orzechów i świeżych jarzyn z oliwą, w klasycznej wersji z orzeszków piniowych i bazylii;

pestycyd /pɛˈstɨʦ̑ɨt/ (n)
pestisit
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;

pesymista /ˌpɛsɨ̃ˈmʲista/ (n)
kötümser
  człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

pesymistyczny /ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
karamsar
  pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

pesymizm /pɛˈsɨ̃mʲism̥/ (n)
pesimizm, kötümserlik
  tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

petarda (n)
havai fişek
  nieduży ładunek wybuchowy dający efekty świetlne i/lub akustyczne

petycja /pɛˈtɨʦ̑ʲja/ (n)
dilekçe
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;

pewność siebie (n)
kendine itimat
  (psychologia, psychologiczny) wiara w swoją wartość, we własne możliwości

pewny /ˈpɛvnɨ/ (adj)
emin
  nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi

pewny siebie (adj)
kendinden emin
  przekonany o swojej wartości lub swoich możliwościach

pełnia /ˈpɛwʲɲa/ (n)
dolunay
  (astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część

pełny /ˈpɛwnɨ/ (adj)
dolu
  wypełniony w największym możliwym stopniu

pi /pʲi/ (n)
pi
  (matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy;

piana /ˈpʲjãna/ (n)
köpük
  masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

pianino /pʲjä̃ˈɲĩnɔ/ (n)
piyano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista /pʲjä̃ˈɲista/ (n)
piyanist
  osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

piarg (n)
çarşak
  (geografia, geograficzny) osypisko skalne;

piasek /ˈpʲjasɛk/ (n)
kum
  luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskowiec /pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
kum taşı
  (geologia, geologiczny) zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem;

piaskownica /ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
kumluk
  (gry i zabawy) wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

piasta /ˈpʲjasta/ (n)
poyra
  (technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś;

piaszczysty /pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
kumlu
  usypany z piasku, pełen piasku

piać /pʲjäʨ̑/ (v)
ötmek
  (ornitologia, ornitologiczny) o kogucie wydawać charakterystyczny koguci głos

pide (n)
pide
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypiek z ciasta drożdżowego, zwykle o łódkowatym kształcie z różnymi dodatkami, np. mięsnymi i warzywnymi; tradycyjne danie kuchni tureckiej

piec /pʲjɛʦ̑/ (n)
fırın
  budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec /pʲjɛʦ̑/ (v)
fırında pişirmek
  poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

piechota /pʲjɛˈxɔta/ (n)
piyade
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

piechur (n)
piyade eri
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty

piecuszek /pʲjɛˈʦ̑uʃɛk/ (n)
söğüt bülbülü
  (ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

pieczarka /pʲjɛˈʧ̑arka/ (n)
mantar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

pieczeń /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
kızartma
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczony (adj)
kızarmış
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczęć /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑/ (n)
mühür
  znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności
  środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

pieg /pʲjɛk/ (n)
çil
  mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piekarnia /pʲjɛˈkarʲɲa/ (n)
fırın
  miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki

piekarz /ˈpʲjɛkaʃ/ (n)
fırıncı
  człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekło /ˈpʲjɛkwɔ/ (n)
cehennem, tamu
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;

pielęgniarka /ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka/ (n)
hemşire
  kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pieniądz /pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ/ /ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (n)
para
  (bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieniądze /pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ/ (n)
para
  lm od: pieniądz

pieprz /pʲjɛpʃ/ (n)
biber, karabiber
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

pieprz czarny (n)
karabiber
  (botanika, botaniczny) Piper nigrum, gatunek rośliny z rodziny pieprzowatych;

pieprzniczka /pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka/ (n)
biberlik
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

pieprzyć /ˈpʲjɛpʃɨʨ̑/ (v)
biberlemek
  dodawać pieprzu do jedzenia

pierdolić /pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑/ (v)
sikmek
  (wulgarnie, wulgaryzm) lekceważyć

pierdzieć /ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
osurmak
  (wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

piernik /ˈpʲjɛrʲɲik/ (n)
zencefilli çörek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

pierwiastek /pʲjɛrˈvʲjastɛk/ (n)
element
  (chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;

pierwiastek chemiczny /pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
kimyasal element
  taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;
  zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;

pierwiosnek /pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk/ (n)
çıvgın
  (ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) pierwiosnek zwyczajny

pierworodny /ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ/ (adj)
ilkdoğan
  urodzony jako pierwszy z potomstwa

pierwsza pomoc /ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
ilk yardım
  (medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwsza wojna światowa /ˈpʲjɛrfʃa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
I. Dünya Savaşı
  (historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1914-1918;

pierwszeństwo /pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ/ (n)
birincilik
  prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

pierwszy /ˈpʲjɛrfʃɨ/ (adj)
birincil
  (matematyka, matematyczny) niemający nietrywialnych dzielników
birinci
  najważniejszy

pieróg /ˈpʲjɛruk/ (n)
mantı
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;

pierś /pʲjɛrʲɕ/ (n)
göğüs
  (anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka;
  (anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu

pierścień /ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
yüzük
  (jubilerstwo, jubilerski) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;
  krąg naokoło czegoś
halka
  (matematyka, matematyczny) rodzaj struktury algebraicznej;

pierścionek /pʲjɛrʲɕˈʨ̑ɔ̃nɛk/ (n)
yüzük
  rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

pies /pʲjɛs/ (n)
köpek, it
  (zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;

pies pasterski /ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci/ (n)
çoban köpeği
  (kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies policyjny /ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
polis köpeği
  pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

pies przewodnik /ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
rehber köpek
  pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

pieszczota /pʲjɛʃˈʧ̑ɔta/ (n)
okşama
  czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

pieszy /ˈpʲjɛʃɨ/ (n)
yaya
  osoba, która porusza się na własnych nogach

pietruszka /pʲjɛˈtruʃka/ (n)
maydanoz
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień /pʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
ağaç gövdesi
  zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieścić (v)
okşamak
  tulić, głaskać okazując czułość

pieśń /pʲjɛ̇ɕɲ̊/ (n)
şarkı
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigwa /ˈpʲiɡva/ (n)
ayva
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory
  (botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;

pijany /pʲiˈjãnɨ/ (adj)
sarhoş
  pod wpływem alkoholu

pijany /pʲiˈjãnɨ/ (n)
sarhoş
  osoba nietrzeźwa

pijawka /pʲiˈjafka/ (n)
sülük
  (zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych

pijawka lekarska (n)
tıbbi sülük
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hirudo medicinalis L., gatunek bezkręgowca z rodziny pijawkowatych, wykorzystywany w hirudoterapii;

pijaństwo (n)
sarhoşluk
  nietrzeźwość, stan upojenia alkoholowego

pik /pʲik/ (n)
maça
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarnym listkiem w kształcie serca; karta tego koloru;

pikantny /pʲiˈkãntnɨ/ (adj)
baharatlı
  ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw

piknik /ˈpʲicɲik/ (n)
piknik
  rodzaj wypoczynku na łonie natury z z jedzeniem zabranym ze sobą;

piksel /ˈpʲiksɛl/ (n)
piksel
  (informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

piktogram /pʲikˈtɔɡrãm/ (n)
resim yazı, resimli çizenek
  pojęcie przedstawione obrazem;

pilaw /ˈpʲilaf/ (n)
pilav
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

pilnik /ˈpʲilʲɲik/ (n)
eğe, törpü
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilnować /pʲilˈnɔvaʨ̑/ (v)
bakmak
  sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilność (n)
çalışkanlık
  cecha bycia pilnym; przykładanie się do czegoś; staranność w wykonywaniu czego

pilny /ˈpʲilnɨ/ (adj)
acil, ivedi
  wymagający pośpiechu, szybkiego działania

pilot /ˈpʲilɔt/ (n)
pilot
  (lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
uzaktan kumanda
  osoba odpowiedzialna za przebieg wycieczki
kumanda
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

pinezka /pʲĩˈnɛska/ (n)
raptiye
  krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

pingwin /ˈpʲĩŋɡvʲĩn/ (n)
penguen
  (ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pionek /ˈpʲjɔ̃nɛk/ (n)
piyon
  (szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;

pionier /ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr/ (n)
öncü
  ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

piorun /ˈpʲjɔrũn/ (n)
yıldırım
  (meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron /ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n/ (n)
paratoner
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka /pʲjɔˈsɛ̃nka/ (n)
şarkı
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarz /pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ/ (n)
şarkıcı
  osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piołun /ˈpʲjɔwũn/ (n)
pelin
  (botanika, botaniczny) bylica piołun

piractwo /pʲiˈraʦ̑tfɔ/ (n)
korsanlık
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia piractwa (1.1-2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

piramida /ˌpʲirãˈmʲida/ (n)
piramit
  (architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
  (architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej
  (geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;

pirania /pʲiˈrãɲja/ (n)
pirana
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

pirat /ˈpʲirat/ (n)
korsan
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

piroliza /ˌpʲirɔˈlʲiza/ (n)
piroliz
  (chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;

piromania /ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja/ (n)
piromani
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

pirotechnika (n)
piroteknik
  dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

piruet (n)
dönüş
  (choreografia, choreograficzny) (sport, sportowy) szybki obrót

piryt /ˈpʲirɨt/ (n)
pirit
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza;

pisanie /pʲiˈsãɲɛ/ (n)
yazma
  (rzeczownik odczasownikowy) od pisać

pisarka /pʲiˈsarka/ (n)
yazar
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz

pisarz /ˈpʲisaʃ/ (n)
yazar
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać /ˈpʲisaʨ̑/ (v)
yazmak
  umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
  tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma
  tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę

pisemny /pʲiˈsɛ̃mnɨ/ (adj)
yazılı
  odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

pisklę /ˈpʲisklɛ/ (n)
civciv
  (ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;
  (przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku

pismo /ˈpʲismɔ/ (n)
yazı
  zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;
  sposób pisania

pisownia /pʲiˈsɔvʲɲa/ (n)
imla
  zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów

pistacja /pʲiˈstaʦ̑ʲja/ (n)
fıstık
  owoc drzewa pistacjowego

pistolet /pʲiˈstɔlɛt/ (n)
tabanca
  ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy /pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
makineli tabanca
  indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pisuar /pʲiˈsu<sup>w</sup>ar/ (n)
pisuvar
  muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

pita /ˈpʲita/ (n)
pide
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;

piwnica /pʲivʲˈɲiʦ̑a/ (n)
bodrum
  podziemne piętro budynku

piwo /ˈpʲivɔ/ (n)
bira
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

piwonia /pʲiˈvɔ̃ɲja/ (n)
şakayık
  (botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych;
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju piwonii (1.1)
  kwiat piwonii (1.2)

pizda /ˈpʲizda/ (n)
am
  (wulgarnie, wulgaryzm) (anatomia, anatomiczny) pochwa lub srom; żeński narząd płciowy

pizza /ˈpʲiʦ̑ːa/ (n)
pizza
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

piórnik /ˈpʲjurʲɲik/ (n)
kalem kutusu
  zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro /ˈpʲjurɔ/ (n)
tüy
  (ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
  przyrząd do pisania

piątek /ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
cuma
  piąty dzień tygodnia

piątka /ˈpʲjɔ̃ntka/ (n)
A notu
  ocena w polskich szkołach, niegdyś najwyższa, obecnie druga po najwyższej

pić /pʲiʨ̑/ (v)
içmek
  spożywać płyny
  pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pięciokąt /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
beşgen
  (geometria) wielokąt mający pięć boków;

piędź /pʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
karış
  (historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

piękno /ˈpʲjɛ̃ŋknɔ/ (n)
güzellik
  zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękny /ˈpʲjɛ̃ŋknɨ/ (adj)
güzel
  taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta /ˈpʲjɛ̃nta/ (n)
topuk
  (anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

pięta Achillesa /ˈpʲjɛ̃nta ˌːxʲilˈːɛsa/ (n)
Aşil kirişi
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości;

piętnaście /pʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ/ (cardinalNumeral)
on beş
  liczba 15

piętro /ˈpʲjɛ̃ntrɔ/ (n)
kat
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięść /pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
yumruk
  zaciśnięta dłoń

piła /ˈpʲiwa/ (n)
testere
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka /ˈpʲiwka/ (n)
top
  (sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych

piłka nożna /ˈpʲiwka ˈnɔʒna/ (n)
futbol
  (sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna /ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na/ (n)
hentbol
  (sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłkarz /ˈpʲiwkaʃ/ (n)
futbolcu
  (sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarzyki /ˌpʲiwkaˈʒɨci/ (n)
langırt
  gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piśmienny (adj)
okuryazar
  potrafiący czytać i pisać

piżama /pʲiˈʒãma/ (n)
pijama
  strój, który zakłada się, idąc spać;

piżama party (n)
pijama partisi
  przyjęcie nocne z uczestniczącymi w piżamach

piżmak /ˈpʲiʒmak/ (n)
misk sıçanı
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

piżmo (n)
misk
  (zootechnika, zootechniczny) wydzielina z gruczołów okołoodbytniczych piżmowca syberyjskiego;

plac /plaʦ̑/ (n)
meydan, alan
  wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac zabaw /ˈplaʣ̑ ˈzabaf/ (n)
oyun alanı
  niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

plagiat /ˈplaɟjat/ (n)
intihal
  skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;

plakat /ˈplakat/ (n)
afiş
  wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś
  wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów propagujący coś

plama /ˈplãma/ (n)
leke
  brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

plama słoneczna /ˈplãma swɔ̃ˈnɛʧ̑na/ (n)
güneş lekesi
  (astronomia, astronomiczny) ciemniejszy obszar obserwowany na powierzchni Słońca;

plan /plãn/ (n)
plan
  to, co chcemy zrobić

plandeka (n)
branda
  nieprzemakalna płachta do nakrywania czegoś

planeta /plãˈnɛta/ (n)
gezegen, planet
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planeta karłowata /plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata/ (n)
cüce gezegen
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą;

planetarium /ˌplãnɛˈtarʲjũm/ (n)
planetaryum
  (astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

plantacja /plãnˈtaʦ̑ʲja/ (n)
plantasyon
  obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plastelina /ˌplastɛˈlʲĩna/ (n)
oyun hamuru
  zwykle barwiona, odporna na wysychanie masa plastyczna, do zabawy dla dzieci;

plaster /ˈplastɛr/ (n)
plaster
  (medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany

plastik /ˈplastʲik/ (n)
plastik
  (potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne

platan /ˈplatãn/ (n)
çınar
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;

platyna /plaˈtɨ̃na/ (n)
platin
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

playboy (n)
hovarda
  hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym

plazma /ˈplazma/ (n)
plazma
  (fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;

plaża /ˈplaʒa/ (n)
plaj, kumsal
  (turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plecak /ˈplɛʦ̑ak/ (n)
sırt çantası
  rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy /ˈplɛʦ̑ɨ/ (n)
sırt
  (anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;

plemię /ˈplɛ̃mʲjɔna/ /ˈplɛ̃mʲjɛ/ (n)
kabile
  forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

pleść /plɛɕʨ̑/ (v)
örmek
  łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą

pleśń (n)
küf
  gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik /plʲik/ (n)
dosya
  (informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;

pliszka /ˈplʲiʃka/ (n)
kuyruksallayan
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

plomba (n)
dolgu
  (stomatologia, stomatologiczny) wypełnienie dentystyczne w zębie

plon /plɔ̃n/ (n)
hasat
  (przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania
ürün
  zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców

plotka /ˈplɔtka/ (n)
dedikodu
  pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie

pluskwa /ˈpluskfa/ (n)
tahtakurusu
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;

pluskwiak /ˈpluskfʲjak/ (n)
böcek
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

plusz (n)
pelüş
  (włókiennictwo) rodzaj miękkiej, puszystej tkaniny z okrywą włókienną

pluszowy miś /pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ/ (n)
ayıcık
  zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja (n)
plütokrasi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

pluton /ˈplutɔ̃n/ (n)
plütonyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;

pluć /pluʨ̑/ (v)
tükürmek
  wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

po /pɔ/ (preposition)
sonra
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po cichu (adv)
sessizce
  zachowując się cicho

po kryjomu (adv)
gizlice
  ukrywając się

po moim trupie /pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ/ (interjection)
cesedimi çiğnemeden olmaz
  nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie

po pierwsze /pɔ‿ˈpʲjɛrfʃɛ/ (adv)
bir kere
  przy wyliczaniu jako początek, jako pierwszy element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

po prostu /pɔ‿ˈprɔstu/ (adv)
basitçe
  bezpośrednio, otwarcie, w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie

pobliski (adj)
yakın
  znajdujący się w pobliżu, w niewielkiej odległości

pobyt /ˈpɔbɨt/ (n)
kalma
  przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pocałunek /ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
öpücük
  serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pochlebstwo (n)
piyaz, taltif
  nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się

pochmurny /pɔˈxmurnɨ/ (adj)
bulutlu
  pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami

pochodna /pɔˈxɔdna/ (n)
türev
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny pochodzący od innego związku;
  (matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego;

pochodnia /pɔˈxɔdʲɲa/ (n)
meşale
  smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodzenie /ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
soy sop
  wywodzenie się z czegoś

pochwa /ˈpɔxfa/ (n)
vajina, am
  (anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;
kın
  futerał na broń białą;

pochwalać (v)
onaylamak
  uznawać za dobre, słuszne, właściwe

pochwała /pɔxˈfawa/ (n)
methiye, övgü
  pochwalenie kogoś lub czegoś

pociecha /pɔˈʨ̑ɛxa/ (n)
teselli
  to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie

pocisk manewrujący /ˈpɔʨ̑isk ˌmãnɛvruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
seyir füzesi
  (wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;

pociąg /ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
tren, katar
  (transport, transportowy) (kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;

pocić się /ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ/ (v)
terlemek
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku
  (przenośnie, przenośnia) trudzić się, wysilać się
  (przenośnie, przenośnia) o szkle i innych materiałach: skraplać na sobie wilgoć lub wydzielać ją z siebie

poczekalnia /ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa/ (n)
bekleme odası, bekleme salonu
  miejsce dla osób, które czekają

poczta /ˈpɔʧ̑ta/ (n)
mektup, postane
  budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)
posta, mektup
  instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
posta
  korespondencja, listy

poczta elektroniczna (n)
e-posta, elektronik posta
  (informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

pocztówka /pɔʧ̑ˈtufka/ (n)
kartpostal
  karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
algı
  świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś

poczucie humoru /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru/ (n)
espri anlayışı
  umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś

poczwarka /pɔʧ̑ˈfarka/ (n)
koza
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;

początek /pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk/ (n)
başlangıç, iptida
  to, od czego się coś zaczyna

początkowy /ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
ilk
  stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

poczęcie /pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
aşılanma
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) zajście kobiety w ciążę

pod /pɔt/ (preposition)
altında
  …wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia
  …wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia

pod wrażeniem /ˌpɔd‿vraˈʒɛ̃ɲɛ̃m/ (adj)
etkilenmiş
  pozytywnie zaskoczony

podanie /pɔˈdãɲɛ/ (n)
pas
  (sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych

podatek /pɔˈdatɛk/ (n)
vergi
  powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatek kościelny /pɔˈdatɛk ːɔɕˈʨ̑ɛlnɨ/ (n)
kilise vergisi
  (ekonomia, ekonomiczny) podatek pobierany na rzecz kościoła, np. w formie odpisu;

podatnik /pɔˈdatʲɲik/ (n)
vergi mükellefi
  osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podatność (n)
hassaslık
  cecha tego, co podatne

podatny (adj)
duyarlı
  ulegający z łatwością czemuś

podbródek /pɔdˈbrudɛk/ (n)
çene
  (anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg
  (anatomia, anatomiczny) miękka część twarzy pod dolną szczęką

podbój /ˈpɔdbuj/ (n)
fetih
  wkroczenie i opanowanie terenów zajmowanych przez kogoś innego

podczaszy (n)
saki
  (historia, historyczny, historycznie) nadworny urzędnik książęcy lub królewski próbujący napoje przed podaniem księciu lub królowi

podczerwień /pɔṭˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
kızılötesi
  (optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;

podczerwony /ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
kızılötesi
  (optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

poddasze /pɔdˈːaʃɛ/ (n)
çatı katı
  (budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

podejrzany /ˌpɔdɛjˈʒãnɨ/ (n)
zanlı
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzenie /ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
kuşku
  posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzewać /ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑/ (v)
kuşkulanmak, şüphelenmek
  przypuszczać

podfolder /pɔtˈfɔldɛr/ (n)
altdizin
  (informatyka, informatyczny) folder znajdujący się w innym folderze, położony niżej w strukturze katalogów

podgatunek (n)
alt tür
  (systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna;

podklasa (n)
altsınıf
  (systematyka) kategoria systematyczna niższa od klasy

podkowa /pɔtˈkɔva/ (n)
nal
  metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkradać /pɔtˈkradaʨ̑/ (v)
araklamak
  kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu

podkreślać /pɔtˈkrɛɕlaʨ̑/ (v)
vurgulamak
  (przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt
altını çizmek
  zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę

podkuwacz /pɔtˈkuvaʧ̑/ (n)
nalbant
  rzemieślnik, który zajmuje się podkuwaniem koni oraz korekcją kopyt i chodu konia

podkład /ˈpɔtkwat/ (n)
fondöten
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) puder w kremie, nakładany na twarz przed zrobieniem makijażu

podkładka (n)
rondela
  (technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji

podkładka pod mysz (n)
fare altlığı
  (informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podmenu (n)
alt menü
  (informatyka, informatyczny) menu podrzędne w stosunku do innego

podmiot /ˈpɔdmʲjɔt/ (n)
fail
  (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś

podniebienie /ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
damak
  (anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;
  (przenośnie, przenośnia) smak, gust

podnosić /pɔdˈnɔɕiʨ̑/ (v)
kaldırmak
  unieść, wziąć coś do góry
  ustawiać coś do pionu

podobieństwo /ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
benzerlik
  (matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów;
  zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami

podobny /pɔˈdɔbnɨ/ (adj)
benzer
  (geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;
  wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podoficer (n)
astsubay
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień co najmniej kaprala, a niższy niż podporucznika;

podologia (n)
podoloji
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;

podpalenie /ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
kundaklama
  umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru;

podpis /ˈpɔtpʲis/ (n)
imza
  własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpisywać /ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
imzalamak
  składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie

podpowiadać /ˌpɔtpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
fısıldamak
  dyskretnie udzielać komuś potrzebnej informacji, której ta osoba nie pamięta lub nie wie

podpułkownik /ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik/ (n)
yarbay
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrzędny /pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ/ (adj)
ast
  (gramatyka) występujący w związku zależności jako element podporządkowany elementowi nadrzędnemu

podróż /ˈpɔdruʃ/ (n)
yolculuk, seyahat
  długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróżniczek /ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
gökgerdan
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżnik /pɔdˈruʒʲɲik/ (n)
gezgin
  ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często)

podróżować /ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑/ (v)
seyahat etmek, yolculuk etmek
  przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik /pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
ders kitabı
  książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podstawowy /ˌpɔtstaˈvɔvɨ/ (adj)
asıl, birincil, esaslı, temel
  główny, elementarny

podsłuchiwać (v)
(gizlice) dinlemek
  słuchać czyjejś rozmowy

poduszka /pɔˈduʃka/ (n)
yastık
  worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszka powietrzna /pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna/ (n)
hava yastığı
  (motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

poduszkowiec /ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
hoverkraft
  pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwiązka /pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska/ (n)
jartiyer
  opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę;

podwozie /pɔdˈvɔʑɛ/ (n)
iniş takımı
  (lotnictwo, lotniczy) dolna część samolotu umożliwiająca jego postój oraz toczenie się po ziemi;

podwójnie (adv)
iki misli
  dwa razy tyle

podwójny /pɔˈdvujnɨ/ (adj)
duble
  składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podwójny podbródek (n)
gerdan
  warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominajacą podbródek

podwójny standard /pɔˈdvujnɨ ˈstãndart/ (n)
çifte standart
  niesprawiedliwe stosowanie odmiennych zasad w podobnych do siebie sytuacjach

podwórze /pɔdˈvuʒɛ/ (n)
avlu
  plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami

podzbiór (n)
alt küme
  zbiór w obrębie innego zbioru

podział /ˈpɔʥ̑aw/ (n)
bölme
  podzielenie czegoś na dwie lub więcej części

podzielny (adj)
bölünebilir
  (matematyka, matematyczny) taki, który daje się podzielić bez reszty przez konkretną liczbę

podziemny /pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
yer altında bulunan
  znajdujący się pod powierzchnią ziemi

podziw /ˈpɔʥ̑if/ (n)
hayranlık
  zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podłoga /pɔdˈwɔɡa/ (n)
taban
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podświadomość (n)
bilinçaltı, altbilinç
  (psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;

podświadomy (adj)
bilinçaltı
  taki, który odbywa się bez udziału świadomości

podżegać (v)
kışkırtmak
  wzniecać negatywne uczucie lub czyny wobec kogo lub czego

poeta /pɔˈɛta/ (n)
şair
  literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetka /pɔˈɛtka/ (n)
şaire
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze wiersze

poetycki /ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
şiirsel
  związany z poezją

poezja /pɔˈɛzʲja/ (n)
şiir
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poganin /pɔˈɡãɲĩn/ (n)
pagan, payen
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogardzać (v)
hor görmek
  traktować kogoś lub coś z pogardą

pogawędka /ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka/ (n)
konuşma
  krótka, lekka rozmowa

pogański /pɔˈɡãj̃sʲci/ (adj)
gavur
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogaństwo /pɔˈɡãj̃stfɔ/ (n)
paganizm, paganlık
  często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogoda /pɔˈɡɔda/ (n)
hava
  chwilowy stan atmosfery

pogrom /ˈpɔɡrɔ̃m/ (n)
pogrom
  masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej

pogrzeb /ˈpɔɡʒɛp/ (n)
defin, cenaze
  uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

poimek /pɔˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
sontakı
  (gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;

pointylizm (n)
noktacılık
  (sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

poić /ˈpɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
su içirmek
  podawać napój

pojawić się /pɔˈjavʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
belirmek
  (zobacz) pojawiać się

pojazd /ˈpɔjast/ (n)
taşıt, vasıta
  maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;

pojedynek (n)
düello
  dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów

pojemnik /pɔˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
konteyner
  zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność /pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
kapasite
  parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojutrze /pɔˈjuṭʃɛ/ (adv)
öbür gün, yarından sonraki gün
  za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pokazywać /ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑/ (v)
göstermek
  dawać możliwość zobaczenia czegoś
  wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś
  demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności
  wskazywać w jakimś kierunku

poker /ˈpɔkɛr/ (n)
poker
  (termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;

pokojowy /ˌpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
barışta
  dotyczący porozumienia lub zgody
  o spokojnym usposobieniu

pokolenie /ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
nesil
  członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)
  grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku
  grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń

pokora /pɔˈkɔra/ (n)
tevazu
  świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom

pokorny (adj)
mütevazı, alçakgönüllü, uslu
  nie wywyższający się, skromny

pokrewieństwo /ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
Akrabalık
  relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka

pokrzywa /pɔˈkʃɨva/ (n)
ısırgan, ısırgan otu
  (botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokój /ˈpɔkuj/ (n)
barış, sulh
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
  (przestarzałe, przestarzały) spokój

pokój dwuosobowy (n)
iki kişilik oda
  pokój przeznaczony dla dwóch osób, najczęściej z jednym łóżkiem

pokład /ˈpɔkwat/ (n)
güverte
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;

polana /pɔˈlãna/ (n)
açıklık
  pozbawione drzew miejsce w lesie;

polatucha /ˌpɔlaˈtuxa/ (n)
uçan sincap
  (zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę;

pole /ˈpɔlɛ/ (n)
alan
  (fizyka, fizyczny) obszar działania sił;
  (geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej;
  miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym
alan, tarla
  część ziemi przeznaczona pod uprawę;

pole bitwy /ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ/ (n)
savaş alanı
  miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie

pole elektryczne /ˈpɔlɛ ˌːlɛkˈtrɨʧ̑nɛ/ (n)
elektrik alanı
  (fizyka, fizyczny) pole fizyczne, stan przestrzeni, w której na ładunek elektryczny działa siła;

pole karne (n)
ceza sahası
  (sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad

pole magnetyczne (n)
manyetik alan
  (fizyka, fizyczny) stan przestrzeni z siłami oddziałującymi na ładunki elektryczne i ciała w niej się znajdujące;

polecać /pɔˈlɛʦ̑aʨ̑/ (v)
önermek
  przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle

polemika /pɔˈlɛ̃mʲika/ (n)
polemik, tartışma
  dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji

policja /pɔˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
polis, zabıta
  instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;

policja drogowa (n)
trafik polisi
  (administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant /pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt/ (n)
polis
  funkcjonariusz policji

policjantka /ˌpɔlʲiˈʦ̑ʲjãntka/ (n)
kadın polis
  kobieta, która pracuje w policji

policzek /pɔˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
yanak, yüz
  (anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

poliester (n)
polyester
  (chemia, chemiczny) syntetyczny polimer zawierający w łańcuchu wiązania estrowe;

polietylen (n)
polietilen
  (chemia, chemiczny) termoplastyczny polimer syntetyczny otrzymywany przez polimeryzację etenu;

poligamia /ˌpɔlʲiˈɡãmʲja/ (n)
poligami
  (socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

polimer (n)
polimer
  (chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;

polimorficzny (adj)
çok biçimli
  mający różne postaci

polimorfizm (n)
polimorfizm
  (biologia, biologiczny) zjawisko szczególnego zróżnicowania budowy osobników i przystosowania do pełnienia określonych ról w społeczeństwie;

polineuropatia (n)
polinöropati
  (medycyna, medyczny) zespół objawów wynikłych z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych

poliptyk (n)
poliptik
  (sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;

polisacharyd /ˌpɔlʲisaˈxarɨt/ (n)
polisakkarit
  (biochemia, biochemiczny) sacharyd będący polimerem zbudowanym z więcej niż 10 częsteczek monosacharydów;

politeizm /ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
çoktanrıcılık
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

politologia /ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja/ (n)
politika bilimi
  nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką;

polityczny /ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
siyasi, politik
  dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk /pɔˈlʲitɨk/ (n)
siyasetçi, politikacı
  osoba zajmująca się polityką

polityka /pɔˈlʲitɨka/ (n)
politika, siyaset
  całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;

polo /ˈpɔlɔ/ (n)
çevgen
  (sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;

polon /ˈpɔlɔ̃n/ (n)
polonyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polonez /pɔˈlɔ̃nɛs/ (n)
polonez
  (choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta o polonez (1.1);

polowanie /ˌpɔlɔˈvãɲɛ/ (n)
av
  (łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny
  (przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia

polowanie na czarownice /ˌpɔlɔˈvãɲɛ ˌna‿ʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑ɛ/ (idiom)
cadı avı
  (przenośnie, przenośnia) szukanie kogoś, na kogo można zrzucić odpowiedzialność za coś i ukarać go

polować /pɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
avlamak
  brać udział w polowaniu, tropić aby zabić

polski /ˈpɔlsʲci/ (adj)
Polonya, Lehçe
  odnoszący się do Polski lub Polaków

polski /ˈpɔlsʲci/ (n)
Lehçe, Polonya dili
  (językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polszczyzna /pɔlˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
Lehçe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język polski

pomagać /pɔ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
yardım etmek
  ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcza /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
portakal
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce
  (botanika, botaniczny) drzewo, którego owocem jest pomarańcza (1.1);

pomarańczowy /ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
turuncu
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie
turuncu, portakal rengi
  mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomiar /ˈpɔ̃mʲjar/ (n)
ölçme, ölçüm
  (metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomidor /pɔ̃ˈmʲidɔr/ (n)
domates
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)
  (botanika, botaniczny) Lycopersicon Mill., sekcja roślin z rodzaju psianka;

pomieszczenie /ˌpɔ̃mʲjɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
oda
  (budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu

pomnik /ˈpɔ̃mʲɲik/ (n)
abide
  rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;

pomoc /ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
yardım
  ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocniczy /ˌpɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
yardımcı
  stanowiący pomoc dla kogoś lub czegoś

pomocny /pɔ̃ˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
yararlı
  (o osobach) taki, który pomaga w czymś

pompa /ˈpɔ̃mpa/ (n)
pompa
  (mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;
  (ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość

pomurnik /pɔ̃ˈmurʲɲik/ (n)
duvar tırmaşık kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych;

pomysł /ˈpɔ̃mɨsw̥/ (n)
düşünce
  myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomysłowość /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔɕʨ̑/ (n)
marifet
  dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej

pomysłowy /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
yaratıcı
  mający wiele pomysłów

pomyłka /pɔ̃ˈmɨwka/ (n)
yanlış
  błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu

ponad /ˈpɔ̃nat/ (preposition)
daha
  …tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
  …tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

poncz (n)
punch
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;

poniedziałek /ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk/ (n)
pazartesi, Pazartesi
  pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ /pɔ̃ˈɲɛvaʃ/ (conjunction)
çünkü
  …wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

ponton /ˈpɔ̃ntɔ̃n/ (n)
ponton
  nadmuchiwana łódź o płaskim dnie;

popcorn (n)
patlamış mısır
  prażona kukurydza

popielaty /ˌpɔpʲjɛˈlatɨ/ (adj)
küllü
  mający kolor jasnoszary, taki jak kolor popiołu

popielica (n)
kakırca
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju popielic (1.1)

popielniczka /ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
kül tablası
  otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popiersie /pɔˈpʲjɛrʲɕɛ/ (n)
büst
  (sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popiół /ˈpɔpʲjuw/ (n)
kül
  szary proszek pozostający po spaleniu czegoś

popołudnie /ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ/ (n)
öğleden sonra
  okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawność polityczna /pɔˈpravnɔɕʨ̑ ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
politik doğruculuk
  (socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;

poprawny /pɔˈpravnɨ/ (adj)
sahih
  zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprzednik (n)
öncü
  ten, który zajmował się daną sprawą lub był w określonym miejscu poprzednio

popularny /ˌpɔpuˈlarnɨ/ (adj)
popüler
  taki, który jest powszechnie używany; znany ogółowi społeczeństwa, cieszący się uznaniem; ceniony
  taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu

populizm /pɔˈpulʲism̥/ (n)
popülizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;

popyt /ˈpɔpɨt/ (n)
talep
  (ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

por /pɔr/ (n)
pırasa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo z młodych pędów pora (1.1)
  (botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;

pora roku /ˈpɔra ˈrɔku/ (n)
mevsim
  okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

porada /pɔˈrada/ (n)
öğüt, tavsiye, nasihat, salık
  wskazówka, zalecenie komuś czegoś

poranny /pɔˈrãnːɨ/ (adj)
sabah, sabahki
  taki, który ma miejsce o poranku

porażka /pɔˈraʃka/ (n)
yenilgi, mağlubiyet, hezimet, yengi
  przegrana bitwa

porcelana /ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna/ (n)
porselen
  materiał ceramiczny służący do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

pornografia /ˌpɔrnɔˈɡrafʲja/ (n)
pornografi
  wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny /ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
açık saçık, müstehcen, pornografik
  związany z pornografią, dotyczący pornografii

poronienie /ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
düşük
  (fizjologia, fizjologiczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

porost /ˈpɔrɔst/ (n)
liken
  (przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;

porowaty (adj)
gözenekli
  posiadający małe otwory (pory) na powierzchni
  o ciele stałym mający pory wewnątrz swojej struktury

poroże (n)
boynuz
  (łowiectwo, łowiecki) oba rogi samca jeleniowatych

port /pɔrt/ (n)
liman
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;

portfel /ˈpɔrtfɛl/ (n)
cüzdan
  najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)

portmonetka (n)
cüzdan
  mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

portret /ˈpɔrtrɛt/ (n)
portre
  (sztuka) dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób
  (przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

portret pamięciowy /ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
robot resim
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (adj)
Portekizce
  odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (n)
Portekizce
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Portugalii;

portyk (n)
revak
  (architektura, architektoniczny) przednia część budowli przed wejściem głównym, z rzędem kolumn;

porucznik /pɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
teğmen, üsteğmen
  (wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

porwanie /pɔˈrvãɲɛ/ (n)
adam kaçırma
  działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)

porzeczka /pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
frenküzümü
  (botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;
  (spożywczy) owoc porzeczki (1.1)

porządek /pɔˈʒɔ̃ndɛk/ (n)
düzen, tertip
  stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu
  kolejność czegoś

poród /ˈpɔrut/ (n)
doğum
  (fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie /ˌpɔruvˈnãɲɛ/ (n)
karşılaştırma, mukayese
  (rzeczownik odczasownikowy) od porównać

porównywalny (adj)
karşılaştırılabilir
  na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

porównywać /ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑/ (v)
karşılaştırmak
  zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

poręcz /ˈpɔrɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
tırabzan
  uchwyt biegnący wzdłuż schodów

posag /ˈpɔsak/ (n)
çeyiz
  rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

poseł /ˈpɔsɛw/ (n)
mebus
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek Sejmu lub innego parlamentu;

posiadacz /pɔˈɕadaʧ̑/ (n)
sahip
  ktoś, kto coś ma, posiada

posiadanie /ˌpɔɕaˈdãɲɛ/ (n)
sahiplik
  (rzeczownik odczasownikowy) od posiadać

posiadać /pɔˈɕadaʨ̑/ (v)
sahip olmak
  (książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości

posiłek /pɔˈɕiwɛk/ (n)
öğün
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

postanowienie /ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
karar
  coś, co zostało postanowione; decyzja, konkretny zamiar

postać /ˈpɔstaʨ̑/ (n)
karakter
  bohater utworu literackiego, filmu

postęp /ˈpɔstɛ̃mp/ (n)
ilerleme
  rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowanie /ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ/ (n)
adlî takibat
  określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

posłowie /pɔˈswɔvʲjɛ/ (n)
bağlak
  uwagi od wydawcy lub autora umieszczane na końcu książki;

posłuszeństwo (n)
itaat
  postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłuszny /pɔˈswuʃnɨ/ (adj)
itaatkar
  spełniający bez protestu polecenia

pot /pɔt/ (n)
ter
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potas /ˈpɔtas/ (n)
potasyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potaż /ˈpɔtaʃ/ (n)
potas
  (chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3);

potem /ˈpɔtɛ̃m/ (adv)
sonra
  później, w chwili następnej

potencjalny /ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
gizil
  możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

potencjał /pɔˈtɛ̃nʦ̑ʲjaw/ (n)
gizil
  (fizyka, fizyczny) miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu
potansiyel
  tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości

potok /ˈpɔtɔk/ (n)
dere
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;

potop /ˈpɔtɔp/ (n)
tufan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6-8), jako kara zesłana przez Boga

potrawa /pɔˈtrava/ (n)
yemek
  posiłek stworzony z jadalnych składników

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (n)
gereksinim, ihtiyaç
  uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

potrzebny /pɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
gerekli
  taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebować /ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑/ (v)
gerekmek
  mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potwór /ˈpɔtfur/ (n)
canavar
  straszny stwór

potyczka /pɔˈtɨʧ̑ka/ (n)
çarpışma
  niewielkie starcie, walka drobnych oddziałów zbrojnych

potylica /ˌpɔtɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
ense
  (anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;

potyliczny (adj)
oksipital
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący potylicy

potęga /pɔˈtɛ̃ŋɡa/ (n)
kuvvet
  (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania;
  coś potężnego
  przeważająca siła i skuteczność

potępiać /pɔˈtɛ̃mpʲjäʨ̑/ (v)
kınamak
  nie pochwalać, ganić kogoś, uznawać kogoś winnym
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) skazywać na potępienie, skazywać na piekło

poufny /pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ/ (adj)
mahrem
  tajny, powierzony w sekrecie

powaga /pɔˈvaɡa/ (n)
ağırbaşlılık
  zrównoważony, opanowany sposób bycia, nieuleganie emocjom

poważny /pɔˈvaʒnɨ/ (adj)
ağırbaşlı
  budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
  mający uznanie u innych osób
  o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
  odpowiedzialny, godny zaufania

powiadomienie (n)
bildiri
  danie komuś znać o czymś, przekazanie wiadomości, przekazanie do informacji

powiedzieć /pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
söylemek
  wyrazić coś słowami, oznajmić
  wyrazić w jakikolwiek sposób komunikatywny

powieka /pɔˈvʲjɛka/ (n)
gözkapağı
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzchnia /pɔˈvʲjɛʃxʲɲa/ /pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ/ (n)
yüzey, satıh
  zewnętrzna strona
  określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
  wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy

powierzchowny (adj)
yüzeysel
  taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy

powietrze /pɔˈvʲjɛṭʃɛ/ (n)
hava
  mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;
  w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią

powieść /ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
roman
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powodować /ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
neden olmak
  być powodem czegoś, przyczyną

powodzenia /ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
iyi şanslar
  wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powoli /pɔˈvɔlʲi/ (adv)
yavaş
  wolno, z małą prędkością

powolność (n)
ağırlık
  cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

powstanie /pɔˈfstãɲɛ/ (n)
isyan
  zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powszechnie /pɔˈfʃɛxʲɲɛ/ (adv)
genellikle
  w sposób powszechny

powtarzać /pɔˈftaʒaʨ̑/ (v)
tekrarlamak
  mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powód /ˈpɔvut/ (n)
neden
  coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego

powódź /ˈpɔvuʨ̑/ (n)
sel
  (meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;

pozamałżeński /ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
evlilik dışı
  odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania

pozaziemski (adj)
uzaylı
  pochodzący spoza Ziemi

pozdrowienie /ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
selam
  słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

poziom /ˈpɔʑɔ̃m/ (n)
düzey
  położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
  stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
  stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju
  etap gry komputerowej
  wartość jakiejś mierzalnej wielkości

poziom morza /ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa/ (n)
deniz seviyesi
  (geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości;

poziomka /pɔˈʑɔ̃mka/ (n)
dağ çileği
  (botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;

pozornie (adv)
görünüşe göre, görünüşte
  sprawiając wrażenie prawdziwego

pozwalać /pɔˈzvalaʨ̑/ (v)
müsaade etmek
  umożliwiać, sprawiać, że coś staje się możliwe, wykonalne
izin vermek
  zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozycja misjonarska (n)
misyoner pozisyonu
  (seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;

pozyton (n)
pozitron
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca antycząstką elektronu;

pozytywnie (adv)
olumlu
  w sposób pozytywny

pozytywny /ˌpɔzɨˈtɨvnɨ/ (adj)
pozitif, müspet
  przychylnie nastawiony
olumlu, müspet
  przynoszący korzyści

pozłacać (v)
yaldızlamak
  pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor

połowa /pɔˈwɔva/ (n)
yarı, buçuk
  jedna z dwóch równych części całości

położenie /ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
yer
  miejsce znajdowania się czegoś

położnictwo (n)
doğum doktorluğu, ebelik
  (medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu

południe /pɔˈwudʲɲɛ/ (n)
güney, cenup
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
öğle, günorta
  chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;

południk /pɔˈwudʲɲik/ (n)
meridyen
  (geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południowiec (n)
güneyli
  osoba z południa, z krajów na południu

południowo-zachodni /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
güneybatı
  będący na południowym zachodzie

południowokoreański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
Güney Koreli
  odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowy /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (adj)
güney
  (geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)

południowy wschód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut/ (n)
güneydoğu
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut/ (n)
güneybatı
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać (v)
yutmak
  przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

pończocha /pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa/ (n)
çorap
  obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pościel /ˈpɔɕʨ̑ɛl/ (n)
yatak
  wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie

pościć /ˈpɔɕʨ̑iʨ̑/ (v)
oruç tutmak
  przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek /pɔˈɕladɛk/ (n)
kaba et
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

poślubić /pɔˈɕlubʲiʨ̑/ (v)
evlenmek
  wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż

pośmiewisko (n)
maskara
  obiekt kpin i szyderstw

pośpiech /ˈpɔɕpʲjɛx/ (n)
aldıraşlık
  spieszenie się, robienie czegoś szybko

pośrednictwo (n)
aracılık
  działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron

pośrednik (n)
aracı
  osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami

poświęcenie /ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
fedakarlık
  skierowanie na coś uwagi, wyrażenie zainteresowania czymś

pożar /ˈpɔʒar/ (n)
yangın, ateş
  niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożegnanie (n)
veda, vedalaşma
  (rzeczownik odczasownikowy) od pożegnać

pożoga (n)
yangın
  (książkowy) wielki ogień szerzący się na znacznej przestrzeni, wielki pożar

pożyczka /pɔˈʒɨʧ̑ka/ (n)
ikraz, borç verme
  danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożywienie /ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
besin
  jedzenie, pokarm, strawa

praca /ˈpraʦ̑a/ (n)
iş
  miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
  (fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;
iş, çalışma
  wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;

praca domowa /ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva/ (n)
ödev
  (edukacja, edukacyjny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

pracodawca /ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a/ (n)
işveren
  osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracować /praˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
çalışmak
  wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracownia /praˈʦ̑ɔvʲɲa/ (n)
işyeri
  (edukacja, edukacyjny) szkolna sala lekcyjna wyposażona w urządzenia potrzebne do nauki jakiegoś przedmiotu

pracownica /ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
emekçi
  kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracownik /praˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
amele, işçi
  osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

pragnienie /praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
susuzluk
  (fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;

praindoeuropejski /ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
Proto-Hint-Avrupa grubuna ait
  (językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej

prajęzyk (n)
proto dil
  język, z którego wywodzą się inne języki;

praktyka /ˈpraktɨka/ (n)
pratik
  doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej
  okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie
  wykonywanie zawodu
  świadoma i celowa działalność ludzka

praktykant (n)
stajyer
  ktoś, kto odbywa praktykę zawodową

pralka /ˈpralka/ (n)
çamaşır makinesi, çamaşır makinası
  (technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia /ˈpralʲɲa/ (n)
çamaşırhane
  miejsce, w którym pierze się odzież

pranie /ˈprãɲɛ/ (n)
çamaşır
  czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;
çamaşır, çamaşır yıkama
  porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych

prasa /ˈprasa/ (n)
basın, matbuat
  (publikatory) ogół czasopism
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;

prawa człowieka /ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka/ (n)
insan hakları
  niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawa kobiet (n)
kadın hakları
  uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach;

prawa zwierząt /ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt/ (n)
hayvan hakları
  idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda /ˈpravda/ (n)
hakikat, gerçek
  treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo /ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
ihtimaliyet
  (matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1);
  szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobny /ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ/ (adj)
muhtemel
  przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwy /pravʲˈʥ̑ivɨ/ (adj)
gerçek
  rzeczywisty
  typowy dla naszych wyobrażeń

