język polski-Русский FreeDict+WikDict dictionary
edition published: 2023-05-29
language: pl; ru
availability: Licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported license (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/legalcode)

by /bɨ/ (suffix)
ы
  …używany do tworzenia trybu przypuszczającego

drom /drɔ̃m/ (suffix)
дром
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drogą, torem, biegiem, wyścigiem

ek /ɛk/ (suffix)
ик, ок
  tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju męskiego

fagia /ˈfaɟja/ (suffix)
фагия
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odżywianiem się, zjadaniem, pochłanianiem, pożeraniem

fil (suffix)
фил
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających amatora lub miłośnika czegoś

filia /ˈfʲilʲja/ (suffix)
филия
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających upodobania, zamiłowania, skłonności do czegoś

graf (suffix)
граф
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczający osobę zajmującą się dziedziną określoną przez pierwszy człon
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczający przedmiot związany z pisaniem, zapisem, opisywaniem czegoś

grafia (suffix)
графия
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją

ista (suffix)
ист
  tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu

izm /ism̥/ (suffix)
изм
  …tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami

ka /ka/ (suffix)
ка, ша
  tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego
ка
  tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju żeńskiego

letni /ˈlɛtʲɲi/ (suffix)
летний
  … dotyczący lat

log /lɔk/ (suffix)
лог
  ostatni człon wyrazów złożonych tworzący rzeczowniki określające osoby zajmujące się badaniem, nauką

logia /ˈlɔɟja/ (suffix)
логия
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką

metria /ˈmɛtrʲja/ (suffix)
метрия
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z mierzeniem

nauta /ˈnawta/ (suffix)
навт
  oznaczający podróżnika przemierzającego jakąś przestrzeń

nik (suffix)
ник
  …tworzący męską formę nazwy zawodu, profesji
  …tworzący nazwę osoby o jakichś cechach lub przypadłości

o- (suffix)
е-, о-
  …tworzący złożenia przymiotnikowe
  …tworzący złożenia rzeczownikowe

onim /ˈɔ̃ɲĩm/ (suffix)
оним
  ostatni człon wyrazów złożonych mający znaczenie: nazwa, imię, wyraz

ość /ɔɕʨ̑/ (suffix)
ость
  …tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną

sk (suffix)
ск
  … tworzący nazwę miejscowości

skop /skɔp/ (suffix)
скоп
  ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami przyrządów służących do obserwacji i badania

terapia /tɛˈrapʲja/ (suffix)
терапия
  (medycyna, medyczny) ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze sposobem leczenia

zaur (suffix)
завр
  …tworzący wyrazy oznaczające jaszczurkę lub szerzej gada

ę (suffix)
у, ю
  …tworząca biernik liczby pojedynczej rzeczowników zakończonych na -a
  …tworząca pierwszą osobę liczby pojedynczej czasu teraźniejszego i przyszłego prostego czasowników

ę (suffix)
онок, ёнок
  …tworzący nazwy istot niedorosłych

ż /ʃ/ /ʒ/ (suffix)
ка
  partykuła, wzmacniająca konstrukcje z czasownikami w trybie rozkazującym lub w zdaniach pytających

A-dur /ˈa‿dur/ (n)
ля мажор
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami);

AA /a‿ˈː/ (acronym)
АА
  = Anonimowi Alkoholicy;

ABC /a‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (n)
азы, основа
  podstawy czegoś

ABS /a‿bɛ‿ˈːs/ (acronym)
АБС
  (motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

AIDS /ɛjts/ (n)
СПИД
  (medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

AK /a‿ˈka/ (acronym)
АК, автомат Калашникова
  = (wojskowość, wojskowy) automat Kałasznikowa;

APŚ (acronym)
АЧС
  = (weterynaria, weterynaryjny) afrykański pomór świń

ASF (acronym)
АЧС
  = (weterynaria, weterynaryjny) APŚ, afrykański pomór świń

Aalen (pn)
Ален
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Aare (pn)
Ааре
  (geografia, geograficzny) rzeka w Szwajcarii, lewy dopływ Renu;

Aaron /aˈːrɔ̃n/ (pn)
Аарон
  (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
  imię męskie;

Aaronowy (possessiveAdjective)
Ааронов, ааронов, аароновский
  (przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, który należy do Aarona

Aba /ˈaba/ (pn)
Аба
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodzie kemerowskim Rosji, lewy dopływ Tomu w dorzeczu Obu

Abacki (pn)
Абатский, Абатское
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie tiumeńskim, nad Iszymem;

Abadan /aˈbadãn/ (pn)
Абадан
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Iranie;

Abakan /aˈbakãn/ (pn)
Абакан
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone nad rzeką Abakan (1.2), stolica Chakasji;

Abaza /aˈbaza/ (pn)
Абаза
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan;

Abchaz /ˈapxas/ (n)
абхаз, абхазец
  mieszkaniec Abchazji;

Abchazja /apˈxazʲja/ (pn)
Абхазия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abchazka /apˈxaska/ (n)
абхазка
  mieszkanka Abchazji

Abdiasz (pn)
Авдий
  (biblijny) postać biblijna, prorok;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Abdon /ˈabdɔ̃n/ (pn)
Абдон, Авдон
  imię męskie;

Abdul (pn)
Абдул
  imię męskie

Abel /ˈabɛl/ (pn)
Авель
  imię męskie;

Aberdeen (pn)
Абердин, Эбердин
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan /abʲˈiʤ̑ãn/ /ˈabʲiʤ̑ãn/ (pn)
Абиджан
  (geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abigail (pn)
Авигея
  imię żeńskie;

Abisynia /ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/ (pn)
Абиссиния
  (geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

Abisynka /ˌabʲiˈsɨ̃nka/ (n)
абиссинка
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Abisynii

Abisyńczyk /ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
абиссинец
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii

Abraham /abˈraxãm/ (pn)
Авраам
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Abruzja /abˈruzʲja/ (pn)
Абруццо
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

Absalom /apˈsalɔ̃m/ (pn)
Авессалом
  (biblijny) postać biblijna, syn króla Dawida;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Abu Zabi /ˈabu ˈzabʲi/ (pn)
Абу-Даби
  (geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

Abudża /aˈbuʤ̑a/ (pn)
Абуджа
  (geografia, geograficzny) stolica Nigerii;

Abundiusz (pn)
Авундий
  imię męskie

Abwehra /abˈvɛra/ (pn)
Абвер
  (historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;

Acapulco /ˌakaˈpulkɔ/ (pn)
Акапулько, Акапулько-де-Хуарес
  (geografia, geograficzny) Acapulco de Juárez, miasto w Meksyku;

Achalciche (pn)
Ахалцихе
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia;

Achilles /aˈxʲilːɛs/ (pn)
Ахилл, Ахиллес
  (mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;
Ахиллес
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 588;

Achitofel /ˌaxʲiˈtɔfɛl/ (pn)
Ахитофел
  (biblijny) postać biblijna, doradca króla Dawida, przyłączył się do jego zbuntowanego syna Absaloma;

Achtuba (pn)
Ахтуба
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Aczyńsk (pn)
Ачинск
  (geografia, geograficzny) miasto w syberyjskiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Czułymem;

Ad-Dauha /ad‿ˈːawxa/ (pn)
Доха
  (geografia, geograficzny) stolica Kataru;

Ada /ˈada/ (pn)
Ада
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 523;
  (zdrobniale) Adelajda, Adela, Adelina, Adriana, Adrianna
  imię żeńskie;

Adam /ˈadãm/ (pn)
Адам
  imię męskie;
  (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;

Adamawa /ˌadãˈmava/ (pn)
Адамава
  (geografia, geograficzny) wyżyna w Afryce;

Addis Abeba /ˈaddʲis aˈbɛba/ (pn)
Аддис-Абеба
  (geografia, geograficzny) stolica Etiopii;

Adela /aˈdɛla/ (pn)
Адела
  imię żeńskie;

Adelajda /ˌadɛˈlajda/ (pn)
Аделаида
  imię żeńskie;
  (geografia, geograficzny) miasto w Australii;

Adelina /ˌadɛˈlʲĩna/ (pn)
Аделина
  imię żeńskie;

Aden /ˈadɛ̃n/ (pn)
Аден
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską;

Adolf /ˈadɔlf/ (pn)
Адольф
  imię męskie;

Adonis /aˈdɔ̃ɲis/ (pn)
Адонис
  (mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adria /ˈadrʲja/ (pn)
Адрия
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;

Adrian /ˈadrʲjãn/ (pn)
Адриан
  imię męskie;

Adriana /aˈdrʲjãna/ (pn)
Адриана
  imię żeńskie;

Adrianna /aˈdrʲjãnːa/ (pn)
Адрианна
  imię żeńskie;

Adriatyk /aˈdrʲjatɨk/ (pn)
Адриатика
  (zobacz) Morze Adriatyckie

Adygeja (pn)
Адыгея
  autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop

Adygejczyk (n)
адыгеец
  członek narodu Adygejczyków

Adygejka (n)
адыгейка
  (etnografia, etnograficzny) członkini narodu Adygejczyków

Adygejsk (pn)
Адыгейск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Adygei;

Adźwa (pn)
Адзьва
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Usy w dorzeczu Peczory

Adżar (n)
аджарец
  (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Adżarii

Adżaria (pn)
Аджария
  (geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

Adżarka (n)
аджарка
  (etnografia, etnograficzny) mieszkanka Adżarii

Adżarska Republika Autonomiczna (pn)
Аджарская Автономная Республика
  (geografia, geograficzny) (administracja) (oficjalnie) Adżaria (nazwa oficjalna)

Afganistan /ˌavɡãˈɲistãn/ (pn)
Афганистан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afganka /avˈɡãŋka/ (n)
афганка
  obywatelka Afganistanu

Afgańczyk /avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
афганец
  obywatel Afganistanu

Afrodyta /ˌafrɔˈdɨta/ (pn)
Афродита
  (mitologia grecka) bogini miłości;
  imię żeńskie;

Afryka /ˈafrɨka/ (pn)
Африка
  (geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afryka Południowa (pn)
Южная Африка
  (geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący południową część tego kontynentu;

Afryka Północna /ˈafrɨka puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Северная Африка
  (geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący północną część kontynentu;

Afrykanin /ˌafrɨˈkãɲĩn/ (n)
африканец
  mieszkaniec Afryki

Afrykanka /ˌafrɨˈkãŋka/ (n)
африканка
  mieszkanka Afryki

Agadir (pn)
Агадир
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim;

Agamemnon /ˌaɡãˈmɛ̃mnɔ̃n/ (pn)
Агамемнон
  (mitologia grecka) mityczny władca Myken;

Agan (pn)
Аган
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;

Agapit (pn)
Агапит
  imię męskie;

Agata /aˈɡata/ (pn)
Агата, Агафия
  imię żeńskie;

Agaton (pn)
Агафон
  imię męskie;

Aggeusz (pn)
Аггей
  imię męskie;

Aginskoje (pn)
Агинское
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim;

Aglaja /aɡˈlaja/ (pn)
Аглая
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 47;
  (mitologia grecka) córka Mantineosa, żona Abasa, matka Akrizjosa i Projtosa
  (mitologia grecka) jedna z Charyt;
  (mitologia grecka) jedna z nimf, matka Nireusa
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Agnieszka /aɟˈɲɛʃka/ (pn)
Агнесса, Агнес
  imię żeńskie;

Agrykola /ˌaɡrɨˈkɔla/ (pn)
Агрикола
  imię męskie;

Agrypina /ˌaɡrɨˈpʲĩna/ (pn)
Агриппина
  imię żeńskie;

Agryppa /aˈɡrɨpːa/ (pn)
Агриппа
  imię męskie;

Agryz (pn)
Агрыз
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe w Rosji, w Tatarstanie, na brzegu rzeki Iż;

Agłona (pn)
Аглона
  (geografia, geograficzny) wieś na Łotwie, w Łatgalii, w gminie Agłona;

Ahura Mazda /aˈxura ˈmazda/ (pn)
Ахура-Мазда
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ormuzd, Bóg stworzyciel, najwyższe bóstwo w mazdaizmie i zaratusztrianizmie

Ahwaz (pn)
Ахваз
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;

Aisne (pn)
Эна
  (geografia, geograficzny) (administracja) departament w północnej Francji;
  (geografia, geograficzny) rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;

Aj (pn)
Ай
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkirii i obwodzie czelabińskim;
Эйе
  (historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Akadia /aˈkadʲja/ (pn)
Акадия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

Akra /ˈakra/ (pn)
Аккра
  (geografia, geograficzny) stolica Ghany;

Aksu (pn)
Аксу
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He;

Akwilon /aˈkfʲilɔ̃n/ (pn)
Аквилон
  (mitologia rzymska) bóg wiatru północnego, utożsamiany z greckim Boreaszem;

Akwitania /ˌakfʲiˈtãɲja/ (pn)
Аквитания
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Akwizgran /aˈkfʲizɡrãn/ (pn)
Аахен, Ахен
  (geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Al-Hilla (pn)
Эль-Хилла
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, nad rzeką Szatt al-Hilla;

Alabama /ˌalaˈbãma/ (pn)
Алабама
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Alan /ˈalãn/ (pn)
Алан
  (historia, historyczny, historycznie) członek plemienia Alanów (przodek Osetyńca)
  imię męskie;

Alaska /aˈlaska/ (pn)
Аляска
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Alaskanin (n)
аляскинец
  mieszkaniec Alaski

Albania /alˈbãɲja/ (pn)
Албания
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albanka /alˈbãŋka/ (n)
албанка
  kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

Albańczyk /alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
албанец
  człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Albert /ˈalbɛrt/ (pn)
Альберт
  imię męskie;

Alberta /alˈbɛrta/ (pn)
Альберта
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;
  imię żeńskie;

Albin /ˈalbʲĩn/ (pn)
Альбин
  imię męskie;

Albina (pn)
Альбина
  imię żeńskie;

Alcybiades (pn)
Алкивиад, Алькивиад
  (historia, historyczny, historycznie) ateński strateg;
  imię męskie

Aldebaran /ˌaldɛˈbarãn/ (pn)
Альдебаран
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Aldona /alˈdɔ̃na/ (pn)
Алдона, Альдона
  imię żeńskie;

Alej (pn)
Алей
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Alejsk (pn)
Алейск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;

Aleksander /ˌalɛˈksãndɛr/ (pn)
Александр
  imię męskie;

Aleksandra /ˌalɛˈksãndra/ (pn)
Александра
  imię żeńskie;
  (mitologia grecka) (zobacz) Kasandra

Aleksandria /ˌalɛˈksãndrʲja/ (pn)
Александрия
  (geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleksandrowicz (pn)
Александрович
  (historia, historyczny, historycznie) syn Aleksandra

Aleksandrowsk (pn)
Александровск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie ługańskim;
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kraju Permskim Rosji

Aleksandrowsk Sachaliński (pn)
Александровск-Сахалинский
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie sachalińskim, nad Cieśniną Tatarską;

Aleksandrów Kujawski /ˌalɛˈksãndruf kuˈjafsʲci/ (pn)
Александрув-Куявский
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Aleksja /aˈlɛksʲja/ (pn)
Алексия
  imię żeńskie;

Aleksy /aˈlɛksɨ/ (pn)
Алексей, Алексий
  imię męskie;

Alençon (pn)
Алансон
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w Normandii;

Aleuta (n)
алеут
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski

Aleutka (n)
алеутка
  (etnografia, etnograficzny) rdzenna mieszkanka obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski

Aleuty (pn)
Алеутские острова
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na północy Oceanu Spokojnego,

Alfons /ˈalfɔ̃w̃s/ (pn)
Альфонс
  imię męskie;

Alfred /ˈalfrɛt/ (pn)
Альфред
  imię męskie;

Alfreda /alfˈrɛda/ (pn)
Альфреда
  imię żeńskie;

Algier /ˈalʲɟɛr/ (pn)
Алжир
  (geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk /alʲˈɟɛrʧ̑ɨk/ (n)
алжирец
  obywatel Algierii

Algieria /alʲˈɟɛrʲja/ (pn)
Алжир
  (geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Algierka /alʲˈɟɛrka/ (n)
алжирка
  obywatelka Algierii

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna (pn)
Алжирская Народная Демократическая Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii

Ali Baba (pn)
Али-Баба
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać;

Alicja /aˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Алиса
  imię żeńskie;

Alina /aˈlʲĩna/ (pn)
Алина
  imię żeńskie;

Alkantara (pn)
Алькантара
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Alkibiades (pn)
Алкивиад, Алькивиад
  (historia, historyczny, historycznie) ateński strateg;
  imię męskie

Allah /ˈalːax/ (pn)
Аллах
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alojzy /aˈlɔjzɨ/ (pn)
Алоиз
  imię męskie;

Alpuhara (pn)
Альпухарры
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) górzysta kraina w południowej Hiszpanii, stanowiąca część Andaluzji, odizolowana pasmami górskimi od reszty Półwyspu Iberyjskiego;

Alpy /ˈalpɨ/ (pn)
Альпы
  (geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alpy Algawskie (pn)
Алльгойские Альпы
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Bawarskich, położone w Austrii (Przedarulania i Tyrol) oraz Niemczech (Bawaria);

Alpy Bawarskie (pn)
Баварские Альпы
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w łańcuchu Północnych Alp Wapiennych;

Alpy Berchtesgadeńskie (pn)
Берхтесгаденские Альпы
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Salzburskich, w Północnych Alpach Wapiennych;

Alpy Berneńskie (pn)
Бернские Альпы
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii;

Alpy Centralne (pn)
Центральные Восточные Альпы
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Wschodnich;

Alpy Glarneńskie (pn)
Гларнские Альпы
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii, w kantonach Glarus, Gryzonia, Sankt Gallen i Uri;

Alpy Graickie (pn)
Грайские Альпы
  (geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na granicy Francji i Włoch;

Alpy Górnej Prowansji (pn)
Альпы Верхнего Прованса
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Lepontyńskie (pn)
Лепонтинские Альпы
  (geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na terenie Szwajcarii oraz we Włoszech;

Alpy Nadmorskie (pn)
Приморские Альпы
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Pennińskie (pn)
Пеннинские Альпы
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Zachodnich leżące na pograniczu Włoch i Szwajcarii;

Alpy Prowansalskie (pn)
Прованские Альпы
  (geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich położona w południowej ich części, na terytorium Francji, na północny zachód od wybrzeży Morza Liguryjskiego;

Alpy Retyckie (pn)
Ретийские Альпы
  (geografia, geograficzny) część Alp Centralnych, położona na styku granic Szwajcarii, Włoch, Liechtensteinu i Austrii ;

Alpy Salzburskie (pn)
Зальцбургские Альпы
  (geografia, geograficzny) grupa górska, część Północnych Alp Wapiennych w Austrii i Niemczech;

Alpy Wysokie (pn)
Верхние Альпы
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alwernia /alˈvɛrʲɲa/ (pn)
Альверня
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Alzacja /alˈzaʦ̑ʲja/ (pn)
Эльзас
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Alzatczyk /alˈzaṭʧ̑ɨk/ (n)
эльзасец
  mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

Alzatka /alˈzatka/ (n)
эльзаска
  mieszkanka Alzacji lub osoba płci żeńskiej pochodząca z tego regionu

Amadeusz /ˌãmaˈdɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Амадей
  imię męskie;

Amazonia /ˌãmaˈzɔ̃ɲja/ (pn)
Амазония
  (geografia, geograficzny) dorzecze Amazonki i tropikalny las tego dorzecza;

Amazonka /ˌãmaˈzɔ̃nka/ (pn)
Амазонка
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;
амазонка
  (mitologia grecka) członkini plemienia wojowniczych kobiet;

Ambrozja /ãmˈbrɔzʲja/ (pn)
Амвросия
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Ambroży /ãmˈbrɔʒɨ/ (pn)
Амвросий
  imię męskie;

Amelia /ãˈmɛlʲja/ (pn)
Амелия
  imię żeńskie;

Ameryka /ãˈmɛrɨka/ (pn)
Америка
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa /ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Южная Америка
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna /ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Северная Америка
  (geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Łacińska /ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska/ (pn)
Латинская Америка
  (geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

Ameryka Środkowa /ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/ (pn)
Центральная Америка
  (geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykanin /ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
американец
  mieszkaniec Ameryki – kontynentu
  mieszkaniec Stanów Zjednoczonych

Amerykanka /ˌãmɛrɨˈkãnka/ (n)
американка
  obywatelka Stanów Zjednoczonych
  mieszkanka kontynentu amerykańskiego

Amga (pn)
Амга
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Ałdanu;

Amguń (pn)
Амгунь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji, na terenie Kraju Chabarowskiego, lewostronny dopływ Amuru;

Amiens (pn)
Амьен
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;

Amman /ˈãmːãn/ (pn)
Амман
  (geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amos /ˈãmɔs/ (pn)
Амос
  (biblijny) postać biblijna, prorok;

Amu-daria /ˌãmu‿ˈdarʲja/ (pn)
Амударья
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Amur /ˈãmur/ (pn)
Амур
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

Amursk (pn)
Амурск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w Kraju Chabarowskim, nad Amurem;

An-Nadżaf (pn)
Эн-Наджаф
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, w pobliżu rzeki Eufrat;

Anabar (pn)
Анабар
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji, uchodząca w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów;

Anadyr /ãˈnadɨr/ (pn)
Анадырь
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Czukockiego Okręgu Autonomicznego;
  (geografia, geograficzny) rzeka na Czukotce;

Anaklet (pn)
Анаклет
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Anansi (pn)
Ананси
  (mitologia, mitologiczny) bóg-pająk z legend Afryki Zachodniej;

Anapa (pn)
Анапа
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Anastazja /ˌãnaˈstazʲja/ (pn)
Анастасия
  imię żeńskie;

Anastazy /ˌãnaˈstazɨ/ (pn)
Анастасий
  imię męskie;

Anatolia /ˌãnaˈtɔlʲja/ (pn)
Анатолия, Малая Азия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja /ˌãndaˈluzʲja/ (pn)
Андалузия, Андалусия
  (geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andaluzyjczyk /ˌãndaluˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
андалузец
  mieszkaniec Andaluzji

Andaluzyjka /ˌãndaluˈzɨjka/ (n)
андалузка
  mieszkanka Andaluzji

Andegawenia (pn)
Анжу
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary;

Andiżan (pn)
Андижан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;

Andoma (pn)
Андома
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodzie wołogodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Onega

Andora /ãnˈdɔra/ (pn)
Андорра
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andrea /ãnˈdrɛa/ (pn)
Андрея
  imię żeńskie w kilku językach;
Андрей
  imię męskie

Andromacha (pn)
Андромаха
  (mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

Andromeda /ˌãndrɔ̃ˈmɛda/ (pn)
Андромеда
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
  imię żeńskie;

Andruszowo (pn)
Андрусово
  (geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, znana z podpisanego w niej w 1667 roku rozejmu;

Andruszówka (pn)
Андрушёвка
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu andruszowskiego;

Andrychów /ãnˈdrɨxuf/ (pn)
Андрыхув
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Andrzej /ˈãnḍʒɛj/ (pn)
Андрей
  imię męskie;

Andrzeja /ãnˈḍʒɛja/ (pn)
Андрея
  imię żeńskie;

Andy /ˈãndɨ/ (pn)
Анды
  (geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Aneta /ãˈnɛta/ (pn)
Анета
  imię żeńskie;

Angara (pn)
Ангара
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;

Angarsk (pn)
Ангарск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą;

Angela (pn)
Ангела
  (Górny Śląsk) imię żeńskie Aniela

Angelika (pn)
Анжелика, Ангелика
  imię żeńskie;

Angers (pn)
Анже
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji leżące w Kraju Loary;

Angielka /ãŋʲˈɟɛlka/ (n)
англичанка
  kobieta narodowości angielskiej

Anglia /ˈãŋɡlʲja/ (pn)
Англия
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglik /ˈãŋɡlʲik/ (n)
англичанин
  mężczyzna narodowości angielskiej

Angola /ãŋˈɡɔla/ (pn)
Ангола
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Angolczyk /ãŋˈɡɔlʧ̑ɨk/ (n)
анголец
  obywatel Angoli

Anguilla (pn)
Ангилья
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Anicet (pn)
Аникет
  imię męskie;

Anioł /ˈãɲɔw/ (pn)
Ангел
  imię męskie;

Anioł Stróż /ˈãɲɔw ˈstruʃ/ (n)
ангел-хранитель
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Aniuj (pn)
Анюй
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja;

Aniza (pn)
Энс
  (geografia, geograficzny) rzeka w Austrii, prawy dopływ Dunaju;

Ankara /ãŋˈkara/ (pn)
Анкара
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Ankona (pn)
Анкона
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

Anna /ˈãnːa/ (pn)
Анна
  (oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Annapurna (pn)
Аннапурна
  (geografia, geograficzny) położony w Himalajach dziesiąty pod względem wysokości szczyt na Ziemi;

Annopol /ãnˈːɔpɔl/ (pn)
Аннополь
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce;

Antananarywa /ˌãntãnãnaˈrɨva/ (pn)
Антананариву
  (geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares /ãnˈtarɛs/ (pn)
Антарес
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda /ˌãntarkˈtɨda/ (pn)
Антарктида, Антарктика
  (geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antarktyka /ãnˈtarktɨka/ (pn)
Антарктика
  (geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

Anteros (pn)
Антерос
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą;
Антер, Анфир
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Antifa (pn)
Антифа
  (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) międzynarodowy, nieformalny antyfaszystowski ruch społeczny luźnych, niepowiązanych grup młodzieżowych, stanowiący siłowe ramię organizacji lewicowych i prospołecznych;

Antigua i Barbuda /ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda/ (pn)
Антигуа и Барбуда
  (geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antioch /ˈãntʲjɔx/ (pn)
Антиох
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie;

Antiochia (pn)
Антиохия
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa szeregu miast na świecie;
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;
Антакья
  (geografia, geograficzny) współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

Antoni /ãnˈtɔ̃ɲi/ (pn)
Антон, Антоний
  imię męskie;

Antonia /ãnˈtɔ̃ɲja/ (pn)
Антония
  imię żeńskie;

Antonin (pn)
Антонин
  imię męskie
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości w Polsce

Antonina /ˌãntɔ̃ˈɲĩna/ (pn)
Антонина
  imię żeńskie;

Antoniusz (pn)
Антоний
  imię męskie;

Antonówka (pn)
Антоновка
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierzeckim obwodu rówieńskiego, siedziba gminy w II RP;

Antopol (pn)
Антополь
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie rówieńskim obwodu rówieńskiego;

Antwerpia /ãntˈfɛrpʲja/ (pn)
Антверпен
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antyle Holenderskie /ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/ (pn)
Нидерландские Антильские острова
  (geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Anzelm /ˈãw̃zɛlm/ (pn)
Ансельм
  imię męskie;

Anżero-Sudżeńsk (pn)
Анжеро-Судженск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

Aosta /aˈɔsta/ (pn)
Аоста
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;

Apatyty (pn)
Апатиты
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie murmańskim;

Apeniny /ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/ (pn)
Апеннины, Апеннинские горы
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apia /ˈapʲja/ (pn)
Апиа
  (geografia, geograficzny) stolica Samoa;

Apollo /aˈpɔlːɔ/ (pn)
Аполлон
  (mitologia grecka) bóg sztuki i piękna;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1862;

Apolonia /ˌapɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Аполлония
  imię żeńskie;

Apoloniusz /ˌapɔˈlɔ̃ɲuʃ/ (pn)
Аполлоний
  imię męskie;

Apostołowo (pn)
Апостолово
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie dniepropietrowskim;

Appenzell Innerrhoden (pn)
Аппенцелль-Иннерроден
  (geografia, geograficzny) (administracja) kanton w północno-wschodniej części Szwajcarii;

Apulia (pn)
Апулия
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Apulijczyk (n)
апулиец
  mieszkaniec Apulii

Arab /ˈarap/ (n)
араб
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

Arabia Saudyjska /aˈrabʲja sawˈdɨjska/ (pn)
Саудовская Аравия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka /aˈrapka/ (n)
арабка
  kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Arabska Republika Egiptu (pn)
Арабская Республика Египет
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu

Arad (pn)
Арад
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Rumunii, w regionie Kriszana;

Aragonia /ˌaraˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Арагон
  (geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Aragonka (n)
арагонка
  mieszkanka Aragonii

Aragończyk (n)
арагонец
  mieszkaniec Aragonii

Aragwi (pn)
Арагви
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Gruzji, lewy dopływ Kury;

Arak (pn)
Эрак
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, u podnóża gór Zagros;

Araks (pn)
Аракс
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;

Aramejczyk /ˌarãˈmɛjʧ̑ɨk/ (n)
арамеец
  członek ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.;

Aramejka /ˌarãˈmɛjka/ (n)
арамейка
  przedstawicielka ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.

Ararat /aˈrarat/ (pn)
Арарат
  (geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji;

Archangielsk /arˈxãŋʲɟɛlsk/ (pn)
Архангельск
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

Archimedes /ˌarxʲĩˈmɛdɛs/ (pn)
Архимед
  (historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Archipelag Malajski (pn)
Малайский архипелаг
  (geografia, geograficzny) największy archipelag na Ziemi znajdujący się między Azją Południowo-Wschodnią a Australią;

Archipelag Sundajski (pn)
Зондские острова
  (geografia, geograficzny) grupa wysp położona między południowo-wschodnią Azją a Australią, wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;

Ardeny (pn)
Арденны
  (geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;

Ardżesz (pn)
Арджеш
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

Ares /ˈarɛs/ (pn)
Арес
  (mitologia grecka) bóg wojny;
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, w prowincji A Coruña;

Arezzo (pn)
Ареццо
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Arezzo (1.2);

Argentyna /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Аргентина
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Argolida (pn)
Арголида
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;

Argos (pn)
Аргос, А́ргос
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

Argowia /arˈɡɔvʲja/ (pn)
Аргау, Ааргау
  (geografia, geograficzny) kanton w północnej Szwajcarii

Argun (pn)
Аргунь
  (geografia, geograficzny) rzeka w Chinach i Rosji, łącząc się z Szyłką tworzy Amur;

Ariadna /arʲˈjadna/ (pn)
Ариадна
  imię żeńskie;

Ariel /ˈarʲjɛl/ (pn)
Ариил
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z biblijnych aniołów;
  imię męskie;
Ариэль
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Ari’el;
Ариил
  (biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu
Ариэль
  imię żeńskie;

Arizona /ˌarʲiˈzɔ̃na/ (pn)
Аризона
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arka Przymierza (pn)
Ковчег Завета
  (biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

Arkadia /arˈkadʲja/ (pn)
Аркадия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim
  (przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) fikcyjna kraina wiecznego szczęścia i beztroski

Arkadiusz /arˈkadʲjuʃ/ (pn)
Аркадий
  imię męskie;

Arkady /arˈkadɨ/ (pn)
Аркадий
  imię męskie;

Arkadyjczyk (n)
аркадянин
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Arkadii

Arkadyjka (n)
аркадянка
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Arkadii

Arkansas /arˈkãw̃zas/ /ˈarkãw̃sɔ/ (pn)
Арканзас
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny prawy dopływ Missisipi;

Arktyka /ˈarktɨka/ (pn)
Арктика
  (geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armawir (pn)
Армавир
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

Armenia /arˈmɛ̃ɲja/ (pn)
Армения
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armia Czerwona (pn)
Красная армия, Рабоче-крестьянская Красная армия
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;

Armia Krajowa /ˈarmʲja kraˈjɔva/ (pn)
Армия Крайова
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) konspiracyjne siły zbrojne polskiego państwa podziemnego w okresie drugiej wojny światowej

Armoryka (pn)
Арморика, Ареморика
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

Arnold /ˈarnɔlt/ (pn)
Арнольд
  imię męskie;

Arseniusz /arˈsɛ̃ɲuʃ/ (pn)
Арсений, Арсен
  imię męskie;

Artakserkses (pn)
Артаксеркс
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Artem (pn)
Артём
  imię męskie

Artemida /ˌartɛ̃ˈmʲida/ (pn)
Артемида
  (mitologia grecka) bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

Artiom (pn)
Артём
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;
  (geografia, geograficzny) osada w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim
  rosyjskie imię męskie

Artiomowsk (pn)
Артёмовск
  (geografia, geograficzny) Bachmut, miasto na Ukrainie, oficjalna nazwa w latach 1924−2016;

Artur /ˈartur/ (pn)
Артур
  imię męskie;

Aruba /aˈruba/ (pn)
Аруба
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arystoteles /ˌarɨstɔˈtɛlɛs/ (pn)
Аристотель
  (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,
  imię męskie

Arzamas (pn)
Арзамас
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;

Arłamowska Wola (pn)
Арламовская Воля
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie mościskim obwodu lwowskiego;

Asbiest (pn)
Асбест
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;

Askania Nowa (pn)
Аскания-Нова
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie czaplińskim obwodu chersońskiego;

Asteria /aˈstɛrʲja/ (pn)
Астерия
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 658, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1908 r.;
  (mitologia grecka) córka Teukrosa, syna Telamona
  (mitologia grecka) jedna z córek Danaosa
  (mitologia grecka) jedna z córek giganta Alkyoneusa
  (mitologia grecka) matka Hekate; żona tytana Persesa oraz siostra Leto; córka Kojosa i Fojbe; jedna z tytanid drugiego pokolenia;
  imię żeńskie;

Astrachań /aˈstraxãɲ/ (pn)
Астрахань
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

Asturia (pn)
Астурия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo
  (geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna i prowincja Hiszpanii;

Asuan (pn)
Асуан
  (geografia, geograficzny) miasto na południu Egiptu, na wschodnim brzegu Nilu, przy pierwszej katarakcie;

Asunción (pn)
Асунсьон
  (geografia, geograficzny) stolica Paragwaju;

Asyria /aˈsɨrʲja/ (pn)
Ассирия
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Asyryjczyk /ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
ассириец
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;
  mieszkaniec Asyrii

Asyż /ˈasɨʃ/ (pn)
Ассизи
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Umbrii;

Aszchabad /aʃˈxabat/ (pn)
Ашхабад
  (geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu;

Aszura (pn)
Ашура
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie święto przypadające dziesiątego dnia miesiąca muharram;

Atanazy (pn)
Афанасий
  imię męskie;

Atena /aˈtɛ̃na/ (pn)
Афина
  (mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;
  imię żeńskie; imię mitologiczne

Ateny /aˈtɛ̃nɨ/ (pn)
Афины
  (geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Ateńczyk /aˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
афинянин
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Aten

Atlanta /aˈtlãnta/ (pn)
Атланта
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;

Atrek (pn)
Атрек
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodnim Iranie i południowo-zachodnim Turkmenistanie;

Attyka (pn)
Аттика
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Augiasz (pn)
Авгий
  (mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Augsburg /ˈawɡzburk/ (pn)
Аугсбург
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

August /ˈawɡust/ (pn)
Август
  imię męskie;

Augusta /awˈɡusta/ (pn)
Августа
  imię żeńskie;

Augustyn /awˈɡustɨ̃n/ (pn)
Августин
  imię męskie;

Augustyna /ˌawɡuˈstɨ̃na/ (pn)
Августина
  imię żeńskie;

Augustów /awˈɡustuf/ (pn)
Августов
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Polsce;

Auksztota (pn)
Аукштайтия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego;

Aurelia /awˈrɛlʲja/ (pn)
Аврелия
  imię żeńskie;

Aureliusz /awˈrɛlʲjuʃ/ (pn)
Аврелий
  imię męskie;

Aurora /awˈrɔra/ (pn)
Аврора
  (historia, historyczny, historycznie) rosyjski krążownik, który w 1917 r. wystrzałem dał znak do rozpoczęcia szturmu Pałacu Zimowego;

Austin (pn)
Остин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;

Australia /awˈstralʲja/ (pn)
Австралия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
  (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australijczyk /ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
австралиец
  mieszkaniec, obywatel Australii

Australijka /ˌawstraˈlʲijka/ (n)
австралийка
  mieszkanka, obywatelka Australii

Austria /ˈawstrʲja/ (pn)
Австрия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriaczka /awstrʲˈjaʧ̑ka/ (n)
австриячка, австрийка
  mieszkanka lub obywatelka Austrii

Austriak /ˈawstrʲjak/ (n)
австриец, австрияк
  mieszkaniec lub obywatel Austrii

Autun (pn)
Отён
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w Burgundii;

Awacza (pn)
Авача
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na półwyspie Kamczatka, uchodzi deltą do Zatoki Awaczyńskiej;

Awinion /aˈvʲĩɲɔ̃n/ (pn)
Авиньон
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azazel (pn)
Азазель
  (biblijny) jeden z upadłych aniołów w mitologii hebrajskiej i muzułmańskiej;

Azerbejdżan /ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn/ (pn)
Азербайджан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azerbejdżanin /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãɲĩn/ (n)
азербайджанец
  mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Azerbejdżanka /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãŋka/ (n)
азербайджанка
  mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu

Azja /ˈazʲja/ (pn)
Азия
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza /ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/ (pn)
Малая Азия
  (geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azjata /aˈzʲjata/ (n)
азиат
  mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Azjatka /aˈzʲjatka/ (n)
азиатка
  mieszkanka Azji

Azory /aˈzɔrɨ/ (pn)
Азорские острова
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Azow /ˈazɔf/ (pn)
Азов
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Ałapajewsk (pn)
Алапаевск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą;

Ałatau Kuźniecki (pn)
Кузнецкий Алатау
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie na terytorium Rosji, w Syberii Południowej, pomiędzy rzekami Tomem a Białym Ijusem;

Ałatyr (pn)
Алатырь
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Czuwaszji, położone nad Ałatyrem (1.1);
  (geografia, geograficzny) rzeka w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie niżnonowogrodzkim, Mordowii i Czuwaszji, lewy dopływ Sury;

Ałazeja (pn)
Алазея
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji;

Ałczewsk (pn)
Алчевск
  (geografia, geograficzny) miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim;

Ałdan (pn)
Алдан
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Jakucji; ośrodek administracyjny ułusu ałdańskiego;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji we wschodniej Syberii, prawy dopływ Leny;

Ałmaty (pn)
Алма-Ата
  (geografia, geograficzny) największe miasto Kazachstanu, do 1997 stolica kraju;

Ałtaj /ˈawtaj/ (pn)
Алтай
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) autonomiczna republika Federacji Rosyjskiej;
  (geografia, geograficzny) azjatyckie pasmo górskie;

Ałtaj Kruszcowy (pn)
Рудный Алтай
  (geografia, geograficzny) góry w południowo-zachodniej części Ałtaju, na terytorium Kazachstanu i Rosji;

Ałtaj Południowy (pn)
Южный Алтай
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w południowym Ałtaju, na ziemiach Kazachstanu, Rosji i Chin;

Ałtajczyk (n)
алтаец
  mieszkaniec Ałtaju (Republiki Ałtaju)

Ałtajka (n)
алтайка
  mieszkanka Ałtaju (Republiki Ałtaju)

Ałupka (pn)
Алупка
  (geografia, geograficzny) miasto w Republice Autonomicznej Krymu, nad Morzem Czarnym;

Ałuszta (pn)
Алушта
  (geografia, geograficzny) miejscowość wypoczynkowa na Krymie;

BRICS (acronym)
БРИКС, БРЮКИ
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa współpracujących krajów rozwijających się: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;

BWP (n)
БМП
  = (wojskowość, wojskowy) bojowy wóz piechoty;

Baba Jaga /ˈbaba ˈjaɡa/ (n)
Баба-Яга
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła

Babilon /baˈbʲilɔ̃n/ (pn)
Вавилон
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Babilonia /ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Вавилония
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;

Babin (pn)
Бабин
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie hoszczańskim obwodu rówieńskiego

Babina (pn)
Бабина
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Babol (pn)
Баболь
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran;

Babuchów (pn)
Бабухов
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego;

Bachmut (pn)
Бахмут
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Baczka (pn)
Бачка
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, położona między Dunajem a Cisą;

Badenia (pn)
Баден
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;

Badenia-Wirtembergia /ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/ (pn)
Баден-Вюртемберг
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad /ˈbaɡdat/ (pn)
Багдад
  (geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Baghlan (pn)
Баглан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodnim Afganistanie;

Bagrationowsk (pn)
Багратионовск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Federacji Rosyjskiej;

Bahamczyk /baˈxãmʧ̑ɨk/ (n)
багамец
  obywatel Bahamów

Bahamka /baˈxãmka/ (n)
багамка
  obywatelka Bahamów

Bahamy /baˈxãmɨ/ (pn)
Багамские Острова
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;
Багамские Острова, Багамы
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;

Bahrajn /ˈbaxrajn/ (pn)
Бахрейн
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bajdarata (pn)
Байдарата
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, uchodząca do Zatoki Bajdarackiej Morza Karskiego;

Bajkał /ˈbajkaw/ (pn)
Байкал
  (geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Bajkonur (pn)
Байконур
  (geografia, geograficzny) rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

Bajkowce (pn)
Байковцы
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Bajonna (pn)
Байонна
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Francji;

Bakczysaraj (pn)
Бахчисарай
  (geografia, geograficzny) miasto na Krymie;

Baktria (pn)
Бактрия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Baktryjczyk (n)
бактриец
  mieszkaniec Baktrii

Baku /ˈbaku/ (pn)
Баку
  (geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

Balaton /baˈlatɔ̃n/ (pn)
Балатон
  (geografia, geograficzny) jezioro na Nizinie Panońskiej, największe jezioro Węgier;

Balbina /balˈbʲĩna/ (pn)
Бальбина
  imię żeńskie;

Baldwin /ˈbaldvʲĩn/ (pn)
Бальдвин
  imię męskie;

Baltazar /balˈtazar/ (pn)
Бальтазар
  imię męskie;

Baltimore (pn)
Балтимор
  (geografia, geograficzny) największe miasto stanu Maryland w Stanach Zjednoczonych;

Bamberg (pn)
Бамберг
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Bawarii;

Bamian (pn)
Бамиан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Afganistanie, w górach Hindukusz;

Bandżul /ˈbãn͇ʤ̑ul/ (pn)
Банжул
  (geografia, geograficzny) stolica Gambii;

Bangkok /ˈbãŋkːɔk/ (pn)
Бангкок
  (geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz /bãŋɡˈladɛʃ/ (pn)
Бангладеш
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Banówka (pn)
Мамоновка
  (geografia, geograficzny) niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód kaliningradzki), uchodzi do Zalewu Wiślanego;

Barabińsk (pn)
Барабинск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie nowosybirskim;

Baran /ˈbarãn/ (pn)
Овен
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Baranek Boży /baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ/ (pn)
Агнец Божий
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

Baranówka (pn)
Барановка
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego;

Barańczyce (pn)
Барановцы
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, siedziba gminy wiejskiej w II RP;

Barańczyce Małe (pn)
Малые Барановцы
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Barbados /barˈbadɔs/ (pn)
Барбадос
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

Barbadosyjczyk (n)
барбадосец
  obywatel Barbadosu

Barbara /barˈbara/ (pn)
Варвара
  imię żeńskie;

Barcelona /ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na/ (pn)
Барселона
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Barcja (pn)
Бартия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana w średniowieczu przez Bartów;

Barguzin (pn)
Баргузин
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Buriacji, uchodząca do jeziora Bajkał;

Bari /bari/ (pn)
Бари
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

Barnaba /barˈnaba/ (pn)
Варнава
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Barnauł (pn)
Барнаул
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Barnaułka (pn)
Барнаулка
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Barszczowice (pn)
Борщовичи
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim;

Bartłomiej /bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j/ (pn)
Варфоломей, Бартломей
  imię męskie;

Baruch (pn)
Барух, Варух
  (biblijny) postać biblijna;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Barysz (pn)
Барыш
  (geografia, geograficzny) wieś, a do II wojny światowej miasto, na Ukrainie, w rejonie buczackim obwodu tarnopolskiego;

Baryszówka (pn)
Барышевка
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba władz rejonu baryszowskiego, położone nad rzeką Trubiż;

Bask /bask/ (n)
баск
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Baskijka /baˈsʲcijka/ (n)
басконка
  (etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

Baskonia /baˈskɔ̃ɲja/ (n)
Баскония
  (geografia, geograficzny) dawna nazwa Kraju Basków

Basra (pn)
Басра
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Iraku, położone nad rzeką Szatt al-Arab;

Basseterre /ˌbasːɛˈtɛrːɛ/ (pn)
Бастер
  (geografia, geograficzny) stolica Saint Kitts i Nevis;

Bastia (pn)
Бастия
  (geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

Baszkaus (pn)
Башкаус
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona w Republice Ałtaju, dopływ Czułyszmanu

Baszkir (n)
башкир
  członek narodu Baszkirów

Baszkiria (pn)
Башкирия
  (geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Baszkirka (n)
башкирка
  członkini narodu Baszkirów

Baszkortostan (pn)
Башкортостан
  (geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Batman /ˈbatmãn/ (pn)
Бэтмен
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny bohater filmów i komiksów;

Batumi (pn)
Батуми
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego;

Bawarczyk /baˈvarʧ̑ɨk/ (n)
баварец
  mieszkaniec Bawarii

Bawaria /baˈvarʲja/ (pn)
Бавария, Бава́рия
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bawarka /baˈvarka/ (n)
баварка
  mieszkanka Bawarii

Baworów (pn)
Баворов
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Bazalia (pn)
Базалия
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego, nad rzeką Słucz;

Bazylea /ˌbazɨˈlɛa/ (pn)
Базель
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

Bazylea-Miasto (pn)
Базель-Штадт
  (geografia, geograficzny) (administracja) kanton szwajcarski powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Bazylea-Okręg /ˌbazɨˈlɛa ˈɔkrɛ̃ŋk/ (pn)
Базель-Ланд, Базель сельский
  (geografia, geograficzny) (administracja) kanton szwajcarski, powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Bazyli /baˈzɨlʲi/ (pn)
Василий
  imię męskie;

Bazylisa (pn)
Василина, Василиса
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Bałakława (pn)
Балаклава
  (geografia, geograficzny) miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;

Bałaszow (pn)
Балашов
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;

Bałaszycha (pn)
Балашиха
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;

Bałkany /bawˈkãnɨ/ (pn)
Балканы
  (geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

Bałt /bawt/ (n)
балт
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu lub dawnego plemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

Bałtyjsk (pn)
Балтийск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port morski w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, leżące po obu stronach Cieśniny Piławskiej;

Bałtyka /bawˈtɨka/ (pn)
Балтика, Фенносарматия
  (geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Beata /bɛˈata/ (pn)
Беата
  imię żeńskie;

Beda (pn)
Беда
  imię męskie;

Bednarów (pn)
Боднаров
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Beduin /bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn/ (n)
бедуин
  (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Beduinka (n)
бедуинка
  (etnografia, etnograficzny) członkini koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut /ˈbɛjrut/ (pn)
Бейрут
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

Bekaa (pn)
Бекаа
  (geografia, geograficzny) żyzna dolina w Libanie, 30 km na wschód od Bejrutu;

Belebej (pn)
Белебей
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkortostanu, w azjatyckiej części Rosji;

Belfort (pn)
Бельфор
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté;

Belg /bɛlk/ (n)
бельгиец
  obywatel Belgii

Belgia /ˈbɛlʲɟja/ (n)
Бельгия
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka /bɛlʲˈɟijka/ (n)
бельгийка
  obywatelka Belgii

Belgrad /ˈbɛlɡrat/ (pn)
Белград
  stolica Serbii;

Belize /bɛˈlʲizɛ/ (pn)
Белиз
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Beludżystan (pn)
Белуджистан
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Azji;

Bendery (pn)
Бендеры
  (geografia, geograficzny) miasto w Naddniestrzu, separatystycznej części Mołdawii, port nad Dniestrem;

Benedykt /bɛ̃ˈnɛdɨkt/ (pn)
Бенедикт, Венедикт
  imię męskie;

Benedykta /ˌbɛ̃nɛˈdɨkta/ (pn)
Бенедикта, Венедикта
  imię żeńskie;

Beneluks /bɛ̃ˈnɛluks/ (pn)
Бенилюкс
  (geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;

Benewent (pn)
Беневенто
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2);

Bengal /ˈbɛ̃ŋɡal/ (pn)
Бенгалия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Beniamin /bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/ (pn)
Вениамин
  imię męskie;

Benin /ˈbɛ̃ɲĩn/ (pn)
Бенин, Республика Бенин
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Beninka /bɛ̃ˈɲĩŋka/ (n)
бенинка
  obywatelka Beninu

Benińczyk /bɛ̃ˈɲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
бенинец
  obywatel Beninu

Benon /ˈbɛ̃nɔ̃n/ (pn)
Бен, Бено, Бенон
  imię męskie;

Berber /ˈbɛrbɛr/ (n)
бербер
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

Berberyjka /ˌbɛrbɛˈrɨjka/ (n)
берберка
  (etnografia, etnograficzny) członkini ludu Berberów

Berdiańsk (pn)
Бердянск
  (geografia, geograficzny) miasto i port nad Morzem Azowskim, położony na Ukrainie w obwodzie zaporoskim;

Berdyczów /bɛrˈdɨʧ̑uf/ (pn)
Бердичев
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim;

Berehowo (pn)
Берегово
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Beresteczko (pn)
Берестечко
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie horochowskim, nad Styrem;

Berezowica Wielka (pn)
Великая Березовица
  (administracja) (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy;

Berezyna (pn)
Березино
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi w obwodzie mińskim;
Березина
  (geografia, geograficzny) rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dniepru;
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Białorusi, prawy dopływ Niemna;

Berezów (pn)
Берёзовое
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie rokitnowskim obwodu rówieńskiego na Wołyniu, na Ukrainie;

Berezów Niżny (pn)
Нижний Березов
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, położona nad rzeką Łuczką

Berezów Wyżny (pn)
Выжний Березов
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy

Berezów Średni (pn)
Средний Березов
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, w II RP siedziba gminy wiejskiej;

Berezówka (pn)
Березовка
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie odeskim Ukrainy, siedziba władz rejonu berezowskiego;

Bereściany (pn)
Берестяное
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kiwereckim obwodu wołyńskiego;

Bereście (pn)
Берестье
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w rejonie dąbrowickim obwodu rówieńskiego

Bereźne (pn)
Березно
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu berezieńskiego, położone nad rzeką Słuczą;

Bereźnica Królewska (pn)
Бережница
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie żydaczowskim;

Bereźwica (pn)
Берёзовка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dzisny;

Bereżce (pn)
Великие Бережцы
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim;

Bereżki (pn)
Бережки
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie dąbrowskim obwodu rówieńskiego

Bergamo (pn)
Бергамо
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

Berhomet (pn)
Берегомет
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego;

Berlin /ˈbɛrlʲĩn/ (pn)
Берлин, Берли́н
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni /ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/ (n)
Западный Берлин
  (historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudczyk (n)
бермудец
  mieszkaniec Bermudów

Bermudka (n)
бермудка
  mieszkanka Bermudów

Bermudy /bɛrˈmudɨ/ (pn)
Бермуды
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Bernard /ˈbɛrnart/ (pn)
Бернард
  imię męskie;

Bernardyn /bɛrˈnardɨ̃n/ (pn)
Бернардин
  imię męskie;

Bernenka (n)
бернка
  mieszkanka kantonu Berno

Berneńczyk (n)
бернец
  mieszkaniec kantonu Berno

Berno /ˈbɛrnɔ/ (pn)
Берн
  (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
  (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

Berta /ˈbɛrta/ (pn)
Берта
  imię żeńskie;

Berwianka (pn)
Бервенка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, na Grodzieńszczyźnie, prawy dopływ Pyranki

Besarabia (pn)
Бессарабия
  (geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Beskidy (pn)
Бескиды
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych;

Betelgeza (pn)
Бетельгейзе
  (astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

Betesda (pn)
Вифезда
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Betlejem /bɛˈtlɛjɛ̃m/ (pn)
Вифлеем
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bezleda (pn)
Резвая
  (geografia, geograficzny) niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód kaliningradzki)

Bełz (pn)
Белз
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim, nad Sołokiją i Rzeczycą, do 1951 roku znajdowało się w granicach Polski;

Bhutan /ˈbutãn/ (pn)
Бутан, Бута́н
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Biała Cerkiew (pn)
Белая Церковь
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, największe w obwodzie kijowskim, stolica rejonu położona nad rzeką Roś;

Biała Cisa (pn)
Белая Тиса
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Karpatach Wschodnich na Ukrainie, łącząc się z Czarną Cisą tworzy Cisę;

Biała Krynica (pn)
Белая Криница
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie rówieńskim;

Białaszów (pn)
Белашов
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie zdołbuszowskim obwodu rówieńskiego

Białaszówka (pn)
Балашовка
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie berezieńskim obwodu rówieńskiego

Białoberezka (pn)
Белоберёзка
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie wierchowińskim, w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy;

Białobożnica (pn)
Белобожница
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Białogród nad Dniestrem (pn)
Белгород-Днестровский
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Ukrainie, położone nad Limanem Dniestru, w obwodzie odeskim;

Białogródka (pn)
Белогородка
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie zasławskim obwodu chmielnickiego, położona nad rzeką Wydawą;

Białokrynica (pn)
Белокриница
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim, położona nad rzeką Dziadowską Krynicą;
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie podhajeckim;

Białokurowicze (pn)
Белокоровичи
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie oleskim obwodu żytomierskiego, położona u źródeł rzeki Żerem

Białokurowicze Nowe (pn)
Новые Белокоровичи
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie olewskim obwodu żytomierskiego;

Białopole (pn)
Белополье
  (geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy, w obwodzie sumskim, siedziba rejonu białopolskiego;

Białorusin /ˌbʲjawɔˈruɕĩn/ (n)
белорус
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białorusinka /ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka/ (n)
белоруска
  kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi

Białoruś /bʲjaˈwɔruɕ/ (n)
Белоруссия, Беларусь
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Białostocczanin /ˌbʲjawɔstɔʦ̑ˈʧ̑ãɲĩn/ (n)
белостокец
  mieszkaniec Białostocczyzny

Białowiż (pn)
Беловеж
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie rokitnickim obwodu rówieńskiego, położona nad rzeką Studenicą, niedaleko na wschód przebiegała granica II RP

Białozórka (pn)
Белозирка
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w rejonie łanowieckim obwodu tarnopolskiego;

Biały Czeremosz (pn)
Белый Черемош
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie w Karpatach Wschodnich, razem z Czarnym Czeremoszem tworząca rzekę Czeremosz;

Biały Kamień (pn)
Белый Камень
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w rejonie złoczowskim obwodu lwowskiego, położone na prawym brzegu rzeki Bug;

Białystok /bʲjaˈwɨstɔk/ (pn)
Белосток
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodniej Polsce;

Bibiana /bʲiˈbʲjãna/ (pn)
Бибьяна
  (geografia, geograficzny) miejscowość we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn;
Бибиана
  imię żeńskie;

Biblia /ˈbʲiblʲja/ (n)
Библия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Bidżan (pn)
Биджан
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, w Żydowskim Obwodzie Autonomicznym, lewy dopływ Amuru

Biebrza (pn)
Бебжа
  (geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Narwi;

Biecz /bʲjɛʧ̑/ (pn)
Беч
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie małopolskim;

Bielajewka (pn)
Беляевка
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie odeskim, siedziba władz rejonu bielajewskiego;

Bielce (pn)
Бельцы
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Mołdawii;

Bielin (pn)
Белин
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kowelskim obwodu wołyńskiego;

Bielsk (pn)
Бельск
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie kotelewskim obwodu połtawskiego

Bielska Wola (pn)
Бельская Воля
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierzeckim, obwodu rówieńskiego;

Bielsko /ˈbʲjɛlskɔ/ (pn)
Белско
  (geografia, geograficzny) dawniej miasto, a obecnie część Bielska-Białej;

Bielsko-Biała /ˌbʲjɛlskɔ‿ˈbʲjawa/ (pn)
Бельско-Бяла
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Bieriezniki (n)
Березники
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, na lewym brzegu Kamy;

Biesiedź (pn)
Беседь
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Białorusi, lewy dopływ Soży;

Bieszczady /bʲjɛʃˈʧ̑adɨ/ (pn)
Бещады
  (geografia, geograficzny) zachodnia część Beskidów Wschodnich;

Biesłan (pn)
Беслан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w Osetii Północnej nad rzeką Terek;

Biełaja (pn)
Белая
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkirii, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi;

Biełgorod (pn)
Белгород
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w w europejskiej części Rosji, nad rzeką Doniec, stolica obwodu biełgorodzkiego;

Biełogorsk (pn)
Белогорск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem;

Biełorieck (pn)
Белорецк
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkirii, w Rosji;

Biełowo (pn)
Белово
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

Bieńkowa Wisznia (pn)
Вишня
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie gródeckim;

Bieżanice (pn)
Бежаницы
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie pskowskim, siedziba administracyjna rejonu bieżanickiego;

Bija (pn)
Бия
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji przepływająca przez Kraj Ałtajski i Republikę Ałtaju, wypływa z Jeziora Teleckiego; po połączeniu z Katunią tworzy rzekę Ob;

Bikin (pn)
Бикин
  (geografia, geograficzny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, prawy dopływ Ussuri

Bilcze Złote (pn)
Бильче-Золотое
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie borszczowskim, położona nad rzeką Seret;

Bilicz (pn)
Беличи
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim, nad rzeką Jabłonką;

Bira (pn)
Бира
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, w Żydowskim Obwodzie Autonomicznym, lewy dopływ Amuru

Biriusa (pn)
Бирюса
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, po połączeniu z Czuną tworzy Tasiejewę;

Birma /ˈbʲirma/ (pn)
Бирма
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Birmanka /bʲirˈmãŋka/ (n)
бирманка
  obywatelka Mjanmy (Birmy)

Birmańczyk /bʲirˈmãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
бирманец
  obywatel Mjanmy (Birmy)

Birmingham (pn)
Бирмингем
  (geografia, geograficzny) miasto w Anglii, siedziba władz hrabstwa West Midlands;

Birobidżan (pn)
Биробиджан
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem;

Biskowice (pn)
Бисковичи
  (geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim, położona nad rzeką Strwiąż;

Biszkek /ˈbʲiʃkɛk/ (pn)
Бишкек
  (geografia, geograficzny) stolica Kirgistanu;

Bitków (pn)
Бытков
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w rejonie nadwórniańskim obwodu iwanofrankiwskiego w południowo-zachodniej części Ukrainy, pomiędzy rzekami Bystrzycą Sołotwińską a Bystrzycą Nadwórniańską u przedproża pasma Gorganów;

Bizancjum /bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm/ (pn)
Византий
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;
Византия
  termin stosowany przez nowożytnych historyków na określenie cesarstwa bizantyńskiego/cesarstwa bizantyjskiego

Bizerta (pn)
Бизерта
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Tunezji, port nad Morzem Śródziemnym;

Biłgoraj /bʲiwˈɡɔraj/ (pn)
Билгорай
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w województwie lubelskim;

Biłka Królewska (pn)
Нижняя Белка
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim, nad rzeczką Białką;

Biłka Szlachecka (pn)
Верхняя Белка
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego, położona nad rzeczką Białką;

Blanka /ˈblãnka/ (pn)
Бланка
  imię żeńskie;

Bleżowo (pn)
Блажово
  (geografia, geograficzny) wieś na północno-zachodniej Ukrainie, w rejonie rokicieńskim obwodu rówieńskiego, położona nad rzeką Stwihą

Bliski Wschód /ˈblʲisʲci ˈfsxut/ (pn)
Ближний Восток, Бли́жний Восто́к
  (geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta /blʲiʑˈɲɛ̃nta/ (pn)
Близнецы
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Bobrowica (pn)
Бобровица
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie czernihowskim, siedziba władz rejonu bobrowickiego;

Bobryniec (pn)
Бобринец
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie kirowohradzkim, siedziba władz rejonu bobrynieckiego;

Bochum /ˈbɔxũm/ (pn)
Бохум
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec;

Boczanica (pn)
Бочаница
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie hoszczańskim, w obwodzie rówieńskim;

Boczków Wielki (pn)
Великий Бычков
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, położone na prawym brzegu rzeki Cisy;

Bogarodzica (n)
Богородица
  (staropolski) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Bogdan /ˈbɔɡdãn/ (pn)
Богдан
  imię męskie;

Bogdanówka (pn)
Богдановка
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie podwołoczyskim obwodu tarnopolskiego;

Bogna /ˈbɔɡna/ (pn)
Богна
  imię żeńskie;

Bogota /bɔˈɡɔta/ (pn)
Богота
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii;

Bogumił /bɔˈɡũmʲiw/ (pn)
Богумил
  imię męskie;

Bogumiła /ˌbɔɡũˈmʲiwa/ (pn)
Богумила
  imię żeńskie;

Bogurodzica (n)
Богородица
  (staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Bogusław /bɔˈɡuswaf/ (pn)
Богуслав
  imię męskie;

Bogusława /ˌbɔɡuˈswava/ (pn)
Богуслава
  imię żeńskie;

Boh /bɔx/ (pn)
Южный Буг
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie mająca źródła na Podolu, uchodząca do Morza Czarnego;

Bohdaszów (pn)
Богдашев
  (geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie zdołbunowskim obwodu rówieńskiego

Bohorodczany (pn)
Богородчаны
  (geografia, geograficzny) rejonowe osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Bohorodczany Stare (pn)
Старые Богородчаны
  (geografia, geograficzny) wieś na południowo-zachodniej Ukrainie, w rejonie bohorodczańskim obwodu iwanofrankiwskiego, położona nad Bystrzycą;

Bohusze (pn)
Богуши
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie berezieńskim obwodu rówieńskiego

Bojanice (pn)
Бояничи
  (geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Bojaniec (pn)
Боянец
  (geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie żółkiewskim;

Boko Haram (pn)
Боко харам
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nigeryjska islamistyczna sekta bojówkarska domagająca się wprowadzenia szariatu;

Bokujma (pn)
Бокийма
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie młynowskim obwodu rówieńskiego, położona nad rzeką Ikwą;

Bolechowce (pn)
Болеховцы
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego

Bolechów (pn)
Болехов
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Bolesław /bɔˈlɛswaf/ (pn)
Болеслав
  imię męskie;

Bolesława /ˌbɔlɛˈswava/ (pn)
Болеслава
  imię żeńskie;

Boliwariańska Republika Wenezueli (pn)
Боливарианская Республика Венесуэла
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wenezueli

Boliwia /bɔˈlʲivʲja/ (pn)
Боливия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Bolonia /bɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Болонья
  (geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bolton (pn)
Болтон
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii;

Bona /ˈbɔ̃na/ (pn)
Бона
  imię żeńskie;

Bonawentura /ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura/ (pn)
Бонавентура
  imię męskie;

Bonifacy /ˌbɔ̃ɲiˈfaʦ̑ɨ/ (pn)
Бонифаций, Вонифатий
  imię męskie;

Bonn /bɔ̃n/ (pn)
Бонн
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Boratyn (pn)
Борятин
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Bordżomi (pn)
Боржоми
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;

Boreasz /bɔˈrɛaʃ/ (pn)
Борей
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru północnego, utożsamiany z rzymskim Akwilonem;

Borki (pn)
Борки
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie lubieszowskim obwodu wołyńskiego

Borki Wielkie (pn)
Великие Борки
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Boroczyce (pn)
Борочиче
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie horochowskim obwodu wołyńskiego;

Borodzianka (pn)
Бородянка
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu borodziańskiego w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Zdwiż;

Borowicze (pn)
Боровичи
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, położone nad rzeką Mstą;

Borszczów (pn)
Борщёв
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba administracyjna rejonu borszczowskiego;

Borszczówka (pn)
Борщовка
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie łanowieckim obwodu tarnopolskiego;

Borszów (pn)
Борщов
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie przemyślańskim obwodu lwowskiego;

Bortniki (pn)
Бортники
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rejonie żydaczowskim obwodu lwowskiego;

Boruchów (pn)
Борохов
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kiwereckim obwodu wołyńskiego;

Borys /ˈbɔrɨs/ (pn)
Борис
  imię męskie;

Borysoglebsk (pn)
Борисоглебск
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie woroneskim;

Boryspol (pn)
Борисполь
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Borysław (pn)
Борислав
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim, nad rzeką Tyśmienicą;

Borżawa (pn)
Боржава
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na ukraińskim Zakarpaciu, w dorzeczu Cisy;

Bosfor /ˈbɔsfɔr/ (pn)
Босфор
  (geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Bosra (pn)
Босра
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Syrii;

Boston /ˈbɔstɔ̃n/ (pn)
Бостон
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Botoszany (pn)
Ботошани
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w północnej części historycznej Mołdawii;

Botswana /bɔtsˈfãna/ (pn)
Ботсвана, Республика Ботсвана
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Botswanka /bɔtsˈfãŋka/ (n)
ботсванка
  obywatelka Botswany

Botswańczyk /bɔtsˈfãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
ботсванец
  obywatel Botswany

Bouszów (pn)
Бовшев
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim;

Bołgrad (pn)
Болград
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh;

Bołszowce (pn)
Большовцы
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Bośnia /ˈbɔɕɲa/ (pn)
Босния
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

Bośnia i Hercegowina /ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna/ (pn)
Босния и Герцеговина, Бо́сния и Герцегови́на
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Bośniaczka /bɔɕˈɲaʧ̑ka/ (n)
боснийка
  mieszkanka Bośni

Bośniak /ˈbɔɕɲak/ (n)
босниец
  mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

Boże Ciało /ˈbɔʒɛ ˈʨ̑awɔ/ (n)
праздник тела Господня
  (potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej;

Boże Narodzenie /ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (pn)
Рождество, Рождество Христово
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Bożena /bɔˈʒɛ̃na/ (pn)
Божена
  imię żeńskie;

Bożydar /bɔˈʒɨdar/ (pn)
Божидар
  imię męskie;

Brack (pn)
Братск
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą;

Bracław (pn)
Брацлав
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;

Braiła (pn)
Брэила
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła (1.2), nad brzegiem Dunaju;

Brajłów (pn)
Браилов
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, położone przy ujściu rzeki Rów do Bohu;

Brandenburg /ˈbrãndɛ̃nburk/ (pn)
Бранденбург
  (geografia, geograficzny) (skrót, skrótowiec, skrótowo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

Brandenburgia (pn)
Бранденбург
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Bratysława /ˌbratɨˈswava/ (pn)
Братислава
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia /braˈzɨlʲja/ (pn)
Бразилия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk /ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
бразилец
  obywatel Brazylii

Brazylijka /ˌbrazɨˈlʲijka/ (n)
бразильянка
  obywatelka Brazylii

Brazzaville (pn)
Браззавиль
  (geografia, geograficzny) stolica Konga;

Brema /ˈbrɛ̃ma/ (pn)
Бремен
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

Bremerhaven (pn)
Бремерхафен
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Brescia (pn)
Брешиа
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, drugie pod względem wielkości miasto Lombardii; siedziba władz prowincji Brescia (1.2);

Brest /brɛst/ (pn)
Брест
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania;

Bretania /brɛˈtãɲja/ (pn)
Бретань
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Brian (pn)
Бриан
  imię męskie;

Briańsk (pn)
Брянск
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego

Bristol /ˈbrʲistɔl/ (pn)
Бристоль
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Anglii;

Bronisław /brɔ̃ˈɲiswaf/ (pn)
Бранислав, Бронислав
  imię męskie;

Bronisława /ˌbrɔ̃ɲiˈswava/ (pn)
Бронислава
  imię żeńskie;

Broszniów (pn)
Брошнев
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie rożniatowskim obwodu iwanofrankowskiego;

Bruchnal (pn)
Терновица
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski;

Bruksela /bruˈksɛla/ (pn)
Брюссель
  (geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei /brũˈnɛji/ (pn)
Бруней
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Bryczany (pn)
Бричаны
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Mołdawii;

Brytyjczyk /brɨˈtɨjʧ̑ɨk/ (n)
британец
  obywatel Wielkiej Brytanii

Brytyjka /brɨˈtɨjka/ (n)
британка
  obywatelka Wielkiej Brytanii

Brytyjskie Wyspy Dziewicze /brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ/ (pn)
Британские Виргинские острова
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Brzeg /bʒɛk/ (pn)
Бжег
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w Polsce, w województwie opolskim;

Brzeszcze /ˈbʒɛʃʧ̑ɛ/ (pn)
Бжеще
  miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Brzezina (pn)
Березина
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie mikołajowskim w obwodzie lwowskim;

Brześć (pn)
Брест
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

Bród Kamienny (pn)
Каменный Брод
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie baranowskim obwodu żytomierskiego;

Buchara (n)
Бухара
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Buczacz (pn)
Бучач
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;

Budapeszt /buˈdapɛʃt/ (pn)
Будапешт
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Budda /ˈbudːa/ (n)
Будда
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) budda Siakjamuni, założyciel buddyzmu

Budyłów (pn)
Будилов
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Budzanów (pn)
Буданов
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy, położona nad rzeką Seret;

Budziak (pn)
Буджак
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna będąca częścią Besarabii, podzielona między Ukrainę a Mołdawię, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego między Prutem , Dniestrem i dolnym Dunajem;

Budziszyn /buˈʥ̑iʃɨ̃n/ (pn)
Баутцен
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Buenos Aires (pn)
Буэнос-Айрес
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny;
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w Argentynie;
  (geografia, geograficzny) jezioro w Argentynie;

Bug /buk/ (pn)
Западный Буг
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez terytorium Polski, Ukrainy i Białorusi;

Bugulma (pn)
Бугульма
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie;

Bukowina (pn)
Буковина
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię;

Bund /bũnt/ (pn)
Бунд
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrótowa nazwa Powszechnego Żydowskiego Związku Robotniczego na Litwie, w Polsce i Rosji;

Bur /bur/ (n)
бур
  (etnografia, etnograficzny) potomek kolonistów, głównie holenderskich, osiadłych w południowej Afryce;

Bureja (pn)
Бурея
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru;

Burgenland /burˈɡɛ̃nlãnt/ (pn)
Бургенланд
  (geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii;

Burgundczyk (n)
бургундец
  mieszkaniec Burgundii

Burgundia /burˈɡũndʲja/ (pn)
Бургундия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Burgundka (n)
бургундка
  mieszkanka Burgundii

Buriacja /burʲˈjat͡s.ja/ (pn)
Бурятия
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Buriat (n)
бурят
  mieszkaniec Buriacji

Buriatka (n)
бурятка
  mieszkanka Buriacji

Burkina Faso /burʲˈcĩna ˈfasɔ/ (pn)
Буркина-Фасо, Буркина Фасо
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Bursztyn (pn)
Бурштын
  (geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, położone nad rzeką Gniłą Lipą;

Burundi /buˈrũndʲi/ (pn)
Бурунди
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Busza (pn)
Буша
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie jampolskim, obwodu winnickiego, przy ujściu rzeki Buszy do Morachwy;

Buszehr (pn)
Бушир
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską;

Butla (pn)
Битля
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim;

Bułat (pn)
Булат
  imię męskie;

Bułgar /ˈbuwɡar/ (n)
болгар, болгарин
  człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria /buwˈɡarʲja/ (pn)
Болгария
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Bułgarka /buwˈɡarka/ (n)
болгарка
  kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Bydgoszcz /ˈbɨdɡɔʃʧ̑/ (pn)
Быдгощ
  (geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

Byk /bɨk/ (pn)
Телец
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Bystrzyca (pn)
Бистрица
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, położone w północno-wschodnim Siedmiogrodzie;
Быстрица
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Dniestru;

Bystrzyca Nadwórniańska (pn)
Быстрица-Надворнянская
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, wypływa z Gorganów, uchodzi do Bystrzycy;

Bystrzyca Sołotwińska (pn)
Быстрица-Солотвинская
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, wypływa z Gorganów, uchodzi do Bystrzycy;

Bytom /ˈbɨtɔ̃m/ (pn)
Бытом
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii /ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji/ (pn)
Бывшая Югославская Республика Македония
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ

Bzyp (pn)
Бзыбь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka w Abchazji, uchodzi do Morza Czarnego;

Bóbr /bupr̥/ (pn)
Бобр
  (geografia, geograficzny) rzeka na Białorusi, lewy dopływ Berezyny;
Бобрава, Бубр
  (geografia, geograficzny) rzeka, lewy dopływ Odry;

Bóbrka (pn)
Бобрка
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na Podolu, nad Ługiem, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim;

Bóg /buk/ (n)
Бог
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Bóg jeden wie /ˈbuc ˈjɛdɛ̃n ˈvʲjɛ/ (idiom)
бог его знает, господь его знает, одному богу известно
  (potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości

Bóg pomaga tym, co sami sobie pomagają /ˈbuk pɔ̃ˈmaɡa ˈtɨ̃m ˈʦ̑ɔ ˈsãmʲi ˈsɔbʲjɛ ˌpɔ̃maˈɡajɔ̃w̃/ (proverb)
на Бога надейся, а сам не плошай
  jeśli chcesz coś osiągnąć, działaj, a nie bądź bierny; pomóż losowi, a nie tylko czekaj na mannę z nieba

Bóg raczy wiedzieć /ˈbuk ˈraʧ̑ɨ ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (idiom)
бог его знает, господь его знает, одному богу известно
  (potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości

Bąkowice (pn)
Буньковичи
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, nad Strwiążem;

Błagowieszczeńsk (pn)
Благовещенск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Baszkirii;
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem;

Błażej /ˈbwaʒɛj/ (pn)
Власий, Влас
  imię męskie;

Błażów (pn)
Блажев
  (geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Błozewka (pn)
Болозевка
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Strwiąża

Błudniki (pn)
Блюдники
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim, położona nad rzeką Łomnicą;

CD /sʲi‿ˈdʲi/ /ʦ̑ɛ‿ˈdɛ/ (acronym)
CD диск, СИ-ДИ, сиди
  = (angielski) compact disc → płyta kompaktowa

CNC /ʦ̑ɛ‿ɛ̃n‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
ЧПУ
  = (maszynoznawstwo) skomputeryzowane sterowanie numeryczne;
  = (maszynoznawstwo) pracujący z wykorzystaniem skomputeryzowanego sterowania numerycznego

COBOL /ˈkɔbɔl/ (acronym)
кобол
  (informatyka, informatyczny) język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych;

CV (n)
резюме
  (urzędowy) (biurowość, biurowy) życiorys (zawodowy)

Cagliari (pn)
Кальяри
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia;

Cambrai (pn)
Камбре
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Hauts-de-France;

Cambridge (pn)
Кембридж
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;

Canberra (pn)
Канберра
  (geografia, geograficzny) stolica Australii;

Cannes (pn)
Канны
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Caracas /kaˈrakas/ (pn)
Каракас
  (geografia, geograficzny) stolica Wenezueli;

Cardiff /ˈkardʲif/ (pn)
Кардифф
  (geografia, geograficzny) miasto i stolica Walii;

Carrara (pn)
Каррара
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania;

Carskie Sioło (pn)
Царское Село
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Puszkin;

Carycyn /ʦ̑aˈrɨʦ̑ɨ̃n/ (pn)
Царицын
  (historia, historyczny, historycznie) nazwa Wołgogradu do 1925 roku

Catanzaro (pn)
Катандзаро
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech, stolica regionu Kalabria i prowincji Catanzaro (1.2);

Cchinwali (pn)
Цхинвал
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;

Cebrów (pn)
Цебров
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Cebłów (pn)
Цеблов
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Cecora (pn)
Цуцора
  (geografia, geograficzny) miejscowość w Rumunii, w okręgu Jassy;

Cecylia /ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Цецилия
  imię żeńskie;

Cecyniówka (pn)
Цеценевка
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie szumskim obwodu tarnopolskiego;

Cejlon /ˈʦ̑ɛjlɔ̃n/ (pn)
Цейлон
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim;

Cejlończyk (n)
цейлонец
  mieszkaniec Cejlonu

Celebes /ʦ̑ɛˈlɛbɛs/ (pn)
Сулавеси
  (geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;

Celejów (pn)
Целиев
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego;

Celestyn (pn)
Целестин
  imię męskie;

Celestyna /ˌʦ̑ɛlɛˈstɨ̃na/ (pn)
Целестина
  imię żeńskie;

Celina /ʦ̑ɛˈlʲĩna/ (pn)
Келина, Селина, Целина
  imię żeńskie;

Ceniawa (pn)
Ценява
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Ceniów (pn)
Ценёв
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Centaur /ˈʦ̑ɛ̃ntawr/ (pn)
Центавр, Кентавр
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Cerber /ˈʦ̑ɛrbɛr/ (pn)
Кербер
  (mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Cesarstwo Rosyjskie (pn)
Российская империя
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie państwa rosyjskiego od roku 1721 do rewolucji lutowej w roku 1917;

Cezar (n)
Сезар
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa filmowej nagrody przyznawanej corocznie przez Francuską Akademię Sztuki i Techniki Filmowej
Цезарь
  (historia, historyczny, historycznie) przydomek rodowy Juliusza Cezara
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu

Cezaria (pn)
Кезария, Цезария
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Cezary /ʦ̑ɛˈzarɨ/ (pn)
Кезарий, Цезарий, Цезарь
  imię męskie;

ChRL /xa‿ɛr‿ˈɛl/ (acronym)
КНР
  = (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Chińska Republika Ludowa

Chabarowsk /xaˈbarɔfsk/ (pn)
Хабаровск
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;

Chajpudyra (pn)
Море-Ю, Хайпудыра
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Nienieckim Okręgu Autonomicznym Rosji, uchodzi do Zatoki Chajpudyrskiej Morza Peczorskiego

Chakas (n)
хакас
  (etnografia, etnograficzny) członek tureckiego ludu zamieszkującego Chakasję i obwód kemerowski;

Chakasja (pn)
Хакасия
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Chakaska (n)
хакаска
  (etnografia, etnograficzny) członkini tureckiego ludu zamieszkującego Chakasję i obwód kemerowski

Chanka (pn)
Ханка
  (geografia, geograficzny) jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku;

Chantajka (pn)
Хантайка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju

Chanty-Mansyjsk /ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk/ (pn)
Ханты-Мансийск
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Charków /ˈxarkuf/ (pn)
Харьков
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Charlotte Amalie (pn)
Шарлотта-Амалия
  (geografia, geograficzny) stolica Wysp Dziewiczych Stanów Zjednoczonych;

Charon /ˈxarɔ̃n/ (pn)
Харон
  (mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;
  (astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;

Chartum /ˈxartũm/ (pn)
Хартум
  (geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Charybda (pn)
Харибда
  (mitologia grecka) córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Chatanga (pn)
Хатанга
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, powstaje z połączenia Chety i Kotuja;

Chazar /ˈxazar/ (n)
хозар
  członek ludu koczowniczego pochodzenia tureckiego

Cheops (pn)
Хеопс
  (historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Chersoń (pn)
Херсон
  (geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;

Cherubin (pn)
Херувим
  imię męskie;

Cheta (pn)
Хета
  (geografia, geograficzny) rzeka w syberyjskiej części Rosji, łącząc się z Kotujem tworzy Chatangę;

Chewsuretia (pn)
Хевсурети
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji;

Chiang Mai (pn)
Чиангмай
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Tajlandii;

Chibiny (pn)
Хибины
  (geografia, geograficzny) masyw górski, położony za północnym kołem podbiegunowym u nasady Półwyspu Kolskiego w północnej Rosji;

Chicago (pn)
Чикаго
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Chile /ˈʧ̑ʲilɛ/ (pn)
Чили
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chilijczyk /ʧ̑ʲiˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
чилиец
  obywatel Chile

Chilijka /ʧ̑ʲiˈlʲijka/ (n)
чилийка
  obywatelka Chile

Chinka /ˈxʲĩŋka/ (n)
китаянка
  kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin

Chiny /ˈxʲĩnɨ/ (pn)
Китай
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chiwa (pn)
Хива
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej;

Chiłok (pn)
Хилок
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Selengi;

Chińczyk /ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
китаец
  obywatel Chin
  osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa /ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva/ (pn)
Китайская Народная Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chlebiczyn Leśny (pn)
Лесной Хлебичин
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Chloe (pn)
Хлоя
  imię żeńskie;

Chocim (pn)
Хотин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem;

Chocimierz (pn)
Хотимир
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankiwskiego;

Chodaczków Mały (pn)
Малый Ходачков
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Chodaczków Wielki (pn)
Великий Ходачков
  (geografia, geograficzny)wieś na Ukrainie, w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Chodorów (pn)
Ходоров
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w rejonie żydaczowskim obwódu lwowski;

Chodżent (pn)
Худжанд
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;

Choj (pn)
Хой
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni;

Chopin (pn)
Шопен
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 3784, znajdująca się w głównym pasie asteroid

Chopior (pn)
Хопёр
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Donu;

Chor /xɔr/ (pn)
Хор
  (geografia, geograficzny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, dopływ rzeki Ussuri

Chorezm (pn)
Хорезм
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu;

Chorobrów (pn)
Хоробров
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim;

Chorog (pn)
Хорог
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż;

Chorostków (pn)
Хоростков
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim;

Chorwacja /xɔrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
Хорватия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat /ˈxɔrvat/ (n)
хорват
  człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chorwatka /xɔrˈvatka/ (n)
хорватка
  kobieta lub dziewczyna narodowości chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji

Chorzów /ˈxɔʒuf/ (pn)
Хожув
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim ;

Chorów (pn)
Хоров
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie ostrogskim obwodu rówieńskiego;

Choszczno /ˈxɔʃʧ̑nɔ/ (pn)
Хощно
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Chołmogory (pn)
Холмогоры
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Rosji europejskiej;

Chołojów (pn)
Узловое
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie radziechowskim obwodu lwowskiego;

Chronos (pn)
Хронос
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Chrystian /ˈxrɨstʲjãn/ (pn)
Кристиан, Христиан
  imię męskie;

Chrystus /ˈxrɨstus/ (pn)
Христос
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Chrystus Pan (pn)
Христос Господь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) Jezus Chrystus

Chrystus zmartwychwstał (interjection)
Христос воскресе
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjne pozdrowienie wielkanocne, używane głównie wśród prawosławnych

Chryzant (pn)
Хрисанф
  imię męskie

Chryzogon (pn)
Хрисогон
  imię męskie

Chryzostom /xrɨˈzɔstɔ̃m/ (pn)
Хризостом
  imię męskie;

Chudan (pn)
Худан
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na wschodniej Syberii w Rosji, lewy dopływ Udy

Chust (pn)
Хуст
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Chyrów (pn)
Хыров
  (geografia, geograficzny) miasto w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, położone nad Strwiążem;

Cieszyn /ˈʨ̑ɛʃɨ̃n/ (pn)
Цешин
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Cieśnina Beringa (pn)
Берингов пролив
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa;

Cieśnina Gibraltarska (pn)
Гибралтарский пролив
  (geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim, oddzielająca Afrykę od Europy;

Cieśnina Kerczeńska (pn)
Керченский пролив
  (geografia, geograficzny) płytka cieśnina pomiędzy Półwyspem Kerczeńskim i Półwyspem Tamańskim, łącząca Morze Azowskie z Morzem Czarnym;

Cieśnina Mesyńska (pn)
Мессинский пролив
  (geografia, geograficzny) cieśnina łącząca wody Morza Tyrreńskiego i Morza Jońskiego;

Cieśnina Piławska (pn)
Балтийский пролив
  (geografia, geograficzny) cieśnina między dwiema częściami Mierzei Wiślanej, łącząca Zalew Wiślany z wodami Morza Bałtyckiego;

Cisa (pn)
Тиса
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Europie, lewostronny dopływ Dunaju;

Cna (pn)
Цна
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodach riazańskim i tambowskim Rosji, prawy dopływ Mokszy
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodzie twerskim Rosji, uchodzi do jeziora Mstino

Colmar (pn)
Кольмар
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est;

Compiègne (pn)
Компьень
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, miejsce podpisania zawieszeń broni w dwóch wojnach światowych;

Cosenza (pn)
Козенца
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Kalabrii, stolica prowincji Cosenza (1.2);

Cremona (pn)
Кремона
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, położone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);

Cudnów (pn)
Чуднов
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica rejonu na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim na północy kraju, położone na skalistych brzegach rzeki Teterew;

Cygan /ˈʦ̑ɨɡãn/ (n)
цыган
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cyganka (n)
цыганка
  (etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości cygańskiej

Cylicja (pn)
Киликия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;

Cylma (pn)
Цильма
  (geografia, geograficzny) rzeka w Republice Komi i obwodzie archangielskim Rosji, lewy dopływ Peczory

Cymlańsk (pn)
Цимлянск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Cymła (pn)
Цимла
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodzie rostowskim i wołgogradzkim Rosji, prawy dopływ Donu;

Cypr /ʦ̑ɨpr̥/ (pn)
Кипр
  (geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
  (geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cyprian /ˈʦ̑ɨprʲjãn/ (pn)
Куприян
  imię męskie;

Cypryjczyk /ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk/ (n)
киприот
  obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)
  mieszkaniec Cypru

Cypryjka /ʦ̑ɨˈprɨjka/ (pn)
киприотка
  obywatelka Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrena (pn)
Кирена
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Cyrkiel /ˈʦ̑ɨrʲcɛl/ (pn)
Циркуль
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym;

Cyrus /ˈʦ̑ɨrus/ (pn)
Кир
  imię męskie;

Cyryl /ˈʦ̑ɨrɨl/ (pn)
Кирилл
  imię męskie;

CzK /ˈʧ̑ɛka/ (acronym)
ЧК
  (historia, historyczny, historycznie) akronim nazwy służby bezpieczeństwa ZSRR w latach 1917-1922

Czabarówka (pn)
Чабаровка
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego;

Czad /ʧ̑at/ (pn)
Чад
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;
  (geografia, geograficzny) zanikające jezioro w Afryce na pograniczu Nigerii, Nigeru, Kamerunu i Czadu (1.1);

Czadyjczyk /ʧ̑aˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
чадец
  obywatel Czadu

Czapajewsk (pn)
Чапаевск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, nad rzeką Czapajewką dopływem Wołgi;

Czara (pn)
Чара
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim, czytyjskim i Jakucji; lewy dopływ Olokmy;

Czarna Cisa (pn)
Чёрная Тиса
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Karpatach Wschodnich na Ukrainie, łącząc się z Białą Cisą tworzy Cisę;

Czarnobyl (pn)
Чернобыль
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;
  (przenośnie, przenośnia) (publikatory) katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r.

Czarnogóra /ˌʧ̑arnɔˈɡura/ (n)
Черногория
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czarnogórka /ˌʧ̑arnɔˈɡurka/ (n)
черногорка
  (zobacz) Czarnogórzanka

Czarnogórzanin /ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãɲĩn/ (n)
черногорец
  obywatel Czarnogóry

Czarnogórzec /ˌʧ̑arnɔˈɡuʒɛʦ̑/ (n)
черногорец
  człowiek narodowości czarnogórskiej, obywatel Czarnogóry, mieszkaniec Czarnogóry

Czarny Czeremosz (pn)
Чёрный Черемош
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie w Karpatach Wschodnich, razem z Białym Czeremoszem tworząca rzekę Czeremosz;

Czarny Timok (pn)
Црна-Река, Црни-Тимок
  (geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, razem z Białym Timokiem tworzy Timok

Czartorysk (pn)
Старый Чарторийск
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim, nad rzeką Styr;

Czaruków (pn)
Чаруков
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego;

Czarysz (pn)
Чарыш
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu;

Czaun (pn)
Чаун
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Zatoki Czauńskiej Morza Wschodniosyberyjskiego;

Czebarkul (pn)
Чебаркуль
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie czelabińskim;
  (geografia, geograficzny) jezioro w obwodzie czelabińskim;

Czeboksary (pn)
Чебоксары
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Czech /ʧ̑ɛx/ (n)
богемец
  mieszkaniec Czech (krainy historycznej)
чех
  osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czech /ʧ̑ɛx/ (pn)
Чех
  (mitologia słowiańska) legendarny założyciel państwa czeskiego;

Czechosłowacja /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Чехословакия
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechowice-Dziedzice /ˌʧ̑ɛxɔˈvʲiʦ̑ɛ ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʦ̑ɛ/ (pn)
Чеховице-Дзедзице
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Czechy /ˈʧ̑ɛxɨ/ (pn)
Богемия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Чехия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczelnik (pn)
Чечельник
  (geografia, geograficzny) rejonowe osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim nad Sawranką;

Czeczenia /ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja/ (pn)
Чечня
  (geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czeczenka (n)
чеченка
  członkini narodu Czeczenów

Czehryń (pn)
Чигирин
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe w centralnej części Ukrainy, w obwodzie czerkaskim, nad rzeką Taśminą;

Czelabińsk /ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk/ (pn)
Челябинск
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;

Czepca (pn)
Чепца
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, przepływa przez terytorium Udmurcji i obwodu kirowskiego; główny lewy dopływ Wiatki;

Czerczen-daria (pn)
Черчен
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnich Chinach;

Czeremchowo (pn)
Черемхово
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie irkuckim;

Czeremosz (pn)
Черемош
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Prutu;

Czerepowiec (pn)
Череповец
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim;

Czerkiesk (pn)
Черкесск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji;

Czerlańskie Przedmieście (pn)
Черлянское Предместье
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego;

Czernelica (pn)
Чернелица
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim;

Czerniachowsk (pn)
Черняховск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Czerniatyn (pn)
Чернятин
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie horodeńskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Czerniawa (pn)
Чернево
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie mościskim obwodu lwowskiego;

Czerniejów (pn)
Черниев
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego, położona nad Bystrzycą Nadwórniańską;

Czernihów (pn)
Чернигов
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w północnej części Ukrainy, położone nad Desną;

Czernilawa (pn)
Чернилява
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego;

Czerniowce /ʧ̑ɛrʲˈɲɔfʦ̑ɛ/ (pn)
Черновцы
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Czerski (pn)
Черский
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w Jakucji, ośrodek administracyjny ułusu niżniekołymskiego;

Czerwiszcze Nowe (pn)
Новые Червища
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie koszyrskim;

Czerwiszcze Stare (pn)
Старые Червища
  (geografia, geograficzny)wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie koszyrskim;

Czerwona Gwardia (pn)
Красная гвардия
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) robotnicze oddziały paramilitarne działające w Rosji radzieckiej w okresie rewolucji październikowej w latach 1917-1918

Czerwonogród (pn)
Червоноград
  (geografia, geograficzny) miasto wydzielone na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Czerwony Krzyż /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ/ (pn)
Красный Крест, Кра́сный Крест
  (potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czeski Cieszyn /ˈʧ̑ɛsʲci ˈʨ̑ɛʃɨ̃n/ (pn)
Чески Тешин, Чески Цешин
  (geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Czeszka /ˈʧ̑ɛʃka/ (n)
чешка
  osoba płci żeńskiej narodowości czeskiej, obywatelka Czech, mieszkanka Czech

Czesław /ˈʧ̑ɛswaf/ (pn)
Чеслав
  imię męskie;

Czesława /ʧ̑ɛsˈwava/ (pn)
Чеслава
  imię żeńskie;

Czetwertnia (pn)
Четвертня
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim;

Czkałow (pn)
Чкалов
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Orenburg, nazwa oficjalna w latach 1938-1957

Czo Oju (pn)
Чо-Ойю
  (geografia, geograficzny) szczyt w Himalajach;

Czomolungma (pn)
Джомолунгма
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach

Czona (pn)
Чона
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji; w obwodzie irkuckim i Jakucji; prawy dopływ Wiluja;

Czop /ʧ̑ɔp/ (pn)
Чоп
  (geografia, geograficzny) miasto na Zakarpaciu na Ukrainie;

Czortków (pn)
Чортков
  (geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu czortkowskiego, położone nad Seretem;

Czortowiec (pn)
Чертовец
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim;

Czosza (pn)
Чёша
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Rosji europejskiej, w obwodzie archangielskim, uchodzi do Zatoki Czoskiej Morza Barentsa

Czuja (pn)
Чуя
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, na Ałtaju, prawy dopływ Katuni;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;

Czukcza (pn)
чукча
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec Czukotki;

Czukocki Okręg Autonomiczny /ʧ̑uˈkɔʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (pn)
Чукотский автономный округ
  (geografia, geograficzny) jeden z czterech okręgów autonomicznych wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej, leżący na północnym wschodzie kontynentu azjatyckiego, na półwyspie Czukotka;

Czukotka /ʧ̑uˈkɔtka/ (pn)
Чукотка, Чукотский полуостров
  (geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) półwysep w północno wschodniej Azji;

Czumysz (pn)
Чумыш
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Obu;

Czuna (pn)
Уда
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji w obwodzie irkuckim, wraz z Biriusą tworzy Tasiejewę;

Czunia (pn)
Чуня
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Podkamiennej Tunguzki

Czusowaja (pn)
Чусовая
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;

Czusowoj (pn)
Чусовой
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji, w Kraju Permskim, na Uralu, nad Czusową;

Czuwaszja (pn)
Чувашия
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Czułym (pn)
Чулым
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;

Czułyszman (pn)
Чулышман
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji w Republice Ałtaju, uchodzi do Jeziora Teleckiego;

Czyta (pn)
Чита
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji na Syberii, w Kraju Zabajkalskim, dopływ Ingody

Czyżyków (pn)
Чижиков
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego;

Częstochowa /ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva/ (pn)
Ченстохова
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski;

DNA /dɛ‿ɛ̃n‿ˈa/ (acronym)
днк, ДНК
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;

Dafne /ˈdafnɛ/ (pn)
Дафна
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w pobliżu Antiochii Syryjskiej
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północno-wschodnim Egipcie;
  imię żeńskie

Dagestan /daˈɡɛstãn/ (n)
Дагестан
  (geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dagestanka (n)
дагестанка
  (etnografia, etnograficzny) obywatelka Dagestanu

Dagestańczyk (n)
дагестанец
  (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Dagestanu

Dagmara /daɡˈmara/ (pn)
Дагмара
  imię żeńskie;

Dagobert /daˈɡɔbɛrt/ (pn)
Дагоберт
  imię męskie;

Dakota Południowa /daˈkɔta ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Южная Дакота
  (geografia, geograficzny) stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych;

Dakota Północna /daˈkɔta puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Северная Дакота
  (geografia, geograficzny) stan na północy Stanów Zjednoczonych;

Daleki Wschód /daˈlɛci ˈfsxut/ (pn)
Дальний Восток
  (geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Dalmacja /dalˈmaʦ̑ʲja/ (pn)
Далмация
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Damazy (pn)
Дамасий
  imię męskie;

Damian /ˈdãmʲjãn/ (pn)
Дамиан
  imię męskie;

Dania /ˈdãɲja/ (pn)
Дания
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel /ˈdãɲɛl/ (pn)
Даниил
  imię męskie;

Daniela /dãˈɲɛla/ (pn)
Даниила
  imię żeńskie;

Danisława /dãɲiˈswava/ (pn)
Данислава
  imię żeńskie

Danuta /dãˈnuta/ (pn)
Данута
  imię żeńskie;

Darachów (pn)
Дарахов
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego;

Dardanele /ˌdardãˈnɛlɛ/ (n)
Дарданеллы
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą;

Daria /ˈdarʲja/ (pn)
Дария
  imię żeńskie;

Dariusz /ˈdarʲjuʃ/ (pn)
Дарий
  imię męskie;

Darkiejmy (pn)
Озёрск
  (geografia, geograficzny) (administracja) Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);

Darmstadt (pn)
Дармштадт
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Hesji;

Darłowo /darˈwɔvɔ/ (pn)
Дарлово
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Darłówko (n)
Дарлувко
  (geografia, geograficzny) turystyczna dzielnica miasta Darłowa;

Daszawa (pn)
Дашава
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego Ukrainy;

Daszoguz (pn)
Дашогуз
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Turkmenistanie przy granicy z Uzbekistanem;

Dauria (pn)
Даурия, Даурская земля
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna Rosji na wschodniej Syberii, południowa część Zabajkala;

Dawid /ˈdavʲit/ (pn)
Давид
  imię męskie;

Dawida (pn)
Давида
  imię żeńskie;

Dawidów (pn)
Давыдов
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego;

Debora (pn)
Девора
  (biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;
  imię żeńskie;

Deimos /dɛˈ<sup>j</sup>ĩmɔs/ (pn)
Деймос
  (astronomia, astronomiczny) mniejszy i dalszy z dwóch księżyców Marsa;

Dejma (pn)
Дейма
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji (obwód kaliningradzki) uchodząca do Zalewu Kurońskiego, ramię Pregoły;

Dekalog /dɛˈkalɔk/ (n)
декалог
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w judaizmie i chrześcijaństwie: kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju;

Dekan /ˈdɛkãn/ (pn)
Декан
  (geografia, geograficzny) rozległy płaskowyż w centralnej i południowej części Półwyspu Indyjskiego;

Delatyn (pn)
Делятин
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim rejonie nadwórniańskim Ukrainy, niedaleko Nadwórnej u wschodniego przedproża Gorganów;

Delfin /ˈdɛlfʲĩn/ (pn)
Дельфин
  imię męskie;
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika;

Delfina (pn)
Дельфина
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w gminie Siemkowice;
  imię żeńskie;

Dema (pn)
Дёма
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi;

Demeter /dɛ̃ˈmɛtɛr/ (pn)
Деметра
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1108;
  (mitologia grecka) bogini ziemi uprawnej, urodzaju, zboża i rolnictwa, utożsamiana z rzymską Ceres;

Demetra /dɛ̃ˈmɛtra/ (pn)
Деметра
  (mitologia grecka) (zobacz) Demeter

Demetriusz /dɛ̃ˈmɛtrʲjuʃ/ (pn)
Димитрий, Деметрий, Дмитрий
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Demianów (pn)
Демьянов
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim;

Demidówka (pn)
Демидовка
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;

Demokratyczna Republika Konga /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
Демократическая Республика Конго
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj/ (pn)
Демократическая Республика Сан-Томе и Принсипи
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce

Derażnia (pn)
Деражня
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim;

Derbent (pn)
Дербент
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Dagestanie, najdalej na południe wysunięte miasto Rosji, położone pomiędzy Morzem Kaspijskim a Kaukazem;

Desna (pn)
Десна
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, najdłuższy, lewostronny dopływ Dniepru;

Detroit (pn)
Детройт
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan;

Dezful (pn)
Дизфуль
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Chuzestan;

Diana /ˈdʲjãna/ (pn)
Диана
  imię żeńskie;

Diego (pn)
Диего
  imię męskie

Diemjanka (pn)
Демьянка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Irtysza;

Dijon (pn)
Дижон
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia, którego jest historyczną stolicą;

Diogenes /dʲjɔˈɡɛ̃nɛs/ (pn)
Диоген
  (filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;
  imię męskie;

Dioma (pn)
Дёма
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi;

Dioniza (pn)
Диониса
  imię żeńskie

Dionizos /dʲjɔ̇̃ˈɲizɔs/ (pn)
Дионис
  (mitologia grecka) bóg latorośli winnej, wina, mistycznego szału, ekstazy, wesołości, sił witalnych natury i form scenicznych, utożsamiany z rzymskim Liberem;

Dionizy /dʲjɔ̇̃ˈɲizɨ/ (pn)
Дионисий
  imię męskie;

Disneyland (pn)
Диснейленд
  (turystyka, turystyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wspólna nazwa kilku parków rozrywki tematycznie związanych z produkcjami The Walt Disney Company;

Dmitrow (pn)
Дмитров
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Dmytrów (pn)
Дмитров
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie radziechowskim obwodu lwowskiego;

Dniepr /dʲɲɛpr̥/ (pn)
Днепр, Днипро
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie;
Днепр
  (geografia, geograficzny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dniepropetrowsk (pn)
Днепропетровск
  (geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim odpowiadający nazwie miasta w latach 1991-2016);

Dniepropietrowsk (pn)
Днепропетровск
  (geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim w latach 1926-1991);

Dniestr /dʲɲɛstr̥/ (pn)
Днестр
  (geografia, geograficzny) rzeka wypływająca z Karpat Wschodnich, uchodząca do Morza Czarnego, a przepływająca przez Ukrainę i Mołdawię;

Dobraczyn (pn)
Добрячин
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Dobrawa /dɔˈbrava/ (pn)
Добрава
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Dobrohostów (pn)
Доброгостов
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego;

Dobromir /dɔˈbrɔ̃mʲir/ (pn)
Добромир
  imię męskie;

Dobromił /dɔˈbrɔ̃mʲiw/ (pn)
Добромил
  imię męskie;

Dobromiła /ˌdɔbrɔ̃ˈmʲiwa/ (pn)
Добромила
  imię żeńskie;

Dobrosław (pn)
Доброслав
  imię męskie;

Dobrotwór (pn)
Добротвор
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie kamioneckim obwodzie lwowskim;

Dodoma /dɔˈdɔ̃ma/ (pn)
Додома
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Tanzanii;

Doha (pn)
Доха
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Kataru (egzonim wariantowy wg. KSNG)

Dokuczajewsk (pn)
Докучаевск
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Dolna Austria (pn)
Нижняя Австрия
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii;

Dolna Bawaria (pn)
Нижняя Бавария
  (geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut;

Dolna Frankonia (pn)
Нижняя Франкония
  (geografia, geograficzny) okręg i rejencja w północno-zachodniej Bawarii;

Dolna Kraina (pn)
Нижняя Крайна
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona w Słowenii, część Krainy;

Dolna Saksonia (pn)
Нижняя Саксония
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dolna Tajmyra (pn)
Нижняя Таймыра
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki Tajmyry od jeziora Tajmyr do ujścia

Dolna Tunguzka (pn)
Нижняя Тунгуска
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Dominik /dɔ̃ˈmʲĩɲik/ (pn)
Доминик
  imię męskie;

Dominika /ˌdɔ̃mʲĩˈɲika/ (pn)
Доминика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;
  imię żeńskie;
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim w grupie Wysp Zawietrznych

Dominikanin /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn/ (n)
доминиканец
  obywatel Dominikany

Don /dɔ̃n/ (pn)
Дон
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-zachodniej Rosji uchodząca do Morza Azowskiego;

Donald /ˈdɔ̃nalt/ (pn)
Дональд
  imię męskie;

Donat (pn)
Донат
  imię męskie;

Donbabwe (pn)
Донбабве
  (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Doniecka Republika Ludowa
  (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) Donieck
  (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) Donieckie Zagłębie Węglowe, Donbas

Donbas (pn)
Донбасс
  (geografia, geograficzny) Donieckie Zagłębie Węglowe

Doniec (pn)
Северский Донец
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, prawy dopływ Donu;

Donieck /ˈdɔ̃ɲɛʦ̑k/ (pn)
Донецк
  (geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy;

Doniecka Republika Ludowa (pn)
Донецкая Народная Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu donieckiego Ukrainy;

Donna (pn)
Донна
  imię żeńskie

Dorota /dɔˈrɔta/ (pn)
Дорофея
  imię żeńskie;

Dortmund /ˈdɔrtmũnt/ (pn)
Дортмунд
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, największy ośrodek Zagłębia Ruhry;

Drawa (pn)
Драва
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ;

Drawsko Pomorskie /ˈdrafskɔ pɔ̃ˈmɔrsʲcɛ/ (pn)
Дравско-Поморске
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Droga Mleczna /ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na/ (pn)
Млечный Путь
  (astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Drohiczyn /drɔˈxʲiʧ̑ɨ̃n/ (pn)
Дрохичин
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce na Podlasiu;

Drohobycz /drɔˈxɔbɨʧ̑/ (pn)
Дрогобыч
  miasto na Ukrainie;

Druć (pn)
Друть
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dniepru;

Dryssa (pn)
Дрисса
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Białorusi (obwód witebski), prawy dopływ Dźwiny;

Dryświata (pn)
Дрисвята
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi w obwodzie witebskim, mająca swe źródło w jeziorze Dryświaty i uchodząca do Dzisny;

Dubaj /ˈdubaj/ (pn)
Дубай
  (geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie;
  (geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1);

Dublin /ˈdublʲĩn/ (pn)
Дублин
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Dubosary (pn)
Дубоссары
  (geografia, geograficzny) miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu;

Dubrownik /duˈbrɔvʲɲik/ (pn)
Дубровник
  (geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem;

Duch Święty /ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (pn)
Духов день
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) dzień święta Zesłania Ducha Świętego
Святой Дух
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dudinka (pn)
Дудинка
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Okręgu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim, nad Dudinką (1.2) i Jenisejem;

Dudypta (pn)
Дудыпта
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Piasiny;

Duisburg (pn)
Дуйсбург
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej części Niemiec, w Zagłębiu Ruhry;

Duma (pn)
Дума
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba niższa parlamentu Rosji i Federacji Rosyjskiej;

Dunaj /ˈdũnaj/ (pn)
Дунай
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunajec /dũˈnajɛʦ̑/ (pn)
Дунаец
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Polsce, prawobrzeżny dopływ Wisły;

Dunajów (pn)
Дунаев
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w obwodzie lwowskim;

Dunka /ˈdũŋka/ (n)
датчанка
  kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii

Dunkierka /dũŋʲˈcɛrka/ (pn)
Дюнкерк
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji;

Duszanbe /duˈʃãnbɛ/ (pn)
Душанбе
  (geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu;

Duńczyk /ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
датчанин
  człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Dydak (pn)
Дидакус
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Dyja (pn)
Дие, Тайя
  (geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Czechach, najdłuższy prawy dopływ Morawy, powstaje z połączenia Dyi Morawskiej oraz Dyi Niemieckiej;

Dymbowica (pn)
Дымбовица
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Ardżeszu, przepływa przez Bukareszt;

Dymitrowicz (pn)
Дмитриевич
  (historia, historyczny, historycznie) syn Dymitra

Dyneburg (pn)
Даугавпилс, Двинск
  (geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w południowo-wschodniej części kraju, nad Dźwiną;

Dziadek Mróz /ˈʥ̑adɛk ˈmrus/ (n)
Дед Мороз
  postać z rosyjskiego folkloru, odpowiednik świętego mikołaja, w Polsce popularny w czasach PRL;

Dzieciątko (n)
Младенец
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Chrystus jako dziecko

Dzieduszyce Małe (pn)
Малые Дедушичи
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego;

Dzieduszyce Wielkie (pn)
Великие Дедушичи
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego;

Dziedziłów (pn)
Дедилов
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie kamioneckim;

Dzielnica Łacińska (pn)
Латинский квартал
  (geografia, geograficzny) (administracja) uniwersytecka dzielnica Paryża;

Dzierżyńsk (pn)
Дзержинск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką;

Dzień Matki (n)
День матери
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;

Dzień Świstaka (pn)
День сурка
  (folklor) święto obchodzone 2. lutego w USA i Kanadzie, w którym przepowiada się pogodę z udziałem świstaka amerykańskiego;