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie /pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ/ (proverb)
dost kara günde belli olur
  szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawica /praˈvʲiʦ̑a/ (n)
sağ
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej
  (książkowy) prawa dłoń, prawa ręka

prawidłowy /ˌpravʲidˈwɔvɨ/ (adj)
doğru
  bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
  zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami
  dobrze uformowany, foremny
  słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)

prawie /ˈpravʲjɛ/ (particle)
neredeyse, hemen hemen, adeta, handiyse
  …informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawnik /ˈpravʲɲik/ (n)
hukukçu
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca wykształcenie prawnicze

prawny /ˈpravnɨ/ (adj)
yasal
  taki, który zajmuje się prawem jako nauką; jest stosowany w tej dziedzinie
  taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny

prawo /ˈpravɔ/ (n)
hak
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;
  w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona

prawo jazdy /ˈpravɔ ˈjazdɨ/ (n)
ehliyet, sürücü belgesi
  (motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo międzynarodowe /ˈpravɔ ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɛ/ (n)
uluslararası hukuk
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;

prawo publiczne /ˈpravɔ puˈblʲiʧ̑nɛ/ (n)
kamu hukuku
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego;

prawy /ˈpravɨ/ (adj)
sağ
  znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce

prazeodym /ˌprazɛˈɔdɨ̃m/ (n)
praseodim
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

preeklampsja (n)
preeklampsi
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu

prefiks /ˈprɛfʲiks/ (n)
önek
  (językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoryczny (adj)
tarih öncesi, prehistorik
  związany z prehistorią, dotyczący prehistorii

preludium /prɛˈludʲjũm/ (n)
giriş
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samodzielny, krótki utwór instrumentalny
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu
  wprowadzenie, wstęp, początek, zapowiedź czegoś

premia (n)
ikramiye
  dodatkowe wynagrodzenie pracownika, będące nagrodą za jego pracę

premier /ˈprɛ̃mʲjɛr/ (n)
başbakan
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera /prɛ̃ˈmʲjɛra/ (n)
prömiyer
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenatalny (adj)
doğum öncesi
  (medycyna, medyczny) związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego

prestiż /ˈprɛstʲiʃ/ (n)
prestij
  (socjologia, socjologiczny) znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu;

prezent /ˈprɛzɛ̃nt/ (n)
hediye
  rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezentacja /ˌprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
sunum
  wystawienie czegoś na pewnym forum
  zestaw slajdów

prezerwatywa /ˌprɛzɛrvaˈtɨva/ (n)
prezervatif, kondom, kılıf
  (seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezydent /ˈprɛzɨdɛ̃nt/ (n)
başkan, cumhurbaşkanı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

priorytet /prʲjɔˈrɨtɛt/ (n)
öncelik
  pierwszeństwo przysługujące czemuś

probiotyk /prɔˈbʲjɔtɨk/ (n)
probiyotik
  podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej;

problem /ˈprɔblɛ̃m/ (n)
problem, sorun
  coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

proboszcz /ˈprɔbɔʃʧ̑/ (n)
papaz
  (kościelny) ksiądz zarządzający parafią;

probówka (n)
deney tüpü
  (chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;

procedura /ˌprɔʦ̑ɛˈdura/ (n)
metod
  (informatyka, informatyczny) wydzielona część programu;
  określone reguły postępowania w jakiejś sprawie

procent /ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (n)
yüzde
  (finanse, finansowy) oprocentowanie, odsetki, dochód od kapitału

procent /ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (numeralFraction)
yüzde
  (matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces /ˈprɔʦ̑ɛs/ (n)
süreç, proses
  (informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu
  uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie
süreç
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie

procesja /prɔˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
alay
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;

procesor /prɔˈʦ̑ɛsɔr/ (n)
işlemci
  (informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

proch /prɔx/ (n)
barut
  proch strzelniczy
  rozdrobniona, sypka substancja

proch strzelniczy /ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
barut
  materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej;

produkcja /prɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
üretim
  uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkt /ˈprɔdukt/ (n)
ürün
  (chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej
  (matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego;
  rezultat pracy twórczej
  rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa
  w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;

profesor /prɔˈfɛsɔr/ (n)
profesör
  (edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;

profilaktyczny (adj)
profilaktik
  (medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom

profit /ˈprɔfʲit/ (n)
kazanç
  (finanse, finansowy) zysk

prognoza /prɔˈɡnɔza/ (n)
tahmin, prognoz
  przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

prognoza pogody (n)
hava tahmini
  (meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie

program /ˈprɔɡrãm/ (n)
program
  (informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
program, izlence
  plan działań
  odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio

program komputerowy (n)
bilgisayar programı
  (informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;

programowanie /ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
programlama
  (informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;

progresja (n)
ilerleme
  (ekonomia, ekonomiczny) wzrastanie jakiegoś współczynnika
  osiągnięcie następnego stadium rozwoju

progresywny (adj)
ilerici
  nastawiony na rozwój lub w trakcie rozwoju, wzrostu

projekcja /prɔˈjɛkʦ̑ʲja/ (n)
yansıtma
  (psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;

projekt /ˈprɔjɛkt/ (n)
proje
  (zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu
  szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś

projektor (n)
projektör
  (technologia, technika, techniczny) aparat do rzutowania obrazów na ekran;

prokariont (n)
prokaryot
  (biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa prokariontów
  (biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych

prokurator /ˌprɔkuˈratɔr/ (n)
savcı
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

proletariusz /ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ/ (n)
proleter
  (historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;

prolog /ˈprɔlɔk/ (n)
ön deyiş
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;

prom /prɔ̃m/ (n)
araba vapuru, feribot
  statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promet /ˈprɔ̃mɛt/ (n)
prometyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promieniowanie /ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ/ (n)
ışınım
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;

promień /ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
ışın
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała
yarıçap
  (geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
ışın, şua
  wiązka światła wychodząca ze źródła światła;

promocja /prɔ̃ˈmɔʦ̑ʲja/ (n)
promosyon
  ocena kwalifikująca ucznia do przejścia do następnej klasy

propaganda /ˌprɔpaˈɡãnda/ (n)
propaganda
  działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propan /ˈprɔpãn/ (n)
propan
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;

propozycja /ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
öneri, uygulama
  coś, co się komuś proponuje

propriocepcja /ˌprɔprʲjɔˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
içalgı
  (fizjologia, fizjologiczny) zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała

prorok /ˈprɔrɔk/ (n)
peygamber
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prosić /ˈprɔɕiʨ̑/ (v)
rica etmek
  zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosię /ˈprɔɕɛ/ (n)
domuz yavrusu
  (zoologia, zoologiczny) młoda świnia, do ok. 12 tygodnia życia (później: warchlak)

proso /ˈprɔsɔ/ (n)
akdarı
  (botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa;

prosperować /ˌprɔspɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
müreffeh olmak
  dobrze, pomyślnie rozwijać się, kwitnąć; mieć szczęście w tworzeniu czegoś

prosta /ˈprɔsta/ (n)
doğru
  (geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostata /prɔˈstata/ (n)
prostat
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;

prosto spod igły /ˈprɔstɔ spɔd‿ˈiɡwɨ/ (idiom)
yepisyeni
  o przedmiocie, często o ubraniu: nowy, niedawno uszyty, wyprodukowany

prostokąt /prɔˈstɔkɔ̃nt/ (n)
dikdörtgen
  (geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostolinijność (n)
doğruluk
  cecha kogoś, kto postępuje w sposób uczciwy, szczery i otwarty

prostopadłościan /ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn/ (n)
dikdörtgenler prizması
  (geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami;

prostopadły /ˌprɔstɔˈpadwɨ/ (adj)
dik
  tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty

prostota /prɔˈstɔta/ (n)
sadelik
  ogół cech charakterystycznych dla czegoś nieskomplikowanego, niezawiłego

prostownik (n)
doğrultmaç
  (elektronika, elektroniczny) układ lub element elektroniczny zamieniający prąd przemienny na prąd o stałym kierunku (w idealnym przypadku prąd stały);

prosty /ˈprɔstɨ/ (adj)
düz
  niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku
basit
  niewykształcony; zwykły
  łatwy, o niewielkiej trudności
  nieskomplikowany, o niewielkiej złożoności

prostytucja /ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
fahişelik
  proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka /ˌprɔstɨˈtutka/ (n)
fahişe
  (książkowy) kobieta świadcząca usługi seksualne

proszek /ˈprɔʃɛk/ (n)
toz
  substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek

proszek do pieczenia (n)
kabartma tozu
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszę /ˈprɔʃɛ/
lütfen
  zwrot używany zamiast trybu rozkazującego

protaktyn /prɔˈtaktɨ̃n/ (n)
protaktinyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protekcjonizm /ˌprɔtɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
himayecilik
  (ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;

protest /ˈprɔtɛst/ (n)
itiraz
  demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś

protestant /prɔˈtɛstãnt/ (n)
Protestan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich

protestantyzm /ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥/ (n)
Protestanlık
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;

protestować /ˌprɔtɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
protesto etmek
  wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza

protokół /prɔˈtɔkuw/ (n)
protokol
  sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton /ˈprɔtɔ̃n/ (n)
proton
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

prototyp /prɔˈtɔtɨp/ (n)
prototip
  (technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;

prowadzić /prɔˈvaʥ̑iʨ̑/ (v)
götürmek
  kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)
  (choreografia, choreograficzny) w tańcu: kierować partnerką
  (sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu
  być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
  kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś
  tworzyć skutek czegoś

prowokacja /ˌprɔvɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
kışkırtma
  podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania
  podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody

prowokator /ˌprɔvɔˈkatɔr/ (n)
ajan-provokatör
  osoba dokonująca prowokacji
  tajny agent działający w jakiejś organizacji, który jej szkodzi

prowokować /ˌprɔvɔˈkɔvaʨ̑/ (v)
kışkırtmak
  podburzać do czegoś
  wywoływać

proza /ˈprɔza/ (n)
düzyazı
  (językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mowa niewiązana, bez stałych jednostek rytmicznych ani podziału na wersy; (także, też) ogół utworów pisanych mową niewiązaną

prozodia /prɔˈzɔdʲja/ (n)
vezin
  (językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi

prozopagnozja /ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja/ (n)
prosopagnozi
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy;

prośba /ˈprɔʑba/ (n)
rica
  uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia

pruderyjny (adj)
iffetfüruş
  przesadnie wstydliwy

prymatologia /ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
primatoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;

pryszcz /prɨʃʧ̑/ (n)
sivilce
  krosta

prysznic /ˈprɨʃʲɲiʦ̑/ (n)
duş
  aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatność (n)
gizlilik
  życie, sprawy prywatne, osobiste, prawo do życia intymnego, chronionego przed ingerencją obcych;

prywatny /prɨˈvatnɨ/ (adj)
özel
  będący czyjąś osobistą własnością

prywatyzacja /ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
özelleştirme
  (ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;

przebaczenie /ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
bağışlama, affetme
  odpuszczenie czyichś win

przebiśnieg /pʃɛˈbʲiɕɲɛk/ (n)
kardelen
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przechodni /pʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
geçişli
  (gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przeciekać (v)
sızdırmak
  cieknąc, przenikać przez coś
  przepuszczać ciecz z powodu nieszczelności

przecinek /pʃɛˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
virgül
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;

przeciwciało /ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ/ (n)
antikor
  (medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwieństwo /ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
karşıt
  odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwległy /ˌpʃɛʨ̑ivˈlɛɡwɨ/ (adj)
karşı
  znajdujący się, leżący po przeciwnej stronie czegoś

przeciwlotniczy /ˌpʃɛʨ̑ivlɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
uçaksavar
  służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi

przeciwnik /pʃɛˈʨ̑ivʲɲik/ (n)
aleyhtar
  (wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
  ten, kto jest czemuś przeciwny

przeciwny /pʃɛˈʨ̑ivnɨ/ (adj)
zıt
  (matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie;
  znajdujący się naprzeciw czegoś
karşı
  o sprzecznych z kimś celach
  całkowicie różny
  niezgadzający się na coś

przeciwprostokątna (n)
hipotenüs
  (geometria) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwwaga (n)
denge ağırlığı
  (technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;

przeciwwskazanie (n)
kontrendikasyon
  okoliczność będąca przeszkodą w zrobieniu czegoś

przeczyszczający (adj)
laksatif
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie

przed /pʃɛt/ (preposition)
önünde
  …określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
berisinde
  …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca znajdującego się przed (1.1) kimś lub czymś
önce
  …służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przedawkowanie (n)
aşırı doz
  zażycie zbyt dużej dawki, zazwyczaj w odniesieniu do leków lub narkotyków

przedmieście /pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ/ (n)
banliyö
  (urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot /ˈpʃɛdmʲjɔt/ (n)
şey
  rzecz, obiekt nieożywiony

przedostatni /ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi/ (adj)
sondan bir önceki
  będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedramię /pʃɛdˈrãmʲjɛ/ (n)
önkol
  (anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedsiębiorca /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a/ (n)
girişimci
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczy (adj)
girişimci
  zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

przedsiębiorstwo /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ/ (n)
şirket
  samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedstawiać /pʃɛtˈstavʲjäʨ̑/ (v)
bağışlamak
  podawać co do wiadomości, dawać do obejrzenia, do wglądu

przedstawiciel /ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl/ (n)
temsilci
  osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś
  typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

przedszkole /pʃɛṭˈʃkɔlɛ/ (n)
anaokulu
  (edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedszkolny /pʃɛṭˈʃkɔlnɨ/ (adj)
okul öncesi
  dotyczący przedszkola, właściwy przedszkolu, należący do przedszkola

przedwczesny /pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
erken
  pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwczoraj /pʃɛtˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
addün
  dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przedział /ˈpʃɛʥ̑aw/ (n)
kompartıman
  (kolejnictwo) jedno z pomieszczeń dla pasażerów, na które podzielony jest wagon;

przedłużacz (n)
uzatma kablosu
  (elektryczność) wyposażone w długi kabel urządzenie zawierające jedno lub więcej gniazd elektrycznych, służące do przedłużania zasięgu między siecią elektryczną a czerpiącymi z niej urządzeniami;

przeglądać /pʃɛˈɡlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
göz atmak
  oglądać coś pobieżnie wertując

przegroda nosowa /pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva/ (n)
burun bölmesi
  (anatomia, anatomiczny) przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części;

przegub (n)
menteşe
  (technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi

przejęzyczenie /ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
dil sürçmesi
  (językoznawstwo, językoznawczy) mimowolny błąd językowy na poziomie wytwarzania wypowiedzi, np. w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;

przejście dla pieszych (n)
yaya geçidi
  miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przekaźnik /pʃɛˈkaʑɲik/ (n)
röle
  (elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;

przekleństwo /pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ/ (n)
küfür
  wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś

przeklinać /pʃɛˈklʲĩnaʨ̑/ (v)
küfür etmek
  kląć, używać wulgarnego słownictwa

przekomarzać się /ˌpʃɛkɔ̃ˈmaʒaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
muhabbet etmek
  spierać się z kimś, najczęściej żartobliwie

przekonanie /ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ/ (n)
inanç
  przeświadczenie o słuszności czegoś, sąd oparty na takim przeświadczeniu

przekroczenie prędkości (n)
aşırı hız
  (motoryzacja) poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona

przekupność (n)
satılmışlık
  cecha tego, co przekupne; cecha tych, którzy są przekupni

przekwitanie (n)
menopoz
  (fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają

przekąska /pʃɛˈkɔ̃w̃ska/ (n)
atıştırmalık
  niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

przekład (n)
transmisyon oranı
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło, tekst przetłumaczony z innego języka

przelewać krew /pʃɛˈlɛvaʨ̑ ˈkrɛf/ (v)
kan dökmek
  narażać swoje życie, poświęcać swoje życie lub zdrowie, brać udział w walce zbrojnej

przelot pospolity /ˈpʃɛlɔt ˌpɔspɔˈlʲitɨ/ (n)
cobangülü
  (botanika, botaniczny) Anthyllis vulneraria L., gatunek rośliny z rodziny bobowatych występujący w Europie, Azji Mniejszej i Afryce Północnej;

przeludnienie /ˌpʃɛludʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
nüfus fazla
  sytuacja, w której liczba ludności przekracza znacząco pojemność środowiska

przemianować (v)
yeniden adlandırmak
  zmienić nazwę czegoś

przemoc /ˈpʃɛ̃mɔʦ̑/ (n)
şiddet
  zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemysł /ˈpʃɛ̃mɨsw̥/ (n)
endüstri
  dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przenosić /pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
tayin etmek
  przemieszczać coś niosąc

przenośny /pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
mecazi
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny
portatif
  pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przepis /ˈpʃɛpʲis/ (n)
yemek tarifi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy

przepiórka /pʃɛˈpʲjurka/ (n)
bıldırcın
  (ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepona /pʃɛˈpɔ̃na/ (n)
diyafram
  (anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

przepracowanie (n)
sürmenaj
  zmęczenie spowodowane nadmierną pracą

przepraszam /pʃɛˈpraʃãm/ (interjection)
affedersin
  uprzejme zwrócenie na siebie uwagi
afedersiniz
  wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przeprowadzka /ˌpʃɛprɔˈvaʦ̑ka/ (n)
taşınma
  zmiana miejsca zamieszkania lub siedziby

przepuklina (n)
fıtık
  (medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepust /ˈpʃɛpust/ (n)
menfez
  rura przepuszczająca strumień lub wodę deszczową pod drogą, nasypem;

przepustka (n)
giriş kartı
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;

przepychacz /pʃɛˈpɨxaʧ̑/ (n)
lavabo pompası, vantuz
  prosty przyrząd służący do mechanicznego przywracania drożności odpływom urządzeń sanitarnych;

przepływ /ˈpʃɛpwɨf/ (n)
akış
  (przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się jednego miejsca do drugiego
  przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;

przerażający (adj)
korkunç, korkulu
  taki, który budzi grozę, strach

przerwa /ˈpʃɛrva/ (n)
ara
  czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole

przesada /pʃɛˈsada/ (n)
abartı
  wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność

przesadny /pʃɛˈsadnɨ/ (adj)
aşırı
  taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą

przesadzać /pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑/ (v)
abartmak
  przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości

przesmyk /ˈpʃɛsmɨk/ (n)
kıstak, berzah
  (geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;

przestraszyć /pʃɛˈstraʃɨʨ̑/ (v)
korkutmak
  wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

przestroga (n)
ikaz
  uwaga ostrzegająca przed czymś

przestrzegać /pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
saymak
  stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem

przestrzenny (adj)
boyutsal
  dotyczący przestrzeni

przestrzeń /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
uzay
  (fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
  (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
  (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;
  określony obszar

przestępstwo /pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
suç
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesunięcie ku czerwieni (n)
kırmızıya kayma
  (fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) przesunięcie widma promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez ciało niebieskie w stronę większych długości fal na skutek efektu Dopplera, oddziaływania pola grawitacyjnego lub rozszerzania się wszechświata;

przeszłość /ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑/ (n)
geçmiş, mazi
  wszystko to, co już się wydarzyło;

przeszły /ˈpʃɛʃwɨ/ (adj)
geçen
  (gramatyka) odnoszący się do czasu przeszłego
  taki, który już minął

przesąd /ˈpʃɛsɔ̃nt/ (n)
batıl inanç
  praktyki wynikające z przesądu (1.1)
hurafe
  wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;

przesądzać (v)
önyargılı
  osądzać z góry

przesłanka /pʃɛˈswãnka/ (n)
öncül
  okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

przesłuchanie (n)
sorgu
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego

przetacznik (n)
yavşan otu
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

przetchlinka (n)
kovucuk
  (botanika, botaniczny) otwór umożliwiający wymianę gazową rośliny z otoczeniem;

przewaga /pʃɛˈvaɡa/ (n)
avantaj
  górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważający (adj)
baskın, öncelikli
  będący w większej ilości lub liczbie

przeważnie /pʃɛˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
genellikle
  w przeważającej części

przewidywalny (adj)
öngörülebilir
  taki, który daje się przewidzieć

przewidywać /ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑/ (v)
öngörmek
  prognozować przyszłe zdarzenia

przewodnicząca (n)
başkan
  kobieta przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodniczący /ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
başkan
  osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodnik /pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
rehber
  (turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.
  osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę
iletken
  (fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;
rehber
  (turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;

przewrażliwiony /ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɔ̃nɨ/ (adj)
alıngan
  (książkowy) nadmiernie wrażliwy, łatwo ulegający emocjom, przeczulony

przewrotka /pʃɛˈvrɔtka/ (n)
rövaşata
  (sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przez /pʃɛs/ (preposition)
boyunca
  …drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
  …przyczyny wykonania czynności
tamanından
  …narzędzia użytego do wykonania czynności
  …operacji dzielenia (w matematyce)
  …wykonawcy czynności w formach strony biernej

przeziębienie /ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
nezle, üşütme
  (medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczenie /ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
kader
  nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać

przezroczystość (n)
berraklık
  cecha tego, co jest przezroczyste

przezroczysty /ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
şeffaf
  taki, który przepuszcza światło

przełyk /ˈpʃɛwɨk/ (n)
yemek borusu
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

przełęcz /ˈpʃɛwɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
boğaz
  (geografia, geograficzny) obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty

prześcieradło /ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ/ (n)
çarşaf, yatak çarşafı
  prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

prześladowanie /ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ/ (n)
zulüm
  powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp.

przeżuwacz /pʃɛˈʒuvaʧ̑/ (n)
geviş getiren
  (zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przeżycie /pʃɛˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
macera
  (rzeczownik odczasownikowy) od przeżyć

przodek /ˈpʃɔdɛk/ (n)
cet
  ktoś, od kogo ktoś pochodzi

prztyczek /ˈpʃtɨʧ̑ɛk/ (n)
parmak şıklatması
  lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk

przybity /pʃɨˈbʲitɨ/ (adj)
cesareti kırık
  załamany, smutny, zmartwiony

przybliżony (adj)
yaklaşık, yakın
  bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przybrzeżny /pʃɨˈbʒɛʒnɨ/ (adj)
kıyısal
  położony, znajdujący się w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki

przychodzić /pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
gelmek
  przybywać dokądś
  o listach, wiadomościach: dochodzić do adresata

przycisk /ˈpʃɨʨ̑isk/ (n)
düğme
  (informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.
  część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem

przyczepa (n)
römork
  (motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd

przyczyna /pʃɨˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
neden, sebep
  powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przygoda /pʃɨˈɡɔda/ (n)
macera
  niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przygotowanie /ˌpʃɨɡɔtɔˈvãɲɛ/ (n)
hazırlık
  ((także, też) w lm) ogół czynności wykonanych z myślą o czymś, co ma nastąpić

przygotowywać /ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
hazırlamak
  przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś

przyimek /pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
edat, ilgeç
  (gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel /pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (n)
arkadaş
  (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym
arkadaş, ahbap, dost
  osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach

przyjazny /pʃɨˈjaznɨ/ (adj)
canayakın
  (przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód
  taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia

przyjaźń /ˈpʃɨjäɕɲ̊/ (n)
arkadaşlık, dostluk, ahbaplık
  dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjemność /pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
memnuniyet
  cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny /pʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
hoş
  sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmować /pʃɨjˈmɔvaʨ̑/ (v)
kabul etmek
  odbierać coś (rzecz, informację)

przyjęcie /pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
parti
  uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji

przykazanie /ˌpʃɨkaˈzãɲɛ/ (n)
emir
  kategoryczne polecenie, nakaz

przykrość /ˈpʃɨkrɔɕʨ̑/ (n)
üzüntü
  niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami

przykład /ˈpʃɨkwat/ (n)
örnek
  fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem
  osoba (postępowanie) godne naśladowania
  osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów)

przymierzalnia /ˌpʃɨ̃mʲjɛˈʒalʲɲa/ (n)
soyunma kabini
  pomieszczenie w sklepie służące do przymierzania garderoby

przymiotnik /pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik/ (n)
sıfat, ön ad
  (gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymus /ˈpʃɨ̃mus/ (n)
zorlama
  presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś

przynajmniej /pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (particle)
bari
  najmniejszy akceptowalny zakres
  nie mniej niż

przynosić /pʃɨ̃ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
getirmek
  trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce

przynęta (n)
yem
  (wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

przypadek /pʃɨˈpadɛk/ (n)
durum, hâl
  (gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;
tesadüf
  losowe, nieplanowane wydarzenie

przypadkowy /ˌpʃɨpatˈkɔvɨ/ (adj)
rastgele
  będący wynikiem przypadku

przypomnienie (n)
andaç
  zwrócenie uwagi na coś

przyprawa /pʃɨˈprava/ (n)
baharat, bahar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprawiać rogi /pʃɨˈpravʲjäʨ̑ ˈrɔɟi/ (v)
aldatmak
  (potocznie, potoczny) o żonie: zdradzać męża; o mężu: zdradzać żonę

przypuszczalny (adj)
sözde
  oparty na przypuszczeniu

przypuszczenie (n)
varsayım
  to, co przypuszczamy, czego się domyślamy

przypływ (n)
gelgit
  (hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca

przyroda /pʃɨˈrɔda/ (n)
doğa
  świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrostek /pʃɨˈrɔstɛk/ (n)
sonek
  (językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przysadka mózgowa /pʃɨˈsatka muzˈɡɔva/ (n)
hipofiz
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów;

przysięga /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa/ (n)
ant, yemin
  uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;

przysięgać /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
ant içmek
  silnie deklarować, mocno obiecywać

przyssawka /pʃɨˈsːafka/ (n)
vantuz
  miękka miseczka przysysająca się do podłoża po naciśnięciu

przystanek /pʃɨˈstãnɛk/ (n)
durak
  miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy /pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ/ (n)
otobüs durağı
  przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystawka /pʃɨˈstafka/ (n)
antre
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;

przystojny /pʃɨˈstɔjnɨ/ (adj)
yakışıklı
  taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne

przyszłość /ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑/ (n)
gelecek
  czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły /ˈpʃɨʃwɨ/ (adj)
gelecek
  następny, bliski w czasie
gelecekteki, müstakbel
  ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłowie /pʃɨˈswɔvʲjɛ/ (n)
atasözü
  zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysłówek /pʃɨˈswuvɛk/ (n)
zarf, belirteç
  (gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przytulia czepna (n)
yoğurt otu
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku przytulia czepna (1.1)

przytulić /pʃɨˈtulʲiʨ̑/ (v)
sarılmak
  okazać czułość poprzez przybliżenie do siebie i objęcie się

przytulny (adj)
rahat
  dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przywilej /pʃɨˈvʲilɛj/ (n)
ayrıcalık
  (książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przywódca /pʃɨˈvutʦ̑a/ (n)
önder
  osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy

przywództwo (n)
liderlik
  przewodzenie kimś lub czymś

przyziemny (adj)
basmakalıp
  dotyczący zwykłych spraw, codziennych potrzeb

przyznawać /pʃɨzˈnavaʨ̑/ (v)
kabul etmek
  uznawać czyjąś przewagę, wyższość (i tym podobne, i temu podobne)
  zgadzać się z kimś w sprawie czegoś, uznawać coś za słuszne

przyzwoitość (n)
ahlak, edep
  przestrzeganie dobrych obyczajów i norm etycznych

przyzwoity /ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ/ (adj)
onat
  dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania
  porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie
  właściwy, stosowny

przyśpieszenie /ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
ivme
  (fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu;

prząść (v)
eğirmek
  (włókiennictwo) przerabiać kłąb włókna na przędzę
  o pająku, jedwabniku: wytwarzać pajęczynę, nitkę jedwabną

przędza /ˈpʃɛ̃nʣ̑a/ (n)
iplik
  (włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;

próba /ˈpruba/ (n)
prova
  ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

próbować /pruˈbɔvaʨ̑/ (v)
denemek
  starać się coś zrobić

próchnica (n)
diş çürüğü
  (stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg /pruk/ (n)
eşik
  listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny

próżnia /ˈpruʒʲɲa/ (n)
vakum
  (fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);

próżność /ˈpruʒnɔɕʨ̑/ (n)
gurur
  cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje

prąd /prɔ̃nt/ (n)
akım
  (fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
  (potocznie, potoczny) energia elektryczna

prędkość /ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑/ (n)
hız
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;

prędkość kątowa (n)
açısal hız
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa określająca kąt obrotu ciała w jednostce czasu;

prędzej czy później /ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j/ (adv)
eninde sonunda
  w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy)

pręt /prɛ̃nt/ (n)
asa
  drążek, tyczka, witka
  wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki

psalm /psalm/ (n)
ilahi, mezmur
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

psałterz (n)
zebur
  zbiór psalmów

pseudonauka /ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
sözdebilim
  zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;

pseudonim /psɛwˈdɔ̃ɲĩm/ (n)
mahlas
  (książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

pstrąg /pstrɔ̃ŋk/ (n)
alabalık
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;

psy szczekają, karawana idzie dalej /ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj/ (proverb)
it ürür, kervan yürür
  można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu

psychiatra /psɨˈxʲjatra/ (n)
psikiyatrist, psikiyatr
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatria /psɨˈxʲjatrʲja/ (n)
psikiyatri
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny (adj)
psikiyatrik
  związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psycho- /ˈpsɨxɔ/
psiko-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z psychiką

psychoanaliza (n)
psikanaliz
  (psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1)

psychodeliczny (adj)
psikedelik
  będący przejawem lub powodujący stan psychodeliczny (1.1-2)

psycholog /psɨˈxɔlɔk/ (n)
psikolog, ruhbilimci
  (psychologia, psychologiczny) specjalista w dziedzinie psychologii

psychologia /ˌpsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
psikoloji, ruh bilimi
  nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny /ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
psikolojik, ruhbilimsel
  dotyczący psychologii

psychopatia (n)
psikopati
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;

psychosomatyczny (adj)
psikosomatik
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało

psychoterapeuta (n)
psikoterapist
  specjalista w dziedzinie psychoterapii

psychoterapia (n)
psikoterapi
  (psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;

psychoza /psɨˈxɔza/ (n)
psikoz
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;

pszczelarstwo /pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ/ (n)
arıcılık
  (rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczelarz /ˈpʃʧ̑ɛlaʃ/ (n)
arıcı
  (pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczoła /ˈpʃʧ̑ɔwa/ (n)
arı, balarısı
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszenica /pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
buğday
  Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
  (rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)

ptak /ptak/ (n)
kuş
  (ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasia grypa /ˈptaɕa ˈɡrɨpa/ (n)
kuş gribi
  (weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

publicznie (adv)
alenen
  w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich

publiczny /puˈblʲiʧ̑nɨ/ (adj)
kamusal
  taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi

publikacja /ˌpublʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
yayımlama
  wydawanie jakiegoś tekstu drukiem

publikować /ˌpublʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
açıklamak
  ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać

puch /pux/ (n)
kuş tüyü
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza

puchacz /ˈpuxaʧ̑/ (n)
bayağı puhu
  (ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar /ˈpuxar/ (n)
kupa
  (sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;
  naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;

pucołowaty (adj)
ablak
  taki, który ma pulchne, okrągłe policzki

pudel /ˈpudɛl/ (n)
kaniş
  (kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder /ˈpudɛr/ (n)
pudra
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudło /ˈpudwɔ/ (n)
kutu
  duże pudełko
  (motoryzacja) (potocznie, potoczny) stary lub zepsuty pojazd
  zawartość pudła (1.1)

puf /puf/ (n)
puf
  niski, miękki mebel służący do siedzenia lub za podnóżek

puk-puk (interjection)
tak tak
  onomatopeja naśladująca odgłos pukania, zwykle do drzwi

pulmonologia /ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
pnömoloji
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;

puls /puls/ (n)
nabız
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) częstotliwość z jaką uderza serce (następują skurcze i rozkurcze komór serca)

pulsar /ˈpulsar/ (n)
atarca
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne;

puma /ˈpũma/ (n)
puma
  (zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

pumeks /ˈpũmɛks/ (n)
ponza
  (geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;

punkt /pũŋkt/ (n)
puan
  (geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;

punkt widzenia /ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
bakış açısı
  stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę; sposób oceniania i wyjaśniania jakichś zagadnień

punktualny /ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
vakitlice
  przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności

purga /ˈpurɡa/ (n)
tipi
  (meteorologia, meteorologiczny) silny i gwałtowny północno-wschodni wiatr wiejący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną

purpurowy /ˌpurpuˈrɔvɨ/ (adj)
erguvani
  mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

puryna (n)
pürin
  (biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny;

pustułka /puˈstuwka/ (n)
bayağı kerkenez
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty /ˈpustɨ/ (adj)
boş
  niezawierający niczego

pustynia /puˈstɨ̃ɲa/ (n)
çöl
  (geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie (n)
çölleşme
  (geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

puszczyk /ˈpuʃʧ̑ɨk/ (n)
alaca baykuş
  (ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszka /ˈpuʃka/ (n)
kap
  metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

puszka Pandory /ˈpuʃka pãnˈdɔrɨ/ (n)
Pandora'nın kutusu
  (mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) pojemnik uwalniający nieszczęścia, plagi

puszysty (adj)
pofuduk
  o miękkim i gęstym owłosieniu, futrze lub sierści

puzon (n)
trombon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

pułapka /puˈwapka/ (n)
tuzak
  kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
  urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
  zasadzka, podstęp

pułk (n)
alay
  (wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;

pułkownik /puwˈkɔvʲɲik/ (n)
albay
  (wojskowość, wojskowy) wyższy stopień oficerski niższy od generała;

pyrrusowe zwycięstwo /ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (idiom)
pirus zaferi
  zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pytanie /pɨˈtãɲɛ/ (n)
soru, sual
  wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji
soru
  zagadnienie, problem

pytanie retoryczne /pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ/ (n)
cümle değerli soru
  (językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;

pytać /ˈpɨtaʨ̑/ (v)
sormak
  wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pyton /ˈpɨtɔ̃n/ (n)
piton
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny pytonów

pyłek /ˈpɨwɛk/ (n)
polen
  (botanika, botaniczny) męskie gamety u roślin;

pójdźka (n)
kukumav
  (ornitologia, ornitologiczny) nazwa ptaków z rodzaju Athene, z rodziny puszczykowatych;

pójść do łóżka /ˈpujʑʥ̑ dɔ‿ˈwuʃka/ (v)
yatmak
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) odbyć (z kimś) stosunek płciowy

półbóg /ˈpuwbuk/ (n)
yarıtanrı
  (mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika

półfabrykat (n)
yarımamül
  produkt któregoś etapu produkcji przeznaczony do dalszej obróbki

półfinał (n)
yarı final
  etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półka /ˈpuwka/ (n)
raf
  osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półksiężyc /puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
hilal
  (przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);

półkula /puwˈkula/ (n)
yarımküre
  (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;
  (geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
  (geometria) połowa kuli;

północ /ˈpuwnɔʦ̑/ (n)
gece yarısı
  godzina 24:00
kuzey
  kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północno-zachodni /ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
kuzeybatı
  (geografia, geograficzny) będący na północnym zachodzie

północnokoreański /puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
Kuzey Koreli
  odnoszący się do Korei Północnej

północny /puwˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
kuzey
  (geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut/ (n)
kuzeydoğu
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

północny zachód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut/ (n)
kuzeybatı
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półpasiec /puwˈpaɕɛʦ̑/ (n)
zona
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półprzewodnik /ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
yarı iletken
  (fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półtora /puwˈtɔra/ (numeralFraction)
bir buçuk
  jeden/jedno i pół

półwysep /puwˈvɨsɛp/ (n)
yarımada
  (geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

później /ˈpuʑɲɛ̇j/ (adv)
sonra
  stopień wyższy od późno
  potem, następnie

późno /ˈpuʑnɔ/ (adv)
geç
  pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

późny /ˈpuʑnɨ/ (adj)
geç
  będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów
  następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa
  o kwiatach, warzywach, owocach późno dojrzewający, kwitnący
  o roślinach późno siany, sadzony

pączek /ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
Alman çöreği
  (cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;

pęcherz (n)
sidik torbası
  (anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców

pęcherz moczowy (n)
sidik torbası
  (anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu

pęcherzyk żółciowy (n)
safra kesesi
  (anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci;

pęd /pɛ̃nt/ (n)
itki
  (fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę;

pędzel /ˈpɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
firça
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pędzel do golenia (n)
tıraş fırçası
  (higiena, higieniczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) pędzel używany do wyrabiania i nakładania pianki podczas golenia

pękać /ˈpɛ̃ŋkaʨ̑/ (v)
patlamak
  przestawać być całym na skutek powstania rysy, szczeliny lub otworu
  o czymś naciągniętym, napiętym: rozrywać się, najczęściej na dwie części

pękać ze śmiechu /ˈpɛ̃ŋkaʥ̑ zɛ‿ˈɕmʲjɛxu/ (v)
kahkaha patlatmak
  śmiać się bardzo gwałtownie

pępek /ˈpɛ̃mpɛk/ (n)
göbek
  (anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina (n)
saksıgüzeli, göbek bağı
  (anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta (n)
cımbız
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pętla /ˈpɛ̃ntla/ (n)
döngü
  (informatyka, informatyczny) blok kodu wykonywany wielokrotnie
ilik
  związany na powrót sznur lub drut

płaca /ˈpwaʦ̑a/ (n)
maaş
  zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić /ˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
ödemek
  (potocznie, potoczny) ponosić konsekwencje
ödemek, tediye etmek
  dawać (przekazywać) pieniądze za coś

płacz /pwaʧ̑/ (n)
ağlama, ağlayış
  wylewanie łez;

płakać /ˈpwakaʨ̑/ (v)
ağlamak
  wylewać łzy, ronić łzy

płaski /ˈpwasʲci/ (adj)
düz
  nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień
  (przenośnie, przenośnia) niewyszukany, powierzchowny, banalny

płaskorzeźba /ˌpwaskɔˈʒɛʑba/ (n)
alçak rölyef
  (sztuka) kompozycja rzeźbiarska na płaskim materiale, wykonana z pozostawieniem na niej tła

płaszcz /pwaʃʧ̑/ (n)
palto
  (krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;

płaszczka /ˈpwaʃʧ̑ka/ (n)
vatoz
  (ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyzna /pwaˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
düzlem
  (geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;

płatek /ˈpwatɛk/ (n)
taç yaprak
  (botanika, botaniczny) część korony u kwiatów:
pul
  (spożywczy) zwykle lm płatki: zbożowy produkt spożywany z mlekiem
kar tanesi
  niewielki, płaski kawałek czegoś
  kryształ śniegu

płatki owsiane (n)
yulaf ezmesi
  (spożywczy) płatki z owsa, wykorzystywane jako składnik potraw;

płetwa /ˈpwɛtfa/ (n)
yüzgeç
  (zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płetwal błękitny (n)
gök balina
  (zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal, będącego największym współczesnym zwierzęciem;

płetwonurek /ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk/ (n)
dalgıç
  nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą

płeć /pwɛʨ̑/ (n)
cinsiyet, cins
  cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płodność /ˈpwɔdnɔɕʨ̑/ (n)
doğurganlık
  (biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę

płodny (adj)
doğurgan
  (książkowy) o gruncie: dający obfite plony
  zdolny do płodzenia potomstwa
bereketli
  (książkowy) o twórcy: tworzący dużo dzieł
  mający liczne potomstwo

płomień /ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
alev
  język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płomykówka (n)
peçeli baykuş
  (ornitologia, ornitologiczny) Tyto alba, średniej wielkości ptak z rodziny płomykówkowatych

płot /pwɔt/ (n)
çit
  ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płotek /ˈpwɔtɛk/ (n)
engel
  (sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w biegach płotkarskich

płuco /ˈpwuʦ̑ɔ/ (n)
akciğer
  (anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług /pwuk/ (n)
saban
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płyn /pwɨ̃n/ (n)
akışkan
  substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płyn do mycia naczyń (n)
bulaşık deterjanı
  (chemia, chemiczny) płynny środek czyszczący używany podczas zmywania naczyń

płynny /ˈpwɨ̃nːɨ/ (adj)
sıvı
  będący płynem

płynąć /ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
yüzmek
  poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi
  (przenośnie, przenośnia) o chmurach: poruszać się po nieboskłonie

płyta /ˈpwɨta/ (n)
levha
  (technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości
  element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru

płyta główna /ˈpwɨta ˈɡwuvna/ (n)
anakart
  (elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

płytki /ˈpwɨtʲci/ (adj)
sığ
  taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

pływak /ˈpwɨvak/ (n)
yüzücü
  (sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem

pływać /ˈpwɨvaʨ̑/ (v)
yüzmek
  poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

płód /pwut/ (n)
cenin
  (biologia, biologiczny) zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju

płótno /ˈpwutnɔ/ (n)
kanvas
  tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;

quad /kwɔt/ (n)
ATV
  (motoryzacja) pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

quiz /kwiz/ (n)
bilgi yarışması
  rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

rabarbar /raˈbarbar/ (n)
ravent
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna łodyga rabarbaru (1.1)

rabat /ˈrabat/ (n)
iskonto
  obniżka ceny

rabin /ˈrabʲĩn/ (n)
haham
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rabuś /ˈrabuɕ/ (n)
soyguncu
  ten, który rabuje, kradnie

rachatłukum /ˌraxatˈwukũm/ (n)
lokum
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

rachunek /raˈxũnɛk/ (n)
hesap
  obliczenie matematyczne
  spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową
  stan majątku lub kapitału wyrażony liczbowo (wartość, ilość) jako rezultat działalności finansowej lub gospodarczej
  (bankowość, bankowy) konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe

racjonalizacja /ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
rasyonalizasyon
  (psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny polegający na szukaniu racjonalnych argumentów mających motywować własne czyny i postawy mające źródło w uczuciach i motywach, do których dana osoba nie chce się przed sobą przyznać

racjonalność /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
rasyonellik
  cecha tego, co racjonalne

rad /rat/ (n)
radyum
  (chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

rada /ˈrada/ (n)
konsey
  grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
  zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radar /ˈradar/ (n)
radar
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radian /ˈradʲjãn/ (n)
radyan
  (matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu;

radiator /raˈdʲjatɔr/ (n)
radyatör
  (technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;

radio /ˈradʲjɔ/ (n)
radyo
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do odbioru takich audycji;
  instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych

radioaktywność (n)
radyoaktivite
  (fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioaktywny /ˌradʲjɔakˈtɨvnɨ/ (adj)
radyoaktif
  związany z radioaktywnością

radiolog (n)
radyolog
  lekarz zajmujący się radiologią

radiologiczny (adj)
radyolojik
  dotyczący radiologii

radiometr (n)
radyometre
  (fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;

radioteleskop (n)
radyo teleskop
  (astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radon /ˈradɔ̃n/ (n)
radon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radosny /raˈdɔsnɨ/ (adj)
sevindirici
  taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny

radość /ˈradɔɕʨ̑/ (n)
sevinç, haz, keyif, mutluluk, zevk
  uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radykalizm (n)
radikalizm
  postawa polegająca na bezkompromisowym dążeniu do zmian postrzeganych za jedyne słuszne

radykalny /ˌradɨˈkalnɨ/ (adj)
aşırı
  który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań

radzić /ˈraʥ̑iʨ̑/ (v)
tavsiye etmek
  udzielać komuś rady
geçinmek
  na bieżąco pokonywać trudności

rafa /ˈrafa/ (n)
resif
  zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

rafa koralowa /ˈrafa ˌkɔraˈlɔva/ (n)
mercan resifi
  rafa powstała z nagromadzenia pozostałości organizmów morskich, głównie szkieletów korali

rafineria /ˌrafʲĩˈnɛrʲja/ (n)
arıtımevi
  zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca

rafinować /ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
arıtmak
  poddawać procesowi rafinacji

raj /raj/ (n)
behişt, cennet
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy /ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ/ (n)
vergi cenneti
  (potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rajstopy /rajˈstɔpɨ/ (n)
külotlu çorap
  rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak /rak/ (n)
kanser
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;
kerevit
  (zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;

rak prostaty (n)
prostat kanseri
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego rozwijający się w prostacie

rakieta /raˈcɛta/ (n)
raket
  (sport, sportowy) narzędzie służące do gry, odbijania piłki tenisowej
roket
  pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;

rakieta śnieżna (n)
kar ayakkabısı
  nakładka na but pozwalająca chodzić po śniegu bez zapadania się;

rakotwórczy (adj)
kanserojen
  (medycyna, medyczny) przyczyniający się do powstawania raka