Dziki Zachód /ˈʥ̑ici ˈzaxut/ (n)
Дикий Запад
  (historia, historyczny, historycznie) zachodnia część Stanów Zjednoczonych w okresie wzmożonego osadnictwa w XIX w.;

Dzisna (pn)
Дисна
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Litwie i Białorusi, lewy dopływ Dźwiny, wypływa z jeziora Dzisna na Litwie;

Dzitwa (pn)
Дитва
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Litwie oraz na Białorusi w rejonach werenowskim i lidzkim, prawy dopływ Niemna;

Dzukia (pn)
Дзукия
  (geografia, geograficzny) jeden z regionów etnograficznych Litwy w południowej części kraju, a także na Białorusi i w niewielkiej części w Polsce, znajdują się tutaj największe miasta litewskie jak Wilno czy Kowno;

Düsseldorf (pn)
Дюссельдорф
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia;

Dąbrowica (pn)
Дубровица
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie rówieńskim;

Dąbrówka /dɔ̃mˈbrufka/ (pn)
Домбровка, Домбрувка
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Dźwina (pn)
Западная Двина
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Rosję, Białoruś i Łotwę, uchodząca do Zatoki Ryskiej;

Dźwińsk (pn)
Двинск
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Dyneburg

Dżakarta /ʤ̑aˈkarta/ (pn)
Джакарта
  (geografia, geograficzny) stolica Indonezji;

Dżalalabad (pn)
Джелалабад
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

Dżamila /ʤ̑ãˈmʲila/ (pn)
Джамиля
  imię żeńskie

Dżibuti /ʤ̑ʲiˈbutʲi/ (pn)
Джибути
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);

Dżuba (pn)
Джуба
  (geografia, geograficzny) stolica Sudanu Południowego;

Dżugdżur (pn)
Джугджур
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w azjatyckiej części Rosji, ciągnący się wzdłuż brzegów Morza Ochockiego;

Dżuryn (pn)
Джурин
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Dżurów (pn)
Джуров
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie śniatyńskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Dżyzak (pn)
Джизак
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, stolica wilajetu dżyzackiego;

EAWG /ˌɛ‿a‿vu‿ˈɟɛ/ (acronym)
ЕврАзЭС
  = Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza

EBI (acronym)
ЕИБ
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Inwestycyjny;

EBOR /ˈɛbɔr/ (acronym)
ЕБРР
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

EBOiR /ɛbɔˈir/ (acronym)
ЕБРР
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

EPL (acronym)
ЕНП
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Europejska Partia Ludowa;

ESBC /ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
ЕСЦБ
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych;

ESP (acronym)
ГАЭС
  = (technologia, technika, techniczny) elektrownia szczytowo-pompowa

ETA /ˈɛta/ (n)
ЭТА
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja terrorystyczna walcząca o niepodległość Kraju Basków

EUG (acronym)
ЕАЭС
  = (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Euroazjatycka Unia Gospodarcza;

EWG /ɛ‿vu‿ˈɟɛ/ (acronym)
ЕврАзЭС
  = (ekonomia, ekonomiczny) Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza
ЕЭС
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejska Wspólnota Gospodarcza

Ebisu (pn)
Эбису
  (mitologia japońska) jeden z siedmiorga bogów szczęścia z mitologii japońskiej, patron handlu i innych interesów, gejszy, rybaków oraz rolników;

Ebro /ˈɛbrɔ/ (pn)
Эбро
  (geografia, geograficzny) rzeka w Hiszpanii;

Edam (pn)
Эдам
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Holandii, w prowincji Holandia Północna;

Edeltruda /ˌɛdɛlˈtruda/ (pn)
Одри
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Edgar /ˈɛdɡar/ (pn)
Эдгар
  imię męskie;

Edirne /ɛˈdʲirnɛ/ (pn)
Эдирне, Эди́рне
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Turcji

Edmund /ˈɛdmũnt/ (pn)
Эдмунд
  imię męskie;

Edward /ˈɛdvart/ (pn)
Эдвард, Эдуард
  imię męskie;

Edwarda (n)
Эдварда
  imię żeńskie

Edwin /ˈɛdvʲĩn/ (pn)
Эдвин
  imię męskie;

Edynburg /ɛˈdɨ̃nburk/ (pn)
Эдинбург
  (geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Edyta /ɛˈdɨta/ (pn)
Эдита
  imię żeńskie;

Efialtes /ɛˈfʲjaltɛs/ (pn)
Эфиальт
  imię męskie;

Efraim (pn)
Эфраим
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię męskie

Efrem (pn)
Ефрем
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Eger (pn)
Эгер
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Węgrzech;

Egipt /ˈɛɟipt/ (pn)
Египет
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Ejszyszki (pn)
Эйшишкес
  (geografia, geograficzny) miasto na Litwie w rejonie solecznickim;

Ekawa (pn)
Иецава
  (geografia, geograficzny) rzeka na Łotwie, dopływ Lelupy
  (geografia, geograficzny) wieś na Łotwie, siedziba gminy Ekawa

Ekwador /ɛˈkfadɔr/ (pn)
Эквадор
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Ekwadorczyk /ˌɛkfaˈdɔrʧ̑ɨk/ (n)
эквадорец
  obywatel Ekwadoru

Ekwadorka /ˌɛkfaˈdɔrka/ (n)
эквадорка
  obywatelka Ekwadoru

Elbrus /ˈɛlbrus/ (pn)
Эльбрус
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Kaukazu;

Eleonora /ˌɛlɛɔ̃ˈnɔra/ (pn)
Элеонора
  imię żeńskie;

Elgi (pn)
Эльги
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Indygirki;

Eliasz /ˈɛlʲjaʃ/ (pn)
Илья, Илия
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Elista (pn)
Элиста
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone na południu jej europejskiej części, stolica Republiki Kałmucji;

Eliza /ɛˈlʲiza/ (pn)
Элиза
  imię żeńskie;

Elwira (pn)
Эльвира
  imię żeńskie;

Elżbieta /ɛlʒˈbʲjɛta/ (pn)
Елизавета, Елисавета
  imię żeńskie;

Emanuel /ˌɛ̃mãˈnu<sup>w</sup>ɛl/ (pn)
Емануил
  imię męskie;

Emeryk /ɛ̃ˈmɛrɨk/ (pn)
Эмерик
  imię męskie;

Emil /ˈɛ̃mʲil/ (pn)
Емиль, Эмиль
  imię męskie;

Emila /ɛ̃ˈmʲila/ (pn)
Емиля, Эмиля
  (potocznie, potoczny) Emilia

Emilczyn (pn)
Емильчино
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie żytomierskim Ukrainy, siedziba władz rejonu emilczyńskiego;

Emilia /ɛ̃ˈmʲilʲja/ (pn)
Эмилия, Емилия
  imię żeńskie;

Emilia-Romania /ˌɛ̃mʲilʲja‿rɔ̃ˈmãɲja/ (pn)
Эмилия-Романья
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech;

Emilian /ɛ̃ˈmʲilʲjãn/ (pn)
Емилиан, Эмилиан
  imię męskie;

Emma /ˈɛ̃mːa/ (pn)
Эмма
  imię żeńskie;

Emmanuel /ˌɛ̃mːãˈnu<sup>w</sup>ɛl/ (pn)
Еммануил
  imię męskie;

Enceladus /ˌɛ̃nʦ̑ɛˈladus/ (pn)
Энцелад
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Eneasz (pn)
Эней
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Engels /ˈɛ̃ŋɡɛls/ (pn)
Энгельс
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące nad Wołgą, w obwodzie saratowskim;

Enoch /ˈɛ̃nɔx/ (pn)
Енох
  imię męskie;

Eos /ˈɛɔs/ (pn)
Эос
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;

Epir (pn)
Эпир
  (geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Erato /ɛˈratɔ/ (pn)
Эрато
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 62, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1860 r.;
  (mitologia grecka) driada i wieszczka z Arkadii; kapłanka Pana;
  (mitologia grecka) muza poezji miłosnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Erazm /ˈɛrasm̥/ (pn)
Еразм
  imię męskie;

Erfurt /ˈɛrfurt/ (pn)
Эрфурт
  (geografia, geograficzny) miasto w centralnej części Niemiec, stolica Turyngii;

Eris /ˈɛrʲis/ (pn)
Эрида
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;

Ermentruda (pn)
Ирментруда, Эрминтруда
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Ernest /ˈɛrnɛst/ (pn)
Эрнест
  imię męskie;

Eros /ˈɛrɔs/ (pn)
Эрос
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);
Ерос, Эрос
  imię męskie
Эрос
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 433;
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w USA w Luizjanie
  (geografia, geograficzny) nazwa miejscowości w USA w stanie Arkansas

Erydan /ɛˈrɨdãn/ (pn)
Эридан
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy i nieba południowego; zawiera jasną gwiazdę – Achernara; w Polsce widoczny częściowo zimą; góruje o północy w listopadzie; jedna z największych konstelacji;

Eryk /ˈɛrɨk/ (pn)
Эрик
  imię męskie;

Eryka /ɛˈrɨka/ (pn)
Эрика
  imię żeńskie

Erytrea /ˌɛrɨˈtrɛa/ (pn)
Эритрея, Эритрия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erytrejczyk /ˌɛrɨˈtrɛjʧ̑ɨk/ (n)
эритреец
  obywatel Erytrei

Erytrejka /ˌɛrɨˈtrɛjka/ (n)
эритрейка
  obywatelka Erytrei

Erywań /ɛˈrɨvãɲ/ (pn)
Ереван
  (geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Essex (pn)
Эссекс
  (geografia, geograficzny) hrabstwo ceremonialne i niemetropolitalne we wschodniej Anglii;

Estera /ɛˈstɛra/ (pn)
Есфирь
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Estonia /ɛˈstɔ̃ɲja/ (pn)
Эстония
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estonka /ɛˈstɔ̃ŋka/ (n)
эстонка
  kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej, obywatelka Estonii

Estończyk /ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
эстонец
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Etiopczyk /ɛˈtʲjɔpʧ̑ɨk/ (n)
эфиоп
  obywatel Etiopii

Etiopia /ɛˈtʲjɔpʲja/ (pn)
Эфиопия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etiopka /ɛˈtʲjɔpka/ (n)
эфиопка
  obywatelka Etiopii

Etna (pn)
Этна
  (geografia, geograficzny) czynny wulkan położony na Sycylii, we Włoszech;

Etruria /ɛˈtrurʲja/ (pn)
Этрурия
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;

Etrusk /ˈɛtrusk/ (n)
этруск
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Etruska /ɛˈtruska/ (n)
этруска
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Eubeja (pn)
Эвбея
  (geografia, geograficzny) przybrzeżna wyspa grecka w zachodniej części Morza Egejskiego;

Eufemia /ɛwˈfɛ̃mʲja/ (pn)
Евфимия
  imię żeńskie;

Eufrat /ˈɛwfrat/ (pn)
Евфрат
  (geografia, geograficzny) rzeka w Azji, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Eufrozyna /ˌɛwfrɔˈzɨ̃na/ (pn)
Евфросина
  (mitologia, mitologiczny) jedna z mitologicznych Charyt;
Евфросина, Евфросиния, Евфросинья
  imię żeńskie;

Eugenia /ɛwˈɡɛ̃ɲja/ (pn)
Евгения
  imię żeńskie;

Eugeniusz /ɛwˈɡɛ̃ɲuʃ/ (pn)
Евгений
  imię męskie;

Euklides /ɛwˈklʲidɛs/ (pn)
Евклид, Эвклид
  grecki matematyk;

Eupatoria (pn)
Евпатория
  (geografia, geograficzny) miasto na Krymie, port nad Morzem Czarnym;

Eurazja /ɛwˈrazʲja/ (n)
Евразия
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa /ɛwˈrɔpa/ (pn)
Европа, Евро́па
  (geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
Европа
  (mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 52;
  (geografia, geograficzny) wyspa na południu Afryki;

Europa Północna (n)
Северная Европа
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej

Europa Wschodnia (n)
Восточная Европа
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europejczyk /ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk/ (n)
европеец
  mieszkaniec Europy

Europejka /ˌɛwrɔˈpɛjka/ (n)
европейка
  mieszkanka Europy

Europol /ɛwˈrɔpɔl/ (pn)
Европол
  Europejski Urząd Policji, agencja policyjna z siedzibą w Hadze;

Eustachy /ɛwˈstaxɨ/ (pn)
Астафий, Евстафий, Евстахий, Остафий
  imię męskie;

Euterpe /ɛwˈtɛrpɛ/ (pn)
Эвтерпа
  (mitologia grecka) muza poezji lirycznej i gry na aulosie, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 27, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1853 r.;

Euzebia /ɛwˈzɛbʲja/ (pn)
Евсевия
  imię żeńskie;

Euzebiusz /ɛwˈzɛbʲjuʃ/ (pn)
Евсей, Евсевий
  imię męskie;

Ewa /ˈɛva/ (pn)
Ева
  (biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
  imię żeńskie;

Ewald (pn)
Эвальд
  imię męskie;

Ewalda (pn)
Эвальда
  imię żeńskie;

Ewelina /ˌɛvɛˈlʲĩna/ (pn)
Эвелина
  imię żeńskie;

Ewikszta (pn)
Айвиексте
  (geografia, geograficzny) rzeka na Łotwie, prawy dopływ Dźwiny, wypływa z jeziora Łubań;

Ezana (pn)
Эзана
  imię męskie

Ezdrasz /ˈɛzdraʃ/ (pn)
Ездра
  imię męskie;

Ezechiel /ɛˈzɛxʲjɛl/ (pn)
Иезекииль
  imię męskie;

Ezop /ˈɛzɔp/ (pn)
Эзоп
  (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Ełk /ɛwk/ (pn)
Элк
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

FSB /ɛf‿ɛz‿ˈbɛ/ (acronym)
ФСБ
  = Federalna Służba Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej

Fabian /ˈfabʲjãn/ (pn)
Фабиан, Фавий
  imię męskie;

Fabiana (pn)
Фабиана, Фавия
  imię żeńskie;

Fabrycy /ˈfabrɨʦ̑ɨ/ (pn)
Фабриций
  imię męskie;

Facebook (pn)
Фейсбук
  (informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy serwis społecznościowy;

Faenza (pn)
Фаэнца
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Falklandy /falkˈlãndɨ/ (pn)
Фолклендские Острова
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag Falklandów (1.1);
Фолклендские острова
  (geografia, geograficzny) archipelag na południowym krańcu Ameryki Południowej

Fanar (pn)
Фанар
  (geografia, geograficzny) historyczna dzielnica Stambułu zamieszkana tradycyjnie przez grecką diasporę;

Fastów (pn)
Фастов
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Faustyna /fawˈstɨ̃na/ (pn)
Фаустина
  imię żeńskie;

Federacja Rosyjska /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska/ (pn)
Российская Федерация
  (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Felicja /fɛˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Фелиция
  imię żeńskie;

Felicjan /fɛˈlʲiʦ̑ʲjãn/ (pn)
Фелициан
  imię męskie;

Feliks /ˈfɛlʲiks/ (pn)
Феликс
  imię męskie;

Felsztyn (pn)
Скелевка
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim;

Fenicja /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja/ (pn)
Финикия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Fenicjanin /ˌfɛ̃ɲiˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
финикиец
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Fenicji

Fenicjanka /ˌfɛ̃ɲiˈʦ̑ʲjãŋka/ (n)
финикиец
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Fenicji

Feniks /ˈfɛ̃ɲiks/ (pn)
Феникс
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ferdynand /fɛrˈdɨ̃nãnt/ (pn)
Фердинанд
  imię męskie;

Fergana (pn)
Фергана
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego;

Ferrara (pn)
Феррара
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Fez /fɛs/ (pn)
Фес
  (geografia, geograficzny) miasto w Maroku;

Fidżi /ˈfʲiʤ̑ʲi/ (pn)
Фиджи
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Fidżyjczyk /fʲiˈʤ̑ɨjʧ̑ɨk/ (n)
фиджиец
  obywatel Fidżi

Fidżyjka /fʲiˈʤ̑ɨjka/ (n)
фиджийка
  obywatelka Fidżi

Filemon /fʲiˈlɛ̃mɔ̃n/ (pn)
Филемон, Филимон
  imię męskie;

Filip /ˈfʲilʲip/ (pn)
Филипп
  imię męskie;

Filipinka /ˌfʲilʲiˈpʲĩnka/ (n)
филиппинка
  obywatelka Filipin

Filipiny /ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ/ (pn)
Филиппины
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Filipińczyk /ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
филиппинец
  obywatel Filipin

Filomena /ˌfʲilɔ̃ˈmɛ̃na/ (pn)
Филомена
  imię żeńskie;

Fin /fʲĩn/ (n)
финн
  człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finka /ˈfʲĩnka/ (n)
финка
  (etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii

Finlandczyk (n)
финляндец
  obywatel Finlandii

Finlandia /fʲĩnˈlãndʲja/ (pn)
Финляндия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Firlejów (pn)
Липовка
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego Ukrainy;

Firlejówka (pn)
Мармузовичи
  (geografia, geograficzny) Marmuszowice, wieś na Ukrainie (polski egzonim wariantowy);

Flamand (n)
фламандец
  mężczyzna narodowości flamandzkiej

Flamandka (n)
фламандка
  kobieta narodowości flamandzkiej

Flandria Zachodnia (pn)
Западная Фландрия
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w zachodniej Belgii, nad Morzem Północnym;

Flawiusz /ˈflavʲjuʃ/ (pn)
Флавий
  imię męskie;

Flensburg (pn)
Фленсбург
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północnej części Niemiec, przy granicy z Danią;

Flora /ˈflɔra/ (pn)
Флора
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 8;
  (mitologia rzymska) bogini wiosny, kwiatów, roślinności w stadium kwitnienia i wszystkiego co rozkwita, utożsamiana z grecką nimfą Chloris;
  imię żeńskie;

Florencja /flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Флоренция
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Florentyn (pn)
Флорентин
  imię męskie;

Florentyna (pn)
Флорентина
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Żelazków;
  imię żeńskie;

Florian /ˈflɔrʲjãn/ (pn)
Флориан
  imię męskie;

Floryda /flɔˈrɨda/ (n)
Флорида
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej;

Floryn (pn)
Флорин
  imię męskie;

Focjusz /ˈfɔʦ̑ʲjuʃ/ (pn)
Фотий
  imię męskie

Fogarasz (pn)
Фэгэраш
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

Foggia (pn)
Фоджа
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w południowych Włoszech, w Apulii; stolica prowincji Foggia (1.2);

Fokszany (pn)
Фокшани
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii;

Franciszek /frãɲˈʨ̑iʃɛk/ (pn)
Франциск
  imię męskie;

Franciszka /frãɲˈʨ̑iʃka/ (pn)
Франциска
  imię żeńskie;

Francja /ˈfrãnʦ̑ʲja/ (n)
Франция
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz /ˈfrãnʦ̑us/ (n)
француз
  człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka /frãnˈʦ̑uska/ (n)
француженка
  kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Frank /frãŋk/ (n)
Франк
  (historia, historyczny, historycznie) Europejczyk (nazwa używana w Lewancie, u Greków i muzułmanów)
  (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel zachodniogermańskiego plemienia powstałego w III wieku;

Frank /frãŋk/ (pn)
Франк
  imię męskie, odpowiednik polskiego imienia Franciszek
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Kaliska;

Frankfurt nad Menem (pn)
Франкфурт-на-Майне
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Freja /ˈfrɛja/ (pn)
Фрейя
  nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;

Fryburg (pn)
Фрибур, Фрайбург
  (geografia, geograficzny) (administracja) jeden z kantonów Szwajcarii;
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad rzeką Sarine, stolica kantonu Fryburg (1.2);

Fryda (pn)
Фрида
  imię żeńskie;

Fryderyk /frɨˈdɛrɨk/ (pn)
Фредерик, Фридерик
  imię męskie;

Fryderyka /ˌfrɨdɛˈrɨka/ (pn)
Фредерика, Фридерика
  imię żeńskie;

Frydolin (pn)
Фридолин
  imię męskie;

Frygia (pn)
Фригия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Frygijczyk (n)
фригиец
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Frygii

Frygijka (n)
фригийка
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkanka Frygii

Fryzja Wschodnia (pn)
Восточная Фризия
  (geografia, geograficzny) nadmorski region w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, stanowi środkowy odcinek Fryzji;

Fudżajra (pn)
Эль-Фуджайра
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, położone nad Zatoką Omańską, stolica emiratu Fudżajra;

Fulda (pn)
Фульда
  (geografia, geograficzny) (administracja)miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, położone nad rzeką Fuldą (1.2);

GAZ (n)
ГАЗ
  marka radzieckiego samochodu osobowego, terenowego i ciężarowego;

GMO /ɟɛ‿ɛ̃m‿ˈɔ/ (acronym)
ГМО
  (rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) organizm zmodyfikowany genetycznie;

Gabon /ˈɡabɔ̃n/ (pn)
Габон
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabonka /ɡaˈbɔ̃ŋka/ (n)
габонка
  obywatelka Gabonu

Gabończyk /ɡaˈbɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
габонец
  obywatel Gabonu

Gabriel /ˈɡabrʲjɛl/ (pn)
Гавриил
  imię męskie;

Gabriela /ɡaˈbrʲjɛla/ (pn)
Габриела, Гавриила, Гаврила
  imię żeńskie;

Gad /ɡat/ (n)
Гад
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii jeden z synów Jakuba;

Gagauz (n)
гагауз
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego Gagauzję

Gagra (pn)
Гагра
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu;

Gaja /ˈɡaja/ (pn)
Гая
  (geografia, geograficzny) miejscowość w stanie Bihar, w zachodniej części Indii;
  (mitologia grecka) kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;
  imię żeńskie;

Gajus (pn)
Гай
  imię męskie;

Gajusz /ˈɡajuʃ/ (pn)
Гай
  imię męskie;

Gal /ɡal/ (n)
Галл
  mieszkaniec starożytnej Galii;

Galia /ˈɡalʲja/ (pn)
Галлия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie

Galilea /ˌɡalʲiˈlɛa/ (pn)
Галилея
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;
  (geografia, geograficzny) gmina w Hiszpanii, w prowincji La Rioja;

Gambia /ˈɡãmbʲja/ (pn)
Гамбия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gambijczyk /ɡãmˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
гамбиец
  obywatel Gambii

Gambijka /ɡãmˈbʲijka/ (n)
гамбийка
  obywatelka Gambii

Gandawa /ɡãnˈdava/ (pn)
Гент
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Gandhi /ˈɡaːn.d̪ʱi/ (pn)
Ганди
  jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej;

Gandża (pn)
Гянджа
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu;

Ganges /ˈɡãŋɡɛs/ (pn)
Ганг
  (geografia, geograficzny) rzeka w Indiach;

Gargantua (pn)
Гаргантюа
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Garonna /ɡaˈrɔ̃nːa/ (pn)
Гаронна
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Francji;

Gaskonia (pn)
Гасконь
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Gaskonka (n)
гасконка
  kobieta z Gaskonii; mieszkanka tej krainy

Gaskończyk (n)
гасконец
  mężczyzna z Gaskonii

Gatczyna (pn)
Гатчина
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w środkowej części obwodu leningradzkiego;

Gaweł /ˈɡavɛw/ (pn)
Гавел, Галл
  imię męskie;

Gawia (pn)
Гавья
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na południowej Litwie i zachodniej Białorusi, prawy dopływ Niemna;

Gałacz (pn)
Галац
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju;

Gdańsk /ɡdãj̃sk/ (pn)
Гданьск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Gdow (pn)
Гдов
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus, na północ od Pskowa;

Gdynia /ˈɡdɨ̃ɲa/ (pn)
Гдыня
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Gedeon /ɡɛˈdɛɔ̃n/ (pn)
Гедеон
  imię męskie;

Gelendżyk (pn)
Геленджик
  miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, popularny kurort na kaukaskim wybrzeżu Morza Czarnego;

Genewa /ɡɛ̃ˈnɛva/ (pn)
Женева
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;
  (administracja) (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

Genezaret (pn)
Генисаретское озеро
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Jezioro Tyberiadzkie;
Генисарет
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Tyberiadzkim

Geniczesk (pn)
Геническ
  (geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na brzegu Morza Azowskiego;

Genowefa /ˌɡɛ̃nɔˈvɛfa/ (pn)
Женевьева, Геновефа
  imię żeńskie;

Georgia (pn)
Джорджия
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa miejscowości i trzech gmin w USA
Южная Георгия, Южная Джорджия
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Georgia Południowa

Georgia Południowa (pn)
Южная Георгия
  (geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy

Georgina (pn)
Георгина, Юрина
  imię żeńskie;

Gerald /ˈɡɛralt/ (pn)
Геральд
  imię męskie;

Geraldyna (pn)
Геральдина
  imię żeńskie;

Gerard /ˈɡɛrart/ (pn)
Герард
  imię męskie;

Germakówka (pn)
Гермаковка
  (geografia, geograficzny) wieś w rejonie borszczowskim obwodu tarnopolskiego;

German /ˈɡɛrmãn/ (pn)
Герман
  imię męskie

Gerontiusz (pn)
Геррен
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Gertruda /ɡɛrˈtruda/ (pn)
Гертруда
  imię żeńskie;

Gerwazy /ɡɛrˈvazɨ/ (pn)
Гервасий
  imię męskie;

Ghana /ˈɡãna/ (pn)
Гана
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gibraltar /ɟiˈbraltar/ (pn)
Гибралтар
  (geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Gilbert /ˈɟilbɛrt/ (pn)
Гильберт
  imię męskie;

Giluj (pn)
Гилюй
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie amurskim Rosji, prawy dopływ Zei w dorzeczu Amuru

Gioconda (pn)
Джоконда, Мона Лиза
  (sztuka) kobieta sportretowana na słynnym obrazie Leonarda da Vinci

Giza (pn)
Эль-Гиза
  (geografia, geograficzny) miasto w Egipcie;

Giżycko /ɟiˈʒɨʦ̑kɔ/ (pn)
Гижицко
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w województwie warmińsko-mazurskim;

Giżyga (pn)
Гижига
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodzie magadańskim Rosji, uchodzi do Zatoki Giżygińskiej Morza Ochockiego

Glarus (pn)
Гларус
  (geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii położony we wschodniej części kraju;
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii, w Alpach Glarneńskich;

Gliceriusz (pn)
Гликерий
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Gliwice /ɡlʲiˈvʲiʦ̑ɛ/ (pn)
Гливице
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce;

Glińsko (pn)
Глинск
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie żółkiewskim obwodu lwowskiego;

Gniezna (pn)
Гнезна
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Seretu;

Gniezno /ˈɟɲɛznɔ/ (n)
Гнезно
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Gniła (pn)
Гнилая
  (geografia, geograficzny) rzeka na Podolu na zachodniej Ukrainie, dopływ Zbrucza;

Gniła Lipa (pn)
Гнилая Липа
  (geografia, geograficzny) rzeka na zachodniej Ukrainie, lewobrzeżny dopływ Dniestru;

Goa (pn)
Гоа
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Godehard (pn)
Годегард
  imię męskie

Godfryd /ˈɡɔtfrɨt/ (pn)
Годфрид, Готфрид
  imię męskie;

Godzilla /ɡɔˈʥ̑ilːa/ (pn)
Годзилла
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Goleniów /ɡɔˈlɛ̃ɲuf/ (pn)
Голенюв
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Gomora (pn)
Гоморра
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;

Goralenvolk (n)
Гораленфольк
  (historia, historyczny, historycznie) akcja tworzenia ruchu separatystycznego wśród górali na Podhalu;
  (historia, historyczny, historycznie) grupa polskich działaczy góralskich kolaborujących z niemieckimi władzami w czasie okupacji hitlerowskiej w ramach akcji Goralenvolk (1.1)

Gordian (pn)
Гордиан
  imię męskie

Gordion (pn)
Гордион
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Azji Mniejszej, stolica Frygii;

Gorgonia (pn)
Горгония
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Gorgoniusz (pn)
Горгоний
  imię męskie

Gori (pn)
Гори
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Wewnętrzna Kartlia;

Gorki (pn)
Горький
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Niżny Nowogród (nazwa oficjalna w latach 1932-1990);

Gornoałtajsk (pn)
Горно-Алтайск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, stolica Republiki Ałtaju;

Gornozawodsk (pn)
Горнозаводск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a niegdyś miasto, na Sachalinie w Rosji

Gorycja (pn)
Гориция
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska;

Gotard (pn)
Готард
  imię męskie;

Gouda (pn)
Гауда
  (geografia, geograficzny) miasto położone w zachodniej części Holandii;

Gołdap /ˈɡɔwdap/ (pn)
Озеро Красное
  (geografia, geograficzny) jezioro rynnowe w pobliżu Gołdapi (1.1), przez które przebiega granica między Polską a Rosją (obwód kaliningradzki);
Голдап
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Gołdapa /ɡɔwˈdapa/ (pn)
Голдапа
  (geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim; prawy dopływ Węgorapy;

Gołąb /ˈɡɔwɔ̃mp/ (pn)
Голубь
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Grabow /ˈɡrabɔf/ (pn)
Грабов
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie;

Graz (pn)
Грац
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria, położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich;

Grażyna /ɡraˈʒɨ̃na/ (pn)
Гражина
  imię żeńskie;

Grecja /ˈɡrɛʦ̑ʲja/ (pn)
Греция
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greczynka /ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka/ (n)
гречанка
  osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Greifswald (pn)
Грайфсвальд
  (geografia, geograficzny) (administracja) hanzeatyckie miasto powiatowe i uniwersyteckie w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie;

Grek /ɡrɛk/ (n)
грек
  człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada /ɡrɛ̃ˈnada/ (pn)
Гранада
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Hiszpanii;
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w Hiszpanii, w Andaluzji, mająca stolicę w mieście o tej samej nazwie;
Гренада
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Grenadyjczyk /ˌɡrɛ̃naˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
гренадец
  obywatel Grenady

Grenadyjka /ˌɡrɛ̃naˈdɨjka/ (n)
гренадка
  obywatelka Grenady

Grenadyny (pn)
Гренадины
  (geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich położonych między wyspami Saint Vincent i Grenadą;

Grenlandia /ɡrɛ̃nˈlãndʲja/ (pn)
Гренландия
  (geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Grenoble (pn)
Гренобль
  (geografia, geograficzny) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Grodno /ˈɡrɔdnɔ/ (n)
Гродно
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Białorusi;

Grodzisk Mazowiecki /ˈɡrɔʥ̑isk ˌmazɔˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (pn)
Гродзиск-Мазовецкий
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Grozny (pn)
Грозный
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, na obszarze Kaukazu, stolica Czeczenii;

Gruzin /ˈɡruʑĩn/ (n)
грузин
  osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

Gruzinka /ɡruˈʑĩŋka/ (n)
грузинка
  kobieta lub dziewczyna narodowości gruzińskiej lub obywatelka Gruzji

Gruzja /ˈɡruzʲja/ (pn)
Грузия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Gryfice /ɡrɨˈfʲiʦ̑ɛ/ (pn)
Грыфице
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Gryfino /ɡrɨˈfʲĩnɔ/ (pn)
Грыфино
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Gryzonia /ɡrɨˈzɔ̃ɲja/ (pn)
Граубюнден, Гризон
  (geografia, geograficzny) jeden z dwudziestu sześciu szwajcarskich kantonów;

Grzegorz /ˈɡʒɛɡɔʃ/ (pn)
Григорий
  imię męskie;
Гжегож
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w gminie Chełmża, w województwie kujawsko-pomorskim;

Grzymałów (pn)
Гримайлов
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim, nad rzeką Gniłą;

Gualfard (pn)
Гвальфард
  imię męskie

Guam /ˈɡu<sup>w</sup>ãm/ (pn)
Гуам
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Stanów Zjednoczonych na wyspie Guam (1.1)

Gubacha (pn)
Губаха
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kraju Permskim Rosji;

Gudauta (pn)
Гудаута
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego;

Gudermes (pn)
Гудермес
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w Czeczenii;

Guernsey (pn)
Гернси
  (geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Gujana /ɡuˈjãna/ (pn)
Гайана
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska /ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Французская Гвиана
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Guria (pn)
Гурия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji

Gusiew (pn)
Гусев
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Gustaw /ˈɡustaf/ (pn)
Густав
  imię męskie;

Gwadelupa /ˌɡvadɛˈlupa/ (pn)
Гваделупа
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Małych Antyli należąca do Gwadelupy (1.1);

Gwardiejsk (pn)
Гвардейск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, położone na prawym brzegu Pregoły;

Gwatemala /ˌɡvatɛ̃ˈmala/ (pn)
Гватемала
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Gwatemali (1.1);

Gwatemalczyk /ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk/ (n)
гватемалец
  obywatel Gwatemali

Gwatemalka /ˌɡvatɛ̃ˈmalka/ (n)
гватемалка
  obywatelka Gwatemali

Gwidon (pn)
Гвид, Гвидо, Гвидон
  imię męskie

Gwinea /ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Гвинея
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau /ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw/ (pn)
Гвинея-Бисау
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa /ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva/ (pn)
Экваториальная Гвинея, Экваториа́льная Гвине́я
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gwinejczyk /ɡvʲĩˈnɛjʧ̑ɨk/ (n)
гвинеец
  obywatel Gwinei
  obywatel Gwinei Bissau
  obywatel Gwinei Równikowej

Gwinejka /ɡvʲĩˈnɛjka/ (n)
гвинейка
  obywatelka Gwinei, Gwinei Bissau lub Gwinei Równikowej

Gymnopedia (pn)
Гимнопедия
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto w starożytnej Sparcie poświęcone Apollinowi, Artemidzie i Dionizosowi, podczas którego odbywały się zawody lekkoatletyczne;

Góra Oliwna (pn)
Елеонская гора
  (geografia, geograficzny) wzniesienie nieopodal starego miasta Jerozolimy w Judei;

Góra Stołowa /ˈɡura stɔˈwɔva/ (pn)
Столовая Гора
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Górna Angara (pn)
Верхняя Ангара
  (geografia, geograficzny) rzeka w Buriacji, wpadająca do jeziora Bajkał;

Górna Austria (pn)
Верхняя Австрия
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej Austrii ze stolicą w Linzu;

Górna Bawaria (pn)
Верхняя Бавария
  (geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium;

Górna Garonna (pn)
Верхняя Гаронна
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Oksytania;

Górna Tajmyra (pn)
Верхняя Таймыра
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki Tajmyry od źródła do jeziora Tajmyr

Górna Wolta (pn)
Верхняя Вольта
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r.

Górny Jenisej (pn)
Верхний Енисей
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) pierwsze 188 kilometrów biegu Jeniseju;

Górny Ren (pn)
Верхний Рейн
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Grand Est;

Górny Śląsk (pn)
Верхняя Силезия
  (geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech;

Górska Szoria (pn)
Горная Шория
  (geografia, geograficzny) kraina w azjatyckiej części Rosji, w południowej części obwodu kemerowskiego;

Górski Karabach /ˈɡursʲci kaˈrabax/ (pn)
Нагорный Карабах
  (geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;

Góry Abakańskie (pn)
Абаканский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Federacji Rosyjskiej, w południowej Syberii w Chakasji, położone na granicy Ałtaju i Sajanu Zachodniego;

Góry Ajgułackie (pn)
Айгулакский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, w środkowej części Ałtaju

Góry Akademika Obruczewa (pn)
Хребет Академика Обручева
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Tuwie, w Rosji;

Góry Anadyrskie (pn)
Анадырский хребет
  (geografia, geograficzny) (przestarzałe, przestarzały) Góry Czukockie;

Góry Andyjskie (pn)
Андийский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, w Dagestanie, w północno-wschodniej części Wielkiego Kaukazu;

Góry Angarskie (pn)
Ангарский кряж
  (geografia, geograficzny) góry w Rosji, w obwodzie irkuckim

Góry Aniujskie (pn)
Анюйський хребет
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, położone w Czukocji, pomiędzy rzekami Mały Aniuj i Wielki Aniuj;

Góry Ałdańskie (pn)
Алданское нагорье
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji;

Góry Badżalskie (pn)
Баджальский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, rozciągające się między Amurem a Amgunią;

Góry Bajkalskie (pn)
Байкальский хребет
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim i Buriacji;

Góry Barguzińskie (pn)
Баргузинский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, rozciągające się wzdłuż północno-wschodniego brzegu Bajkału;

Góry Bogoskie (pn)
Богосский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, w Dagestanie, część Wielkiego Kaukazu

Góry Borszczowoczne (pn)
Борщовочный хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, pomiędzy dolinami rzek Argun i Szyłki;

Góry Burejskie (pn)
Буреинский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, w Kraju Chabarowskim, ciągnące się od doliny Amuru najpierw ku północy, a potem ku północnemu wschodowi, aż po źródła rzeki Burei;

Góry Chudańskie (pn)
Худанский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, na Zabajkalu, położone na lewym brzegu rzeki Udy

Góry Czekanowskiego (pn)
Кряж Чекановского
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, pomiędzy dolnym biegiem Olenioka a deltą Leny;

Góry Czerskiego (pn)
хребет Черского
  (geografia, geograficzny) góry fałdowe, położone w azjatyckiej części Rosji na wschód od Leny w górnym biegu Indygirki i Kołymy;
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim;

Góry Czujskie (pn)
Чуйские белки
  (geografia, geograficzny) góry w Ałtaju, w Rosji, składające się z dwóch pasm: Gór Południowoczujskich i Północnoczujskich;

Góry Czukockie (pn)
Чукотское нагорье
  (geografia, geograficzny) góry fałdowe w azjatyckiej części Rosji, ciągnące się równolegle do wybrzeża Morza Czukockiego;

Góry Czułyszmańskie (pn)
Чулышманское нагорье
  (geografia, geograficzny) góry w Rosji zauralskiej, na wschodnim Ałtaju, między doliną rzeki Czułyszman na południowym zachodzie i Górami Szapszalskimi na północnym zachodzie;

Góry Czywczyńskie (pn)
Чивчинские горы, Чивчины
  (geografia, geograficzny) grupa górska w południowo-wschodniej części ukraińskich Karpat, stanowiąca granicę pomiędzy Ukrainą a Rumunią;

Góry Daurskie (pn)
Даурский хребет
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, na Zabajkalu;

Góry Fogaraskie (pn)
Фэгэраш
  (geografia, geograficzny) najwyższe pasmo Karpat Południowych oraz całej Rumunii;

Góry Gagryjskie (pn)
Гагрский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie leżące na południu pasma głównego Wielkiego Kaukazu, na północnym wschodzie terytorium Gruzji, przy granicy z Rosją;

Góry Ikackie (pn)
Икатский хребет
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji, położone na wschód od jeziora Bajkał;

Góry Ilmeńskie (pn)
Ильменские горы
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, część Uralu Południowego

Góry Jabłonowe (pn)
Яблоновый хребет
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w azjatyckiej części Rosji;

Góry Jenisejskie (pn)
Енисейский кряж
  (geografia, geograficzny) obszar wyżynno-górski w Rosji w południowo-zachodnim skraju Wyżyny Środkowosyberyjskiej;

Góry Judomsko-Majskie (pn)
Юдомо-Майское нагорье
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie położone na Dalekim Wschodzie Rosji, w Kraju Chabarowskim, w dorzeczu Mai;

Góry Kambryjskie (pn)
Кембрийские горы
  (geografia, geograficzny) stary, silnie zniszczony masyw górski położony w środkowej Walii;

Góry Katuńskie (pn)
Катунский хребет
  (geografia, geograficzny) góry w środkowym Ałtaju, na granicy Rosji i Kazachstanu;

Góry Kałarskie (pn)
Каларский хребет
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie czytyjskim i Jakucji;

Góry Koriackie (pn)
Корякский хребет, Корякское нагорье
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Kamczackim i Czukockim Okręgu Autonomicznym;

Góry Kołymskie (pn)
Колымское нагорье
  (geografia, geograficzny) system górski w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim i Kraju Kamczackim;

Góry Kurajskie (pn)
Курайский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej części Ałtaju, na terytorium Rosji, rozdzielające dorzecza Czui i Baszkausu;

Góry Majskie (pn)
Майский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, rozciągające się pomiędzy rzekami Udą i Mają;

Góry Małchańskie (pn)
Малханский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, na południu Zabajkala;

Góry Momskie (pn)
Момский хребет
  (geografia, geograficzny) góry w Rosji, w Jakucji, oddzielone od Gór Czerskiego doliną Momy;

Góry Nerczyńskie (pn)
Нерчинский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, na Zabajkalu, położone między Górami Borszczowocznymi a rzeką Argun;

Góry Olokmo-Czarskie (pn)
Олёкмо-Чарское плоскогорье
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, położone między rzekami Czarą i Olokmą;

Góry Patomskie (pn)
Патомское нагорье
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, leżące między dolinami rzek: Leny, Witimu i Czary;

Góry Penżyńskie (pn)
Пенжинский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, położone na Kamczatce, część Gór Koriackich;

Góry Południowoczujskie (pn)
Южно-Чуйский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Ałtaju, na terytorium Rosji;

Góry Przymorskie (pn)
Приморский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, rozciągające się wzdłuż zachodniego brzegu Bajkału;

Góry Północnobajkalskie (pn)
Северо-Байкальское нагорье
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim, leżące na północ od jeziora Bajkał;

Góry Północnoczujskie (pn)
Северо-Чуйский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Ałtaju, na terytorium Rosji;

Góry Rodniańskie (pn)
Родна
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej Rumunii, na granicy Marmaroszu i Siedmiogrodu;

Góry Samurskie (pn)
Самурский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Paśmie Bocznym łańcucha Wielkiego Kaukazu, w Rosji, w południowym Dagestanie;

Góry Skaliste /ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ/ (pn)
Скалистые горы
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Góry Skandynawskie (pn)
Скандинавские горы
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii;

Góry Stanowe (pn)
Становое нагорье
  (geografia, geograficzny) góry położone w Rosji na Zabajkalu, pomiędzy jeziorem Bajkał a środkowym biegiem Olekmy;

Góry Sunżeńskie (pn)
Сунженский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, na Przedkaukaziu, od południa ograniczone rzeką Sunżą

Góry Terskie (pn)
Терский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, na Przedkaukaziu, na prawym brzegu rzeki Terek

Góry Wierchojańskie (pn)
Верхоянский хребет
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji;

Góry Wschodnie (pn)
Восточный хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, na półwyspie Kamczatka, oddzielone od Gór Środkowych podłużną doliną rzeki Kamczatki;

Góry Wschodniosachalińskie (pn)
Восточно-Сахалинские горы
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, we wschodniej części Sachalina;

Góry Zachodniorumuńskie (pn)
Западные Румынские горы
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w Karpatach, na terenie Rumunii;

Góry Zachodniosachalińskie (pn)
Западно-Сахалинские горы
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w południowo-zachodniej części Sachalina;

Góry Zagańskie (pn)
Заганский хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w południowo-zachodniej części Zabajkala;

Góry Środkowe (pn)
Срединный хребет
  (geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, rozciągające się od północnego wschodu do południowego zachodu Kamczatki, wzdłuż jej środka;

Göteborg (pn)
Гётеборг
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;

Głubczyce /ɡwupˈʧ̑ɨʦ̑ɛ/ (pn)
Глубчице
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Głuchów (pn)
Глухов
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie sumskim na Ukrainie, nad rzeką Esmań;

Głęboczek (pn)
Глубочок
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie borszczowskim;

HIV /xʲif/ (acronym)
ВИЧ
  (medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

Habakuk (pn)
Аввакум
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion biblijnych;

Hades /ˈxadɛs/ (pn)
Аид, Гад, Гадес
  (mitologia grecka) bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem;
аид, гадес
  (mitologia grecka) (książkowy) podziemny świat zmarłych, świat pozagrobowy

Hadrian /ˈxadrʲjãn/ (pn)
Адриан
  imię męskie;

Hadziacz (pn)
Гадяч
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad rzeką Psioł;

Haga /ˈxaɡa/ (pn)
Гаага
  (geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Hagar (pn)
Агарь
  (biblijny) postać biblijna, matka Izmaela;
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Hagåtña (pn)
Хагатна
  (geografia, geograficzny) stolica Guamu, amerykańskiego terytorium zależnego położonego na Pacyfiku;

Haitanka /ˌxa<sup>j</sup>iˈtãŋka/ (n)
гаитянка
  obywatelka Haiti

Haitańczyk /ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
гаитянин
  obywatel Haiti

Haiti /xaˈ<sup>j</sup>itʲi/ (pn)
Гаити
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Antyli;

Hajfong (pn)
Хайфон
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Wietnamu, w delcie Rzeki Czerwonej, nad Zatoką Tonkińską;

Hajmos (pn)
Гем
  (geografia, geograficzny) (mitologia grecka) łańcuch górski na północy Tracji, według mitu o tyfonomachii, zabarwiony czerwono krwią broczącego Tyfona, współcześnie identyfikowany ze Starą Płaniną

Halicz (pn)
Галич
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem;

Halina /xaˈlʲĩna/ (pn)
Галина
  imię żeńskie;

Hama (pn)
Хама
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Syrii;

Hamadan (pn)
Хамадан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie;

Hamburg /ˈxãmburk/ (pn)
Гамбург
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hami /ˈxãmʲi/ (pn)
Хами
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, w Kotlinie Hami;

Hana /ˈxãna/ (pn)
Гана
  (geografia, geograficzny) region etniczny w środkowych Morawach w Czechach
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowych Morawach w Czechach

Hanna /ˈxãnːa/ (pn)
Ганна, Ханна
  imię żeńskie;

Hanoi /ˈxãnɔj/ (pn)
Ханой
  (geografia, geograficzny) stolica Wietnamu;

Hanower (pn)
Ганновер
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;

Haralampiusz (pn)
Харалампий
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Harare /xaˈrarɛ/ (pn)
Хараре
  (geografia, geograficzny) stolica Zimbabwe;

Harbin (pn)
Харбин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, położone w Mandżurii;

Hatifnat /xaˈtʲifnat/ (n)
Хатифнатт
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) istota o niewielkiej, podłużnej posturze i dłoniastych wyrostkach; pochodzą z książkowego świata Muminków, wykreowanego przez Tove Jansson;

Hawana /xaˈvãna/ (pn)
Гавана
  (geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby;

Hawierzów (pn)
Гавиржов
  (geografia, geograficzny) miasto w powiecie Karwina, w kraju morawsko-śląskim w Czechach;

Hawr (pn)
Гавр
  (geografia, geograficzny) duże miasto portowe w północnej Francji, w Normandii;

Hazar (n)
хазареец
  (etnografia, etnograficzny) członek ludu częściowo pochodzenia mongolskiego zamieszkującego Hazaradżat w środkowym Afganistanie;

Hefajstos /xɛˈfajstɔs/ (pn)
Гефест
  (mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;

Hekate /xɛˈkatɛ/ (pn)
Геката
  (mitologia grecka) bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom);

Helena /xɛˈlɛ̃na/ (pn)
Елена
  (oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 101, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1868 r.;
  (mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;

Helga /ˈxɛlɡa/ (pn)
Гельга
  imię żeńskie;

Helios /ˈxɛlʲjɔs/ (pn)
Гелиос
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie słońca, utożsamiany z rzymskim Solem;

Hellen (n)
эллин
  inne określenie Greka, nazwa używana zwłaszcza w odniesieniu do starożytności

Helwecja (pn)
Гельвеция
  (historia, historyczny, historycznie) kraina zamieszkana przez Helwetów;
  (książkowy) Szwajcaria

Henryk /ˈxɛ̃nrɨk/ (pn)
Генрик, Генрих
  imię męskie;

Henryka /xɛ̃nˈrɨka/ (pn)
Генрика
  imię żeńskie;

Hera /ˈxɛra/ (pn)
Гера
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103;
  (mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną;

Herakles /xɛˈraklɛs/ (pn)
Геракл
  (mitologia grecka) mityczny heros;
  imię męskie;

Herakliusz (pn)
Ираклий
  imię męskie

Herat (pn)
Герат
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Afganistanie, w prowincji Herat;

Herbert /ˈxɛrbɛrt/ (pn)
Герберт, Херберт
  imię męskie;

Herceg-Bośnia /xɛrʦ̑ɛɡˈbɔɕɲa/ (pn)
Герцег-Босния
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Herkules /xɛrˈkulɛs/ (pn)
Геркулес
  (mitologia rzymska) mityczny heros;
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na półkuli północnej;

Herman /ˈxɛrmãn/ (pn)
Герман
  imię męskie;

Hermes /ˈxɛrmɛs/ (pn)
Гермес
  (mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym;
  imię męskie; imię mitologiczne;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida podwójna o numerze katalogowym 69230, odkryta w 1937 r.;
  (wojskowość, wojskowy) bezzałogowy aparat latający produkcji izraelskiej, zaprojektowany w kilku wersjach;

Hermon (pn)
Хермон
  (geografia, geograficzny) (biblijny) najwyższy szczyt łańcucha górskiego Antylibanu;

Herod /ˈxɛrɔt/ (pn)
Ирод
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) imię męskie

Herszel (pn)
Гершель
  imię męskie

Hesja /ˈxɛsʲja/ (n)
Гессен
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;

Hestia /ˈxɛstʲja/ (pn)
Гестия
  (mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 46;
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Hetyta (n)
хетт
  (starożytność) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Hiacynt /ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt/ (pn)
Гиацинт, Иакинф
  imię męskie;

Hiady /ˈxʲjadɨ/ (pn)
Гиады
  (astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Hieronim /xʲjɛˈrɔ̃ɲĩm/ (pn)
Иероним
  imię męskie;

Hilaria /xʲiˈlarʲja/ (pn)
Илария
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Hilary /xʲiˈlarɨ/ (pn)
Иларий
  imię męskie;

Himalaje /ˌxʲĩmaˈlajɛ/ (pn)
Гималаи
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi;

Himalia /xʲĩˈmalʲja/ (pn)
Гималия
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
  (mitologia grecka) nimfa z wyspy Rodos, jedna z kochanek Zeusa;

Hindus /ˈxʲĩndus/ (n)
индиец
  obywatel Indii

Hinduska /xʲĩnˈduska/ (n)
индуска
  obywatelka Indii

Hindustan /xʲĩnˈdustãn/ (pn)
Индостан
  inna nazwa Indii wywodząca się z języka perskiego

Hiob /xʲjɔp/ (pn)
Иов
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Hipolit /xʲiˈpɔlʲit/ (pn)
Ипполит
  imię męskie;

Hisar (pn)
Гиссар
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Tadżykistanie;

Hiszpan /ˈxʲiʃpãn/ (n)
испанец
  człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania /xʲiʃˈpãɲja/ (pn)
Испания
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hiszpanka /xʲiʃˈpãnka/ (n)
испанка
  kobieta lub dziewczyna narodowości hiszpańskiej, obywatelka Hiszpanii, mieszkanka Hiszpanii

Hiuma /ˈxʲjũma/ (n)
Хийумаа
  (geografia, geograficzny) estońska wyspa na Morzu Bałtyckim;

Hniezdyczna (pn)
Гнездычно
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie zbaraskim obwodu tarnopolskiego;

Hnizdyczów (pn)
Гнездычев
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie żydaczowskim obwodu lwowskiego;

Hnyła (pn)
Карпатское
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim;

Hodowica (pn)
Годовица
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim;

Hohhot (pn)
Хух-Хото
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnych Chinach, ośrodek administracyjny regionu autonomicznego Mongolii Wewnętrznej;

Holandia /xɔˈlãndʲja/ (pn)
Голландия, Нидерланды
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holender /xɔˈlɛ̃ndɛr/ (n)
голландец
  człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holenderka /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka/ (n)
голландка
  kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii

Holofernes (pn)
Олоферн
  (biblijny) postać biblijna, wódz babilońskiej armii Nabuchodonozora zdekapitowany przez Judytę;

Holsztyn (pn)
Гольштейн
  (geografia, geograficzny) kraina położona u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, obecnie w całości w Niemczech;

Homer /ˈxɔ̃mɛr/ (pn)
Гомер
  (starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;
  imię męskie

Honduras /xɔ̃nˈduras/ (pn)
Гондурас
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong /ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk/ (pn)
Гонконг
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Honolulu /ˌxɔ̃nɔˈlulu/ (pn)
Гонолулу
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Hawaje;

Honorat /xɔ̃ˈnɔrat/ (pn)
Гонорат
  imię męskie;

Honorata /ˌxɔ̃nɔˈrata/ (pn)
Гонората
  imię żeńskie;

Honoriusz (pn)
Гонорий
  imię męskie;

Horacy /xɔˈraʦ̑ɨ/ (pn)
Гораций, Горацио
  imię męskie;

Horocholina (pn)
Горохолина
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie bohorodczańskim;

Horochów (pn)
Горохов
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba administracyjna rejonu horochowskiego;

Horożanka (pn)
Горожанка
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie monasterzyskim obwodu tarnopolskiego;

Hortensja (pn)
Гортенсия
  imię żeńskie;

Horucko (pn)
Горское
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie mikołajowskim obwodu lwowskiego;

Horus /ˈxɔrus/ (pn)
Хор
  (mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej;

Horyń (pn)
Горынь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Prypeci;

Horyńgród (pn)
Горыньград Первый
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie na terenie rejonu rówieńskiego w obwodzie rówieńskim;

Hoszcza (pn)
Гоща
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;

Hoszów (pn)
Гошев
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie dolińskim;

Houston (pn)
Хьюстон
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto stanu Teksas, w Stanach Zjednoczonych;

Hołhocze (pn)
Голгоча
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rejonie podhajeckim obwodu tarnopolskiego;

Hołowiecko (pn)
Головецко
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego nad rzeką Dniestr;

Hołownica (pn)
Головница
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie koreckim obwodu rówieńskiego;

Hołowno (pn)
Головно
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie lubomelskim obwodu wołyńskiego;

Hołyń (pn)
Голынь
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Hruszów (pn)
Грушев
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie jaworowskim;

Hryców (pn)
Грицев
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w rejonie szepetowskim obwodu chmielnickiego;

Hryniawa (pn)
Гринява
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie wierchowińskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Hubal (pn)
Хубал
  (mitologia arabska) przedislamski bóg słońca i księżyca, najwyższa postać panteonu mekkańskiego;

Hubert /ˈxubɛrt/ (pn)
Губерт
  imię męskie;

Huculszczyzna (pn)
Гуцульщина
  (geografia, geograficzny) kraina położona na obszarze Karpat Wschodnich, w większości na Ukrainie, w małej tylko części w Rumunii;

Hucuł /ˈxuʦ̑uw/ (n)
гуцул
  (etnografia, etnograficzny) góral zamieszkujący Karpaty Wschodnie (tereny południowo-zachodniej Ukrainy);

Hucułka (n)
гуцулка
  (etnografia, etnograficzny) góralka zamieszkująca Karpaty Wschodnie (tereny południowo-zachodniej Ukrainy);

Hujcze (pn)
Гийче
  (geografia, geograficzny) (administracja) duża wieś na Ukrainie, położona w rejonie żółkiewskim obwodu lwowskiego, blisko granicy polskiej;

Humań (pn)
Умань
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie;

Hun (n)
гунн
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;

Hurghada /xurˈɡada/ (pn)
Хургада
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Egipcie na wybrzeżu Morza Czerwonego;

Hussaków (pn)
Гусаков
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie, w rejonie mościskim obwodu lwowskiego;

Huszyn (pn)
Гишин
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie kowelskim obwodu wołyńskiego;

Huta Ratnieńska (pn)
Гута
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie ratnieńskim, obwodu wołyńskiego, w pobliżu granicy z Białorusią;

Hygin (pn)
Гигин
  imię męskie;

Hłuboczek Wielki (pn)
Великий Глубочёк
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a niegdyś osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, nad rzeką Seretem;

III Rzesza (pn)
Третий рейх
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;

IPP (acronym)
ИПН, ИПП
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) inhibitor pompy protonowej

Ibrahim /iˈbraxʲĩm/ (pn)
Ибрахим
  imię męskie;

Icza (pn)
Ича
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodzie nowosybirskim Rosji, prawy dopływ Omu
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej części Kamczatki w Rosji, uchodzi do Morza Ochockiego

Ida /ˈida/ (pn)
Ида
  (astronomia, astronomiczny) planetoida średniej wielkości, o numerze 243, z głównego pasa asteroid;
  (mitologia grecka) nimfa kreteńska, która wychowywała małego Zeusa
  imię żeńskie;

Idzi /ˈiʥ̑i/ (pn)
Эгидий
  imię męskie;

Ifigenia (pn)
Ифигения
  imię żeńskie;

Iga /ˈiɡa/ (pn)
Ига
  imię żeńskie;

Ignacy /iɡˈnaʦ̑ɨ/ (pn)
Игнатий, Игнат
  imię męskie;

Igor /ˈiɡɔr/ (pn)
Игорь
  imię męskie;

Ihrowica (pn)
Игровица
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Ija (pn)
Ия
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie irkuckim Rosji, uchodzi do Zbiornika Brackiego

Ik (pn)
Ик
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i Tatarstanie, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi;

Ikiel (pn)
Икель
  (geografia, geograficzny) rzeka w Mołdawii, prawy dopływ Dniestru

Ikwa (pn)
Иква
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Wołyniu na Ukrainie, prawy dopływ Styru;

Ilam (pn)
Илам
  (geografia, geograficzny) tamilska nazwa Sri Lanki

Ildefons /ilˈdɛfɔ̃w̃s/ (pn)
Ильдефонс
  imię męskie;

Ilek (pn)
Илек
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Uralu;

Ilia (pn)
Илия
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, lewy dopływ Wilii w dorzeczu Niemna;

Iliki /iˈlʲici/ (pn)
Илики
  (geografia, geograficzny) jezioro w Beocji, w centralnej Grecji

Ilim (pn)
Илим
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie irkuckim Rosji, prawy dopływ Angary

Iliryjczyk (n)
иллириец
  (starożytność) mieszkaniec Ilirii

Ilnik (pn)
Ильник
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie turczańskim obwodu lwowskiego nad Stryjem;

Ilona /iˈlɔ̃na/ (pn)
Илона
  imię żeńskie;

Imeretia (pn)
Имеретия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Gruzji

Imperium Osmańskie (pn)
Османская империя, Оттоманская империя
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące od końca XIII wieku do 1922 roku na terenie północno-wschodniej Europy, Afryki Północnej i Azji Zachodniej;

Indianka /ĩnˈdʲjãŋka/ (n)
индианка
  forma żeńska od: Indianin

Indie /ˈĩndʲjɛ/ (pn)
Индия
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indoeuropejczyk /ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk/ (n)
индоевропеец
  (językoznawstwo, językoznawczy) członek grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi;

Indonezja /ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Индонезия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
индонезиец
  obywatel Indonezji

Indonezyjka /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjka/ (n)
индонезийка
  obywatelka Indonezji

Indygirka /ˌĩndɨˈɟirka/ (pn)
Индигирка
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Inflanty /ĩnˈflãntɨ/ (pn)
Ливония
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna nad Dźwiną i Zatoką Ryską;

Ingoda (pn)
Ингода
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji na Zabajkalu, która po połączeniu z Ononem tworzy Szyłkę;

Ingria (pn)
Ингерманландия
  kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji

Ingulec (pn)
Ингулец
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na południu Ukrainy, prawy dopływ Dniepru;

Inguri (pn)
Ингури
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Gruzji, płynąca przez Swanetię i Nizinę Kolchidzką, uchodzi do Morza Czarnego;

Inguszetia (pn)
Ингушетия
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Inguszka (n)
ингушка
  członkini narodu Inguszów

Inguł (pn)
Ингул
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Bohu;

Innocenty /ˌĩnːɔˈʦ̑ɛ̃ntɨ/ (pn)
Иннокентий
  imię męskie;

Innsbruck (pn)
Инсбрук
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol, położone w dolinie rzeki Inn;

Insar (pn)
Инсар
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Mordowii, w Rosji, prawy dopływ Ałatyru;

Instrucz (pn)
Инструч
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim, łącząc się z Węgorapą tworzy Pregołę;

Internet /ĩnˈtɛrnɛt/ (pn)
Интернет, интернет
  (informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa;

Iowa (pn)
Айова
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, dopływ Missisipi;

Ipuć (pn)
Ипуть
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi oraz smoleńskim i briańskim Rosji, dopływ Soży;

Irak /ˈirak/ (pn)
Ирак, Ира́к
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Irakijczyk /ˌiraˈcijʧ̑ɨk/ (n)
иракец
  obywatel Iraku

Irakijka /ˌiraˈcijka/ (n)
иракчанка
  obywatelka Iraku

Iran /ˈirãn/ (pn)
Иран, Ира́н
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Irańczyk /iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
иранец
  obywatel Iranu

Irbil (pn)
Эрбиль
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku;

Irbit (pn)
Ирбит
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, uchodzi do Nicy w dorzeczu rzeki Tury;

Irena /iˈrɛ̃na/ (pn)
Ирина
  imię żeńskie;

Ireneusz /ˌirɛ̃ˈnɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Ириней
  imię męskie;

Iris /ˈirʲis/ (pn)
Ирида
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 7;
Ирида, Ирис
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów do ludzi;

Irkuck (pn)
Иркутск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irkut (pn)
Иркут
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Angary;

Irlandczyk /irˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
ирландец
  osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia /irˈlãndʲja/ (pn)
Ирландия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Irlandia Północna /irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Северная Ирландия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Irlandka /irˈlãntka/ (n)
ирландка
  kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej

Irmina /irˈmʲĩna/ (pn)
Ирмина
  imię żeńskie;

Irpień (pn)
Ирпень
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Ukrainie w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Irpienią (2.1) ;

Irszawa (pn)
Иршава
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy, położone u południowych stoków Karpat, nad rzeczką Irszawką;

Irtysz (pn)
Иртыш
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;

Iryda /iˈrɨda/ (pn)
Ирида, Ирис
  (mitologia grecka) (zobacz) Iris
  imię żeńskie;

Iset (pn)
Исеть
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji. lewy dopływ Tobołu; przepływa przez terytorium obwodu swierdłowskiego, kurgańskiego i tiumeńskiego;

Isfahan /isˈfaxãn/ (pn)
Исфахан
  (geografia, geograficzny) miasto w Iranie, położone w oazie na Wyżynie Irańskiej, u stóp łańcucha górskiego Zagros;

Islamabad /ˌislãˈmabat/ (pn)
Исламабад
  (geografia, geograficzny) stolica Pakistanu;

Islamska Republika Iranu (pn)
Исламская Республика Иран
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa

Islamska Republika Pakistanu (pn)
Исламская Республика Пакистан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa

Islamski Emirat Afganistanu (pn)
Исламский Эмират Афганистан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawane na arenie międzynarodowej państwo utworzone przez talibów w 1996 roku;

Islandczyk /isˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
исландец
  człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia /isˈlãndʲja/ (pn)
Исландия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Islandka /isˈlãntka/ (n)
исландка
  kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii

Istria (pn)
Истрия
  (geografia, geograficzny) półwysep w północnej części Morza Adriatyckiego, podzielony między Chorwację, Słowenię i Włochy;

Iszym (pn)
Ишим
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtysza;
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowo-południowy części Rosji, w obwodzie tiumeńskim;

Iszymbaj (pn)
Ишимбай
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu iszymbajskiego;

Itaka /iˈtaka/ (pn)
Итака
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Itelmen (pn)
ительмен
  przedstawiciel paleoazjatyckiego ludu, mieszkającego w Kraju Kamczackim

Itelmenka (pn)
ительменка
  przedstawicielka Itelmenów, paleoazjatyckiego ludu, mieszkającego w Kraju Kamczackim

Iwan /ˈivãn/ (pn)
Иван
  imię męskie

Iwanikówka (pn)
Иваниковка
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie bohorodczańskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Iwanków (pn)
Иванков
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim nad rzeką Teterew, siedziba władz rejonu iwankowskiego;

Iwano-Frankiwsk (pn)
Ивано-Франковск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego;

Iwanowo (pn)
Иваново
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;

Iwdel (pn)
Ивдель
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie swierdłowskim, położone u podnóża Uralu Północnego;

Iwo /ˈivɔ/ (pn)
Ив, Иво
  imię męskie;

Iwon (pn)
Ивон
  imię męskie

Iwona /iˈvɔ̃na/ (pn)
Ивона
  imię żeńskie;

Izaak /iˈzaːk/ (pn)
Исаак
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Izabela /ˌizaˈbɛla/ (pn)
Изабелла
  imię żeńskie;

Izajasz /iˈzajaʃ/ (pn)
Исаия
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;
Исаия, Исай, Исайя
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion biblijnych;

Izmir (pn)
Измир
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w zachodniej Turcji nad Zatoką Izmirską;

Izolda /iˈzɔlda/ (pn)
Изольда
  (mitologia celtycka) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię bohaterki niespełnionej miłości ;
  imię żeńskie

Izrael /izˈraɛl/ (pn)
Израиль
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;

Izraelczyk /ˌizraˈɛlʧ̑ɨk/ (n)
израильтянин
  obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Izraelita /ˌizraɛˈlʲita/ (n)
израильтянин, еврей
  (starożytność) przedstawiciel narodu żydowskiego w epoce Starego Testamentu;

Izraelka /ˌizraˈɛlka/ (n)
израильтянка
  obywatelka Izraela

Izydor /iˈzɨdɔr/ (pn)
Исидор, Сидор
  imię męskie;

Iława Pruska (pn)
Прейсиш-Эйлау
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Bagrationowsk

Iławcze (pn)
Илавче
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego;

Iłowla (pn)
Иловля
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Donu

Iłukszta (pn)
Илуксте
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej części Łotwy, w Semigalii, nad rzeką Iłuksztą;

Iłycz (pn)
Илыч
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji w Republice Komi, prawy dopływ Peczory

Iż (pn)
Иж
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przepływająca przez Udmurcję i Tatarstan, prawy dopływ Kamy;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie kirowskim, dopływ Piżmy

Iżewsk (pn)
Ижевск
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

Iżma (pn)
Ижма
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca w Rosji przez terytorium Republiki Komi, lewy dopływ Peczory;

Iżora (pn)
Ижора
  (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Newy;

Jabalpur (pn)
Джабалпур
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Indiach, na wyżynie Dekan;

Jabłonica (pn)
Яблоница
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, podlegająca radzie miejskiej Jaremcza;

Jabłonów (pn)
Яблонов
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, na Pokuciu;

Jacek /ˈjaʦ̑ɛk/ (pn)
Гиацинт, Иакинф, Яцек
  imię męskie;

Jaczemir (pn)
Ячемир
  imię męskie;

Jaczemira (pn)
Ячемира
  imię żeńskie

Jadwiga /jadˈvʲiɡa/ (pn)
Ядвига, Гедвига, Хедвига
  imię żeńskie;

Jafet (pn)
Иафет
  (biblijny) postać starotestamentowa, jeden z synów Noego;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Jagiellończyk (pn)
Ягеллончик
  (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel dynastii Jagiellonów

Jagielnica (pn)
Ягельница
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie, położone w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Jagodzin (pn)
Яготин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim;

Jahwe /ˈjaxfɛ/ (pn)
Яхве
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Jakub /ˈjakup/ (pn)
Иаков, Яков
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
Яков, Яша
  imię męskie;

Jakucja /jaˈkuʦ̑ʲja/ (pn)
Якутия
  (geografia, geograficzny) (administracja) republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie;

Jakuck /ˈjakuʦ̑k/ (pn)
Якутск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w północno-wschodniej Syberii, stolica Jakucji;

Jakut /ˈjakut/ (n)
якут
  mieszkaniec Jakucji, człowiek narodowości jakuckiej

Jakutka (n)
якутка
  mieszkanka Jakucji, kobieta narodowości jakuckiej

Jamajczyk /jãˈmajʧ̑ɨk/ (n)
ямаец
  obywatel Jamajki

Jamajka /jãˈmajka/ (pn)
Ямайка
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny /jãˈmalskɔ ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (pn)
Ямало-Ненецкий автономный округ
  (geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią Obwodu tiumeńskiego;

Jamburg (pn)
Ямбург
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kingisepp (nazwa oficjalna do 1922 roku);

Jamnica (pn)
Ямница
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego;

Jamusukro /ˌjãmuˈsukrɔ/ (pn)
Ямусукро
  (geografia, geograficzny) stolica Wybrzeża Kości Słoniowej;

Jan /jãn/ (pn)
Иоанн, Ян, Иван
  imię męskie;

Jan Chrzciciel (pn)
Иоанн Креститель
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prorok chrześcijański, muzułmański i mandaistyczny;

Jan Mayen /ˈjãn ˈmajɛ̃n/ (pn)
Ян-Майен
  (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii;

Jana /ˈjãna/ (pn)
Яна
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji, w Jakucji, powstaje na Płaskowyżu Jańskim z połączenia dwóch rzek, uchodzi do Zatoki Jańskiej Morza Łaptiewów;

Janikulum (pn)
Яникул
  (geografia, geograficzny) wzgórze w obrębie Rzymu, na prawym brzegu Tybru, jako znajdujące się poza starożytnymi murami nie jest zaliczane do historycznych siedmiu wzgórz;

Janina /jä̃ˈɲĩna/ (pn)
Янина
  imię żeńskie;

Jankes (n)
янки, пиндос
  (pogardliwie, pogardliwy) albo (żartobliwie) Amerykanin

Janusz /ˈjãnuʃ/ (pn)
Янош, Януш
  imię męskie;

Japonia /jaˈpɔ̃ɲja/ (pn)
Япония
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japończyk /jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
японец
  osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jaremcze (pn)
Яремче
  (geografia, geograficzny) (administracja) ukraińskie miasto na prawach rejonu, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad rzeką Prut;

Jarkend-daria (pn)
Яркенд
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, źródłowy odcinek rzeki Tarym;

Jarmuk (pn)
Ярмук
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią;

Jaromir /jaˈrɔ̃mʲir/ (pn)
Яромир
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jarosław /jaˈrɔswaf/ (pn)
Ярослав
  imię męskie;
Ярославль
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, położone nad górną Wołgą;
Ярослав
  (geografia, geograficzny) nazwa miasta oraz dwóch miejscowości w Polsce;

Jarowit (pn)
Яровит
  (mitologia słowiańska) połabski bóg wojny czczony w Wołogoszczy i Hobolinie;

Jaryło (pn)
Ярила
  (mitologia słowiańska) słowiańskie bóstwo płodności i wiosny;

Jasienica Solna (pn)
Ясеница-Сольная
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego;

Jasienica Zamkowa (pn)
Ясеница-Замковая
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego, położona w górskiej dolinie, nad dopływem Dniestru Jasieniczanką;

Jasina (pn)
Ясиня
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego nad Czarną Cisą;

Jasionów (pn)
Ясенов
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego;

Jasiołda (pn)
Ясельда
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci;

Jasna Góra /ˈjasna ˈɡura/ (pn)
Ясная Гора
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolickie sanktuarium i kompleks klasztorny paulinów w Częstochowie;

Jasna Polana (pn)
Ясная Поляна
  (geografia, geograficzny) rodzinny majątek rodu Tołstojów, muzeum pamięci Lwa Tołstoja;

Jassy (pn)
Яссы
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Rumunii, w historycznej Mołdawii;

Jastrzębowo (pn)
Ястребово
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Jaszczurka /jaʃˈʧ̑urka/ (pn)
Ящерица
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Jawa /ˈjava/ (pn)
Ява
  (geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jawaryn (pn)
Дьёр
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Győr, miasto w północno-zachodnich Węgrzech;

Jaworzno /jaˈvɔʒnɔ/ (pn)
Явожно
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie śląskim;

Jazd (pn)
Йезд
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie;

Jazon /ˈjazɔ̃n/ (pn)
Иасон, Язон, Ясон
  imię męskie;

Jaćwież /ˈjäʨ̑fʲjɛʃ/ (pn)
Судавия, Судовия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina Jaćwingów położona w okresie średniowiecza między rzekami takimi jak: Biebrza, Niemen, Szeszupa oraz obszarami pomiędzy jeziorami Mamry i Śniardwy a rzeką Łęg;

Jałomica (pn)
Яломица
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

Jałta /ˈjawta/ (pn)
Ялта
  (geografia, geograficzny) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

Jednorożec /ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑/ (pn)
Единорог
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Jedysan (pn)
Едисан
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na południowo-zachodniej Ukrainie i Mołdawii, położona nad Morzem Czarnym;

Jedyńce (pn)
Единец
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Mołdawii;

Jegorjewsk (pn)
Егорьевск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, położone na południowy wschód od Moskwy;

Jegorłyk (pn)
Егорлык
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na Przedkaukaziu, uchodzi do Manycza

Jehowa (pn)
Иегова
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) imię Boga Biblii

Jejsk (pn)
Ейск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim;

Jekaterynburg (pn)
Екатеринбург
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Jekaterynodar (pn)
Екатеринодар
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Krasnodar, oficjalna nazwa przed 1920 rokiem

Jelec (pn)
Елец
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie lipieckim;

Jemen /ˈjɛ̃mɛ̃n/ (pn)
Йемен, Йе́мен
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jemenka /jɛ̃ˈmɛ̃ŋka/ (n)
йеменка
  obywatelka Jemenu

Jemeńczyk /jɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
йеменец
  obywatel Jemenu

Jena /ˈjɛ̃na/ (pn)
Йена
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;

Jenisej /jɛ̇̃ˈɲisɛj/ (pn)
Енисей
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Jenisejsk (pn)
Енисейск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Jenisejem;

Jeremi /jɛˈrɛ̃mʲi/ (pn)
Иеремий
  imię męskie;

Jeremiasz /jɛˈrɛ̃mʲjaʃ/ (pn)
Иеремия
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jerozolima /ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma/ (pn)
Иерусалим
  (geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jersey (pn)
Джерси
  (geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Jerusłan (pn)
Еруслан
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody saratowski i wołgogradzki), lewy dopływ Wołgi;

Jerycho /jɛˈrɨxɔ/ (pn)
Иерихон
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy /ˈjɛʒɨ/ (pn)
Георгий, Юрий, Егор
  imię męskie;

Jesse (pn)
Иессей
  (biblijny) postać biblijna;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jessentuki (pn)
Ессентуки
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;

Jezierna (pn)
Озёрная
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie położone w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Jezioro Aralskie /jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ/ (pn)
Аральское море
  (geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie;

Jezioro Atanasowskie (pn)
Атанасовское озеро
  (geografia, geograficzny) słone jezioro przybrzeżne, położone w Bułgarii, nieopodal wybrzeża Morza Czarnego

Jezioro Bodeńskie (pn)
Боденское озеро, Констанцское озеро
  (geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezioro Burgaskie (pn)
Бургасское озеро
  (geografia, geograficzny) nizinne jezioro limanowe w południowo-wschodniej Bułgarii, położone na zachód od miasta Burgas;

Jezioro Chantajskie (pn)
Хантайское озеро
  (geografia, geograficzny) jezioro w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim;

Jezioro Kronockie (pn)
Кроноцкое
  (geografia, geograficzny) jezioro w azjatyckiej części Rosji, położone na wschodniej Kamczatce, na zachód od Kronockiej Sopki;

Jezioro Kubieńskie (pn)
Кубенское озеро
  (geografia, geograficzny) jezioro w europejskiej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim, na północ od Wołogdy;

Jezioro Kułundyńskie (pn)
Кулундинское озеро
  (geografia, geograficzny) gorzkie jezioro bezodpływowe w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, na Równinie Kułundyńskiej;

Jezioro Pskowskie (pn)
Псковское озеро
  (geografia, geograficzny) słodkowodne jezioro polodowcowe w Rosji oraz Estonii, położone na zachód od Pskowa;

Jezioro Teleckie (pn)
Телецкое
  (geografia, geograficzny) jezioro w azjatyckiej części Rosji, w górach Ałtaj, stanowi początek rzeki Bii;

Jezioro Trazymeńskie (pn)
Тразименское озеро
  (geografia, geograficzny) jezioro tektoniczne w środkowych Włoszech, w Umbrii;

Jezioro Warneńskie (pn)
Варненское озеро
  (geografia, geograficzny) jezioro w Bułgarii, położone na południowy zachód od miasta Warna

Jezupol (pn)
Езуполь
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim, w międzyrzeczu rzek Dniestr i Bystrzyca;

Jezus /ˈjɛzus/ (pn)
Иисус, Исус
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;
  imię męskie;

Jezus Chrystus /ˈjɛzus ˈxrɨstus/ (pn)
Иисус Христос
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Jełgawa (pn)
Елгава
  (geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w środkowej części kraju;

Joachim /jɔˈaxʲĩm/ (pn)
Иоаким, Иоахим
  imię męskie;

Joanna /jɔˈãnːa/ (pn)
Жанна, Иоанна
  imię żeńskie;

Joel /ˈjɔɛl/ (pn)
Иоиль
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jogła (pn)
Ёгла
  (geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w rejonie borowickim, w obwodzie nowogrodzkim

Jokasta /jɔˈkasta/ (pn)
Иокаста, Иокасте
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Jowisza;
Иокаста
  (mitologia grecka) królowa Teb, córka Menojkeusa i żona Lajosa, matka, potem żona Edypa;
  imię żeńskie; imię mitologiczne;

Jolanta /jɔˈlãnta/ (pn)
Иоланта
  imię żeńskie;

Jonasz /ˈjɔ̃naʃ/ (pn)
Иона
  (biblijny) postać biblijna, prorok;
  imię męskie;

Jordan /ˈjɔrdãn/ (pn)
Иордан
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;
  imię męskie;

Jordania /jɔrˈdãɲa/ (pn)
Иордания, Иорда́ния
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jordańczyk /jɔrˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
иорданец
  obywatel Jordanii

Joszkar-Oła (pn)
Йошкар-Ола
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Mari El;

Jowinian (pn)
Иовиниан
  imię męskie

Jowisz /ˈjɔvʲiʃ/ (pn)
Юпитер
  (mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
  (astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;

Jowita /jɔˈvʲita/ (pn)
Иовита
  imię żeńskie;
  imię męskie;

Jozafat (pn)
Иосафат
  imię męskie;

Jozue /jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Иисус
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Juda /ˈjuda/ (pn)
Иуда, Юда
  imię męskie; imię biblijne;

Judea /juˈdɛa/ (pn)
Иудея
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Judoma (pn)
Юдома
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Mai;

Judyta /juˈdɨta/ (pn)
Иудифь, Юдита, Юдифь
  imię żeńskie;

Jug (pn)
Юг
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji po połączeniu z Suchoną tworzy Dwinę;

Jugosławia /ˌjuɡɔˈswavʲja/ (pn)
Югославия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Jugosłowianin /ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
югослав
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Jugosławii

Jugosłowianka (n)
югославка
  (historia, historyczny, historycznie) obywatelka Jugosławii

Jukatan /juˈkatãn/ (pn)
Юкатан
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowym Meksyku na półwyspie Jukatan (1.1);
  (geografia, geograficzny) półwysep w Ameryce Środkowej;

Jukon /ˈjukɔ̃n/ (pn)
Юкон
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej;

Julia /ˈjulʲja/ (pn)
Юлия
  imię żeńskie;

Julian /ˈjulʲjãn/ (pn)
Юлиан
  imię męskie;

Julianna /juˈlʲjãnːa/ (pn)
Юлианна
  imię żeńskie;

Juliusz /ˈjulʲjuʃ/ (pn)
Юлий
  imię męskie;

Junia (pn)
Юния
  imię żeńskie

Juniper (pn)
Хуниперо
  imię męskie

Jura (pn)
Юра
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuskojęzyczny kanton, w północno-zachodniej części Szwajcarii;

Juribej (pn)
Юрибей
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w syberyjskiej części Rosji, uchodzi do Zatoki Gydańskiej Morza Karskiego

Juriuzań (pn)
Юрюзань
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie, lewy dopływ Ufy w dorzeczu Wołgi

Jurmała (pn)
Юрмала
  (geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, na granicy Liwonii i Kurlandii;

Justyn (pn)
Юстин
  imię męskie;

Justyna /juˈstɨ̃na/ (pn)
Юстина
  imię żeńskie;

Justynian /juˈstɨ̃ɲãn/ (pn)
Юстиниан
  imię męskie;

Jut (n)
ют
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek dawnego północnogermańskiego plemienia zamieszkującego Jutlandię;

Jutlandczyk (n)
ютландец
  mieszkaniec Jutlandii

Jutlandia (pn)
Ютландия
  (geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Jutrosin /juˈtrɔɕĩn/ (pn)
Ютросин
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej;

Jutrznia /ˈjuṭʃʲɲa/ (n)
утреня
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa poranna stanowiąca pierwszą część Liturgii godzin;

Jużnosachalińsk (pn)
Южно-Сахалинск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na wyspie Sachalin, stolica obwodu sachalińskiego;

Józef /ˈjuzɛf/ (pn)
Иосиф, Осип
  imię męskie;

Józefa /juˈzɛfa/ (pn)
Жозефина, Иосифа, Иосифина
  imię żeńskie;

Józefina /ˌjuzɛˈfʲĩna/ (pn)
Жозефина, Иосифа, Иосифина
  imię żeńskie;

Jędrzej /ˈjɛ̃nḍʒɛj/ (pn)
Андрей, Ендрей
  imię męskie;

KC /ka‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
ЦК
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komitet centralny;

KGB /ka‿ɟjɛ‿ˈbɛ/ (acronym)
КГБ
  = (administracja) (historia, historyczny, historycznie) Komitet Bezpieczeństwa Państwowego (przy Radzie Ministrów ZSRR);

KRLD /ˌka‿ɛr‿ɛl‿ˈdɛ/ (acronym)
КНДР
  = Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna

KTG (acronym)
КТГ
  (medycyna, medyczny) kardiotokografia

Kabardo-Bałkaria (pn)
Кабардино-Балкария
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Kabardyjczyk (n)
кабардинец
  mieszkaniec Kabardii lub Kabardo-Bałkarii

Kabardyjka (n)
кабардинка
  mieszkanka Kabardii lub Kabardo-Bałkarii

Kabul /ˈkabul/ (pn)
Кабул
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kachetia (pn)
Кахетия
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;

Kachetyjczyk (n)
кахетинец
  mieszkaniec Kachetii

Kachetyjka (n)
кахетинка
  mieszkanka Kachetii

Kachowka (pn)
Каховка
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim;

Kacper /ˈkaʦ̑pɛr/ (pn)
Каспер, Каспр, Кацпер, Кацпр
  imię męskie;

Kaczor Donald /ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt/ (pn)
Дональд Дак, До́нальд Дак
  bohater filmów animowanych;

Kafarnaum (pn)
Капернаум
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kaguł (pn)
Кагул
  (geografia, geograficzny) miasto w Mołdawii, w dolinie Prutu;

Kair /ˈka<sup>j</sup>ir/ (pn)
Каир
  (geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kaja /ˈkaja/ (pn)
Кая
  imię żeńskie;

Kajenna /kaˈjɛ̃nːa/ (pn)
Кайенна
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Gujany Francuskiej;

Kajetan /kaˈjɛtãn/ (pn)
Каетан
  imię męskie;

Kajmany /kajˈmãnɨ/ (pn)
Каймановы острова
  (geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej;

Kajrakkum (pn)
Гулистон
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, w wilajecie sogdyjskim;

Kajus (pn)
Кай
  imię męskie;

Kajusz (pn)
Кай
  imię męskie;

Kaka /ˈkaka/ (pn)
Кака
  (mitologia rzymska) postać mitologiczna, siostra Kakusa, wnuczka Hefajstosa;

Kalabria /kaˈlabrʲja/ (n)
Калабрия
  (geografia, geograficzny) (administracja) region w południowych Włoszech;

Kalahari (n)
Калахари
  (geografia, geograficzny) bezodpływowa kotlina w środkowej części południowej Afryki;

Kalasanty /ˌkalaˈsãntɨ/ (pn)
Каласантий
  imię męskie;

Kaledonia /ˌkalɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Каледония
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;

Kalifornia /ˌkalʲiˈfɔrʲɲja/ (pn)
Калифорния
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kalifornijczyk (n)
калифорниец
  mieszkaniec Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

Kalifornijka (n)
калифорнийка
  mieszkanka Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

Kalikst /ˈkalʲikst/ (pn)
Каликст
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Kalina /kaˈlʲĩna/ (pn)
Калина
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Kaliningrad (pn)
Калининград
  (geografia, geograficzny) (administracja) Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Kalinów (pn)
Калинов
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Kalinów Nowy (pn)
Новый Калинов
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Kalinówka (pn)
Калиновка
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim;

Kaliopa /kaˈlʲjɔpa/ (pn)
Каллиопа
  (mitologia grecka) muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kalisz /ˈkalʲiʃ/ (pn)
Калиш
  (geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, w południowo-wschodniej Wielkopolsce;

Kalitwa (pn)
Калитва
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie rostowskim Rosji, lewy dopływ Dońca

Kalkuta /kalˈkuta/ (pn)
Калькутта, Колката
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach (egzonim wariantowy wg KSNG);

Kalmar /ˈkalmar/ (pn)
Кальмар
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;

Kama (pn)
Кама
  (geografia, geograficzny) (administracja) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi;

Kambodża /kãmˈbɔʤ̑a/ (pn)
Камбоджа, Камбо́джа
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin /ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn/ (n)
камбоджиец
  mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kambodżanka /ˌkãmbɔˈʤ̑ãŋka/ (n)
камбоджийка
  obywatelka Kambodży

Kamczatka /kãmˈʧ̑atka/ (pn)
Камчатка
  (geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Dalekim Wschodzie, uchodząca do Zatoki Kamczackiej;

Kameleon /ˌkãmɛˈlɛɔ̃n/ (pn)
Хамелеон
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Kamerun /kãˈmɛrũn/ (pn)
Камерун
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kamieniec Podolski (pn)
Каменец-Подольский
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie chmielnickim nad Smotryczem;

Kamienobród (pn)
Каменноброд
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego;

Kamień Koszyrski (pn)
Камень-Каширский
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie wołyńskim;

Kamień Pomorski /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ pɔ̃ˈmɔrsʲci/ (pn)
Камень-Поморски
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Kamień nad Obem (pn)
Камень-на-Оби
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim;

Kamieńsk Szachtyński (pn)
Каменск-Шахтинский
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim, nad Dońcem;

Kamieńsk Uralski (pn)
Каменск-Уральский
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, u wschodniego podnóża Uralu;

Kamil /ˈkãmʲil/ (pn)
Камил, Камилл, Камилль, Камиль
  imię męskie;

Kamila /kãˈmʲila/ (pn)
Камила, Камилла, Камилля, Камиля
  imię żeńskie;

Kamionka (pn)
Каменка
  (geografia, geograficzny) miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu, nad Dniestrem;

Kamionka Bużańska (pn)
Каменка-Бугская
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, położone w obwodzie lwowskim, siedziba rejonu kamioneckiego;

Kamionka Dnieprowska (pn)
Каменка-Днепровская
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie zaporoskim;

Kampania /kãmˈpãɲja/ (pn)
Кампания
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech;

Kampinos (pn)
Кампинос
  (geografia, geograficzny) wieś i gmina w centralnej Polsce;

Kampucza (pn)
Кампучия
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) nazwa Kambodży w latach 1976–1989;

Kan (pn)
Кан
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Kanada /kãˈnada/ (pn)
Канада
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk /ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
канадец
  obywatel Kanady

Kanadyjka /ˌkãnaˈdɨjka/ (n)
канадка
  mieszkanka Kanady

Kanał Korsykański (pn)
Корсиканский пролив
  (geografia, geograficzny) cieśnina w zachodniej części Morza Śródziemnego oddzielająca Korsykę od archipelagu Wysp Toskańskich;

Kanał Sueski /ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci/ (n)
Суэцкий канал
  (geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;

Kandahar /kãnˈdaxar/ (pn)
Кандагар, Кандага́р
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

Kandałaksza (pn)
Кандалакша
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1);
Кандалакшский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, leżąca w europejskiej części Rosji, wcinająca się w ląd między Półwyspem Kolskim a Karelią;

Kandyd (pn)
Кандид
  imię męskie

Kandyda (pn)
Кандида
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Kaniów (pn)
Канев
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie czerkaskim, nad Zbiornikiem Kaniowskim na Dnieprze;

Kanossa (pn)
Каносса
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Kansas /ˈkãw̃zas/ (pn)
Канзас
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowej części Stanów Zjednoczonych

Kantabria (pn)
Кантабрия
  (geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Hiszpanii, nad brzegiem Zatoki Biskajskiej

Kapadocja (pn)
Каппадокия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

Kapsztad /ˈkapʃtat/ (pn)
Кейптаун, Капстад
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Kapua /kaˈpu<sup>w</sup>a/ (pn)
Капуя, Капуа
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położone na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;

Kara /ˈkara/ (pn)
Кара
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona na północy Eurazji, uchodzi do Morza Karskiego

Kara-daria (pn)
Карадарья
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Narynem tworzy Syr-darię;

Kara-kum (pn)
Каракумы
  (geografia, geograficzny) piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej;

Karabasz (pn)
Карабаш
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim;
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w Rosji, w Tatarstanie;

Karaczajo-Czerkiesja (pn)
Карачаево-Черкесия
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Karadż (pn)
Кередж
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, po południowej stronie gór Elburs;

Karaga (pn)
Карага
  (geografia, geograficzny) rzeka na północnym wschodzie półwyspu Kamczatka, uchodzi do Zatoki Karagińskiej

Karakałpacja (pn)
Каракалпакстан
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i mająca stolicę w Nukusie;

Karakałpaczka (n)
каракалпачка
  (etnografia, etnograficzny) członkini narodu zamieszkującego na południe od Jeziora Aralskiego, zwłaszcza w Karakałpacji;

Karakałpak (n)
каракалпак
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego na południe od Jeziora Aralskiego, zwłaszcza w Karakałpacji;

Karakorum /ˌkaraˈkɔrũm/ (pn)
Каракорум
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stolica mongolskiego imperium w XIII wieku;
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na Ziemi;
Хархорин
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Mongolii,

Karantania (pn)
Карантания
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone na terenach dzisiejszej Austrii i Słowenii;

Karbala (pn)
Кербела
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej części Iraku, w pobliżu Eufratu;

Karelia /kaˈrɛlʲja/ (pn)
Карелия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;

Kargopol (pn)
Каргополь
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, na lewym brzegu rzeki Onegi;

Karia (n)
Кария
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;

Karies (pn)
Карье
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w północno-wschodniej Grecji, stolica Autonomicznej Republiki Athos;

Karina /kaˈrʲĩna/ (pn)
Карина
  imię żeńskie;

Karniów (pn)
Крнов
  (geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Karol /ˈkarɔl/ (pn)
Карл, Чарльз
  imię męskie;

Karolina /ˌkarɔˈlʲĩna/ (pn)
Каролина
  imię żeńskie;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kolonia brytyjska w Ameryce Północnej, dziś dwa stany: Karolina Północna i Południowa
  (potocznie, potoczny) jeden z dwóch stanów (1.2)

Karolina Południowa (pn)
Южная Каролина
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karolina Północna (pn)
Северная Каролина
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karpaty /karˈpatɨ/ (pn)
Карпаты
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Karpaty Południowe (pn)
Южные Карпаты
  (geografia, geograficzny) część Karpat położona na terenie Rumunii, rozciągająca się od przełęczy Predeal na wschodzie, po przełom Żelaznej Bramy na zachodzie;

Karpaty Wschodnie (pn)
Восточные Карпаты
  (geografia, geograficzny) odcinek łuku Karpat między Przełęczą Łupkowską na północnym zachodzie a przełęczą Predeal na południu;

Karszy (pn)
Карши
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego;

Kartagina /ˌkartaˈɟĩna/ (pn)
Карфаген
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Kartlia (pn)
Картли
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna kraina we wschodniej Gruzji;

Karyntia (pn)
Каринтия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Kas (pn)
Кас
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;

Kasandra /kaˈsãndra/ (pn)
Кассандра
  (mitologia grecka) wieszczka (m.in. przepowiedziała upadek Troi) i królewna trojańska, córka Priama i Hekuby;
Касандра, Кассандра
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Kassandra (pn)
Кассандра
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 114, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1871 r.;
Касандра
  (mitologia grecka) (zobacz) Kasandra

Kastylia (n)
Кастилия
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Hiszpanii;

Kaszan (pn)
Кашан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie w ostanie Isfahan;

Kaszgar (pn)
Кашгар
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, na zachodnim skraju Kotliny Kaszgarskiej, nad rzeką Kaszgar (1.2);

Kaszka-daria (pn)
Кашкадарья
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodnim Uzbekistanie;

Kaszmir /ˈkaʃmʲir/ (pn)
Кашмир
  (geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Kaszub /ˈkaʃup/ (n)
кашуб
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel Słowian z północy Polski;

Kaszubka /kaˈʃupka/ (n)
кашубка
  przedstawicielka Słowian z północy Polski

Kaszyn (pn)
Кашин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie twerskim;

Katalonia /ˌkataˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Каталония
  (geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Hiszpanii i południowej Francji

Katalonka (n)
каталонка
  osoba płci żeńskiej narodowości katalońskiej, mieszkanka Katalonii

Katalończyk /ˌkataˈlɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
каталонец
  osoba płci męskiej narodowości katalońskiej, mieszkaniec Katalonii

Katanga (pn)
Катанга
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) górny bieg Podkamiennej Tunguzki, rzeki w Rosji;

Katania (pn)
Катания
  (geografia, geograficzny) miasto portowe we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii nad Zatoką Katańską, znajduje się u podnóża Etny;

Katar /ˈkatar/ (pn)
Катар
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarzyna /ˌkataˈʒɨ̃na/ (pn)
Екатерина
  imię żeńskie;

Katowice /ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ/ (pn)
Катовице, Катовицы
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego;

Katuń (pn)
Катунь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, łącząc się z Biją tworzy Ob;

Katyń /ˈkatɨ̃ɲ/ (pn)
Катынь
  (geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim;

Kaukaz /ˈkawkas/ (pn)
Кавказ
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kawsko (pn)
Кавское
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego;

Kazach /ˈkazax/ (n)
казах
  osoba narodowości kazachskiej

Kazachstan /kaˈzaxstãn/ (pn)
Казахстан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kazachstańczyk (n)
казахстанец
  obywatel Kazachstanu

Kazanka (pn)
Казанка
  (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, lewy dopływ Wołgi;

Kazaszka /kaˈzaʃka/ (n)
казашка
  obywatelka Kazachstanu

Kazań /ˈkazãɲ/ (pn)
Казань
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Tatarstanu;

Kazimiera /ˌkaʑĩˈmʲjɛra/ (pn)
Казимира
  imię żeńskie;

Kazimierz /kaˈʑĩmʲjɛʃ/ (pn)
Казимир
  imię męskie;

Kazwin (pn)
Казвин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;

Kałacz (pn)
Калач
  (geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto rejonowe położone w obwodzie woroneskim;

Kałacz nad Donem (pn)
Калач-на-Дону
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim;

Kałar (pn)
Калар
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona w obwodzie czytyjskim; prawy dopływ Witimu;

Kałmucja (pn)
Калмыкия
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Kałmuczka (n)
калмычка
  (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka mongolskiego narodu zamieszkującego obszary nad Morzem Kaspijskim (Kałmucję);

Kaługa (pn)
Калуга
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, położone nad Oką, na południowy zachód od Moskwy, stolica obwodu kałuskiego;

Kałusz (pn)
Калуш
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Kańsk (pn)
Канск
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad rzeką Kan;

Kefas (pn)
Кифа
  (biblijny) aramejski wariant imienia apostoła Piotra
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Kem (pn)
Кемь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Republice Karelii, uchodzi do Morza Białego;
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii;

Kemerowo (pn)
Кемерово
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji;

Kenia /ˈkɛ̃ɲja/ (pn)
Кения
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kenijczyk /kɛ̃ˈɲijʧ̑ɨk/ (n)
кениец
  obywatel lub mieszkaniec Kenii

Kenijka /kɛ̃ˈɲijka/ (n)
кенийка
  obywatelka Kenii

Kercz (pn)
Керчь
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;

Keresz (pn)
Кёрёш
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy;

Kerman (pn)
Керман
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;

Kermanszah (pn)
Керманшах
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Iranie, stolica ostanu;

Keszm (pn)
Кешм
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie, na wyspie Keszm;

Ket (n)
Кеть
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel nielicznego narodu, zamieszkującego niewielki obszar na wschód od Jeniseju, w Kraju Krasnojarskim

Khmerka (n)
кхмерка
  (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej głównie Kambodżę, Tajlandię i Wietnam, posługującej się językiem khmerskim;

Kiejstut (n)
Кейстут
  imię męskie;

Kielce /ˈcɛlʦ̑ɛ/ (pn)
Кельце
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica województwa świętokrzyskiego;

Kiernica (pn)
Керница
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego;

Kieś (pn)
Цесис
  (geografia, geograficzny) miasto na Łotwie nad rzeką Gaują;

Kija (pn)
Кия
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na Syberii, lewy dopływ Czułymu

Kijowiec (pn)
Киевец
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie należąca do rejonu mikołajowskiego obwodu lwowskiego;

Kijów /ˈcijuf/ (pn)
Киев
  (geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kil /cil/ (pn)
Киль
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Kildin (pn)
Кильдин
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Barentsa u wybrzeży Półwyspu Kola

Kilia /ˈcilʲja/ (pn)
Килийское гирло
  (geografia, geograficzny) główne, północne ramię ujściowe Dunaju;

Kilonia (pn)
Киль
  (geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;

Kineszma (pn)
Кинешма
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie iwanowskim, nad Wołgą;

King Kong (pn)
Кинг-Конг
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;

Kinga /ˈcĩŋɡa/ (pn)
Кинга
  imię żeńskie;

Kingisepp (pn)
Кингисепп
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługa;

Kinszasa /cĩw̃ˈʃasa/ (pn)
Киншаса
  (geografia, geograficzny) stolica Demokratycznej Republiki Konga;

Kira /ˈcira/ (pn)
Кира
  imię żeńskie;

Kirenga (pn)
Киренга
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;

Kirenia (pn)
Кириния
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Cyprze, nad Morzem Śródziemnym;

Kireńsk (pn)
Киренск
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, u ujścia Kirengi do Leny;

Kirgistan /cirʲˈɟistãn/ (pn)
Киргизия, Киргизстан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kirgiz /ˈcirʲɟis/ (n)
киргиз
  człowiek narodowości kirgiskiej, mieszkaniec lub obywatel Kirgistanu

Kirgizka /cirʲˈɟiska/ (n)
киргизка
  obywatelka Kirgistanu

Kirkuk (pn)
Киркук
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku, w Kurdystanie;

Kirow /ˈcirɔf/ (pn)
Киров
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej;

Kiszyniów /ciˈʃɨ̃ɲuf/ (pn)
Кишинёв
  (geografia, geograficzny) stolica Mołdawii;

Kisłowodzk (pn)
Кисловодск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim;

Kitajgród (pn)
Китайгород
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, dawniej miasteczko, położona w rejonie kamienieckim obwodu chmielnickiego

Kizieł (pn)
Кизел
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w Kraju Permskim, na Uralu;

Klara /ˈklara/ (pn)
Клара
  imię żeńskie;

Klaudia /ˈklawdʲja/ (pn)
Клавдия
  imię żeńskie;

Klaudiusz /ˈklawdʲjuʃ/ (pn)
Клавдий
  imię męskie;

Klaźma (pn)
Клязьма
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi;

Klemens /ˈklɛ̃mɛ̃w̃s/ (pn)
Клеменс, Клемент, Клименс, Климент
  imię męskie;

Klementyna /ˌklɛ̃mɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Клеминтина, Климинтина
  imię żeńskie;

Kleofas /klɛˈɔfas/ (pn)
Клеофа
  imię męskie;

Kleopatra /ˌklɛɔˈpatra/ (pn)
Клеопатра
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 216, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1880 r.;
  (mitologia grecka) córka Idasa i Marpessy oraz żona Meleagra;
  (mitologia grecka) królowa Tracji; córka Boreasza i Orejtyi oraz żona Fineusa;
  imię żeńskie;

Klet (pn)
Клет
  (zdrobniale) Anaklet (hipokorystyk)
  imię męskie;

Klin (pn)
Клин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Klio /ˈklʲi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Клио
  (mitologia grecka) jedna z nereid, córka Nereusa i Doris
  (mitologia grecka) muza historii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 84, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1865 r.;
  (geografia, geograficzny) grecka wieś w północnej części Lesbos
Клио, Клия
  imię żeńskie

Klińce (pn)
Клинцы
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie briańskim, położone nad Turosną;

Kluczów Mały (pn)
Малый Ключев
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Kluczów Wielki (pn)
Великий Ключев
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Kneset (n)
кнессет
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament Izraela

Kniahinin (pn)
Княгинино
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie demidowskim obwodu rówieńskiego;

Kniahininek (pn)
Княгининок
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego;

Kniażdwór (pn)
Княждвор
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Kniażołuka (pn)
Княжелука
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie dolińskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Knihynicze (pn)
Княгиничи
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, a dawniej miasteczko, położona w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Knin (pn)
Книн
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji;

Kobaki (pn)
Кобаки
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Kobdo /ˈkɔbdɔ/ (pn)
Ховд
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Mongolii;
Кобдо-Гол, Ховд
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Mongolii;

Koblencja (pn)
Кобленц
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Niemiec, u ujścia Mozeli do Renu;

Kobuleti (pn)
Кобулети
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Gruzji, w Adżarii, nad Morzem Czarnym;

Kobylin /kɔˈbɨlʲĩn/ (pn)
Кобылин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim;

Kobyłecka Polana (pn)
Кобылецкая Поляна
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego Ukrainy;

Kocyt /ˈkɔʦ̑ɨt/ (pn)
Коцит
  (mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu; rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;

Kodori (pn)
Кодор
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Gruzji uchodząca do Morza Czarnego;

Kokand (pn)
Коканд
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w wilajecie fergańskim, we wschodnim Uzbekistanie, w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej;

Kokytos /kɔˈkɨtɔs/ (pn)
Коцит
  (mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu, rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;

Kola /ˈkɔla/ (pn)
Коля
  (zdrobniale) (zobacz) Mikołaj
Кола
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Półwysep Kolski (egzonim wariantowy)

Kolchida (pn)
Колхида
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji;

Kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Кёльн
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolumb /ˈkɔlũmp/ (pn)
Колумб
  (historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumban (pn)
Колумбан
  imię męskie;

Kolumbia /kɔˈlũmbʲja/ (pn)
Колумбия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska /kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska/ (pn)
Британская Колумбия
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Kolędziany (pn)
Колындяны
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Kom (pn)
Кум
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, w ostanie Kom;

Komi /ˈkɔ̃mʲi/ (pn)
Коми
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Komory /kɔ̃ˈmɔrɨ/ (pn)
Коморские острова
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Komoryjczyk /ˌkɔ̃mɔˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
коморец
  obywatel Komorów

Komoryjka /ˌkɔ̃mɔˈrɨjka/ (n)
коморка
  obywatelka Komorów

Kompas /ˈkɔ̃mpas/ (pn)
Компас
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Komrat (pn)
Комрат
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Mołdawii, nad rzeką Jałpuch;

Komsomolsk (pn)
Комсомольск
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Horiszni Pławni, miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim (polski egzonim do 2016 roku);

Komsomolsk nad Amurem (pn)
Комсомольск-на-Амуре
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Chabarowskim, położone na lewym brzegu Amuru;

Komsomoł (n)
комсомол
  (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991;

Koncze-daria (pn)
Кончедарья
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w regionie Sinciang, na skraju Kotliny Kaszgarskiej;

Konda (pn)
Конда
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtysza;

Konfucjusz (pn)
Конфуций
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongo /ˈkɔ̃ŋɡɔ/ (pn)
Конго
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Konkordia (pn)
Конкордия
  (mitologia rzymska) bogini i uosobienie zgody;
  imię żeńskie;

Konkordiusz (pn)
Конкордий
  imię męskie;

Konrad /ˈkɔ̃nrat/ (pn)
Конрад
  imię męskie;

Konstanca (pn)
Констанца
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, port nad Morzem Czarnym, stolica okręgu;

Konstancja /kɔ̃w̃ˈstãnʦ̑ʲja/ (pn)
Констанц
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;
Констанция
  imię żeńskie;

Konstancjusz (pn)
Констанций
  imię męskie

Konstanty /kɔ̃w̃ˈstãntɨ/ (pn)
Константий
  imię męskie;

Konstantyn /kɔ̃w̃ˈstãntɨ̃n/ (pn)
Константин
  imię męskie;

Konstantyna (pn)
Константина
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Algierii;
  imię żeńskie;

Konstantynopol /ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl/ (pn)
Константинополь
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Konstantynówka (pn)
Константиновка
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodniej Ukrainie, położone w obwodzie donieckim;

Kooperacyjna Republika Gujany (pn)
Кооперативная Республика Гайана
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany

Kopciuszek (pn)
Золушка
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga /ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa/ (pn)
Копенгаген
  (geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran /ˈkɔrãn/ (pn)
Коран
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Korczyk (pn)
Корчик
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Słuczy;

Korczów (pn)
Корчев
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Kordoba /kɔrˈdɔba/ (n)
Кордова
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Korea /kɔˈrɛa/ (pn)
Корея
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;
  (potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa

Korea Południowa /kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Южная Корея
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna /kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Северная Корея
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreanka /ˌkɔrɛˈãŋka/ (n)
кореянка
  obywatelka Korei Południowej lub Korei Północnej; kobieta narodowości koreańskiej

Koreańczyk /ˌkɔrɛˈãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
кореец
  obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna /ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na/ (pn)
Корейская Народно-Демократическая Республика
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej;

Korkino (pn)
Коркино
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu;

Kornel /ˈkɔrnɛl/ (pn)
Корнелий, Корнель, Корнилий, Корниль
  imię męskie;

Kornelia /kɔrˈnɛlʲja/ (pn)
Корнелия
  imię żeńskie;

Korneliusz /kɔrˈnɛlʲjuʃ/ (pn)
Корнелий, Корнилий
  imię męskie;

Korona (pn)
Корона
  (heraldyka, heraldyczny) polski herb szlachecki;
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Królestwo Polskie
  imię żeńskie

Korona Północna /kɔˈrɔ̃na puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Северная Корона
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Koropiec (pn)
Коропец
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Korsyka /kɔrˈsɨka/ (pn)
Корсика
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korsyka Południowa (pn)
Южная Корсика
  (geografia, geograficzny) (administracja) departament francuski leżący w południowej części wyspy Korsyki;

Korsykanin (n)
корсиканец
  mieszkaniec Korsyki

Korsykanka (n)
корсиканка
  mieszkanka Korsyki

Korynt (pn)
Коринф
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Kos /kɔs/ (pn)
Кос
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