ramadan /rãˈmadãn/ (n)
Ramazan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1)
  dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego

ramen (n)
ramen
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński bulion z makaronem i dodatkami przyrządzany na wiele sposobów;

ramię /ˈrãmʲjɛ/ (n)
kol
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym
  (potocznie, potoczny) cała kończyna górna
  w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę

rana /ˈrãna/ (n)
yara, hasar
  (medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

raniuszek /rãˈɲuʃɛk/ (n)
uzunkuyruk
  (ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;

ranny /ˈrãnːɨ/ (adj)
yaralanan, yaralı
  taki, który ma ranę

rano /ˈrãnɔ/ (n)
sabah
  wczesna pora dnia

ransomware (n)
fidye yazılımı, şantaj yazılımı
  (informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;

rap /rap/ (n)
tıklatma
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl w muzyce;

raper /ˈrapɛr/ (n)
meyhaneci
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap

raport /ˈrapɔrt/ (n)
rapor
  szczegółowe sprawozdanie

raróg /ˈraruk/ (n)
ulu doğan
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug

rasa /ˈrasa/ (n)
ırk
  (zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasistowski /ˌraɕiˈstɔfsʲci/ (adj)
ırkçı
  związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu

rasizm /ˈraɕism̥/ (n)
ırkçılık, anasoyculuk
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

rata /ˈrata/ (n)
taksit
  (finanse, finansowy) część długu, którą trzeba zapłacić w określonym terminie

ratować /raˈtɔvaʨ̑/ (v)
kurtarmak
  wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów

ratownik /raˈtɔvʲɲik/ (n)
cankurtaran
  osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku

ratusz /ˈratuʃ/ (n)
belediye binası
  (architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

ratyfikacja (n)
onaylama
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

raz /'razɨ/ /ras/ (n)
kere, defa
  pojedyncza realizacja czynności

raz na ruski rok /ˈras na‿ˈrusʲci ˈrɔk/ (adv)
kırk yılda bir
  (związek frazeologiczny) (potocznie, potoczny) bardzo rzadko

razem /ˈrazɛ̃m/ (adv)
beraber, birlikte
  (o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

rdest ptasi /ˈrdɛst ˈptaɕi/ (n)
kuş ekmeği
  (botanika, botaniczny) Polygonum aviculare L., gatunek rośliny z rodziny rdestowatych o właściwościach leczniczych;

rdza /rʣ̑a/ (n)
pas
  warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzewieć /ˈrʣ̑ɛvʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
paslanmak
  (technologia, technika, techniczny) o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się

rdzeń /rʣ̑ɛ̃ɲ/ (n)
çekirdek
  istota czegoś

rdzeń kręgowy (n)
omurilik
  (anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;

reakcja /rɛˈakʦ̑ʲja/ (n)
reaksiyon
  (chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
  (fizyka, fizyczny) proces, przemiana
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian
  zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce
aksitesir, reaksiyon
  odpowiedź na coś w formie działania lub postawy

reaktor /rɛˈaktɔr/ (n)
reaktör
  (chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;
  (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

realistyczny (adj)
gerçekçi
  oparty na trzeźwym patrzeniu na świat

realizm (n)
realizm
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;
  postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości

rebetiko (n)
rebetiko
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;

recepcja /rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
resepsiyon
  (hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
  (książkowy) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce

recepcjonista (n)
resepsiyonist
  osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

recepta /rɛˈʦ̑ɛpta/ (n)
reçete
  (medycyna, medyczny) pisemne zlecenie wydania leku
  (przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania

recesja /rɛˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
resesyon
  (ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

recital (n)
resital
  występ artysty muzycznego stanowiący cały program koncertu;

recytować (v)
okumak
  wygłaszać z pamięci utwór literacki

redagować (v)
değiştirmek
  opracowywać dany tekst pod względem treści i stylu, na ogół w celu zamieszczenia w druku
  kierować redakcją czasopisma, dzieła zbiorowego, decydując ostatecznie o jego treści i formie

redaktor /rɛˈdaktɔr/ (n)
redaktör
  pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

refektarz /rɛˈfɛktaʃ/ (n)
yemekhane
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referencja /ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
dolaylama
  (informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum /ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm/ (n)
referandum, halk oylaması
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

reflektor /rɛfˈlɛktɔr/ (n)
far
  (technologia, technika, techniczny) lampa z reflektorem (1.1) dająca kierunkowy strumień światła

reforma /rɛˈfɔrma/ (n)
reform
  zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy;

reformować (v)
ıslah etmek
  dokonywać reformy

refrakcja /rɛfˈrakʦ̑ʲja/ (n)
kırılma
  (fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;

refren /ˈrɛfrɛ̃n/ (n)
nakarat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regaty /rɛˈɡatɨ/ (n)
regatta
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyścig łodzi lub statków;

regał /ˈrɛɡaw/ (n)
raf
  mebel z półkami

reggae /ˈrɛɡɛ/ (n)
reggae
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj muzyki;

region /ˈrɛɟɔ̃n/ (n)
bölge
  (książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii

reglamentować (v)
düzenlemek
  ograniczać produkcję lub sprzedaż pewnych artykułów

regresywny /ˌrɛɡrɛˈsɨvnɨ/ (adj)
alçalan
  mający tendencję do cofania się, wsteczny, niepostępowy

regulacja (n)
regülasyon
  (językoznawstwo, językoznawczy) sprawowanie pieczy nad pewnym standardem językowym;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obejmowanie czego przepisami prawa, normami

regulaminowy (adj)
yazılı
  dotyczący regulaminu

regularnie /ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ/ (adv)
düzenli olarak
  w sposób regularny

regularny /ˌrɛɡuˈlarnɨ/ (adj)
düzenli
  (gramatyka) posiadający typową odmianę
  powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

reguła /rɛˈɡuwa/ (n)
kural
  zasada, według której należy postępować

rejestr /ˈrɛjɛstr̥/ (n)
sicil
  spis danych, wykaz, lista

rejs (n)
seyahat
  (morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin /ˈrɛcĩn/ (n)
köpek balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama /rɛkˈlãma/ (n)
ilan, duyuru, reklâm
  informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

reklamować /ˌrɛklãˈmɔvaʨ̑/ (v)
tanıtmak
  informować o towarach lub usługach, zachwalać je i sugerować ich kupno

rekomendacja /ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja/ (n)
tavsiye
  (książkowy) pozytywna opinia o kimś, pisemna bądź ustna

rekord (n)
rekor
  najlepszy wynik;

rektascensja /ˌrɛktaˈsʦ̑ɛ̃w̃sʲja/ (n)
sağ açıklık
  (astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych w układzie współrzędnych równikowych równonocnych;

rekultywacja (n)
düzeltme
  nadawanie gruntowi walorów użyteczności

relacja /rɛˈlaʦ̑ʲja/ (n)
alaka
  zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów

relief /ˈrɛlʲjɛf/ (n)
kabartma
  płaskorzeźba;

religia /rɛˈlʲiɟja/ (n)
din, inanç
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religijność /ˌrɛlʲiˈɟijnɔɕʨ̑/ (n)
dindarlık
  życie zgodnie z zasadami religii

religijny /ˌrɛlʲiˈɟijnɨ/ (adj)
dini
  dotyczący religii, opisujący religię
  postępujący zgodnie z zasadami religii

relikwiarz /rɛˈlʲikfʲjaʃ/ (n)
röliker
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;

reling (n)
küpeşte
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) barierka, która biegnie wokół pokładu statku;

remedium (n)
tedbir
  (książkowy) lek na schorzenie
  (książkowy) sposób na polepszenie sytuacji

remis /ˈrɛ̃mʲis/ (n)
berabere kalma
  wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

remiza /rɛ̃ˈmʲiza/ (n)
itfaiye istasyonu
  budynek straży pożarnej, magazyn sprzętu przeciwpożarowego;

remont /ˈrɛ̃mɔ̃nt/ (n)
bakım
  doprowadzenie do stanu użyteczności

ren /rɛ̃n/ (n)
renyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;

renifer /rɛ̃ˈɲifɛr/ (n)
ren geyiği
  (zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renoma /rɛ̃ˈnɔ̃ma/ (n)
şan
  sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

reperkusja (n)
etki
  negatywne następstwo

repertuar /ˌrɛpɛrˈtu<sup>w</sup>ar/ (n)
repertuvar
  zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie

reportaż (n)
röportaj
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

reporter /rɛˈpɔrtɛr/ (n)
muhabir
  dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

represja /rɛˈprɛsʲja/ (n)
baskı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma odwetu lub nacisku

reprezentant /ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt/ (n)
mümessil
  osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś
  (książkowy) osoba mająca cechy typowe, reprezentatywne dla jakiejś grupy

reprezentować /ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
temsil etmek
  występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem

reprodukcja /ˌrɛprɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
röprodüksyon
  (ekonomia, ekonomiczny) ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuacji
  (sztuka) kopia oryginału wykonana maszynowo

republika /rɛˈpublʲika/ (n)
cumhuriyet
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republika bananowa /rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva/ (n)
muz cumhuriyeti
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) słabe i niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone w niedemokratyczny sposób, zazwyczaj przez dyktatora lub reżim wojskowy;

republikanizm (n)
cumhuriyetçilik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu

resekcja (n)
rezeksiyon
  (medycyna, medyczny) zabieg usunięcia narządu wewnętrznego

respekt /ˈrɛspɛkt/ (n)
itibar
  szacunek, poważanie

respirator (n)
solunum cihazı
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;
respiratör
  (technologia, technika, techniczny) maska z filtrem chroniąca układ oddechowy przed pyłem, gazami itp.;

restauracja /ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja/ (n)
lokanta, restoran
  (gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

reszka /ˈrɛʃka/ (n)
yazı
  (numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

reszta /ˈrɛʃta/ (n)
kalan
  (matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;
  elementy, które zostały

retikulum endoplazmatyczne (n)
endoplazmik retikulum
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wewnątrzkomórkowy i międzykomórkowy system kanałów odizolowanych od cytoplazmy podstawowej błonami biologicznymi;

retoryczny (adj)
sözbilimsel
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką

retoryka (n)
retorik, belagat
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;
  (językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)

reumatologia /ˌrɛwmatɔˈlɔɟja/ (n)
romatoloji
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami reumatycznymi kości i stawów;

reumatyzm /rɛwˈmatɨsm̥/ (n)
romatizma
  (medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

rewolucja /ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
devrim
  gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
  (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucja francuska /ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja frãnˈʦ̑uska/ (n)
Fransız Devrimi
  (historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;

rewolucjonista /ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
devrimci
  uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolucyjny /ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
devrimci
  dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

rewolwer /rɛˈvɔlvɛr/ (n)
altıpatlar
  ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezerwa (n)
rezerv
  zapas czegoś
  (wojskowość, wojskowy) oddział lub oddziały wojskowe pozostawione w odwodzie
  powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia

rezerwacja /ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
rezervasyon
  czynność rezerwowania czegoś
  dowód zarezerwowania czegoś

rezultat /rɛˈzultat/ (n)
sonuç
  wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

reżim (n)
rejim, düzen
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy
düzen
  ścisły tryb postępowania w określonym przypadku

reżyser /rɛˈʒɨsɛr/ (n)
yönetmen
  realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

ring /rʲĩŋk/ (n)
ring
  (sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

risotto /rʲiˈsɔtːɔ/ (n)
risotto
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa przyrządzana na bazie ryżu;

robak /ˈrɔbak/ (n)
kurt, solucan
  (zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;

robić /ˈrɔbʲiʨ̑/ (v)
yapmak, etmek
  wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać

robić z igły widły /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ/ (v)
pireyi deve yapmak
  (potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

robot /ˈrɔbɔt/ (n)
robot
  (technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
  (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robota głupiego /rɔˈbɔta ɡwuˈpʲjɛɡɔ/ (n)
angarya
  (potocznie, potoczny) praca bezsensowna, czasochłonna, ciężka lub nużąca i niedająca satysfakcji

robotnik /rɔˈbɔtʲɲik/ (n)
amele, işçi
  pracownik wykonujący pracę fizyczną

robotyczny (adj)
robotik
  związany z robotyką i robotami

robotyka /rɔˈbɔtɨka/ (n)
robotik
  nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem;

rock /rɔk/ (n)
rock
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rocznica /rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
yıldönümü
  dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

rocznik (n)
salname
  czasopismo ukazujące się raz na rok

roczny /ˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
yıllık
  trwający przez rok
  obejmujący czas roku

rod /rɔt/ (n)
rodyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodeo (n)
rodeo
  (sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków

rodowód (n)
köken
  dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go

rodzaj /ˈrɔʣ̑aj/ (n)
cins, cinsiyet
  (gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;

rodzajnik /rɔˈʣ̑ajɲik/ (n)
tanımlık
  (gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik nieokreślony /rɔˈʣ̑ajɲic ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (n)
belirsiz harfitarif
  (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)

rodzajnik określony /rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (n)
belirli harfitarif
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzeństwo /rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
kardeş
  brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic /ˈrɔʥ̑iʦ̑/ (n)
anne-baba
  pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzice /rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ/ (n)
ana baba
  ojciec i matka

rodzimy /rɔˈʥ̑ĩmɨ/ (adj)
yerli
  o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju

rodzina /rɔˈʥ̑ĩna/ (n)
aile, kodak
  rodzice wraz z ich dziećmi
  (biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;

rodzina językowa /rɔˈʥ̑ĩna ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔva/ (n)
dil ailesi
  grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;

rodzina nuklearna (n)
çekirdek aile
  (socjologia, socjologiczny) rodzina składająca się z rodziców i dzieci;

rodzić /ˈrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
doğurmak
  (fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat

rodzynek /rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk/ (n)
kuru üzüm
  suszone winogrono

rodzynka /rɔˈʣ̑ɨ̃nka/ (n)
kuru üzüm
  (spożywczy) (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone winogrono należące do bakalii; (zobacz) rodzynek

roentgen /ˈrɛ̃ndɡɛ̃n/ (n)
röntgenyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogacizna (n)
sığır
  (rolnictwo, rolniczy) ogół rogatych zwierząt hodowlanych

rogacz /ˈrɔɡaʧ̑/ (n)
boynuzlu
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) zdradzany mąż

rogówka (n)
kornea
  (anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej;

rok /rɔk/ (n)
yıl, sene
  czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok przestępny /ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ/ (n)
artık yıl
  (astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rok świetlny /ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
ışık yılı
  (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;

rokoko (n)
rokoko
  (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;

rola /ˈrɔla/ (n)
rol
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora
  funkcja, odpowiedzialność

rolada /rɔˈlada/ (n)
rulo pasta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto biszkoptowe uformowane w rulon, nadziane jakąś masą

rolka /ˈrɔlka/ (n)
sarma
  szpula, tuba z czymś na nią nawiniętym
  zwinięty papier

rolnictwo /rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
ziraat, çiftçilik, tarım
  (rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolnik /ˈrɔlʲɲik/ (n)
çiftçi, ziraatçı
  osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

romans /ˈrɔ̃mãw̃s/ (n)
romans
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miłosna pieśń liryczna

romantyczny /ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
romantik
  (potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski
  związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

romantyzm /rɔ̃ˈmãntɨsm̥/ (n)
romantizm, coşumculuk
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;

romański (adj)
romanesk
  (sztuka) związany z europejskim stylem architektonicznym z X-XIII wieku

romb /rɔ̃mp/ (n)
eşkenar dörtgen
  (geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

rondo /ˈrɔ̃ndɔ/ (n)
dönel kavşak
  (motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy;

ropa /ˈrɔpa/ (n)
irin
  (medycyna, medyczny) wydzielina o żółtawym zabarwieniu wydobywająca się z zainfekowanej rany;

ropa naftowa /ˈrɔpa naˈftɔva/ (n)
petrol, neft, yer yağı
  (geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropieć (v)
cerahatlenmek, iltihaplanmak, irinlenmek
  (medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropień /ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
apse
  zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

ropniak (n)
ampiyem
  (medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie ropy w jamie ciała;

ropucha /rɔˈpuxa/ (n)
kara kurbağası
  (herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa /ˈrɔsa/ (n)
çiy, şebnem
  krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosnąć /ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
büyümek
  o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
  powiększać swoje rozmiary, skalę
  o roślinach występować

rosomak /rɔˈsɔ̃mak/ (n)
kutup porsuğu, ayı porsuğu
  (zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rostbef /ˈrɔzdbɛf/ (n)
rozbif
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona

rosyjska ruletka /rɔˈsɨjska ruˈlɛtka/ (n)
Rus ruleti
  (przenośnie, przenośnia) postępowanie o wysokim stopniu ryzyka, w którym o powodzeniu decyduje przypadek, a stawką jest życie lub cały majątek
  rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (adj)
Rus
  dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (n)
Rusça
  (potocznie, potoczny) (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Rosji;

roszada /rɔˈʃada/ (n)
rok
  (szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;

rower /ˈrɔvɛr/ (n)
bisiklet, derrace
  (transport, transportowy) jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rower górski /ˈrɔvɛr ˈɡursʲci/ (n)
dağ bisikleti
  (sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie;

rowerzysta /ˌrɔvɛˈʒɨsta/ (n)
bisikletli
  osoba jadąca na rowerze;

rozbieżność /rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
farklılık
  różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozchodnik ostry (n)
acı damkoruğu
  (botanika, botaniczny) Sedum acre L. gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku rozchodnik ostry (1.1)

rozcieńczać (v)
inceltmek
  (chemia, chemiczny) zmniejszać stężenie roztworu, dodając rozpuszczalnik

rozczarowanie /ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ/ (n)
hayal kırıklığı
  niespełnienie oczekiwań

rozdział /ˈrɔʑʥ̑aw/ (n)
bölüm
  (drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

rozdzielczość (n)
resolüsyon
  (informatyka, informatyczny) (poligrafia) miara dokładności obrazowania

rozedma (n)
amfizem
  (medycyna, medyczny) choroba płuc polegająca na zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych przez nieprawidłowe powiększanie się ich skutkujące ich niszczeniem;

rozejm (n)
ateşkes, mütareke, mutabakat
  czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozgrzewka /rɔzˈɡʒɛfka/ (n)
ısınma
  (sport, sportowy) zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku;

rozgwiazda /rɔzˈɡvʲjazda/ (n)
denizyıldızı
  (zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz /ˈrɔskas/ (n)
emir, buyruk
  polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkazywać (v)
emretmek
  wydawać kategoryczne polecenia

rozkwit /ˈrɔskfʲit/ (n)
artma
  (botanika, botaniczny) rozwijanie się pączka w kwiat
  (przenośnie, przenośnia) pełnia rozwoju czegoś

rozkład /ˈrɔskwat/ (n)
zaman çizelgesi
  tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)

rozkład jazdy /ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ/ (n)
tarife
  lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu;

rozliczenie (n)
hesap
  (finanse, finansowy) uregulowanie wzajemnych zobowiązań między stronami umowy

rozmaity /ˌrɔzmaˈ<sup>j</sup>itɨ/ (adj)
çeşitli
  charakteryzujący się różnorodnością swoich cech, np. kształtów, kolorów, typów

rozmaryn /rɔzˈmarɨ̃n/ (n)
biberiye
  (botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

rozmawiać /rɔzˈmavʲjäʨ̑/ (v)
konuşmak
  wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar /ˈrɔzmʲjar/ (n)
boyut
  wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmowa /rɔzˈmɔva/ (n)
sohbet
  ustna wymiana zdań

rozmówki /rɔzˈmufʲci/ (n)
sözcük grupları kitabı
  niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

rozpaczać (v)
ağlamak
  pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

rozpieszczać (v)
şımartmak
  traktować zbyt pobłażliwie

rozporek /rɔsˈpɔrɛk/ (n)
dükkan
  (krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach

rozpowszechniony (adj)
yaygın
  występujący powszechnie, często, na dużą skalę

rozprawa /rɔsˈprava/ (n)
dava
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy

rozpusta (n)
çapkınlık, sefahat
  brak moralności w sferze seksualnej

rozpuszczalnik /rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik/ (n)
çözücü
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

rozrzutny (adj)
müsrif
  wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa

rozstrzygnięcie (n)
tediye
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) akt administracyjny, wynik stosowania normy prawa administracyjnego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) część aktu prawnego, np. decyzji administracyjnej lub postanowienia, zawierająca najważniejsze elementy tego aktu
  (rzeczownik odczasownikowy) od rozstrzygnąć

roztargnienie (n)
dikkat dağınıklığı
  nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztargniony /ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
dalgın
  nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może się skoncentrować

roztocz (n)
akar
  (arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;

roztropny (adj)
ihtiyatlı
  kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie

roztrzepany (adj)
alık
  skłonny do nieuwagi i chaotyczności

roztwór /ˈrɔstfur/ (n)
çözelti, eriyik
  (chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozum /ˈrɔzũm/ (n)
akıl
  zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumieć /rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
anlamak
  pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozumny /rɔˈzũmnɨ/ (adj)
makul, mantıklı
  taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia

rozważny /rɔzˈvaʒnɨ/ (adj)
dalgın
  postępujący ostrożnie, z namysłem, rozwagą

rozwiązanie /ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
çare, çözüm
  (matematyka, matematyczny) wynik

rozwiązywać /ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑/ (v)
çözmek
  dochodzić do wyniku zadania, testu
  szukać odpowiedzi na zagadkę
  szukać sposobu usunięcia problemu
  likwidować pęta wiążące kogoś
  likwidować węzeł lub splątanie
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakończyć umowę
  likwidować instytucję lub organizację
  likwidować zgromadzenie
  zakończyć małżeństwo

rozwiązły /rɔzˈvʲjɔ̃w̃zwɨ/ (adj)
herkesle yatan
  niemoralny, rozpustny

rozwód /ˈrɔzvut/ (n)
boşanma
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój /ˈrɔzvuj/ (n)
gelişim, gelişme
  proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu

rozłam (n)
bölünme
  utrata jedności

roślina /rɔɕˈlʲĩna/ (n)
bitki, nebat
  (botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślinność /rɔɕˈlʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
vejetasyon
  wszystkie rośliny danego terenu

roślinożerny /ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
otobur
  (zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rożen /ˈrɔʒɛ̃n/ (n)
şiş
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pręt z metalu do opiekania mięsa nad ogniem

rożeniec /rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
kılkuyruk
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

rtęć /r̥tɛ̃ɲʨ̑/ (n)
cıva
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubel /ˈrubɛl/ (n)
ruble
  (jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;

rubid /ˈrubʲit/ (n)
rubidyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubin /ˈrubʲĩn/ (n)
yakut
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

ruch /rux/ (n)
hareket
  (fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
  grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
  gest, ruszenie częścią ciała

ruchomy chodnik /ruˈxɔ̃mɨ ˈxɔdʲɲik/ (n)
yürüyen bant
  urządzenie do poziomego transportu ludzi;

ruda /ˈruda/ (n)
maden
  (geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

rudy /ˈrudɨ/ (adj)
kızıl
  o człowieku lub zwierzęciu: mający rude (1.1) włosy (sierść)
  w kolorze rdzy

rudzik /ˈruʥ̑ik/ (n)
kızılgerdan
  (ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa /ˈrufa/ (n)
pupa
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;

rugby /ˈraɡbɨ/ /ˈruɡbɨ/ (n)
ragbi
  (sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

ruina /ruˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
harabe
  mocno zniszczona, opuszczona konstrukcja, zwykle budowla

rukola /ruˈkɔla/ (n)
roka
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) rokietta siewna, roślina warzywna i przyprawowa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z pikantnych liści rokietty siewnej

rum /rũm/ (n)
rom
  (spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumak /ˈrũmak/ (n)
aygır
  rasowy koń

rumianek /rũˈmʲjãnɛk/ (n)
papatya
  (botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;

rumowisko (n)
moloz
  (geologia, geologiczny) nagromadzenie odłamków skalnych powstałych w wyniku oddziaływania zjawisk atmosferycznych na skały
  (geologia, geologiczny) odłamki skalne przenoszone nurtem rzeki
  nagromadzenie odłamków i fragmentów muru po zawaleniu się budynku

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (n)
Rumence
  (językoznawstwo, językoznawczy) urzędowy język Rumunii;

rupia /ˈrupʲja/ (n)
rupi
  (jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rura /ˈrura/ (n)
boru
  przewód do transportu płynów;

rusałka /ruˈsawka/ (n)
deniz kızı
  (mitologia słowiańska) demoniczna istota o kobiecej postaci występująca w mitologii słowiańskiej;

rusofobia /ˌrusɔˈfɔbʲja/ (n)
Rus karşıtlığı
  (socjologia, socjologiczny) niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie

ruszt /ruʃt/ (n)
ızgara
  część urządzenia do spalania (pieca lub kotła), a także grilla, pod którą umieszcza się paliwo

rusztowanie /ˌruʃtɔˈvãɲɛ/ (n)
İskele
  (technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;

ruta /ˈruta/ (n)
sedef otu
  (botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna

ruten /ˈrutɛ̃n/ (n)
rutenyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford (n)
rutherfordiyum, rutherfordyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

ryba /ˈrɨba/ (n)
balık
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;
  (spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;

rybaczek srokaty (n)
alaca yalıçapkını
  (ornitologia, ornitologiczny) Ceryle rudis, gatunek ptaka z rodziny zimorodkowatych;

rybak /ˈrɨbak/ (n)
balıkçı
  (rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybitwa /rɨˈbʲitfa/ (n)
sumrugil
  (ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

rybosom (n)
ribozom
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;

rybołów /rɨˈbɔwuf/ (n)
balık kartalı
  (ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

rybołówstwo (n)
balıkçılık
  gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb;

rycerz /ˈrɨʦ̑ɛʃ/ (n)
şövalye, serefli, sipahi
  (historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

rydwan /ˈrɨdvãn/ (n)
savaş arabası
  dwukołowy wóz bojowy zaprzężony w dwa lub cztery konie

ryfampicyna (n)
rifampisin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) półsyntetyczny antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń m.in. prątkiem gruźlicy i prątkiem trądu;

ryjówka (n)
kir faresi
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodzaju ryjówek (1.1)

rym /rɨ̃m/ (n)
kafiye
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach

rynek /ˈrɨ̃nɛk/ (n)
piyasa, pazar
  (ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
  wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;

rynna /ˈrɨ̃nːa/ (n)
oluk
  (budownictwo) rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu:

rysa (n)
çizik
  podłużny ślad, wgłębienie po zadrapaniu powierzchni

rysować /rɨˈsɔvaʨ̑/ (v)
çizmek
  tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia

rysownik /rɨˈsɔvʲɲik/ (n)
çizer
  ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysunek /rɨˈsũnɛk/ (n)
çizim, desen
  to, co zostało narysowane;

rytm /rɨtm̥/ (n)
ritm
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;
  określony porządek powtarzający się okresowo

rytuał /rɨˈtu<sup>w</sup>aw/ (n)
ayin, tören
  (antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rywal (n)
rakip
  osoba, która konkuruje w czymś

rywalizować (v)
ölçüşmek
  ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś

ryzyko /ˈrɨzɨkɔ/ (n)
tehlike, risk
  możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

ryś /rɨɕ/ (n)
vaşak
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryś rudy (n)
doru vaşak
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku rysi rudych (1.1)

ryż /rɨʃ/ (n)
pirinç, pilav
  (botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
  (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

rzadki /ˈʒatʲci/ (adj)
ender
  zachodzący rzadko

rzadko /ˈʒatkɔ/ (adv)
az
  prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzecz /ʒɛʧ̑/ (n)
şey
  wytwór materialny, przedmiot

rzeczniczka (n)
sözcü
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję

rzecznik (n)
sözcü
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzeczownik /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik/ (n)
ad, isim
  (gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczoznawca (n)
bilirkişi
  osoba wydająca orzeczenia w sprawach dotyczących jego kompetencji, a niejasnych dla innych

rzeczywistość /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑/ (n)
gerçeklik
  prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie

rzeka /ˈʒɛka/ (n)
nehir, ırmak, akarsu
  (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzemieślnik /ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik/ (n)
zanaatkâr
  osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło /ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ/ (n)
beceri
  drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności

rzepa (n)
şalgam
  (botanika, botaniczny) roślina z podgatunku rzepy (1.1)

rzepka (n)
dizkapağı, diz kapağı
  (anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzeź /ʒɛɕ/ (n)
kan banyosu
  brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeźba /ˈʒɛʑba/ (n)
heykel
  (sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;
  (sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną

rzeźbiarz /ˈʒɛʑbʲjaʃ/ (n)
heykeltıraş
  (sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnia /ˈʒɛʑɲa/ (n)
mezbaha
  miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik /ˈʒɛʑɲik/ (n)
kasap
  człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa

rzeżucha /ʒɛˈʒuxa/ (n)
tere
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni;

rzeżączka /ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
belsoğukluğu
  (medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzodkiewka /ʒɔtʲˈcɛfka/ (n)
turp
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzucać /ˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
atmak
  wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać perły przed wieprze /ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ/ (v)
Domuzların önüne inci sermek
  ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzut dyskiem /ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m/ (n)
disk atma
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;

rzut karny /ˈʒut ˈkarnɨ/ (n)
penaltı
  (sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut młotem /ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m/ (n)
çekiç atma
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;

rzut oszczepem /ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m/ (n)
cirit atma
  (sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzut rożny /ˈʒut ˈrɔʒnɨ/ (n)
köşe vuruşu
  (sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska;

rzygacz /ˈʒɨɡaʧ̑/ (n)
gargoyle
  (architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;

rzygać /ˈʒɨɡaʨ̑/ (v)
kusmak
  (grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
Romalı
  mieszkaniec Rzymu

rzymski /ˈʒɨ̃msʲci/ (adj)
Romalı
  odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu
  odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rząd /ʒɔ̃nt/ (n)
takım
  (biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny;
hükûmet, hükümet
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;

rządowy /ʒɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
hükümet
  związany z rządem, wywodzący się z rządu

rządy (n)
devir
  sprawowanie władzy, władanie

rzęsa /ˈʒɛ̃w̃sa/ (n)
kirpik
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

róg /ruk/ (n)
boynuz
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;

róg alpejski /ˈruk alˈpɛjsʲci/ (n)
çoban borusu
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument dęty przypominający trombitę;

rów /ruf/ (n)
hendek
  podłużny dół wykopany w ziemi

równanie /ruvˈnãɲɛ/ (n)
denklem
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

również /ˈruvʲɲɛʃ/ (particle)
ayrıca
  …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także

równik /ˈruvʲɲik/ (n)
ekvator
  (astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równina /ruvʲˈɲĩna/ (n)
düzlük
  (geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równina aluwialna /ruvʲˈɲĩna ˌːluˈvʲjalna/ (n)
birikinti ovası
  (geografia, geograficzny) równina ukształtowana w wyniku działalności rzecznej i zbudowana z osadów rzecznych;

równoległobok /ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk/ (n)
paralelkenar
  (geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków;

równoległy /ˌruvnɔˈlɛɡwɨ/ (adj)
paralel
  jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości

równonoc /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑/ (n)
ekinoks
  (astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równonoc jesienna /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ʲ jɛ̇ˈɕɛ̃nːa/ (n)
sonbahar ekinoksu
  (astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;

równowaga /ˌruvnɔˈvaɡa/ (n)
denge, muvazene
  stabilny stan jakiegoś układu

równość /ˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
eşitlik
  (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
  cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)
eşitlik, adalet
  brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)

rózga /ˈruzɡa/ (n)
huş kırbacı
  cienka, elastyczna, bezlistna gałązka

róż /ruʃ/ (n)
pembe
  kolor różowy

róża /ˈruʒa/ (n)
gül
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

różaniec /ruˈʒãɲɛʦ̑/ (n)
tespih
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności;

różnica /ruʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
fark
  (matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
  to, czym się coś od czegoś różni

różnorodność /ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
çeşitlilik
  cecha tego, co jest różnorodne

różnorodny /ˌruʒnɔˈrɔdnɨ/ (adj)
çeşitli
  składający się z wielu różnych, czasem przeciwstawnych elementów

różny /ˈruʒnɨ/ (adj)
ayrı, farklı, başka
  różniący się od kogoś lub czegoś

różowy /ruˈʒɔvɨ/ (adj)
pembe
  mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

różyczka /ruˈʒɨʧ̑ka/ (n)
kızamıkçık
  (medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

ręce do góry /ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ/ (interjection)
eller yukarı
  kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznik /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
havlu
  gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręka /rɔŋk/ /ˈrɛ̃ŋka/ (n)
el
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

ręka rękę myje
bir elin nesi var, iki elin sesi var
  sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy

rękaw /ˈrɛ̃ŋkaf/ (n)
kol, yen
  (krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica /ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a/ (n)
eldiven
  odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rżeć /rʒɛʨ̑/ (v)
kişnemek
  o koniu: wydawać charakterystyczny głos

sabotaż /saˈbɔtaʃ/ (n)
sabotaj
  umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować /ˌsabɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
baltalamak
  stosować sabotaż

sacharyd (n)
sakkarit
  (biochemia, biochemiczny) (zobacz) węglowodan

sad /sat/ (n)
bahçe
  ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadysta (n)
sadist
  człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadyzm (n)
sadistlik, sadizm
  (medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera

sadza /ˈsaʣ̑a/ (n)
is, kurum
  stały, pylisty produkt niepełnego spalania zawierający głównie bezpostaciowy węgiel;

sadzić /ˈsaʥ̑iʨ̑/ (v)
ekmek
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

safari /saˈfarʲi/ (n)
safari
  afrykańska wyprawa, której celem jest polowanie na zwierzęta;

saga /ˈsaɡa/ (n)
destan
  tradycyjna opowieść islandzka, skandynawska

sahib (n)
sahip
  tytuł grzecznościowy w Indiach, odpowiednik polskiego „pan”, dawniej również tytuł grzecznościowy wobec Europejczyka w czasach kolonialnych;

sajgonka /sajˈɡɔ̃nka/ (n)
Çin böreği
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ryżowy naleśnik nadziewany warzywami i innymi składnikami;

sake /ˈsakɛ/ (n)
sake
  (spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakrament /saˈkrãmɛ̃nt/ (n)
kutsantı
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

saksofon /saˈksɔfɔ̃n/ (n)
saksofon, saksafon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

sala /ˈsala/ (n)
salon
  przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

salam /ˈsalãm/ (interjection)
selam
  pokój! (pozdrowienie u muzułmanów)

salamandra /ˌsalãˈmãndra/ (n)
semender
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salamandra plamista (n)
lekeli semender
  (herpetologia, herpetologiczny) Salamandra salamandra Linnaeus, jaszczurka o krępym ciele i czarnym ubarwieniu z żółtymi plamami, z wilgotną i błyszczącą skórą;

salami /saˈlãmʲi/ (n)
salam
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

salaterka /ˌsalaˈtɛrka/ (n)
salata kasesi
  naczynie służące do podawania jedzenia (najczęściej sałat, owoców)

salina /saˈlʲĩna/ (n)
memleha
  zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych;

sam /sãm/ (pronoun)
yalnız
  bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
kendi
  podkreślenie: właśnie ten, a nie inny

samar /ˈsãmar/ (n)
samaryum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samba /ˈsãmba/ (n)
samba
  (choreografia, choreograficzny) szybki taniec brazylijski;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do samby (1.1)

samica /sãˈmʲiʦ̑a/ (n)
dişi
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec /ˈsãmʲjɛʦ̑/ (n)
erkek
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samizdat (n)
samizdat
  (historia, historyczny, historycznie) w ZSRR: nielegalna publikacja, wydawana bez zgody władz;

samobójca /ˌsãmɔˈbujʦ̑a/ (n)
müntehir
  osoba próbująca zabić samą siebie

samobójstwo /ˌsãmɔˈbujstfɔ/ (n)
intihar
  zabicie samego siebie;

samochód /sãˈmɔxut/ (n)
araba, otomobil
  (motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samodzielność (n)
bağımsızlık
  niezależność, uniezależnienie

samogłoska /ˌsãmɔˈɡwɔska/ (n)
ünlü
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samogłów (n)
güneş balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;

samolot /sãˈmɔlɔt/ (n)
uçak, tayyare
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samoobrona (n)
meşru müdafaa
  (książkowy) obrona samego siebie

samospalenie /ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
kendini ateşe verme
  samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu;

samostanowienie /ˌsãmɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
otodeterminasyon
  decydowanie o własnym losie

samotnie /sãˈmɔtʲɲɛ/ (adv)
tek
  w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa

samotność /sãˈmɔtnɔɕʨ̑/ (n)
yalnızlık
  uczucie braku bliskich osób

samowar /sãˈmɔvar/ (n)
semaver, semâver
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samowola (n)
keyfilik
  postępowanie jedynie według własnej woli, bez liczenia się z innymi czy lekceważąc prawo

samozatrudnienie (n)
serbest meslek
  podjęcie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną na własny rachunek i odpowiedzialność;

samuraj /sãˈmuraj/ (n)
samuray
  (historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

sandacz /ˈsãndaʧ̑/ (n)
sudak
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandał /ˈsãndaw/ (n)
sandal
  rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;

saneczkarstwo /ˌsãnɛʧ̑ˈkarstfɔ/ (n)
kızak
  (sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;

sangria /ˈsãŋɡrʲja/ (n)
sangria
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;

sanie /ˈsãɲɛ/ (n)
kızak
  pojazd na płozach, zaprzęgnięty najczęściej w zwierzęta pociągowe;

sanitariusz /ˌsãɲiˈtarʲjuʃ/ (n)
hasta bakıcı
  (medycyna, medyczny) pracownik medyczny sprawujący czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi;
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych

sankcja (n)
müeyyide, yaptırım
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa

sanktuarium /ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm/ (n)
mabet
  (przenośnie, przenośnia) miejsce szczególnie ważne, bogate w pewien walor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;

sanskryt /ˈsãw̃skrɨt/ (n)
Sanskritçe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

santuri /sãnˈturʲi/ (n)
santur
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (lub santur) instrument strunowy, chordofon pochodzący z Indii;

sardela /sarˈdɛla/ (n)
hamsi
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;

sardoniczny (adj)
acı
  (książkowy) ironiczny, złośliwy

sardynka /sarˈdɨ̃nka/ (n)
sardalya
  (ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sarin (n)
sarin
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) bojowy środek trujący mający działanie paraliżujące;

sarkastyczny /ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
alaycı
  złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkofag /sarˈkɔfak/ (n)
lahit
  zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarna /ˈsarna/ (n)
karaca
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

sarnina /sarʲˈɲĩna/ (n)
geyik eti
  mięso sarny

satanista (n)
satanist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca satanizmu

satanizm (n)
satanizm
  kult szatana

satelita /ˌsatɛˈlʲita/ (n)
uydu
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
  (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;

satyr (n)
satir
  (mitologia grecka) grecki bożek płodności o koźlich nogach;
  (przenośnie, przenośnia) rozpustny mężczyzna

satyra /saˈtɨra/ (n)
hiciv, yergi
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

sauna /ˈsawna/ (n)
sauna, Fin hamamı
  rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sawanna (n)
savan
  (geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata /saˈwata/ (n)
marul
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
  warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałata lodowa (n)
göbek marul
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (botanika, botaniczny) pospolita nazwa sałaty kruchej, tj. odmiany sałaty siewnej

sałatka /saˈwatka/ (n)
salata
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka ziemniaczana (n)
patates salatası
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena /ˈsʦ̑ɛ̃na/ (n)
sahne
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;

scenariusz /sʦ̑ɛ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
senaryo
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;

sceptycyzm /sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
kuşkuculuk
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;

sceptyczny (adj)
şüpheci
  wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

schistosomatoza (n)
şistozomiyaz
  (medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;

schizma (n)
hizip
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;

schizofrenia /ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja/ (n)
şizofreni
  (medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schlebiać (v)
pohpohlamak, övmek
  chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś

schody /ˈsxɔdɨ/ (n)
merdiven, basamak
  konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome /ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ/ (n)
yürüyen merdiven
  urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schowek /ˈsxɔvɛk/ (n)
ara bellek
  (informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami

schronienie /sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
saklanma yeri
  bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

schyłek /ˈsxɨwɛk/ (n)
son
  okres bliski zakończeniu, stadium końcowe

scjentologia (n)
scientology
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;

scytyjski /sʦ̑ɨˈtɨjsʲci/ (adj)
İskit
  związany ze Scytią lub Scytami, odnoszący się do Scytii lub Scytów

scytyjski /sʦ̑ɨˈtɨjsʲci/ (n)
İskit
  (historia, historyczny, historycznie) indoeuropejski język, używany przez plemiona Scytów;

scyzoryk /sʦ̑ɨˈzɔrɨk/ (n)
çakı
  składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

seaborg /ˈsʲibɔrk/ (n)
seaborgiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

secesja (n)
ayrılma
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego;

segregator /ˌsɛɡrɛˈɡatɔr/ (n)
dizin
  (biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych;

sejf /sɛjf/ (n)
kasa
  zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejsmiczny /sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
sismik
  dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi

sejsmograf (n)
sismograf
  (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;

sejsmologia /ˌsɛjsmɔˈlɔɟja/ (n)
sismoloji
  nauka o trzęsieniach ziemi;

sekretarka /ˌsɛkrɛˈtarka/ (n)
sekreter
  kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów

sekretarz /sɛˈkrɛtaʃ/ (n)
sekreter
  pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej
  (ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;

seks /sɛks/ (n)
cinsel ilişki
  (potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seks oralny /ˈsɛks ɔˈralnɨ/ (n)
oral seks
  zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami

seksualność (n)
cinsellik
  (biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
cinsel
  dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuologia /ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja/ (n)
seksoloji
  nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka;

sekta /ˈsɛkta/ (n)
mezhep
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam jakiejś religii

sekunda /sɛˈkũnda/ (n)
saniye
  (fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia

sekwencja (n)
sekans
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji
  (książkowy) występowanie czegoś jedno po drugim

selekcja /sɛˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
ayırma
  dobór dokonywany poprzez eliminację

selen /ˈsɛlɛ̃n/ (n)
selenyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

seler /ˈsɛlɛr/ (n)
kereviz
  (botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

selfie (n)
özçekim
  (slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

semantyczny /ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
anlamsal
  (informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych

semantyka /sɛ̃ˈmãntɨka/ (n)
anlambilim
  (filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością
  (informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp.
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych

semestr /ˈsɛ̃mɛstr̥/ (n)
sömestir
  połowa roku akademickiego lub szkolnego;

seminarium /ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm/ (n)
seminer
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych
  (studencki) (edukacja, edukacyjny) zajęcia dydaktyczne dla studentów uczelni niepolitechnicznych

semolina /ˌsɛ̃mɔˈlʲĩna/ (n)
irmik
  (spożywczy) mąka otrzymywana z pszenicy twardej (pszenicy durum);

sen /sɛ̃n/ (n)
uyku
  (fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości
düş, hayal
  (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste
rüya, düş, hulya
  doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)

senat /ˈsɛ̃nat/ (n)
senato
  (historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;

senator /sɛ̃ˈnatɔr/ (n)
senatör
  członek izby wyższej parlamentu (senatu)

senny /ˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
uykulu
  taki, który chce spać; jest śpiący

sens /sɛ̃w̃s/ (n)
anlam
  wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu
  sposób rozumienia czegoś

sentymentalny /ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
duygusal
  przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości

separatystyczny /ˌsɛparatɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
ayrılıkçı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi

separatyzm /ˌsɛpaˈratɨsm̥/ (n)
ayrılıkçılık
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;

seplenić /sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
peltek konuşmak
  błędnie wymawiać spółgłoski szczelinowe zębowe i dziąsłowe

ser /sɛr/ (n)
peynir
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

seraj (n)
saray
  (architektura, architektoniczny) orientalny pałac, rezydencja władcy, zwłaszcza sułtana

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (adj)
Sırp
  związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (n)
Sırpça
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce /ˈsɛrʦ̑ɛ/ (n)
yürek, kalp, kalb
  (anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;
kalp, yürek
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
kalp
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt
  (przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś
  (przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej
  przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości

serce jak dzwon (n)
taş gibi sağlam yürek
  zdrowe serce, serce będące okazem zdrowia

serdecznie /sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
içtenlikle
  w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie

serdeczny /sɛrˈdɛʧ̑nɨ/ (adj)
candan
  taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serdeczny palec /sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
yüzük parmağı
  (anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

sernik /ˈsɛrʲɲik/ (n)
peynirli kek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser;

serotonina (n)
serotonin
  (biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;

serwatka (n)
kesilmiş sütün suyu
  (spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer /ˈsɛrvɛr/ (n)
sunucu
  (informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;

serwetka (n)
peçete
  kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

sesterc (n)
sestertius
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) ważna rzymska moneta rozmienna i obrachunkowa, czwarta część denara;

sezam /ˈsɛzãm/ (n)
susam
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (spożywczy) nasiona (ziarna) rośliny z rodzaju (1.1)

sezon /ˈsɛzɔ̃n/ (n)
sezon
  (telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza

sfera /ˈsfɛra/ (n)
küre
  (matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli;

sfinks /sfʲĩŋks/ (n)
sfenks
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;

siadać /ˈɕadaʨ̑/ (v)
oturmak
  zajmować miejsce do siedzenia, przechodzić do siedzenia

siano /ˈɕãnɔ/ (n)
saman
  (rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

siarczyn /ˈɕarʧ̑ɨ̃n/ (n)
sülfit
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego;

siarka /ˈɕarka/ (n)
kükürt
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodór /ˌɕarkɔˈvɔdur/ (n)
hidrojen sülfür
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siatka /ˈɕatka/ (n)
ağ
  (matematyka, matematyczny) figura powstała z rozłożenia ścian bryły na płaszczyźnie
  (sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej, wodnej i w hokeju: osłona boków i tyłu bramki
  (sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części

siatkarz /ˈɕatkaʃ/ (n)
voleybolcu
  (sport, sportowy) sportowiec grający w siatkówkę

siatkówka /ɕatˈkufka/ (n)
ağ tabaka, retina
  (anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
voleybol
  (sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siatkówka plażowa /ɕatˈkufka plaˈʒɔva/ (n)
plaj voleybolu
  (sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku;

siać /ɕäʨ̑/ (v)
ekmek
  rzucać nasiona w glebę

siedem grzechów głównych (n)
yedi ölümcül günah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedemdziesięciolecie /ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
yetmiş yıl
  okres siedemdziesięciu lat
  siedemdziesiąta rocznica

siedemnastokąt (n)
onyedigen
  (geometria) wielokąt o siedemnastu bokach

siedlisko (n)
habitat
  (ekologia, ekologiczny) całokształt warunków przyrodniczych stanowiących miejsce życia określonych organizmów;

siedmiobój /ɕɛdˈmʲjɔbuj/ (n)
heptatlon
  (sport, sportowy) dyscyplina lekkoatletyczna, składająca się z siedmiu konkurencji

siedmiokąt /ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt/ (n)
yedigen
  (geometria) wielokąt o siedmiu bokach;

siedzieć /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
oturmak
  spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
  (potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności
  (potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu

siedzący (adj)
sedanter
  taki, który wymaga siedzenia

siekacz (n)
kesici diş
  (stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu

siekiera /ɕɛ̇ˈcɛra/ (n)
balta
  ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

sierota /ɕɛˈrɔta/ (n)
yetim
  dziecko, któremu umarło przynajmniej jedno z rodziców
  (termin typograficzny) błąd polegający na pozostawieniu pojedynczego wiersza na dole kolumny składanego tekstu

sierp /ɕɛrp/ (n)
orak
  (rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierp i młot /ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt/ (n)
orak ve çekiç
  (historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów;

sierpień /ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
ağustos
  ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierżant /ˈɕɛrʒãnt/ (n)
çavuş
  stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

siewca (n)
ekici
  (rolnictwo, rolniczy) osoba siejąca ziarno w polu

siewka złota /ˈɕɛfka ˈzwɔta/ (n)
altın yağmurcun
  (ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria Linnaeus, gatunek średniej wielkości ptaka występującego w północno-zachodniej Eurazji;

sieć /ɕɛ̇ʨ̑/ (n)
ağ, şebeke
  siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;

sikać /ˈɕikaʨ̑/ (v)
işmek
  (potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikhizm /ˈsʲikxʲism̥/ (n)
sihizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach;

sikora /ɕiˈkɔra/ (n)
baştankara
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka /ɕiˈkɔra bɔˈɡatka/ (n)
büyük baştankara
  (ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora modra /ɕiˈkɔra ˈmɔdra/ (n)
mavi baştankara
  (ornitologia, ornitologiczny) Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus, niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;

silnia /ˈɕilʲɲa/ (n)
faktöriyel
  (matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnik /ˈɕilʲɲik/ (n)
motor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silny /ˈɕilnɨ/ (adj)
güçlü, kuvvetli
  odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)

sin /ˈsʲĩnus/ (symbol)
sin
  = (matematyka, matematyczny) sinus

singleton /sʲĩŋɡˈlɛtɔ̃n/ (n)
tekil kalıp
  (informatyka, informatyczny) klasa posiadająca tylko jeden egzemplarz obiektu
  (termin karciany) pojedyncza karta w kolorze, singel

siniak /ˈɕĩɲak/ (n)
morartı
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu

sinologia /ˌsʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
sinoloji
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinus /ˈsʲĩnus/ (n)
sinüs
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

siodło /ˈɕɔdwɔ/ (n)
eyer
  (jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siostra /ˈɕɔstra/ (n)
abla, bacı
  pielęgniarka
abla, kız kardeş, bacı
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki
abla, kız kardeş
  zakonnica

siostrzenica /ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
yeğen
  córka siostry

siostrzeniec /ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
yeğen
  syn siostry

sito /ˈɕitɔ/ (n)
elek
  narzędzie do przesiewania, zwłaszcza gdy duże lub w ogólnym znaczeniu;

siusiak /ˈɕüɕak/ (n)
pipi
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski

siusiu /ˈɕüɕu/ (n)
çiş
  (infantylnie) sikanie, oddawanie moczu

się /ɕɛ/ (pronoun)
kendine
  …używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków

siła /ˈɕiwa/ (n)
kuvvet
  (fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami;
güç, kuvvet, kudret
  energia, zdolność do wysiłku

siła odśrodkowa (n)
merkezkaç kuvveti
  (fizyka, fizyczny) siła w ruchu obrotowym, skierowana na zewnątrz od osi obrotu;

siła robocza (n)
eleman
  (ekonomia, ekonomiczny) ogół pracowników, robotników, którzy są lub mogą zostać zatrudnieni

siła wyższa /ˈɕiwa ˈvɨʃːa/ (n)
mücbir sebep
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;

siły zbrojne (n)
silahlı kuvvetler
  (wojskowość, wojskowy) całe wojsko danego państwa

skald /skalt/ (n)
skald
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staroskandynawski poeta i śpiewak, autor i zbieracz wierszy o bohaterach, ich zwycięstwach, miłości;

skaleń /ˈskalɛ̃ɲ/ (n)
feldspat
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał skałotwórczy, glinokrzemian potasu, sodu albo wapnia;

skalpel /ˈskalpɛl/ (n)
neşter
  (medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

skamieniałość /ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑/ (n)
fosil
  (geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skand /skãnt/ (n)
skandiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandynawski /ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci/ (adj)
İskandinav
  związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skaner /ˈskãnɛr/ (n)
tarayıcı
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu kreskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej;
  urządzenie przeszukujące

skarb /skarp/ (n)
hazine, define
  zbiór bardzo wartościowych rzeczy

skarbiec /ˈskarbʲjɛʦ̑/ (n)
hazine
  odpowiednio zabezpieczony magazyn na drogocenne rzeczy;

skarbonka (n)
kumbara
  specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;

skarpeta /skarˈpɛta/ (n)
çorap
  okrycie (ubiór) stopy

skazaniec (n)
hükümlü
  człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę

skała /ˈskawa/ (n)
kaya
  (geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;
  zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok

sklep /sklɛp/ (n)
dükkân
  (handel, handlowy) pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep rybny /ˈsklɛp ˈrɨbnɨ/ (n)
balık pazarı
  sklep, w którym sprzedaje się ryby i owoce morza

sklepienie /sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
tonoz
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

skoczek /ˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
at
  (szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skok /skɔk/ (n)
atlama
  chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry

skok o tyczce /ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ/ (n)
sırıkla yüksek atlama
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok w dal (n)
uzun atlama
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy

skok wzwyż /ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ/ (n)
yüksek atlama
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skoki narciarskie (n)
kayakla atlama
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy rywalizują o wykonanie najdłuższego skoku na nartach;

skop /skɔp/ (n)
burulmuş koç
  (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany baran

skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (n)
akrep
  (zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa /skɔˈrupa/ (n)
kabuk
  twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu
  (zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.

skorupiak /skɔˈrupʲjak/ (n)
kabuklular
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp

skowronek /skɔvˈrɔ̃nɛk/ (n)
tarla kuşu, toygar
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skrajna prawica /ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a/ (n)
aşırı sağ
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;

skrajny /ˈskrajnɨ/ (adj)
dış, uç, uçtaki
  będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skrobia (n)
nişasta
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skromność /ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
alçakgönüllülük
  cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skromny /ˈskrɔ̃mnɨ/ (adj)
alçak gönüllü
  niemający potrzeby wyróżniania się

skroń /skrɔ̃ɲ/ (n)
şakak
  (anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrucha /ˈskruxa/ (n)
tövbe
  żal za popełnione błędy, krzywdy

skrzele /ˈskʃɛlɛ/ (n)
solungaç
  (anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;

skrzydło /ˈskʃɨdwɔ/ (n)
kanat
  górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
  część samolotu tworząca siłę nośną;
  część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
  (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
  boczna część budynku, wydzielona z głównej części;
  (sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy

skrzydłowy /skʃɨdˈwɔvɨ/ (adj)
kanat
  piłka nożna: taki, który dzieje się w bocznej części boiska piłkarskiego

skrzydłowy /skʃɨdˈwɔvɨ/ (n)
kanat
  (sport, sportowy) piłkarz, zawodnik, który gra na bocznej części boiska

skrzynia biegów /ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf/ (n)
vites kutusu
  (motoryzacja) (mechanika) mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia mocy wytwarzanej przez silnik napędzający pojazd lub inną maszynę;

skrzynka pocztowa (n)
posta kutusu
  pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp /skʃɨp/ (n)
atkuyruğu
  Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzypaczka /skʃɨˈpaʧ̑ka/ (n)
kemancı
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na skrzypcach

skrzypce /ˈskʃɨpʦ̑ɛ/ (n)
keman
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzyżowanie /ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ/ (n)
kavşak
  miejsce połączenia dwóch dróg;
  produkt skrzyżowania (1.1) dwóch rzeczy

skrót /skrut/ (n)
kısaltma
  (językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skunks /skũŋks/ (n)
kokarca
  (zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skurcz /skurʧ̑/ (n)
kramp
  (fizjologia, fizjologiczny) skrócenie się mięśni pod wpływem bodźca;

skuteczny /skuˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
etkili
  taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

skutek /ˈskutɛk/ (n)
etki
  wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skuter /ˈskutɛr/ (n)
scooter
  (motoryzacja) jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skóra /ˈskura/ (n)
cilt, deri
  (anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
deri
  surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;

skórzany /skuˈʒãnɨ/ (adj)
deri, meşin
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą

skąd /skɔ̃nt/ (pronoun)
nereden
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch
  …służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

skąpiec /ˈskɔ̃mpʲjɛʦ̑/ (n)
cimri
  osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze

skąpy /ˈskɔ̃mpɨ/ (adj)
cimri
  (pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze

składnik /ˈskwadʲɲik/ (n)
içerik
  część składowa czegoś

slalom /ˈslalɔ̃m/ (n)
slalom
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slums (n)
gecekondu bölgesi
  (urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

smacznego /smaʧ̑ˈnɛɡɔ/ (interjection)
afiyet olsun
  zwyczajowe życzenie przyjemności z jedzenia

smak /smak/ (n)
tat
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;
  zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;

smakować /smaˈkɔvaʨ̑/ (v)
tatmak
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku

smar /smar/ (n)
kayganlaştırıcı
  (technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów

smardz /smarʦ̑/ (n)
morchella
  (biologia, biologiczny) rodzaj grzybów

smartfon /ˈsmartfɔ̃n/ (n)
akıllı telefon
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smerf /smɛrf/ (n)
Şirin, şirin
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

smoczek /ˈsmɔʧ̑ɛk/ (n)
emzik
  miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smok /smɔk/ (n)
ejderha, ejder
  (mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoking /ˈsmɔcĩŋk/ (n)
smokin
  męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

smoła /ˈsmɔwa/ (n)
katran
  mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smród /sm̥rut/ (n)
pis koku
  przykry zapach

smutek /ˈsmutɛk/ (n)
hüzün, üzüntü
  stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutno (adv)
üzgünce
  ze smutkiem; nie powodując radości, ale przygnębienie, zadumę, żal

smutny /ˈsmutnɨ/ (adj)
üzgün
  odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz /smɨʧ̑/ (n)
tasma
  taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

smyczek /ˈsmɨʧ̑ɛk/ (n)
yay
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

snob /snɔp/ (n)
snop
  osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy

snop /snɔp/ (n)
demet
  (rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;
  (przenośnie, przenośnia) wiązka, strumień

snowboardzista /ˌsnɔwbɔrʲˈʥ̑ista/ (n)
kaykaycı
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na snowboardzie

sobota /sɔˈbɔta/ (n)
cumartesi, Cumartesi
  szósty dzień tygodnia;

sobowtór /sɔˈbɔftur/ (n)
aynısının tıpkısı
  osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból /ˈsɔbul/ (n)
samur
  (zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

socjalistyczny /ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
sosyalist
  związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu
  związany z socjalizmem realnym, dotyczący państwa tzw. demokracji ludowej

socjalizm /sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
sosyalizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjalny (adj)
sosyal
  związany z zaspokojeniem potrzeb bytowych członków społeczeństwa

socjolingwistyka /ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
toplum dil bilimi
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

socjolog /sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk/ (n)
sosyolog
  (edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii

socjologia /ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
sosyoloji, toplum bilimi
  nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

soczewica /ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
mercimek
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

soczewka /sɔˈʧ̑ɛfka/ (n)
mercek
  (anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;
  (optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;

soczystość /sɔˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
sululuk
  cecha tego, co jest soczyste

soczysty /sɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
sulu
  zawierający dużo soku, pełen soku

sojuszniczy (adj)
müttefik
  wynikający z zawartego sojuszu, sprzymierzony

sojusznik /sɔˈjuʃʲɲik/ (n)
müttefik
  państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok /sɔk/ (n)
meyve suyu
  napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sokolnictwo (n)
doğancılık
  (łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy

sokół /ˈsɔkuw/ (n)
doğan, gökdoğan
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sokół wędrowny (n)
bayağı doğan, doğan, gökdoğan, alaca doğan
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;

sola /ˈsɔla/ (n)
dil balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solenizant /ˌsɔlɛ̃ˈɲizãnt/ (n)
doğum günü çocuğu
  (książkowy) osoba, która obchodzi swoje imieniny lub urodziny

solenizantka /ˌsɔlɛ̃ɲiˈzãntka/ (n)
doğum günü kızı
  kobieta, która obchodzi swoje urodziny lub imieniny

solidarność /ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑/ (n)
dayanışma
  poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

solidarny (adj)
dayanışık
  wykazujący się solidarnością

solić /ˈsɔlʲiʨ̑/ (v)
tuzlamak
  przyprawiać potrawy solą

solniczka /sɔlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
tuzluk
  niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (adj)
Somalice
  odnoszący się do państwa Somalia

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (n)
Somalice
  język urzędowy Somalii

sonata /sɔ̃ˈnata/ (n)
sonat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

sondaż (n)
kamuoyu yoklaması
  badanie opinii publicznej

sonet /ˈsɔ̃nɛt/ (n)
sone
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sopel /ˈsɔpɛl/ (n)
buz saçağı
  podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sopran /ˈsɔprãn/ (n)
soprano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos żeński lub chłopięcy;

sos /sɔs/ (n)
sos
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy /ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ/ (n)
soya sosu
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej

sosjerka /sɔˈsʲjɛrka/ (n)
sosluk
  (gastronomia) naczynie z dzióbkiem lub dwoma, przeznaczone do podawania sosu;

sosna /ˈsɔsna/ (n)
çam
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;

soteriologia /ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
soteryoloji
  (teologia, teologiczny) nauka o zbawieniu;

sowa /ˈsɔva/ (n)
baykuş
  (ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa jarzębata /ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata/ (n)
atmaca baykuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej;

sowa śnieżna /ˈsɔva ˈɕɲɛʒna/ (n)
kar baykuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

sowchoz (n)
sovhoz
  państwowe gospodarstwo rolne w ZSRR

sowiecki /sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
sovyet
  radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

sowietologia (n)
Sovyetoloji
  (edukacja, edukacyjny) wiedza o ZSRR;

spacer /ˈspaʦ̑ɛr/ (n)
yürüyüş
  niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować /ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
yürümek
  chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spacja /ˈspaʦ̑ʲja/ (n)
boşluk
  (informatyka, informatyczny) klawisz służący do wstawiania spacji (1.1)
  (poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

spadająca gwiazda (n)
kayan yıldız
  (finanse, finansowy) w giełdowej analizie technicznej: świeca z małym korpusem i długim górnym cieniem
  (przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) meteor

spadek /ˈspadɛk/ (n)
bırakıt
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;

spadkobierca /ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a/ (n)
mirasçı
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron /spaˈdɔxrɔ̃n/ (n)
paraşüt
  urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadochroniarz /ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ/ (n)
paraşütçü asker
  (lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

spaghetti /spaˈɡɛttʲi/ (n)
spagetti
  (spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spalony (n)
ofsayt
  (sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

spam /spãm/ (n)
spam
  (informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne;

spaniel /ˈspãɲɛl/ (n)
spanyel
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

spawacz /ˈspavaʧ̑/ (n)
kaynakçı
  robotnik zajmujący się spawaniem

spać /spaʨ̑/ (v)
uyumak
  (fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości
  (eufemistycznie) mieć stosunek płciowy

specjalnie /spɛˈʦ̑ʲjalʲɲɛ/ (adv)
özellikle
  w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

specyfikacja (n)
şartname
  (handel, handlowy) szczegółowy spis informacji zawarty w dokumencie dołączanym do towaru

sperma /ˈspɛrma/ (n)
meni, sperm, er suyu, sperma
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spinacz /ˈspʲĩnaʧ̑/ (n)
tutturgaç, ataş
  wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spirala /spʲiˈrala/ (n)
spiral
  (matematyka, matematyczny) krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego

spirulina /ˌspʲiruˈlʲĩna/ (n)
spirulina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;

spis treści /ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i/ (n)
fihrist, içindekiler
  lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek /ˈspʲisɛk/ (n)
desise
  tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spluwaczka (n)
tükürük hokkası
  naczynie przeznaczone do spluwania do niego;

spod /spɔt/ (preposition)
altından
  z miejsca poniżej czegoś

spodek /ˈspɔdɛk/ (n)
fincan tabağı
  mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodnie /ˈspɔdʲɲɛ/ (n)
pantolon
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spojówka /spɔˈjufka/ (n)
konjonktiva
  (anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;

spokojny /spɔˈkɔjnɨ/ (adj)
sakin, durgun
  niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

spokój /ˈspɔkuj/ (n)
ağız tadı
  stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek

spontanicznie /ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
şakkadanak
  w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie

spontaniczny (adj)
kendiliğinden olan
  działający odruchowo, bez innych wpływów

sporadyczny /ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
ara sıra
  pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

sport /spɔrt/ (n)
spor
  forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sposób /ˈspɔsup/ (n)
nevi
  styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

spotkanie /spɔtˈkãɲɛ/ (n)
karşılaşma
  rozgrywka sportowa
  umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

spowiadać (v)
günah çıkarmak
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawać grzechy w spowiedzi

spowiedź /ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
itiraf
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

społeczeństwo /ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
toplum
  (socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społeczność /spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
cemiyet
  ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

społeczny /spɔˈwɛʧ̑nɨ/ (adj)
toplumsal
  dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

spragniony /spraɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
susamış
  (fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody

sprawdzać /ˈspravʣ̑aʨ̑/ (v)
kontrol etmek
  kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe

sprawdzian /ˈspravʲʥ̑ãn/ (n)
sınav
  (edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie
  kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test

sprawiedliwość /ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
adalet, haklılık
  trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy /ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
adil
  o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości
  o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością

sprawność /ˈspravnɔɕʨ̑/ (n)
verimlilik
  szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie

sprawozdanie /ˌspravɔˈzdãɲɛ/ (n)
rapor
  ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

spray /sprɛj/ (n)
sprey
  płyn rozpylany strumieniem drobnych kropli, przechowywany w pojemniku pod ciśnieniem;

sprzeciw /ˈspʃɛʨ̑if/ (n)
itiraz
  aktywne wyrażenie braku zgody na coś

sprzeczność (n)
aykırı düşme
  stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

sprzedawać /spʃɛˈdavaʨ̑/ (v)
satmak
  dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

sprzedawca /spʃɛˈdafʦ̑a/ (n)
satıcı
  (handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż /ˈspʃɛdaʃ/ (n)
satış
  (ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzęgło /ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ/ (n)
debriyaj
  (mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

sprzężenie zwrotne (n)
geri besleme
  reakcja układu funkcjonalnego na efekt jego własnego działania, który to efekt wpływa na wydajność układu w kolejnych rundach działania;

sprężyna /sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na/ (n)
yay, zemberek
  (technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

spycharka /spɨˈxarka/ (n)
buldozer
  (budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

spódnica /spudʲˈɲiʦ̑a/ (n)
etek
  (krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik /ˈspujɲik/ (n)
bağlaç
  (gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spór /spur/ (n)
ihtilaf
  różnica zdań, stanowisk, interesów

spółgłoska /spuwˈɡwɔska/ (n)
abanık
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka akcyjna /ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna/ (n)
anonim şirket
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spółka zależna /ˈspuwka zaˈlɛʒna/ (n)
bağlı kuruluş
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu

spóźniać się /ˈspuʑɲäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
gecikmek
  być za późno, nie przychodzić na czas

spłukany (adj)
meteliksiz
  (potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

srać /sraʨ̑/ (v)
sıçmak
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) (anatomia, anatomiczny) wypróżniać się przez otwór odbytniczy

srebrny /ˈsrɛbrnɨ/ (adj)
gümüş
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra

srebro /ˈsrɛbrɔ/ (n)
gümüş
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

sroka /ˈsrɔka/ (n)
saksağan
  (ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srom /srɔ̃m/ (n)
am, vulva
  (anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;

ssak /sːak/ (n)
memeli hayvan, memeli
  (zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssać /sːaʨ̑/ (v)
emmek
  pić wyciągając z czegoś płyn ustami

stabilność /staˈbʲilnɔɕʨ̑/ (n)
stabilite
  cecha tego, co stabilne

stacja benzynowa /ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva/ (n)
benzin istasyonu
  zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stacja kolejowa (n)
tren istasyonu
  (kolejnictwo) miejsce przyjazdu, postoju i odjazdu pociągów, zwykle wyposażone w perony i budynki, w których mieszczą się kasy, poczekalnie, przechowalnie bagażu itp.;

stacja kosmiczna /ˈstaʦ̑ʲja kɔsˈmʲiʧ̑na/ (n)
uzay istasyonu
  sztuczny satelita, na którego pokładzie możliwy jest długi pobyt astronautów;

stadion /ˈstadʲjɔ̃n/ (n)
stadyum
  (sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;
  (historia, historyczny, historycznie) miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m);

stado /ˈstadɔ/ (n)
sürü
  (zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;

stagflacja /stakfˈlaʦ̑ʲja/ (n)
stagflasyon
  (ekonomia, ekonomiczny) występowanie wysokiej inflacji w warunkach stagnacji gospodarczej;

stagnacja /staɡˈnaʦ̑ʲja/ (n)
durgunluk
  wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajenny (n)
seyis
  pracownik zajmujący się końmi i stajnią

stajnia /ˈstajɲa/ (n)
ahır
  (zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stal /stal/ (n)
çelik
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalagmit /staˈlaɡmʲit/ (n)
dikit
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stalaktyt /staˈlaktɨt/ (n)
sarkıt
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini;

stalinizm /staˈlʲĩɲism̥/ (n)
Stalinizm, Stalincilik
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stalker (n)
takipçi
  (kryminologia, kryminologiczny) osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia

stalówka /staˈlufka/ (n)
kalem ucu
  końcowa, robocza część pióra;

stan /stãn/ (n)
devlet
  (administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;
  (dawniej, dawny) państwo
  ilość, wielkość czegoś
durum
  sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój

stan nadzwyczajny (n)
olağanüstü hâl
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególny reżim prawny, który służy odwróceniu lub umniejszeniu skutków szczególnych zagrożeń, jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające;

stan wojenny /ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ/ (n)
sıkıyönetim
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;

standard /ˈstãndart/ (n)
standart
  (językoznawstwo, językoznawczy) standard literacki, język standardowy;
  powszechne kryterium określające poziom usług lub towarów spełniających podstawowe wymagania;

standardowy /ˌstãndarˈdɔvɨ/ (adj)
standart
  (językoznawstwo, językoznawczy) mieszczący się w normach mowy ogólnonarodowej
  zgodny z określonym standardem, normą (i tym podobne, i temu podobne)

stanowić /stãˈnɔvʲiʨ̑/ (v)
oluşmak
  składać się na coś, tworzyć coś

stara panna (n)
kalmış
  niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

stara śpiewka (n)
aynı hikaye
  (związek frazeologiczny) (ironicznie) stary, oklepany frazes

starczowzroczność (n)
presbiyopi
  (medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;

starofrancuski /ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci/ (adj)
Eski Fransızca
  żyjący/mający miejsce w dawnej Francji lub pochodzący/wywodzący się z niej

staromodny (adj)
eski kafalı
  odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny

staronordyjski (n)
Eski Norsça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język staronordyjski;

starosaksoński (adj)
Eski Saksonca
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący języka starosaksońskiego (1.1)

starość /ˈstarɔɕʨ̑/ (n)
yaşlılık
  stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytność /ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑/ (n)
eskilik
  (historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku;

start /start/ (n)
start
  chwila, w której coś zaczyna się
  miejsce, w którym coś zaczyna się

stary /ˈstarɨ/ (adj)
eski, yaşlı
  mający wiele lat, niemłody
eski
  nieaktualny, nieważny
  o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia

starzenie /staˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
yaşlanma
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) zmiana właściwości materiału z upływem czasu;

starzeć się /ˈstaʒɛʨ̑‿ɕɛ/ (v)
yaşlanmak
  o zwierzętach i ludziach: stawać się starszym, starym

statek /ˈstatɛk/ (n)
gemi
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną

statek kosmiczny (n)
uzay aracı, uzay gemisi
  (astronautyka, astronautyczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

statek pożarniczy (n)
yangın söndürme gemisi
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) specjalna ratownicza jednostka pływająca przeznaczona do gaszenia pożarów na statkach oraz na obszarze portu lub stoczni;

statua /staˈtu<sup>w</sup>a/ (n)
heykel
  okazała rzeźba postaci ludzkiej

status /ˈstatus/ (n)
statü
  położenie, pozycja (np. społeczna)

statut /ˈstatut/ (n)
tüzük
  (administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny stanowiący zbiór przepisów dotyczących podmiotu prawa publicznego lub prywatnego;

statystyka /staˈtɨstɨka/ (n)
istatistik
  nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
  wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

staw /staf/ (n)
eklem, mafsal
  (anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;

staw łokciowy /ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
dirsek
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawonóg /staˈvɔ̃nuk/ (n)
eklem bacaklı
  (zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;

stać /staʨ̑/ (v)
durmak
  (potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym)
  o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać
  znajdować się w jakimś miejscu
durmak, ayakta durmak
  o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
  o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych

stała /ˈstawa/ (n)
sabit
  symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość;

stały /ˈstawɨ/ (adj)
katı
  (fizyka, fizyczny) o stanie skupienia: taki, w którym cząsteczki, atomy i jony nie wykazują ruchu postępowego, choć mogą wibrować

stek /stɛk/ (n)
biftek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stela (n)
stel, stela
  (archeologia, archeologiczny) (sztuka) w starożytności wolno stojąca płyta upamiętniająca czyny władcy

stempel /ˈstɛ̃mpɛl/ (n)
damga
  przyrząd, który służy do odbijania wzoru lub tekstu;

step /stɛp/ (n)
bozkır, step
  (geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

ster /stɛr/ (n)
dümen
  (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

sterburta (n)
sancak
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prawa burta statku patrząc z rufy na dziób

sternik (n)
dümenci
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stopień żeglarski niższy od stopnia kapitana i żeglarz posiadający ów stopień

sterownik /stɛˈrɔvʲɲik/ (n)
sürücü
  (informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera

stewardesa /ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa/ (n)
hostes
  (lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;

stocznia /ˈstɔʧ̑ʲɲa/ (n)
tersane
  zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stodoła /stɔˈdɔwa/ (n)
ahır
  (architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

stokrotka /stɔˈkrɔtka/ (n)
papatya
  (botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

stolarz /ˈstɔlaʃ/ (n)
marangoz
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolica /stɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
başkent, başşehir
  (administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stonka /ˈstɔ̃nka/ (n)
patates böceği
  (zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)

stop /stɔp/ (interjection)
durak
  = stój(cie), zatrzymaj(cie) się

stop /stɔp/ (n)
alaşım
  (technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa /ˈstɔpa/ (n)
ayak, fit
  (anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
  jednostka długości, używana w niektórych krajach;
ayak
  podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)

stopień /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
derece
  (fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;

stopień wojskowy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ vɔjˈskɔvɨ/ (n)
rütbe
  (wojskowość, wojskowy) tytuł żołnierza oznaczający jego miejsce w hierarchii wojskowej;

stos /stɔs/ (n)
yığın
  większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim

stosowny /stɔˈsɔvnɨ/ (adj)
biçilmiş kaftan
  (książkowy) najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

stosunek /stɔˈsũnɛk/
bağıntı
  sposób obcowania między różnymi jednostkami
  warunki, w jakich coś ma miejsce, sytuacja

stosunek /stɔˈsũnɛk/ (n)
bağıntı
  zależność między różnymi elementami

stosunek płciowy /stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (n)
cinsel ilişki
  (fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo (adv)
nispeten
  w stosunku do czego lub kogo

stołówka /stɔˈwufka/ (n)
kantin
  miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek /ˈstɔʒɛk/ (n)
koni
  (geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

stożkowy /stɔʃˈkɔvɨ/ (adj)
konik
  taki, który ma kształt stożka

strach /strax/ (n)
korku
  (psychologia, psychologiczny) uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
korkuluk
  (rolnictwo, rolniczy) kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

stracić twarz /ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈtfaʃ/ (v)
itibarını kaybetmek
  stracić honor, mieć powody do wstydu

strajk /strajk/ (n)
grev
  dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;
strike
  w kręglach: zbicie wszystkich kręgli za pierwszym rzutem

strajkować /strajˈkɔvaʨ̑/ (v)
grev yapmak
  uczestniczyć w strajku

straszny /ˈstraʃnɨ/ (adj)
feci
  (potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży
  okropny, nieprzyjemny
  taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

straszyć (v)
korkutmak
  wzbudzać strach, lęk w kimś

strata /ˈstrata/ (n)
kaybetme
  ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strategia /straˈtɛɟja/ (n)
strateji
  ogólny plan działań, szerszy od taktyki

straż /straʃ/ (n)
bekçi
  pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem

straż pożarna /ˈstraʃ pɔˈʒarna/ (n)
itfaiye
  wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

straż przybrzeżna (n)
sahil güvenlik
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic

strażacki (adj)
itfaiye
  związany ze strażą pożarną, dotyczący straży pożarnej

strażak /ˈstraʒak/ (n)
itfaiyeci, ıtfaiye
  osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnica (n)
gözetleme kulesi
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż;

strażnik /ˈstraʒʲɲik/ (n)
bekçi
  osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

strefa /ˈstrɛfa/ (n)
bölge
  przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

strefa erogenna /ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa/ (n)
erojen bölge
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;

streptomycyna /ˌstrɛptɔ̃mɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
streptomisin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze C21H39N7O12, antybiotyk wytwarzany przez pleśniaka Streptomyces griseus, używany przy leczeniu chorób spowodowanych przez gronkowce i paciorkowce oraz niektóre odmiany gruźlicy;

stres /strɛs/ (n)
stres
  (psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

streszczenie /strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
özet
  wyciąg, skrót

stringi /ˈstrʲĩŋʲɟi/ (n)
tanga
  (krawiectwo) rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału;

strit /strʲit/ (n)
kent
  (termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

stroboskop (n)
aralıgözler
  (technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu

stroiciel /strɔˈ<sup>j</sup>iʨ̑ɛl/ (n)
akortçu
  osoba, która stroi instrumenty muzyczne

stroik /ˈstrɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
kamış
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach

stroić /ˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
akort etmek
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun
  doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku

stromy /ˈstrɔ̃mɨ/ (adj)
dik
  nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona /ˈstrɔ̃na/ (n)
taraf
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie;
sayfa
  jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.
taraf, yan
  umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś

strona internetowa /ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva/ (n)
Web sahifesi
  (informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;

stront /strɔ̃nt/ (n)
stronsiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strug /struk/ (n)
rende
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

struktura /strukˈtura/ (n)
yapı
  stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strumień /ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
akarsu
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny;

struna /ˈstrũna/ (n)
tel
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa (n)
ses teli
  (anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strup /strup/ (n)
deri kabuklanması
  (medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;

struś /struɕ/ (n)
deve kuşu, devekuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych /strɨx/ (n)
tavan arası
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

strychnina /strɨxʲˈɲĩna/ (n)
striknin
  (chemia, chemiczny) (toksykologia) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

stryj /strɨj/ (n)
dayı
  brat ojca;

strzał /sṭʃaw/ (n)
atım
  (wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni

strzała /ˈsṭʃawa/ (n)
ok
  pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka /ˈsṭʃawka/ (n)
ok
  linia z grotem, symbol wskazujący kierunek

strzelanina (n)
silahlı çatışma
  strzały z broni palnej padające jeden za drugim

strzelba /ˈsṭʃɛlba/ (n)
av tüfeği
  długa, palna broń myśliwska;

strzelnica /sṭʃɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
atış yeri
  (wojskowość, wojskowy) miejsce ćwiczeń w strzelaniu do celu

strzemię /ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ/ (n)
üzengi
  (hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzyc (v)
kırkmak
  obcinać futro zwierząt na wełnę

strzykawka (n)
şırınga, enjektör
  (medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzykwa (n)
deniz hıyarı
  (zoologia, zoologiczny) Holothuroidea, zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni;

strój /struj/ (n)
giysi, elbise
  określony rodzaj ubioru

strój kąpielowy (n)
mayo
  skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych;

stróż /struʃ/ (n)
bekçi
  osoba pilnująca np. budynku

strąk /strɔ̃ŋk/ (n)
baklagil
  (botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych;

student /ˈstudɛ̃nt/ (n)
öğrenci
  osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studentka /stuˈdɛ̃ntka/ (n)
üniversite öğrencisi
  forma żeńska od: student

studio /ˈstudʲjɔ/ (n)
stüdyo
  pomieszczenie przeznaczone do nagrań dźwiękowych, audycji radiowych, telewizyjnych lub filmowych itp.

studiować /stuˈdʲjɔvaʨ̑/ (v)
okumak
  uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach
  uważnie czytać, zgłębiać temat
  wpatrywać się uważnie

studnia /ˈstudʲɲa/ (n)
kuyu
  głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

stulecie /stuˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
yüzüncü yıldönümü
  setna rocznica
  wiek, sto lat

stwardnienie rozsiane /stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ/ (n)
multipl skleroz
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego;

stworzenie /stfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
yaratık
  zwierzę lub człowiek

styczeń /ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
ocak, kânunusani
  pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

styczna (n)
teğet
  (geometria) linia prosta mająca jeden punkt wspólny z krzywą lub powierzchnią, nieprzecinająca jej w tym punkcie;

stycznik /ˈstɨʧ̑ʲɲik/ (n)
kontaktör
  (elektryczność) urządzenie elektromechaniczne do zamykania i przerywania obwodów elektrycznych średniej mocy;

stygmat /ˈstɨɡmat/ (n)
bot. tepecik
  (przenośnie, przenośnia) piętno, znamię, oznaka

styl /stɨl/ (n)
stil
  (sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej
  sposób czyjegoś postępowania, zachowania
  sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
  zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.

stylistyka (n)
biçem bilimi
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dział nauki zajmujący się opisem i analizą stylów językowych

stypendium /stɨˈpɛ̃ndʲjũm/ (n)
burs
  pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

stół /stuw/ (n)
masa
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd /stɔ̃nt/ (pronoun)
buradan
  wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz
  z tego powodu

stępka /ˈstɛ̃mpka/ (n)
salma
  (marynarka) (technologia, technika, techniczny) główna, podłużna belka konstrukcyjna umieszczona w osi na dnie kadłuba statku wodnego;

stężenie (n)
derişim
  (chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy;

suahili /ˌsu<sup>w</sup>aˈxʲilʲi/ (n)
Savahili
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki;

subkontynent /ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
altkıta
  (geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;

subkultura (n)
altkültür
  (socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

sublimacja (n)
yüceltme
  (fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia ze stałego na gazowy, z pominięciem fazy ciekłej;

substancja /supˈstãnʦ̑ʲja/ (n)
madde
  (chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

subtelny /supˈtɛlnɨ/ (adj)
güç algılanan
  o niewielkim natężeniu, nieznaczny
  odznaczający się delikatnością (o człowieku)
  taktowny

suchar /ˈsuxar/ (n)
peksimet
  (spożywczy) specjalnie wysuszony kawałek pieczywa, przygotowany do dłuższego przechowywania

suchy /ˈsuxɨ/ (adj)
kuru, susuz
  nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

sucuk (n)
sucuk
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sucha, pikantna kiełbasa wołowa (niekiedy z baraniny lub koniny), tradycyjnie wyrabiana w kuchni bałkańskiej i bliskowschodniej

sudoku /suˈdɔku/ (n)
sudoku
  japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;

sufit /ˈsufʲit/ (n)
tavan
  (budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufizm /ˈsufʲism̥/ (n)
tasavvuf, sufizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm;

sufler /ˈsuflɛr/ (n)
suflör
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;

sufrażystka (n)
süfrajet
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działaczka walcząca o prawa wyborcze dla kobiet na przełomie XIX i XX wieku (głównie w krajach anglosaskich);

sugerować /ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
iddia etmek
  czynić aluzję
  stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku
aklına getirmek
  podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie

suhak (n)
sayga
  (zoologia, zoologiczny) kopytny z rodzaju suhaków (1.1)

suita (n)
süit
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;

sukces /ˈsukʦ̑ɛs/ (n)
başarı
  korzystny wynik
  osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery

sukienka /suˈcɛ̃nka/ (n)
elbise
  (krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

sukkub (n)
succubus
  (mitologia, mitologiczny) rodzaj mitycznego demona pod postacią pięknej kobiety kuszącego erotycznie mężczyzn we śnie;

suknia /ˈsucɲa/ (n)
elbise
  (krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sukurs /ˈsukurs/ (n)
imdat
  (przestarzałe, przestarzały) odsiecz, pomoc, posiłki, wsparcie

sum /sũm/ (n)
bayağı yayın balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma /ˈsũma/ (n)
toplam, yekûn
  (matematyka, matematyczny) wynik dodawania

sumak /ˈsũmak/ (n)
sumak
  (botanika, botaniczny) Rhus, rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku

sumeryjski (n)
Sümerce
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski;

sumienie /sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
vicdan
  wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sunnita /sũɲˈːita/ (n)
Sünni
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca sunnickiego odłamu islamu - sunnizmu

superbohater /ˌsupɛrbɔˈxatɛr/ (n)
süper kahraman
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pozytywny bohater literacki, filmowy lub komiksowy posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;

supergromada (n)
süperküme
  (astronomia, astronomiczny) zgrupowanie ogromnej liczby grup i gromad galaktyk;

supermarket /ˌsupɛrˈmarkɛt/ (n)
süpermarket
  (handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

supernowa /ˌsupɛrˈnɔva/ (n)
süpernova
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtownie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;

sura /ˈsura/ (n)
sure
  w islamie: rozdział Koranu;

surfing (n)
sörf
  (sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej

surowica (n)
serum
  (biologia, biologiczny) przesącz osocza krwi
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) preparat zawierający przeciwciała przeciw konkretnym czynnikom chorobotwórczym

surowiec /suˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
ham madde
  substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowy /suˈrɔvɨ/ (adj)
çiğ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony

surrealizm /ˌsurːɛˈalʲism̥/ (n)
gerçeküstücülük
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;

surykatka /ˌsurɨˈkatka/ (n)
mirket
  (zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

suseł /ˈsusɛw/ (n)
gofer
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Spermophilus F. Cuvier, rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;

sushi /ˈsuʃʲi/ (n)
suşi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

susza /ˈsuʃa/ (n)
kuraklık
  długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka /suˈʃarka/ (n)
kurutucu
  urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszarka do włosów /suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
fön
  (fryzjerstwo, fryzjerski) urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów

suszyć /ˈsuʃɨʨ̑/ (v)
kurutmak
  powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody

sutek /ˈsutɛk/ (n)
meme başı
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

sutener /suˈtɛ̃nɛr/ (n)
pezevenk
  człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób

suwak (n)
kaydırgaç
  (informatyka, informatyczny) pasek przesuwania

suwak logarytmiczny (n)
sürgülü hesap cetveli
  przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych;

suwenir /suˈvɛ̃ɲir/ (n)
hediyelik eşya
  (przestarzałe, przestarzały) drobny pamiątkowy upominek

suwerenność /ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
egemenlik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

sułtan (n)
sultan, padişah
  tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;

sułtanat /suwˈtãnat/ (n)
sultanlığı
  państwo rządzone przez sułtana;

swastyka /ˈsfastɨka/ (n)
gamalı haç
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;

sweter /ˈsfɛtɛr/ (n)
kazak
  (odzieżownictwo) grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

swoboda /sfɔˈbɔda/ (n)
özgürlük
  poczucie braku skrępowania, postępowanie bez przymusu, zgodnie z własną wolą

sycylijski /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci/ (adj)
Sicilyalı
  od Sycylia

syczeć /ˈsɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
tıss
  emitować dźwięk przypominający głoskę s
  mówić ze złością, z pasją

sygnalizować (v)
sinyal vermek
  przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

sygnał /ˈsɨɡnaw/ (n)
sinyal
  znak informacyjny lub ostrzegawczy

syjonizm /sɨˈjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
siyonizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;

sylaba /sɨˈlaba/ (n)
hece
  (językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylwester /sɨlˈvɛstɛr/ (n)
yılbaşı gecesi
  dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku

symbioza (n)
sembiyoz
  (biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

symbol /ˈsɨ̃mbɔl/ (n)
sembol, simge
  znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu
  (sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;

symbolicznie (adv)
sembolik
  w sposób symboliczny

symbolizować /ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
sembol olmak
  stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu

symetria /sɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
simetri
  (matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych;

symetryczny (adj)
bakışımlı
  odznaczający się symetrią, zbudowany lub ułożony według zasad symetrii

symfonia /sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja/ (n)
senfoni
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symfoniczny (adj)
senfonik
  związany z symfonią, dotyczący symfonii

sympatia /sɨ̃mˈpatʲja/ (n)
sempati
  życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

sympozjum /sɨ̃mˈpɔzʲjũm/ (n)
bilgi şöleni, sempozyum
  spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

symptom /ˈsɨ̃mptɔ̃m/ (n)
belirti
  oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

syn /sɨ̃n/ (n)
oğul
  dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

synagoga /ˌsɨ̃naˈɡɔɡa/ (n)
sinagog, havra
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synapsa /sɨ̃ˈnapsa/ (n)
sinaps
  (biologia, biologiczny) połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej;

syndrom (n)
sendrom
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zespół objawów charakterystycznych dla jakiejś choroby lub chorób
  zespół cech charakterystycznych dla określonego, zwykle negatywnego, zjawiska w dziedzinie nauk ścisłych lub humanistycznych

syndrom paryski /ˈsɨ̃ndrɔ̃m paˈrɨsʲci/ (n)
Paris sendromu
  dolegliwość turystów, (najczęściej japońskich) odwiedzających Paryż i odkrywających, że ich wymarzony czy znany z mediów obraz miasta różni się w znaczący sposób od rzeczywistości;

syndrom sztokholmski /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci/ (n)
Stockholm sendromu
  stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi;

syndykalizm (n)
sendikalizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu;

synestezja (n)
sinestezi
  stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;

synkretyzm (n)
ikili çatı
  łączenie w jedną całość różnych elementów

synonim /sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm/ (n)
eş anlamlı
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synowa /sɨ̃ˈnɔva/ (n)
gelin
  żona syna

syntetyczny /ˌsɨ̃ntɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
sentetik
  taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę
  taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający

sypialnia /sɨˈpʲjalʲɲa/ (n)
yatak odası
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrena /sɨˈrɛ̃na/ (n)
siren
  (mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
  (zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;
  urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;

syrop /ˈsɨrɔp/ (n)
şurup
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok

syrop klonowy /ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
akçaağaç şurubu
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego;

syryjski /sɨˈrɨjsʲci/ (adj)
Suriyeli
  odnoszący się do państwa Syria

system /ˈsɨstɛ̃m/ (n)
sistem
  układ urządzeń współpracujących ze sobą;

system operacyjny /ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
işletim sistemi
  (informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

sytuacja /ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
durum
  zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syty (adj)
doygun
  taki, który zaspokoił głód, najadł się

szabla /ˈʃabla/ (n)
kılıç
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednosieczna broń z wygiętą klingą;

szablodziób /ʃaˈblɔʥ̑up/ (n)
kılıçgaga
  (ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

szablon /ˈʃablɔ̃n/ (n)
şablon
  forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty

szach /ʃax/ (interjection)
şah
  (szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

szach /ʃax/ (n)
şah
  (szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

szachownica /ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
şatranç tahtası
  (szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachy /ˈʃaxɨ/ (n)
satranç
  (szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szacunek /ʃaˈʦ̑ũnɛk/ (n)
taktir
  (ekonomia, ekonomiczny) zliczenie wartości materialnej czegoś
hürmet
  cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś

szafa /ˈʃafa/ (n)
dolap, klozet
  mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafir /ˈʃafʲir/ (n)
safir
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
  (mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafirowy (adj)
safir mavisi
  zrobiony z szafiru, dotyczący szafiru

szafran /ˈʃafrãn/ (n)
safran
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szahada /ʃaˈxada/ (n)
kelime şahadet, şahadet
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

szakal /ˈʃakal/ (n)
çakal
  (zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;

szakal złocisty (n)
altın çakal
  (zoologia, zoologiczny) Canis aureus, gatunek ssaka z rodziny psowatych;

szakszuka (n)
şakşuka
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa bliskowschodnia i północnoafrykańska na bazie papryki, pomidorów i cebuli, w których dusi się jajka, doprawiana zwykle kuminem;

szal /ʃal/ (n)
şal, eşarp, atkı, örtü
  prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szaleniec /ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
gözü pek
  (przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo

szaleństwo /ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ/ (n)
delilik
  głupota, wariactwo, nieodpowiedzialne/irracjonalne zachowanie
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna

szalik /ˈʃalʲik/ (n)
fular
  pas materiału służący do owijania szyi

szalom (interjection)
şalom
  pozdrowienie żydowskie

szalony /ʃaˈlɔ̃nɨ/ (adj)
beç
  chory umysłowo
  nieszablonowy, dziwny
deli
  niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny

szaman /ˈʃãmãn/ (n)
şaman
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szamanizm /ʃãˈmãɲism̥/ (n)
kamlık
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;

szambo /ˈʃãmbɔ/ (n)
foseptik
  (technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia

szampan /ˈʃãmpãn/ (n)
şampanya
  białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon /ˈʃãmpɔ̃n/ (n)
şampuan
  płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szantaż /ˈʃãntaʃ/ (n)
şantaj
  wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szarak (n)
tavşan
  (łowiectwo, łowiecki) zając o płowej sierści

szarawary (n)
şalvar
  (etnografia, etnograficzny) (krawiectwo) długie, bufiaste spodnie pochodzenia wschodniego, zwykle z miękkiej tkaniny; w Polsce noszone zwłaszcza w XVI-XVII wieku;

szarawy /ʃaˈravɨ/ (adj)
grimsi
  w kolorze podobnym do szarego

szarańcza /ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
çekirge
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;

szariat /ˈʃarʲjat/ (n)
şerîat
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie;

szarlatan (n)
şarlatan
  oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szary /ˈʃarɨ/ (adj)
gri
  w kolorze pośrednim między czarnym a białym

szaszłyk /ˈʃaʃwɨk/ (n)
şaşlık, şiş kebap
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

szatnia /ˈʃatʲɲa/ (n)
vestiyer, giyinme odası, soyunma kabini
  pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szałwia /ˈʃawvʲja/ (n)
ada çayı
  (botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw /ʃʧ̑af/ (n)
kuzu kulağı
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;

szczać /ʃʧ̑aʨ̑/ (v)
işemek
  (wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

szczegółowy /ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ/ (adj)
ayrıntılı
  mający cechy szczegółu; dokładny

szczekać /ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
havlamak, ürümek
  (zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczelny (adj)
hava geçirmez
  taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczenię /ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
enik
  (zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

szczepienie /ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
aşılama
  (medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku
  (rzeczownik odczasownikowy) od szczepić, nazwa czynności

szczepionka /ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka/ (n)
aşı
  (medycyna, medyczny) preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczepić /ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑/ (v)
aşılamak
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę

szczerość /ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑/ (n)
doğruculuk, doğruluk
  cecha tego, kto jest szczery

szczery /ˈʃʧ̑ɛrɨ/ (adj)
samimi
  dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje

szczerze /ˈʃʧ̑ɛʒɛ/ (adv)
açıkça
  od: szczery

szczodry /ˈʃʧ̑ɔdrɨ/ (adj)
cömert, kerim
  hojny, dający coś obficie

szczoteczka do zębów /ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
diş fırçası
  mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka /ˈʃʧ̑ɔtka/ (n)
fırça
  narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

szczotka do włosów /ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
saç fırçası
  (fryzyjski) przedmiot służący do czesania, modelowania włosów

szczotkować /ʃʧ̑ɔtˈkɔvaʨ̑/ (v)
fırçalamak
  pocierać szczotką – czesząc, czyszcząc lub polerując

szczupak /ˈʃʧ̑upak/ (n)
turna balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczur /ʃʧ̑ur/ (n)
sıçan, fare
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczygieł /ˈʃʧ̑ɨɟɛw/ (n)
saka, saka kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczyt /ʃʧ̑ɨt/ (n)
kalkan
  (architektura, architektoniczny) ozdobne, zwężające się ku górze, zwieńczenie portalu, ryzalitu lub innego elementu architektonicznego
  (architektura, architektoniczny) trójkątne zamknięcie elewacji pomiędzy dwoma połaciami dachu
zirve
  (przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)
  (przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób
doruk
  najwyższy punkt góry
  (przenośnie, przenośnia) godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii

szczęka /ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka/ (n)
çene
  kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęście /ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
uğur, şans
  powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności
mutluluk
  uczucie radości i zadowolenia

szczęśliwego Nowego Roku /ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku/ (interjection)
yeni yılınız kutlu olsun
  …używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwej drogi (interjection)
iyi yolculuklar
  życzenie dobrego i bezpiecznego podróżowania

szczęśliwy /ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ/ (adj)
mutlu, kutlu
  odczuwający szczęście
mesut, mutlu
  przynoszący szczęście

szef /ʃɛf/ (n)
ahçıbaşı
  osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szejk (n)
şeyh
  (etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

szekel /ˈʃɛkɛl/ (n)
şekel
  (jednostka monetarna) waluta Izraela;

szekla (n)
kilit
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element metalowy do łączenia części takielunku;

szelest /ˈʃɛlɛst/ (n)
hışırtı
  onomatopeja, cichy dźwięk towarzyszący poruszaniu się liści, kartek papieru, sztywnych tkanin itp.