Kosa (pn)
Коса
  (geografia, geograficzny) rzeka w Kraju Permskim Rosji, prawy dopływ Kamy

Kosma /ˈkɔsma/ (pn)
Косма, Кузьма
  imię męskie;

Kosowe Pole (pn)
Косово-Поле
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Kosowie, położone na południowy zachód od Prisztiny, w kotlinie Kosowe Pole (1.2);

Kosowo i Metohija /kɔˈsɔvɔ ˌi‿mɛtɔˈxʲija/ (pn)
Косово и Метохия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa dawnej serbskiej prowincji (obecnie niezależne państwo Kosowo, nieuznawane przez Serbię);

Kostaryka /ˌkɔstaˈrɨka/ (pn)
Коста-Рика, Коста-Ри́ка
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kostarykanin /ˌkɔstarɨˈkãɲĩn/ (n)
костариканец
  obywatel Kostaryki

Kostarykanka /ˌkɔstarɨˈkãŋka/ (n)
костариканка
  obywatelka Kostaryki

Kostroma /kɔˈstrɔ̃ma/ (pn)
Кострома
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Federacji Rosyjskiej;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;

Koszalin /kɔˈʃalʲĩn/ (pn)
Кошалин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce w województwie zachodniopomorskim, dawniej koszalińskim;

Kotorosl (pn)
Которосль
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Kotuj (pn)
Котуй
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę;

Koulun (pn)
Цзюлун
  (geografia, geograficzny) (administracja) obszar miejski w Hongkongu;

Kowno (pn)
Каунас, Ковно
  drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kowrow (pn)
Ковров
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą;

Kozak /ˈkɔzak/ (n)
казак
  (historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Kozielsk (pn)
Козельск
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie kałuskim Rosji;

Koziorożec /ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑/ (pn)
Козерог
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Koła (pn)
Кола
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w obwodzie murmańskim, na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Zatoki Kolskiej Morza Barentsa w odległości;
  (geografia, geograficzny) miasto na półwyspie Kola w Rosji, położone nad rzeką Koła (1.1)

Kołobrzeg /kɔˈwɔbʒɛk/ (pn)
Колобжег
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce; miasto powiatowe w województwie zachodniopomorskim;

Kołodróbka (pn)
Колодробка
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie zaleszczyckim obwodu tarnopolskiego;

Kołodziejówka (pn)
Колодиевка
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie podwołoczyskim obwodu tarnopolskiego;

Kołomna (pn)
Коломна
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy;

Kołomyja (pn)
Коломыя
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem;

Kołyma (pn)
Колыма
  (geografia, geograficzny) rzeka na wschodzie Federacji Rosyjskiej w Jakucji;

Kościerzyna /ˌkɔɕʨ̑ɛˈʒɨ̃na/ (pn)
Берент, Косцежина
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie pomorskim;

Kraina /kraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
Крайна
  region historyczno-etnograficzny Słowenii;

Kraj Ałtajski (pn)
Алтайский край
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, położona w południowej części Syberii;

Kraj Chabarowski (pn)
Хабаровский край
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, położona na Dalekim Wschodzie, nad Morzem Ochockim;

Kraj Kamczacki (pn)
Камчатский край
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Pietropawłowsku Kamczackim;

Kraj Krasnodarski (pn)
Краснодарский край
  (geografia, geograficzny) kraj (jednostka administracyjna) w Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Krasnodarze

Kraj Krasnojarski /ˈkraj ˌkrasnɔˈjarsʲci/ (pn)
Красноярский край
  (geografia, geograficzny) kraj (jednostka administracyjna) w Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Krasnojarsku;

Kraj Nadmorski (pn)
Приморский край
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym, mająca stolicę we Władywostoku;

Kraj Permski /ˈkraj ˈpɛrm̥sʲci/ (pn)
Пермский край
  (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej położona na Uralu, ze stolicą w Permie, jedna z dziewięciu jednostek administracyjnych Federacji posiadająca status kraju;

Kraj Stawropolski (pn)
Ставропольский край
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej w Północnokaukaskim Okręgu Federalnym;

Kraj Sudetów /ˈkraj suˈdɛtuf/ (pn)
Судетенланд, Судетская область
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;

Kraj Zabajkalski (pn)
Забайкальский край
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, w Syberyjskim Okręgu Federalnym;

Krak /krak/ (pn)
Крак
  imię legendarnego założyciela Krakowa i jednego z jego synów;

Kraków /ˈkrakuf/ (pn)
Краков
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar (pn)
Краснодар
  (geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Krasnojarsk /krasˈnɔjarsk/ (pn)
Красноярск
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego;

Krasnokamsk (pn)
Краснокамск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, nad Kamą;

Krasnoturjinsk (pn)
Краснотурьинск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu;

Krasław (pn)
Краслава
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Łotwie, stolica gminy Krasław;

Kreta /ˈkrɛta/ (pn)
Крит
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Kretenka /krɛˈtɛ̃ŋka/ (n)
критянка
  mieszkanka Krety

Kreteńczyk /krɛˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
критянин
  mieszkaniec Krety

Kriszana (pn)
Кришана
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Rumunii i wschodnich Węgrzech;

Krka /kr̥ka/ (pn)
Крка
  (geografia, geograficzny) rzeka w Chorwacji uchodząca do Adriatyku;

Krnów (pn)
Крнов
  (geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Kronos (pn)
Кронос
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, jeden z tytanów;

Kronsztad (pn)
Кронштадт
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, port morski położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej;

Kropotkin (pn)
Кропоткин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

Kruk /kruk/ (pn)
Ворон
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Krym /krɨ̃m/ (pn)
Крым
  (geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Kryspin /ˈkrɨspʲĩn/ (pn)
Криспин
  imię męskie;

Krystian /ˈkrɨstʲjãn/ (pn)
Кристиан, Христиан
  imię męskie;

Krystyn (pn)
Кристин, Христин
  imię męskie;

Krystyna /krɨˈstɨ̃na/ (pn)
Кристина, Христина
  imię żeńskie;

Krystynopol (pn)
Червоноград
  (geografia, geograficzny) Czerwonogród (egzonim wariantowy);

Krzesimir /kʃɛˈɕĩmʲir/ (pn)
Кресимир
  imię męskie;

Krzesisław (pn)
Кресислав
  imię męskie;

Krzesisława (pn)
Кресислава
  imię żeńskie;

Krzeszów /ˈkʃɛʃuf/ (pn)
Кжешув
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

Krzysztof /ˈkʃɨʃtɔf/ (pn)
Христофор
  imię męskie;

Krzysztofa (pn)
Христофора
  imię żeńskie

Krzyżak /ˈkʃɨʒak/ (pn)
крестоносец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego)

Królestwo Bahrajnu (pn)
Королевство Бахрейн
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;

Królestwo Belgii (pn)
Королевство Бельгия
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Danii (pn)
Королевство Дании
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;

Królestwo Marokańskie (pn)
Королевство Марокко
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Maroka jako państwa

Królewiec (pn)
Калининград, Королевец, Кёнигсберг
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Ksenia /ˈksɛ̃ɲja/ (pn)
Ксения, Оксана, Аксиния
  imię żeńskie;

Kserkses (pn)
Ксеркс
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie, noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księstwo Andory (pn)
Княжество Андорра
  (geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa

Księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Луна
  (astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Ku Klux Klan (n)
Ку-клукс-клан
  (historia, historyczny, historycznie) (społeczny) działające w różnych latach amerykańskie rasistowskie organizacje terrorystyczne;

Kuba /ˈkuba/ (pn)
Куба
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;
  (geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;

Kubanka /kuˈbãŋka/ (n)
кубинка
  obywatelka Kuby

Kubań (pn)
Кубань
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia;

Kubańczyk /kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
кубинец
  obywatel Kuby

Kubiena (pn)
Кубена
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w dorzeczu Dwiny, uchodząca do Jeziora Kubieńskiego

Kudymkar (pn)
Кудымкар
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji europejskiej, w Kraju Permskim;

Kujbyszew (pn)
Куйбышев
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie nowosybirskim w Rosji, położone na zachód od Nowosybirska, nad rzeką Om;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) oficjalna nazwa miasta Samary w latach 1935-1991;

Kulab (pn)
Куляб
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Tadżykistanie;

Kuldyga (pn)
Кулдига
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Łotwie, w Kurlandii, nad rzeką Windawą;

Kuma (pn)
Кума
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji płynąca we wschodniej części Przedkaukazia;

Kumyczka (n)
кумычка
  (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka ludu tureckiego zamieszkującego środkowy Dagestan;

Kumyk (n)
кумык
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel ludu tureckiego zamieszkującego środkowy Dagestan;

Kunduz (pn)
Кундуз
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodniej części Afganistanu;

Kunegunda (pn)
Кунегунда, Кунигунда
  imię żeńskie;

Kungur (pn)
Кунгур
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego;

Kunja (pn)
Кунья
  (geografia, geograficzny) rzeka na północnym zachodzie europejskiej Rosji, prawy dopływ Łowaci;

Kur /kur/ (pn)
Кур
  (geografia, geograficzny) rzeka w Kraju Chabarowskim Rosji, wraz z Urmi tworzy Tunguskę - lewy dopływ Amuru

Kura (pn)
Кура
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego;

Kurd /kurt/ (n)
курд
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu zamieszkującego głównie Kurdystan;

Kurdyjka (n)
курдянка
  (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego głównie Kurdystan

Kurdystan (pn)
Курдистан
  (geografia, geograficzny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Kurejka (pn)
Курейка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Kurgan (pn)
Курган
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe, we wschodniej części Rosji, nad Tobołem;

Kurlandia (pn)
Курляндия
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

Kursk (pn)
Курск
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;

Kurytyba (pn)
Куритиба
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;

Kurówka /kuˈrufka/ (pn)
Куровка
  (geografia, geograficzny) polska rzeka przepływająca przez Lubelszczyznę;

Kusz /kuʃ/ (pn)
Хуш
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;
Куш
  (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;

Kuwejt /ˈkuvɛjt/ (pn)
Кувейт, Куве́йт
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;
Кувейт, Эль-Кувейт
  (geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kułoj (pn)
Кулой
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodach wołogodzkim i archangielskim Rosji, prawy dopływ Wagi
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie archangielskim Rosji, uchodzi do Morza Białego

Kułunda (pn)
Кулунда
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona na terenie Kraju Ałtajskiego, uchodząca do Jeziora Kułundyńskiego;

Kuźnieck (pn)
Кузнецк
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie penzeńskim;

Kwieta (pn)
Цветана
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Kwiryna (pn)
Квирна
  imię żeńskie

Kysztym (pn)
Кыштым
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie czelabińskim;

Kyzył (pn)
Кызыл
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy;

Kłajpeda (pn)
Клайпеда
  (geografia, geograficzny) miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w zachodniej części Litwy, u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego;

Kłodno Wielkie (pn)
Великое Колодно
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kamioneckim obwodu lwowskiego;

Kłodzko /ˈkwɔʦ̑kɔ/ (pn)
Клодзко
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w Polsce w województwie dolnośląskim;

Kłuszyno (pn)
Клушино
  (geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, miejsce bitwy w 1610 roku;

LGBT (acronym)
ЛГБТ
  = (społeczny) lesbijki, geje, osoby biseksualne i transpłciowe – jako zbiorowość;

La Manche (pn)
Ла-Манш
  (geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji;

Labrador /laˈbradɔr/ (pn)
Лабрадор
  (geografia, geograficzny) kanadyjski półwysep;

Lacedemon /ˌlaʦ̑ɛˈdɛ̃mɔ̃n/ (pn)
Лакедемон
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna Sparta

Lacedemończyk /ˌlaʦ̑ɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (pn)
Лакедемонянин
  mieszkaniec Lacedemonu (Sparty)

Lach /lax/ (n)
лях
  (staropolski) (dawniej, dawny) dziś (poetycki, poetycko) Polak

Lacjum /ˈlaʦ̑ʲjũm/ (pn)
Лацио, Лаций
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;

Laguna Wenecka (pn)
Венецианская лагуна
  (geografia, geograficzny) laguna na Morzu Adriatyckim, w zachodniej części Zatoki Weneckiej;

Lakonia (pn)
Лакония
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią;

Lakończyk (n)
лаконец
  mieszkaniec Lakonii

Lambert /ˈlãmbɛrt/ (pn)
Ламберт
  imię męskie;

Lamia /ˈlãmʲja/ (pn)
Ламия
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej;

Langwedocja (pn)
Лангедок
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowej Francji;

Lankijczyk /lãŋʲˈcijʧ̑ɨk/ (n)
ланкиец
  obywatel Sri Lanki

Lankijka /lãŋʲˈcijka/ (n)
ланкийка
  obywatelka Sri Lanki

Laon (pn)
Лан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji;

Laos /ˈlaɔs/ (pn)
Лаос
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laotanka /ˌlaɔˈtãŋka/ (n)
лаоска
  obywatelka Laosu

Laotańczyk /ˌlaɔˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
лаосец
  obywatel Laosu

Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna (pn)
Лаосская Народно-Демократическая Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Laosu jako państwa

Lapin (pn)
Ляпин
  (geografia, geograficzny) rzeka w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym – Jugrze, lewy dopływ Sośwy Północnej

Laponka (n)
саамка
  kobieta narodowości lapońskiej

Lapończyk (n)
саам
  człowiek narodowości lapońskiej

Laramidia (pn)
Ларамидия
  (geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) kontynent istniejący w późnej kredzie, 98-65 mln lat temu, który obejmował tereny stanowiące współcześnie zachód Ameryki Północnej;

Larnaka (pn)
Ларнака
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-wschodnim wybrzeżu Cypru;

Las Vegas (pn)
Лас-Вегас
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nevada, w hrabstwie Clark;

Lassie (pn)
Лесси
  zoonim, imię dla suki;

Laszczyzna (n)
Лахия
  (geografia, geograficzny) region etniczny w Morawach i na Śląsku w Czechach

Latakia (pn)
Латакия
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Laura /ˈlawra/ (pn)
Лавра
  imię żeńskie;

Laurencjusz (pn)
Лаврентий
  imię męskie;

Lazurowe Wybrzeże /ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ/ (pn)
Лазурный Берег
  (geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;

Lazyka (pn)
Эгриси
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i królestwo istniejące w zachodniej części współczesnej Gruzji;

Lech /lɛx/ (pn)
Лех
  (mitologia słowiańska) legendarny założyciel państwa polskiego;

Legnica /lɛɟˈɲiʦ̑a/ (pn)
Легница
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Polsce;

Lejda (pn)
Лейден
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;

Lena /ˈlɛ̃na/ (pn)
Лена
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji;

Lenin /ˈlɛ̃ɲĩn/ (pn)
Ленин
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Władimira Iljicza Uljanowa, rosyjskiego polityka i radzieckiego przywódcy;

Leningrad /lɛ̃ˈɲĩŋɡrat/ (pn)
Ленинград
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991

Lenińsk Kuźniecki (pn)
Ленинск-Кузнецкий
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji nad rzeką Inią, w obwodzie kemerowskim;

Lenkoran (pn)
Ленкорань
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Azerbejdżanie, na Nizinie Lenkorańskiej, port nad Morzem Kaspijskim;

Leokadia /ˌlɛɔˈkadʲja/ (pn)
Леокадия
  imię żeńskie;

Leokadiusz /ˌlɛɔˈkadʲjuʃ/ (pn)
Леокадий
  imię męskie;

Leon /ˈlɛɔ̃n/ (pn)
Лев, Леон
  imię męskie;

Leonard /lɛˈɔ̃nart/ (pn)
Леонард
  imię męskie;

Leonia (pn)
Леония, Львия
  imię żeńskie;

Leonid /lɛˈɔ̃ɲit/ (pn)
Леонид
  imię męskie;

Leontyna (pn)
Леонтина
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Jakubów;
  imię żeńskie;

Leopold /lɛˈɔpɔlt/ (pn)
Леопольд
  imię męskie;

Leopolda (pn)
Леопольда
  imię żeńskie, odpowiednik męskiego imienia Leopold;

Lesotho /lɛˈsɔtɔ/ (pn)
Лесото, Королевство Лесото
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Lesotyjczyk /ˌlɛsɔˈtɨjʧ̑ɨk/ (n)
лесотец
  obywatel Lesotho

Lesozawodzk (pn)
Лесозаводск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim nad rzeką Ussuri;

Leszek /ˈlɛʃɛk/ (pn)
Лешек
  imię męskie;

Lew /lɛf/ (pn)
Лев
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewant /ˈlɛvãnt/ (pn)
Левант
  (książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Lewi (pn)
Левий
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Lezginka (n)
лезгинка
  członkini ludu Lezginów

Leńsk /lɛ̃j̃sk/ (pn)
Ленск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji;

Leśce (pn)
Лесьце
  (geografia, geograficzny) wieś w gminie Garbów, w powiecie lubelskim, w województwie lubelskim, w Polsce;

Lhasa /ˈlasa/ (pn)
Лхаса
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, stolica Tybetańskiego Regionu Autonomicznego;

Liban /ˈlʲibãn/ (pn)
Ливан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;

Libanka /lʲiˈbãŋka/ (n)
ливанка
  obywatelka Libanu

Libańczyk /lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
ливанец
  obywatel Libanu

Liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (pn)
Либерия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
Ливерия
  imię żeńskie

Liberiusz (pn)
Либерий, Ливерий
  imię męskie;

Liberyjczyk /ˌlʲibɛˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
либериец
  obywatel Liberii

Liberyjka /ˌlʲibɛˈrɨjka/ (n)
либерийка
  obywatelka Liberii

Libia /ˈlʲibʲja/ (pn)
Ливия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (starożytność) Afryka
Либия, Ливия
  imię żeńskie;

Libijczyk /lʲiˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
ливиец
  obywatel Libii

Libijka /lʲiˈbʲijka/ (n)
ливийка
  obywatelka Libii

Libreville (pn)
Либревиль
  (geografia, geograficzny) stolica Gabonu;

Licja (pn)
Ликия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;

Lidia /ˈlʲidʲja/ (pn)
Лидия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;
  imię żeńskie;

Liechtenstein /ˈlixtɛnʂtajn/ (pn)
Лихтенштейн
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Ligia /ˈlʲiɟja/ (pn)
Лигия
  (mitologia grecka) (zobacz) Ligeja
  imię żeńskie;

Liguria /lʲiˈɡurʲja/ (pn)
Лигурия
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech;

Liliana /lʲiˈlʲjãna/ (pn)
Лилиана
  imię żeńskie

Lilianna (pn)
Лилианна
  imię żeńskie

Lille (pn)
Лилль
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji;

Lilongwe (pn)
Лилонгве
  (geografia, geograficzny) stolica Malawi;

Lima /ˈlʲĩma/ (pn)
Лима
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Peru;

Limassol (pn)
Лимасол
  (geografia, geograficzny) (administracja) drugie co do wielkości miasto Cypru, położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym;

Linus /ˈlʲĩnus/ (pn)
Лин
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie;

Linz (pn)
Линц
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, siedziba kraju związkowego Górna Austria;

Lipawa (pn)
Либава
  (geografia, geograficzny) miasto portowe na Łotwie, w Kurlandii, nad Morzem Bałtyckim;

Lipieck (pn)
Липецк
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad rzeką Woroneż;

Lipkany (pn)
Липканы
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Mołdawii, w Besarabii, nad brzegiem Prutu;

Lipnik /ˈlʲipʲɲik/ (pn)
Лёбенихт
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna dzielnica Królewca;

Lipsk /lʲipsk/ (pn)
Лейпциг
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Liturgia godzin (pn)
литургия часов
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) codzienna modlitwa liturgiczna Kościoła katolickiego;

Litwa /ˈlʲitfa/ (pn)
Литва
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwa Mniejsza (pn)
Малая Литва, Прусская Литва
  (geografia, geograficzny) litewski region etnograficzny, znajdujący się w większości na terenie Rosji a częściowo także i w obecnej Litwie i Polsce;

Litwin /ˈlʲitfʲĩn/ (n)
литовец, литвин
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy
литвин
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego

Litwinka /lʲitˈfʲĩŋka/ (n)
литвинка, литовка
  kobieta narodowości litewskiej, mieszkanka, obywatelka Litwy

Liverpool (pn)
Ливерпуль
  (geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii;

Livorno (pn)
Ливорно
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, położone na wybrzeżu Morza Liguryjskiego, stolica prowincji Livorno (1.2);

Liwia /ˈlʲivʲja/ (pn)
Ливия
  imię żeńskie;

Liwiusz (pn)
Ливий
  imię męskie;

Lizbona /lʲizˈbɔ̃na/ (pn)
Лиссабон, Лиссабо́н
  (geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loara /lɔˈara/ (pn)
Луара
  (geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;

Loara Atlantycka (pn)
Атлантическая Луара
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Kraj Loary;

Locha (n)
Лёха
  poufała forma rosyjskiego imienia Aleksiej

Lokryda (pn)
Локрида
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji, zamieszkana przez Lokrów, rozdzielona przez Dorydę i Fokidę na trzy odrębne części;

Lombardczyk /lɔ̃mˈbarṭʧ̑ɨk/ (n)
ломбардец
  mieszkaniec Lombardii, osoba płci męskiej pochodząca z Lombardii

Lombardia /lɔ̃mˈbardʲja/ (pn)
Ломбардия
  (geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie;

Lombardka /lɔ̃mˈbartka/ (n)
ломбардка
  mieszkanka Lombardii, osoba płci żeńskiej pochodząca z Lombardii

Londyn /ˈlɔ̃ndɨ̃n/ (pn)
Лондон
  (geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Longin /ˈlɔ̃ŋʲɟĩn/ (pn)
Лонгин
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Longina (pn)
Лонгина
  imię żeńskie;

Los Angeles (pn)
Лос-Анджелес
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia;

Lotaryngia /ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Лотарингия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lotaryngia Belgijska (pn)
Бельгийская Лотарингия
  (geografia, geograficzny) kraina w Belgii, położona na południowym krańcu prowincji Luksemburg

Lotaryńczyk (n)
лотарингец
  mieszkaniec Lotaryngii

Lozanna /lɔˈzãnːa/ (pn)
Лозанна
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Lubaczówka (pn)
Любачувка
  (geografia, geograficzny) rzeka w Polsce i na Ukrainie, prawy dopływ Sanu;

Lubiercy (pn)
Люберцы
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Lubin /ˈlubʲĩn/ (pn)
Любин
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Polsce;

Lublana /luˈblãna/ (pn)
Любляна
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii;

Lublin /ˈlublʲĩn/ (pn)
Люблин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Lubelszczyzny i województwa lubelskiego;

Lubliniec /luˈblʲĩɲɛʦ̑/ (pn)
Люблинец
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w województwie śląskim;

Lubomir (pn)
Любомир
  imię męskie
  (geografia, geograficzny) szczyt w Polsce, w Beskidzie Wyspowym;

Lucerna /luˈʦ̑ɛrna/ (pn)
Люцерн
  (geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii, którego stolicą jest Lucerna (1.1);
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad Jeziorem Czterech Kantonów;

Lucjan /ˈluʦ̑ʲjãn/ (pn)
Лукиан, Люциан
  imię męskie;

Lucjusz /ˈluʦ̑ʲjuʃ/ (pn)
Лукий, Люций
  imię męskie;

Lucyfer (pn)
Люцифер, Люцифр
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Lucyn (pn)
Лудза, Люцин
  (geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, położone w historycznej Łatgalii;

Lucyna /luˈʦ̑ɨ̃na/ (pn)
Луцина, Лукина, Лукинка, Лусина, Люсина, Люцина
  imię żeńskie;

Ludmiła /ludˈmʲiwa/ (pn)
Людмила
  imię żeńskie;

Ludwik /ˈludvʲik/ (pn)
Людвиг, Луи, Луис, Льюис, Людвик, Людовик
  imię męskie;

Ludwika (pn)
Ловиса, Луиза, Луиса, Людвика, Людовика
  imię żeńskie, odpowiednik męskiego imienia Ludwik;

Luiza /luˈ<sup>j</sup>iza/ (pn)
Ловиса, Луиза, Луиса, Людвика, Людовика, Люиза
  imię żeńskie;

Luizjana (pn)
Луизиана
  (geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki;
  (historia, historyczny, historycznie) kolonia francuska w Ameryce Północnej w XVII i XVIII w.;

Lukka (pn)
Лукка
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Lukka (1.2);

Luksemburg /luˈksɛ̃mburk/ (pn)
Люксембург
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Luksemburga (1.1);

Luksor (pn)
Луксор
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Egipcie, na prawym brzegu Nilu;

Luna /ˈlũna/ (pn)
Луна
  (mitologia rzymska) bogini księżyca, utożsamiana z grecką Selene;

Luneta /lũˈnɛta/ (pn)
Телескоп
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Lupus (pn)
Луп, Лупп
  imię męskie

Lusaka /luˈsaka/ (pn)
Лусака
  (geografia, geograficzny) stolica Zambii;

Lutnia /ˈlutʲɲa/ (pn)
Лира
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Wegę; zawiera mgławicę planetarną – Pierścień; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;

Luzytania (pn)
Лузитания
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów /lvuf/ (pn)
Львов
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Lyon /lʲjɔ̃n/ (pn)
Лион
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną;

MAEA /ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa/ (acronym)
МАГАТЭ
  = Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej;

MEW (acronym)
МГЭС
  = (technologia, technika, techniczny) mała elektrownia wodna;

MFW /ɛ̃m‿ɛv‿ˈːu/ (acronym)
МВФ
  = (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Międzynarodowy Fundusz Walutowy;

MSK (acronym)
МКС
  = (astronautyka, astronautyczny) Międzynarodowa Stacja Kosmiczna;

MSM (acronym)
МСМ
  = (seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna mający kontakty seksualne z mężczyznami;

MTK /ɛ̃m‿tɛ‿ˈka/ (acronym)
МУС
  = (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) Międzynarodowy Trybunał Karny;

Macedonia /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Македония
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (historia, historyczny, historycznie) region w północnej Grecji;

Macedonia Północna (pn)
Северная Македония
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;

Macedonka /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ŋka/ (n)
македонка
  kobieta lub dziewczyna narodowości macedońskiej, obywatelka Macedonii
македонянка
  mieszkanka regionu geograficznego Macedonia

Macedończyk /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
македонец
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;
македонянин
  (geografia, geograficzny) mieszkaniec krainy historycznej podzielonej współcześnie między Grecję, Bułgarię i Republikę Macedonii
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnej Macedonii

Machaczkała /ˌmaxaʧ̑ˈkawa/ (pn)
Махачкала
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu;

Maciej /ˈmaʨ̑ɛ̇j/ (pn)
Матвей, Матфий
  imię męskie;

Madagaskar /ˌmadaˈɡaskar/ (pn)
Мадагаскар
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madagaskarczyk /ˌmadaɡaˈskarʧ̑ɨk/ (n)
мадагаскарец
  obywatel Madagaskaru

Madera /maˈdɛra/ (pn)
Мадейра
  (geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

Madonna (pn)
Мадонна
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu

Madryt /ˈmadrɨt/ (pn)
Мадрид, Мадри́д
  (geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Madziar (n)
мадьяр
  (historia, historyczny, historycznie) członek plemion ugrofińskich, które założyły państwo na obszarze dzisiejszych Węgier w IX w.
  (potocznie, potoczny) Węgier

Magadan /maˈɡadãn/ (pn)
Магадан
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Ochockim, stolica obwodu magadańskiego;

Magda /ˈmaɡda/ (pn)
Магда
  imię żeńskie;

Magdalena /ˌmaɡdaˈlɛ̃na/ (pn)
Магдалина
  imię żeńskie;

Magdeburg /maɡˈdɛburk/ (pn)
Магдебург
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Maghreb /ˈmaɡrɛp/ (n)
Магриб
  (geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Magnitogorsk (pn)
Магнитогорск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji na granicy Europy i Azji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Ural;

Magnus /ˈmaɡnus/ (pn)
Магн
  imię męskie;

Maja /ˈmaja/ (n)
майя
  (etnografia, etnograficzny) członek ludu środkowoamerykańskiego;

Maja /ˈmaja/ (pn)
Майя
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda w Plejadach, w gwiazdozbiorze Byka;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 66, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1861 r.;
  (mitologia grecka) nimfa góry Kyllene w Arkadii, jedna z Plejad; kochanka Zeusa i matka Hermesa; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Maja (1.3);
  (mitologia rzymska) bogini przyrody, utożsamiana z grecką nimfą Mają (1.1);
Мая
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Ałdanu;
Майя, Мая
  imię żeńskie;

Majkop (pn)
Майкоп
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei;

Majotta /maˈjɔtːa/ (n)
Майотта
  (geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

Makarska (pn)
Макарска
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim;

Makary /maˈkarɨ/ (pn)
Макарий
  imię męskie;

Maksencjusz (pn)
Максенций
  imię męskie;

Maksym /ˈmaksɨ̃m/ (pn)
Максим
  imię męskie;

Maksymian (pn)
Максимиан
  imię męskie;

Maksymilian /ˌmaksɨ̃ˈmʲilʲjãn/ (pn)
Максимилиан
  imię męskie;

Maksymin (pn)
Максимин
  imię męskie

Malachiasz (pn)
Малахия
  (biblijny) imię męskie;

Malarz /ˈmalaʃ/ (pn)
Живописец
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Malawi /maˈlavʲi/ (pn)
Малави
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malawijczyk /ˌmalaˈvʲijʧ̑ɨk/ (n)
малавиец
  obywatel Malawi

Malediwczyk /ˌmalɛˈdʲifʧ̑ɨk/ (n)
мальдивец
  obywatel Malediwów

Malediwka /ˌmalɛˈdʲifka/ (n)
мальдивка
  obywatelka Malediwów

Malediwy /ˌmalɛˈdʲivɨ/ (pn)
Мальдивы
  (geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja /maˈlɛzʲja/ (pn)
Малайзия
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Malezyjczyk /ˌmalɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
малайзиец
  obywatel Malezji

Malezyjka /ˌmalɛˈzɨjka/ (n)
малайзиец
  obywatelka Malezji

Malgasz (pn)
малагасиец
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec Madagaskaru

Mali /ˈmalʲi/ (pn)
Мали
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malijczyk /maˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
малиец
  obywatel Mali

Malijka /maˈlʲijka/ (n)
малийка
  obywatelka Mali

Malmö /ˈmalmɛ/ (pn)
Мальмё
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Malta /ˈmalta/ (pn)
Мальта
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maltanka /malˈtãŋka/ (n)
мальтийка
  obywatelka Malty

Maltańczyk /malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
мальтиец
  obywatel Malty

Malwina /malˈvʲĩna/ (pn)
Мальвина
  imię żeńskie o literackim pochodzeniu;

Malwiny /malˈvʲĩnɨ/ (pn)
Мальвинские острова
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;

Mama /ˈmãma/ (pn)
Мама
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; lewy dopływ Witimu;

Mamaja (pn)
Мамая
  (geografia, geograficzny) miejscowość wypoczynkowa w Rumunii, położona nad Morzem Czarnym, administracyjnie stanowiąca część Konstancy;

Mamonowo (pn)
Мамоново
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodu kaliningradzkiego w Rosji;

Mamoudzou (pn)
Мамудзу, Мамуцу
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Majotty, francuskiego departamentu zamorskiego;

Mamry (pn)
Мамры
  (geografia, geograficzny) jezioro w północno-wschodniej Polsce, na Mazurach;

Managua /ˌmãnaˈɡu<sup>w</sup>a/ (pn)
Манагуа
  (geografia, geograficzny) stolica Nikaragui;

Mandżuria /mãn͇ˈʤ̑urʲja/ (pn)
Маньчжурия
  (geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manila /mãˈɲila/ (pn)
Манила
  (geografia, geograficzny) stolica Filipin;

Mannheim (pn)
Мангейм
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Mantua (pn)
Мантуя
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii; stolica prowincji Mantua (1.2);

Manuel /mãˈnu<sup>w</sup>ɛl/ (pn)
Мануил
  imię męskie;

Manuela /ˌmãnuˈ<sup>w</sup>ɛla/ (pn)
Мануила
  imię żeńskie;

Manycz (pn)
Западный Маныч, Маныч
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej części Rosji europejskiej, lewy dopływ Donu;

Maraton (pn)
Марафон
  miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;

Marcel (pn)
Маркелл, Марцелл
  imię męskie;

Marcela (pn)
Маркелла, Марцелла
  imię żeńskie

Marceli /marˈʦ̑ɛlʲi/ (pn)
Маркел, Маркелл, Маркеллий, Марцеллий
  imię męskie;

Marcelin (pn)
Маркеллин, Марцеллин
  imię męskie

Marcelina /ˌmarʦ̑ɛˈlʲĩna/ (pn)
Маркеллина, Марцеллина
  imię żeńskie;

Marcha (pn)
Марха
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluja;

Marcin /ˈmarʲʨ̑ĩn/ (pn)
Мартин, Мартын
  imię męskie;

Marcjan (pn)
Маркиан
  imię męskie

Marcjanna (pn)
Маркиана, Маркианна
  imię żeńskie

Marek /ˈmarɛk/ (pn)
Марк
  imię męskie;

Maria /ˈmarʲja/ (pn)
Мария, Маша
  imię żeńskie;

Marian /ˈmarʲjãn/ (pn)
Мариан
  imię męskie;

Marianna /marʲˈjãnːa/ (pn)
Мариана, Марианна, Марьяна
  imię żeńskie;

Maribor (pn)
Марибор
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Słowenii, położone na północnym wschodzie kraju, nad Drawą;

Marica (pn)
Марица
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji, uchodzi do Morza Egejskiego;

Mariola (pn)
Мариола, Мариоля
  imię żeńskie;

Mariusz /ˈmarʲjuʃ/ (pn)
Марий
  imię męskie;

Marlena /marˈlɛ̃na/ (pn)
Марлена
  imię żeńskie;

Marmarosz (pn)
Марамуреш
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej części Rumunii oraz w południowej Ukrainie, położona wzdłuż rzeki Cisy;

Marna /ˈmarna/ (pn)
Марна
  (geografia, geograficzny) rzeka we Francji, prawy dopływ Sekwany;

Marneuli (pn)
Марнеули
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Gruzji, w regionie Dolna Kartlia;

Marokanka /ˌmarɔˈkãŋka/ (n)
марокканка
  obywatelka Maroka

Marokańczyk /ˌmarɔˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
марокканец
  obywatel Maroka

Maroko /maˈrɔkɔ/ (pn)
Марокко
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Mars /mars/ (pn)
Марс
  (mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem;
  (astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Marsala (pn)
Марсала
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone na zachodnim wybrzeżu Sycylii;

Marsjanin /marˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
марсианин
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Marsa

Marsjanka /marˈsʲjãŋka/ (n)
марсианка
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczna mieszkanka Marsa

Marsylia /marˈsɨlʲja/ (pn)
Марсель
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Marsylianka /ˌmarsɨˈlʲjãnka/ (pn)
Марсельеза
  francuska pieśń rewolucyjna, dziś hymn Francji;

Marta /ˈmarta/ (pn)
Марта, Марфа
  imię żeńskie;

Martyna (pn)
Мартина
  imię żeńskie;

Maryja /maˈrɨja/ (pn)
Мария
  (teologia, teologiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) Matka Boża;

Maryla /maˈrɨla/ (pn)
Мариля
  imię żeńskie;

Maryn (pn)
Марин
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Maryna /maˈrɨ̃na/ (pn)
Марина
  imię żeńskie;
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Bakałarzewo;

Marzena /maˈʒɛ̃na/ (pn)
Мажена, Марена
  imię żeńskie;

Maskat /ˈmaskat/ (pn)
Маскат
  (geografia, geograficzny) stolica Omanu;

Massachusetts (pn)
Массачусетс
  (geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Masyw Centralny (pn)
Центральный массив
  (geografia, geograficzny) wyżynno-górska kraina w środkowej i południowej Francji;

Mateusz /maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Матвей, Матфей
  imię męskie;

Matka Boska /ˈmatka ˈbɔska/ (pn)
Матерь Божия, Матерь Божья
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu

Matylda /maˈtɨlda/ (pn)
Матильда
  imię żeńskie;

Mauretania /ˌmawrɛˈtãɲja/ (pn)
Мавритания
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauretanka /ˌmawrɛˈtãŋka/ (n)
мавританка
  obywatelka Mauretanii

Mauretańczyk /ˌmawrɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
мавританец
  obywatel Mauretanii

Mauritius /mawˈrʲitʲjus/ (pn)
Маврикий
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Maurytyjczyk /ˌmawrɨˈtɨjʧ̑ɨk/ (n)
маврикиец
  obywatel Mauritiusu

Maurytyjka /ˌmawrɨˈtɨjka/ (n)
маврикийка
  obywatelka Mauritiusu

Mazar-i Szarif (pn)
Мазари-Шариф
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Afganistanie;

Mazury (pn)
Мазурия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;

Mała Newa (pn)
Малая Нева
  (geografia, geograficzny) drugie co do wielkości ramię ujściowe Newy;

Mała Newka (pn)
Малая Невка
  (geografia, geograficzny) ramię ujściowe Newy;

Mała Niedźwiedzica /ˈmawa ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Малая Медведица
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;

Małgorzata /ˌmawɡɔˈʒata/ (pn)
Маргарита
  imię żeńskie;

Małka (pn)
Малка
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Rosji europejskiej, lewy dopływ Tereku;

Małopolska /ˌmawɔˈpɔlska/ (pn)
Малая Польша
  (geografia, geograficzny) kraina na południu Polski;

Mały Aniuj (pn)
Малый Анюй
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; łącząc się z Wielkim Aniujem tworzy Aniuj

Mały Chingan (pn)
Малый Хинган
  (geografia, geograficzny) góry w północno-wschodnich Chinach i częściowo w Rosji, oddzielające Nizinę Mandżurską od doliny środkowego Amuru;

Mały Jenisej (pn)
Малый Енисей
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, jedna ze źródłowych rzek Jeniseju;

Mały Lew /ˈmawɨ ˈlɛf/ (pn)
Малый Лев
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Mały Ob (pn)
Малая Обь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zachodnia, mniejsza z dwóch odnóg rzeki Ob na odcinku między Chanty-Mansyjskiem, a Salechardem ;

Mały Pies /ˈmawɨ ˈpʲjɛs/ (pn)
Малый Пёс
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Mały Uzeń (pn)
Малый Узень
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji przeduralskiej i w północno-zachodnim Kazachstanie;

Mały Zab (pn)
Малый Заб
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Iranu i Iraku, lewy dopływ Tygrysu;

Mbabane /mbaˈbãnɛ/ (pn)
Мбабане
  stolica Suazi;

Mccheta (pn)
Мцхета
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Mccheta-Mtianetia;

Mccheta-Mtianetia (pn)
Мцхета-Мтианети
  (administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie;

Mediolan /mɛˈdʲjɔlãn/ (pn)
Милан
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Medyka (pn)
Медыка
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, na granicy z Ukrainą;

Medziugorie (pn)
Меджугорье
  (geografia, geograficzny) wieś i ośrodek kultu religijnego w Bośni i Hercegowinie, w południowej części Hercegowiny;

Megara (n)
Мегара
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w północnej części Przesmyku Korynckiego, w czasach klasycznych niezależna polis;

Megrelia (pn)
Мегрелия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji, nad Morzem Czarnym;

Megrelia-Górna Swanetia (pn)
Самегрело-Верхняя Сванетия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji;

Mekka (pn)
Мекка
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej;

Meklemburgia (pn)
Мекленбург
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, położona nad Bałtykiem, pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz;

Mekong /ˈmɛkɔ̃ŋk/ (pn)
Меконг
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk /ˈmɛksɨk/ (pn)
Мексика, Мехико
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;
Мехико
  (geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1);
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Meksyku (1.1) otaczający Meksyk (1.2);

Meksykanin /ˌmɛksɨˈkãɲĩn/ (n)
мексиканец
  obywatel Meksyku

Meksykanka /ˌmɛksɨˈkãnka/ (n)
мексиканка
  obywatelka Meksyku

Melanezja /ˌmɛlãˈnɛzʲja/ (pn)
Меланезия
  (geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melanezyjczyk (n)
меланезиец
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec Melanezji

Melanezyjka (n)
меланезийка
  (etnografia, etnograficzny) rdzenna mieszkanka Melanezji

Melania /mɛˈlãɲja/ (pn)
Маланья, Мелания
  imię żeńskie;

Melchior /ˈmɛlxʲjɔr/ (pn)
Мельхиор
  imię męskie;

Melchizedek (pn)
Мелхиседек
  (biblijny) imię męskie;

Melpomena /ˌmɛlpɔ̃ˈmɛ̃na/ (pn)
Мельпомена
  (mitologia grecka) muza tragedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Meluzyna (pn)
Мелюзина
  (mitologia, mitologiczny) (książkowy) postać z literatury średniowiecznej i mitów, pół-kobieta, pół-ryba;

Memfis /ˈmɛ̃w̃fʲis/ (pn)
Мемфис
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z najważniejszych miast starożytnego Egiptu;

Mercedes /mɛrˈʦ̑ɛdɛs/ (pn)
Мерседес
  marka samochodu produkowanego przez Daimler-Benz i Daimler AG;

Merkurianin /ˌmɛrkurʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
меркурианец
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Merkurego

Merkurianka /ˌmɛrkurʲˈjãnka/ (n)
меркурианка
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczna mieszkanka Merkurego

Merkury /mɛrˈkurɨ/ (pn)
Меркурий
  (mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
  (astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mesenia (pn)
Месиния
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina na południowo-wschodnim Peloponezie, z historycznym ośrodkiem w Mesini

Mesyna (pn)
Мессина
  (geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Metody /mɛˈtɔdɨ/ (pn)
Мефодий
  imię męskie;

Mezeń (pn)
Мезень
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego;
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim;

Mezopotamia /ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja/ (pn)
Месопотамия, Междуречье
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami /maˈjãmʲi/ (pn)
Майами
  (geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Miass (pn)
Миасс
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji prawy dopływ Isetu, przepływa przez Baszkirię oraz obwody czelabiński i kurgański;

Michalina /ˌmʲixaˈlʲĩna/ (pn)
Михалина
  imię żeńskie;

Michał /ˈmʲixaw/ (pn)
Михаил
  imię męskie;

Micheasz (pn)
Михей
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Michigan (pn)
Мичиган
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący na Środkowym Zachodzie, w regionie Wielkich Jezior;

Miczuryńsk (pn)
Мичуринск
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Rosji, w obwodzie tambowskim;

Mieczysław /mʲjɛˈʧ̑ɨswaf/ (pn)
Мечислав
  imię męskie;

Mieczysława /ˌmʲjɛʧ̑ɨˈswava/ (pn)
Мечислава
  imię żeńskie;

Miednoje (pn)
Медное
  (geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie twerskim, w rejonie kalinińskim, jedno z miejsc, gdzie dokonywano zbrodni katyńskiej;

Miedwiedica (pn)
Медведица
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) lewy dopływ Donu mający swe źródła w obwodzie saratowskim;

Mielec /ˈmʲjɛlɛʦ̑/ (pn)
Мелец
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Mielno (pn)
Мельно
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa miasta w województwie zachodniopomorskim oraz licznych wsi w Polsce;

Mieszko /ˈmʲjɛʃkɔ/ (pn)
Мешко
  imię męskie;

Mikołaj /mʲiˈkɔwaj/ (pn)
Николай
  imię męskie;

Mikronezja /ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Микронезия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
  (geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Mikronezyjczyk /ˌmʲikrɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
микронезиец
  mieszkaniec Mikronezji

Mikronezyjka /ˌmʲikrɔ̃nɛˈzɨjka/ (n)
микронезийка
  mieszkanka Mikronezji

Mikroskop /mʲiˈkrɔskɔp/ (pn)
Микроскоп
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Milena /mʲiˈlɛ̃na/ (pn)
Милена
  imię żeńskie;

Milicja Obywatelska (pn)
Гражданская милиция
  (historia, historyczny, historycznie) (administracja) polska główna formacja policyjna w latach 1944-1990;

Mineralne Wody (pn)
Минеральные Воды
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;

Minerwa /mʲĩˈnɛrva/ (pn)
Минерва
  (mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną;

Mingeczaur (pn)
Мингечевир
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Azerbejdżanie;

Minusińsk (pn)
Минусинск
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Jenisejem;

Mira /ˈmʲira/ (pn)
Мира
  imię żeńskie;

Miriam /ˈmʲirʲjãm/ (pn)
Мариам, Мириам
  imię żeńskie;

Mirny (pn)
Мирный
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto zamknięte w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego;

Mirosław /mʲiˈrɔswaf/ (pn)
Мирослав
  imię męskie;

Mirosława /ˌmʲirɔˈswava/ (pn)
Мирослава
  imię żeńskie;

Missisipi /ˌmʲisʲiˈsʲipʲi/ (pn)
Миссисипи
  (geografia, geograficzny) rzeka w USA;
  (geografia, geograficzny) stan w południowej części Stanów Zjednoczonych;

Missouri /mʲiˈzurʲi/ (pn)
Миссури
  (administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi;

Mistra (pn)
Мистра
  (geografia, geograficzny) ufortyfikowane miasto bizantyjskie w Grecji;

Mizuńka (pn)
Мизунка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez rejon doliński obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, lewy dopływ Świcy;

Miąsowa /mjɔ̃ˈsɔva/ (pn)
Мёнсова
  (geografia, geograficzny) wieś w południowej części Polski;

Międzynarodowy Dzień Kobiet /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈkɔbʲjɛt/ (pn)
Международный женский день, восьмое марта
  coroczne święto obchodzone 8 marca jako wyraz szacunku dla kobiet;

Międzyrzec Podlaski /mʲjɛ̃nˈʣ̑ɨʒɛʦ̑ pɔdˈlasʲci/ (pn)
Мендзыжец-Подляски
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Miłosz /ˈmʲiwɔʃ/ (pn)
Милош
  imię męskie;

Miłosława (pn)
Милослава
  imię żeńskie;

Miłość (pn)
Любовь
  imię żeńskie;

Mińsk /mʲĩj̃sk/ (pn)
Минск
  (geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Mjanma (pn)
Мьянма
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Południowej Azji, Birma;

Modena /mɔˈdɛ̃na/ (pn)
Модена
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Modest /ˈmɔdɛst/ (pn)
Модест
  imię męskie;

Moguncja /mɔˈɡũnʦ̑ʲja/ (pn)
Майнц
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem;

Mohacz (pn)
Мохач
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Węgrzech, nad Dunajem;

Mohikanin (n)
могиканин
  (etnografia, etnograficzny) członek indiańskiego plemienia z Ameryki Północnej;

Mohylew (pn)
Могилёв
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, siedziba administracyjna rejonu mohylewskiego;

Mojero (pn)
Мойеро
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kraju Krasnodarskim, prawy dopływ Kotuja

Mojżesz /ˈmɔjʒɛʃ/ (pn)
Моисей
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
  imię męskie;

Mokotów (pn)
Мокотув
  (geografia, geograficzny) dzielnica Warszawy;

Moksza (pn)
Мокша
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Oki;

Moma (pn)
Мома
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Indygirki;

Monachium /mɔ̃ˈnaxʲjũm/ (pn)
Мюнхен
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monako /mɔ̃ˈnakɔ/ (pn)
Монако
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia /mɔ̃ŋˈɡɔlʲja/ (pn)
Монголия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Mongoł /ˈmɔ̃ŋɡɔw/ (n)
монгол
  obywatel Mongolii, członek nacji mongolskiej

Mongołka /mɔ̃ŋˈɡɔwka/ (n)
монголка
  kobieta narodowości mongolskiej, obywatelka Mongolii

Monika /mɔ̃ˈɲika/ (pn)
Моника
  imię żeńskie;

Monrovia /mɔ̃nˈrɔvʲja/ (pn)
Монровия
  (geografia, geograficzny) stolica Liberii;

Montana /mɔ̃nˈtãna/ (pn)
Монтана
  (geografia, geograficzny) (administracja) obwód administracyjny w Bułgarii
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Helena;
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii

Montevideo /ˌmɔ̃ntɛvʲiˈdɛɔ/ (pn)
Монтевидео
  (geografia, geograficzny) stolica Urugwaju;

Montpellier (pn)
Монпелье
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Francji, w regionie Oksytania;

Montserrat (pn)
Монтсеррат
  (geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Monza (pn)
Монца
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w Lombardii;

Moorea (pn)
Муреа
  (geografia, geograficzny) wyspa wulkaniczna wchodząca w skład Polinezji Francuskiej;

Morawa Południowa (pn)
Южная Морава
  (geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, łącząc się z Morawą Zachodnią w środkowej Serbii, tworzy Morawę;

Morawa Zachodnia (pn)
Западная Морава
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, łącząc się z Morawą Południową tworzy Morawę;

Morawy /mɔˈravɨ/ (pn)
Моравия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

Mordwinka (n)
мордвинка, мордовка
  członkini narodu Mordwinów

Morfeusz /mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Морфей
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach;

Moria (pn)
Мориа
  (biblijny) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie, występującego w Starym Testamencie jako miejsce ofiary Abrahama

Morze Adriatyckie /ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Адриатическое море
  (geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Alandzkie (pn)
Аландское море
  (geografia, geograficzny) niewielki akwen między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;

Morze Andamańskie (pn)
Андаманское море
  (geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone w części północno-wschodniej Oceanu Indyjskiego na południowy wschód od Zatoki Bengalskiej, pomiędzy Półwyspem Indochińskim a wyspami: Nikobarami, Andamanami i Sumatrą;

Morze Arabskie /ˈmɔʒɛ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
Аравийское море
  (geografia, geograficzny) otwarte morze w północnej części Oceanu Indyjskiego;

Morze Azowskie /ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ/ (pn)
Азовское море
  (geografia, geograficzny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Balearskie (pn)
Балеарское море
  (geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, położone między wybrzeżem Półwyspu Iberyjskiego a Balearami;

Morze Barentsa /ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa/ (pn)
Баренцево море
  (geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym;

Morze Bałtyckie /ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Балтийское море
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Beringa (pn)
Берингово море
  (geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;

Morze Białe /ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ/ (pn)
Белое море
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Czarne /ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ/ (pn)
Чёрное море
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone /ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ/ (pn)
Красное море
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Irlandzkie /ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Ирландское море
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Japońskie (pn)
Японское море
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją;

Morze Jońskie /ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Ионическое море
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;

Morze Karaibskie /ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ/ (pn)
Карибское море
  (geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Karskie (pn)
Карское море
  (geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej;

Morze Kaspijskie /ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ/ (pn)
Каспийское море, Каспи́йское мо́ре
  (geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Kreteńskie (pn)
Критское море
  (geografia, geograficzny) morze w południowej części Morza Egejskiego, na północ od Krety;

Morze Martwe /ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ/ (pn)
Мёртвое море, Мёртвое мо́ре
  (geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;

Morze Mirtejskie (pn)
Миртойское море
  (geografia, geograficzny) morze w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, między archipelagiem Cyklad a półwyspem Peloponez;

Morze Ochockie /ˈmɔʒɛ ɔˈxɔʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Охотское море
  (geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Peczorskie (pn)
Печорское море
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone na południe od Nowej Ziemi;

Morze Południowochińskie /ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ/ (pn)
Южно-Китайское море
  (geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne /ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
Северное море
  (geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Trackie (pn)
Фракийское море
  (geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji;

Morze Tyrreńskie /ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Тирренское море
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Wschodniochińskie (pn)
Восточно-Китайское море
  (geografia, geograficzny) morze położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego, na południe od Morza Żółtego, między wybrzeżem chińskim a wyspami Riukiu; z Morzem Południowochińskim łączy je Cieśnina Tajwańska;

Morze Wschodniosyberyjskie (pn)
Восточно-Сибирское море
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla;

Morze Łaptiewów (pn)
Море Лаптевых
  (geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich;

Morze Śródziemne /ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ/ (pn)
Средиземное море
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte /ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ/ (pn)
Жёлтое море
  (geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskal (n)
москаль
  (dawniej, dawny) Rosjanin

Moskwa /ˈmɔskfa/ (pn)
Москва
  (geografia, geograficzny) stolica Rosji;
  (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Oki;

Mosul (pn)
Мосул
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku, nad Tygrysem;

Motława (pn)
Мотлава
  (geografia, geograficzny) rzeka w województwie pomorskim, dopływ Martwej Wisły;

Mount Everest (pn)
Эверест
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Mowgli (pn)
Маугли
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię męskie, bohater serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;

Mozambijczyk /ˌmɔzãmˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
мозамбикец
  obywatel Mozambiku

Mozambijka /ˌmɔzãmˈbʲijka/ (n)
мозамбичка
  obywatelka Mozambiku

Mozambik /mɔˈzãmbʲik/ (pn)
Мозамбик
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawia /mɔwˈdavʲja/ (pn)
Молдавия, Молдова
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mołdawianin /ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
молдаванин
  obywatel Mołdawii

Mołdawianka /ˌmɔwdaˈvʲjãŋka/ (n)
молдаванка
  obywatelka Mołdawii

Mołoga (pn)
Молога
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim;

Msta (pn)
Мста
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie obwodów nowogrodzkiego i twerskiego, uchodzi do jeziora Ilmen;

Mucha /ˈmuxa/ (pn)
Муха
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Mukaczewo (pn)
Мукачево
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Mulat /ˈmulat/ (n)
мулат
  (antropologia, antropologiczny) mieszaniec białej i czarnej rasy człowieka;

Muna (pn)
Муна
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Leny;