szept (n)
fısıltı
  bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szeptać /ˈʃɛptaʨ̑/ (v)
fısıldamak
  mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg /ˈʃɛrɛk/ (n)
seri
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników
  ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

szeregowy /ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ/ (n)
er
  (wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy;

szermierka /ʃɛrˈmʲjɛrka/ (n)
eskrim
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
  sztuka władania białą bronią

szermierz /ˈʃɛrmʲjɛʃ/ (n)
eskrimci
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający szermierkę
  człowiek władający lekką białą bronią

szeroki /ʃɛˈrɔci/ (adj)
geniş
  mający określony wymiar poprzeczny

szerokość /ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑/ (n)
enlem
  (geografia, geograficzny) (zobacz) szerokość geograficzna
genişlik
  poprzeczny wymiar obiektu

szerszeń /ˈʃɛrʃɛ̃ɲ/ (n)
eşek arısı
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny;

szeryf /ˈʃɛrɨf/ (n)
şerif
  w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;
  w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;

szewc /ʃɛfʦ̑/ (n)
ayakkabıcı, pabuççu
  (rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

szezlong /ˈʃɛzlɔ̃ŋk/ (n)
şezlong
  kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;

sześcian /ˈʃɛɕʨ̑ãn/ (n)
küp
  (matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;
  (matematyka, matematyczny) liczba, która jest trzecią potęgą danej liczby;

sześciokąt /ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
altıgen
  (geometria) wielokąt mający sześć boków;

sześciokątny /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
altıgensel
  mający sześć kątów

szisza /ˈʃʲiʃa/ (n)
nargile
  rodzaj fajki wodnej popularnej w krajach arabskich;

szkarłatny /ʃkarˈwatnɨ/ (adj)
kırmızı
  (książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi

szkic /ʃʲciʦ̑/ (n)
eskiz
  wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku

szkicować (v)
krokisini yapmak
  (sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku
  przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

szkielet /ˈʃʲcɛlɛt/ (n)
iskelet
  (anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;

szklanka /ˈʃklãnka/ (n)
bardak
  szklane naczynie, z którego się pije;

szklarnia /ˈʃklarʲɲa/ (n)
sera
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

szklarz (n)
camcı
  rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkliwo /ˈʃklʲivɔ/ (n)
mine
  (anatomia, anatomiczny) twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba;

szkoda /ˈʃkɔda/ (n)
zarar
  krzywda, strata

szkoda /ˈʃkɔda/ (v)
ne yazık
  być żal, być przykro

szkodliwy /ʃkɔˈdlʲivɨ/ (adj)
zararlı
  przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkorbut (n)
iskorbüt
  (medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła /ˈʃkɔwa/ (n)
okul, mektep
  (edukacja, edukacyjny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa /ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva/ (n)
ilkokul
  (edukacja, edukacyjny) szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkoła średnia /ˈʃkɔwa ˈɕrɛdʲɲa/ (n)
lise
  (edukacja, edukacyjny) szkoła ogólnokształcąca, techniczna lub zawodowa

szkuner /ˈʃkũnɛr/ (n)
uskuna
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkło /ʃkwɔ/ (n)
cam
  twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szlachar /ˈʃlaxar/ (n)
tarakdiş
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachetny /ʃlaˈxɛtnɨ/ (adj)
asil
  taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

szmaragd /ˈʃmarakt/ (n)
zümrüt
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

szmata /ˈʃmata/ (n)
paçavra
  kawałek tkaniny, zwykle brudnej

szminka /ˈʃmʲĩnka/ (n)
ruj
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

sznur /ʃnur/ (n)
ip, urgan
  splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

sznurek /ˈʃnurɛk/ (n)
ip
  cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

sznurowadło /ˌʃnurɔˈvadwɔ/ (n)
ayakkabı bağcığı
  taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

sznycel /ˈʃnɨʦ̑ɛl/ (n)
döküntü
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny

szofar /ˈʃɔfar/ (n)
şofar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytualny instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;

szogun (n)
şogun
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) japoński wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych;

szok (n)
şok
  intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szop /ʃɔp/ (n)
rakun
  (zoologia, zoologiczny) Procyon, rodzaj ssaka z rodziny szopowatych;

szop pracz /ˈʃɔp ˈːraʧ̑/ (n)
rakun
  (zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem;

szopa /ˈʃɔpa/ (n)
baraka
  lekki, drewniany budynek gospodarczy lub magazynowy

szorować /ʃɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
ovmak
  trąc czymś, czyścić jakąś powierzchnię

szorty /ˈʃɔrtɨ/ (n)
şort
  krótkie spodnie o sportowym kroju

szowinizm /ʃɔˈvʲĩɲism̥/ (n)
şovenizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;
  (socjologia, socjologiczny) postawa charakteryzująca się nietolerancją i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej

szpadel /ˈʃpadɛl/ (n)
kürek
  narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

szpagat /ˈʃpaɡat/ (n)
şpagat
  ćwiczenie gimnastyczne polegające na rozciągnięciu nóg do linii poziomej;

szpak /ʃpak/ (n)
sığırcık
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szparag /ˈʃparak/ (n)
kuşkonmaz
  (botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szpieg /ʃpʲjɛk/ (n)
casus, ajan
  osoba zajmująca się szpiegostwem;

szpiegostwo (n)
casusluk
  praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpiegować (v)
ajanlık yapmak
  działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe

szpik /ʃpʲik/ (n)
kemik iliği
  (biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;

szpilka /ˈʃpʲilka/ (n)
stiletto
  (obuwnictwo, obuwniczy) cienki i wysoki obcas w bucie
  (obuwnictwo, obuwniczy) kobiecy but ze szpilką (1.2)

szpinak /ˈʃpʲĩnak/ (n)
ıspanak
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach
  (spożywczy) jarzyna z liści szpinaku (1.3)

szpital /ˈʃpʲital/ (n)
hastane
  (medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szprycha /ˈʃprɨxa/ (n)
parmak
  (technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą

szrapnel /ˈʃrapnɛl/ (n)
şarapnel
  (wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;

szron /ʃrɔ̃n/ (n)
kırağı
  warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

sztaluga (n)
çizim sehpası
  (sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar /ˈʃtãndar/ (n)
ayar
  chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu

sztuczna inteligencja (n)
yapay zeka
  (technologia, technika, techniczny) (informatyka, informatyczny) inteligencja wykazywana przez urządzenia sztuczne;

sztuczne ognie /ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ/ (n)
havai fişek gösterisi
  wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;

sztuczny /ˈʃtuʧ̑nɨ/ (adj)
yapay
  imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka

sztuka /ˈʃtuka/ (n)
sanat
  (sztuka) twórczość artystyczna
  umiejętność wymagająca szczególnych zdolności

sztuka walki (n)
dövüş sanatı
  (sport, sportowy) umiejętność walki wręcz, niekiedy bronią białą, zdobywana poprzez trening;

sztuki piękne /ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ/ (n)
güzel sanatlar
  termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę

szturchać (v)
dürtmek, dürtüklemek, kakalamak
  delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

sztućce /ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ/ (n)
sofra takımı
  komplet sztućców

sztylet /ˈʃtɨlɛt/ (n)
hançer
  krótka broń biała o cienkim ostrzu;

sztywny /ˈʃtɨvnɨ/ (adj)
katı
  (przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować
  niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany

szubienica /ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
darağacı
  konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada /ʃufˈlada/ (n)
çekmece
  wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukać /ˈʃukaʨ̑/ (v)
aramak
  podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szuler /ˈʃulɛr/ (n)
hileci kumarbaz
  (termin karciany) osoba oszukująca podczas gry w karty

szum uszny (n)
kulak çınlaması
  (medycyna, medyczny) subiektywne, przykre doznanie dźwiękowe odczuwane w uszach lub w głowa z przyczyn wewnętrznych;

szwabski /ˈʃfapsʲci/ (adj)
Svabyaca
  dotyczący Szwabii, związany ze Szwabią

szwagier /ˈʃfaɟɛr/ (n)
enişte, kayınbirader
  brat żony
kayınbirader, enişte
  mąż siostry

szwagierka /ʃfaˈɟɛrka/ (n)
baldız, görümce
  siostra żony lub męża
  żona szwagra

szwajcarski /ʃfajˈʦ̑arsʲci/ (adj)
Isviçreli
  związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (adj)
İsveçli, İsveççe
  związany ze Szwecją lub Szwedami, dotyczący Szwecji lub Szwedów

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (n)
İsveççe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Szwecji;

szyba /ˈʃɨba/ (n)
cam
  płyta ze szkła;

szyberdach /ʃɨˈbɛrdax/ (n)
sunroof
  (motoryzacja) rodzaj okna zainstalowanego w dachu samochodu;

szybki /ˈʃɨpʲci/ (adj)
acele
  pokonujący dużą odległość w krótkim czasie
hızlı
  poruszający, odbywający się z dużą prędkością

szybko /ˈʃɨpkɔ/ (adv)
çabuk, hızlı
  z dużą prędkością

szybkość /ˈʃɨpkɔɕʨ̑/ (n)
hız
  cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

szybowiec /ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
planör
  (lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szyderczy (adj)
alayı, istihzalı, müstehzi
  wyrażający kpinę, szyderstwo

szydło /ˈʃɨdwɔ/ (n)
biz
  ostry kolec na trzonku;

szyita /ʃɨˈ<sup>j</sup>ita/ (n)
Şia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

szyja /ˈʃɨja/ (n)
ense
  (anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem

szyjka macicy /ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ/ (n)
serviks
  (anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szylkret (n)
kaplumbağa kabuğu
  (dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) masa rogowa ze skorupy żółwi morskich, wykorzystywana jako materiał produkcyjny (galanteria) i dekoracyjny (inkrustowanie)

szympans /ˈʃɨ̃mpãw̃s/ (n)
şempanze
  (zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szyna /ˈʃɨ̃na/ (n)
atel
  (medycyna, medyczny) urządzenie do wsparcia lub usztywnienia kończyny albo kręgosłupa

szynka /ˈʃɨ̃nka/ (n)
jambon
  (spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynszyla /ʃɨ̃w̃ˈʃɨla/ (n)
çinçilla
  (zoologia, zoologiczny) Chinchilla, gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

szyszka /ˈʃɨʃka/ (n)
kozalak
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyszynka /ʃɨˈʃɨ̃nka/ (n)
epifiz
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w mózgu;

szyć /ʃɨʨ̑/ (v)
dikmek
  robić ubrania
  łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

szósty zmysł /ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥/ (n)
altıncı duyu
  wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji

sód /sut/ (n)
sodyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka /ˈsujka/ (n)
alakarga
  (ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sójka kanadyjska (n)
Kanada kargası
  (ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus canadensis Linnaeus, średniej wielkości ptak z rodziny krukowatych występujący w tajdze Ameryki Północnej;

sójka złowroga /ˈsujka zwɔvˈrɔɡa/ (n)
Sibirya alakargası
  (ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii;

sól /sul/ (n)
tuz
  (spożywczy) chlorek sodu
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sól kamienna (n)
kaya tuzu
  (mineralogia, mineralogiczny) kopalina, której głównym składnikiem jest skrystalizowany chlorek sodu
  (spożywczy) grubo mielona sól kamienna (1.1) stosowana jako przyprawa i suplement diety dostarczający mikroelementów lub jako surowiec do celów przemysłowych

sąd /sɔ̃nt/ (n)
mahkeme
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem

sądowy /sɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
adli
  związany z sądem (instytucją)

sądzić /ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
yargılamak
  oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa
farzetmek
  mieć o czymś jakieś zdanie

sąsiad /ˈsɔ̃w̃ɕat/ (n)
komşu
  osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sążeń /ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ/ (n)
kulaç
  (historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramion mężczyzny, czyli około 1,7 m;

sędzia /ˈsɛ̃ɲʥ̑a/ (n)
hakim, yargıç
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;

sędzina /sɛ̃ɲˈʥ̑ĩna/ (n)
hakim
  (potocznie, potoczny) kobieta, która wydaje wyroki w sądzie

sęp /sɛ̃mp/ (n)
akbaba
  (ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

sępnik różowogłowy (n)
hindi akbabası
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.1)
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Cathartes aura Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych, występujący w obu Amerykach;

słabość /ˈswabɔɕʨ̑/ (n)
zaaf
  odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych
  brak odporności na zniszczenie
argınlık
  skłonność ku czemuś
  wybijająca się niedoskonałość, słaba strona

słaby /ˈswabɨ/ (adj)
güçsüz
  (matematyka, matematyczny) w sensie słabej topologii, czyli dla ustalonego zbioru najmniejszej w sensie inkluzji topologii, względem której każdy element ustalonej rodziny odwzorowań tego zbioru jest ciągły;
  niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny
aciz
  posiadający niewielką siłę fizyczną

sława /ˈswava/ (n)
şan
  wielki rozgłos

sławny /ˈswavnɨ/ (adj)
ünlü
  taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słodki /ˈswɔtʲci/ (adj)
tatlı
  mający smak cukru
  wywołujący miłe uczucie

słodko /ˈswɔtkɔ/ (adv)
tatlı tatlı
  od: słodki

słodycz /ˈswɔdɨʧ̑/ (n)
tatlılık
  słodki smak

słodzik /ˈswɔʥ̑ik/ (n)
tatlandırıcı
  (spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru;

słoik /ˈswɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
kavanoz
  szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych

słoma /ˈswɔ̃ma/ (n)
saman
  (rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomka /ˈswɔ̃mka/ (n)
hasır
  kawałek słomy lub rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów
  źdźbło słomy

słonecznik /swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik/ (n)
ayçiçeği, günebakan
  (botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
ayçiçeği, gündöndü
  (potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny, Helianthus annuus – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słoneczny /swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (adj)
güneşli
  pełen słońca

słonica /swɔ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
fil
  (zoologia, zoologiczny) samica słonia

słonina /swɔ̃ˈɲĩna/ (n)
domuz kuyruk yağı
  (spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słoniowacizna (n)
fil hastalığı
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);

słonka /ˈswɔ̃nka/ (n)
Avrasya çulluğu
  (ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słony /ˈswɔ̃nɨ/ (adj)
tuzlu
  mający smak soli

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
Slovak
  związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (n)
Slovak, Slovakça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język słowacki;

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (n)
Slovence
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Słowenii;

słowiański /swɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Slav
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
  związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik /ˈswɔvʲik/ (n)
bülbül
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek;

słowik rdzawy /ˈswɔvʲik ˈrʣ̑avɨ/ (n)
bülbül
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia megarhynchos, gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce;

słowik szary /ˈswɔvʲik ˈʃarɨ/ (n)
ardıç bülbülü
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia luscinia, gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, mieszkającego na Półwyspie Skandynawskim, Europie wschodniej i zachodniej Syberii;

słownie (adv)
ağızdan ağıza
  poprzez wypowiedź

słownik /ˈswɔvʲɲik/ (n)
sözlük
  zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;
  spis słów z tłumaczeniami na inny język

słownik wyrazów bliskoznacznych (n)
eşanlamlılar sözlüğü
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów jakiegoś języka z odniesieniami do wyrazów, wyrażeń i zwrotów połączonych z nimi relacją synonimii

słowo /ˈswɔvɔ/ (n)
kelime, söz, sözcük
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;
söz, kelime
  obietnica, przyrzeczenie

słowo honoru /ˈswɔvɔ xɔ̃ˈnɔru/ (n)
namus sözü
  wyrażenie wymawiane przy składaniu obietnicy; przy zaręczaniu czegoś swoim dobrym imieniem, honorem

słoń /swɔ̃ɲ/ (n)
fil
  (zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (n)
güneş
  Słońce widziane jako tarcza na niebie
  (astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie
  (przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny

słuch /swux/ (n)
işitme, duyma
  jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

słuchawka /swuˈxafka/ (n)
ahize
  element lub całość urządzeń emitujących dźwięki, np. aparatu telefonicznego, radia, umożliwiająca słuchanie;

słuchawki /swuˈxafʲci/ (n)
kulaklık
  (technologia, technika, techniczny) zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha

słuchać /ˈswuxaʨ̑/ (v)
dinlemek
  odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
  świadomie odbierać czyjąś mowę

sługa /ˈswuɡa/ (n)
dalkavuk
  (dawniej, dawny) osoba, która usługuje

słup /swup/ (n)
direk
  wysoki, pionowy element konstrukcyjny;
  unoszący się pionowo kłąb dymu lub gazu

słupek /ˈswupɛk/ (n)
karpel
  (botanika, botaniczny) żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych;
baba
  (zdrobniale) od: słup

służalczy (adj)
hakir, yalpak, yaltak, yaltakçı
  poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

służyć /ˈswuʒɨʨ̑/ (v)
faydasi dokunmak
  być czyimś sługą
  o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać
  pracować w wojsku

słyszalny (adj)
duyulabilir
  możliwy do usłyszenia, dający się usłyszeć

słyszeć /ˈswɨʃɛʨ̑/ (v)
duymak, işitmek
  (fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód (n)
malt
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

tabela /taˈbɛla/ (n)
cetvel, tablo
  uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tabernakulum /ˌtabɛrnaˈkulũm/ (n)
mişkan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii

tablet /ˈtablɛt/ (n)
el bilgisayarı
  (informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

tabletka /taˈblɛtka/ (n)
tablet, hap
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka

tablica /taˈblʲiʦ̑a/ (n)
yazı tahtası
  (edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) (chemia, chemiczny) zestawienie danych, wzorów
kara tahta
  (edukacja, edukacyjny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)
dizi
  (informatyka, informatyczny) kontener danych, do których dostęp uzyskiwany jest przy pomocy, na ogół liczbowego, klucza;
tahta
  miejsce do umieszczania ogłoszeń, informacji

tabliczka mnożenia /taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa/ (n)
kerrat cetveli
  (edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

tabu /ˈtabu/ (n)
tabu
  głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

taca /ˈtaʦ̑a/ (n)
tepsi
  duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

tachykardia /ˌtaxɨˈkardʲja/ (n)
taşikardi
  (medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

taczka /ˈtaʧ̑ka/ (n)
el arabası
  mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

tadżycki /taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci/ (n)
Tacikçe
  język urzędowy Tadżykistanu;

taekwondo /tɛˈkwɔ̃ndɔ/ (n)
tekvando
  (sport, sportowy) olimpijska dyscyplina sportowa powstała z połączenia tradycyjnej starokoreańskiej sztuki walki i karate

tafta /ˈtafta/ (n)
tafta
  (włókiennictwo) gęsta, nieco sztywna, szeleszcząca tkanina jedwabna

tahini /taˈxʲĩɲi/ (n)
tahin
  (spożywczy) pasta z nasion sezamu, półprodukt używany do przygotowywania wielu potraw;

tahitański (adj)
Tahitice
  związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym)

tajemnica /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a/ (n)
giz
  wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemniczy /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
esrarlı
  zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajfun /ˈtajfũn/ (n)
tayfun
  (meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga /ˈtajɡa/ (n)
tayga
  borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajski /ˈtajsʲci/ (n)
Tayca
  język urzędowy Tajlandii;

tak /tak/ (adv)
öyle
  używany do podkreślania cechy przymiotnika
  używany do podkreślania cechy przysłówka

tak /tak/ (particle)
evet
  wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak sobie /ˈtak ˈsɔbʲjɛ/ (adv)
şöyle böyle
  przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle

tak zwany /ˈtaɡ ˈzvãnɨ/ (adj)
sözde
  …używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany

taki /ˈtaci/ (pronoun)
böyle
  …do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
  …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu
  …podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności

takowy (pronoun)
böyle
  (dawniej, dawny) (książkowy) taki

taksonomia (n)
taksonomi
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksydermia (n)
tahnit
  rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka /taˈksufka/ (n)
taksi
  samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taksówkarz /taˈksufkaʃ/ (n)
taksi şoför
  kierowca taksówki

taktyka /ˈtaktɨka/ (n)
taktik
  (wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;
  sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

tal /tal/ (n)
talyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talasemia /ˌtalaˈsɛ̃mʲja/ (n)
talasemi, akdeniz anemisi, akdeniz kansızlığı
  (medycyna, medyczny) choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny;

talent /ˈtalɛ̃nt/ (n)
yetenek
  osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz /ˈtalɛʃ/ (n)
tabak
  płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;

talia /ˈtalʲja/ (n)
bel
  (anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder

talib /ˈtalʲip/ (n)
talib
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie;

talizman /taˈlʲizmãn/ (n)
tılsım
  (ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

tam /tãm/ (pronoun)
şurada, orada
  …wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tamada (n)
tamada
  mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty

tampon /ˈtãmpɔ̃n/ (n)
tampon
  (higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;

tangens /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (n)
tanjant
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tango /ˈtãŋɡɔ/ (n)
tango
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

tani /ˈtãɲi/ (adj)
ucuz
  mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
  niewiele wart

taniec /ˈtãɲɛʦ̑/ (n)
dans, raks
  (choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec brzucha /ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa/ (n)
göbek dansı
  (etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;

tanina (n)
tanen
  (biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tantal /ˈtãntal/ (n)
tantal
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

taoizm /taˈɔ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
taoizm
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

tapeta /taˈpɛta/ (n)
duvar kâğıdı
  (budownictwo) kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

tapicer (n)
ferraş
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem obić, pokrywaniem tkaninami mebli, kanap, foteli samochodowych itp.

tapir /ˈtapʲir/ (n)
tapir
  (zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

taras /ˈtaras/ (n)
taraça
  (architektura, architektoniczny) otwarta przestrzeń użytkowa budynku;
  (geologia, geologiczny) podcięty i wyrównany teren na stoku góry lub wzniesienia

tarcie /ˈtarʲʨ̑ɛ/ (n)
sürtünme
  (fizyka, fizyczny) rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu

tarcza /ˈtarʧ̑a/ (n)
kalkan
  (geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych
kalhan, kalkan
  (wojskowość, wojskowy) obronna część uzbrojenia

tarczyca (n)
kalkan bezi
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

targi /ˈtarʲɟi/ (n)
fuar
  (handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych

tarka /ˈtarka/ (n)
rende
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie

tarnina /tarʲˈɲĩna/ (n)
gövem
  (botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

tarta /ˈtarta/ (n)
tart
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

tartak /ˈtartak/ (n)
bıçkıhane
  zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

tartrazyna /ˌtartraˈzɨ̃na/ (n)
tartrazin
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;

taryfa (n)
tarife
  (ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów

tasiemiec /taˈɕɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
tenya
  (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

taszczyć /ˈtaʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
taşımak
  (potocznie, potoczny) nieść, ciągnąć z trudem coś (rzadziej kogoś), ciężkiego lub niewygodnego

tata /ˈtata/ (n)
baba
  (potocznie, potoczny) ojciec

tatarski /taˈtarsʲci/ (adj)
Tatar
  związany z Tatarami

tatarski /taˈtarsʲci/ (n)
Tatarca
  (potocznie, potoczny) język tatarski

tatuaż /taˈtu<sup>w</sup>aʃ/ (n)
dövme
  trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele poprzez wprowadzenie barwnika w skórę;

tatuażysta /ˌtatu<sup>w</sup>aˈʒɨsta/ (n)
dövme sanatçısı
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) człowiek, który wykonuje tatuaże

tatuś /ˈtatuɕ/ (n)
baba
  (zdrobniale) tata

tau /taw/ (n)
te
  (językoznawstwo, językoznawczy) starogrecka nazwa dziewiętnastej litery alfabetu greckiego, τ;

tańczyć /ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
dans etmek
  (choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma /ˈtaɕma/ (n)
bant
  długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

tażin (n)
tajine
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw
  arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;

tchawica /txaˈvʲiʦ̑a/ (n)
soluk borusu, nefes borusu
  (anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz /txuʃ/ (n)
kokarca
  (zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórzliwy /txuʒˈlʲivɨ/ (adj)
korkak
  taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

teatr /ˈtɛatr̥/ (n)
tiyatro
  (architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji

teatralny /ˌtɛaˈtralnɨ/ (adj)
tiyatro
  związany z teatrem, odnoszący się do teatru
  obliczony na wywołanie efektu u obserwatora

technet /ˈtɛxnɛt/ (n)
teknesyum, teknetyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczny /tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
teknik, teknik olarak
  odnoszący się do techniki, związany z techniką

technika /ˈtɛxʲɲika/ (n)
teknik
  sposób wytwarzania, produkcji

technokracja /ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
teknokrasi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy

technologia /ˌtɛxnɔˈlɔɟja/ (n)
teknoloji
  dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania

teista /tɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
tanrıcı
  osoba wyznająca teizm

teizm /ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
teizm
  wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tekst /tɛkst/ (n)
metin
  ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tektonika (n)
tektonik
  (geologia, geologiczny) nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią,

tektura (n)
karton, mukavva
  (technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie;

teledysk (n)
klip
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film ilustrujący pojedynczy utwór muzyczny

telefon /tɛˈlɛfɔ̃n/ (n)
telefon, alısün
  (telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

telefon komórkowy /tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ/ (n)
cep telefonu
  (telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefoniczny /ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
telefon
  wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu

telegraf (n)
telgraf
  urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;

telekomunikacja (n)
telekomünikasyon
  (technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość

teleologiczny (adj)
erek bilimsel
  (filozofia, filozoficzny) związany z teleologią, dotyczący teleologii

telepatia (n)
telepati
  (ezoteryka) rzekoma zdolność do porozumiewania się, przekazując myśli na odległość;

telepatyczny (adj)
telepatik
  związany z telepatią, dotyczący telepatii

teleportacja (n)
ışınlama
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

teleskop /tɛˈlɛskɔp/ (n)
teleskop
  (optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

telewizja /ˌtɛlɛˈvʲizʲja/ (n)
televizyon
  metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor /ˌtɛlɛˈvʲizɔr/ (n)
televizyon
  urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

tellur /ˈtɛlːur/ (n)
tellur, tellür
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;

telomer (n)
telomer
  (biologia, biologiczny) element strukturalny chromosomu;

telugu (n)
Telugu dili
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy południowowschodniej rodziny języków drawidyjskich;

temat /ˈtɛ̃mat/ (n)
konu, mevzu
  główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

temperament /ˌtɛ̃mpɛˈrãmɛ̃nt/ (n)
mizaç
  (psychologia, psychologiczny) charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp.

temperatura /ˌtɛ̃mpɛraˈtura/ (n)
sıcaklık
  (fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
  wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali

temperatura pokojowa /ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva/ (n)
oda sıcaklığı
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperówka /ˌtɛ̃mpɛˈrufka/ (n)
kalemtıraş
  oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

templariusz /tɛ̃mˈplarʲjuʃ/ (n)
Tapınak Şövalyesi
  (historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

tempo /ˈtɛ̃mpɔ/ (n)
oran
  prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

ten /tɛ̃n/ (pronoun)
bu
  …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni /ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi/ (proverb)
son gülen iyi güler
  nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tenis /ˈtɛ̃ɲis/ (n)
tenis
  (sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy /ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ/ (n)
masa tenisi
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

tensor /ˈtɛ̃w̃sɔr/ (n)
tensör
  (matematyka, matematyczny) wielowskaźnikowy obiekt matematyczny o współrzędnych podlegających określonym regułom transformacji przy przekształceniach układu odniesienia;

teodolit /ˌtɛɔˈdɔlʲit/ (n)
teodolit
  (geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teodycea (n)
teodise
  (filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;

teokracja (n)
teokrasi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1)
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie

teologia /ˌtɛɔˈlɔɟja/ (n)
ilahiyat
  (potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1)
  (teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teologiczny /ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
teolojik
  (teologia, teologiczny) związany z teologią

teoretyczny /ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
teorik, kuramsal
  niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

teoria /tɛˈɔrʲja/ (n)
kuram, teori
  system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

teoria strun (n)
sicim teorisi
  (fizyka, fizyczny) teoria, według której podstawowym budulcem materii nie są cząstki w postaci punktu, lecz struny;

teoria względności (n)
Görelilik Kuramı
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;

teozoficzny /ˌtɛɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
teozofik
  związany z teozofią

tequila (n)
tekila
  mocny meksykański napój alkoholowy produkowany ze sfermentowanego soku agawy niebieskiej;

terapeuta /ˌtɛraˈpɛwta/ (n)
terapist
  (medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapia /tɛˈrapʲja/ (n)
terapi, tedavi
  (medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teratologia /ˌtɛratɔˈlɔɟja/ (n)
teratoloji
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych;

teraz /ˈtɛras/ (adv)
şimdi, şu anda
  w tej chwili, obecnie

teraźniejszość (n)
şimdiki zaman
  czas obecny; to, co dzieje się teraz

terb /tɛrp/ (n)
terbiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

teren /ˈtɛrɛ̃n/ (n)
arazi
  pewien określony obszar ziemi

terier /ˈtɛrʲjɛr/ (n)
terriyer
  (kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

terminologia /ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
terminoloji
  zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

termodynamika /ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
termodinamik
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termogeneza (n)
termogenez
  (fizjologia, fizjologiczny) zespół procesów fizjologicznych i metabolicznych oraz reakcji behawioralnych, których efektem jest wytworzenie ciepła w organizmie;

termometr /tɛrˈmɔ̃mɛtr̥/ (n)
termometre, sıcaklıkölçer
  przyrząd do pomiaru temperatury;

terpentyna (n)
terebentin
  (chemia, chemiczny) łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;

terrarium /tɛrˈːarʲjũm/ (n)
teraryum
  zbiornik lub pomieszczenie przeznaczone do hodowli lądowych płazów, gadów lub pajęczaków;

terrorysta /ˌtɛrːɔˈrɨsta/ (n)
terörist, tedhişçi
  człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terroryzm /tɛrˈːɔrɨsm̥/ (n)
terörizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terytorium /ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm/ (n)
bölge
  określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego;

test ciążowy /ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ/ (n)
gebelik testi, hamilelik testi
  (medycyna, medyczny) przedmiot służący do wykonania (1.1)
  (medycyna, medyczny) test wykrywający gonadotropinę kosmówkową, której pojawienie się świadczy o zagnieżdżeniu się jaja płodowego w błonie śluzowej macicy;

testament /tɛˈstãmɛ̃nt/ (n)
vasiyet, vasiyetname
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

testosteron /ˌtɛstɔˈstɛrɔ̃n/ (n)
testosteron
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;

testowanie /ˌtɛstɔˈvãɲɛ/ (n)
test etme
  (rzeczownik odczasownikowy) od testować

testować /tɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
test etmek
  badać z wykorzystaniem testu
  sprawdzać

tetrachlorometan /ˌtɛtraxlɔrɔ̃ˈmɛtãn/ (n)
karbon tetraklorür
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, bezbarwna, trująca ciecz, mająca słodkawy zapach, stosowana jako rozpuszczalnik oraz w gaśnicach;

tetrapylon /ˌtɛtraˈpɨlɔ̃n/ (n)
tetrapylon
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach

tetum /ˈtɛtũm/ (n)
Tetum
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;

teza (n)
dava
  twierdzenie dla którego przedstawia się uzasadnienie

teściowa /tɛɕˈʨ̑ɔva/ (n)
kaynana
  matka żony lub męża

teść /tɛɕʨ̑/ (n)
kaynata, kayınpeder
  ojciec żony lub męża

tg /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
tan
  = (matematyka, matematyczny) tangens

theremin (n)
theremin
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;

think tank (n)
beyin takımı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja non-profit, zajmująca się analizami i doradztwem w kwestiach społecznych;

tipi /ˈtʲipʲi/ (n)
tipi
  (etnografia, etnograficzny) stożkowaty namiot złożony z żerdzi pokrytej skórami zwierząt, budowany kiedyś przez Indian Ameryki Północnej;

tiul (n)
tül
  (włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

tkanina /tkãˈɲĩna/ (n)
doku
  (włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek wątku i osnowy;

tkanka /ˈtkãnka/ (n)
doku
  (biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkanka tłuszczowa /ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva/ (n)
adipöz doku
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;

tkanka łączna (n)
bağ doku
  (anatomia, anatomiczny) tkanka wypełniająca przestrzeń między innymi tkankami i je spajająca;

tkać /tkaʨ̑/ (v)
dokumak
  sporządzać tkaninę

tlen /tlɛ̃n/ (n)
oksijen
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

to /tɔ/ (pronoun)
o
  …występujący w funkcji podmiotu

to jest
demek
  wprowadza wyjaśnienie dla wcześniejszych treści

toaleta /ˌtɔaˈlɛta/ (n)
tuvalet
  ubikacja w miejscu publicznym

toaletka /ˌtɔaˈlɛtka/ (n)
makyaj masası
  (książkowy) mebel z lustrem i miejscem na przybory do makijażu, robienia fryzury itp.

toast /ˈtɔast/ (n)
kadeh kaldırma
  (książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

tocharski (adj)
tohar
  związany z Tocharami, dotyczący Tocharów

tocharski (n)
tohar
  (językoznawstwo, językoznawczy) język tocharski

toczyć /ˈtɔʧ̑ɨʨ̑/ (v)
yuvarlamak
  formować jakąś masę w kulkę
  przesuwać obracając po ziemi
  przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie)

toffi /ˈtɔffʲi/ (n)
şekerleme
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciągnący się cukierek mleczny
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa przypominająca tofi (1.1), stosowana jako nadzienie do ciast

tofu /ˈtɔfu/ (n)
tofu
  (spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

toga /ˈtɔɡa/ (n)
toga
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie

tojad /ˈtɔjat/ (n)
kurtboğan
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tokamak /tɔˈkãmak/ (n)
tokamak
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do przeprowadzania kontrolowanych reakcji termojądrowych przez podgrzanie plazmy deuterowo-trytowej do temperatury kilkudziesięciu milionów stopni Kelwina;

tokarka /tɔˈkarka/ (n)
torna
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokarz /ˈtɔkaʃ/ (n)
tornacı
  (technologia, technika, techniczny) robotnik lub rzemieślnik, który pracuje na tokarce

toksoplazmoza (n)
toksoplazmoz
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pasożytnicza choroba ludzi i zwierząt wywoływana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii;

toksyczny /tɔˈksɨʧ̑nɨ/ (adj)
toksik
  (książkowy) mający właściwości trujące

toksyna /tɔˈksɨ̃na/ (n)
toksin
  substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja /ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
tolerans
  czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;

toluen (n)
toluen
  (chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C7H8, bezbarwna, łatwopalna ciecz używana często jako rozpuszczalnik;

tombola (n)
tombala
  (przestarzałe, przestarzały) zabawa polegająca na loterii liczbowej, gdzie nagrodami są głównie przedmioty, a nie pieniądze

tona /ˈtɔ̃na/ (n)
ton
  jednostka masy równa 1000 kilogramów

toner /ˈtɔ̃nɛr/ (n)
toner
  (poligrafia) czarny lub barwny proszek tworzący obraz w technice druku laserowego;

tonik /ˈtɔ̃ɲik/ (n)
tonik
  (spożywczy) bezbarwny napój gazowany o gorzkawym smaku, przygotowywany z dodatkiem chininy;

tonąć /ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
batmak
  o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
  zanurzać się pod wodę, znikając w niej

topaz /ˈtɔpas/ (n)
topaz
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

topografia /ˌtɔpɔˈɡrafʲja/ (n)
topografya
  dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topograficzny /ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
topografik
  związany z topografią, dotyczący topografii

topola /tɔˈpɔla/ (n)
kavak
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., wysokie drzewo należące do rodziny wierzbowatych, mające sercowate liście i wiatropylne kwiaty;

topologiczny (adj)
topolojik
  dotyczący topologii, związany z topologią

toponim /tɔˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
yer adı
  (geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);

topór /ˈtɔpur/ (n)
balta
  narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor /tɔr/ (n)
toryum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;

torba /ˈtɔrba/ (n)
torba, çanta
  giętkie opakowanie do przenoszenia rzeczy z uszami lub paskiem
çanta
  worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy

torbacz (n)
keseli hayvan
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa

torebka /tɔˈrɛpka/ (n)
kapsül
  (botanika, botaniczny) pękający owoc suchy podzielony w środku na komory
el çantası
  mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni

torf /tɔrf/ (n)
turba, torf
  (geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

torfowisko /ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ/ (n)
turbalık
  teren podmokły, porośnięty roślinami, które stopniowo przekształcają się w torf;

tornado /tɔrˈnadɔ/ (n)
hortum
  (meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

tornister /tɔrʲˈɲistɛr/ (n)
sırt çantası
  (edukacja, edukacyjny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych

torpeda /tɔrˈpɛda/ (n)
torpido
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu;

tort /tɔrt/ (n)
pasta
  (cukiernictwo) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortilla /tɔrˈtʲilːa/ (n)
lavaş
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) w kuchni meksykańskiej: cienki, okrągły placek kukurydziany albo pszenny, podawany z mięsem lub serem i dodatkami z warzyw, polany sosem;

tortura /tɔrˈtura/ (n)
işkence
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort
  świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;

totalitarny /ˌtɔtalʲiˈtarnɨ/ (adj)
totaliter
  odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitaryzm /ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥/ (n)
totalitarizm
  system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

totem /ˈtɔtɛ̃m/ (n)
totem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;

totemizm (n)
totemcilik, totemizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu

touchpad (n)
dokunut
  (informatyka, informatyczny) panel dotykowy, urządzenie wskazujące często spotykane w laptopach, zastępujące mysz;

towar /ˈtɔvar/ (n)
mal
  coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarzyski /ˌtɔvaˈʒɨsʲci/ (adj)
sosyal
  będący formą rozrywki grupy osób
girgin
  dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzysz /tɔˈvaʒɨʃ/ (n)
yoldaş
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej
eşlikçi
  ten, kto komuś towarzyszy, jest z kimś obecny, przebywa z kimś, spędza z kimś czas

towarzyszyć /ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑/ (v)
eşlik etmek
  być, pozostawać przy kimś, asystować komuś
  występować razem z jakimś zjawiskiem

tożsamość /tɔʃˈsãmɔɕʨ̑/ (n)
kimlik, hüviyet
  cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę
ayniyet, aynılık, muadelet, özdeşlik
  identyczność, brak różnic

tracić /ˈtraʨ̑iʨ̑/ (v)
kaybetmek
  przestawać posiadać jakąś rzecz
  ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji
  przestawać posiadać jakąś cechę

tradycja /traˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
gelenek
  przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycyjny /ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
geleneksel
  wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

tragedia /traˈɡɛdʲja/ (n)
trajedi
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
  ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragiczny /traˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
trajik
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący tragedii (utworu)
acıklı
  pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy

tragikomedia /ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
trajikomedi
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria (n)
yörünge
  (fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

traktat /ˈtraktat/ (n)
antlaşma
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.

traktor /ˈtraktɔr/ (n)
traktör
  (rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;

tramwaj /ˈtrãw̃vaj/ (n)
tramvay
  pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

tran (n)
balık yağı
  (chemia, chemiczny) (zoologia, zoologiczny) płynny tłuszcz pozyskiwany z tkanki tłuszczowej zwierząt morskich;

transcendentalizm (n)
transandantalizm
  (filozofia, filozoficzny) nurt filozofii amerykańskiej głoszący ideę równości, niezależności oraz samodzielności i podkreślający autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych;

transfer (n)
transfer
  (sport, sportowy) przejście zawodnika do innego klubu

transfobia (n)
transfobi
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych (transseksualnych, transwestytycznych, transgenderowych);

transformator /ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr/ (n)
transformatör, trafo
  (elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transkrypcja /trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja/ (n)
transkripsiyon
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
  zapisywanie tekstu w innym systemie pisma

transliteracja /ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
transliterasyon
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;

transoceaniczny (adj)
transatlantik
  przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean

transportować (v)
nakletmek
  przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu

transza (n)
dilim
  (finanse, finansowy) część pożyczki państwowej lub kredytu bankowego, puszczona w obieg;

tranzystor /trãw̃ˈzɨstɔr/ (n)
transistör
  (elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;

tranzyt (n)
transit
  przewóz, przesyłanie, przejazd osób lub rzeczy przez obszar jakiegoś państwa w drodze do innego państwa

trapez /ˈtrapɛs/ (n)
yamuk
  (geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki;

traszka /ˈtraʃka/ (n)
semender
  (herpetologia, herpetologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

tratwa /ˈtratfa/ (n)
sal
  rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

trawa /ˈtrava/ (n)
ot, çimen
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;

trawertyn (n)
traverten
  (mineralogia, mineralogiczny) porowata skała osadowa, odmiana aragonitu;

trawienie /traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
sindirim, hazım
  (fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawieniec /traˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
abomazum
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział;

trawić /ˈtravʲiʨ̑/ (v)
sindirmek
  rozkładać spożyty pokarm na prostsze części

trawożerny (adj)
otçul
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się trawą

trebusz /ˈtrɛbuʃ/ (n)
mancınık
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo;

trefl /trɛfl̥/ (n)
sinek
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru

trele-morele /ˌtrɛlɛ‿mɔˈrɛlɛ/ (n)
laga luga
  (potocznie, potoczny) zmyślone, nieprawdziwe opowieści

trema (n)
sahne heyecanı
  (psychologia, psychologiczny) strach lub zdenerwowanie przed występem publicznym (scenicznym);

trend /trɛ̃nt/ (n)
akım
  istniejący w danym momencie kierunek rozwoju w jakiejś dziedzinie;
  (finanse, finansowy) systematyczny wzrost lub spadek wartości instrumentu finansowego w czasie
  (statystyka, statystyczny) monotoniczny składnik w modelu zależności badanej cechy statystycznej od czasu;

trener /ˈtrɛ̃nɛr/ (n)
antrenör, çalıştırıcı
  (sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

tretynoina (n)
tretinoin
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, metabolit retinolu (witaminy A), wykazujący działanie złuszczające, hamuje rogowacenie naskórka i przemianę tkanki prawidłowej w tkankę zmienioną chorobowo;

trichotillomania (n)
trikotillomani
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

triskelion (n)
triskele
  (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) występujący w wielu wariantach, wielokulturowy symbol lub ornament złożony z trzech jednakowych elementów – ramion, spiral, meandrów itp.;

trisomia 21 (n)
trizomi 21
  (medycyna, medyczny) zespół Downa

triumwirat /trʲjũw̃ˈvʲirat/ (n)
troyka
  trójka osób, które rządzą razem;

trochę /ˈtrɔxɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
biraz
  w niewielkiej ilości

trociny /trɔˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
tahta çöpü
  drobne odpady po obróbce drewna;

trockizm (n)
troçkizm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trolejbus /trɔˈlɛjbus/ (n)
troleybüs
  drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

troll /trɔl/ (n)
trol
  (mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi
  (przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) w środowisku użytkowników Internetu: osoba zamieszczająca na publicznym forum napastliwe, kontrowersyjne, ośmieszające innych wypowiedzi, których celem jest wywołanie dyskusji i skupienie uwagi na autorze

tron /trɔ̃n/ (n)
taht
  fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;

tropiciel (n)
izci
  (łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę
  (kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę;

troska /ˈtrɔska/ (n)
dikkat
  chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro

troskliwy /trɔsˈklʲivɨ/ (adj)
anlayışlı
  wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój

trubadur (n)
trubadur
  (historia, historyczny, historycznie) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;

trucizna /truˈʨ̑izna/ (n)
zehir
  (toksykologia) substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudność /ˈtrudnɔɕʨ̑/ (n)
zorluk
  coś, co jest trudne
  przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
  właściwość rzeczy trudnych

trudny /ˈtrudnɨ/ (adj)
zor
  niełatwy do zrozumienia
güç, müşkül, zor
  taki, którego wykonanie wymaga wysiłku

truizm /ˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
apaçık gerçek
  wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego

trujący /truˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
zehirli
  taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna /ˈtrũmna/ (n)
tabut
  zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trup /trup/ (n)
ceset, kadavra
  ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

truskawka /truˈskafka/ (n)
çilek
  (botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)

truskawkowy /ˌtruskafˈkɔvɨ/ (adj)
çilekli
  przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek

truteń /ˈtrutɛ̃ɲ/ (n)
bodat
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;

trwać /tr̥faʨ̑/ (v)
sürmek
  istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
  pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

trwałość /ˈtr̥fawɔɕʨ̑/ (n)
kalıcılık, dayanıklılık
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: trwały

tryb /trɨp/ (n)
kip
  (językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;

tryb przypuszczający /ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
koşul bileşik zamanı
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie;

tryb rozkazujący /ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
emir kipi
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

trybula /trɨˈbula/ (n)
frenk maydanozu
  (botanika, botaniczny) Anthriscus, rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych, o wiotkich, pierzastych liściach przypominających nać pietruszki, o zapachu anyżku;

trybunał (n)
mahkeme
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instancja orzekająca, kolegium sądowe;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kolegium sędziowskie o szczególnych uprawnieniach

trygonometria (n)
trigonometri
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

tryktrak /ˈtrɨktrak/ (n)
tavla
  rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy;

tryliard /ˈtrɨlʲjart/ (n)
sekstilyon
  liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021;

trylion /ˈtrɨlʲjɔ̃n/ (n)
trilyon
  liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 = 1018;

trylogia (n)
üçleme
  cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

trymestr /ˈtrɨ̃mɛstr̥/ (n)
trimester
  (urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach

trymować /trɨ̃ˈmɔvaʨ̑/ (v)
ayarlamak
  (kynologia, kynologiczny) usuwać martwą sierść psa w celach estetycznych i pielęgnacyjnych

trzcina /ˈṭʃʲʨ̑ĩna/ (n)
kamış
  (botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

trzcina cukrowa (n)
şeker kamışı
  (rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzewikodziób /ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up/ (n)
pabuç gagalı, pabuç gagalı leylek
  (ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć /ṭʃɛʨ̑/ (v)
dokundurmak
  naciskając, pocierać
  pocierać sobą o coś

trzeźwy /ˈṭʃɛʑvɨ/ (adj)
ayık
  niepijany
  kierujący się rozumem, rozsądkiem

trzmiel /ṭʃmʲjɛl/ (n)
yabanarısı, tüylü arı
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad /ṭʃmʲjɛˈlɔjat/ (n)
bayağı arı şahini
  (ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel zwyczajny /ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (n)
Sarı kiraz kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzonowiec (n)
azı dişi
  (anatomia, anatomiczny) tylny ząb służący do miażdżenia pokarmu;

trzustka /ˈṭʃustka/ (n)
pankreas
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzykrotka /ṭʃɨˈkrɔtka/ (n)
telgraf çiçeği
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

trzymać /ˈṭʃɨ̃maʨ̑/ (v)
tutmak
  chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać

trzynastokąt (n)
onüçgen
  (geometria) wielokąt o trzynastu bokach

trzęsienie ziemi /ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
deprem, zelzele, yer sarsıntısı
  (geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trójkąt /ˈtrujkɔ̃nt/ (n)
üçgen
  (geometria) wielokąt mający trzy boki;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką;

trójkąt prostokątny (n)
dik üçgen
  (geometria) trójkąt z jednym z kątów wewnętrznych prostym

trójskok /ˈtrujskɔk/ (n)
üç adım atlama
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójwymiarowy /ˌtrujvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ/ (adj)
üç boyutlu
  mający trzy wymiary (najczęściej: długość, szerokość i wysokość)

trójząb /ˈtrujzɔ̃mp/ (n)
trident
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trąba /ˈtrɔ̃mba/ (n)
hortum
  (zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);

trąba powietrzna (n)
kasırga
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;

trąbka /ˈtrɔ̃mpka/ (n)
trompet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trąd /trɔ̃nt/ (n)
cüzzam
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik /ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik/ (n)
akne
  (medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok

trębacz (n)
trompetçi
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na trąbce

trędowaty /ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ/ (n)
cüzzamlı
  (medycyna, medyczny) osoba chora na trąd

tu /tu/ (pronoun)
burada
  …miejsce, w którym znajduje się mówiący

tuf /tuf/ (n)
tüf
  (geologia, geologiczny) rodzaj skały osadowej, składającej się z materiału piroklastycznego;

tugrik /ˈtuɡrʲik/ (n)
tögrög
  (jednostka monetarna) waluta Mongolii;

tukan /ˈtukãn/ (n)
tukan
  (ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tul /tul/ (n)
tulyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tulipan /tuˈlʲipãn/ (n)
lale
  (botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tundra /ˈtũndra/ (n)
tundra
  (geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;

tunel /ˈtũnɛl/ (n)
tünel
  (budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;
  (informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;

tunguski (adj)
Tunguzca
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami tunguskimi
  związany z Tunguzami, dotyczący Tunguzów

tur /tur/ (n)
yaban öküzü
  (zoologia, zoologiczny) Bos primigenius, wymarły gatunek ssaka z rodziny wołowatych;

turban /ˈturbãn/ (n)
türban, sarık
  męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turbina /turˈbʲĩna/ (n)
türbin
  (technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (adj)
Türk, Türkçe
  odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (n)
Türkçe, Türk dil, Türkiye Türkçesi
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Turcji;

turkawka /turˈkafka/ (n)
üveyik
  (ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia turtur, średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;

turkijski (adj)
Türk
  odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.;

turkmeński /turkˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Türkmen
  odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkmeński /turkˈmɛ̃j̃sʲci/ (n)
Türkmen
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Turkmenistanu;

turkus /ˈturkus/ (n)
firuze
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej;

turkusowy /ˌturkuˈsɔvɨ/ (adj)
firuze, turkuaz
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem
turkuaz, türkuvaz
  (książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu

turniej (n)
turnuva
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie;
  (sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;

turysta /tuˈrɨsta/ (n)
turist
  osoba uprawiająca turystykę

turystyczny /ˌturɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
turistik
  związany z turystyką lub turystami

turystyka /tuˈrɨstɨka/ (n)
turizm
  wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

tusz do rzęs /ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s/ (n)
rimel
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka

tutor /ˈtutɔr/ (n)
lala
  opiekun studentów na wyższych uczelniach, adiunkt kierujący indywidualnie ich pracą

tuwiński (n)
Tuva Türkçesi
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy

tuzin /ˈtuʑĩn/ (n)
düzine
  (jednostka miary) 12 sztuk

tuńczyk /ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
ton balığı, orkinos
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

twardy /ˈtfardɨ/ (adj)
sert
  nie miękki, nieuginający się pod naciskiem

twarz /tfaʃ/ (n)
yüz, çehre
  przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twarzą w twarz /ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ/ (adv)
yüz yüze
  bezpośrednio

twaróg /ˈtfaruk/ (n)
kesmik, lor
  (spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdzenie /tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
teorem
  zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś

twierdzić /ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑/ (v)
iddia etmek
  zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

tworzyć /ˈtfɔʒɨʨ̑/ (v)
oluşturmak
  budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twórczość /ˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
yaratıcılık
  aktywność opierająca się na tworzeniu, byciu kreatywnym
yapıtlar
  dzieła; prace tworzone przez kogoś, ogół dorobku twórczego; dorobek artystyczny; 'biesiady'; akt

twórczy /ˈtfurʧ̑ɨ/ (adj)
yaratıcı
  taki, który ma zdolność tworzenia, tworzy lub prowadzi do tworzenia

ty /tɨ/ (personalPronoun)
sen
  (gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański /ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci/ (n)
Tibetçe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tydzień /ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
hafta
  okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
  każdy okres siedmiu dni

tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (n)
kaplan
  (zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tykwa (n)
sukabağı
  (botanika, botaniczny) roślina o dyniowatych owocach, uprawiana w tropikach

tylko /ˈtɨlkɔ/ (particle)
sadece
  oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tylne światło (n)
arka lamba
  lampa sygnalizacyjna umieszczona z tyłu pojazdu

tymczasowy /ˌtɨ̃mʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
geçici
  taki, który trwa tylko jakiś czas

tymianek /tɨ̃ˈmʲjãnɛk/ (n)
kekik
  (botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa

tympanon /tɨ̃mˈpãnɔ̃n/ (n)
kulak davulu
  (architektura, architektoniczny) gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu;
  (architektura, architektoniczny) półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu

tynkarz /ˈtɨ̃ŋkaʃ/ (n)
sıvacı
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (budownictwo) murarz będący specjalistą w zakresie tynkowania

tynktura /tɨ̃ŋkˈtura/ (n)
tentür
  (heraldyka, heraldyczny) barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł;

typ /tɨp/ (n)
tip
  (potocznie, potoczny) podejrzany mężczyzna

typografia /ˌtɨpɔˈɡrafʲja/ (n)
tipografi
  technika druku wypukłego, drukarstwo;

typowy /tɨˈpɔvɨ/ (adj)
kopya
  często spotykany

tyrania (n)
zulüm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyrystor (n)
tristör
  przyrząd półprzewodnikowy stosowany w układach prostowniczych, przekaźnikowych i przełączających;

tysiąc /ˈtɨɕɔ̃nʦ̑/ (n)
bin
  lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo

tysiąclecie /ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
binyıl
  tysiąc lat

tytan /ˈtɨtãn/ (n)
titanyum, titan
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytoń /ˈtɨtɔ̃ɲ/ (n)
tütün
  suszone liście tytoniu (1.1);
  (botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł /ˈtɨtuw/ (n)
başlık
  napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
  zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tête-à-tête (adv)
yüz yüze
  (książkowy) sam na sam

tête-à-tête (n)
yüz yüze
  (książkowy) spotkanie dwóch osób

tęcza /ˈtɛ̃n͇ʧ̑a/ (n)
gökkuşağı, ebem kuşağı
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczowy /tɛ̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
gökkuşağı renginde
  taki, który ma kolory tęczy
  związany z tęczą, dotyczący tęczy

tęczówka /tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka/ (n)
iris
  (anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tępy /ˈtɛ̃mpɨ/ (adj)
kör
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny
  nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

tęsknić /ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑/ (v)
özlemek
  odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię

tęsknota /tɛ̃w̃sˈknɔta/ (n)
hasret, özlem
  uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tężec (n)
tetanoz, kazıklı humma
  (medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tło /twɔ/ (n)
arka
  dalszy widok np. obrazu, dalszy plan

tłuczek /ˈtwuʧ̑ɛk/ (n)
tokmak
  narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy

tłuczek do ziemniaków /ˈtwuʧ̑ɛɡ ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf/ (n)
patates ezici
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie do ręcznego rozgniatania ziemniaków po ugotowaniu

tłum /twũm/ (n)
kalabalık
  duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz /ˈtwũmaʧ̑/ (n)
mütercim
  osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie /ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
tercüme
  jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku
  (rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczyć /twũˈmaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
çevirmek
  wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłumik (n)
susturucu
  (technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;

tłusty czwartek /ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk/ (n)
Tövbe Salısı
  (etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;

tłuszcz /twuʃʧ̑/ (n)
yağ
  (spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;
  (chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;

ubezpieczenie /ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
sigorta
  zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubezpieczenie na życie /ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
hayat sigortası
  (urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;

ubiegły /uˈbʲjɛɡwɨ/ (adj)
geçmiş
  zeszły, miniony, poprzedni, ostatni

ubierać /uˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
giymek
  zakładać, wkładać ubranie lub obuwie

ubogi /uˈbɔɟi/ (adj)
yoksul
  posiadający mało dóbr materialnych

ubranie /uˈbrãɲɛ/ (n)
giysi
  wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ubój (n)
kesim
  zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa

ucho /ˈuxɔ/ (n)
kulak
  (anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
  małżowina uszna

ucho wewnętrzne /ˈuxɔ vɛvˈnɛ̃nṭʃnɛ/ (n)
iç kulak
  (anatomia, anatomiczny) część ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

ucho środkowe /ˈuxɔ ɕrɔtˈkɔvɛ/ (n)
orta kulak
  (anatomia, anatomiczny) część ucha, w której znajdują się kosteczki słuchowe i trąbka Eustachiusza;

uchodźca /uˈxɔʨ̑ʦ̑a/ (n)
mülteci
  osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

ucieczka /uˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
firar, kaçış
  szybkie uciekanie skądś lub przed czymś

ucieleśnienie (n)
canlı örnek, cisimleşme, kişileşme
  to, co uzyskuje realny kształt

uciążliwy /ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ/ (adj)
ağır
  taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

uczciwość /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
doğruluk
  uczciwe zachowanie

uczciwy /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ/ (adj)
dürüst, hilesiz, namuslu
  (o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

uczestnictwo /ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʦ̑tfɔ/ (n)
katılım
  fakt uczestniczenia w czymś; branie / wzięcie udziału w czymś

uczestnik /uˈʧ̑ɛstʲɲik/ (n)
katılımcı
  osoba biorąca w czymś udział

uczeń /ˈuʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
öğrenci
  (edukacja, edukacyjny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;

uczony /uˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
âlim
  gruntownie wykształcony w swojej dziedzinie
  poparty lub nacechowany wiedzą

uczony /uˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (n)
âlim
  osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem

uczucie /uˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
duygu, his
  stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczyć /ˈuʧ̑ɨʨ̑/ (v)
öğretmek
  przekazywać komuś wiedzę
öğrenmek
  zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności

udany /uˈdanɨ/ (adj)
muvaffak
  zakończony powodzeniem; niezakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

udaremniać (v)
bozmak, mahvetmek
  sprawiać, że coś staje się daremne; nie dopuszczać do czegoś

udawać /uˈdavaʨ̑/ (v)
kandırmak
  postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego

udmurcki (adj)
Udmurtça
  odnoszący się do Udmurcji lub Udmurców

udmurcki (n)
Udmurtça
  (językoznawstwo, językoznawczy) język udmurcki

udo /ˈudɔ/ (n)
but, uyluk
  (anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

ufać /ˈufaʨ̑/ (v)
güvenmek
  być przekonanym, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego
  być przekonanym, że czyjeś słowa, informacje (i tym podobne, i temu podobne) są prawdziwe
  być przekonanym, że ktoś posiada jakieś umiejętności, zdolności (i tym podobne, i temu podobne) i potrafi je odpowiednio wykorzystać
  mieć nadzieję lub być pewnym, że coś się stanie

ugarycki (adj)
Ugaritçe
  związany z Ugaritem, dotyczący Ugaritu

ugarycki (n)
Ugaritçe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język ugarycki;

ugrofiński /ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
fin-ugor
  dotyczący Ugrofinów

ujemny /uˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
eksi
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ujgurski /ujˈɡursʲci/ (adj)
Uygur
  dotyczący Ujgurów albo Ujgurii

ujgurski /ujˈɡursʲci/ (n)
Uygur
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach

ujrzeć /ˈujʒɛʨ̑/ (v)
bakmak
  zobaczyć

ujście /ˈujɕʨ̑ɛ/ (n)
ağız
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

ukamienowanie /ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
recm
  forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia;

ukaranie (n)
ceza
  (rzeczownik odczasownikowy) od ukarać

ukleja /ukˈlɛja/ (n)
inci balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

ukończyć /uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
tamamlamak
  sprawić, że coś zostaje zrobione w całości

ukrainizacja (n)
ukraynalılaştırma
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) przyswajanie lub narzucanie kultury ukraińskiej i języka ukraińskiego;

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (adj)
Ukraynaca
  odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (n)
Ukraynaca, Ukrayince, Ukraynca
  (językoznawstwo, językoznawczy) wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukryty /uˈkrɨtɨ/ (adj)
gizli
  taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić

ukrywać /uˈkrɨvaʨ̑/ (v)
gizlemek
  schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim
  nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś o ważnego

układ nerwowy (n)
sinir sistemi
  (anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ/ (n)
periyodik cetvel
  zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf/ (n)
periyodik tablo, periyodik cetvel
  (chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

ul /ul/ (n)
arı kovanı, kovan
  (pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ulewa /uˈlɛva/ (n)
sağanak
  deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

ulga /ˈulɡa/ (n)
muafiyet
  (ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat
iç rahatlığı
  poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu

ulica /uˈlʲiʦ̑a/ (n)
sokak, cadde
  (urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

ulotka /uˈlɔtka/ (n)
broşür
  niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ultimatum /ˌultʲĩˈmatũm/ (n)
ültimatom
  oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;

ultradźwięk (n)
ultrason
  (fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

ultrafiolet /ˌultraˈfʲjɔlɛt/ (n)
morötesi
  (fizyka, fizyczny) niewidzialne dla oka promieniowanie elektromagnetyczne – o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie; wywołuje m.in. fluorescencję i opalanie się skóry ludzkiej;

ultrafioletowy /ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
morötesi
  (fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem

ultramaryna (n)
lacivert
  odcień niebieskiego taki jak ultramaryna (1.1)

ultrasonografia (n)
ultrasonografi
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków;

ulubieniec (n)
gözde
  ktoś, kto jest bardzo lubiany i wyróżniany przez kogoś

ulubiony /ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ/ (adj)
gözde
  najbardziej lubiany

umierać /ũˈmʲjɛraʨ̑/ (v)
ölmek
  kończyć swoje życie, przestawać żyć

umlaut /ˈũmlawt/ (n)
umlaut
  (językoznawstwo, językoznawczy) przegłos
  znak przegłosu – dwie kropki nad literą

umowa /ũˈmɔva/ (n)
sözleşme
  wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umrzeć /ˈũmʒɛʨ̑/ (v)
ölmek
  skończyć życie

umysł /ˈũmɨsw̥/ (n)
akıl
  siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

umywalka /ˌũmɨˈvalka/ (n)
lavabo
  urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

uncja (n)
ons
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unikatowy /ˌũɲikaˈtɔvɨ/ (adj)
eşsiz
  niepowtarzalny, wyjątkowy, szczególny

unikać /ũˈɲikaʨ̑/ (v)
kaçınmak
  starać się nie mieć kontaktu z czymś, trzymać się z daleka od czegoś

uniwersalny /ˌũɲivɛrˈsalnɨ/ (adj)
evrensel
  obejmujący całość

uniwersytet /ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt/ (n)
üniversite
  (edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

uparty /uˈpartɨ/ (adj)
inatçı
  (o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu (v)
bir taşla iki kuş vurmak
  załatwić dwie sprawy jednocześnie

upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu (idiom)
bir taşla iki kuş vurmak
  załatwić dwie sprawy przy jednej okazji, odnieść podwójną korzyść

upokorzenie (n)
aşağılama
  wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upośledzenie /ˌupɔɕlɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
engel
  stan ograniczenia w funkcjonowaniu jakiegoś narządu, organu ciała lub jego czynności

uproszczenie /ˌuprɔʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
basitleştirme
  (rzeczownik odczasownikowy) od uprościć

uprzedzenie /ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
ön yargı
  nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

uprzejmość /uˈpʃɛjmɔɕʨ̑/ (n)
ihsan
  uprzejmy, grzeczny i życzliwy stosunek do ludzi

uprząż (n)
koşum
  (technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś
  (zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu

uran /ˈurãn/ (n)
uranyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

uran zubożony (n)
zayıflatılmış uranyum
  (chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;

uraz /ˈuras/ (n)
sakatlık
  uszkodzenie ciała

uraza /uˈraza/ (n)
garez
  niechęć, żal do kogoś

urdu /ˈurdu/ (n)
Urduca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;

urlop /ˈurlɔp/ (n)
izin
  dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urlop macierzyński (n)
analık izni
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop płatny przysługujący kobiecie, będącej w trakcie zatrudnienia, w związku z urodzeniem dziecka

urlop ojcowski /ˈurlɔp ɔjˈʦ̑ɔfsʲci/ (n)
babalık izni
  (potocznie, potoczny) urlop, z którego korzysta ojciec noworodka lub niemowlęcia w celu sprawowania nad nim opieki
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop udzielany ojcu dziecka w wymiarze do 2 tygodni, przysługujący do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia albo urlop udzielany ojcu dziecka przysposobionego

uroczy /uˈrɔʧ̑ɨ/ (adj)
alımlı, hoş
  pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący

uroczystość /ˌurɔˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
bayram
  uroczyste obchodzenie jakiegoś święta, wydarzenia itp.

urodzenie /ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
doğum
  (rzeczownik odczasownikowy) od urodzić

urodziny /ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
doğum günü, yaş günü
  rocznica dnia narodzin

urodzić /uˈrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
doğurmak
  aspekt dokonany od: rodzić

urologia /ˌurɔˈlɔɟja/ (n)
üroloji
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

urwisko /urˈvʲiskɔ/ (n)
uçurum
  stroma ściana skalna

urządzenie /ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
aygıt
  mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

urzędnik /uˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
devlet memuru
  osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

usilny (adj)
kuvvetli
  taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

uspokajać /ˌuspɔˈkajäʨ̑/ (v)
yatıştırmak
  przywracać spokój, utulać, łagodzić, usuwać obawy, zdenerwowanie

usta /ˈusta/ (n)
ağız
  (anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustawa /uˈstava/ (n)
yasa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

ustnie (adv)
ağızdan ağıza
  komunikując się słowami wymawianymi

ustny /ˈustnɨ/ (adj)
sözlü
  dotyczący ust, związany z ustami
  wyrażony, przekazany za pomocą ust

usuwać /uˈsuvaʨ̑/ (v)
silmek
  (informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.
çıkarmak
  sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było

uszanka /uˈʃãnka/ (n)
uşanka
  (odzieżownictwo) (potocznie, potoczny) ciepła czapka z klapami chroniącymi uszy od mrozu;

usługa /uˈswuɡa/ (n)
hizmet
  działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi

utopia /uˈtɔpʲja/ (n)
ütopya
  nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utrudniać /uˈtrudʲɲäʨ̑/ (v)
zorlaştırmak
  sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

uwaga /uˈvaɡa/ (n)
dikkat
  skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą

uwertura /ˌuvɛrˈtura/ (n)
overtür
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

uwielbiać /uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑/ (v)
sevmek
  otaczać kogoś miłością

uwodzić /uˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
ayartmak
  porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś

uwzględniać (v)
göz önünde bulundurmak
  brać pod uwagę

uzależnienie /ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
bağımlılık
  (psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzasadniony (adj)
hakkı olma
  oparty na słusznych podstawach, mający obiektywne uzasadnienie

uzbecki /uzˈbɛʦ̑ʲci/ (adj)
Özbek
  odnoszący się do Uzbekistanu lub jego obywateli (Uzbekistańczyków)
Özbekçe
  odnoszący się do Uzbeków

uzbecki /uzˈbɛʦ̑ʲci/ (n)
Özbekçe
  język urzędowy Uzbekistanu;

uzurpować /ˌuzurˈpɔvaʨ̑/ (v)
gasbetmek
  bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać

ułamek /uˈwãmɛk/ (n)
kesir
  (matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)

ułatwiać /uˈwatfʲjäʨ̑/ (v)
kolaylaştırmak
  sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze

uśmiech /ˈuɕmʲjɛx/ (n)
gülümseme, tebessüm
  zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się /uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
gülümsemek
  wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

użytkowanie /ˌuʒɨtkɔˈvãɲɛ/ (n)
intifa hakkı
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczone prawo rzeczowe;

użytkownik /ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik/ (n)
kullanıcı
  osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używać /uˈʒɨvaʨ̑/ (v)
kullanmak
  korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

vlog /vlɔk/ (n)
vlog
  blog złożony z zapisów wideo, najczęściej krótkich filmików, w których autor wypowiada się na aktualne tematy lub opowiada o wydarzeniach ze swojego życia

w /f/ /v/ /vu/ (preposition)
karşı
  …określający kierunek czynności
içinde
  …określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)
  …określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności
  …określający ilość lub liczbę elementów
  …określający stan podmiotu
  …określający ubiór
  …określający wzór na materiale, kształt czegoś

w mgnieniu oka /ˈv‿mʲɟɲɛ̇̃ɲu ˈɔka/ (adv)
göz açıp kapayıncaya kadar
  (potocznie, potoczny) bardzo szybko

w przybliżeniu (adv)
yaklaşık
  blisko, ale niedokładnie tak

wacha /ˈva.xa/ (n)
vahu
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acanthocybium solandri, gatunek ryby morskiej, zaliczanej do rodziny makrelowatych

wachlarz /ˈvaxlaʃ/ (n)
yelpaze
  ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto;

wachta (n)
nöbet
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) grupa marynarzy pełniących służbę
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) służba pełniona przez marynarza na statku

wada /ˈvada/ (n)
hata
  ujemna cecha charakteru

waga /ˈvaɡa/ (n)
terazi, baskül
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru ciężaru;

waga ciężka (n)
ağır sıklet
  (sport, sportowy) najwyższa kategoria wagowa w sportach walki;

wagon /ˈvaɡɔ̃n/ (n)
araba
  (kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wahadło (n)
sarkaç, pandül
  ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wakacje /vaˈkaʦ̑ʲjɛ/ (n)
tatil
  okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

walabia (n)
valabi
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Wallabia Trouessart, rodzaj torbacza z podrodziny kangurów;

walczyć /ˈvalʧ̑ɨʨ̑/ (v)
savaşmak
  toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walec /ˈvalɛʦ̑/ (n)
silindir
  (matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;
  przedmiot w kształcie walca (1.2)

walet /ˈvalɛt/ (n)
bacak
  (termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

walizka /vaˈlʲiska/ (n)
bavul, valiz
  rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić konia /ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa/ (v)
istimna yapmak
  (wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka /ˈvalka/ (n)
savaş
  siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu

walkiria (n)
valkür
  (mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;

waloński (adj)
Valonca
  związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

waloński (n)
Valonca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język waloński;

waluta /vaˈluta/ (n)
para birimi
  (bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;
  (potocznie, potoczny) łatwo wymienialny (w danym kraju) środek płatniczy (w Polsce np.: dolar, euro, (dawniej, dawny) marka)
  wymienialny środek płatniczy

wampir /ˈvãmpʲir/ (n)
vampir
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;
  (zoologia, zoologiczny) gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

wanad /ˈvãnat/ (n)
vanadyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wanilia /vãˈɲilʲja/ (n)
vanilya
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

wanilina (n)
vanilin
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

waniliowy /ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ/ (adj)
vanilya
  (przymiotnik) od: wanilia

wanna /ˈvãnːa/ (n)
küvet, banyo küveti
  duże naczynie do kąpieli

wapień /ˈvapʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
kireç taşı
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapno (n)
kireç
  (chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapń /vapʲɲ̊/ (n)
kalsiyum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

waran z Komodo (n)
Komodo ejderi
  (herpetologia, herpetologiczny) Varanus komodoensis Ouwens, drapieżny gad z rodziny waranów zamieszkujący wyspy Archipelagu Sundajskiego;

warcaby (n)
dama
  gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy identycznymi bierkami na planszy;

warchlak /ˈvarxlak/ (n)
domuz yavrusu
  młode świni domowej w pierwszym roku życia

warfaryna (n)
varfarin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K

warga /ˈvarɡa/ (n)
dudak
  (anatomia, anatomiczny) parzysty fałd skórny ograniczający usta;

wariant /ˈvarʲjãnt/ (n)
varyant
  inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

wariat /ˈvarʲjat/ (n)
deli, budala
  (potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie

warkocz /ˈvarkɔʧ̑/ (n)
örgü
  (fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów
  coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)

warstwa /ˈvarstfa/ (n)
tabaka
  każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn

warstwowy /varˈstfɔvɨ/ (adj)
ince tabakalı, tabakalı
  złożony z warstw

warsztat /ˈvarʃtat/ (n)
atölye
  (rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej
  (motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi

wart /vart/ (adj)
değerinde
  posiadający pewną wartość

wartość /ˈvartɔɕʨ̑/ (n)
değer, kıymet
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
  kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
  określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
  zwykle lm zasada moralna, przekonanie

warunek /vaˈrũnɛk/ (n)
şart
  ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

warzywniak /vaˈʒɨvʲɲak/ (n)
manav
  mały sklep, budka lub stragan z warzywami i owocami

warzywo /vaˈʒɨvɔ/ (n)
sebze
  roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

wasz /vaʃ/ (pronoun)
sizin
  2. (osoba) lm

wat /vat/ (n)
watt
  (fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata /ˈvata/ (n)
pamuk
  masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;

wata cukrowa /ˈvata ʦ̑uˈkrɔva/ (n)
pamuk şekeri, pamuk helvası
  (spożywczy) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

wawrzyn /ˈvavʒɨ̃n/ (n)
defne
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych;
  (historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu (1.1) będący symbolem zwycięstwa i chwały w starożytnej Grecji i Rzymie
  (przenośnie, przenośnia) nagroda, którą przyznaje się za wybitne osiągnięcia w pewnej dziedzinie

wazektomia /ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
vasektomi
  (medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

wazelina (n)
vazelin
  (chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon /ˈvazɔ̃n/ (n)
vazo
  ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wałach /ˈvawax/ (n)
iğdiş at
  (jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

wałek do ciasta /ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta/ (n)
merdane, oklava
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

ważka /ˈvaʃka/ (n)
yusufçuk, kızböceği
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważność /ˈvaʒnɔɕʨ̑/ (n)
önem
  cecha tego, co ważne, mające duże znaczenie

ważny /ˈvaʒnɨ/ (adj)
mühim, önemli
  mający duże znaczenie
geçerli
  mający moc prawną, obowiązujący

ważyć /ˈvaʒɨʨ̑/ (v)
tartmak
  określać czyjś ciężar za pomocą wagi
  ostrożnie, powoli podejmować decyzję, wybierać coś
  mieć jakiś ciężar, masę

wchodzić /ˈfxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
girmek
  wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.
  rozpoczynać grę, np. na boisku, w karty
  stawać się członkiem czegoś
  stawać się elementem zbioru, elementem składowym
  wspinać się, iść w górę
  wstępować na coś nogą (nogami)

wczesny /ˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
erken
  taki, który jest u swojego początku
  występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory

wcześniactwo /fʧ̑ɛɕˈɲaʦ̑tfɔ/ (n)
erken doğum
  (medycyna, medyczny) urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży

wcześnie /ˈfʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
erken
  podczas początkowego etapu trwania czegoś

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
dün
  w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (n)
dün
  dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego

wczorajszy /fʧ̑ɔˈrajʃɨ/ (adj)
dünkü
  taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego

wdowa /ˈvdɔva/ (n)
dul
  kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowiec /ˈvdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
dul
  mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdowieństwo (n)
dulluk
  bycie wdową lub wdowcem

wdzięczność /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
şükür, şükran
  uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
minnettar, müteşekkir
  pełen wdzięczności

weber /ˈvɛbɛr/ (n)
weber
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

weekend (n)
hafta sonu
  sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

weganin /vɛˈɡãɲĩn/ (n)
vegan
  człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganizm /vɛˈɡãɲism̥/ (n)
veganizm, veganlık
  styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

wegetarianizm /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
vejeteryenlik
  sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
vejetaryen
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
  związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

wehikuł czasu /vɛˈxʲikuw ˈʧ̑asu/ (n)
zaman makinası
  fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie;

wejście /ˈvɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
giriş
  miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć
  czynność pojawienia się
  czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca
  pojawienie się

weksylologia /ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja/ (n)
veksilloloji, bayrak bilimi
  nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

wektor /ˈvɛktɔr/ (n)
vektör
  (biologia, biologiczny) organizm lub cząsteczka zdolna do przeniesienia fragmentu DNA do komórki biorcy;
  (geometria) (fizyka, fizyczny) obiekt będący wielkością określoną przez wartość liczbową (moduł), zwrot i kierunek, ale bez punktu zaczepienia;
  (geometria) (fizyka, fizyczny) para punktów, przedstawiana geometrycznie w postaci odcinka ze strzałką;
  (informatyka, informatyczny) sposób, w jaki można zainfekować urządzenie
  (informatyka, informatyczny) tablica jednowymiarowa;
  (matematyka, matematyczny) w szerszym znaczeniu: element przestrzeni liniowej, czyli obiekt, który może być skalowany i dodawany;
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) organizm przenoszący pasożyta lub drobnoustrój zakaźny;

welin /ˈvɛlʲĩn/ (n)
tirşe
  dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry;

welomobil (n)
velomobil
  (transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem

wenecki /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci/ (adj)
Venedikçe
  odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

wenecki /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci/ (n)
Venedikçe
  (językoznawstwo, językoznawczy) zespół dialektów używanych w północno-wschodnich Włoszech;

wentyl (n)
supap
  zawór doprowadzający i odprowadzający powietrze (np. w piłce lub w kole)

wentylacja (n)
havalandırma
  (technologia, technika, techniczny) wymiana powietrza w pomieszczeniach lub maszynach

wentylator /ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr/ (n)
vantilatör
  (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

weranda /vɛˈrãnda/ (n)
veranda, hayat
  (architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach

werbel /ˈvɛrbɛl/ (n)
trampet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku;

wermut (n)
vermut
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;

wers /vɛrs/ (n)
dize
  podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu

wersalka /vɛrˈsalka/ (n)
çekyat
  rozkładane łóżko, które po złożeniu tworzy kanapę

wersja /ˈvɛrsʲja/ (n)
versiyon, sürüm
  jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

wesoło /vɛˈsɔwɔ/ (adv)
neşeli
  w pogodnym nastroju

wesoły /vɛˈsɔwɨ/ (adj)
neşeli
  taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny

westfalski (adj)
Vestfalya
  związany z Westfalią lub Westfalczykami, dotyczący Westfalii

wesz /vɛʃ/ (n)
bit
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

weteran /vɛˈtɛrãn/ (n)
gazi, savaş malulü, tecrübeli
  (wojskowość, wojskowy) stary, zasłużony w boju żołnierz

weterynarz /ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ/ (n)
baytar
  (weterynaria, weterynaryjny) lekarz leczący zwierzęta;

wewnątrz /ˈvɛvnɔ̃nṭʃ/ (adv)
içerde
  (przenośnie, przenośnia) w sobie, w duszy

wewnątrz /ˈvɛvnɔ̃nṭʃ/ (preposition)
içerde
  w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnętrzny /vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
iç
  taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezyr /ˈvɛzɨr/ (n)
sadrazam
  najważniejszy urzędnik na dworze kalifów;

wełna /ˈvɛwna/ (n)
yün
  sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów
  (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)

wgłębienie /vɡwɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
çukur
  wklęsłość, dołek

whisky (n)
viski
  (spożywczy) mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

wiadomości /ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕʨ̑i/ (n)
haberler
  telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny

wiadomość /vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
haber
  nowina, informacja

wiadro /ˈvʲjadrɔ/ (n)
kova
  walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt /ˈvʲjadukt/ (n)
viyadük
  (urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiano /ˈvʲjãnɔ/ (n)
başlık
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma zapisywana żonie przez męża, równa sumie posagu;
  (przestarzałe, przestarzały) posag, wyprawa panny młodej

wiara /ˈvʲjara/ (n)
inanç, iman
  (książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie
inanç, güven
  przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych

wiata /ˈvʲjata/ (n)
gölgelik
  budowla niekiedy ze ściankami, z zadaszeniem opartym na słupach, nad peronami, parkingami, przystankami;

wiatr /vʲjatr̥/ (n)
rüzgâr, yel, rüzgar
  (meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatr słoneczny (n)
güneş rüzgârı
  (astronomia, astronomiczny) wydobywający się ze Słońca strumień plazmy;

wiatraczek /vʲjaˈtraʧ̑ɛk/ (n)
rüzgar gülü
  zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one;

wiatrak /ˈvʲjatrak/ (n)
yel değirmeni
  (budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;

wiatrowskaz /vʲjaˈtrɔfskas/ (n)
rüzgâr gülü
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru;

wibracja (n)
titreşim
  drganie o dużej częstotliwości

wibrator (n)
vibratör
  (seksuologia, seksuologiczny) wibrujące akcesorium imitujące męski członek, wykorzystywane do stymulacji narządów płciowych;

wicehrabia (n)
vikont
  arystokrata noszący tytuł niższy niż tytuł hrabiego

wicekról (n)
kral naibi
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;

wiceprezydent (n)
başkan yardımcısı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zastępca prezydenta

widelec /vʲiˈdɛlɛʦ̑/ (n)
çatal
  ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;
  (środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) element konstrukcji roweru, na którym mocuje się oś koła;

wideo (n)
video
  (technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;

wideoklip /ˌvʲidɛˈɔklʲip/ (n)
video klip
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu

widmo /ˈvʲidmɔ/ (n)
tayf
  (fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;
  (matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;

widok /ˈvʲidɔk/ (n)
görme
  widziana przestrzeń, krajobraz

widokówka /ˌvʲidɔˈkufka/ (n)
kartpostal
  karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku;

widz /vʲiʦ̑/ (n)
seyirci
  osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzieć /ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
görmek
  odbierać bodźce wzrokowe
  spotykać się
  mieć dany pogląd na coś/kogoś

widły /ˈvʲidwɨ/ (n)
yaba
  narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wieczne pióro (n)
dolma kalem
  przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki;

wiecznie /ˈvʲjɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ebediyen, sonsuza dek
  bez ograniczenia w czasie

wieczność /ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
sonsuzluk
  (książkowy) nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

wieczorem /vʲjɛˈʧ̑ɔrɛ̃m/ (adv)
akşamları
  gdy zapada zmierzch

wieczorny /vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ/ (adj)
akşam
  odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia

wieczór /ˈvʲjɛʧ̑ur/ (n)
akşam
  część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski /ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci/ (n)
bekarlığa veda partisi
  zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedeńczyk /vʲjɛˈdɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Viyanalı
  mieszkaniec Wiednia

wiedeński /vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Viyana
  odnoszący się do Wiednia, związany z Wiedniem

wiedza /ˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
bilgi, bilim
  ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
bilmek anlamak, bilmek
  mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiedźma /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma/ (n)
cadaloz
  (etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami
  (etnografia, etnograficzny) w dawnych wierzeniach: kobieta, która ma wiedzę (głównie o leczeniu ludzi, przyrodzie i magii), określenie neutralne;
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta stara, brzydka, kłótliwa

wiek /vʲjɛk/ (n)
yaş
  czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
asır, yüzyıl
  sto lat;

wielbłąd /ˈvʲjɛlbwɔ̃nt/ (n)
deve, hecin
  (zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wielbłądnik (n)
deveci
  poganiacz wielbłądów

wiele /ˈvʲjɛlɛ/ (adv)
çok
  dużo, w dużym stopniu, zakresie

wiele /ˈvʲjɛlɛ/ (indefinitePronoun)
çok
  duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielki /ˈvʲjɛlʲci/ (adj)
büyük
  o nadzwyczaj dużych rozmiarach
  bardzo ważny, znaczący
  o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
  o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu

wielkie księstwo (n)
grandüklük
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;

wielkomocarstwowy (adj)
büyük güç
  (książkowy) odnoszący się do wielkich mocarstw, dotyczący wielkiego mocarstwa, właściwy wielkiemu mocarstwu

wielkość /ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑/ (n)
boyut
  rozmiary czegoś
  cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność
  właściwość, którą można zmierzyć

wielojęzyczność (n)
çokdillilik
  (językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co wielojęzyczne

wielojęzyczny /ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
çokdilli
  napisany w wielu językach
  posługujący się wieloma językami

wielokomórkowy /ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
çok hücreli
  (biologia, biologiczny) składający się z wielu komórek

wielokulturowy /ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ/ (adj)
çokkültürlü
  dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wielokąt /vʲjɛˈlɔkɔ̃nt/ (n)
çokgen
  (geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

wieloletni /ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
birkaç senelik
  trwający lub mający wiele lat

wielomian /vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn/ (n)
polinom
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wieloryb /vʲjɛˈlɔrɨp/ (n)
balina
  (zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wieniec /ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
çelenk
  wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów

wieprzowina /ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna/ (n)
domuz eti
  (spożywczy) mięso ze świni;

wiercić /ˈvʲjɛrʲʨ̑iʨ̑/ (v)
delmek
  wykonywać otwór przy użyciu wiertarki

wiernie /ˈvʲjɛrʲɲɛ/ (adv)
bağlılıkla
  w sposób wierny, oddany, lojalny

wierność /ˈvʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
sadık
  bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś

wierny /ˈvʲjɛrnɨ/ (adj)
inançlı
  o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
  wykazujący się wiernością, lojalnością

wiersz /vʲjɛrʃ/ (n)
şiir
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki, często rymowany

wiertarka /vʲjɛrˈtarka/ (n)
matkap
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;

wierzba /ˈvʲjɛʒba/ (n)
söğüt
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzba płacząca /ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a/ (n)
salkım söğüt
  (botanika, botaniczny) Salix alba L. (Tristis), odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach;

wierzchowiec /vʲjɛʃˈxɔvʲjɛʦ̑/ (n)
binek hayvanı
  (jeździectwo, jeździecki) koń do jazdy wierzchem, w siodle

wierzchołek /vʲjɛʃˈxɔwɛk/ (n)
zirve
  (geografia, geograficzny) szczyt góry
  (geometria) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu;

wierzchołek góry lodowej /vʲjɛʃˈxɔwɛɡ ˈːurɨ lɔˈdɔvɛj/ (n)
buz dağının görünen kısmı
  (publikatory) o wykrytej aferze, która stanowi fragment szerszego, lecz nieujawnionego jeszcze negatywnego zjawiska

wierzyciel /vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl/ (n)
alacaklı
  (potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy;

wierzyć /ˈvʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
inanmak
  ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
  uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
  wyznawać religię

wiesiołek /vʲjɛ̇ˈɕɔwɛk/ (n)
akşamsefası
  (botanika, botaniczny) Oenothera, roślina o żółtych kwiatach i lancetowatych liściach;

wieszak /ˈvʲjɛʃak/ (n)
askı
  przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;

wieszczek (n)
sarı gagalı dağ kargası
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;

wietnamski /vʲjɛtˈnãmsʲci/ (adj)
Vietnamca
  odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wietrzny /ˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
rüzgarlı
  odznaczający się silnymi podmuchami wiatru

wiewiórka /vʲjɛˈvʲjurka/ (n)
sincap, değin
  (zoologia, zoologiczny) : (1.1) (zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieś /vʲjɛ̇ɕ/ (n)
köy
  jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;

wieśniak /ˈvʲjɛ̇ɕɲak/ (n)
odun
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) prostak, człowiek prymitywny
hödük
  człowiek mieszkający na wsi

wieża /ˈvʲjɛʒa/ (n)
kale, kule
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;
  (architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;

wieża Babel /ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl/ (n)
Babil Kulesi
  (biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;

wieża Eiffla /ˈvʲjɛʒa ˈajfla/ (n)
Eyfel Kulesi
  (architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wieża ciśnień /ˈvʲjɛʒa ˈʨ̑iɕɲɛ̇̃ɲ/ (n)
su kulesi
  (technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;

wieżowiec /vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑/ (n)
gökdelen
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wihajster /vʲiˈxajstɛr/ (n)
zamazingo
  (potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie

wiking /ˈvʲicĩŋk/ (n)
viking
  (historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

wilamowski /ˌvʲilãˈmɔfsʲci/ (n)
Vilamovian dil
  (językoznawstwo, językoznawczy) etnolekt z grupy zachodniej języków germańskich, którym posługiwali się mieszkańcy Wilamowic

wilczyca /vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
dişi kurt
  (zoologia, zoologiczny) samica wilka

wilga /ˈvʲilɡa/ (n)
sarıasma
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae);

wilgotność (n)
nem
  stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgotny /vʲilˈɡɔtnɨ/ (adj)
nemli, rutubetli
  trochę mokry

wilgoć /ˈvʲilɡɔʨ̑/ (n)
nem
  woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk /vʲilk/ (n)
kurt, böri
  (zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk morski /ˈvʲilk ˈmɔrsʲci/ (n)
deniz kurdu
  (przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilkołak /vʲilˈkɔwak/ (n)
kurt adam
  (folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa /ˈvʲilːa/ (n)
villa
  podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wina /ˈvʲĩna/ (n)
suç
  czyn niezgodny z normami postępowania
  odpowiedzialność za czyn niezgodny z normami postępowania

winda /ˈvʲĩnda/ /ˈvʲĩndɨ/ (n)
asansör, götürge
  (technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

winnica /vʲĩɲˈːiʦ̑a/ (n)
bağ
  (rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny /ˈvʲĩnːɨ/ (adj)
suçlu
  taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino /ˈvʲĩnɔ/ (n)
şarap, mey
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

winogrono /ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ/ (n)
üzüm
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

winorośl /vʲĩˈnɔrɔɕl̥/ (n)
asma
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.