Murmańsk /ˈmurmãj̃sk/ (pn)
Мурманск
  (geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego;

Murom (pn)
Муром
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką;

Murzyn /ˈmuʒɨ̃n/ (n)
негр
  (etnografia, etnograficzny) człowiek czarnoskóry

Murzynka /muˈʒɨ̃nka/ (n)
негритянка
  ciemnoskóra kobieta

Myszka Miki /ˈmɨʃka ˈmʲici/ (pn)
Микки Маус
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

Myzja (pn)
Мизия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w północno-zachodniej Azji Mniejszej nad Propontydą, graniczyła od wschodu z Frygią a od południa z Lidią;

Myślibórz /mɨɕˈlʲibuʃ/ (pn)
Мыслибуж
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Mścisław (pn)
Мстислав
  imię męskie;

Mścisława (pn)
Мстислава
  imię żeńskie;

NASA (n)
НАСА
  (administracja) (astronautyka, astronautyczny) amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, zajmująca się planowaniem, koordynacją i realizacją badań nad kosmosem;

NATO /ˈnatɔ/ (acronym)
НАТО, НА́ТО
  Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

NKWD /ˌɛ̃ŋ‿ka‿vu‿ˈdɛ/ (acronym)
НКВД
  = Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR;

NLPZ (acronym)
НПВП, НПВС, НСПВП
  = (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny;

NOL (acronym)
НЛО
  = niezidentyfikowany obiekt latający

NRD /ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ/ (acronym)
ГДР
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

Nabierieżnyje Czełny (pn)
Набережные Челны
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone nad Kamą;

Nablus /ˈnablus/ (pn)
Наблус
  (geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Nabuchodonozor /ˌnabuxɔdɔ̃ˈnɔzɔr/ (pn)
Навуходоносор
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) imiona czterech władców Babilonii

Nachiczewan (pn)
Нахичевань
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Azerbejdżanie;

Nachodka (pn)
Находка
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;

Naddnieprze (pn)
Поднепровье
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w dorzeczu Dniepru;

Naddniestrzanin (n)
приднестровец
  mieszkaniec Naddniestrza

Naddniestrzańska Republika Mołdawska (pn)
Приднестровская Молдавская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Naddniestrza;

Naddniestrze /nadˈdʲɲɛsṭʃɛ/ (pn)
Приднестровье, Приднестро́вье
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadrenia Północna-Westfalia (pn)
Северный Рейн-Вестфалия
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadrenia-Palatynat /ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat/ (pn)
Рейнланд-Пфальц
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Nadym (pn)
Надым
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej Syberii, wpada do Zatoki Obskiej;

Nadzieja /naˈʥ̑ɛ̇ja/ (pn)
Надежда
  imię żeńskie;

Nagoja (pn)
Нагоя
  (geografia, geograficzny) (administracja) japońskie miasto w południowej części wyspy Honsiu;

Nahum (pn)
Наум
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię męskie;

Nairobi /ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi/ (pn)
Найроби
  (geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Nakło (pn)
Накло
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim;

Nakło nad Notecią /ˈnakwɔ ˌnad‿nɔˈtɛʨ̑ɔ̃w̃/ (pn)
Накло-над-Нотецён
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim;

Nalczyk (pn)
Нальчик
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;

Namangan (pn)
Наманган
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego;

Namibia /nãˈmʲibʲja/ (pn)
Намибия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Namibijczyk /ˌnãmʲiˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
намибиец
  obywatel Namibii

Namibijka /ˌnãmʲiˈbʲijka/ (n)
намибийка
  obywatelka Namibii

Nankin /ˈnãŋʲcĩn/ (pn)
Нанкин
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica;

Nanning (pn)
Наньнин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowych Chinach, ośrodek administracyjny regionu autonomicznego Kuangsi;

Nantes (pn)
Нант
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;

Napoleon /ˌnapɔˈlɛɔ̃n/ (pn)
Наполеон
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Narbona (pn)
Нарбонна
  (geografia, geograficzny) miejscowość we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude;

Narew /ˈnarɛf/ (pn)
Нарев
  (geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Wisły;

Narjan-Mar /ˈnarʲjãn ˈmar/ (pn)
Нарьян-Мар
  (geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;

Narwa (pn)
Нарва
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);

Narwik (pn)
Нарвик
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Norwegii, położone za kołem podbiegunowym;

Naryn (pn)
Нарын
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Kara-darią tworzy Syr-darię;

Natalia /naˈtalʲja/ (pn)
Наталия, Наталья
  imię żeńskie;

Natalis (pn)
Наталий
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Natan (pn)
Нафан
  imię męskie;

Natanael /ˌnatãˈnaɛl/ (pn)
Нафанаил
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion biblijnych;

Natangia (pn)
Натанги
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obejmująca w ziemie między Łyną a Pregołą, zamieszkana przez plemię Natangów;

Natasza /naˈtaʃa/ (pn)
Наташа
  imię żeńskie;

Nawakszut /naˈvakʃut/ (pn)
Нуакшот
  (geografia, geograficzny) stolica Mauretanii;

Nawarra /naˈvarːa/ (pn)
Наварра
  (geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;

Nazaret /naˈzarɛt/ (pn)
Назарет
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Izraelu;

Nazrań (pn)
Назрань
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Inguszetii;

Neapol /nɛˈapɔl/ (pn)
Неаполь
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nebraska /nɛˈbraska/ (pn)
Небраска
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha;

Neftali (pn)
Неффалим
  imię męskie;

Nehemiasz (pn)
Неемия
  (biblijny) imię męskie

Nejwa (pn)
Нейва
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w połączeniu z rzeką Rież tworzy Nicę;

Neos Kosmos (n)
Неос Космос
  (geografia, geograficzny) nazwa jednej z dzielnic Aten ((dosłownie) Nowy Świat)

Nepal /ˈnɛpal/ (pn)
Непал
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Nepalczyk /nɛˈpalʧ̑ɨk/ (n)
непалец
  obywatel Nepalu

Nepalka /nɛˈpalka/ (n)
непалка
  obywatelka Nepalu

Neptun /ˈnɛptũn/ (pn)
Нептун
  (mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem;
  (astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego;

Nercza (pn)
Нерча
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki;

Nerczyńsk (pn)
Нерчинск
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, w Kraju Zabajkalskim, nad Nerczą;

Nestor /ˈnɛstɔr/ (pn)
Нестор
  imię męskie;

Nevers (pn)
Невер
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w Burgundii, nad Loarą;

Newa (pn)
Нева
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, wypływająca z jeziora Ładoga i uchodząca do Zatoki Fińskiej;

Newel (pn)
Невель
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel;

Nica (pn)
Ница
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Tury;

Nicea /ɲiˈʦ̑ɛa/ (pn)
Ницца
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niczława (pn)
Ничлава
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Nida (pn)
Нида
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Polsce;

Niderlandy /ˌɲidɛrˈlãndɨ/ (pn)
Нидерланды
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna składająca się z ziem nad Morzem Północnym, nad rzekami: Renem, Mozą, Skaldą i Emsem, obecnie podzielona między Holandię, Belgię, Luksemburg oraz w niewielkiej części Francję i Niemcy;

Niebieska Jerozolima (pn)
Небесный Иерусалим
  (peryfrastyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nowotestamentowy Kościół Chrystusa
  (peryfrastyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starotestamentowe niebo, zwłaszcza w odniesieniu do czasów ostatecznych

Nieftiejugansk (pn)
Нефтеюганск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Nieman (pn)
Неман
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim;

Niemcy /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ/ (pn)
Германия, Герма́ния
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;
немец
  naród niemiecki

Niemcy Wschodnie /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ ˈfsxɔdʲɲɛ/ (pn)
Восточная Германия
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna, państwo istniejące w latach 1949-1990

Niemcy Zachodnie /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ zaˈxɔdʲɲɛ/ (pn)
Западная Германия
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec w latach 1949-1990;

Niemen /ˈɲɛ̃mɛ̃n/ (pn)
Неман
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Białoruś, Litwę i Rosję;

Niemiec /ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
немец
  człowiek narodowości niemieckiej
  (potocznie, potoczny) mieszkaniec Niemiec
  obywatel Niemiec

Niemiecka Republika Demokratyczna /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na/ (pn)
Германская Демократическая Республика
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka /ˈɲɛ̃mka/ (n)
немка
  kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Nieniec (pn)
ненец
  przedstawiciel ludu samojedzkiego, zamieszkującego północno-zachodnią Syberię

Nieniecki Okręg Autonomiczny /ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (pn)
Ненецкий автономный округ
  (geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią obwodu archangielskiego;

Nienka (pn)
ненка
  przedstawicielka ludu samojedzkiego, zamieszkującego północno-zachodnią Syberię

Nieriungri (pn)
Нерюнгри
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji;

Nierl (pn)
Нерль
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Niestierow (pn)
Нестеров
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Nigeryjczyk /ˌɲiɡɛˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
нигериец
  obywatel Nigerii

Nigeryjka /ˌɲiɡɛˈrɨjka/ (n)
нигерийка
  obywatelka Nigerii

Nikaragua /ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a/ (pn)
Никарагуа
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;
  (geografia, geograficzny) jezioro w południowej Nikaragui (1.1), największe jezioro w Ameryce Środkowej;

Nikaraguańczyk /ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
никарагуанец
  obywatel Nikaragui

Nikifor /ɲiˈcifɔr/ (pn)
Никифор
  imię męskie;

Nikodem /ɲiˈkɔdɛ̃m/ (pn)
Никодим
  imię męskie;

Nikola (pn)
Николая
  imię żeńskie

Nikozja /ɲiˈkɔzʲja/ (pn)
Никозия
  (geografia, geograficzny) stolica Cypru;

Nikołajewsk (pn)
Николаевск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Rosji w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;

Nikołajewsk nad Amurem (pn)
Николаевск-на-Амуре
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, port nad Amurem;

Nil /ɲil/ (pn)
Нил
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;
Ниль
  (geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, przepływająca przez miasto Kolbuszowa w województwie podkarpackim;
Нил
  imię męskie;

Nina /ˈɲĩna/ (pn)
Нина
  imię żeńskie;

Niniwa (pn)
Ниневия
  (starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Niskie Taury (pn)
Низкий Тауэрн
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, leżące w środkowej Austrii, część Alp Centralnych;

Niszawa (pn)
Нишава
  (geografia, geograficzny) rzeka w Serbii i Bułgarii mająca źródła w Starej Płaninie i uchodząca do Morawy Południowej;

Niue /ˈɲu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Ниуэ
  (geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii

Niukża (pn)
Нюкжа
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim i amurskim; prawy dopływ Olokmy;

Niwa (pn)
Нива
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie murmańskim Rosji, uchodząca do Kandałakszy;

Nix /ɲiks/ (pn)
Никс, Никта
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Niżniaja Sałda (pn)
Нижняя Салда
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim;

Niżniekamsk (pn)
Нижнекамск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, nad Kamą;

Niżniewartowsk (pn)
Нижневартовск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone i port nad Obem położone w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim;

Niżny Nowogród (pn)
Нижний Новгород
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;

Niżny Tagił (pn)
Нижний Тагил
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, nad Tagiłem;

Noe /ˈnɔɛ/ (pn)
Ной
  (biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Nogińsk (pn)
Ногинск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Klaźmą;

Normandczyk (n)
нормандец
  mężczyzna z Normandii

Normandia /nɔrˈmãndʲja/ (pn)
Нормандия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Normandka (n)
нормандка
  kobieta z Normandii

Norweg /ˈnɔrvɛk/ (n)
норвежец
  człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia /nɔrˈvɛɟja/ (pn)
Норвегия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norweżka /nɔrˈvɛʃka/ (n)
норвежка
  kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii

Norylsk /ˈnɔrɨlsk/ (pn)
Норильск
  (geografia, geograficzny) miasto w Kraju Krasnojarskim Federacji Rosyjskiej, leżące poza kołem podbiegunowym;

Norymberga /ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa/ (pn)
Нюрнберг
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, położone we Frankonii;

Nosferatu (n)
Носферату
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię jednego z legendarnych wampirów, postaci literackiej i filmowej

Noszowice (pn)
Ношовице
  (geografia, geograficzny) gmina w Czechach;

Noteć /ˈnɔtɛʨ̑/ (pn)
Нотец
  (geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Polsce, prawy dopływ Warty;

Nowa Fundlandia /ˈnɔva fũnˈdlãndʲja/ (pn)
Ньюфаундленд
  (geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;

Nowa Gwinea /ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Новая Гвинея
  (geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Holandia /ˈnɔva xɔˈlãndʲja/ (pn)
Новая Голландия
  (geografia, geograficzny) sztuczna wyspa w Petersburgu;
Новые Нидерланды
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna kolonia holenderska w Ameryce Północnej u ujścia rzeki Hudson, na terenie obecnego Nowego Jorku;

Nowa Kaledonia /ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Новая Каледония
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Pregoła (pn)
Новая Преголя
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) północna odnoga rzeki Pregoły, na odcinku między wsią Ozierki, a Kaliningradem;

Nowa Szkocja /ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
Новая Шотландия
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Sól /ˈnɔva ˈsul/ (pn)
Нова-Суль
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Nowa Zelandia /ˈnɔva zɛˈlãndʲja/ (pn)
Новая Зеландия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Nowa Ziemia (pn)
Новая Земля
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Arktycznym między Morzem Barentsa a Morzem Karskim:

Nowa Ładoga (pn)
Новая Ладога
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad Zatoką Wołchowską jeziora Ładoga;

Nowe Delhi /ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi/ (pn)
Нью-Дели
  (geografia, geograficzny) stolica Indii;

Nowoczerkask (pn)
Новочеркасск
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim;

Nowogród Wielki (pn)
Великий Новгород, Новгород
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Rosji nad rzeką Wołchow, stolica obwodu nowogrodzkiego, w średniowieczu stolica Republiki Nowogrodzkiej;

Nowogródek (pn)
Новогрудок
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim;

Nowokubańsk (pn)
Новокубанск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad rzeką Kubań;

Nowokuźnieck (pn)
Новокузнецк
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;

Noworosja (n)
Новороссия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;

Noworosyjsk (pn)
Новороссийск
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym;

Nowosybirsk /ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk/ (pn)
Новосибирск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem;

Nowoszachtyńsk (pn)
Новошахтинск
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, w obwodzie rostowskim;

Nowozelandczyk /ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
новозеландец
  obywatel Nowej Zelandii

Nowozelandka /ˌnɔvɔzɛˈlãntka/ (n)
новозеландка
  obywatelka Nowej Zelandii

Nowy Aton (pn)
Новый Афон
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego;

Nowy Jork /ˈnɔvɨ ˈjɔrk/ (pn)
Нью-Йорк
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;

Nowy Meksyk /ˈnɔvɨ ˈmɛksɨk/ (pn)
Нью-Мексико
  (administracja) (geografia, geograficzny) stan na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Orlean /ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn/ (pn)
Новый Орлеан
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Nowy Rok /ˈnɔvɨ ˈrɔk/ (n)
Новый год
  święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Sad (pn)
Нови-Сад
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Serbii;

Nowy Sącz /ˈnɔvɨ ˈsɔ̃n͇ʧ̑/ (pn)
Новы-Сонч
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce;

Nowy Testament /ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Новый Завет
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;

Nowy Urengoj (pn)
Новый Уренгой
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym;

Nubia /ˈnubʲja/ (pn)
Нубия
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Nubijczyk (n)
нубиец
  mieszkaniec Nubii

Nubijka (n)
нубийка
  mieszkanka Nubii

Nukus (pn)
Нукус
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Uzbekistanie, na prawym brzegu Amu-darii, na zachodnim skraju pustyni Kyzył-kum;

Numea (pn)
Нумеа
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Nowej Kaledonii, terytorium zależnego Francji;

Nuuk (pn)
Нуук
  (geografia, geograficzny) stolica Grenlandii;

Nyks /nɨks/ (pn)
Нюкта
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy;

OB (acronym)
СОЭ
  = (medycyna, medyczny) odczyn Biernackiego ((rzadki, rzadko używany) opad Biernackiego);

OIOM /ˈɔjɔ̃m/ (acronym)
ОРИТ
  = (medycyna, medyczny) oddział intensywnej opieki medycznej

ONZ /ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt/ (acronym)
ООН
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

Oakland (n)
Окленд
  (geografia, geograficzny) miasto leżące w północnej części Kalifornii;

Ob /ɔp/ (pn)
Обь
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie nowosybirskim;

Obdorsk (pn)
Обдорск
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Salechard (nazwa oficjalna do 1933 roku);

Obnińsk (pn)
Обнинск
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie kałuskim, nad Protwą;

Obwa (pn)
Обва
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, prawy dopływ Kamy

Ocean Arktyczny /ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ/ (pn)
Северный Ледовитый океан
  (geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki /ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (pn)
Атлантический океан
  (geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski /ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci/ (pn)
Индийский океан
  (geografia, geograficzny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Południowy /ɔˈʦ̑ɛãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Южный океан
  (geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Spokojny /ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ/ (pn)
Тихий океан
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania /ˌɔʦ̑ɛˈãɲja/ (n)
Океания
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Ochock (pn)
Охотск
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, port nad Morzem Ochockim;

Oczamczyra (pn)
Очамчира
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Czarnym, położone na wybrzeżu Abchazji;

Odessa (pn)
Одесса
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odra /ˈɔdra/ (pn)
Одра, Одер
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, Polsce i Niemczech;

Odys (pn)
Одис, Одисс
  (mitologia grecka) imię mitycznego króla Itaki, głównej postaci Odysei Homera;
  imię męskie

Odyseja /ˌɔdɨˈsɛja/ (pn)
Одиссея
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi;
  imię żeńskie

Odyseusz /ˌɔdɨˈsɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Одиссей
  (mitologia grecka) imię mitycznego króla Itaki, głównej postaci Odysei Homera;
  imię męskie

Ohio /ɔˈxajɔ/ (n)
Огайо
  (geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1);

Ohio /ɔˈxajɔ/ (pn)
Огайо
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;

Oise (pn)
Уаза
  (geografia, geograficzny) (geografia, geograficzny) departament w północnej Francji;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Belgii i północnej Francji, prawy dopływ Sekwany;

Ojmiakon (pn)
Оймякон
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką;

Oka (pn)
Ока
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Wołgi;

Okcydent /ɔkˈʦ̑ɨdɛ̃nt/ (n)
Запад, западный страна
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) Zachód, ogólne określenie krajów zachodnich

Okinawa (pn)
Окинава
  (geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Riukiu na Oceanie Spokojnym;

Oklahoma /ˌɔklaˈxɔ̃ma/ (pn)
Оклахома
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;

Okręg Koriacki (pn)
Корякский округ
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Koriacji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Oksford /ˈɔksfɔrt/ (pn)
Оксфорд
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire;

Oksytania (pn)
Окситания
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowej Francji, jego stolicą jest Tuluza;

Oktant /ˈɔktãnt/ (pn)
Октант
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Oktawia (pn)
Октавия
  imię żeńskie;

Oktawian /ɔkˈtavʲjãn/ (pn)
Октавиан
  imię męskie;

Oktawiusz /ɔkˈtavʲjuʃ/ (pn)
Октавий
  imię męskie;

Oktiabrskij (pn)
Октябрьский
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich;

Olaf /ˈɔlaf/ (pn)
Олаф
  imię męskie;

Olandia /ɔˈlãndʲja/ (pn)
Эланд
  (geografia, geograficzny) szwedzka wyspa na Morzu Bałtyckim;

Oleczek (pn)
Саша
  (zdrobniale) od: Aleksander

Oleg /ˈɔlɛk/ (pn)
Олег
  imię męskie;

Olek /ˈɔlɛk/ (pn)
Алик, Саня, Саша, Шура
  imię męskie (zdrobniale) od: Aleksander

Oleniok (pn)
Оленёк
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim i Jakucji, uchodząca do Morza Łaptiewów;

Olga /ˈɔlɡa/ (pn)
Ольга
  imię żeńskie;

Olgierd /ˈɔlʲɟɛrt/ (pn)
Ольгерд
  imię męskie;

Olimp /ˈɔlʲĩmp/ (pn)
Олимп
  (geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas;
  (mitologia grecka) legendarna siedziba głównych bogów greckich

Olimpia /ɔˈlʲĩmpʲja/ (pn)
Олимпия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;
  imię żeńskie;

Olita /ɔˈlʲita/ (pn)
Алитус, Олита
  (geografia, geograficzny) miasto na Litwie nad Niemnem;

Oliwer /ɔˈlʲivɛr/ (pn)
Оливер
  imię męskie;

Oliwia /ɔˈlʲivʲja/ (pn)
Оливия
  imię żeńskie;

Oliwier /ɔˈlʲivjɛr/ (pn)
Оливер
  imię męskie

Olokma (pn)
Олёкма
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim, amurskim i Jakucji; prawy dopływ Leny;

Olza (pn)
Олше, Ольза
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach i Polsce;

Om (pn)
Омь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Irtysza;

Oman /ˈɔ̃mãn/ (pn)
Оман
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omet (pn)
Стоговка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Polsce i w obwodzie kaliningradzkim Rosji, prawy dopływ Łyny;

Omołoj (pn)
Омолой
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, uchodzi do Morza Łaptiewów;

Omołon (pn)
Омолон
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy;

Omsk (pn)
Омск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Onega (pn)
Онега
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;
  (geografia, geograficzny) rzeka na północy europejskiej części Rosji;
Онежское озеро
  (geografia, geograficzny) jezioro w północno-zachodniej Rosji;

Onon (pn)
Онон
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Mongolii i Rosji, po połączeniu z Ingodą tworzy Szyłkę;

Ontario /ɔ̃nˈtarʲjɔ/ (pn)
Онтарио
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Onufry /ɔ̃ˈnufrɨ/ (pn)
Онуфрий
  imię męskie;

Opatów (pn)
Опатув
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim;

Opawa /ɔˈpava/ (pn)
Опава
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Czechach;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach i Polsce, lewy dopływ Odry;

Opole /ɔˈpɔlɛ/ (pn)
Ополе
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie na południowej Polsce;
Ополье
  (geografia, geograficzny) wyżyna na zachodniej Ukrainie, część Wyżyny Podolskiej;

Optat (pn)
Оптат
  imię męskie

Opór (pn)
Опир
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Stryja;

Or (pn)
Орь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i wschodniej Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Uralu w zlewisku Morza Kaspijskiego;

Orenburg (pn)
Оренбург
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;

Oressa (pn)
Оресса
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mińskim i homelskim Białorusi, prawy dopływ Ptyczy;

Orest (pn)
Орест
  imię męskie;

Organizacja Narodów Zjednoczonych /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx/ (pn)
Организация Объединённых Наций
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ/ (pn)
Организация Североатлантического договора
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Orgiejów (pn)
Орхей
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Mołdawii;

Orinoko (n)
Ориноко
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;

Orion /ˈɔrʲjɔ̃n/ (pn)
Орион
  (mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Orkus (pn)
Оркус
  (mitologia rzymska) demon śmierci z mitologii Starożytnego Rzymu;
Орк
  (astronomia, astronomiczny) duża planetoida transneptunowa obiegająca Słońce w pasie Kuipera;

Orlando (pn)
Орландо
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miast w USA

Orlean (pn)
Орлеан
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

Orleania (pn)
Орлеане
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Regionie Centralnym we Francji, położona w dolinie Loary, jej głównym ośrodkiem jest Orlean;

Ormianin /ɔrˈmʲjä̃ɲĩn/ (pn)
армянин
  osoba narodowości ormiańskiej

Ormianka (n)
армянка
  (etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości ormiańskiej

Orog nuur (pn)
Орог-Нур
  (geografia, geograficzny) jezioro w Mongolii;

Orsk (pn)
Орск
  (geografia, geograficzny) miasto na wschodzie europejskiej części Rosji, w obwodzie orenburskim, w południowej części Uralu, nad rzeką Ural;

Orszowa (pn)
Оршова
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii nad Dunajem;

Orzeł /ˈɔʒɛw/ (pn)
Орёл
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Oką;

Osaka /ɔˈsaka/ (pn)
Осака
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Osetia (pn)
Осетия
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;

Osetia Południowa /ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Южная Осетия, ЮО
  (geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Osetyjczyk (n)
осетин
  mieszkaniec Osetii

Osetyjka (n)
осетинка
  mieszkanka Osetii

Osijek (pn)
Осиек
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą;

Osinniki (pn)
Осинники
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim;

Oskar /ˈɔskar/ (pn)
Оскар
  imię męskie;

Oskoł (pn)
Оскол
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na południowym zachodzie europejskiej części Rosji i na Ukrainie, lewy dopływ Dońca;

Osobłoga (pn)
Особлага, Особлога
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach i Polsce, lewy dopływ Odry;
Особлага
  (geografia, geograficzny) wieś gminna w Czechach w województwie morawsko-śląskim, w powiecie Bruntal;

Ostaszków (pn)
Осташков
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie twerskim;

Ostatnia Wieczerza /ɔˈstatʲɲa vʲjɛˈʧ̑ɛʒa/ (pn)
Тайная вечеря
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;

Ostia (pn)
Остия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Ostrawa /ɔˈstrava/ (pn)
Острава
  (geografia, geograficzny) miasto w Republice Czeskiej;

Ostrowiec Świętokrzyski (n)
Островец-Свентокшиский
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim;

Ostrołęka (pn)
Остроленка
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie mazowieckim, nad Narwią;

Ostrzyhom (pn)
Эстергом
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Węgrzech, nad Dunajem;

Ostrów Mazowiecka /ˈɔstruf ˌmazɔˈvʲjɛʦ̑ka/ (pn)
Острув-Мазовецка
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim;

Oswald /ˈɔsfalt/ (pn)
Освальд
  imię męskie;

Otranto (pn)
Отранто
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w południowo-wschodnich Włoszech, położone na Półwyspie Salentyńskim nad cieśniną Otranto (1.2);

Ottawa /ɔtˈːava/ (pn)
Оттава
  (geografia, geograficzny) stolica Kanady;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Kanadzie;

Otto /ˈɔtːɔ/ (pn)
Отт, Отто
  imię męskie
Отто
  nazwisko niemieckiego teologa;

Otton (pn)
Оттон
  imię męskie;

Oviedo (pn)
Овьедо
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Hiszpanii

Owernia /ɔˈvɛrʲɲja/ (pn)
Овернь
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region w środkowej Francji;

Owerniak (n)
овернец
  mieszkaniec Owernii; osoba z tej krainy

Owernianka (n)
овернка
  mieszkanka Owernii; kobieta z tej krainy

Owidiusz (pn)
Овидий
  (starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny poeta rzymski;
  imię męskie

Ozeasz (pn)
Осия
  (biblijny) Księga Ozeasza;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Oziorsk (pn)
Озёрск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, w Rosji;
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto zamknięte w rosyjskim obwodzie czelabińskim;

Ozurgeti (pn)
Озургети
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, stolica regionu Guria;

Ołoniec (pn)
Олонец
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii;

Ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (pn)
Жертвенник
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Oświęcim /ɔɕˈfʲjɛ̇̃ɲʨ̑ĩm/ (pn)
Освенцим
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce w województwie małopolskim;

PKB /pɛ‿ka‿ˈbɛ/ (acronym)
ВВП
  = produkt krajowy brutto;

PNN (acronym)
ХБП
  = (medycyna, medyczny) przewlekła niewydolność nerek

POChP /ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ/ (acronym)
ХОБЛ
  = (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc;

PPK (acronym)
РПК
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Partia Pracujących Kurdystanu;

PRL /pɛ‿ːr‿ˈɛl/ (acronym)
ПНР
  = (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Rzeczpospolita Ludowa;

PZPR /ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːr/ (acronym)
ПОРП
  = (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza;

Pacyfik /paˈʦ̑ɨfʲik/ (pn)
Тихий океан
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Spokojny

Pad /pat/ (pn)
По
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnych Włoszech;

Paderborn (n)
Падерборн
  (geografia, geograficzny) uniwersyteckie miasto powiatowe w Niemczech, położone we wschodniej części kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia;

Padwa /ˈpadva/ (pn)
Падуя
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Paflagonia (pn)
Пафлагония
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w północnej części Azji Mniejszej nad południowym brzegiem Morza Czarnego między Bitynią na zachodzie a Pontem na wschodzie;

Pafos (pn)
Пафос
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru;

Pakistan /paˈcistãn/ (pn)
Пакистан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakistańczyk /ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
пакистанец
  obywatel Pakistanu

Pakt Północnoatlantycki /ˈpakt ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (pn)
Североатлантический альянс
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) potoczna nazwa NATO, Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego;

Palatyn (pn)
Палатин
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

Palau /ˈpalaw/ (pn)
Палау
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palemon (pn)
Палемон
  historyczne imię męskie;

Palermo /paˈlɛrmɔ/ (pn)
Палермо
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna /ˌpalɛˈstɨ̃na/ (pn)
Палестина
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestynka /ˌpalɛˈstɨ̃ŋka/ (n)
палестинка
  mieszkanka Palestyny

Palestyńczyk /ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
палестинец
  mieszkaniec Palestyny

Palikir /paˈlʲicir/ (pn)
Паликир
  (geografia, geograficzny) stolica Mikronezji;

Pamfilia (pn)
Памфилия
  (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Mniejszej i późniejsza prowincja rzymska;

Pamir /ˈpãmʲir/ (pn)
Памир
  (geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie;

Pan /pãn/ (pn)
Господ, Господь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie
Пан
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy /ˈpãn‿buc ˌɲɛrɨxˈlʲivɨ ˈalɛ ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (proverb)
Бог долго ждёт, да больно бьёт
  sprawiedliwość boska czasami jest powolna, ale jest zapewniona

Panama /pãˈnãma/ (pn)
Панама
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;
  (geografia, geograficzny) stolica Panamy (1.1);

Panamczyk /pãˈnãmʧ̑ɨk/ (n)
панамец
  obywatel Panamy

Pandora /pãnˈdɔra/ (n)
Пандора
  (mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 53 z głównego pasa asteroid;

Pandż (pn)
Пяндж
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodnim Afganistanie i w południowym Tadżykistanie;

Pangea /pãŋˈɡɛa/ (pn)
Пангея
  (geologia, geologiczny) superkontynent, który powstał w permie i rozpadł się w jurze;

Pankracy /pãŋˈkraʦ̑ɨ/ (pn)
Панкрат, Панкратий
  imię męskie;

Panna /ˈpãnːa/ (pn)
Дева
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Panonia /pãˈnɔ̃ɲja/ (pn)
Паннония
  (starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem;

Papua-Nowa Gwinea /paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Папуа-Новая Гвинея, Па́пуа-Но́вая Гвине́я
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj /paˈraɡvaj/ (pn)
Парагвай
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Paragwajczyk /ˌparaˈɡvajʧ̑ɨk/ (n)
парагваец
  obywatel Paragwaju

Paragwajka /ˌparaˈɡvajka/ (n)
парагвайка
  obywatelka Paragwaju

Paramaribo /ˌparãmaˈrʲibɔ/ (pn)
Парамарибо
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Surinamu;

Parlament Europejski /parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (n)
Европарламент, Европейский парламент
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Parma /ˈparma/ (pn)
Парма
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);

Parnawa (pn)
Пернов, Пярну
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Estonii, położone nad Morzem Bałtyckim;

Partia (pn)
Парфия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;

Paryż /ˈparɨʃ/ (pn)
Париж
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Paschalis (pn)
Пасхалий
  imię męskie;

Pasmar (pn)
Майская
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Polsce i w obwodzie kaliningradzkim Rosji, dopływ Stradyka, który sam wpada do Świeżej

Pasmo Boczne (pn)
Боковой хребет
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Wielkim Kaukazie, w Rosji, Gruzji i częściowo w Azerbejdżanie;

Pasmo Stanowe (pn)
Становой хребет
  (geografia, geograficzny) góry położone równoleżnikowo w azjatyckiej części Rosji, pomiędzy środkowym biegiem Olokmy na zachodzie, a górnym biegiem Uczuru;

Patagonia /ˌpataˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Патагония
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej;

Patagonka (n)
патагонка
  mieszkanka Patagonii

Patagończyk (n)
патагонец
  mieszkaniec Patagonii

Patna (pn)
Патна
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach, położone na Nizinie Hindustańskiej, nad Gangesem; stolica stanu Bihar

Patrycja /paˈtrɨʦ̑ʲja/ (pn)
Патрикия, Патриция
  imię żeńskie;

Patryk /ˈpatrɨk/ (pn)
Патрик
  imię męskie;

Paulin (pn)
Павлин
  imię męskie;

Paulina /pawˈlʲĩna/ (pn)
Павлина
  imię żeńskie;

Paweł /ˈpavɛw/ (pn)
Павел
  imię męskie;

Pawia (pn)
Павия
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii, położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino;

Pawłodar (pn)
Павлодар
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w północno-wschodniej części Kazachstanu, port nad Irtyszem;

Pawłowsk (pn)
Павловск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, obecnie administracyjnie wchodzące w skład Petersburga;
  (geografia, geograficzny) rosyjskie miasto położone w obwodzie woroneskim;

Pawłowskij Posad (pn)
Павловский Посад
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad rzeką Klaźmą;

Pałana (pn)
Палана
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim w Rosji, położone w zachodniej części Półwyspu Kamczackiego, nad prawym brzegiem rzeki Pałany (1.2);
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Kraju Kamczackim, uchodzi do Zatoki Szelichowa Morza Ochockiego

Państwo Islamskie (pn)
Исламское государство
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Państwo Izrael (pn)
Государство Израиль
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Państwo Środka (n)
Срединное Царство
  (książkowy) (peryfrastyczny) Chiny

Pecz (pn)
Печ
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Węgrzech;

Peczora (pn)
Печора
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w Republice Komi;
  (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji płynąca przez Republikę Komi oraz przez Nieniecki Okręg Autonomiczny;

Pegaz /ˈpɛɡas/ (pn)
Пегас
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu;
  (mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;

Pejpus (pn)
Чудское озеро
  (geografia, geograficzny) jezioro na granicy między Estonią i Rosją;

Pekin /ˈpɛcĩn/ (pn)
Пекин, Бэйцзин
  (geografia, geograficzny) stolica Chin;

Pelagia /pɛˈlaɟja/ (pn)
Пелагея
  (astronomia, astronomiczny) planetoida z głównego pasa asteroid o numerze 1190;
Пелагия
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w gminie Wodzierady;
Пелагея, Пелагия
  imię żeńskie;

Pelagiusz /pɛˈlaɟuʃ/ (pn)
Пелагий
  imię męskie;

Pelplin (pn)
Пельплин
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim;

Pendżab (pn)
Пенджаб
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Azji;

Penelopa (pn)
Пенелопа
  (mitologia grecka) imię mitycznej królowej Itaki, żony Odysa;

Pensylwania /ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja/ (pn)
Пенсильвания
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Pentezylea (pn)
Пентесилея
  (mitologia grecka) jedna z mitycznych Amazonek;

Penżyna (pn)
Пенжина
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Kamczackim;

Peresław Zaleski (pn)
Переславль-Залесский
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim;

Perm /pɛrm/ (pn)
Пермь
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego;

Perpignan (pn)
Перпиньян
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie;

Pers /pɛrs/ (n)
перс
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu)

Persefona (pn)
Персефона
  (mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;
  (mitologia grecka) postać mitologiczna, córka Minyasa

Persepolis (pn)
Персеполь, Персеполис
  (geografia, geograficzny) (starożytność) miasto w starożytnej Persji, założone przez Dariusza I w 518 p.n.e.;

Perseusz /pɛrˈsɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Персей
  (mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);
  (mitologia grecka) syn Nestora
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;

Persja /ˈpɛrsʲja/ (pn)
Персия, Пе́рсия
  (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Peru /ˈpɛru/ (pn)
Перу
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Perugia (pn)
Перуджа
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, stolica Umbrii;

Peruwianka /ˌpɛruˈvʲjãŋka/ (n)
перуанка
  obywatelka Peru

Peruwiańczyk /ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
перуанец
  obywatel Peru

Pesaro (pn)
Пезаро
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche;

Peszawar (pn)
Пешавар
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Pakistanie;

Peterhof (pn)
Петергоф
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską;

Petersburg /pɛˈtɛrzburk/ (pn)
Санкт-Петербург
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską;

Petronela (pn)
Петрунела
  imię żeńskie;

Pewek (pn)
Певек
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym;

Pełczyce /pɛwˈʧ̑ɨʦ̑ɛ/ (pn)
Пелчице
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Pełtew (pn)
Полтва
  (geografia, geograficzny) rzeka na zachodniej Ukrainie, wypływająca ze Lwowa i uchodząca do Bugu z jego lewej strony;

Phnom Penh (pn)
Пномпень
  (geografia, geograficzny) stolica Kambodży;

Pia (pn)
Пия
  imię żeńskie;

Piacenza (pn)
Пьяченца
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Piasina (pn)
Пясина
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Morza Karskiego;

Piatigorsk (pn)
Пятигорск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;

Piawa (pn)
Пьяве
  (geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodnich Włoszech;

Picunda (pn)
Пицунда
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp;

Pidurutalagala (pn)
Пидуруталагала
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Cejlonu;

Piemont /ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt/ (pn)
Пьемонт
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Piemontczyk /pʲjɛ̃ˈmɔ̃nṭʧ̑ɨk/ (n)
пьемонтец
  mieszkaniec Piemontu lub osoba płci męskiej pochodząca z Piemontu

Piemontka (n)
пьемонтка
  mieszkanka Piemontu

Pieniny (pn)
Пенины
  (geografia, geograficzny) góry w Polsce i Słowacji;

Pietropawłowsk (pn)
Петропавловск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kazachstanie, położone nad Iszymem;

Pietropawłowsk Kamczacki /ˌpʲjɛtrɔˈpavwɔfsk ːãmˈʧ̑aʦ̑ʲci/ (pn)
Петропавловск-Камчатский
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego;

Pietrowsk Zabajkalski (pn)
Петровск-Забайкальский
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Zabajkalskim;

Pietrozawodsk /ˌpʲjɛtrɔˈzavɔtsk/ (pn)
Петрозаводск
  (geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii;

Pigmej (n)
пигмей
  (etnografia, etnograficzny) członek ludu afrykańskiego;

Pikardia /pʲiˈkardʲja/ (pn)
Пикардия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

Pilica (pn)
Пилица
  (geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły;

Piltyń (pn)
Пилтене
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Łotwie, w okręgu windawskim;

Pinega (pn)
Пинега
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji, prawy dopływ Dwiny;

Piotr /pʲjɔtr̥/ (pn)
Пётр
  imię męskie;

Piotra /ˈpʲjɔtra/ (pn)
Пётра
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Piotrek /ˈpʲjɔtrɛk/ (pn)
Петька
  imię męskie (zdrobniale) od: Piotr

Piotrogród (pn)
Петроград
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Petersburg

Piotrowicz (pn)
Петрович
  (dawniej, dawny) syn Piotra

Pireneje /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ/ (pn)
Пиренеи
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireneje Atlantyckie (pn)
Атлантические Пиренеи
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Nowa Akwitania;

Pireneje Wschodnie (pn)
Восточные Пиренеи
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w Pirenejach, w regionie Oksytania;

Pireneje Wysokie (pn)
Верхние Пиренеи
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Oksytania;

Pisa /ˈpʲisa/ (pn)
Писса
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, dopływ Węgorapy;

Pismo /ˈpʲismɔ/ (n)
Писание
  (skrót, skrótowiec, skrótowo) Pismo Święte, Biblia

Pismo Święte (n)
Священное Писание
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Biblia

Pitagoras /ˌpʲitaˈɡɔras/ (pn)
Пифагор
  (filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh (pn)
Питтсбург
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Pius /pʲjus/ (pn)
Пий
  imię męskie;

Piza (pn)
Пиза
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

Pizydia /pʲiˈzɨdʲja/ (pn)
Писидия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji

Pięcioksiąg /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔ̇cɕɔ̃ŋk/ (pn)
Пятикнижие
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

Pińsk (pn)
Пинск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port rzeczny na Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci

Piżma (pn)
Пижма
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Komi, w Rosji, lewy dopływ Peczory
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodach niżnonowogrodzkim i kirowskim Rosji, prawy dopływ Wiatki

Pjongjang /ˈpʲjɔ̃ŋʲɟjãŋk/ (pn)
Пхеньян
  (geografia, geograficzny) stolica Korei Północnej;

Platon /ˈplatɔ̃n/ (pn)
Платон
  (historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;
  imię męskie;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z kraterów na Księżycu;

Pleton /ˈplɛtɔ̃n/ (pn)
Плифон
  (historia, historyczny, historycznie) grecki filozof Jerzy Gemist;

Plutarch (pn)
Плютарх
  imię męskie;

Pluton /ˈplutɔ̃n/ (pn)
Плутон
  (mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
  (mitologia grecka) przydomek Hadesa jako boga podziemnego bogactwa (m.in. kruszców, płodnego ziarna), plonów i urodzaju;
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Poczdam /ˈpɔʤ̑dãm/ (pn)
Потсдам
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica landu Brandenburgia;

Podgorica /ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a/ (pn)
Подгорица
  (geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Podkamienna Tunguzka (pn)
Подкаменная Тунгуска
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Podkarpacie (n)
Подкарпатье
  (geografia, geograficzny) kraina na południowo-wschodnim krańcu Polski

Podlasie /pɔdˈlaɕɛ/ (n)
Подляшье
  (geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski;

Podole /pɔdˈɔlɛ/ (pn)
Подолье
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze dzisiejszej zachodniej Ukrainy oraz w Republice Mołdawii na lewym brzegu Dniestru;

Podolsk (pn)
Подольск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Podrawie (pn)
Подравина
  (geografia, geograficzny) kraina rozciągająca się nad rzeką Drawą, położona w Chorwacji i Słowenii

Polaczek /pɔˈlaʧ̑ɛk/ (n)
полячишка
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) Polak

Polak /ˈpɔlak/ (n)
поляк
  (etnografia, etnograficzny) obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Polanów /pɔˈlãnuf/ (pn)
Полянув
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Pole Marsowe (pn)
Марсово поле
  (geografia, geograficzny) poświęcone Marsowi miejsce w starożytnym Rzymie wykorzystywane do zebrań publicznych, pierwotnie niezabudowane; położone było poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu;

Polesie (pn)
Полесье
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna i historyczna na Białorusi, Ukrainie oraz we wschodniej Polsce;

Polessk (pn)
Полесск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji w obwodzie kaliningradzkim nad Zalewem Kurońskim;

Police /pɔˈlʲiʦ̑ɛ/ (pn)
Полице
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Polihymnia /ˌpɔlʲiˈxɨ̃mʲɲja/ (pn)
Полигимния
  (mitologia grecka) muza poezji sakralnej i hymnicznej oraz pantomimy, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Polikarp /pɔˈlʲikarp/ (pn)
Поликарп
  imię męskie;

Polinezja /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja/ (pn)
Полинезия
  (geografia, geograficzny) część Oceanii;

Polinezja Francuska /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Французская Полинезия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polinezyjczyk (n)
полинезиец
  mieszkaniec Polinezji

Polinezyjka (n)
полинезийка
  mieszkanka Polinezji

Polka /ˈpɔlka/ (n)
полька, полячка
  obywatelka Polski, przedstawicielka narodu polskiego

Polluks /ˈpɔlːuks/ (pn)
Поллукс
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt;

Polska /ˈpɔlska/ (pn)
Польша
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Polska Rzeczpospolita Ludowa /ˈpɔlska ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita luˈdɔva/ (pn)
Польская Народная Республика
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989;

Pomorzanin /ˌpɔ̃mɔˈʒãɲĩn/ (n)
поморянин
  (historia, historyczny, historycznie) członek lechickiego plemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze;
  mieszkaniec Pomorza, człowiek identyfikujący się z Pomorzem

Pomorzanka /ˌpɔ̃mɔˈʒãŋka/ (n)
поморянка
  forma żeńska od: Pomorzanin

Pomorze /pɔ̃ˈmɔʒɛ/ (pn)
Померания
  (geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Pompeje (pn)
Помпеи
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

Ponoj (pn)
Поной
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Morza Białego, położona w całości w Rosji;

Pont (pn)
Понт
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;

Popigaj (pn)
Попигай
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, uchodzi do estuarium Chatangi;

Port Louis (pn)
Порт-Луи
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Mauritiusa;

Port of Spain (pn)
Порт-оф-Спейн
  (geografia, geograficzny) stolica Trynidadu i Tobago

Portoryko /ˌpɔrtɔˈrɨkɔ/ (pn)
Пуэрто-Рико
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk /ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk/ (n)
португалец
  człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia /ˌpɔrtuˈɡalʲja/ (pn)
Португалия
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Portugalka /ˌpɔrtuˈɡalka/ (n)
португалка
  kobieta narodowości portugalskiej

Posawie (pn)
Посавина
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina położona w dolinie rzeki Sawy, na obszarze Słowenii, Chorwacji, Bośni i Serbii

Posejdon /pɔˈsɛjdɔ̃n/ (pn)
Посейдон
  (mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;

Potenza (pn)
Потенца
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Basilicata
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Apeninie Lukańskim, stolica regionu Basilicata i prowincji Potenza (1.2);

Poti (pn)
Поти
  (geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;

Powołże (pn)
Поволжье
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej, rozciągająca się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu;

Poznań /ˈpɔznãɲ/ (pn)
Познань, По́знань
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Poła (pn)
Пола
  (geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Rosji europejskiej, w obwodach twerskim i nowogrodzkim, uchodzi do jeziora Ilmen

Połtawa (pn)
Полтава
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Worsklą, stolica obwodu i rejonu połtawskiego;

Południe /pɔˈwudʲɲɛ/ (n)
юг
  (geografia, geograficzny) kraje leżące na południu Europy (głównie Włochy, Hiszpania, Grecja i Portugalia)
Юг
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki, państwo istniejące w latach 1860-1865

Południowoafrykańczyk /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
южноафриканец
  obywatel Republiki Południowej Afryki

Połuj (pn)
Полуй
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym Rosji, prawy dopływ Obu

Praga /ˈpraɡa/ (pn)
Прага
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Praia (pn)
Прая
  stolica Republiki Zielonego Przylądka;

Prakseda (pn)
Пракседа
  imię żeńskie;

Prato (pn)
Прато
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Prato (1.2);

Prawdinsk (pn)
Правдинск
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, położone nad rzeką Łyną;

Prawo i Sprawiedliwość /ˈpravɔ ˌi‿spravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (pn)
Закон и справедливость, Право и справедливость
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z czeskich narodowo-konserwatywnych partii politycznych;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich konserwatywno-chadeckich partii politycznych;

Pregoła (pn)
Преголя
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie królewieckim, przepływająca przez Królewiec i uchodząca do Zalewu Wiślanego;

Prekmurje (pn)
Прекмурье
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii;

Preszów /ˈprɛʃuf/ (pn)
Пряшев
  (geografia, geograficzny) miasto na Słowacji;

Pretoria /prɛˈtɔrʲja/ (pn)
Претория
  (geografia, geograficzny) stolica Republiki Południowej Afryki;

Pribałtika (pn)
Прибалтика
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) określenie krajów nadbałtyckich wywodzące się z języka rosyjskiego

Primorsk (pn)
Приморск
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Prisztina (pn)
Приштина
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;

Prokop /ˈprɔkɔp/ (pn)
Прокоп, Прокопий
  imię męskie;

Prokopjewsk (pn)
Прокопьевск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą;

Prokrustowe łoże (n)
прокрустово ложе
  (mitologia grecka) narzędzie tortur mitycznego attyckiego rozbójnika w formie łoża, na którym dopasowywał ofiarę rozciągając jej ciało lub skracając członki
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której coś jest gwałtem dostosowywane do jakiegoś sztywnego schematu; arbitralny standard, z którym zgodność jest egzekwowana

Prometeusz (pn)
Прометей
  (mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;

Pronia (pn)
Проня
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodach riazańskim i tulskim Rosji, prawy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi

Prot (pn)
Прот
  imię męskie;

Protwa (pn)
Протва
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki

Prowansja /prɔˈvãw̃sʲja/ (pn)
Прованс
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Prudnik /'prudɲik/ (pn)
Прудник
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Polski;

Prusaczka (n)
пруссачка
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka niemieckich Prus

Prusak (n)
пруссак
  mieszkaniec niemieckich Prus

Prusy /ˈprusɨ/ (n)
Пруссия
  (historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Pruszków /ˈpruʂ.kuf/ (pn)
Прушкув
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie mazowieckim;

Prut (pn)
Прут
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią;

Prypeć (pn)
Припять
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru;

Przasnysz (pn)
Пшасныш
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim;

Przedkarpacie (pn)
Передкарпатье
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie

Przemysł (pn)
Премисл
  (staropolski) imię męskie;

Przemysław /pʃɛ̃ˈmɨswaf/ (pn)
Премислав
  imię męskie;

Przemysława /ˌpʃɛ̃mɨˈswava/ (pn)
Премислава
  imię żeńskie;

Przerów /ˈpʃɛruf/ (pn)
Пршеров
  (geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Przeworsk (pn)
Пшеворск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w województwie podkarpackim;

Przykarpacie (pn)
Прикарпатье
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie

Przylądek Dobrej Nadziei /pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji/ (pn)
Мыс Доброй Надежды
  (geografia, geograficzny) przylądek w RPA;

Psków /pskuf/ (pn)
Псков
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus;

Psy Gończe /ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ/ (pn)
Гончие Псы
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Ptah /ptax/ (pn)
Птах
  (mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca;

Ptak Rajski /ˈptak ˈrajsʲci/ (pn)
Райская Птица
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów południowego nieba;

Ptolemeusz /ˌptɔlɛ̃ˈmɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Птолемей
  imię męskie;

Ptycz (pn)
Птичь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci;

Puchar /ˈpuxar/ (pn)
Чаша
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Pula (pn)
Пула
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim;

Pur (pn)
Пур
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;

Pura (pn)
Пура
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kraju Krasnojarskim Rosji, dopływ Piasiny

Pusan /ˈpusãn/ (pn)
Пусан
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Korei Południowej;

Puszkin (pn)
Пушкин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga;

Pyrzyce /pɨˈʒɨʦ̑ɛ/ (pn)
Пыжице
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Pyszma (pn)
Пышма
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Federacji Rosyjskiej na Syberii, prawy dopływ Tury;

Périgord (pn)
Перигор
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny;

Północ /ˈpuwnɔʦ̑/ (n)
Север
  (potocznie, potoczny) Stany Zjednoczone Ameryki podczas wojny secesyjnej
север
  (potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie

Półwysep Apeniński /puwˈvɨsɛp ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci/ (pn)
Апеннинский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep południowoeuropejski otoczony przez akweny Morza Śródziemnego;

Półwysep Arabski /puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci/ (pn)
Аравийский полуостров
  (geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;

Półwysep Bałkański /puwˈvɨsɛb ːawˈkãj̃sʲci/ (pn)
Балканский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Europy;

Półwysep Czukocki (pn)
Чукотский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep w Azji, w syberyjskiej części Rosji, nad Morzem Czukockim;

Półwysep Gydański (pn)
Гыданский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep położony w Rosji, graniczący od zachodu z Zatoką Obską, od wschodu z Niziną Północnosyberyjską;

Półwysep Jugorski (pn)
Югорский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep w Rosji, pomiędzy Zatoką Bajdaracką na Morzu Karskim oraz Zatoką Chajpudyrską na Morzu Barentsa;

Półwysep Kamczacki (pn)
полуостров Камчатка
  (geografia, geograficzny) półwysep w azjatyckiej części Rosji, rozdzielający Morze Ochockie i Morze Beringa;

Półwysep Kolski (pn)
Кольский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep w północno-zachodniej Rosji;

Półwysep Krymski (pn)
Крымский полуостров
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Krym

Półwysep Murawiowa-Amurskiego (pn)
Полуостров Муравьёва-Амурского
  (geografia, geograficzny) półwysep wrzynający się w Zatokę Piotra Wielkiego na Morzu Japońskim, w pobliżu Władywostoku;

Półwysep Oneski (pn)
Онежский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep w północno-zachodniej Rosji, rozdzielający zatoki Oneską i Dwińską;

Półwysep Pirenejski /puwˈvɨsɛp ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci/ (pn)
Пиренейский полуостров
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Półwysep Iberyjski

Półwysep Rybacki (pn)
полуостров Рыбачий
  (geografia, geograficzny) półwysep w Rosji, północno-zachodnia odnoga Półwyspu Kolskiego;

Półwysep Sambijski (pn)
Земландский полуостров, Калининградский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep na terenie Rosji rozdzielający Zalew Wiślany od Zalewu Kurońskiego;

Półwysep Skandynawski (pn)
Скандинавский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep w Europie Północnej;

Półwysep Tamański (pn)
Таманский полуостров
  (geografia, geograficzny) półwysep na południu europejskiej części Federacji Rosyjskiej, położony na wschód od Krymu, od którego jest oddzielony Cieśniną Kerczeńską;

Quito (pn)
Кито
  (geografia, geograficzny) stolica Ekwadoru;

RFN /ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n/ (acronym)
ФРГ
  = Republika Federalna Niemiec

RGT (acronym)
РИТЭГ
  = (technologia, technika, techniczny) radioizotopowy generator termoelektryczny;

RISS (acronym)
РИСИ
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Rosyjski Instytut Studiów Strategicznych

RKO (acronym)
СЛР
  = (medycyna, medyczny) resuscytacja krążeniowo-oddechowa

RNA /ɛr‿ɛ̃n‿ˈa/ (n)
РНК
  (biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas rybonukleinowy;

RONA (acronym)
РОНА
  = (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa;

Rachela /raˈxɛla/ (pn)
Рахиль
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Racibórz /raˈʨ̑ibuʃ/ (pn)
Рацибуж
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

Racza (pn)
Рача
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Gruzji

Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia (pn)
Рача-Лечхуми и Нижняя Сванетия
  (administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji;

Radomił /raˈdɔ̃mʲiw/ (pn)
Радомил
  imię męskie;

Radosław /raˈdɔswaf/ (pn)
Радослав
  imię męskie;

Rafaela (pn)
Рафаила
  imię żeńskie;

Rafał /ˈrafaw/ (pn)
Рафаил
  imię męskie;

Raisa /raˈ<sup>j</sup>isa/ (pn)
Раиса
  imię żeńskie;

Rak /rak/ (pn)
Рак
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Rangun /ˈrãŋɡũn/ (pn)
Янгон
  (geografia, geograficzny) dawna stolica Mjanmy (Birmy);

Rapallo (pn)
Рапалло
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w Ligurii; ośrodek turystyczno-wypoczynkowy położony na Riwierze Włoskiej;

Raszka (pn)
Рашка
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Serbii, Kosowie i Czarnogórze

Raszków (pn)
Рашково
  (geografia, geograficzny) duża wieś w Mołdawii, w północnej części Naddniestrza, między Rybnicą a Kamionką, w Polsce przedrozbiorowej siedziba gminy;

Raszt (pn)
Решт
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego;

Ratyzbona (pn)
Регенсбург
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Rawenna (pn)
Равенна
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);

Rawicz (pn)
Равич
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe na południowym krańcu województwa wielkopolskiego;

Razumnik (pn)
Разумник
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Rea (pn)
Рея
  (astronomia, astronomiczny) drugi co do wielkości księżyc Saturna;
  (mitologia grecka) w mitologii greckiej bóstwo pogańskie, tytanida, bogini płodności;
  (mitologia rzymska) w mitologii rzymskiej jedna z westalek, matka Romulusa i Remusa;

Rebeka /rɛˈbɛka/ (pn)
Ревекка
  (biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Izaaka;
  imię żeńskie;

Recz /rɛʧ̑/ (pn)
Реч
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Regina /rɛˈɟĩna/ (pn)
Регина
  imię żeńskie;

Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur (pn)
Синьцзян-Уйгурский автономный район
  (oficjalnie) (urzędowy) (administracja) oficjalna nazwa regionu autonomicznego Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi;

Reims (pn)
Реймс
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna;

Reksio /ˈrɛcɕɔ/ (pn)
Рекс
  zoonim, popularne imię dla psa

Remigiusz /rɛ̃ˈmʲiɟuʃ/ (pn)
Ремигий
  imię męskie;

Ren /rɛ̃n/ (pn)
Рейн
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Renata /rɛ̃ˈnata/ (pn)
Рената
  imię żeńskie;

Rennes (pn)
Рен
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania;

Republika Adygei (pn)
Республика Адыгея
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Adygei jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej ;

Republika Argentyńska (pn)
Аргентинская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny

Republika Austrii (pn)
Австрийская Республика
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Austrii;

Republika Ałtaju (pn)
Республика Алтай
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Ałtaju jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej ;

Republika Baszkortostanu (pn)
Республика Башкортостан
  (geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Republika Białorusi (pn)
Республика Беларусь
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Białorusi;

Republika Buriacji (pn)
Республика Бурятия
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Buriacji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Burundi (pn)
Республика Бурунди
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Burundi

Republika Bułgarii (pn)
Республика Болгария
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii;

Republika Chakasji (pn)
Республика Хакасия
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Chakasji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Chińska (pn)
Республика Китай
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa

Republika Czeczeńska (pn)
Чеченская Республика
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Czeczenii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Czeska /rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska/ (pn)
Чешская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Czuwaska (pn)
Чувашская Республика
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Czuwaszji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Dagestanu (pn)
Республика Дагестан
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Dagestanu jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Dominikańska (pn)
Доминиканская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;

Republika Estońska (pn)
Эстонская Республика
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec /rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (pn)
Федеративная Республика Германия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Gabońska (pn)
Габонская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gabonu

Republika Gambii /rɛˈpublʲika ˈɡãmbʲji/ (pn)
Республика Гамбия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gambii jako państwa

Republika Ghany (pn)
Республика Гана
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ghany

Republika Gwinei (pn)
Республика Гвинея
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei jako państwa

Republika Gwinei Bissau (pn)
Республика Гвинеи-Бисау
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Bissau

Republika Haiti (pn)
Республика Гаити
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Haiti, państwa na Karaibach

Republika Inguszetii (pn)
Республика Ингушетия
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Inguszetii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Iraku (pn)
Республика Ирак
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iraku jako państwa

Republika Jemeńska (pn)
Йеменская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jemenu jako państwa

Republika Kabardyjsko-Bałkarska (pn)
Кабардино-Балкарская Республика
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Kabardo-Bałkarii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Kamerunu (pn)
Республика Камерун
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kamerunu jako państwa

Republika Karaczajsko-Czerkieska (pn)
Карачаево-Черкесская Республика
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Karaczajo-Czerkiesji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Karelii (pn)
Республика Карелия
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Karelii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Kazachstanu (pn)
Республика Казахстан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa

Republika Kałmucji (pn)
Республика Калмыкия
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Kałmucji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Kirgiska (pn)
Киргизская Республика, Кыргызская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa

Republika Komi /rɛˈpublʲika ˈkɔ̃mʲi/ (pn)
Республика Коми
  (geografia, geograficzny) republika w północno zachodniej części Federacjii Rosyjskiej, około jednej czwartej populacji Republiki stanowi rdzenny naród Komi;

Republika Konga /rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
Республика Конго
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Korei /rɛˈpublʲika kɔˈrɛji/ (pn)
Республика Корея
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej;

Republika Libańska (pn)
Ливанская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Libanu jako państwa

Republika Litewska (pn)
Литовская Республика
  (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;

Republika Mari El (pn)
Республика Марий Эл
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Mari El jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Mauritiusu (pn)
Республика Маврикий
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauritiusu jako państwa

Republika Mordowii (pn)
Республика Мордовия
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Mordowii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Mozambiku (pn)
Республика Мозамбик
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mozambiku

Republika Osetii Północnej – Alania (pn)
Респуублика Сееверная Осетия — Алания
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Osetii Północnej jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej;

Republika Sacha (pn)
Республика Саха
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Jakucji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Słowacka /rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka/ (pn)
Словацкая Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Słowenii (pn)
Республика Словения
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) Słowenia;

Republika Tatarstanu (pn)
Республика Татарстан
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Tatarstanu jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Togijska (pn)
Тоголезская Республика
  (geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Togo jako państwa

Republika Tuwy (pn)
Республика Тува
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Tuwy jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Udmurcka (pn)
Удмуртская Республика
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Udmurcji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Uzbekistanu (pn)
Республика Узбекистан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Uzbekistanu jako państwa

Republika Łotewska (pn)
Латвийская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa;

Republika Środkowoafrykańska /rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska/ (pn)
Центрально-Африканская Республика, ЦАР
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Resko /ˈrɛskɔ/ (pn)
Реско
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie pomorskim;

Reut (pn)
Реут
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Mołdawii, prawy dopływ Dniestru;

Rewda (pn)
Ревда
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;

Riazań (pn)
Рязань
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;

Rież (pn)
Реж
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim, położone nad Rieżem (1.1);
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, wraz z Nejwą tworzy Nicę;

Rijad /ˈrʲijat/ (pn)
Эр-Рияд
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Rijeka (pn)
Риека
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;

Rimini (pn)
Римини
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Rio de Janeiro (pn)
Рио-де-Жанейро
  (geografia, geograficzny) miasto w Brazylii;

Rita /ˈrʲita/ (pn)
Рита
  imię żeńskie (zobacz) Ryta

Riwiera Albańska (pn)
Албанская Ривьера
  (geografia, geograficzny) obszar w południowej Albanii, w obwodzie Wlora, usytuowany wzdłuż wybrzeża Morza Jońskiego;

Riwiera Makarska (pn)
Макарска ривьера
  (geografia, geograficzny) region turystyczny na wybrzeżu Morza Adriatyckiego, położony w środkowej części Dalmacji;

Rjukan (pn)
Рьюкан
  (geografia, geograficzny) miasto w Norwegii, w okręgu Telemark, w dolinie rzeki Måna;

Robert /ˈrɔbɛrt/ (pn)
Роберт
  imię męskie;

Roberta /rɔˈbɛrta/ (pn)
Роберта
  imię żeńskie;

Roch /rɔx/ (pn)
Рох
  imię męskie;

Rodezja /rɔˈdɛzʲja/ (pn)
Родезия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Zimbabwe, w latach 1965-1979;

Rodopy (pn)
Родопы
  (geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;

Rodos /ˈrɔdɔs/ (pn)
Родос
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Roger /ˈrɔɡɛr/ (pn)
Рогер
  imię męskie

Roksana /rɔˈksãna/ (pn)
Роксана
  imię żeńskie;

Roland /ˈrɔlãnt/ (pn)
Роланд
  imię męskie;

Rom /rɔ̃m/ (n)
ромал
  (etnografia, etnograficzny) członek romskiej grupy etnicznej;

Roman /ˈrɔ̃mãn/ (pn)
Роман
  imię męskie;

Romana (pn)
Романа
  imię żeńskie;

Romanow (n)
Романов
  (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel dynastii Romanowów

Romanowicz (pn)
Романович
  (historia, historyczny, historycznie) syn Romana

Rominta (pn)
Красная
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Polsce i Rosji (obwód kaliningradzki), lewy dopływ Pisy;

Romuald /rɔ̃ˈmu<sup>w</sup>alt/ (pn)
Ромуальд
  imię męskie;

Ronald /ˈrɔ̃nalt/ (pn)
Рональд
  imię męskie

Rosgwardia (acronym)
Росгвардия
  = (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) Federalna Służba Wojsk Gwardii Narodowej Rosji;

Rosja /ˈrɔsʲja/ (pn)
Россия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin /rɔˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
русский, россиянин
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka /rɔˈsʲjãŋka/ (n)
русская
  (etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości rosyjskiej
россиянка, русская
  obywatelka Rosji

Rostock (pn)
Росток
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;

Rostów (pn)
Ростов
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim;

Rostów nad Donem (pn)
Ростов-на-Дону
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego;

Rosław (pn)
Рославль
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie smoleńskim Federacji Rosyjskiej;

Rotterdam (pn)
Роттердам
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rozalia /rɔzˈalʲja/ (pn)
Розалия
  imię żeńskie;

Roś (pn)
Рось
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru;

Rubcowsk (pn)
Рубцовск
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego;

Rublowka (pn)
Рублёвка
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) zachodnie przedmieście Moskwy zamieszkałe przez bogatych Rosjan i rosyjską elitę polityczną;

Rudolf /ˈrudɔlf/ (pn)
Рудольф
  imię męskie;

Rufa /ˈrufa/ (pn)
Корма
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rufus /ˈrufus/ (pn)
Руф
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Ruhra (pn)
Рур
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Niemczech, prawy dopływ Renu;

Rumun /ˈrũmũn/ (n)
румын
  człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia /rũˈmũɲja/ (pn)
Румыния
  (geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rumunka /rũˈmũŋka/ (n)
румынка
  kobieta lub dziewczyna narodowości rumuńskiej, obywatelka Rumunii

Rus /rus/ (pn)
Рус
  (mitologia słowiańska) legendarny założyciel państwa ruskiego;

Rusin (n)
русин
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel wschodniosłowiańskiej grupy etnicznej

Rustawi (pn)
Рустави
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą;

Rusłan (pn)
Руслан
  imię męskie;

Rusłana (pn)
Руслана
  imię żeńskie;

Rut /ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut/ (abbreviation)
Руф
  = (biblijny) Księga Rut

Rut /ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut/ (pn)
Руфь
  imię żeńskie;

Ruś /ruɕ/ (pn)
Русь
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczna nazwa ziem położonych na obszarze dzisiejszej Ukrainy i Białorusi, a także w zachodniej części Rosji europejskiej oraz wschodniej części Polski

Rwanda /ˈrvãnda/ (pn)
Руанда
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Rwandyjczyk /rvãnˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
руандиец
  obywatel Rwandy

Rwandyjka /rvãnˈdɨjka/ (n)
руандийка
  obywatelka Rwandy

Ryba Latająca /ˈrɨba ˌlataˈjɔ̃nʦ̑a/ (pn)
Летучая Рыба
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ryba Południowa /ˈrɨba ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Южная Рыба
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rybińsk (pn)
Рыбинск
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, port nad Wołgą;

Rybnica (pn)
Рыбница
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu, nad Dniestrem;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie iwanofrankowskim Ukrainy, prawy dopływ Prutu;

Rybnik (pn)
Рыбник
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce;

Ryby /ˈrɨbɨ/ (pn)
Рыбы
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryfka (pn)
Ривка, Рифка
  poufała forma imienia Rebeka

Ryga /ˈrɨɡa/ (pn)
Рига
  (geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Rylec /ˈrɨlɛʦ̑/ (pn)
Резец
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ryn /rɨ̃n/ (pn)
Рын
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Ryszard /ˈrɨʃart/ (pn)
Ричард
  imię męskie;

Ryszarda (pn)
Рихарда, Рышарда
  imię żeńskie;

Ryta (pn)
Рита
  imię żeńskie;

Rzeczpospolita /ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita/ (n)
Речь Посполитая
  (książkowy) tradycyjna nazwa państwa polskiego;

Rzeczpospolita Polska /ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska/ (pn)
Республика Польша
  oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzeszów /ˈʒɛʃuf/ (pn)
Жешув
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w województwie podkarpackim;

Rzeźbiarz /ˈʒɛʑbʲjaʃ/ (pn)
Скульптор
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rzeżyca (pn)
Режица
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej części Łotwy, w środkowej Łatgalii;

Rzym /ʒɨ̃m/ (pn)
Рим
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
  (historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
  (przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego

Rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
римлянин
  (starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego

Rzymianka /ʒɨ̃ˈmʲjãnka/ (n)
римлянка
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytności: obywatelka państwa rzymskiego

Róża /ˈruʒa/ (pn)
Роза
  imię żeńskie;

Rżew (pn)
Ржев
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie twerskim, nad Wołgą;

SA /ɛs‿ˈa/ (acronym)
АО
  = (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka akcyjna;

SBU (acronym)
СБУ
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) Służba Bezpieczeństwa Ukrainy;

SDPRR (acronym)
РСДРП
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji

Saara /ˈsara/ (pn)
Саар
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we Francji i Niemczech, prawy dopływ Mozeli, jej źródło znajduje się w Alzacji;

Sabaudia (pn)
Савойя
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Sabina /saˈbʲĩna/ (pn)
Сабина
  imię żeńskie;

Sachalin /saˈxalʲĩn/ (pn)
Сахалин
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym u wybrzeży Rosji;

Sadok (pn)
Садок
  imię męskie;

Sadzawka Owcza (pn)
Овчая купель
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Sagarmatha (pn)
Сагарматха
  (geografia, geograficzny) Mount Everest

Sahara /saˈxara/ (pn)
Сахара
  (geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce;

Saint Kitts i Nevis (pn)
Сент-Китс и Невис
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;

Saint Lucia (pn)
Сент-Люсия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Vincent i Grenadyny (pn)
Сент-Винсент и Гренадины
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Saint-Denis (pn)
Сен-Дени
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto francuskiej wyspy Reunion;

Saint-Pierre i Miquelon (pn)
Сен-Пьер и Микелон
  (geografia, geograficzny) terytorium zamorskie należące do Francji;

Saipan (pn)
Сайпан
  (administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Sajgon (pn)
Сайгон
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Wietnamie (od roku 1976 nazywane Ho Chi Minh);

Sakmara (pn)
Сакмара
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie Baszkortostanu i obwodu orenburskiego, prawostronny dopływ Uralu;

Saksonia /saˈksɔ̃ɲja/ (pn)
Саксония
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Saksonka (n)
саксонка
  mieszkanka Saksonii

Saksończyk (pn)
саксонец
  mieszkaniec Saksonii

Saladyn (pn)
Саладин
  (historia, historyczny, historycznie) władca ajjubidzki,
  imię męskie

Salechard (pn)
Салехард
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone nad Obem;

Salerno (pn)
Салерно
  (geografia, geograficzny) nadmorskie miasto i gmina we Włoszech, w Kampanii;

Salomea /ˌsalɔ̃ˈmɛa/ (pn)
Саломея
  imię żeńskie;

Salomon /saˈlɔ̃mɔ̃n/ (pn)
Соломон
  (biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;
  imię męskie;

Saloniki /ˌsalɔ̃ˈɲici/ (pn)
Салоники, Фессалоники
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Grecji;

Salsk (pn)
Сальск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w europejskiej części Rosji;

Saluin (pn)
Салуин
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Chinach, Tajlandii i Mjanmie;

Salwador /salˈvadɔr/ (pn)
Сальвадор
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Salwadorczyk /ˌsalvaˈdɔrʧ̑ɨk/ (n)
сальвадорец
  obywatel Salwadoru

Salwadorka /ˌsalvaˈdɔrka/ (n)
сальвадорка
  obywatelka Salwadoru

Salzburg /ˈzalʣ̑burk/ (pn)
Зальцбург
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);

Samara /sãˈmara/ (pn)
Самара
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu samarskiego;
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniepru; źródła rzeki znajdują się na zachodnim skłonie Wyżyny Donieckiej;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;

Samaria /sãˈmarʲja/ (pn)
Самария
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasta położonego w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;

Samarkanda (pn)
Самарканд
  (geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samarytanin (n)
самаритянин
  (etnografia, etnograficzny) (biblijny) mieszkaniec starożytnej Samarii

Sambor (pn)
Самбор
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Ukrainie;

Sambra (pn)
Самбра
  (geografia, geograficzny) rzeka we Francji i Belgii, lewy dopływ Mozy;

Samcche-Dżawachetia (pn)
Самцхе-Джавахети
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowej Gruzji;

Samoa /sãˈmɔa/ (pn)
Самоа
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoańczyk /ˌsãmɔˈãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
самоанец
  obywatel Samoa

Samson /ˈsãmsɔ̃n/ (pn)
Самсон
  (biblijny) imię męskie;

Samuel /sãˈmu<sup>w</sup>ɛl/ (pn)
Самуил
  (biblijny) postać biblijna;
  imię męskie;

Samuela (pn)
Самуила
  imię żeńskie;

Samur (pn)
Самур
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w południowym Dagestanie, uchodząca do Morza Kaspijskiego;

San /sãn/ (pn)
Сан
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Polsce, prawobrzeżny dopływ Wisły;

San Juan /ˈsãn ˈxwãn/ (pn)
Сан-Хуан
  (geografia, geograficzny) stolica Portoryko

San Marino /ˈsãn maˈrʲĩnɔ/ (pn)
Сан Марино, Сан-Марино
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

San Remo (pn)
Сан-Ремо
  (geografia, geograficzny) miasto i ośrodek turystyczny we Włoszech;

Sandomierz /sãnˈdɔ̃mʲjɛʃ/ (pn)
Сандомир
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, nad Wisłą;

Sandra /ˈsãndra/ (pn)
Сандра
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1760;
  (zdrobniale) Aleksandra
  (zdrobniale) Kasandra
  imię żeńskie;

Sandżak (pn)
Новопазарский санджак, Санджак
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;

Santiago /sãnˈtʲjaɡɔ/ (pn)
Сантьяго
  (geografia, geograficzny) stolica Chile;

Saona i Loara (pn)
Сона и Луара
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Burgundia-Franche-Comté;

Sara /ˈsara/ (pn)
Сара, Сарра
  (biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Abrahama;
  imię żeńskie;

Sarajewo /ˌsaraˈjɛvɔ/ (pn)
Сараево
  (geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sarapuł (pn)
Сарапул
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Udmurcji, położone nad Kamą;

Saratów /saˈratuf/ (pn)
Саратов
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwód saratowskiego;

Sarańsk (pn)
Саранск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką Insar, stolica Republiki Mordowii;

Sardynia /sarˈdɨ̃ɲja/ (pn)
Сардиния
  (geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny we Włoszech obejmujący Sardynię (1.1) i przyległe wyspy

Sardynka /sarˈdɨ̃nka/ (n)
сардинянка
  mieszkanka Sardynii

Sardyńczyk /sarˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
сардинец
  mieszkaniec Sardynii lub osoba płci męskiej pochodząca z Sardynii

Sarepta /saˈrɛpta/ (pn)
Сарепта
  nieistniejące obecnie miasto w Rosji, współcześnie przedmieścia Wołgogradu
  starożytny miasto fenickie w obecnym Libanie, w pobliżu współczesnej wsi Sarafand;

Sarmata (n)
сармат
  (historia, historyczny, historycznie) członek irańskiego ludu, zamieszkującego w starożytności tereny Europy Wschodniej;

Sarmatka (n)
сарматка
  (historia, historyczny, historycznie) członkini irańskiego ludu Sarmatów, zamieszkujących w starożytności tereny Europy Wschodniej;

Saska Szwajcaria (pn)
Саксонская Швейцария
  (geografia, geograficzny) kraina w niemieckiej części Gór Połabskich znajdujących się po obu brzegach Łaby, na południowy wschód od Drezna;

Satledź (pn)
Сатледж
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;

Saturn /ˈsaturn/ (pn)
Сатурн
  (astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;
  (astronomia, astronomiczny) seria amerykańskich rakiet nośnych;

Saturnin (pn)
Сатурнин
  imię męskie

Satyr (pn)
Сатир
  imię męskie

Saul /sawl/ (pn)
Саул
  (biblijny) postać biblijna, król Izraela
  imię męskie;

Sawa (pn)
Сава
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Europie, prawy dopływ Dunaju;
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Polsce, dopływ Wisłoka;
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w gminie Raciechowice;
  (mitologia, mitologiczny) legendarna założycielka Warszawy (wraz z Warsem)
Савва
  imię męskie

Sał (pn)
Сал
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji w Kałmucji, lewy dopływ Donu;

Scholastyka /sxɔˈlastɨka/ (pn)
Схоластика
  imię żeńskie;

Schwyz (pn)
Швиц
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Szwajcarii;

Scylla /ˈsʦ̑ɨlːa/ (pn)
Скилла
  (mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Scyta /ˈsʦ̑ɨta/ (n)
скиф
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;

Scytia /ˈsʦ̑ɨtʲja/ (pn)
Скифия
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca część Ukrainy;

Seattle (pn)
Сиэтл
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w stanie Waszyngton, w Stanach Zjednoczonych;

Sebastian /sɛˈbastʲjãn/ (pn)
Севастьян, Себастиан, Себастьян, Севастиан
  imię męskie;

Sebastiana (pn)
Себастиана, Себастьяна, Севастиана, Севастьяна
  imię żeńskie

Sedan (pn)
Седан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny;

Sejm /sɛjm/ (pn)
Сейм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedna z izb polskiego parlamentu;

Sekstant /ˈsɛkstãnt/ (pn)
Секстант
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Sekwana /sɛˈkfãna/ (pn)
Сена
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Sekwana Nadmorska (pn)
Приморская Сена
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w Normandii;

Selemdża (pn)
Селемджа
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie amurskim Rosji, największy z dopływów Zei

Selena /sɛˈlɛ̃na/ (pn)
Селена
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Selene /sɛˈlɛ̃nɛ/ (pn)
Селена
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 580;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie księżyca, utożsamiana z rzymską Luną;

Selenga (pn)
Селенга
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Mongolii i Rosji uchodząca deltą do jeziora Bajkał;

Semipałatyńsk (pn)
Семипалатинск
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnim Kazachstanie(nazwa obowiązująca do 2007 roku, egzonim wariantowy wg KSNG)

Semita /sɛ̃ˈmʲita/ (n)
семит
  (etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan;

Semitka (n)
семитка
  (etnografia, etnograficzny) członkini jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan

Senegal /sɛ̃ˈnɛɡal/ (pn)
Сенегал
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;

Senegalczyk /ˌsɛ̃nɛˈɡalʧ̑ɨk/ (n)
сенегалец
  obywatel, mieszkaniec Senegalu

Senegalka /ˌsɛ̃nɛˈɡalka/ (n)
сенегалка
  obywatelka, mieszkanka Senegalu

Septymiusz (pn)
Септимий
  imię męskie

Serafin (pn)
Серафим
  imię męskie;

Serb /sɛrp/ (n)
серб
  człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia /ˈsɛrbʲja/ (pn)
Сербия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra /ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura/ (pn)
Сербия и Черногория
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Serbka /ˈsɛrpka/ (n)
сербка
  kobieta lub dziewczyna narodowości serbskiej, obywatelka Serbii, mieszkanka Serbii

Serena /sɛˈrɛ̃na/ (pn)
Серена
  imię żeńskie;

Seret (pn)
Сирет
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, na Bukowinie, nad rzeką Seret (1.2);
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie i w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

Sergiusz /ˈsɛrʲɟuʃ/ (pn)
Сергей, Сергий
  imię męskie;

Seul /ˈsɛ<sup>w</sup>ul/ (pn)
Сеул
  (geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewastopol (pn)
Севастополь
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Półwyspu Krymskiego;

Seweryn /sɛˈvɛrɨ̃n/ (pn)
Северин
  imię męskie;

Sewilla /sɛˈvʲilːa/ (pn)
Севилья
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sianów /ˈɕãnuf/ (pn)
Сянув
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Siaś (pn)
Сясь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim i obwodzie leningradzkim, uchodzi do jeziora Ładoga;

Siebież (pn)
Себеж
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim;

Siedlce /ˈɕɛtl̥ʦ̑ɛ/ (pn)
Седлец
  (geografia, geograficzny) miasto w na prawach powiatu województwie mazowieckim;

Siedmiorzecze (pn)
Семиречье
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin;

Sielce (pn)
Сельцы
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś w Rosji, w obwodzie riazańskim, nad Oką, miejsce w którym w 1943 sformowano 1 Dywizję Piechoty;

Siemomysł (pn)
Земомысл
  imię męskie;

Siemowit (pn)
Семовит
  imię męskie;

Siena /ˈsʲjɛ̃na/ (pn)
Сиена
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone w Toskanii; stolica prowincji Siena (1.2);
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja będąca częścią regionu Toskanii;

Siergiejewicz (pn)
Сергеевич
  syn Siergieja (rosyjskie imię odojcowskie)

Siergijew Posad (pn)
Сергиев Посад
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie moskiewskim;

Sierpuchow (pn)
Серпухов
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, nad Oką;

Sierra Leone /ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ/ (pn)
Сьерра-Леоне
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Sieć /ɕɛ̇ʨ̑/ (pn)
Сетка
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Sikoku (pn)
Сикоку
  (geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, najmniejsza z wysp japońskich;

Sim (pn)
Сим
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie czelabińskim i Baszkortostanie, prawy dopływ Biełej

Simona /sʲĩˈmɔ̃na/ (pn)
Симона
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie
  forma imienia Szymona
Ксимена, Симона
  forma imienia Ksymena

Sinciang (pn)
Синьцзян
  (geografia, geograficzny) region autonomiczny Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi

Singapur /sʲĩŋˈɡapur/ (pn)
Сингапур
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk /ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk/ (n)
сингапурец
  obywatel Singapuru

Singapurka /ˌsʲĩŋɡaˈpurka/ (n)
сингапурка
  obywatelka Singapuru

Siniucha (pn)
Синюха
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Bohu;

Skalda (pn)
Шельда
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii;

Skamander (pn)
Скамандр
  (geografia, geograficzny) rzeka w Troadzie wypływająca z góry Idy, opływająca mityczną Troję;

Skandynaw /skãnˈdɨ̃naf/ (pn)
скандинав
  mieszkaniec Skandynawii

Skandynawia /ˌskãndɨ̃ˈnavʲja/ (n)
Скандинавия
  (geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skandynawka /ˌskãndɨ̃ˈnafka/ (n)
скандинавка
  mieszkanka Skandynawii

Skania (pn)
Сконе
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;

Skarżysko-Kamienna /ˌskarʒɨskɔ‿kãˈmʲjɛ̃nːa/ (pn)
Скаржиско-Каменна
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Skopje /ˈskɔpʲjɛ/ (pn)
Скопье
  (geografia, geograficzny) stolica Macedonii Północnej;

Skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (pn)
Скорпион
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Slawonia (pn)
Славония
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;

Smalandia (pn)
Смоланд
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Szwecji;

Smok /smɔk/ (pn)
Дракон
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Smoleńsk /ˈsmɔlɛ̃j̃sk/ (pn)
Смоленск
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, położone nad Dnieprem;

Smotrycz (pn)
Смотрич
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodzie chmielnickim Ukrainy, lewy dopływ Dniestru;

Sobek (pn)
Собек
  (mitologia, mitologiczny) egipskiej bóg - opiekun - jezior, wody, symbol siły królewskiej;

Sobibór (pn)
Собибур
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie lubelskim;

Socjalistyczna Republika Wietnamu (pn)
Социалистическая Республика Вьетнам
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wietnamu

Socza (pn)
Соча
  (geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Włochy i Słowenię, wypływa z Alp Julijskich i uchodzi do Zatoki Weneckiej;

Soczi /ˈsɔʧ̑ʲi/ (pn)
Сочи
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Sodoma /sɔˈdɔ̃ma/ (pn)
Содом
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;

Sodoma i Gomora /sɔˈdɔ̃ma ˌi‿ɡɔ̃ˈmɔra/ (pn)
Содом и Гоморра
  (przenośnie, przenośnia) bałagan, zamieszanie, awantura
  (przenośnie, przenośnia) rozwiązłość, rozpusta

Sofia /ˈsɔfʲja/ (pn)
София
  (geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sofoniasz (pn)
Софония
  (biblijny) imię męskie;

Sofroniusz (pn)
Софроний
  imię męskie;

Sogdiana (pn)
Согдиана
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;

Sok (pn)
Сок
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie orenburskim i samarskim Rosji, lewy dopływ Wołgi

Sokrates /sɔˈkratɛs/ (pn)
Сократ
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;
  imię męskie;

Solka (pn)
Солка
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii w okręgu suczawskim na Bukowinie;

Solon /ˈsɔlɔ̃n/ (pn)
Солон
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;

Somalia /sɔ̃ˈmalʲja/ (pn)
Сомали
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Somalijczyk /ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
сомалиец
  obywatel Somalii

Somalijka /ˌsɔ̃maˈlʲijka/ (n)
сомалийка
  obywatelka Somalii

Somma (pn)
Сомма
  (geografia, geograficzny) rzeka w Pikardii, w północnej Francji;

Sopot /ˈsɔpɔt/ (pn)
Сопот
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe i nadmorski kurort w Polsce, w województwie pomorskim;

Soroki (pn)
Сороки
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Mołdawii, przystań nad Dniestrem;

Sorrento (pn)
Сорренто
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Neapol;

Sosnowy Bór (pn)
Сосновый Бор
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim;

Sowieck (pn)
Советск
  (geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży do Niemna;

Sowiecka Gawań (pn)
Советская Гавань
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Chabarowskim;

Sołokija (pn)
Солокия
  (geografia, geograficzny) rzeka wschodniej Polsce i na zachodzie Ukrainy, dopływ Bugu;

Sośwa Północna (pn)
Северная Сосьва
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Małego Obu

Soż (pn)
Сож
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi i w Rosji, lewy dopływ Dniepru;

Spoleto (pn)
Сполето
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia;

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata /ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ ˌfʲɕrud‿naˈrɔdufʲ ˈɕfʲjata/ (pn)
Праведник мира
  osoba odznaczona izraelskim medalem za ratowanie Żydów podczas II wojny światowej;

Srem (pn)
Срем
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację

Sri Lanka /ˈsrʲi ˈlãnka/ (pn)
Шри-Ланка
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stalin (pn)
Сталин
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;

Stalingrad /staˈlʲĩŋɡrat/ (pn)
Сталинград
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Wołgogradu w latach 1925-1961

Stalinogród (pn)
Сталиногруд
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Katowic w latach 1953–1956

Stalińsk (pn)
Сталинск
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Nowokuźnieck, nazwa noszona przez miasto w latach 1932–61

Stambuł /ˈstãmbuw/ (pn)
Стамбул
  (geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stanisław /stãˈɲiswaf/ (pn)
Станислав
  imię męskie;

Stanisława /ˌstãɲiˈswava/ (pn)
Станислава
  imię żeńskie;

Stanisławów (pn)
Станислав
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Iwano-Frankiwsk na Ukrainie;

Stany Zjednoczone /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ/ (pn)
Соединённые Штаты, Соединённые Штаты Америки
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci/ (pn)
Соединённые Штаты Америки
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stara Hercegowina (pn)
Черногорская Герцеговина
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Czarnogóry;

Stara Pregoła (pn)
Старая Преголя
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) południowa odnoga rzeki Pregoły, która dzieli się na dwoje za wsią Ozierki, a łączy ostatecznie w jeden nurt w Królewcu;

Stara Russa (pn)
Старая Русса
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim;

Stara Ładoga (pn)
Старая Ладога
  (geografia, geograficzny) wieś w północnej Rosji, w obwodzie leningradzkim, położona nad rzeką Wołchow, legendarna pierwsza stolica Rusi;

Stargard (pn)
Старгард
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim;

Stargard Szczeciński /ˈstarɡart ʃʧ̑ɛˈʨ̑ĩj̃sʲci/ (pn)
Старгард Щециньски
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Stargardu w latach 1950-2015

Stary Oskoł (pn)
Старый Оскол
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie biełgorodzkim w Rosji, położone nad Oskołem;

Stary Testament /ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Ветхий Завет
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;

Stawropol (pn)
Ставрополь
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, stolica Kraju Stawropolskiego;

Stefan /ˈstɛfãn/ (pn)
Стефан
  imię męskie;

Stefania /stɛˈfãɲja/ (pn)
Стефания
  imię żeńskie;

Stella /ˈstɛlːa/ (pn)
Стелла
  imię żeńskie;

Stepanakert /ˌstɛpãˈnakɛrt/ (pn)
Степанакерт
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu;

Sterlitamak (pn)
Стерлитамак
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w Baszkortostanie;

Stochód (pn)
Стоход
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Prypeci;

Stolica Apostolska /stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska/ (pn)
Святой Престол, Папский Престол
  (geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan

Stradyk (pn)
Корневка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Polsce i obwodzie kaliningradzkim Rosji, dopływ Świeżej

Stralsund (pn)
Штральзунд
  (geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;

Strasburg (pn)
Страсбург
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Straszany (pn)
Страшены
  (geografia, geograficzny) miasto w Mołdawii, nad rzeką Byk;

Strefa Gazy /ˈstrɛfa ˈɡazɨ/ (pn)
Сектор Газа
  część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Strwiąż (pn)
Стрвяж
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Polsce i na zachodniej Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Stryj (pn)
Стрый
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniestru;

Strzała /ˈsṭʃawa/ (pn)
Стрела
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Strzelec /ˈsṭʃɛlɛʦ̑/ (pn)
Стрелец
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Stuttgart (pn)
Штутгарт
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Stwiha (pn)
Ствига
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawobrzeżny dopływ Prypeci;

Styr (pn)
Стыр
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi; prawy dopływ Prypeci;

Styria (pn)
Штирия
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;

Suchań /ˈsuxãɲ/ (pn)
Сухань
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Suchedniów (pn)
Сухеднюв
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Suchona (pn)
Сухона
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od jeziora Ładoga, tworzy Dwinę po połączeniu się z Jugiem;

Suchumi /suˈxũmʲi/ (pn)
Сухуми
  (geografia, geograficzny) miasto na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego;

Suczawa (pn)
Сучава
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii, stolica okręgu Suczawa;

Sudan Południowy /ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Южный Судан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudanka /suˈdãnka/ (n)
суданка
  mieszkanka Sudanu, obywatelka Sudanu albo Sudanu Południowego

Sudańczyk /suˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
суданец
  mieszkaniec Sudanu, obywatel Sudanu albo Sudanu Południowego

Sudermania (pn)
Сёдерманланд
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Södermanland, kraina historyczna w Szwecji;

Sudety /suˈdɛtɨ/ (pn)
Судеты
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

Sudoma (pn)
Судома
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodzie pskowskim Rosji, lewy dopływ Szełoni

Sugoj (pn)
Сугой
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy;

Sulejman (pn)
Сулейман
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Sumatra /sũˈmatra/ (pn)
Суматра
  (geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Sumer /ˈsũmɛr/ (n)
Шумер
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;
шумер
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Sumeru (1.1)

Sumgait (pn)
Сумгайыт
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Azerbejdżanie, położone nad Morzem Kaspijskim;

Sumy (pn)
Сумы
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Ukrainie;

Suna /ˈsũna/ (pn)
Суна
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii;

Sungari (pn)
Сунгари
  (geografia, geograficzny) rzeka w Mandżurii w Chinach, prawobrzeżny i zarazem największy dopływ Amuru;

Sunża (pn)
Сунжа
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka zachodniej Rosji, na terenie Osetii Północnej, Inguszetii i Czeczenii, prawy dopływ rzeki Terek;

Sura (pn)
Сура
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Wołgi;

Surami (pn)
Сурами
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w środkowej Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia;

Surchan-daria (pn)
Сурхандарья
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii;

Surgut (pn)
Сургут
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym – Jugrze;

Surinam /suˈrʲĩnãm/ (pn)
Суринам
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Surinamczyk /ˌsurʲĩˈnãmʧ̑ɨk/ (n)
суринамец
  obywatel Surinamu

Surinamka /ˌsurʲĩˈnãmka/ (n)
суринамка
  obywatelka Surinamu

Surkonty (pn)
Сурконты
  (geografia, geograficzny) wieś na Białorusi w rejonie werenowskim obwodu grodzieńskiego;

Suwałki (pn)
Сувалки
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica Suwalszczyzny;

Suzdal (pn)
Суздаль
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim;

Sułak (pn)
Сулак
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji, w Dagestanie, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Svalbard /ˈsfalbart/ (pn)
Свальбард
  (geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;

Swanetia (pn)
Сванетия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji;

Swierdłowsk (pn)
Свердловск
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Jekaterynburg (nazwa oficjalna w latach 1924-1991);

Swijaga (pn)
Свияга
  (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, prawy dopływ Wołgi;

Swobodny (pn)
Свободный
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie amurskim, nad Zeją;

Syberia /sɨˈbɛrʲja/ (pn)
Сибирь
  (geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Syberyjka (pn)
сибирячка
  (etnografia, etnograficzny) mieszkanka Syberii

Sybiraczka /ˌsɨbʲiˈraʧ̑ka/ (n)
сибирячка
  mieszkanka Syberii

Sybirak /sɨˈbʲirak/ (n)
сибиряк
  mieszkaniec Syberii

Sycylia /sɨˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Сицилия
  (geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sycylijczyk /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
сицилиец
  mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii

Sycylijka (n)
сицилийка
  mieszkanka Sycylii, kobieta z tej wyspy

Sydonia (pn)
Сидония
  imię żeńskie;

Sydoniusz (pn)
Сидоний
  imię męskie

Syhot (pn)
Сигет, Сигету-Мармацией
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Rumunii, w okręgu Marmarosz, nad Cisą;

Syjam /ˈsɨjãm/ (pn)
Сиам
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii

Syjamczyk (n)
сиамец
  (historia, historyczny, historycznie) obywatel Syjamu

Sykstus /ˈsɨkstus/ (pn)
Сикст
  imię męskie;

Syktywkar /sɨkˈtɨfkar/ (pn)
Сыктывкар, Усть-Сысольск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, stolica Republiki Komi;

Sylas (pn)
Сила
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Sylwan (pn)
Сильван
  (mitologia rzymska) bóg rolnictwa i opiekun majątku domowego;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Sylweriusz (pn)
Сильверий
  imię męskie;

Sylwester /sɨlˈvɛstɛr/ (pn)
Сильвестр
  imię męskie;

Sylwestra (pn)
Сильвестра
  imię żeńskie;

Sylwia /ˈsɨlvʲja/ (pn)
Сильвия
  imię żeńskie;

Sylwiusz /ˈsɨlvʲjuʃ/ (pn)
Сильвий
  imię męskie;

Sym (pn)
Сым
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;

Symbirsk (pn)
Симбирск
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Uljanowsk, oficjalna nazwa do 1924 roku

Symeon /sɨ̃ˈmɛɔ̃n/ (pn)
Симеон
  imię męskie;

Symferopol /ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl/ (pn)
Симферополь
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krymu;

Syngalezka (n)
сингалка
  (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;

Synopa (pn)
Синоп
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Turcji, port nad Morzem Czarnym;

Syr-daria (pn)
Сырдарья
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;

Syrach (pn)
Сирах
  (biblijny) autor starotestamentalnej Księgi Syracydesa

Syrakuzy (pn)
Сиракузы
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;

Syrdaria (pn)
Сырдарья
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim;

Syria /ˈsɨrʲja/ (pn)
Сирия
  (geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syryjczyk /sɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
сириец
  obywatel Syrii lub mieszkaniec Syrii

Syryjka /sɨˈrɨjka/ (n)
сирийка
  obywatelka Syrii

Syryjska Republika Arabska /sɨˈrɨjska rɛˈpublʲika ːˈrapska/ (pn)
Сирийская Арабская Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Syrii

Sysoła (pn)
Сысола
  (geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, lewy dopływ Wyczegdy;

Sywasz (pn)
Сиваш
  (geografia, geograficzny) rozbudowany zespół płytkich słonowodnych zatok na północno-wschodnim wybrzeżu Krymu;

Syzrań (pn)
Сызрань
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie samarskim, nad Wołgą u ujścia Syzrani (2.1) do Zbiornika Saratowskiego;
Сызранка, Сызрань
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Rosji prawy dopływ Wołgi;

Syzyf (pn)
Сизиф
  (mitologia grecka) mityczny król Koryntu, skazany przez bogów na wtaczanie głazu na szczyt góry;

Syłwa (pn)
Сылва
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;

Szachty (pn)
Шахты
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim;

Szadrinsk (pn)
Шадринск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie kurgańskim nad Isetem

Szampania /ʃãmˈpãɲja/ (pn)
Шампань
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Francji;

Szarbel (pn)
Шарбель
  imię męskie

Szardara (pn)
Шардара
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Kazachstanie;

Szaweł (pn)
Савл
  (biblijny) pierwotne imię apostoła Pawła
  imię męskie

Szczawnica (pn)
Щавница
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim;

Szczecin /ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn/ (pn)
Щецин, Ще́цин
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Szczecinek /ʃʧ̑ɛˈʨ̑ĩnɛk/ (pn)
Щецинек
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Szczepan /ˈʃʧ̑ɛpãn/ (pn)
Степан, Щепан
  imię męskie;

Szczurkowska Młynówka (pn)
Правда
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeczka w północnej Polsce i obwodzie kaliningradzkim Rosji

Szechina (pn)
Шхина
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;

Szeksna (pn)
Шексна
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej Rosji, lewy dopływ Wołgi;

Szeszupa (pn)
Шешупе
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce, na Litwie i w Rosji, lewy dopływ Niemna;

Szełoń (pn)
Шелонь
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodach pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodzi do jeziora Ilmen

Sziraz (pn)
Шираз
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Szkocja /ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
Шотландия
  (geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkodra (pn)
Шкодер
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii;

Szkot /ʃkɔt/ (n)
шотландец
  mieszkaniec Szkocji

Szkotka /ˈʃkɔtka/ (n)
шотландка
  mieszkanka Szkocji

Szkło (pn)
Шкло
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Polsce i na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Sanu;

Szlisselburg (pn)
Шлиссельбург
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące u ujścia Newy, naprzeciw Petersburga;

Szosza (pn)
Шоша
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej;

Sztokholm /ˈʃtɔkxɔlm/ (pn)
Стокгольм
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szuja (pn)
Шуя
  (geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;

Szumadia (pn)
Шумадия
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w środkowej Serbii

Szwab /ʃfap/ (n)
шваб
  mieszkaniec Szwabii;

Szwabia /ˈʃfabʲja/ (pn)
Швабия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Szwabka (n)
швабка
  (etnografia, etnograficzny) mieszkanka Szwabii

Szwajcar /ˈʃfajʦ̑ar/ (n)
швейцарец
  obywatel Szwajcarii

Szwajcaria /ʃfajˈʦ̑arʲja/ (pn)
Швейцария
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwajcarka /ʃfajˈʦ̑arka/ (n)
швейцарка
  obywatelka Szwajcarii

Szwecja /ˈʃfɛʦ̑ʲja/ (pn)
Швеция, Шве́ция
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed /ʃfɛt/ (n)
швед
  człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Szwedka /ˈʃfɛtka/ (n)
шведка
  kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji

Szydłowiec /ʃɨdˈwɔvʲjɛʦ̑/ (pn)
Шидловец
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w centralnej Polsce, w województwie mazowieckim;

Szymon /ˈʃɨ̃mɔ̃n/ (pn)
Симон
  imię męskie;

Szynkuna (pn)
Протока
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim Rosji, dopływ Rominty

Szyrwan (pn)
Ширван
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Azerbejdżanie, w dolnym biegu rzeki Kury;

Szyrwinta (pn)
Шервинта
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Litwie i w obwodzie kaliningradzkim Rosji, uchodzi do Szeszupy;

Szyłka (pn)
Шилка
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Syberii, płynąca przez Kraj Zabajkalski w Rosji;

Sławiańsk nad Kubaniem (pn)
Славянск-на-Кубани
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, położone nad odnogą Kubania;

Sławno /ˈswavnɔ/ (pn)
Славно
  (geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Sławomir /swaˈvɔ̃mʲir/ (pn)
Славомир
  imię męskie;

Sławomira /ˌswavɔ̃ˈmʲira/ (pn)
Славомира
  imię żeńskie;

Słowacja /swɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Словакия
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowaczka /swɔˈvaʧ̑ka/ (n)
словачка
  osoba płci żeńskiej narodowości słowackiej, obywatelka Słowacji, mieszkanka Słowacji

Słowak /ˈswɔvak/ (n)
словак
  człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia /swɔˈvɛ̃ɲja/ (pn)
Словения
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec /swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
словенец
  człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowenka /swɔˈvɛ̃ŋka/ (pn)
словенка
  kobieta narodowości słoweńskiej

Słowianin /swɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
славянин
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Słowianka /swɔˈvʲjãnka/ (n)
славянка
  (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy

Słowiańszczyzna (n)
славянщина
  terytoria zamieszkiwane przez Słowian

Słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (pn)
Солнце, солнце
  (astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

Słucz (pn)
Случь
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Horynia;

Słupsk /swupsk/ (n)
Слупск
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce;

T-shirt (n)
футболка, майка, тенниска
  (krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem

THC (n)
ТГК
  (chemia, chemiczny) tetrahydrokannabinol

Tadeusz /taˈdɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Фаддей, Тадеуш
  imię męskie;

Tadżykistan /ˌtaʤ̑ɨˈcistãn/ (pn)
Таджикистан, Таджикиста́н
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Taganrog (pn)
Таганрог
  (geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Tagił (pn)
Тагил
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, prawy dopływ Tury;

Tahiti /taˈ<sup>j</sup>itʲi/ (pn)
Таити
  (geografia, geograficzny) wyspa na południowym Pacyfiku, należąca do Polinezji Francuskiej;

Tajlandczyk /tajˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
таиландец
  obywatel Tajlandii

Tajlandia /tajˈlãndʲja/ (pn)
Таиланд
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajlandka /tajˈlãntka/ (n)
таиландка
  obywatelka Tajlandii

Tajmyr (pn)
Таймыр
  (geografia, geograficzny) najbardziej wysunięty na północ półwysep Azji, położony między Zatoką Jenisejską a Zatoką Chatańską, leżący w całości w granicach Rosji;

Tajmyra (pn)
Таймыра
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;

Tajpej /ˈtajpɛj/ (pn)
Тайбэй
  (geografia, geograficzny) stolica Tajwanu;

Tajwan /ˈtajvãn/ (n)
Тайвань
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

Talia /ˈtalʲja/ (pn)
Талия
  (mitologia grecka) muza komedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Tallin /ˈtallʲĩn/ (pn)
Таллин
  (geografia, geograficzny) stolica Estonii;

Tamara /tãˈmara/ (pn)
Тамара
  imię żeńskie;

Tambow (pn)
Тамбов
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;

Tamil /ˈtãmʲil/ (n)
тамил
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki

Tamilka (n)
тамилка
  (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki;

Tamiza /tãˈmʲiza/ (pn)
Темза
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tangier /ˈtãŋʲɟɛr/ (pn)
Танжер
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;

Tanzania /tãw̃ˈzãɲja/ (n)
Танзания
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tanzanka /tãw̃ˈzãŋka/ (n)
танзанийка
  obywatelka Tanzanii

Tanzańczyk /tãw̃ˈzãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
танзаниец
  obywatel Tanzanii

Tap (pn)
Тап
  (geografia, geograficzny) rzeka w obwodzie tiumeńskim Rosji, prawy dopływ Tobołu

Tapsuj (pn)
Тапсуй
  (geografia, geograficzny) rzeka w syberyjskiej części Rosji, prawy dopływ Sośwy Północnej

Tara /ˈtara/ (pn)
Тара
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;

Tarcza /ˈtarʧ̑a/ (pn)
Щит
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Tarent /ˈtarɛ̃nt/ (pn)
Таранто
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

Targówek (pn)
Таргувек
  (geografia, geograficzny) prawobrzeżna dzielnica Warszawy;

Tarnopol (pn)
Тернополь
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Tarnów /ˈtarnuf/ (pn)
Тарнов, Тарнув
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce;

Tarsycjusz (pn)
Тарсиций
  imię męskie;

Tartu (n)
Тарту
  (geografia, geograficzny) (administracja) nazwa gminy wiejskiej w Estonii;
  (geografia, geograficzny) miasto w Estonii;
Тартумаа, Тартуский уезд
  (geografia, geograficzny) (administracja) nazwa jednej z piętnastu prowincji w Estonii;

Tartus (pn)
Тартус
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Tarym (pn)
Тарим
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;

Tasiejewa (pn)
Тасеева
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;

Taszkent /ˈtaʃkɛ̃nt/ (pn)
Ташкент
  (geografia, geograficzny) stolica Uzbekistanu;

Tatar /ˈtatar/ (n)
татарин
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej;

Tatiana /taˈtʲjãna/ (pn)
Татиана, Татьяна
  imię żeńskie;

Tatry /ˈtatrɨ/ (pn)
Татры
  (geografia, geograficzny) góry w Polsce i Słowacji;

Tauj (pn)
Тауй
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, uchodząca do Morza Ochockiego

Tauryda (pn)
Таврида, Таврика, Таврия
  (książkowy) (geografia, geograficzny) Krym

Tawda (pn)
Тавда
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;

Taz (pn)
Таз
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;

Tbilisi /ˌtbʲiˈlʲisʲi/ (pn)
Тбилиси
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Teberda (pn)
Теберда
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w północnej części Wielkiego Kaukazu, lewy dopływ Kubania;

Tebriz (pn)
Тебриз
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnim Iranie;

Tedżen (pn)
Теджен
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim;

Tegucigalpa (pn)
Тегусигальпа
  (geografia, geograficzny) stolica Hondurasu;

Teheran /tɛˈxɛrãn/ (pn)
Тегеран
  (geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Tekla /ˈtɛkla/ (pn)
Фекла
  imię żeńskie;

Teksańczyk (n)
техасец
  mieszkaniec Teksasu

Tel Awiw (pn)
Тель-Авив
  (geografia, geograficzny) właściwie Tel Awiw-Jafa, miasto w Izraelu nad Morzem Śródziemnym;

Telawi (pn)
Телави
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Kachetia;

Telesfor /tɛˈlɛsfɔr/ (pn)
Телесфор
  imię męskie;

Telimena /ˌtɛlʲĩˈmɛ̃na/ (pn)
Телимена
  imię żeńskie;

Temida /tɛ̃ˈmʲida/ (pn)
Темида
  (mitologia grecka) bogini prawa i praworządności przedstawiana jako kobieta z opaską na oczach, wagą i mieczem w dłoni; córka Uranosa i Gai; druga żona Zeusa; matka hor i Mojr; siostra Fojbe, Hyperiona, Japeta, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Mnemosyne, Okeanosa, Rei, Tei i Tetydy oraz cyklopów niebiańskich i hekatonchejrów; jedna z tytanid;
Кармента
  (mitologia rzymska) (zobacz) Karmenta

Temistokles (pn)
Фемистокл
  (historia, historyczny, historycznie) polityk i wódz ateński;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Teneryfa (pn)
Тенерифе
  (geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Teodor /tɛˈɔdɔr/ (pn)
Фёдор, Феодор
  imię męskie;

Teodora /ˌtɛɔˈdɔra/ (pn)
Феодора
  imię żeńskie;

Teodoryk (pn)
Теодорик, Дерек
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Teofan /tɛˈɔfãn/ (pn)
Феофан
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Teofania /ˌtɛɔˈfãɲja/ (pn)
Феофания
  imię żeńskie;

Teofil /tɛˈɔfʲil/ (pn)
Феофил
  imię męskie;

Teofila (pn)
Теофила, Феофила
  imię żeńskie

Terek (pn)
Терек
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego;

Teresa /tɛˈrɛsa/ (pn)
Тереза, Тереса
  imię żeńskie;

Termez (pn)
Термез
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii;