wio /vʲjɔ/ (interjection)
deh
  komenda do jazdy w przód dla konia w zaprzęgu

wiolonczela /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla/ (n)
çello, viyolonsel
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiolonczelistka /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲistka/ (n)
çellocu
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na wiolonczeli

wiorsta (n)
verst
  (jednostka miary) dawna rosyjska jednostka długości, równa około 1067 metrów

wiosenne porządki (n)
bahar temizliği
  sprzątanie po zimie

wiosenny /vʲjɔˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
ilkbahar
  mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną

wiosna /ˈvʲjɔsna/ (n)
ilkbahar, bahar
  pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosło /ˈvʲjɔswɔ/ (n)
kürek
  spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosłować (v)
kürek çekmek
  (sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku

wirtualnie (adv)
sanal
  w internecie lub w innej wykreowanej rzeczywistości

wirtualny /ˌvʲirtuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
virtüel
  (informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora
  możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny

wirus /ˈvʲirus/ (n)
virüs
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej;
  (informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusologia /ˌvʲirusɔˈlɔɟja/ (n)
viroloji
  (biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

wirusowy (adj)
viral
  związany z wirusami, dotyczący wirusów

wisielczy humor (n)
kara mizah
  zdolność dostrzegania zabawnych stron bardzo złej lub trudnej sytuacji, często pozwalająca komuś przetrwać trudne chwile

wisieć /ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑/ (v)
asılı olmak
  być przymocowanym do czegoś od góry
  znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią
asılı durmak
  dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać
  umierać na szubienicy

witamina /ˌvʲitãˈmʲĩna/ (n)
vitamin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witać /ˈvʲitaʨ̑/ (v)
karşılamak
  pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś

witlinek /vʲiˈtlʲĩnɛk/ (n)
mezgit
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

witraż /ˈvʲitraʃ/ (n)
vitray
  (sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

wiwarium (n)
vivaryum
  (zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;

wiza /ˈvʲiza/ (n)
vize
  (urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizerunek /ˌvʲizɛˈrũnɛk/ (n)
imaj
  pierwowzór, odbicie, obraz

wizyta /vʲiˈzɨta/ (n)
ziyaret
  pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizyta domowa (n)
ev ziyareti
  (medycyna, medyczny) zbadanie chorego w jego własnym mieszkaniu

wizytówka /ˌvʲizɨˈtufka/ (n)
kartvizit
  mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiąz /vʲjɔ̃w̃s/ (n)
karaağaç
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;

wiązanie kowalencyjne /vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ ˌkɔvalɛ̃nˈʦ̑ɨjnɛ/ (n)
kovalent bağ
  (chemia, chemiczny) rodzaj wiązania chemicznego;

wiązać /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑/ (v)
bağlamak
  splatać, tworząc węzeł
  krępować kogoś za pomocą sznura
  pakować w chustę związując jej końce
  łączyć przedmioty razem, używając sznura

wiązać koniec z końcem /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m/ (v)
ayın sonunu getirmek
  dawać radę finansowo

więc /vʲjɛ̃nʦ̑/ (conjunction)
bu yüzden
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

większość /ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑/ (n)
çoğunluk, ekseriyet
  większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzienie /vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ/ (n)
hapishane, cezaevi
  miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzień /ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ/ (n)
mahpus
  człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więź (n)
bağ
  stan posiadania czegoś wspólnego
  to, co łączy jednostki ze sobą

wiśnia /ˈvʲiɕɲa/ (n)
vişne
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;
  (spożywczy) owoce wiśni (1.1)

wiśniowy /vʲiɕˈɲɔvɨ/ (adj)
kiraz rengi
  mający kolor dojrzałych owoców wiśni

wklęsły (adj)
içbükey, konkav
  taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkrótce /ˈfkrutʦ̑ɛ/ (adv)
yakında
  w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkręt /fkrɛ̃nt/ (n)
vida
  (technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;

wkład /fkwat/ (n)
katkı
  to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze)

wnuczka /ˈvnuʧ̑ka/ (n)
kız torun
  córka syna lub córki

wnuk /vnuk/ (n)
torun
  syn córki lub syna

wnętrze /ˈvnɛ̃nṭʃɛ/ (n)
iç
  przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

woalka /vɔˈalka/ (n)
baş örtüsü
  przezroczysta zasłona na twarz stanowiąca przybranie damskiego kapelusza;

woda /ˈvɔda/ (n)
su
  bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O;

woda kolońska /ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska/ (n)
kolonya
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj wody toaletowej o zapachu cytrusowo-ziołowym;

woda królewska /ˈvɔda kruˈlɛfska/ (n)
kral suyu
  (chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;

woda mineralna /ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna/ (n)
maden suyu
  naturalna woda lecznicza;

woda utleniona /ˈvɔda ˌutlɛ̃ˈɲɔ̃na/ (n)
hidrojen peroksit
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran;

woda święcona (n)
kutsal su
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;

wodewil /vɔˈdɛvʲil/ (n)
vodvil
  (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;

wodny /ˈvɔdnɨ/ (adj)
sucul
  (sport, sportowy) odbywający się w wodzie
  żyjący w wodzie lub na wodzie

wodolot /vɔˈdɔlɔt/ (n)
deniz otobüsü
  jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;

wodomierz /vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
su sayacı
  (technologia, technika, techniczny) miernik pokazujący ilość zużytej wody;

wodopój /vɔˈdɔpuj/ (n)
suvat
  miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę

wodorotlenek (n)
hidroksit
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodospad /vɔˈdɔspat/ (n)
çağlayan, şelale
  swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodzić za nos /ˈvɔʥ̑iʥ̑ za‿ˈnɔs/ (v)
parmağında oynatmak
  (przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli

wodór /ˈvɔdur/ (n)
hidrojen, müvellidülma
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojenny /vɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
harbi, savaş
  związany z wojną, odnoszący się do wojny

wojewoda /ˌvɔjɛˈvɔda/ (n)
vayvoda
  (administracja) zwierzchnik administracji na terenie województwa

województwo /ˌvɔjɛˈvuʦ̑tfɔ/ (n)
voyvodalık
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

wojna /ˈvɔjna/ (n)
savaş, harp
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa /ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva/ (n)
iç savaş
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna trojańska /ˈvɔjna trɔˈjä̃j̃ska/ (n)
Truva savaşı
  (mitologia grecka) wojna Achajów z Trojanami;

wojownik /vɔˈjɔvʲɲik/ (n)
savaşçı
  ten, który walczy

wojsko /ˈvɔjskɔ/ (n)
ordu
  zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

wola /ˈvɔla/ (n)
irade
  zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

wole (n)
kursak
  (zoologia, zoologiczny) rozszerzenie przełyku służące do przechowywania i przenoszenia pokarmu

woleć /ˈvɔlɛʨ̑/ (modal)
tercih etmek
  bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego

wolfram /ˈvɔlfrãm/ (n)
volfram, tungsten
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolne oprogramowanie /ˈvɔlnɛ ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
hür yazılım
  oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;

wolność /ˈvɔlnɔɕʨ̑/ (n)
özgürlük, hürriyet
  (filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
özgürlük
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
  (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem

wolny /ˈvɔlnɨ/ (adj)
özgür, serbest
  mogący postępować zgodnie z własną wolą
serbest, hür
  nieobciążony czymś niekorzystnym
serbest
  niezajęty przez coś
aheste, yavaş
  odbywający się bez pośpiechu

wolny rynek /ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
serbest piyasa
  handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);

wolontariat (n)
gönüllülük
  dobrowolna, bezpłatna praca społeczna

wolt /vɔlt/ (n)
volt
  (fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

woluta /vɔˈluta/ (n)
volüt
  ozdobny ornament lub detal architektoniczny, czy rzeźbiarski w kształcie spirali albo zwoju;

wombat /ˈvɔ̃mbat/ (n)
vombat
  (zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

worek /ˈvɔrɛk/ (n)
çuval
  miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

wosk /vɔsk/ (n)
mum, balmumu
  plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

wosk pszczeli (n)
bal mumu
  (pszczelarstwo, pszczelarski) wydzielina gruczołów woskowych pszczół służąca do budowania plastrów;

wow (interjection)
oha!
  …(potocznie, potoczny) wyrażający zachwyt, uznanie itp.

wołacz /ˈvɔwaʧ̑/ (n)
vokatif
  (gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołowina /ˌvɔwɔˈvʲĩna/ (n)
sığır eti
  (spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (n)
arabacı
  osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie;

wpaść z deszczu pod rynnę /ˈfpaʑʥ̑ ˈz‿dɛʃʧ̑u pɔd‿ˈrɨ̃nːɛ/ (v)
yağmurdan kaçarken doluya tutulmak
  (przenośnie, przenośnia) znaleźć się w sytuacji jeszcze gorszej niż poprzednia

wpis (n)
kayıt
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej
  umieszczenie zapisu w jakimś tekście

wpłata (n)
depozit, mevduat, tevdiat
  wpłacenie pieniędzy

wpływ /fpwɨf/ (n)
etki
  presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wpływać /ˈfpwɨvaʨ̑/ (v)
etki altinda birakmak
  sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

wpływowy /fpwɨˈvɔvɨ/ (adj)
nüfuzlu
  mający duży wpływ, autorytet

wracać /ˈvraʦ̑aʨ̑/ (v)
dönmek
  ponawiać myśl lub temat, o którym mówiło się lub myślało wcześniej
geri dönmek
  przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio
dönmek
  cofać się, robić kilka kroków wstecz

wrap /rap/ (n)
dürüm
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;

wrażenie /vraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
intiba
  reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrodzony /vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
doğuştan
  właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi /ˈvrɔɟi/ (adj)
düşman
  właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy
  o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem

wrona /ˈvrɔ̃na/ (n)
leş kargası, karga
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrotycz /ˈvrɔtɨʧ̑/ (n)
solucanotu
  (botanika, botaniczny) Tanacetum L., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;

wrzeciono /vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ/ (n)
iğ
  (włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

wrzesień /ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ/ (n)
eylül
  dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzosowisko /ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ/ (n)
funda
  bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

wrzód /vʒut/ (n)
ülser
  (medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;

wróbel /ˈvrubɛl/ (n)
serçe
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróg /vruk/ (n)
düşman
  nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami

wróżba (n)
kehanet, fal, kahinlik
  przepowiadanie przyszłości wraz z obrzędami towarzyszącymi temu

wróżbiarka /vruʒˈbʲjarka/ (n)
falcı
  (ezoteryka) kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości

wróżbiarz /ˈvruʒbʲjaʃ/ (n)
kâhin, falcı
  (ezoteryka) człowiek przepowiadający przyszłość

wróżka /ˈvruʃka/ (n)
peri
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;

wschodni /ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
doğu
  dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym
  mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

wschodnioazjatycki (adj)
Doğu Asyalı
  zamieszkujący, występujący w Azji wschodniej
  związany z Azją wschodnią

wschodnioniemiecki (adj)
Doğu Alman
  (geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech
  dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)

wschód /fsxut/ (n)
doğu
  (astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem
doğu, şark
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wschód słońca (n)
güneş doğması, güneş doğuşu
  zjawisko wyłaniania się słońca zza horyzontu

wsierdzie /ˈfʲɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
endokard
  (anatomia, anatomiczny) wewnętrzna warstwa ściany serca;

wskazywać /fskaˈzɨvaʨ̑/ (v)
belirtmek
  pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

wskazówka /fskaˈzufka/ (n)
ibre
  element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

wskaźnik /ˈfskaʑɲik/ (n)
göstergeç
  (informatyka, informatyczny) adres w pamięci
  długi i cienki przedmiot do wskazywania

wspaniałomyślny /ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ/ (adj)
cömert
  szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały

wspierać /ˈfspʲjɛraʨ̑/ (v)
destek olmak
  dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

wspomnienie /fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
anı
  obraz przeszłości w pamięci

wspólnota /fspulˈnɔta/ (n)
cemaat
  grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

współczesny /fspuwˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
modern
  istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy
zamane
  taki, który istnieje lub ma miejsce w tym samym czasie z innym

współczucie /fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
şefkat
  zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć /ˈfspuwʧ̑uʨ̑/ (v)
esef etmek, eseflenmek, halinden anlamak, üzülmek
  czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współczynnik (n)
katsayı
  (matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego
  jeden z czynników oddziałujących

współliniowy (adj)
doğrudaş
  (matematyka, matematyczny) o wektorach leżący na prostej równoległej (w szczególnym przypadku tej samej)
  leżący na jednej linii

współlokator /ˌfspuwlɔˈkatɔr/ (n)
ev arkadaşı
  ktoś, z kim się wspólnie mieszka

współpraca /fspuwˈpraʦ̑a/ (n)
iş birliği işbirliği, ortaklık
  wspólne działanie kilku podmiotów

współpracownik /ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
çalışan
  osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem

wstawać /ˈfstavaʨ̑/ (v)
kalkmak
  zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej
  wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku

wstrzemięźliwy (adj)
ağzı sıkı, mutedil, ölçülü
  zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego

wstrząs /fsṭʃɔ̃w̃s/ (n)
şok
  (medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.;
  silne, gwałtowne drgnięcie

wstyd /fstɨt/ (n)
utanç
  (psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;

wstążka /ˈfstɔ̃w̃ʃka/ (n)
şerit, kurdele
  ozdobny, wąski pasek tkaniny

wstępny /ˈfstɛ̃mpnɨ/ (adj)
geçici
  robiony na początku (wstępie)

wszechmocny /fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
muktedir
  mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechobecny (adj)
hazır ve nazır
  obecny wszędzie, występujący wszędzie

wszechświat /ˈfʃɛxʲɕfʲjat/ (n)
evren, kâinat, gök kubbe
  cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszyscy /ˈfʃɨsʦ̑ɨ/ (indefinitePronoun)
hacısı hocası
  ogół ludzi z danego zbioru

wszystek /ˈfʃɨstɛk/ (pronoun)
bütün
  taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu /ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu/ (proverb)
tüm yollar Roma'ya çıkar, bütün yollar Roma'ya çıkar
  do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko /ˈfʃɨstkɔ/ (indefinitePronoun)
her şey herşey, kül, umum
  ogół rzeczy i spraw

wszędzie /ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (adv)
her yere, her yer
  do każdego miejsca
her yerde, her yer
  w każdym miejscu

wtedy /ˈftɛdɨ/ (pronoun)
o zaman
  w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

wtorek /ˈftɔrɛk/ (n)
salı
  drugi dzień tygodnia

wtyczka /ˈftɨʧ̑ka/ (n)
fiş
  (elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

wujek /ˈvujɛk/ (n)
dayı
  brat matki

wulgarny /vulˈɡarnɨ/ (adj)
kaba
  zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański

wulkan /ˈvulkãn/ (n)
yanardağ, volkan
  (geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
  forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wuwuzela (n)
vuvuzela
  (sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;

wy /vɨ/ (personalPronoun)
siz
  druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczalny (adj)
affedilebilir
  który można wybaczyć

wybaczać /vɨˈbaʧ̑aʨ̑/ (v)
affetmek
  dawać przebaczenie, odpuszczać winę

wybielacz /vɨˈbʲjɛlaʧ̑/ (n)
çamaşır suyu
  (chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;

wybierać /vɨˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
seçmek
  powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie

wybitny /vɨˈbʲitnɨ/ (adj)
dikkate değer
  wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wybiórczy (adj)
seçici
  (biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) wybierający w sposób selektywny

wyborca /vɨˈbɔrʦ̑a/ (n)
saylavcı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach

wyborczy /vɨˈbɔrʧ̑ɨ/ (adj)
seçim
  taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami

wybory /vɨˈbɔrɨ/ (n)
saylav
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybredny /vɨˈbrɛdnɨ/ (adj)
güçbeğenir
  taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić

wybryk (n)
yaramazlık, çılgınlık
  zaskakujący postępek, odbiegający od przyjętych norm postępowania

wybrzeże /vɨˈbʒɛʒɛ/ (n)
kıyı
  (geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuch /ˈvɨbux/ (n)
patlama
  rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej

wybuchowy /ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (adj)
fevri
  taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej
  o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie / reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie

wybór /ˈvɨbur/ (n)
seçim
  wybranie jednej z wielu możliwości

wychodzić /vɨˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
çıkmak
  (zobacz) wyjść (aspekt dokonany)
  być skierowanym na coś

wychowanie /ˌvɨxɔˈvãɲɛ/ (n)
eğitim
  całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie

wychowanie fizyczne /ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨʧ̑nɛ/ (n)
beden eğitimi (lise)
  (edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;

wycie /ˈvɨʨ̑ɛ/ (n)
inilti
  (rzeczownik odczasownikowy) od wyć

wyciek pamięci /ˈvɨʨ̑ɛk pãˈmʲjɛ̇̃ɲʨ̑i/ (n)
bellek sızıntısı
  (informatyka, informatyczny) alokacja pamięci przez program bez zapewnienia możliwości wykonania jej zwolnienia po przeprowadzeniu na niej wszystkich operacji;

wycieraczka /ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka/ (n)
paspas
  mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wyciąg krzesełkowy /ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ/ (n)
telesiyej
  rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach;

wyczerpany (adj)
bitkin
  (przenośnie, przenośnia) skrajnie zmęczony
  wykorzystany do końca, całkowicie spożytkowany, pozbawiony całej swej uprzedniej zawartości

wyczerpujący (adj)
kapsamlı
  dostarczający wszystkich lub bardzo szczegółowych informacji

wyczyn /ˈvɨʧ̑ɨ̃n/ (n)
performans
  dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydajność (n)
verim
  cecha tego, co wydajne

wydajny (adj)
verimli
  opłacalny, przynoszący zyski lub mniejsze straty albo zużycie, np. prądu elektrycznego

wydalenie (n)
kovma
  (fizjologia, fizjologiczny) usunięcie na zewnątrz szkodliwych i niepotrzebnych substancji czy bezużytecznych tkanek
  usunięcie, pozbycie się kogoś z jakiejś zbiorowości

wydarzenie /ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
hadise
  to, co się stało
  ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną

wydawać /vɨˈdavaʨ̑/ (v)
harcamak
  wydatkować pieniądze w celu zakupu czegoś

wydawnictwo /ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
yayınevi
  firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydma /ˈvɨdma/ (n)
kumul
  piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydra /ˈvɨdra/ (n)
su samuru, lutr
  (zoologia, zoologiczny) Lutrinae, ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wydrzyk (n)
korsan martı
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Stercorarius

wygląd /ˈvɨɡlɔ̃nt/ (n)
görünüş
  grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać /vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
görünmek
  mieć dany wygląd

wygnaniec (n)
sürgün
  ktoś skazany na wygnanie, wypędzony

wygodny /vɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
rahat
  charakteryzujący się wygodą, dający wygodę

wygrana /vɨˈɡrãna/ (n)
zafer
  zwycięstwo

wyjaśniać /vɨˈjäɕɲäʨ̑/ (v)
açıklamak
  czynić coś zrozumiałym

wyjątek /vɨˈjɔ̃ntɛk/ (n)
istisna
  coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła
  (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu

wyjątkowy /ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
özel
  wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjście /ˈvɨjɕʨ̑ɛ/ (n)
çıkış
  droga lub otwór, którym się wychodzi

wykałaczka /ˌvɨkaˈwaʧ̑ka/ (n)
kürdan
  cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykluczać (v)
ihraç etmek
  wyłączać coś z czegoś, pomijać coś

wykonalność /ˌvɨkɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
fizibilite
  cecha tego, co jest wykonalne, co da się wykonać

wykonanie /ˌvɨkɔ̃ˈnãɲɛ/ (n)
performans
  (rzeczownik odczasownikowy) od wykonać

wykonawca /ˌvɨkɔ̃ˈnafʦ̑a/ (n)
yapan
  ten, który wykonuje, urzeczywistnia, wprowadza w czyn

wykonawczy /ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ/ (adj)
icra
  związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś

wykopaliska /ˌvɨkɔpaˈlʲiska/ (n)
kazı
  prace archelogiczne mające prowadzić do wydobycia spod ziemi produktów ludzkiej działalności będących pozostałościami z dawnych wieków

wykończony (adj)
bitmiş
  (potocznie, potoczny) mocno zmęczony

wykrywacz kłamstw /vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf/ (n)
yalan makinesi
  (potocznie, potoczny) wariograf, poligraf

wykrzyknik /vɨˈkʃɨcɲik/ (n)
ünlem, nida
  (gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;

wykształcenie /ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
eğitim
  poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykształcony /ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
eğitimli
  taki, który posiadł szeroką wiedzę, ukończył jakąś szkołę, zwłaszcza wyższą uczelnię

wykusz /ˈvɨkuʃ/ (n)
cumba
  (architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;

wykład /ˈvɨkwat/ (n)
ders
  dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wykładać /vɨˈkwadaʨ̑/ (v)
ders anlatmak
  uczyć czegoś, prowadzić wykłady

wymagać /vɨ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
gereksinim duymak
  potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne
  żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymiana /vɨ̃ˈmʲjãna/ (n)
mübadele
  otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego

wymiar /ˈvɨ̃mʲjar/ (n)
boyut
  (matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;

wymiennik ciepła /vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa/ (n)
eşanjör
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła;

wymiociny /ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
kusmuk
  to, czym się wymiotuje

wymioty /vɨ̃ˈmʲjɔtɨ/ (n)
kusma
  gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną;

wymię /ˈvɨ̃mʲjɛ/ (n)
meme
  (zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;

wymowa /vɨ̃ˈmɔva/ (n)
telaffuz, söyleyiş
  (fonetyka, fonetyczny) sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymówka (n)
bahane
  wykrętne usprawiedliwienie

wynalazek /ˌvɨ̃naˈlazɛk/ (n)
icat
  coś, co wynaleziono;

wynaleźć (v)
icat etmek
  odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynik /ˈvɨ̃ɲik/ (n)
sonuç
  rezultat, skutek

wypadek /vɨˈpadɛk/ (n)
kaza
  nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał

wypalać /vɨˈpalaʨ̑/ (v)
kurutmak
  otrzymywać coś z jakiegoś surowca, prażąc go w ogniu

wyposażać (v)
donatmak
  dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania

wyposażenie /ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
teçhizat
  narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś

wypowiadać /ˌvɨpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
hizmet akdini tektaraflı fesh etmek
  rozwiązywać umowę

wypowiedź /vɨpɔˈvʲɛʥi/ /vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
açıklama
  coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane

wypukły /vɨˈpukwɨ/ (adj)
dışbükey
  łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś

wypłacać /vɨˈpwaʦ̑aʨ̑/ (v)
parasını vermek
  wydawać należne komuś pieniądze

wyrażenie /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ifade
  (językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy

wyrocznia (n)
arkıl
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytności: miejsce kultu, w którym, według ówczesnych wierzeń, bogowie za pośrednictwem kapłanów przepowiadali przyszłość i udzielali rad

wyrok /ˈvɨrɔk/ (n)
karar
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrostek robaczkowy /vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ/ (n)
apandis
  (anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrób /ˈvɨrup/ (n)
eşya
  przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji

wysadzać (v)
havaya uçurmak
  niszczyć poprzez wybuch

wysiłek /vɨˈɕiwɛk/ (n)
efor
  wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoki /vɨˈsɔci/ (adj)
yüksek, uzun
  mający duży wymiar pionowy
yüksek
  mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)

wysokie napięcie /vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
yüksek gerilim
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko /vɨˈsɔkɔ/ (adv)
yüksek
  (odprzymiotnikowy) → wysoki

wysokość /vɨˈsɔkɔɕʨ̑/ (n)
yükseklik
  wymiar pionowy czegoś lub kogoś

wyspa /ˈvɨspa/ (n)
ada, cezire
  (geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

wystarczająco /ˌvɨstarʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɔ/ (adv)
yeterince
  w sposób wystarczający; dostatecznie, odpowiednio

wystarczający (adj)
yeterli
  dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystawa /vɨˈstava/ (n)
sergi
  zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystrzał (n)
atış
  efekt wyrzucenia pocisku z broni miotającej lub broni palnej

wyszukany (adj)
sofistike
  mający szczególne cechy, rzadko spotykany

wytrwałość /vɨˈtr̥fawɔɕʨ̑/ (n)
azim
  konsekwencja, upór, zdecydowanie w działaniu lub dążeniu do czegoś

wytrych (n)
maymuncuk
  (technologia, technika, techniczny) zakrzywiony pręt zastępujący klucze, którym otwiera się zamki;

wytrzymałość /ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑/ (n)
tahammül
  (technologia, technika, techniczny) odporność materiałów i konstrukcji na działanie czynników fizycznych
  umiejętność zniesienia wielu problemów

wytrzymały /ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɨ/ (adj)
acar, atılgan
  taki, który jest w stanie dużo wytrzymać; wytrwały

wytwarzać /vɨˈtfaʒaʨ̑/ (v)
üretmek
  produkować na większą skalę, wydawać
imal etmek
  sprawiać, powodować

wywiad /ˈvɨvʲjat/ (n)
mülakat, görüşme, söyleşi
  rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

wywłaszczenie /ˌvɨvwaʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
müsadere
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie kogoś prawa własności na mocy ustawy, przeważnie za odszkodowaniem
  sprawienie, że coś przestaje być czyjąś własnością

wyć /vɨʨ̑/ (v)
ulumak
  o ludziach: przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości
  o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć

wyłącznik /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
anahtar
  (elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie
  (elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia

wyświetlacz /vɨˈɕfʲjɛtlaʧ̑/ (n)
ekran
  tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje

wzajemny /vzaˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
karşılıklı
  dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzbogacenie (n)
zenginleşme
  uczynienie bogatszym

wzdręga /ˈvzdrɛ̃ŋɡa/ (n)
kızılkanat
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius erythrophthalmus, ryba z rodziny karpiowatych;

wzdłuż /vzdwuʃ/ (preposition)
boyunca
  …informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

wzgórze /ˈvzɡuʒɛ/ (n)
talamus
  (medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim;

wziąć /vʲʑɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
almak
  chwycić ręką
  skorzystać z czegoś
  (potocznie, potoczny) wskazuje na niespodziewaną czynność wyrażoną innym czasownikiem, często z dodatkowym znaczeniem nieprzejmowania się opinią innych osób
  (potocznie, potoczny) wzmacnia tryb rozkazujący

wzloty i upadki /ˈvzlɔtɨ ˌi‿uˈpatʲci/ (idiom)
acısı ve tatlısı
  okresy powodzenia, szczęścia i jego braku

wzmianka /ˈvzmʲjãnka/ (n)
zikir
  krótka informacja o czymś, napomknięcie

wzniesienie /vzʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
engebe
  miejsce wyższe od innych w okolicy;

wzrost /vzrɔst/ (n)
büyüme
  zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszający (adj)
dokunaklı
  wywołujący wzruszenie; powodujący rozrzewnienie

wzruszenie (n)
duygulanma, heyecan
  (psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzór /vzur/ (n)
formül
  sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego

wódka /ˈvutka/ (n)
votka
  (spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wóz /vus/ (n)
araba
  ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie

wózek inwalidzki /ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci/ (n)
tekerlekli sandalye
  wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;

wózek widłowy /ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ/ (n)
kaldırmaç
  (motoryzacja) niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy;

wół /vuw/ (n)
öküz
  (zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać /ˈvɔ̃w̃xaʨ̑/ (v)
koklamak
  badać zapach nozdrzami

wąsatka (n)
bıyıklı baştankara
  (ornitologia, ornitologiczny) Panurus biarmicus, niewielki ptak przypominający sikorę;

wąski /ˈvɔ̃w̃sʲci/ (adj)
dar
  mający niewielką szerokość

wąsko /ˈvɔ̃w̃skɔ/ (adv)
ucu ucuna
  (przysłówek) od: wąski

wątpić /ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑/ (v)
şüphelenmek
  nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość /vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
şüphe
  brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy /vɔ̃ntˈplʲivɨ/ (adj)
şüpheli
  taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba /vɔ̃nˈtrɔba/ (n)
karaciğer
  (anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wąż /vɔ̃w̃ʃ/ (n)
yılan
  (herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś podły i podstępny

węch /vɛ̃w̃x/ (n)
koku duyusu
  zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;

wędka /ˈvɛ̃ntka/ (n)
olta
  sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

wędrować /vɛ̃nˈdrɔvaʨ̑/ (v)
treking
  przebywać długą drogę skądś dokądś

wędzić (v)
fümelemek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

wędzony (adj)
füme
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia

węgiel /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
karbon, kömür
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;
kömür
  (geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

węgiel brunatny /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ/ (n)
linyit
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;
linyit kömürü
  opał z węgla (1.1)

węgiel drzewny (n)
odun kömürü
  (chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi;

węgiel kamienny /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ/ (n)
taş kömürü
  (geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;

węgierski /vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
Macar, Macarca
  związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węglan /ˈvɛ̃ŋɡlãn/ (n)
karbonat
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego;

węglik (n)
karpit
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny węgla z metalem lub półmetalem;

węglowodan /ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn/ (n)
karbonhidrat
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór (n)
hidrokarbon
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węgorz /ˈvɛ̃ŋɡɔʃ/ (n)
yılan balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węzeł /ˈvɛ̃w̃zɛw/ (n)
düğüm, knot
  (marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów;
  połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;
düğüm
  (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;

władca /ˈvwatʦ̑a/ (n)
hükümdar
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władza /ˈvwaʣ̑a/ (n)
hakimiyet
  (zobacz) władze
  ludzie, którzy rządzą
kuvvet
  relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą

własność /ˈvwasnɔɕʨ̑/ (n)
mülk
  prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;
  rzecz posiadana przez kogoś

właz /vwas/ (n)
rögar
  otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach

właściciel /vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
sahip
  osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właściwy /vwaɕˈʨ̑ivɨ/ (adj)
düzgün
  taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

właśnie /ˈvwaɕɲɛ/ (adv)
şu anda
  …komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia

włochaty (adj)
kürklü
  pokryty sierścią, włosami, włoskami lub kudłami

włos /vwɔs/ (n)
saç
  (anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski /ˈvwɔsʲci/ (adj)
İtalyan
  związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
  charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski /ˈvwɔsʲci/ (n)
İtalyanca, İtalyan
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włosy /ˈvwɔsɨ/ (n)
saç
  owłosienie głowy ludzkiej

włócznia /ˈvwuʧ̑ʲɲa/ (n)
mızrak
  ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

włócznik (n)
kılıç balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

włókniak (n)
fibrom
  (medycyna, medyczny) nowotwór łagodny

włókno /ˈvwuknɔ/ (n)
lif
  jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

wścieklizna /fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna/ (n)
kuduz
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

z /s/ /z/ /zet/ (preposition)
ile
  …opisujący związek
  …wskazujący zawartość
  …wskazujący towarzystwo

z lotu ptaka /ˈz‿lɔtu ˈptaka/ (adv)
kuş bakışı
  z góry, najczęściej z dużej wysokości

z powodu /s‿pɔˈvɔdu/
yüzünden, ötürü, binaen, dolayı, uğruna
  wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem /s‿pɔˈvrɔtɛ̃m/ (adv)
geri
  ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem

z ręką na sercu /ˈz‿rɛ̃ŋkɔ̃w̃ na‿ˈsɛrʦ̑u/ (adv)
haç çıkarıp ölmeyi yeğlerim
  otwarcie, szczerze, bez kręcenia

z tyłu (adv)
geride
  od przeciwnej strony niż przód

za /za/ (preposition)
arkasında
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

za darmo (adv)
bedava, parasız
  bezpłatnie, gratis

za granicą /ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃/ (adv)
yurt dışında
  poza granicami kraju

za wszelką cenę (idiom)
ne pahasına olursa olsun
  bez względu na wszystko, tak aby osiągnąć cel, nie bacząc na poniesione wysiłki i straty

zaangażowanie /ˌzaãŋɡaʒɔˈvãɲɛ/ (n)
kendini verme
  postawa osoby, która się w coś angażuje

zabawa /zaˈbava/ (n)
oyun
  ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawka /zaˈbafka/ (n)
oyuncak
  rzecz służąca do zabawy;

zabawny /zaˈbavnɨ/ (adj)
komik, eğlendirici, güldürücü
  wywołujący rozbawienie, śmiech

zabijać /zaˈbʲijäʨ̑/ (v)
öldürmek
  pozbawiać życia

zabić /ˈzabʲiʨ̑/ (v)
öldürmek
  aspekt dokonany od: zabijać

zabobon (n)
hurafe
  przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu

zabraniać /zaˈbrãɲäʨ̑/ (v)
yasak etmek
  nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zabronić /zaˈbrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
menetmek
  aspekt dokonany od: zabraniać

zaburzenie /ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
hastalık
  nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

zabytek /zaˈbɨtɛk/ (n)
abide
  budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną;

zabójca /zaˈbujʦ̑a/ (n)
katil
  ktoś, kto zabił lub zabija

zabójstwo /zaˈbujstfɔ/ (n)
cinayet
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) morderstwo;

zabójstwo honorowe (n)
namus cinayeti
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;

zachodni /zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
batı
  mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód

zachodnioazjatycki (adj)
Batı Asyalı
  zamieszkujący, występujący w Azji zachodniej
  związany z Azją zachodnią

zachodnioniemiecki (adj)
Batı Alman
  (geografia, geograficzny) związany z zachodnią częścią Niemiec, tam położony

zachorować /ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
hasta olmak
  stać się chorym, popaść w chorobę

zachowanie /ˌzaxɔˈvãɲɛ/ (n)
davranış
  sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachwyt /ˈzaxfɨt/ (n)
huşu
  podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

zachód /ˈzaxut/ (n)
batı, garp
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;

zachód słońca /ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
gurup
  zjawisko chowania się słońca za horyzont

zaczynać /zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑/ (v)
başlamak
  przystępować do wykonywania jakiejś czynności

zadanie /zaˈdãɲɛ/ (n)
görev
  coś, co należy wykonać

zadowalający (adj)
tatmin edici, yeterli
  wystarczająco dobry

zadowolenie /ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
memnuniyet
  uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

zadowolony /ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
hoşnut
  taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zagadka /zaˈɡatka/ (n)
muamma
  gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;
muamma, bilmece
  intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia
bilmece, bulmaca
  łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne

zaganiacz szczebiotliwy /zaˈɡãɲaʧ̑ ˌʃʧ̑ɛbʲjɔˈtlʲivɨ/ (n)
kısa kanatlı sarı mukallit
  (ornitologia, ornitologiczny) Hippolais polyglotta, gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;

zagranica /ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
yurt dışı
  terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny /ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
yabancı
  odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagrożony (adj)
nesli tehlikede
  taki, któremu coś grozi

zaimek /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
zamir, adıl
  (gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek dzierżawczy /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ/ (n)
iyelik adılı
  (gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy

zainteresowanie /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ/ (n)
ilgi
  zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zając /ˈzajɔ̃nʦ̑/ (n)
tavşan
  (zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami;

zajęty /zaˈjɛ̃ntɨ/ (adj)
meşgul
  taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zakaz /ˈzakas/ (n)
yasak
  zabronienie czegoś komuś

zakażenie /ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
enfeksiyon
  (medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zakochany /ˌzakɔˈxãnɨ/ (adj)
aşık
  taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochiwać się (v)
aşık olmak
  zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakonnik /zaˈkɔ̃ɲːik/ (n)
keşiş
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakreślacz /zaˈkrɛɕlaʧ̑/ (n)
fosforlu kalem
  gruby pisak o jaskrawym, prześwitującym kolorze służący do zaznaczania tekstu

zakrzepica (n)
tromboz
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na powstawaniu w żyłach zakrzepów blokujących przepływ krwi

zakręt /ˈzakrɛ̃nt/ (n)
viraj, kıvrıntı
  odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

zakurzony (adj)
tozlu
  pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu

zakwaterowanie (n)
barındırma, konaklama
  (turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakład /ˈzakwat/ (n)
bahis
  umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakład pogrzebowy (n)
cenaze evi
  instytucja zajmująca się organizowaniem pogrzebów

zakładka /zaˈkwatka/ (n)
kitap ayracı
  (informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej
  kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

zakładnik /zaˈkwadʲɲik/ (n)
rehine
  osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zalać (v)
sel basmak
  lejąc płyn przykryć nim coś, pogrążyć w nim, wypełnić nim coś

zaleta /zaˈlɛta/ (n)
liyakat
  cecha podwyższająca wartość przedmiotu
avantaj
  dodatnia cecha charakteru

zalew (n)
deniz kulağı
  (hydrologia, hydrologiczny) zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją

zależeć /zaˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
asmak
  być uwarunkowanym

zależność /zaˈlɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
bağımlılık
  uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

zamach /ˈzãmax/ (n)
suikast
  targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

zamach stanu /ˈzãmax ˈstãnu/ (n)
askerî darbe
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamachowiec /ˌzãmaˈxɔvʲjɛʦ̑/ (n)
suikastçı
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu

zambijski /zãmˈbʲijsʲci/ (adj)
Zambiya
  odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

zamek /ˈzãmɛk/ (n)
kale, saray
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
kilit
  (technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

zamek błyskawiczny /ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ/ (n)
fermuar
  (krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamiar /ˈzãmʲjar/ (n)
amaç
  chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast /ˈzãmʲjast/ (conjunction)
yerine
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiast /ˈzãmʲjast/ (preposition)
yerine
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiatać /zãˈmʲjataʨ̑/ (v)
süpürmek
  oczyszczać jakąś powierzchnię za pomocą miotły, szczotki lub innego podobnego narzędzia

zamierzać /zãˈmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
planlamak
  planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamknąć /ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
hapsetmek
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) przestać mówić, być cicho, uciszyć się

zamorski /zãˈmɔrsʲci/ (adj)
denizaşırı
  taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem

zamożny /zãˈmɔʒnɨ/ (adj)
varlýklý
  dysponujący dużym majątkiem

zamrażarka /ˌzãmraˈʒarka/ (n)
derin dondurucu
  urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamsz /zãmʃ/ (n)
süet
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);

zamówienie /ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
sipariş
  ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zanieczyszczenie /ˌzãɲɛʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
kirlenme
  stan bycia zanieczyszczonym

zaniedbywać /ˌzãɲɛdˈbɨvaʨ̑/ (v)
önemsememek
  nie troszczyć się

zanim /ˈzãɲĩm/ (conjunction)
önce
  przed jakimś wydarzeniem

zanurzać /zãˈnuʒaʨ̑/ (v)
daldırmak
  zagłębiać coś w czymś ciekłym, sypkim lub miękkim

zapach /ˈzapax/ (n)
koku
  węchowe wrażenie zmysłowe;

zapalenie /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
iltihap, yangı
  (medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie mózgu (n)
ensefalit
  (medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;

zapalenie osierdzia (n)
perikardit
  (medycyna, medyczny) stan zapalny blaszek osierdzia;

zapalenie oskrzeli /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi/ (n)
bronşit
  (medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie pęcherza moczowego (n)
sistit
  (medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej pęcherza moczowego

zapalenie płuc /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑/ (n)
zatürree, zatürre
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie spojówek (n)
konjonktivit
  (medycyna, medyczny) choroba oczu;

zapalniczka /ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
çakmak
  mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapamiętać /ˌzapãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑/ (v)
akılda tutmak
  aspekt dokonany od: zapamiętywać

zapałka /zaˈpawka/ (n)
kibrit
  cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapinać /zaˈpʲĩnaʨ̑/ (v)
düğmelemek
  łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis /ˈzapʲis/ (n)
belge
  trwały ślad powstały na skutek rejestracji lub zapisania

zapis nutowy (n)
nota çizgisi
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapominalski (adj)
unutkan
  taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać /ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
unutmak
  tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
  gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapotrzebowanie (n)
istek
  druk, dokument z wyszczególnionymi potrzebami, np. w zakresie zakupów

zapożyczenie /ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
alıntı kelime
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zapraszać /zaˈpraʃaʨ̑/ (v)
çağırmak, davet etmek
  proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny
davet etmek
  zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

zaprawa (n)
harç
  (budownictwo) półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę;

zaproszenie /ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
davet, davetiye
  informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
davetiye
  kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzeczenie (n)
değilleme
  wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

zapytać /zaˈpɨtaʨ̑/ (v)
sormak
  zadać pytanie

zapłacić /zaˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
parasını vermek
  aspekt dokonany od: płacić

zapłodnienie /ˌzapwɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
döllenme
  (biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem;

zarabiać /zaˈrabʲjäʨ̑/ (v)
kazanmak
  dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zaratusztrianizm /ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
zerdüştçülük
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych;

zaraz /ˈzaras/ (particle)
üzere
  w krótkim czasie

zaraźliwy (adj)
bulaşıcı
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami

zardzewiały (adj)
paslanmış
  zniszczony przez rdzę

zarodek /zaˈrɔdɛk/ (n)
embriyon
  (biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty
  (botanika, botaniczny) zawiązek rośliny rozwijający się w nasieniu

zarzut /ˈzaʒut/ (n)
itiraz, azar, serzeniş, sitem, tekdir
  słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zaręczyny (n)
nişan
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada /zaˈsada/ (n)
esas, ilke
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
ilke, kaide
  reguła rządząca czymś

zasadzka /zaˈsaʦ̑ka/ (n)
pusu
  pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy

zasilacz /zaˈɕilaʧ̑/ (n)
güç kaynağı
  urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia

zasięg /ˈzaɕɛ̃ŋk/ (n)
menzil
  obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

zaskroniec /zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
yarı sucul yılan
  (zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

zaskórnik /zaˈskurʲɲik/ (n)
komedon
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze

zastawka (n)
kapak
  (anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

zasób naturalny (n)
doğal kaynak
  (ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;

zasłona dymna (n)
sis perdesi
  (przenośnie, przenośnia) pozorowane działanie dla odwrócenia uwagi od czegoś istotnego
  (wojskowość, wojskowy) chmura dymu służąca do ukrycia własnych działań i dezorientacji przeciwnika;

zasługa /zaˈswuɡa/ (n)
liyakat
  godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zatoka /zaˈtɔka/ (n)
körfez, koy
  (geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

zator (n)
embolizm
  (medycyna, medyczny) zaczopowanie naczynia krwionośnego przez wędrujące ciało obce, np. zakrzep

zatrucie pokarmowe (n)
gıda zehirlenmesi
  (medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);

zaufanie /ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ/ (n)
güven
  przeświadczenie, że można komuś ufać

zauważyć /ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑/ (v)
farkına varmak
  dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku
  zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś

zaułek /zaˈ<sup>w</sup>uwɛk/ (n)
ara sokak
  niedługa, wąska uliczka, znajdująca się zwykle między budynkami, niemająca wylotu

zawartość /zaˈvartɔɕʨ̑/ (n)
içerik
  to, co się w czymś znajduje
  ilość jakiegoś składnika w czymś

zawał serca /ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a/ (n)
kalp krizi
  (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego;

zawias (n)
menteşe
  (technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

zawietrzny /zaˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
rüzgâraltı
  (geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr

zawilec /zaˈvʲilɛʦ̑/ (n)
anemon
  (botanika, botaniczny) Anemone L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

zawiniątko (n)
bohça
  niewielki pakunek owinięty papierem lub suknem

zawistny /zaˈvʲistnɨ/ (adj)
kıskanç
  pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści

zawiść /ˈzavʲiɕʨ̑/ (n)
haset
  uczucie silnej niechęci do osoby, której się czegoś zazdrości

zawody /zaˈvɔdɨ/ (n)
yarışma
  impreza sportowa, podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą

zawroty głowy /zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ/ (n)
baş dönmesi
  (medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawsze /ˈzafʃɛ/ (pronoun)
daima, her zaman, hep
  w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawód /ˈzavut/ (n)
meslek
  czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór /ˈzavur/ (n)
supap
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa /ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
emniyet supabı
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zazdrosny /zazˈdrɔsnɨ/ (adj)
kıskanç
  taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

zazdrościć (v)
kıskanmak
  odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość /ˈzazdrɔɕʨ̑/ (n)
kıskançlık
  podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna
kıskançlık, çekememezlik
  uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zazdrość o członek (n)
penis hasedi
  (psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;

zaćmienie /zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
tutulma
  (astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

załoga /zaˈwɔɡa/ (n)
takım
  grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd

założyciel (n)
kurucu
  ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

załącznik /zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
ek, ilişik
  dokument uzupełniający treść innego dokumentu lub dzieła książkowego, część addendum
ek
  plik dołączony do wiadomości e-mail

zbieg okoliczności /ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i/ (n)
tesadüf
  przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbiór /zbʲjur/ (n)
küme
  (matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;

zblazowany /ˌzblazɔˈvãnɨ/ (adj)
bezgin
  (potocznie, potoczny) znudzony nadmiarem przeżyć, wrażeń, hulaszczego życia, znużony otaczającym go światem

zbocze /ˈzbɔʧ̑ɛ/ (n)
yamaç
  (geografia, geograficzny) pochyły teren stanowiący część góry, wzgórza, doliny czy wąwozu

zboczenie (n)
sapıklık
  (psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy

zboczeniec /zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
sapık
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych

zboże /ˈzbɔʒɛ/ (n)
tahıl, hububat
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbrodnia /ˈzbrɔdʲɲa/ (n)
suç
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia katyńska /ˈzbrɔdʲɲa kaˈtɨ̃j̃ska/ (n)
Katyn Katliamı
  (historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR;

zbrodnia wojenna /ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
savaş suçu
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbroja /ˈzbrɔja/ (n)
zırh
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zdanie /ˈzdãɲɛ/ (n)
cümle, tümce
  (gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)

zdanie podrzędne /ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ/ (n)
yan cümle
  (gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne

zdecydować /ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
kararlaştırmak
  podjąć decyzję

zderzak /ˈzdɛʒak/ (n)
tampon
  (motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

zderzenie /zdɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
çarpışma, vuruş
  gwałtowne uderzenie się poruszających się obiektów

zdolność /ˈzdɔlnɔɕʨ̑/ (n)
yetenek
  naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś
  umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności

zdolny /ˈzdɔlnɨ/ (adj)
muktedir, haiz, kadir
  będący w stanie wykonać określoną czynność
kabiliyetli
  taki, który ma talent, zdolności; jest uzdolniony

zdrada /ˈzdrada/ (n)
hainlik
  działanie na szkodę narodu lub kraju

zdrada stanu /ˈzdrada ˈstãnu/ (n)
devlete ihanet
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;

zdradzać /ˈzdraʣ̑aʨ̑/ (v)
aldatmak
  złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku

zdrowie /ˈzdrɔvʲjɛ/ (n)
sağlık, sıhhat
  stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowy /ˈzdrɔvɨ/ (adj)
sağlıklı, faydalı
  dobry dla zdrowia
sağlıklı, sıhhatlı, zinde
  taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze

zdrowy rozsądek (n)
sağduyu
  rzeczowe myślenie

zdumiewający (adj)
şaşırtıcı
  taki, który budzi zdumienie

zebra /ˈzɛbra/ (n)
zebra
  (zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebranie /zɛˈbrãɲɛ/ (n)
toplantı
  zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu

zefir /ˈzɛfʲir/ (n)
zefir
  (meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr
ince gömlek, çok ince kumaş
  (włókiennictwo) cienka i lekka tkanina, zazwyczaj bawełniana, zwykle w kratę lub w pasy

zegar /ˈzɛɡar/ (n)
saat
  przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar słoneczny /ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (n)
güneş saati
  zegar określający czas na podstawie pozycji słońca;

zegarek /zɛˈɡarɛk/ (n)
kol saati
  niewielkich rozmiarów zegar

zemsta /ˈzɛ̃msta/ (n)
intikam, öç
  odwet za krzywdy

zenit /ˈzɛ̃ɲit/ (n)
ayyuk
  (astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;

zero /ˈzɛrɔ/ (n)
sıfır
  liczba 0;

zerowy /zɛˈrɔvɨ/ (adj)
sıfırıncı
  identyfikowany przez zero; taki, który w określonym porządku liczenia poprzedza pierwszy

zespół /ˈzɛspuw/ (n)
sendrom
  (medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;

zespół Aspergera (n)
Asperger sendromu
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;

zespół Downa (n)
Down sendromu
  (medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21;

zespół Guillaina-Barrégo (n)
Guillain-Barré sendromu
  (medycyna, medyczny) ostry, zapalny stan chorobowy dotyczący nerwów o nieznanej etiologii;

zestaw /ˈzɛstaf/ (n)
takım
  całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów

zeszyt /ˈzɛʃɨt/ (n)
defter
  (edukacja, edukacyjny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zet /zɛt/ (n)
ze
  nazwa litery „z”, trzydziestej litery polskiego alfabetu

zez /zɛs/ (n)
şaşılık
  (medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zeznanie /zɛˈznãɲɛ/ (n)
ifade
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami
  dokument zawierający treść wyjaśnienia (1.1)

zezowaty (adj)
şaşı
  taki, który ma zeza

zgoda /ˈzɡɔda/ (n)
ağız tadı
  stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie

zgodność /ˈzɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
uyma
  cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne

zgromadzenie /ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
toplantı
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgrupowanie osób mające na celu obrady lub wyrażenie jakiegoś stanowiska;

zgryźliwy /zɡrɨʑˈlʲivɨ/ (adj)
alaylı, istihzalı, iğneleyici
  świadczący o zgryźliwości

zgrzebło (n)
kaşağı
  (zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;

zgubny /ˈzɡubnɨ/ (adj)
pernisiyöz
  prowadzący do zguby

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka /ˈʑarn̥kɔ dɔ‿ˈʑarn̥ka ː‿ˈzbʲjɛʒɛ‿ɕɛ ˈmʲjarka/ (proverb)
damlaya damlaya göl olur.
  oszczędzając cierpliwie nawet małe ilości można dużo uzbierać

ziarno /ˈʑarnɔ/ (n)
habbe
  (botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;
  (fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;
  cząstka czegoś
kepek
  krystalit;

zielarz /ˈʑɛlaʃ/ (n)
aktar
  specjalista w dziedzinie zielarstwa, leczący za pomocą ziół

ziele angielskie (n)
yenibahar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zieleniec (n)
yeşil alan
  (architektura, architektoniczny) zwarty przestrzennie teren zieleni o niedużej powierzchni;

zieleń /ˈʑɛlɛ̃ɲ/ (n)
yeşil
  kolor zielony
  ubranie w kolorze zielonym
  zielone części roślin
  zielony barwnik

zielnik /ˈʑɛlʲɲik/ (n)
bitki koleksiyon
  kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin
bitki müze
  placówka badawcza zajmująca się gromadzeniem okazów roślin, ich zabezpieczaniem, przechowywaniem i udostępnianiem do badań

zielona herbata /ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata/ (n)
yeşil çay
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielonooki /ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci/ (adj)
yeşil gözlü
  (książkowy) taki, który ma zielone oczy

zielony /ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
yeşil
  mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;
  o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały
  (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody

ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (n)
toprak
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna
  grunt, podłoże (także w budynku)
yer
  gleba
  działka rolnicza lub budowlana

ziemniak /ˈʑɛ̃mʲɲak/ (n)
patates
  (botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
  (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziemny /ˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
toprak
  związany z ziemią, glebą

ziewać /ˈʑɛvaʨ̑/ (v)
esnemek
  szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

ziggurat /zʲikˈːurat/ /zʲiˈɡurat/ (n)
ziggurat
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,

zima /ˈʑĩ.ma/ (n)
kış
  najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna wojna /ˈʑĩmna ˈvɔjna/ (n)
Soğuk Savaş
  (historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimne ognie /ˈʑĩmnɛ ˈɔɟɲɛ/ (n)
maytap
  niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;

zimno /ˈʑĩmnɔ/ (n)
soğuk
  odczuwalna subiektywnie niska temperatura

zimny /ˈʑĩmnɨ/ (adj)
soğuk
  mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna

zimorodek /ˌʑĩmɔˈrɔdɛk/ (n)
yalıçapkını
  (ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimować (v)
kışlamak
  spędzać zimę w określonym miejscu

zimowy /ʑĩˈmɔvɨ/ (adj)
kış, kışlık
  typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie

zimozielony /ˌʑĩmɔʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
her dem yeşil
  (botanika, botaniczny) (odnośnie rośliny) mający liście zimą

ziołolecznictwo /ˌʑɔwɔlɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
herboloji
  (medycyna, medyczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;

zięba /ˈʑɛ̃mba/ (n)
ispinoz
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięć /ʑɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
damat
  mąż córki

zjawisko /zʲjaˈvʲiskɔ/ (n)
olgu
  naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;

zjeżdżalnia /zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa/ (n)
kaydırak
  urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zmarszczka /ˈzmarʃʧ̑ka/ (n)
buruşukluk
  (anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych

zmartwienie /zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
endişe
  coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

zmiana /ˈzmʲjãna/ (n)
vardiya
  grupa pracowników pracująca o danej porze
  określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników
değişim
  przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmieniać /ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑/ (v)
degiştirmek
  nadawać komuś lub czemuś inne właściwości

zmienna /ˈzmʲjɛ̃nːa/ (n)
değişken
  (matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;

zmienny /ˈzmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
değişken
  niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)
  ulegający zmianom

zmierzch /zmʲjɛʃx/ (n)
tan
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmuszać /ˈzmuʃaʨ̑/ (v)
zorlamak
  nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś

zmysł /zmɨsw̥/ (n)
duyu
  zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmywacz do paznokci /ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
aseton
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmywarka /zmɨˈvarka/ (n)
bulaşık makinesi
  (technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmęczenie /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
yorgunluk
  stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (participleAdjective)
yorgun
  odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znaczek pocztowy /ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (n)
posta pulu
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie /znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
anlam, mana
  to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje

znaczyć /ˈznaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
anlama gelmek
  mieć znaczenie, sens

znajdować /znajˈdɔvaʨ̑/ (v)
bulmak
  (przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
  odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
  zdobywać to, czego się szuka

znak /znak/ (n)
işaret
  kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie

znak drogowy /ˈznaɡ drɔˈɡɔvɨ/ (n)
yol işareti
  (motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;

znak wodny /ˈznaɡ ˈvɔdnɨ/ (n)
filigran, suyolu
  obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zodiaku /ˈznaɡ zɔˈdʲjaku/ (n)
burç
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu;
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)

znalezisko /ˌznalɛˈʑiskɔ/ (n)
bulma
  rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znać /znaʨ̑/ (modal)
tanımak
  mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
  mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości
  umieć coś, wiedzieć

zniczek /ˈzʲɲiʧ̑ɛk/ (n)
sürmeli çalı kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych;

zniżka /ˈzʲɲiʃka/ (n)
indirim
  obniżenie ceny

znowu /ˈznɔvu/ (adv)
tekrar, gene, yine
  jeszcze raz, ponownie, na nowo, znów, powtórnie, apiać

zodiak /ˈzɔdʲjak/ (n)
Zodyak, burç
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku;

zombi /ˈzɔ̃mbʲi/ (n)
zombi
  (etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;

zoo /ˈzɔː/ (n)
hayvanat bahçesi
  ogród zoologiczny

zoolog /zɔˈːlɔk/ (n)
zoolog
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się zoologią

zoologia /ˌzɔːˈlɔɟja/ (n)
zooloji
  (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoonoza /ˌzɔɔ̃ˈnɔza/ (n)
zoonoz
  (weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;

zorza polarna /ˈzɔʒa pɔˈlarna/ (n)
kutup ışıkları
  zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych;

zrozumiałość (n)
anlaşılabilirlik
  cecha tego, co zrozumiałe

zrozumiały /ˌzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
anlaşılır, açık
  dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia

zrzucić maskę /ˈzʒuʨ̑iʨ̑ ˈmaskɛ/ (v)
Birisinin maskesini düşürmek
  pokazać się takim, jakim się naprawdę jest; przestać udawać, pokazać swoje prawdziwe cechy, charakter

zrzęda (n)
mızmız, mızıkçı
  (potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zręczny /ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
mahir
  zwinny

zszywacz /ˈsʃɨvaʧ̑/ (n)
zımba, tel zımba
  (biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek;

zszywka /ˈsʃɨfka/ (n)
tel zımba
  (biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza

zupa /ˈzupa/ (n)
çorba
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zurwanizm (n)
zurvanizm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu

zwalniać /ˈzvalʲɲäʨ̑/ (v)
azletmek
  (o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska

zwariowany (adj)
deli
  (potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany

zwieracz /ˈzvʲjɛraʧ̑/ (n)
büzgen
  (anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;

zwierzę /ˈzvʲjɛʒɛ/ /ˈzvʲjɛʒɛnta/ (n)
hayvan
  (biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe /ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ/ (n)
evcil hayvan
  zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzęcy /zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
hayvanca
  związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia

związek chemiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
kimyasal bileşik
  (chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów;

związek małżeński (n)
nikâh
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zobacz) małżeństwo

związek zawodowy /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ/ (n)
sendika
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

zwrot /zvrɔt/ (n)
geri ödemek
  spłacenie, pobranie (sumy pieniężnej, kosztów)

zwrotnica /zvrɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
nokta
  urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych

zwrotnik /ˈzvrɔtʲɲik/ (n)
dönence
  (geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwrotnik Koziorożca (n)
Oğlak dönencesi
  (geografia, geograficzny) zwrotnik leżący na półkuli południowej;

zwrotnik Raka (n)
Yengeç dönencesi
  (geografia, geograficzny) zwrotnik leżący na półkuli północnej;

zwrotnikowy (adj)
tropikal
  związany ze zwrotnikiem, pochodzący z terenów pod zwrotnikiem

zwrotny (adj)
dönüşlü
  (gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega

zwycięski (adj)
galip
  związany ze zwycięstwem, dotyczący zwycięstwa

zwycięstwo /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (n)
zafer, galibiyet
  sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a/ (n)
kazanan
  ten, który zwyciężył, wygrał

zwyciężyć /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒɨʨ̑/ (v)
mağlup etmek
  (zobacz) zwyciężać

zwyczaj /ˈzvɨʧ̑aj/ (n)
alışkanlık
  indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby
âdet
  sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę

zwyczajny /zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (adj)
alışılagelmiş
  taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły

zwykły /ˈzvɨkwɨ/ (adj)
sıradan, adi, alelade, basbayağı, tabii
  niewyróżniający się niczym

zwój /zvuj/ (n)
makara
  coś zwiniętego w kłębek, rulon

zwłoki /ˈzvwɔci/ (n)
kadavra
  ciało martwego człowieka;

zygota (n)
zigot
  (biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak /ˈzɨɡzak/ (n)
zikzak
  ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zysk /zɨsk/ (n)
kazanç
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży
  korzyść z czegoś, uzyskana wartość

ząb /zɔ̃mp/ (n)
diş
  (anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;
  (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu

ząb mądrości (n)
yirmi yaş dişi
  (przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

zębowa wróżka /zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka/ (n)
diş perisi
  baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;

złamać serce /ˈzwãmaʨ̑ ˈsɛrʦ̑ɛ/ (v)
kalbini kırmak
  skrzywdzić kogoś, porzucić kogoś, zrobić komuś przykrość

złe oko (n)
kem göz
  (związek frazeologiczny) według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok;

zło /zwɔ/ (n)
kötülük
  coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;

złodziej /ˈzwɔʥ̑ɛ̇j/ (n)
hırsız
  osoba, która potajemnie i bezprawnie zabiera rzeczy bez zgody ich właściciela

złom /zwɔ̃m/ (n)
hurda
  zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny

złota rybka (n)
Japon balığı, süs balığı
  (ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;

złotnik /ˈzwɔtʲɲik/ (n)
gümüşçü
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto /ˈzwɔtɔ/ (n)
altın
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
  stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
  (sport, sportowy) złoty medal
  (jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2)

złoty /ˈzwɔtɨ/ (adj)
altın
  mający kolor i połysk złota
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota
  (przenośnie, przenośnia) dobry, najlepszy w swoim rodzaju

złościć (v)
kızdırmak
  doprowadzać do złości

złośliwe oprogramowanie (n)
zararlı yazılım, kötü amaçlı yazılım
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwy /zwɔɕˈlʲivɨ/ (adj)
kötü huylu
  nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość

złożoność (n)
karmaşıklık
  cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów

złudzenie /zwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
yanılsama
  błędne odczucie, będące skutkiem zniekształcenia wrażeń zmysłowych

zły /zwɨ/ (adj)
kötü
  niesmaczny
  kiepski, nieznający się
  niekorzystny
  niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
  o zdrowiu, zmysłach słaby

ósemkowy (adj)
sekizli
  związany z liczbą osiem, dotyczący liczby osiem

ów /uf/ (pronoun)
o
  (dawniej, dawny) on
  bliżej nieokreślona osoba lub rzecz
  ten (o którym już była mowa)

ćma /ʨ̑ma/ (n)
güve
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćwiczenie /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
egzersiz, temrin
  czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczyć /ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
alıştırma yapmak
  (edukacja, edukacyjny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

ćwierć /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑/ (n)
çeyrek
  jedna czwarta, 25%

ćwierćfinał /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw/ (n)
çeyrek final
  (sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

ćwierćnuta /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta/ (n)
dörtlük nota
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

Łaba /ˈwaba/ (pn)
Elbe
  (geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (pn)
Kuğu
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;

Łazarz /ˈwazaʃ/ (pn)
Lazarus
  (biblijny) postać biblijna
  imię męskie;

Łotwa /ˈwɔtfa/ (pn)
Letonya, Latviya
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Ługańska Republika Ludowa (pn)
Lugansk Halk Cumhuriyeti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) marionetkowe samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;

Łódź /wuʨ̑/ (pn)
Łódź
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w centralnej Polsce;

łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (n)
kuğu
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź czarny (n)
kara kuğu
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus atratus, gatunek łabędzia o czarnym upierzeniu;

łabędź krzykliwy /ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ/ (n)
ötücü kuğu
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae);

łabędź niemy /ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ/ (n)
sessiz kuğu
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

łacina /waˈʨ̑ĩna/ (n)
Latince
  (językoznawstwo, językoznawczy) język starożytnych Rzymian;

łaciński /waˈʨ̑ĩj̃sʲci/ (adj)
Latin
  właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ładny /ˈwadnɨ/ (adj)
sirin
  odznaczający się urodą

ładować /waˈdɔvaʨ̑/ (v)
yüklemek
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora
  (informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową
  nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną
  umieszczać przedmioty w jednym miejscu w celu przetransportowania ich gdzieś indziej

ładunek /waˈdũnɛk/ (n)
yük
  towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu;

ładunek elektryczny (n)
elektrik yükü
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;

łagodny /waˈɡɔdnɨ/ (adj)
acısız
  o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny

łagodzić /waˈɡɔʥ̑iʨ̑/ (v)
azaltmak
  czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łamaniec językowy /wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ/ (idiom)
tekerleme
  trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach

łamać /ˈwãmaʨ̑/ (v)
kırmak
  o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając
  nie stosować się do czegoś

łapa /ˈwapa/ (n)
ayak, pati
  noga zwierzęcia niemającego kopyt

łapówka /waˈpufka/ (n)
rüşvet
  wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łapówkarz (n)
rüşvetçi
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba dająca lub przyjmująca łapówki

łasica /waˈɕiʦ̑a/ (n)
gelincik
  (zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łaska /ˈwaska/ (n)
ihsan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą

łata /ˈwata/ (n)
yama
  fragment materiału przyszyty do tkaniny, aby zasłonić dziurę w tej tkaninie
  (informatyka, informatyczny) plik zawierający poprawki do kodu programu, bazujący na różnicach pomiędzy kodem poprawionym a poprawianym

łatać (v)
örerek onarmak
  umieszczać łaty

łatwiutki /watˈfʲjutʲci/ (adj)
kolaycacık
  (zdrobniale) od: łatwy

łatwowierny (adj)
safdil
  taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwość /ˈwatfɔɕʨ̑/ (n)
kolaylık
  cecha tego, co jest łatwe, brak trudności

łatwy /ˈwatfɨ/ (adj)
kolay
  nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ława /ˈwava/ (n)
kahve masası
  niski stolik, zwykle podłużny

ławka /ˈwafka/ (n)
bank
  twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

łazienka /waˈʑɛ̃nka/ (n)
banyo
  (architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łańcuch /ˈwãj̃nʦ̑ux/ (n)
zincir
  szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;
  (przenośnie, przenośnia) ciąg zdarzeń, wynikających jeden z drugiego

łańcuch pokarmowy /ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ/ (n)
besin zinciri
  (ekologia, ekologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;

łechtaczka /wɛxˈtaʧ̑ka/ (n)
klitoris, dılak
  (anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łodyga /wɔˈdɨɡa/ (n)
sap
  (biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej;

łokieć /ˈwɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
dirsek
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem

łom /wɔ̃m/ (n)
levye
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łopata /wɔˈpata/ (n)
kürek
  narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopatka /wɔˈpatka/ (n)
kürek kemiği
  (anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;

łopotać (v)
dalgalanmak
  (książkowy) poruszać skrzydłami w górę i w dół
  (książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk poprzez szybkie poruszanie przedmiotem
  (książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk, będąc szybko poruszanym

łososiowy /ˌwɔsɔˈɕɔvɨ/ (adj)
somon
  (książkowy) mający kolor pomarańczoworóżowy, taki jak kolor mięsa łososia

łosoś /ˈwɔsɔɕ/ (n)
somon, som
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łotewski /wɔˈtɛfsʲci/ (n)
Letonca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Łotwy;

łoś /wɔɕ/ (n)
sığın, mus
  (zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoże śmierci /ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
ölüm döşeği
  łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł

łożysko /wɔˈʒɨskɔ/ (n)
etene
  (anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem;
yatak
  (technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;

łucznictwo /wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
okçuluk
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy

łucznik /ˈwuʧ̑ʲɲik/ (n)
okçu
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;

ług /wuk/ (n)
kostik
  (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) wodny roztwór silnej zasady nieorganicznej;

łuk /wuk/ (n)
kemer, yay
  (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
yay
  (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;
  (matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
  każdy kształt przypominający łuk (1.1)
yay, kemer
  (sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;

łup /wup/ (n)
ganimet
  zdobycz wojenna lub pochodząca z rabunku, grabieży

łupek /ˈwupɛk/ (n)
kayrak
  (geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość;

łupież /ˈwupʲjɛʃ/ (n)
kepek
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łupina /wuˈpʲĩna/ (n)
kabuk
  skórka albo zdrewniała powłoka okrywająca owoc, korzeń jadalny lub nasiono
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) powłoka konstrukcyjna

łuska /ˈwuska/ (n)
kovan
  (wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki
pul
  (zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt

łuszczyca /wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
sedef hastalığı
  (medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;

łużycki /wuˈʒɨʦ̑ʲci/ (n)
Sorbca
  język słowiański, którym mówi się na Łużycach;

łydka /ˈwɨtka/ (n)
baldır
  (anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łyk /wɨk/ (n)
yudum
  przełknięcie, łyknięcie pewnej ilości płynu

łysienie /wɨˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
dazlak
  (medycyna, medyczny) utrata znacznej ilości włosów poprzez ich stopniowe wypadanie

łysieć /ˈwɨɕɛ̇ʨ̑/ (v)
tepesi açılmak
  o ludziach: tracić włosy na głowie, stawać się łysym

łyska /ˈwɨska/ (n)
sakarmeke
  (ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łysy /ˈwɨsɨ/ (adj)
kel, dazlak
  całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie

łyżeczka /wɨˈʒɛʧ̑ka/ (n)
çay kaşığı
  mała łyżka

łyżeczka do herbaty (n)
çay kaşığı
  mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów

łyżka /ˈwɨʃka/ (n)
kaşık
  sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów /ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf/ (n)
ayakkabı çekeceği
  proste narzędzie ułatwiające zakładanie butów;

łyżwiarstwo synchroniczne (n)
senkronize kayma
  (sport, sportowy) odmiana łyżwiarstwa figurowego polegająca na jeździe na lodzie i wykonywaniu figur przez drużyny (tzw. formacje);

łza /wza/ (n)
gözyaşı
  (fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łzawić /ˈwzavʲiʨ̑/ (v)
sulandırmak
  o oczach: wydzielać nadmiernie łzy

łódź /wuʨ̑/ (n)
kayık
  mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łóżko /ˈwuʃkɔ/ (n)
yatak
  mebel przeznaczony do spania;

łóżko piętrowe (n)
ranza
  rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania;

łącznik /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
koşaç
  (językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący

łączyć /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
bağlamak
  (potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
birleşmek
  jednoczyć, umożliwiać zespolenie
  kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
  spajać elementy za pomocą środków technicznych

łąka /ˈwɔ̃ŋka/ (n)
çayır
  teren gęsto porośnięty trawami;

łękotka /wɛ̃ŋˈkɔtka/ (n)
menisk
  (anatomia, anatomiczny) chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego;

Śiwa /ˈɕiva/ (pn)
Şiva
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu;

Śląsk /ɕlɔ̃w̃sk/ (pn)
Silezya
  (geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śnieżka /ˈɕɲɛʃka/ (pn)
Pamuk
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

ściana /ˈɕʨ̑ãna/ (n)
duvar
  (budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ściana komórkowa (n)
hücre duvarı
  (biologia, biologiczny) struktura otaczająca cytoplast komórek organizmów;

ściany mają uszy /ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ/ (proverb)
yerin kulağı vardır
  mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ścieg /ɕʨ̑ɛk/ (n)
dikiş
  sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu

ściek /ɕʨ̑ɛk/ (n)
atık su
  zanieczyszczona woda

ścieki /ˈɕʨ̑ɛ̇ci/ (n)
atık su
  płynne odpady

ścierwo /ˈɕʨ̑ɛrvɔ/ (n)
leş
  martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścieżka /ˈɕʨ̑ɛʃka/ (n)
patika, yol
  (informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;
  wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych

ścigać (v)
kovalamak
  gonić kogoś, biec za kimś, aby go dogonić

ściółka /ˈɕʨ̑uwka/ (n)
altlık
  materiał na posłanie dla zwierząt

ścięgno /ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ/ (n)
kiriş, tendon
  (anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa (n)
Aşil tendonu
  (anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ślad /ɕlat/ (n)
iz
  oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś
  (matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;

śledziona /ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na/ (n)
dalak
  (anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledź /ɕlɛʨ̑/ (n)
ringa
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;
çadır kazığı
  metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu

ślepota /ɕlɛˈpɔta/ (n)
körlük
  (medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (adj)
kör
  taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (n)
kör
  (potocznie, potoczny) osoba ślepa (1.1)

ślimak /ˈɕlʲĩmak/ (n)
salyangoz, sümüklüböcek
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;

ślina /ˈɕlʲĩna/ (n)
tükürük
  (fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliski /ˈɕlʲisʲci/ (adj)
kaygan
  mający gładką powierzchnię nie dającą prawie zupełnie tarcia z innymi ciałami

śliwa /ˈɕlʲiva/ (n)
erik ağacı
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe;
  (spożywczy) duży, dorodny owoc śliwy (1.1)
  (technologia, technika, techniczny) drewno śliwy (1.1)

śliwka /ˈɕlʲifka/ (n)
erik
  (spożywczy) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

ślub /ɕlup/ (n)
düğün
  akt zawarcia małżeństwa;

ślusarz /ˈɕlusaʃ/ (n)
çilingir, anahtarcı
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

śluz /ɕlus/ (n)
sümük
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) bezbarwna, ciągnąca się wydzielina gruczołów śluzowych

śmiać się /ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
gülmek
  wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem

śmiałość /ˈɕmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
cesaret
  cecha śmiałego czynu
  odwaga, pewność siebie

śmiałym szczęście sprzyja /ˈɕmʲjawɨ̃m ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ ˈspʃɨja/ (proverb)
şans cesurdan yanadır
  zachęta do podjęcia ryzyka

śmiech /ɕmʲjɛx/ (n)
gülüş, kahkaha
  charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka /ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka/ (n)
çöp kamyonu
  (motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów;

śmiertelnik (n)
fani
  (książkowy) istota śmiertelna, jaką jest człowiek

śmiertelność /ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
ölümlülük
  podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera
  stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę

śmiertelny /ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
fani
  taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze

śmierć /ɕmʲjɛrʲʨ̑/ (n)
ölüm, vefat
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;
ölüm
  (mitologia, mitologiczny) (etnografia, etnograficzny) (sztuka) personifikacja śmierci (1.1), często przedstawiana jako szkielet z kosą

śmiesznie (adv)
komik bir şekilde
  wywołując śmiech, wesołość

śmieszny /ˈɕmʲjɛʃnɨ/ (adj)
gülünç
  wywołujący śmiech
  (pejoratywnie, pejoratywny) nie dający się potraktować poważnie
  (pejoratywnie, pejoratywny) zupełnie rozmijający się z oczekiwaniami

śmietana /ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
kaymak
  (spożywczy) ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanka /ɕmʲjɛˈtãnka/ (n)
kaymak
  (przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska
  (spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmieć /ɕmʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
çöp
  coś do wyrzucenia, odpadek

śmigłowiec (n)
helikopter
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie /ɕɲaˈdãɲɛ/ (n)
kahvaltı
  poranny posiłek;

śnieg /ɕɲɛk/ (n)
kar
  (meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieguła /ɕɲɛˈɡuwa/ (n)
kar kiraz kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Plectrophenax nivalis, ptak z rzędu wróblowych;

śnieżki /ˈɕɲɛʃʲci/ (n)
kartopu savaşı
  zabawa we wzajemne obrzucanie się śniegiem

śnieżnobiały /ˌɕɲɛʒnɔˈbʲjawɨ/ (adj)
karbeyaz
  (książkowy) biały jak śnieg, bardzo biały

śnieżyczka (n)
kardelen
  (botanika, botaniczny) Galanthus nivalis L., śnieżyczka przebiśnieg, przebiśnieg;

śnieżyć /ˈɕɲɛʒɨʨ̑/ (v)
kar yağmak, karlamak
  padać (o śniegu)

śnić /ɕɲiʨ̑/ (v)
düş görmek, rüya görmek
  widzieć sen podczas spania

śpieszyć /ˈɕpʲjɛʃɨʨ̑/ (v)
acele etmek
  robić coś szybko, chcieć z czymś zdążyć

śpiewak /ˈɕpʲjɛvak/ (n)
şarkıcı
  mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

śpiewać /ˈɕpʲjɛvaʨ̑/ (v)
ötmek, şarkı söylemek
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem

śpiewny (adj)
ezgili, melodik
  podobny do śpiewu

śpioch /ɕpʲjɔx/ (n)
uykucu
  człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór /ˈɕpʲivur/ (n)
uyku tulumu
  (turystyka, turystyczny) worek do spania;

śpiący /ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
uykulu
  taki, któremu chce się spać

śpiączka (n)
koma
  (medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;

średnica /ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
çap
  (geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;
  długość średnicy (1.1)

średnik /ˈɕrɛdʲɲik/ (n)
noktalı virgül
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średnio-wysoko-niemiecki /ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
Orta Yüksek Almanca
  historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);

średnioangielski (n)
Orta İngilizce
  (językoznawstwo, językoznawczy) język średnioangielski;

średniowiecze /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ/ (n)
Orta Çağ, ortaçağ
  epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

środa /ˈɕrɔda/ (n)
çarşamba, Çarşamba
  trzeci dzień tygodnia;

środek /ˈɕrɔdɛk/ (n)
araç
  coś, co ułatwia działanie
  dobro ekonomiczne
merkez
  miejsce jednakowo oddalone od krawędzi

środek transportu (n)
taşıt, ulaşım aracı
  jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki masowego przekazu /ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu/ (n)
kitle iletişim araçları
  prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środowisko /ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ/ (n)
çevre
  (ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie

śruba /ˈɕruba/ (n)
vida
  (technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;
  (sport, sportowy) w piłce ręcznej: strzał wykonany z obrotu
pervane
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego;
  (sport, sportowy) w skokach do wody: skok z obrotem wzdłuż pionowej osi ciała

śrubokręt /ɕruˈbɔkrɛ̃nt/ (n)
tornavida
  (technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śrut /ɕrut/ (n)
saçma
  ołowiane kulki

śródmieście /ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ/ (n)
şehir merkezi
  centrum; główna, centralna część miasta

świadek /ˈɕfʲjadɛk/ (n)
tanık, şahit
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
  osoba, która widziała coś na własne oczy

świadek Jehowy /ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ/ (n)
Yehova'nın Şahidi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;

świadomość /ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
bilinç, farkındalık
  zdawanie sobie sprawy z czegoś;

świadomy /ɕfʲjaˈdɔ̃mɨ/ (adj)
bilinçli
  mający rozbudowaną świadomość; uświadomiony
  taki, który ma świadomość czegoś, uzmysławia sobie coś, zdaje sobie sprawę z czegoś

świat /ɕfʲjat/ (n)
dünya
  (przenośnie, przenośnia) planeta
  przestrzeń, w której się żyje
dünya, Dünya
  cała Ziemia

światopogląd /ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt/ (n)
dünya görüşü
  zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;

światło /ˈɕfʲjatwɔ/ (n)
ışık, aydınlık
  (fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
ışık
  przedmiot będący źródłem światła (1.1)

światłowód /ɕfʲjatˈwɔvut/ (n)
fiberoptik
  (technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

świder (n)
burgu
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów w twardych nawierzchniach (np. w skałach);

świeca /ˈɕfʲjɛʦ̑a/ (n)
mum
  przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot, chemiczne źródło światła;

świeca zapłonowa (n)
buji
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego;

świerk /ɕfʲjɛrk/ (n)
ladin
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerszcz /ɕfʲjɛrʃʧ̑/ (n)
cırcır böceği
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerzb /ɕfʲjɛʃp/ (n)
uyuz
  (medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świetlik /ˈɕfʲjɛtlʲik/ (n)
ateşböceği
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;
aydınlık
  (architektura, architektoniczny) element dachu budynku, który doświetla pomieszczenie;

świeżość /ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑/ (n)
tazelik
  cecha tego, co jest świeże

świeży /ˈɕfʲjɛʒɨ/ (adj)
taze
  o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia /ˈɕfʲĩɲa/ /ˈɕfʲĩɲɛ/ (n)
domuz
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
  (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes;
  (zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę
domuz, hınzır
  (zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;

świnka /ˈɕfʲĩnka/ (n)
kabakulak
  (medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic

świnka morska /ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska/ (n)
kobay
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1)

świstak /ˈɕfʲistak/ (n)
Alp marmotu
  (zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świstun /ˈɕfʲistũn/ (n)
fiyu
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);

świt /ɕfʲit/ (n)
tan
  (przenośnie, przenośnia) moment rozpoczęcia czegoś nowego
  okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;

świtać (v)
tan
  o dniu zaczynać się

świątynia /ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa/ (n)
tapınak, ibadethane, toplak
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święta /ˈɕfʲjɛ̃nta/ (n)
azîze
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta uznana przez Kościół za godną kultu

święto /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ/ (n)
bayram
  dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

świętość /ˈɕfʲjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
kutsallık
  coś otaczane szczególnym kultem i czcią

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (adj)
mukaddes, kutsal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
mukaddes
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (n)
mukaddes
  mężczyzna święty w znaczeniu (1.1)

święty mikołaj /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj/ (n)
Noel Baba
  człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

świństwo /ˈɕfʲĩj̃stfɔ/ (n)
alicengiz oyunu
  (potocznie, potoczny) nikczemny, podły czyn służący skrzywdzeniu kogoś

źle /ʑlɛ/ (adv)
kötü
  w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źle się dzieje w państwie duńskim /ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm/ (proverb)
çürümüş bir şeyler var şu Danimarka krallığında
  sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca

źrebię /ˈʑrɛbʲjɛ/ (n)
tay
  (zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica /ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
gözbebeği
  (anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
açıklık, gözbebeği
  (optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródło /ˈʑrudwɔ/ (n)
kaynak
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
  często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań

Żmudź (pn)
Samogitya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żyd /ʒɨt/ (n)
Yahudi
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żyrafa /ʒɨˈrafa/ (pn)
Camelopardalis
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Żyzny Półksiężyc /ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Bereketli Hilal
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

żaba /ˈʒaba/ (n)
kurbağa
  (herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żaden /ˈʒadɛ̃n/ (pronoun)
hiç bir
  znikomo mały, bez wartości
değil
  …informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel /ˈʒaɟɛl/ (n)
yelken
  (marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec /ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
yelkenli
  (marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglowy /ʒaɡˈlɔvɨ/ (adj)
yelken
  dotyczący żagla, związany z żaglem lub z żaglami
  wyposażony w żagle

żal /ʒal/ (n)
keder
  negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żandarm /ˈʒãndarm/ (n)
jandarma
  funkcjonariusz żandarmerii, policji wojskowej

żar /ʒar/ (n)
köz
  tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa

żargon /ˈʒarɡɔ̃n/ (n)
argo, jargon
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żart /ʒart/ (n)
şaka
  coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartować /ʒarˈtɔvaʨ̑/ (v)
şaka yapmak
  mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żarówka /ʒaˈrufka/ (n)
ampul
  (elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żałoba /ʒaˈwɔba/ (n)
matem, yas
  smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

że /ʒɛ/ (conjunction)
ki
  …rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym
  …podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym

żebrak /ˈʒɛbrak/ (n)
dilenci
  ten, kto żebrze

żebrać /ˈʒɛbraʨ̑/ (v)
dilenmek
  prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro /ˈʒɛbrɔ/ (n)
kaburga
  (anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żegadło (n)
dağlama demiri
  narzędzie do piętnowania

żeglarstwo (n)
yatçılık
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;

żeglarz /ˈʒɛɡlaʃ/ (n)
denizci, yatçı
  człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żeglować /ʒɛɡˈlɔvaʨ̑/ (v)
açılmak
  przemieszczać się po wodzie środkiem transportu posiadającym żagle

żel /ʒɛl/ (n)
jel
  (chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żel pod prysznic /ˈʒɛl pɔt‿ˈprɨʃʲɲiʦ̑/ (n)
duş jeli
  mydło w płynie przeznaczone do używania podczas kąpieli pod prysznicem

żelatyna /ˌʒɛlaˈtɨ̃na/ (n)
jelatin
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;

żelazko /ʒɛˈlaskɔ/ (n)
ütü
  urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazna kurtyna (n)
demir perde
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;

żelazny /ʒɛˈlaznɨ/ (adj)
demir
  wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo /ʒɛˈlazɔ/ (n)
demir
  (potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;

żeliwo /ʒɛˈlʲivɔ/ (n)
dökme demir, font
  (hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żelka (n)
jelibon
  (spożywczy) żelatynowy cukierek;

żeton /ˈʒɛtɔ̃n/ (n)
jeton
  krążek zastępujący pieniądze m.in. w grach hazardowych;

żeński /ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
dişil
  odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żmija /ˈʒmʲija/ (n)
engerek
  (herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;

żniwa /ˈʒʲɲiva/ (n)
hasat
  (rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;

żona /ˈʒɔ̃na/ (n)
karı
  kobieta będąca w związku małżeńskim z inną osobą

żonaty /ʒɔ̃ˈnatɨ/ (adj)
evli
  zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żongler /ˈʒɔ̃ŋɡlɛr/ (n)
jonglör
  artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żonkil /ˈʒɔ̃ŋʲcil/ (n)
nergis
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;

żorżeta /ʒɔrˈʒɛta/ (n)
jorjet
  (włókiennictwo) lekka, przejrzysta tkanina nieregularnie marszczona;

żołna (n)
arı kuşu
  (ornitologia, ornitologiczny) Meropidae, ptak z rzędu kraskowych

żołnierz /ˈʒɔwɲɛʒɛ/ /ˈʒɔwʲɲɛʃ/ (n)
asker
  (wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołądek /ʒɔˈwɔ̃ndɛk/ (n)
mide, karın
  (anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądź /ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑/ (n)
meşe palamudu
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;
  (termin karciany) jeden z kolorów w kartach;
  (anatomia, anatomiczny) zwieńczenie prącia;

żrący (adj)
aşındırıcı
  (chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”

żubr /ʒupr̥/ (n)
Avrupa bizonu
  (zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żuchwa /ˈʒuxfa/ (n)
altçene, alt çene
  (anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żujka (n)
geviş
  (gwara, gwarowe) (zoologia, zoologiczny) odłykany i przeżuwany pokarm u zwierząt z podrzędu przeżuwaczy

żuraw /ˈʒuraf/ (n)
turna
  (ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;
vinç
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;

żurawina /ˌʒuraˈvʲĩna/ (n)
turna yemişi
  (botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żwacz /ʒvaʧ̑/ (n)
işkembe
  (zoologia, zoologiczny) jeden z przedżołądków u przeżuwaczy;

żwawy /ˈʒvavɨ/ (adj)
hareketli, zinde, çevik
  pełen werwy i temperamentu

żwir /ʒvʲir/ /ˈʒvʲirɨ/ (n)
çakıl
  okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

życica /ʒɨˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
çim
  (botanika, botaniczny) Lolium L., roślina trawiasta z rodziny wiechlinowatych;

życie /ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
hayat, yaşam
  (biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;

życzenie /ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
arzu, istek
  pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować
arzu, dilek
  w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)

życzliwy /ʒɨʧ̑ˈlʲivɨ/ (adj)
hayırsever, iyiliksever
  przychylnie nastawiony do innych ludzi

życzyć /ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
dilemek
  składać życzenia
  pragnąć czyjegoś szczęścia
  źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia

żyd /ʒɨt/ (n)
Musevi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żydowski /ʒɨˈdɔfsʲci/ (adj)
Yahudi
  związany z Żydami, ich religią, kulturą

żyletka /ʒɨˈlɛtka/ (n)
jilet
  stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa /ʒɨˈrafa/ (n)
zürafa
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;

żyrandol /ʒɨˈrãndɔl/ (n)
avize
  ozdobna, najczęściej wieloramienna, lampa wisząca pod sufitem

żyroskop /ʒɨˈrɔskɔp/ (n)
jiroskop
  (fizyka, fizyczny) szybko obracający się sztywny obiekt zachowujący stały kierunek osi obrotu;

żyto /ˈʒɨtɔ/ (n)
çavdar
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych;
  (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno żyta (1.1)

żywica /ʒɨˈvʲiʦ̑a/ (n)
reçine
  (biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywioł /ˈʒɨvʲjɔw/ (n)
element
  (filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze

żywopłot /ʒɨˈvɔpwɔt/ (n)
çalı çit
  płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywy /ˈʒɨvɨ/ (adj)
canlı
  przejawiający oznaki życia
  będący w użyciu
  jasny, jaskrawy, niestonowany
  żwawy, szybki

żyzny /ˈʒɨznɨ/ (adj)
verimli
  (rolnictwo, rolniczy) dający wysokie plony
  (rolnictwo, rolniczy) posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów

żyć /ʒɨʨ̑/ (v)
yaşamak
  bytować w jakichś warunkach
  istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
  obcować z kimś
  trwać

żyła /ˈʒɨwa/ (n)
damar
  (anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;
  (geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach;

żyłka (n)
misina
  cienka, mocna nić

żółta febra (n)
sarı humma
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra, tropikalna choroba zakaźna ludzi i innych naczelnych wywoływana przez flawiwirusa, a przenoszona przez komary, która może objawiać się m.in. gorączką i żółtaczką

żółta kartka /ˈʒuwta ˈkartka/ (n)
sarı kart
  (sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka /ʒuwˈtaʧ̑ka/ (n)
sarılık
  (medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtawy /ʒuwˈtavɨ/ (adj)
sarımsı
  lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty

żółtko /ˈʒuwtkɔ/ (n)
yumurta sarısı
  (spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów
  (zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka;

żółty /ˈʒuwtɨ/ (adj)
sarı
  mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółty związek zawodowy (n)
sarı sendika
  (społeczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fasadowa organizacja pracownicza, która nie dba o interesy pracowników, a w sporach często staje po stronie pracodawcy lub rządu

żółw /ʒuwf/ (n)
kaplumbağa
  (informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;
kaplumbağa, tosbağa
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;

żółw morski /ˈʒuwf ˈmɔrsʲci/ (n)
deniz kaplumbağası
  (zoologia, zoologiczny) żółw, którego środowiskiem naturalnym jest morze

żółć /ʒuwʲʨ̑/ (n)
safra, öd
  (medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;

żądać /ˈʒɔ̃ndaʨ̑/ (v)
dilemek
  domagać się czegoś kategorycznie

żądło /ˈʒɔ̃ndwɔ/ (n)
iğne
  (zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;

żłób (n)
yemlik
  (rolnictwo, rolniczy) skrzynia na paszę dla bydła i koni