Termopile /ˌtɛrmɔˈpʲilɛ/ (pn)
Фермопилы
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Terni (pn)
Терни
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone w Umbrii;

Terpsychora /ˌtɛrpsɨˈxɔra/ (pn)
Терпсихора
  (mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Tertulian (pn)
Тертуллиан, Тертулиан
  imię męskie;

Terytorium Autonomiczne Gagauzji (pn)
Автономное территориальное образование Гагаузия
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Gagauzji, obszaru autonomicznego w Mołdawii

Tetere (pn)
Тэтэрэ
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie irkuckim i Kraju Krasnojarskiego Rosji, uchodzi do Podkamiennej Tunguzki

Teterew (pn)
Тетерев
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru;

Tetyda /tɛˈtɨda/ (pn)
Тетида
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;
  (geologia, geologiczny) praocean rozdzielający Europę i Afrykę;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza;
  (mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;

Teuton (n)
тевтон
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego plemienia wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego

Tezeusz /tɛˈzɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Тесей, Тезей
  (mitologia grecka) heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry;
Тезей
  imię męskie;

Tiencin (pn)
Тяньцзинь
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach znajdujące się pomiędzy Pekinem a zatoką Pohaj;

Tierieszka (pn)
Терешка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Timok (pn)
Тимок
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Serbii i północno-wschodniej Bułgarii, prawy dopływ Dunaju;

Timor Wschodni /ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi/ (pn)
Восточный Тимор
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Timpton (pn)
Тимптон
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu;

Tiosza (pn)
Тёша
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, prawy dopływ Oki;

Tirana /tʲiˈrãna/ (pn)
Тирана
  (geografia, geograficzny) stolica Albanii;

Tirsa (pn)
Фирца
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Samarii, stanowisko archeologiczne;

Tiumeń (pn)
Тюмень
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tiung (pn)
Тюнг
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluju;

Tivoli (pn)
Тиволи
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym;

Tobago (pn)
Тобаго
  (geografia, geograficzny) karaibska wyspa na Atlantyku u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, na północny wschód od Trynidadu z którym tworzy jedno państwo Trynidad i Tobago;

Tobiasz /ˈtɔbʲjaʃ/ (pn)
Товий, Товия
  imię męskie;

Tobolsk (pn)
Тобольск
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 13125 z pasa głównego asteroid;
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie tiumeńskim, u ujścia rzeki Toboł do Irtysza;

Toboł (pn)
Тобол
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji zauralskiej i w północnym Kazachstanie, lewy dopływ Irtysza;
  (geografia, geograficzny) osada w północnym Kazachstanie, w obwodzie kustanajskim

Togijczyk /tɔˈɟijʧ̑ɨk/ (n)
тоголезец
  obywatel Togo

Togijka /tɔˈɟijka/ (n)
тоголезка
  obywatelka Togo

Togliatti (pn)
Тольятти
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą;

Togo /ˈtɔɡɔ/ (pn)
Того
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Toguzak (pn)
Тогузак
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i Kazachstanie, prawy dopływ Uju w dorzeczu Tobołu

Tok (pn)
Ток
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie amurskim Rosji, prawy dopływ Zei
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie orenburskim Rosji, prawy dopływ Samary

Tokaj /ˈtɔkaj/ (pn)
Токай
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w północno-wschodnich Węgrzech;

Tokio /ˈtɔcɔ/ (pn)
Токио
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Japonii;

Tom /tɔ̃m/ (pn)
Томь
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, prawy dopływ Obu;

Tomasz /ˈtɔ̃maʃ/ (pn)
Фома
  imię męskie;

Tomir (pn)
Томир
  imię męskie;

Tomisław /tɔ̃ˈmʲĩswaf/ (pn)
Томислав
  imię męskie;

Tompo (pn)
Томпо
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu;

Tomsk (pn)
Томск
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom;

Tonga /ˈtɔ̃ŋɡa/ (pn)
Тонга
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tora /ˈtɔra/ (pn)
Тора
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toruń /ˈtɔrũɲ/ (pn)
Торунь
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-centralnej Polsce, położone nad Wisłą;

Torżok (pn)
Торжок
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie twerskim, nad Twercą;

Toskania /tɔˈskãɲja/ (pn)
Тоскана
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Toskanka (n)
тосканка
  mieszkanka Toskanii

Toskańczyk /tɔˈskãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
тосканец
  mieszkaniec Toskanii

Tours (pn)
Тур
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, nad rzeką Loarą, w Turenii;

Tracja (pn)
Фракия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Trak (n)
фракиец
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Tracji

Treblinka (pn)
Треблинка
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna;

Treviso (pn)
Тревизо
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

Triest (pn)
Триест
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;

Tripoli /trʲiˈpɔlʲi/ (pn)
Триполи
  (geografia, geograficzny) miasto w Libii

Troada (n)
Троада
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w Azji Mniejszej, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos, obecnie jest to półwysep Biga;

Trock (pn)
Троцк
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Czapajewsk (oficjalna nazwa w latach 1919-1929);
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Gatczyna (oficjalna nazwa w latach 1923-1929);

Troick (pn)
Троицк
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;

Troja /ˈtrɔja/ (pn)
Троя
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;

Troyes (pn)
Труа
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;

Trybunał Konstytucyjny (n)
Конституционный трибунал, конституционный суд
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;

Trydent (pn)
Тренто
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina w północnych Włoszech;

Trynidad i Tobago /trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ/ (pn)
Тринидад и Тобаго
  (geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trzeci Świat /ˈṭʃɛʨ̑i ˈɕfʲjat/ (n)
третий мир
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;

Trzej Królowie /ˈṭʃɛj kruˈlɔvʲjɛ/ (pn)
три царя
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;

Trzy Biskupstwa (pn)
Три Епископства
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w większości na terenie obecnego regionu Grand Est, wyodrębniona w 1552 roku wraz z przejęciem przez króla francuskiego biskupstw Metzu, Toulu i Verdun wraz z miastami cesarskimi i fragmentem księstwa Luksemburga;

Trójkąt /ˈtrujkɔ̃nt/ (pn)
Треугольник
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Trójkąt Południowy /ˈtrujkɔ̃nt ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Южный Треугольник
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Trójmiasto /trujˈmʲjastɔ/ (n)
Трёхградье
  (geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;

Tuapse (pn)
Туапсе
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Tuareg /tuˈ<sup>w</sup>arɛk/ (n)
туарег
  (etnografia, etnograficzny) nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso

Tuba /ˈtuba/ (pn)
Туба
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju;

Tugur (pn)
Тугур
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, uchodząca do Zatoki Tugurskiej Morza Ochockiego

Tukan /ˈtukãn/ (pn)
Тукан
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Tulcza (pn)
Тулча
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w Dobrudży;

Tulon (pn)
Тулон
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;

Tuluza /tuˈluza/ (pn)
Тулуза
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji, położone nad Garonną;

Tunezja /tũˈnɛzʲja/ (pn)
Тунис
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunezyjczyk /ˌtũnɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
тунисец
  obywatel Tunezji

Tunezyjka /ˌtũnɛˈzɨjka/ (n)
туниска
  obywatelka Tunezji

Tura /ˈtura/ (pn)
Тура
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Tobołu; przepływająca przez obwód swierdłowskiego i tiumeński na zachodniej Syberii;

Turcja /ˈturʦ̑ʲja/ (pn)
Турция
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turczynka /turˈʧ̑ɨ̃ŋka/ (n)
турчанка
  kobieta narodowości tureckiej, obywatelka Turcji, mieszkanka Turcji

Turecka Republika Cypru Północnego /tuˈrɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˈʦ̑ɨpru ˌpuwnɔʦ̑ˈnɛɡɔ/ (pn)
Турецкая Республика Северного Кипра
  państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową;

Turek /ˈturɛk/ (n)
турок
  osoba narodowości tureckiej lub obywatel Turcji

Turenia (pn)
Турень
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji z głównym ośrodkiem w Tours;

Turfan (pn)
Турфан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, w Kotlinie Turfańskiej;

Turgaj (pn)
Тургай
  (geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie;

Turia (pn)
Турья
  (geografia, geograficzny) rzeka na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Prypeci;

Turkiestan (pn)
Туркестан
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Kazachstanie;
  (geografia, geograficzny) region w Azji Środkowej;

Turkmen /ˈturkmɛ̃n/ (n)
туркмен
  obywatel Turkmenistanu

Turkmenbaszy (pn)
Туркменбашы
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Kaspijskim, w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim;

Turkmenistan /ˌturkmɛ̃ˈɲistãn/ (pn)
Туркменистан, Туркмения
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turkmenka /turkˈmɛ̃ŋka/ (n)
туркменка
  obywatelka Turkmenistanu

Turks i Caicos (pn)
Тёркс и Кайкос
  (geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;

Turku (pn)
Турку
  (geografia, geograficzny) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Finlandii;

Turuchan (pn)
Турухан
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;

Turyn /ˈturɨ̃n/ (pn)
Турин
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia /tuˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Тюрингия
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Tuszetia (pn)
Тушетия
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji;

Tutanchamon (pn)
Тутанхамон
  (historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Tutonczana (pn)
Тутончана
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Dolnej Tunguzki;

Tuvalu /tuˈvalu/ (pn)
Тувалу
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;

Tuwiniec (n)
тувинец
  przedstawiciel narodu turkijskiego, zamieszkującego Republikę Tuwy, Mongolię oraz Chiny

Tuła (pn)
Тула
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, nad Upą, stolica obwodu tulskiego;

Tułoma (pn)
Тулома
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Zatoki Kolskiej;

Tułwa (pn)
Тулва
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji w Kraju Permskim, dopływ Kamy

Twer (pn)
Тверь
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;

Twerca (pn)
Тверца
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer;

Tyber /ˈtɨbɛr/ (pn)
Тибр
  (geografia, geograficzny) rzeka we Włoszech przepływająca przez Rzym;

Tyberiusz /tɨˈbɛrʲjuʃ/ (pn)
Тиберий
  imię męskie;

Tybet /ˈtɨbɛt/ (pn)
Тибет
  (geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
  kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetanka /ˌtɨbɛˈtãnka/ (n)
тибетка
  mieszkanka Tybetu

Tybetańczyk /ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
тибетец
  mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tyfon (pn)
Тифон
  (mitologia grecka) potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile;

Tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (pn)
Тигр
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Tykicz Gniły (pn)
Гнилой Тикич
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, na Wyżynie Naddnieprzańskiej, lewy dopływ Tykicza;

Tykicz Górny (pn)
Горный Тикич
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, w obwodzie winnickim oraz czerkaskim, prawy dopływ Tykicza;

Tylża (pn)
Тильзит
  (geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);

Tym (pn)
Тым
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;

Tymon /ˈtɨ̃mɔ̃n/ (pn)
Тимон
  imię męskie

Tymoteusz /ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Тимофей
  imię męskie;

Tyr /tɨr/ (pn)
Тир
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;

Tyraspol (pn)
Тирасполь
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza;

Tyrol /ˈtɨrɔl/ (pn)
Тироль
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;

Tyrolczyk (n)
тиролец
  mieszkaniec Tyrolu

Tyrteusz (pn)
Тиртей
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

Tytan /ˈtɨtãn/ (pn)
Титан
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Tytus /ˈtɨtus/ (pn)
Тит
  imię męskie;

Tyśmienica (pn)
Тысменица
  (geografia, geograficzny) rzeka na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Tyśmienickiej;

UE /u‿ˈɛ/ (acronym)
ЕС
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

UKP PM (acronym)
УПЦ МП
  = (kościelny) Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego;

UNESCO /uˈnɛsko/ (acronym)
ЮНЕСКО
  = (angielski) United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization → Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury

UPA /ˈupa/ (acronym)
УПА
  = (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Ukraińska Powstańcza Armia;

USA /u‿ɛs‿ˈa/ (acronym)
США
  = (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

USG (acronym)
УЗИ
  = (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ultrasonografia

Ubald (pn)
Убальд
  imię męskie;

Uborć (pn)
Уборть
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi i na Ukrainie na zachodnim Polesiu, prawy dopływ Prypeci;

Uchta /ˈuxta/ (pn)
Ухта
  (geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej w Republice Komi;

Uczur (pn)
Учур
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Ałdanu;

Uda (pn)
Уда
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) górny bieg Czuny, rzeki tworzącej Tasiejewę;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kraju Chabarowskim Rosji, uchodzi do Zatoki Udzkiej Morza Ochockiego
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona na wschodniej Syberii w Buriacji, dopływ Selengi;

Udine (pn)
Удине
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;

Udmurcja (pn)
Удмуртия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona w Europie, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, ze stolicą w Iżewsku;

Udo (pn)
Удо
  imię męskie

Ufa /ˈufa/ (pn)
Уфа
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Baszkirii;
  (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, prawy dopływ Biełej;

Uganda /uˈɡãnda/ (pn)
Уганда
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugandyjczyk /ˌuɡãnˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
угандиец
  obywatel Ugandy

Ugandyjka /ˌuɡãnˈdɨjka/ (n)
угандийка
  obywatelka Ugandy

Ugarit (pn)
Угарит
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;

Uglicz (pn)
Углич
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;

Ugra (pn)
Угра
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi;

Uj (pn)
Уй
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu;

Ujgur /ˈujɡur/ (n)
уйгур
  członek ludu tureckiego żyjącego głównie w północno-zachodnich Chinach

Ukajali (pn)
Укаяли
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Ameryce Południowej, w dorzeczu Amazonki;

Ukraina /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (pn)
Украина
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukraina Słobodzka (pn)
Слободская Украина
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji;

Ukrainiec /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑/ (n)
украинец
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Ukrainka /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩŋka/ (n)
украинка
  (etnografia, etnograficzny) kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy

Układ Słoneczny /ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (pn)
Солнечная система
  (astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Ulisses (pn)
Улисс
  (mitologia grecka) imię mitycznego króla Itaki, głównej postaci Odysei Homera

Uljanowsk (pn)
Ульяновск
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Ulm /ulm/ (pn)
Ульм
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Ulster /ˈulstɛr/ (pn)
Ольстер
  (geografia, geograficzny) jedna z prowincji Irlandii znajdująca się w jej północno-wschodniej części;

Umbria /ˈũmbrʲja/ (pn)
Умбрия
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech;

Unia Europejska /ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (pn)
Европейский Союз, Евросоюз, Европейский союз
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 27 państw europejskich;

Upa (pn)
Упа
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji w obwodzie tulskim, prawy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi;

Uppsala /upˈsala/ (pn)
Уппсала
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwecji, w prowincji historycznej Uppland;

Ural /ˈural/ (pn)
Урал, Уральские горы
  (geografia, geograficzny) góry w Rosji;
Урал
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie;

Uran /ˈurãn/ (pn)
Уран
  (mitologia grecka) (zobacz) Uranos
  (astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Urania /uˈrãɲja/ (pn)
Урания
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;
  (mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
  (mitologia grecka) przydomek Afrodyty
  (mitologia grecka) jedna z okeanid

Uranos /uˈrãnɔs/ (pn)
Уран
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai;

Urban /ˈurbãn/ (pn)
Урбан, Урван
  imię męskie;

Urbino (pn)
Урбино
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche, położona u podnóża Apeninu Umbryjsko-Marchijskiego;

Urengoj (pn)
Уренгой
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, położone na północno-zachodniej Syberii;

Urgencz (pn)
Ургенч
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii;

Uriasz (pn)
Урия
  (biblijny) imię męskie

Uriel (pn)
Уриил
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Urmia (pn)
Урмия
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie;

Ursus (pn)
Урс
  imię męskie

Ursyn (pn)
Урсин
  imię męskie;

Urszula /urˈʃula/ (pn)
Урсула, Урсуля
  imię żeńskie;

Urszulka (pn)
Урсулка
  (zdrobniale) Urszula

Urugwaj /uˈruɡvaj/ (pn)
Уругвай
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Urugwajczyk /ˌuruɡˈvajʧ̑ɨk/ (n)
уругваец
  obywatel Urugwaju

Urugwajka /ˌuruɡˈvajka/ (n)
уругвайка
  obywatelka Urugwaju

Urumczi (pn)
Урумчи
  (geografia, geograficzny) stolica Regionu Autonomicznego Sinciang-Ujgur w Chinach

Urup (pn)
Уруп
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, na północnym Kaukazie, lewy dopływ Kubania

Usa (pn)
Уса
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji, w Republice Komi, prawy dopływ Peczory;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kemerowskim Rosji, prawy dopływ Tomu

Ussuri (pn)
Уссури
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji płynąca przez Rosję i Chiny, uchodząca do Amuru;

Ussuryjsk (pn)
Уссурийск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim, na Dalekim Wschodzie;

Ust-Ilimsk (pn)
Усть-Илимск
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;

Ust-Ordyński (pn)
Усть-Ордынский
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie irkuckim;

Ust-Ługa (pn)
Усть-Луга
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;

Ustinow (pn)
Устинов
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Iżewsk, nazwa oficjalna w latach 1985-1987

Ustroń /ˈustrɔ̃ɲ/ (pn)
Устронь
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa miasta i mniejszych miejscowości w Polsce i na Białorusi;

Ustrzyki Dolne /uˈsṭʃɨci ˈdɔlnɛ/ (pn)
Устрики Дольные
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Uszyca (pn)
Ушица
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Uws-nur (pn)
Убсу-Нур
  (geografia, geograficzny) bezodpływowe, słone jezioro na pograniczu Mongolii i Rosji

Uzbeczka /uzˈbɛʧ̑ka/ (n)
узбечка
  członkini narodu Uzbeków

Uzbek /ˈuzbɛk/ (n)
узбек
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu Uzbeków

Uzbekistan /ˌuzbɛˈcistãn/ (pn)
Узбекистан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Uznam (pn)
Узедом
  (geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy

Uzłowaja (pn)
Узловая
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie tulskim;

Ułan Bator /ˈuwãn ˈbatɔr/ (pn)
Улан-Батор
  (geografia, geograficzny) stolica Mongolii;

Ułan Ude (pn)
Улан-Удэ
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, stolica Buriacji;

Uż (pn)
Уж
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, płynąca przez Polesie, prawy dopływ Prypeci;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w dorzeczu Dunaju, przepływająca przez Ukrainę i Słowację, uchodzi do Laborca;

Użhorod (pn)
Ужгород
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

VIP /vʲip/ (acronym)
ВИП
  ktoś bardzo ważny, najczęściej ze świata polityki lub biznesu;

Vaduz (pn)
Вадуц
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Liechtensteinu;

Valletta (pn)
Валлетта
  (geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vanuatu (pn)
Вануату
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

Viareggio (pn)
Виареджо
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii;

Vicenza (pn)
Виченца
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

Vichy (pn)
Виши
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Viterbo (pn)
Витербо
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Viterbo (1.2);

W /vu/ (abbreviation)
В
  = (termin karciany) walet

WNP /vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ/ (acronym)
СНГ
  = Wspólnota Niepodległych Państw;

WNP-owski (adj)
эсэнговский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z WNP, dotyczący WNP

WRE (acronym)
РЭБ
  = (wojskowość, wojskowy) walka radioelektroniczna

Wach (pn)
Вах
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, prawy dopływ Obu;

Wacław /ˈvaʦ̑waf/ (pn)
Вячеслав, Вацлав
  imię męskie;

Wacława (pn)
Вячеслава
  imię żeńskie

Wag (pn)
Ваг
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Słowacji, dopływ Dunaju;

Waga /ˈvaɡa/ (pn)
Весы
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;
Вага
  (geografia, geograficzny) rzeka na północnym zachodzie europejskiej części Rosji, lewy dopływ Dwiny;

Wagadugu (pn)
Уагадугу
  (geografia, geograficzny) stolica Burkiny Faso;

Wagria (pn)
Вагрия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem;

Walburga /valˈburɡa/ (pn)
Вальбурга
  imię żeńskie;

Waldemar /valˈdɛ̃mar/ (pn)
Вальдемар
  imię męskie;

Walencja /vaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Валенсия
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;
  (geografia, geograficzny) region w Hiszpanii

Walenty /vaˈlɛ̃ntɨ/ (pn)
Валентий
  imię męskie;

Walentyna /ˌvalɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Валентина
  imię żeńskie;

Waleria (pn)
Валерия
  imię żeńskie;

Walerian /vaˈlɛrʲjãn/ (pn)
Валериан
  imię męskie;

Waleriana /ˌvalɛrʲˈjãna/ (pn)
Валериана
  imię żeńskie;

Waleriusz (pn)
Валерий
  imię męskie;

Walery /vaˈlɛrɨ/ (pn)
Валерий
  imię męskie;

Walia /ˈvalʲja/ (pn)
Уэльс
  (geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk /vaˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
валлиец
  mieszkaniec Walii

Walijka (n)
валлийка
  mieszkanka Walii

Walonia (pn)
Валлония
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii

Wanda /ˈvãnda/ (pn)
Ванда
  (astronomia, astronomiczny) krater na powierzchni Wenus;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1057;
  imię żeńskie;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości

Wandal /ˈvãndal/ (n)
вандал
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego;

Wandea (pn)
Вандея
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament w regionie Kraj Loary;
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji

Wardar (pn)
Вардар
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Macedonii i regionie Macedonia północnej Grecji;

Warkocz Bereniki /ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici/ (pn)
Волосы Вероники, Во́лосы Верони́ки
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warna (pn)
Варна
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna;

Warszawa /varˈʃava/ (pn)
Варшава
  (geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Warta /ˈvarta/ (pn)
Варта
  (geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, prawy dopływ Odry;

Wasiugan (pn)
Васюган
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu;

Waszka (pn)
Вашка
  (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;

Waszyngton /vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n/ (pn)
Вашингтон
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych;

Watykan /vaˈtɨkãn/ (pn)
Ватикан
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wawrzyniec /vavˈʒɨ̃ɲɛʦ̑/ (pn)
Лаврентий
  imię męskie;

Wałdaj (pn)
Валдай
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim;

Wda (pn)
Вда
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły;

Wehrmacht (n)
вермахт
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w latach 1935-1946 całość wojsk III Rzeszy, wraz z marynarką i lotnictwem, z wyłączeniem jednak jednostek Waffen-SS;

Weimar (pn)
Веймар
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;

Weje (pn)
Вейи
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;

Wellington (pn)
Веллингтон
  (geografia, geograficzny) stolica Nowej Zelandii;

Wenanty (pn)
Венанций
  imię męskie;

Wenecja /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja/ (pn)
Венеция
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecjanin /ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
венецианец
  (geografia, geograficzny) mieszkaniec Wenecji Euganejskiej
  (historia, historyczny, historycznie) obywatel Rzeczpospolitej / Republiki Weneckiej

Wenezuela /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla/ (pn)
Венесуэла
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenezuelczyk /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlʧ̑ɨk/ (n)
венесуэлец
  obywatel lub mieszkaniec Wenezueli

Wenezuelka /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlka/ (n)
венесуэлка
  obywatelka Wenezueli

Wenus /ˈvɛ̃nus/ (pn)
Венера
  (astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
  (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Wenusjanin /ˌvɛ̃nuˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
венерианин
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Wenus

Wereszyca (pn)
Верещица
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Wergiliusz /vɛrʲˈɟilʲjuʃ/ (pn)
Вергилий
  (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny, rzymski poeta;
  imię męskie, (zobacz) Wirgiliusz

Werona (pn)
Верона
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

Weronika /ˌvɛrɔ̃ˈɲika/ (pn)
Вероника
  imię żeńskie;

Wersal /ˈvɛrsal/ (pn)
Версаль
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;

Wesoła (pn)
Весола
  (geografia, geograficzny) dzielnica Krakowa;

Wesołych Świąt /vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt/ (interjection)
с Рождеством
  …używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia

Westa /ˈvɛsta/ (pn)
Веста
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4;
  (mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;

Westerplatte /ˌvɛstɛrˈplatːɛ/ (pn)
Вестерплатте
  (geografia, geograficzny) półwysep (dawniej wyspa) w Gdańsku, stanowiący symbol początku II wojny światowej

Westfalia /vɛˈstfalʲja/ (pn)
Вестфалия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w zachodnich Niemczech;

Wetter /ˈvɛtːɛr/ (pn)
Веттерн, Веттер
  (geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju;

Wewnętrzna Kartlia (pn)
Шида-Картли
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori;

Wewnętrzna Kraina (pn)
Внутренняя Крайна
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;

Wezuwiusz /vɛˈzuvʲjuʃ/ (pn)
Везувий
  (geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa /vɛwˈtava/ (pn)
Влтава
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiar (pn)
Вяр
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Polsce i północno-zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Sanu;

Wiara /ˈvʲjara/ (pn)
Вера
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Wiatka (pn)
Вятка
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kirow – miasto w Rosji, nazwa oficjalna w latach 1374-1457 i 1780-1934;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Kamy;

Wiaźma (pn)
Вязьма
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (1.1);
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru;

Wiczuga (pn)
Вичуга
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;

Wiedeń /ˈvʲjɛdɛ̃ɲ/ (pn)
Вена, Ве́на
  (geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielikaja (pn)
Великая
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodzie europejskiej części Rosji, uchodzi deltą do jeziora Pejpus;

Wielka Brytania /ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja/ (pn)
Великобритания
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielka Morawa (pn)
Морава
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, prawy dopływ Dunaju, powstaje z połączenia Morawy Zachodniej i Morawy Południowej;

Wielka Newa (pn)
Большая Нева
  (geografia, geograficzny) największe ramię ujściowe Newy;

Wielka Newka (pn)
Большая Невка
  (geografia, geograficzny) ramię ujściowe Newy;

Wielka Niedźwiedzica /ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Большая Медведица
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;

Wielka Sobota (n)
Великая Суббота
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;

Wielkanoc /vʲjɛlˈkãnɔʦ̑/ (n)
Пасха
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Aniuj (pn)
Большой Анюй
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; łącząc się z Małym Aniujem tworzy Aniuj;

Wielki Irgiz (pn)
Большой Иргиз
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji płynąca przez obwód saratowski i samarski, uchodząca do Wołgi

Wielki Jenisej (pn)
Большой Енисей
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Republice Tuwy, prawy dopływ i jedna ze źródłowych rzek Jeniseju;

Wielki Kaukaz (pn)
Большой Кавказ
  (geografia, geograficzny) Kaukaz, pasmo górskie między Morzem Czarnym a Morzem Kaspijskim;

Wielki Kiniel (pn)
Большой Кинель
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, dopływ Samary;

Wielki Ob (pn)
Большая Обь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) wschodnia, większa z dwóch odnóg rzeki Ob na odcinku między Chanty-Mansyjskem, a Salechardem

Wielki Patom (pn)
Большой Патом
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny, wypływa z Gór Patomskich;

Wielki Pies /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs/ (pn)
Большой Пёс
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wielki Pit (pn)
Большой Пит
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju;

Wielki Ustiug (pn)
Великий Устюг
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji w obwodzie wołogodzkim, nad Suchoną;

Wielki Uzeń (pn)
Большой Узень
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji przeduralskiej i w północno-zachodnim Kazachstanie;

Wielki Zab (pn)
Большой Заб
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Turcji i Iraku, lewy dopływ rzeki Tygrys;

Wielkie Równiny /ˈvʲjɛlʲcɛ ruvʲˈɲĩnɨ/ (pn)
Великие равнины
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią;

Wielkie Łuki (pn)
Великие Луки
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie pskowskim, nad rzeką Łowacią;

Wieloryb /vʲjɛˈlɔrɨp/ (pn)
Кит
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Wieluń /ˈvʲjɛlũɲ/ (pn)
Велюнь
  (geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce;

Wientian /ˈvʲjɛ̃ntʲjãn/ (pn)
Вьентьян
  (geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wieprz (pn)
Вепш
  (geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, prawy dopływ Wisły;

Wierchniaja Sałda (pn)
Верхняя Салда
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej;

Wierchojańsk (pn)
Верхоянск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Jakucji, przystań na prawym brzegu rzeki Jany;

Wierszyna (pn)
Вершина
  (geografia, geograficzny) wieś na Syberii założona przez Polaków;

Wieruszów /vʲjɛˈruʃuf/ (pn)
Верушув
  miasto w Polsce;

Wiesbaden (pn)
Висбаден
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i uzdrowisko w środkowych Niemczech, stolica kraju związkowego Hesja;

Wieslana (pn)
Весляна
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Republice Komi i Kraju Permskim, lewy dopływ Kamy

Wiesław /ˈvʲjɛswaf/ (pn)
Веслав
  imię męskie;

Wiesława /ˈvʲjɛswafa/ (pn)
Веслава
  imię żeńskie;

Wietnam /ˈvʲjɛtnãm/ (pn)
Вьетнам
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Wietnamczyk /vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk/ (n)
вьетнамец
  (etnografia, etnograficzny) obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wietnamka /vʲjɛtˈnãmka/ (n)
вьетнамка
  obywatelka Wietnamu, mieszkanka Wietnamu, kobieta narodowości wietnamskiej

Wietługa (pn)
Ветлуга
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;

Wigilia /vʲiˈɟilʲja/ (pn)
сочельник, навечерие
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;
Вигилия
  imię żeńskie;

Wikipedia /ˌvʲiciˈpɛdʲja/ (pn)
Википедия
  (informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia

Wikisłownik /ˌvʲiciˈswɔvʲɲik/ (pn)
Викисловарь, Вики-словарь
  (neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła /ˌvʲiciʑˈrudwa/ (pn)
Викитека
  wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktor /ˈvʲiktɔr/ (pn)
Виктор
  imię męskie;

Wiktoria /vʲikˈtɔrʲja/ (pn)
Виктория
  (mitologia rzymska) bogini i uosobienie zwycięstwa, utożsamiana z grecką Nike;

Wiktoryn /vʲikˈtɔrɨ̃n/ (pn)
Викторин
  imię męskie;

Wilamowice /ˌvʲilãmɔˈvʲiʦ̑ɛ/ (pn)
Вилямовице
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce;

Wilczy Szaniec /ˈvʲilʧ̑ɨ ˈʃãɲɛʦ̑/ (pn)
Волчье логово
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem;

Wileńszczyzna /ˌvʲilɛ̃j̃ˈʃʧ̑ɨzna/ (pn)
Виленский край
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region wokół Wilna, obejmujący w przybliżeniu obszar dawnego województwa wileńskiego;

Wilhelm /ˈvʲilxɛlm/ (pn)
Вильгельм, Ви́льям
  imię męskie;

Wilhelmina (pn)
Вильгельмина
  imię żeńskie;

Wilia (pn)
Вилия
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Horynia, do którego uchodzi w Ostrogu;

Wilniuk (n)
виленчук, житель Виленщины
  (słownictwo kresowe) mieszkaniec Wileńszczyzny narodowości polskiej

Wilno /ˈvʲilnɔ/ (pn)
Вильнюс, Вильна, Вильно
  (geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wiluj (pn)
Вилюй
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji i Kraju Krasnojarskim; lewy i zarazem najdłuższy dopływ Leny;

Wincencja (pn)
Викенция
  imię żeńskie;

Wincenta (pn)
Викента, Викентия
  imię żeńskie;

Wincenty /vʲĩnˈʦ̑ɛ̃ntɨ/ (pn)
Викентий
  imię męskie;

Wincentyna (pn)
Викентина
  imię żeńskie;

Windawa (pn)
Вентспилс, Виндава
  (geografia, geograficzny) miasto portowe na Łotwie, położone nad Morzem Bałtyckim w zachodniej części Kurlandii, u ujścia rzeki Windawy (1.2);

Wioleta /vʲjɔˈlɛta/ (pn)
Виолета, Виолетта
  imię żeńskie;

Wioletta (pn)
Виолетта, Виолета
  imię żeńskie;

Wirakocza (pn)
Виракоча
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i inkaski bóg stworzyciel;

Wirgiliusz /vʲirʲˈɟilʲjuʃ/ (pn)
Виргилий
  imię męskie;

Wirginia (pn)
Виргиния
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiszera (pn)
Вишера
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, lewy dopływ Kamy;

Wisznia (pn)
Вишня
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Polsce i na zachodniej Ukrainie, gdzie znajdują się jej źródła, prawy dopływ Sanu;

Wisła /ˈvʲiswa/ (pn)
Висла
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;
  (potocznie, potoczny) (sport, sportowy) nazwa kilku polskich klubów sportowych

Wisława /vʲisˈwava/ (pn)
Вислава
  imię żeńskie;

Wit /vʲit/ (pn)
Вит
  imię męskie;
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Bułgarii;

Witebsk (pn)
Витебск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną;

Witim (pn)
Витим
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;

Witold /ˈvʲitɔlt/ (pn)
Витольд
  imię męskie;

Witosław (pn)
Витослав
  imię męskie;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa pięciu polskich miejscowości;

Wiwi (pn)
Виви
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w rejonie ewenkijskim Kraju Krasnojarskiego Rosji, uchodzi do Dolnej Tunguzki;

Wizna (pn)
Визна
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim;

Wizygot (n)
вестгот
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;

Wiślica (pn)
Вислица
  (geografia, geograficzny) wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim;

Wjosa (pn)
Вьоса
  (geografia, geograficzny) rzeka w Albanii i Grecji, wypływająca z gór Pindos, uchodząca do Morza Adriatyckiego;

Wkra (pn)
Иккер
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Niemczech;
Вкра
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce, dolny bieg prawego dopływu Narwi;

Wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (pn)
Водолей
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wodzisław (pn)
Водзислав
  (geografia, geograficzny) toponim, składnik nazwy miasta Wodzisław Śląski

Wodzisław Śląski /vɔˈʥ̑iswafʲ ˈɕlɔ̃w̃sʲci/ (pn)
Водзислав-Слёнски
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;

Wodła (pn)
Водла
  (geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Karelii, uchodzi do jeziora Onega;

Wojciech /ˈvɔjʨ̑ɛx/ (pn)
Войцех
  imię męskie;

Wojwodina (pn)
Воеводина
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Wolarz /ˈvɔlaʃ/ (pn)
Волопас
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wolsk (pn)
Вольск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;

Wolta (n)
Вольта
  (geografia, geograficzny) (administracja) jeden z regionów administracyjnych w Ghanie, w jej południowo-zachodniej części;
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej części Afryki;
  (geografia, geograficzny) sztuczne jezioro w Ghanie;

Wolta Czarna (pn)
Чёрная Вольта
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Afryce, uchodzi do Wolty Białej w Ghanie;

Workuta /vɔrˈkuta/ (pn)
Воркута
  (geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, w Republice Komi;

Worona (pn)
Ворона
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Nadwórniańskiej
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodach penzeńskim, woroneskim i tambowskim Rosji, prawy dopływ Chopru

Woroneż (pn)
Воронеж
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;
  (geografia, geograficzny) rzeka, lewy dopływ Donu;

Woroszyłowgrad (pn)
Ворошиловград
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Ługańsk, nazwa w użyciu w latach 1935–58 i 1970–90;

Worskla (pn)
Ворскла
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca po terytorium Rosji i Ukrainy, lewy dopływ Dniepru;

Wotkińsk (pn)
Воткинск
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w Udmurcji;

Wołchow (pn)
Волхов
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji europejskiej, przepływająca przez obwody nowogrodzki i leningradzki, wypływa z jeziora Ilmen i uchodzi do jeziora Ładoga;

Wołcza (pn)
Волчья
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Samary, przepływa przez obwód doniecki i dniepropetrowski;

Wołga /ˈvɔwɡa/ (pn)
Волга
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołgodońsk (pn)
Волгодонск
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim, port nad Donem;

Wołgograd /vɔwˈɡɔɡrat/ (pn)
Волгоград
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone nad Wołgą;

Wołoch (n)
валах
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;

Wołogda /vɔˈwɔɡda/ (pn)
Вологда
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej;

Wołoszczyzna (pn)
Валахия
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;
  (historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;
Волощина
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie brzeżańskim;
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie przemyślańskim;

Wołyń /ˈvɔwɨ̃ɲ/ (pn)
Волынь
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Wołżski (pn)
Волжский
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;

Woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (pn)
Возничий
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wrocław /ˈvrɔʦ̑waf/ (pn)
Вроцлав
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;

Wschowa /ˈfsxɔva/ (pn)
Всхова
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim;

Wschód /fsxut/ (n)
Восток
  kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia)

Wspólnota Niepodległych Państw /fspulˈnɔta ˌɲɛpɔˈdlɛɡwɨx ˈpãj̃stf/ (pn)
Содружество Независимых Государств
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;

Wszechojciec (n)
Всеотец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) przydomek głównego bóstwa w panteonie lub boga-stwórcy, w szczególności Odyna

Wuhan /ˈvuxãn/ /ˈwuxãn/ (pn)
Ухань
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Chinach, położone nad rzeką Jangcy, stolica prowincji Hubei;

Wulgata (pn)
Вульгата
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) łacińskie tłumaczenie Biblii, dokonane przez św. Hieronima w IV w.;

Wulkan /ˈvulkãn/ (pn)
Вулкан
  (mitologia rzymska) bóg ognia, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z greckim Hefajstosem;

Wyborg (pn)
Выборг
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, leżące na Przesmyku Karelskim;

Wybrzeże Kości Słoniowej /vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj/ (pn)
Кот-д'Ивуар, Берег Слоновой Кости, Республика Кот-д'Ивуар
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyczegda (pn)
Вычегда
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Dwiny;

Wyg (pn)
Выг
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, uchodzi do Zatoki Oneskiej Morza Białego;

Wyrwa (pn)
Вырва
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka przepływająca przez obszar Polski i Ukrainy, prawy dopływ Wiaru;

Wyspa Bożego Narodzenia /ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (pn)
Остров Рождества
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Wyspa Książęca /ˈvɨspa cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
Принсипи
  (geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspa Man /ˈvɨspa ˈmãn/ (pn)
Остров Мэн
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;

Wyspy Alandzkie /ˈvɨspɨ aˈlãnʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Аландские острова
  (geografia, geograficzny) archipelag na Morzu Bałtyckim, terytorium autonomiczne Finlandii;

Wyspy Brytyjskie /ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ/ (pn)
Британские острова
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;

Wyspy Kanaryjskie /ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ/ (pn)
Канарские острова
  (geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
  (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Kurylskie (pn)
Курильские острова
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Spokojnym położony między Hokkaido a Kamczatką;

Wyspy Owcze /ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ/ (pn)
Фарерские острова
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca /ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
Сан-Томе и Принсипи
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Wyszni Wołoczok (pn)
Вышний Волочёк
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;

Wysznij Wołoczok (pn)
Вышний Волочёк
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;

Wyżyna Tybetańska (pn)
Тибетское нагорье
  (geografia, geograficzny) rozległa wyżyna w Azji Środkowej;

Wąż /vɔ̃w̃ʃ/ (pn)
Змея
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Węgielnica /ˌvɛ̃ŋʲɟɛlʲˈɲiʦ̑a/ (pn)
Наугольник
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Węgier /ˈvɛ̃ŋʲɟɛr/ (n)
венгр
  człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka /vɛ̃ŋʲˈɟɛrka/ (n)
венгерка
  osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgorapa (pn)
Анграпа
  (geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód kaliningradzki), wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę;

Węgry /ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Венгрия, Ве́нгрия
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Władykaukaz (pn)
Владикавказ
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;

Władysław /vwaˈdɨswaf/ (pn)
Владислав
  imię męskie;

Władysława /ˌvwadɨˈswava/ (pn)
Владислава
  imię żeńskie;

Władywostok /ˌvwadɨˈvɔstɔk/ (pn)
Владивосток
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim;

Włoch /vwɔx/ (n)
итальянец
  człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy /ˈvwɔxɨ/ (pn)
Италия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włocławek /vwɔʦ̑ˈwavɛk/ (pn)
Влоцлавек
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, nad Wisłą;

Włodzimiera /ˌvwɔʥ̑ĩˈmʲjɛra/ (pn)
Владимира
  imię żeńskie

Włodzimierz /vwɔˈʥ̑ĩmʲjɛʃ/ (pn)
Владимир
  imię męskie;
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone nad Klaźmą w dorzeczu Oki;

Włoszka /ˈvwɔʃka/ (n)
итальянка
  kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

York (pn)
Йорк
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Anglii;

ZEA /zɛt‿ɛ‿ˈa/ /ˈzɛa/ (acronym)
ОАЭ
  = (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Emiraty Arabskie;

ZRiB /zrʲip/ (acronym)
СГРБ, СРБ
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Rosji i Białorusi;

ZSRR /ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr/ (acronym)
СССР
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Zabajkale (pn)
Забайкалье
  (geografia, geograficzny) górska kraina w azjatyckiej części Rosji, położona między Bajkałem na zachodzie a środkowym biegiem Olekmy i połączeniem Szyłki i Argunu na wschodzie

Zabrze /ˈzabʒɛ/ (pn)
Забже
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

Zabulon (pn)
Завулон
  imię męskie;
Зебулуново
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) nazwa jednego z dawnych plemion Izraela
Завулоновый
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jeden z regionów Izraela w północnej części tego kraju

Zachariasz /zaˈxarʲjaʃ/ (pn)
Захария
  imię męskie;

Zachód /ˈzaxut/ (n)
Запад
  (potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia

Zadar (pn)
Задар
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, nad Morzem Adriatyckim;

Zagrzeb /ˈzaɡʒɛp/ (pn)
Загреб
  (geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zagłębie Dąbrowskie (pn)
Домбровский угольный бассейн
  (geografia, geograficzny) region przemysłowy w południowej Polsce, sąsiadujący z Górnym Śląskiem;

Zair /ˈza<sup>j</sup>ir/ (pn)
Заир
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa rzeki Kongo
  (historia, historyczny, historycznie) Demokratyczna Republika Konga

Zając /ˈzajɔ̃nʦ̑/ (pn)
Заяц
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Zakarpacie /ˌzakarˈpaʨ̑ɛ/ (pn)
Закарпатье
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;

Zakaukazie (pn)
Закавказье
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;

Zakopane /ˌzakɔˈpãnɛ/ (pn)
Закопане
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce u podnóża Tatr;

Zalew Kuroński (pn)
Куршский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji i Litwy;

Zalew Wiślany (pn)
Калининградский залив
  (geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;

Zambia /ˈzãmbʲja/ (pn)
Замбия
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zambijczyk /zãmˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
замбиец
  obywatel Zambii

Zambijka /zãmˈbʲijka/ (n)
замбийка
  obywatelka Zambii

Zamość /ˈzãmɔɕʨ̑/ (pn)
Замость, Замосць
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w południowej części województwa lubelskiego;

Zandżan (pn)
Зенджан
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Zandżan;

Zanzibar /zãw̃ˈzʲibar/ (pn)
Занзибар
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim, u wybrzeży Afryki;

Zaolzie (pn)
Заользье
  (geografia, geograficzny) region położony na zachód od Olzy;

Zaporoże /ˌzapɔˈrɔʒɛ/ (pn)
Запорожье
  (geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem w południowo-wschodniej części Ukrainy;
  (historia, historyczny, historycznie) obszar nad dolnym Dnieprem, na południowo-wschodnich krańcach Rzeczpospolitej, obecnie w granicach Ukrainy;

Zarafszan (pn)
Зеравшан
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Tadżykistanie i Uzbekistanie;

Zatoka Adeńska (pn)
Аденский залив
  (geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;

Zatoka Akademii (pn)
залив Академии
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona u wybrzeży Kraju Chabarowskiego

Zatoka Amurska (pn)
Амурский залив
  (geografia, geograficzny) jedna z zatok, na które dzieli się rosyjska Zatoka Piotra Wielkiego, stanowi jej północno-zachodnią część;

Zatoka Anabarska (pn)
Анабарский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów, położona u ujścia rzeki Anabar

Zatoka Anadyrska (pn)
Анадырский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, położona na południe od Półwyspu Czukockiego;

Zatoka Arabacka (pn)
Арабатский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Azowskiego przylegająca do Półwyspu Kerczeńskiego oraz Mierzei Arabackiej;

Zatoka Awaczyńska (pn)
Авачинский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Spokojnego, położona w pobliżu południowego krańca półwyspu Kamczatka;

Zatoka Bajdaracka (pn)
Байдарацкая губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona na zachód od półwyspu Jamał;

Zatoka Bakijska (pn)
Бакинская бухта
  (geografia, geograficzny) naturalna przystań portu w Baku, znajdująca się na południowym brzegu Półwyspu Apszerońskiego w Azerbejdżanie;

Zatoka Barguzińska (pn)
Баргузинский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka jeziora Bajkał, położona u jego środkowo-wschodnich brzegów, przy ujściu rzeki Barguzin

Zatoka Bengalska /zaˈtɔka bɛ̃ŋˈɡalska/ (pn)
Бенгальский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka nad Oceanem Indyjskim;

Zatoka Berdiańska (pn)
Бердянский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Azowskiego, położona na południe od miasta Berdiańsk

Zatoka Biskajska /zaˈtɔka bʲiˈskajska/ (pn)
Бискайский залив, Бискай
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;

Zatoka Botnicka /zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka/ (pn)
Ботнический залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią;

Zatoka Burgaska (pn)
Бургасский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas

Zatoka Chajpudyrska (pn)
Хайпудырская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Peczorskiego, położona u wschodniego wybrzeża Półwyspu Jugorskiego

Zatoka Chatańska (pn)
Хатангский залив
  (geografia, geograficzny) estuarium rzeki Chatanga na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Łaptiewów;

Zatoka Czauńska (pn)
Чаунская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Wschodniosyberyjskiego u północnych wybrzeży Azji;

Zatoka Czoska (pn)
Чёшская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, u wybrzeży Rosji, ograniczona od zachodu półwyspem Kanin;

Zatoka Dwińska (pn)
Двинская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej Rosji, położona u ujścia Dwiny, część Morza Białego;

Zatoka Dżaryłgacka (pn)
Джарылгачский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka na północnym brzegu Morza Czarnego, znajduje się pomiędzy lądem stałym a wyspą Dżaryłgacz;

Zatoka Fińska /zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska/ (pn)
Финский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Gaecka (pn)
Гаэтанский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka morska, położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, stanowiąca Morza Tyrreńskiego;

Zatoka Gdańska (pn)
Гданьская бухта
  (geografia, geograficzny) zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją;

Zatoka Genueńska (pn)
Генуэзский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego;

Zatoka Giżygińska (pn)
Гижигинская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;

Zatoka Gwinejska (pn)
Гвинейский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;

Zatoka Jahorłycka (pn)
Ягорлыцкий залив
  (geografia, geograficzny) płytka zatoka w północnej części Morza Czarnego, u wybrzeży Ukrainy;

Zatoka Jańska (pn)
Янский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów u północnych wybrzeży azjatyckiej części Rosji;

Zatoka Kadyksu (pn)
Кадисский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii;

Zatoka Kalamicka (pn)
Каламитский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego położona u zachodniego brzegu Półwyspu Krymskiego;

Zatoka Kambajska (pn)
Камбейский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego u wybrzeży Indii, wcina się między półwysep Kathijawar i Indyjski;

Zatoka Kamczacka (pn)
Камчатский Залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej części Oceanu Spokojnego, u wschodnich brzegów rosyjskiego półwyspu Kamczatka, przy ujściu rzeki Kamczatka;

Zatoka Karagińska (pn)
Карагинский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, leżąca u północno-wschodniego wybrzeża Kamczatki;

Zatoka Karkinicka (pn)
Каркинитский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego położona na północny zachód od Krymu;

Zatoka Kilońska (pn)
Кильская бухта
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;

Zatoka Kolska (pn)
Кольский залив
  (geografia, geograficzny) przypominająca fiord zatoka Morza Barentsa, u północnych brzegów należącego do Rosji Półwyspu Kolskiego;

Zatoka Koryncka (pn)
Коринфский залив
  (geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska;

Zatoka Kotorska (pn)
Которский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Adriatyckiego w Czarnogórze i w niewielkim stopniu w Chorwacji;

Zatoka Kronocka (pn)
Кроноцкий залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Spokojnego, położona u wschodnich wybrzeży Kamczatki u ujścia rzeki Kamczatki

Zatoka Lwia (pn)
Лионский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Śródziemnego, znajdująca się u południowych wybrzeży Francji;

Zatoka Meksykańska /zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska/ (n)
Мексиканский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Mezeńska (pn)
Мезенская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, położona u wybrzeży północno-zachodniej Rosji, u zachodniej nasady półwyspu Kanin;

Zatoka Nagajewa (pn)
Бухта Нагаева
  (geografia, geograficzny) niewielka zatoka Morza Ochockiego, nieopodal miasta Magadan, część Zatoki Taujskiej

Zatoka Narewska (pn)
Нарвский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, stanowiąca część Zatoki Fińskiej;

Zatoka Neapolitańska (pn)
Неаполитанский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;

Zatoka Newska (pn)
Невская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego będąca najdalej wysuniętą na wschód częścią Zatoki Fińskiej;

Zatoka Obska (pn)
Обская губа
  (geografia, geograficzny) wydłużona zatoka syberyjska stanowiąca ujście rzeki Ob do Morza Karskiego;

Zatoka Odeska (pn)
Одесский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej części Morza Czarnego, położona nieopodal miasta Odessa

Zatoka Oleniocka (pn)
Оленёкский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów, położona u ujścia rzeki Oleniok, na zachód od delty Leny

Zatoka Oneska (pn)
Онежская губа, Онежский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego w północno-zachodniej Rosji;

Zatoka Parnawska (pn)
Пярнуский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona przy południowo-zachodnim wybrzeżu Estonii

Zatoka Peczorska (pn)
Печорская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, położona u ujścia rzeki Peczory

Zatoka Penżyńska (pn)
Пенжинская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;

Zatoka Perekopska (pn)
Перекопский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, część Zatoki Karkinickiej, położona po zachodniej stronie Przesmyku Perekopskiego

Zatoka Perska /zaˈtɔka ˈpɛrska/ (pn)
Персидский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem;

Zatoka Piasińska (pn)
Пясинский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona u ujścia rzeki Piasiny

Zatoka Piotra Wielkiego (pn)
Залив Петра Великого
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Japońskiego u azjatyckich wybrzeży Rosji, dzieli się na na dwie mniejsze zatoki;

Zatoka Pomorska (pn)
Поморская бухта
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;

Zatoka Ryska (pn)
Рижский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zatoka Sachalińska (pn)
Сахалинский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona między kontynentalną Rosją a północnym końcem wyspy Sachalin

Zatoka Sewastopolska (pn)
Севастопольская бухта
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego pełniąca funkcję portu miasta Sewastopola

Zatoka Sueska /zaˈtɔka suˈ<sup>w</sup>ɛska/ (pn)
Суэцкий залив
  (geografia, geograficzny) zatoka na północno-zachodnim końcu Morza Czerwonego należąca do Egiptu;

Zatoka Szelichowa (pn)
Залив Шелихова
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona w jego północnej części, na zachód od Kamczatki;

Zatoka Taganroska (pn)
Таганрогский залив
  (geografia, geograficzny) największa zatoka Morza Azowskiego, położona u wybrzeży Rosji i Ukrainy;

Zatoka Tajlandzka /zaˈtɔka tajˈlãnʦ̑ka/ (pn)
Сиамский залив
  (geografia, geograficzny) rozległa, płytka zatoka zachodniej części Oceanu Spokojnego, w południowo-zachodniej części Morza Południowochińskiego;

Zatoka Tajmyrska (pn)
Таймырский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona u ujścia rzeki Tajmyry

Zatoka Tamańska (pn)
Таманский залив
  (geografia, geograficzny) płytka zatoka położona na wschodnim wybrzeżu Cieśniny Kerczeńskiej

Zatoka Taujska (pn)
Тауйская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona na południe od miasta Magadan

Zatoka Tazowska (pn)
Тазовская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka we wschodniej części Zatoki Obskiej, utworzona przez estuarium rzeki Taz;

Zatoka Tendrowska (pn)
Тендровский залив
  (geografia, geograficzny) płytka zatoka Morza Czarnego, położona u brzegów Ukrainy

Zatoka Teodozyjska (pn)
Феодосийский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona u południowo-wschodnich brzegów półwyspu Krym;

Zatoka Tokijska (pn)
Токийский залив
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;

Zatoka Triesteńska (pn)
Триестский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;

Zatoka Tugurska (pn)
Тугурский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona na południe od Wysp Szantarskich

Zatoka Turkmeńska (pn)
Туркменский залив
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka we wschodniej części Morza Kaspijskiego, u wybrzeży Turkmenistanu;

Zatoka Udzka (pn)
Удская губа
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Morza Ochockiego, na zachód od Wysp Szantarskich;

Zatoka Ulbańska (pn)
Ульбанский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, część Zatoki Akademii

Zatoka Ussuryjska (pn)
Уссурийский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka stanowiąca północno-wschodnią część Zatoki Piotra Wielkiego;

Zatoka Walencka (pn)
Валенсийский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Morza Śródziemnego, położona u wschodnich wybrzeży Hiszpanii;

Zatoka Warneńska (pn)
Варненский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, leżąca przy wybrzeżu bułgarskim, nieopodal miasta Warna

Zatoka Wenecka (pn)
Венецианский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;

Zatoka Wielorybia (pn)
Китовая бухта
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Namibii;
  (geografia, geograficzny) zatoka w obrębie Lodowca Szelfowego Rossa na północ od Wyspy Roosevelta, u wybrzeży Antarktydy;

Zatoka Wyborska (pn)
Выборгский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji;

Zatoka Zachodniokoreańska (pn)
Западно-Корейский залив
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin;

Zawadówka (pn)
Любачувка
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) górny bieg Lubaczówki, rzeki o źródłach na Ukrainie a uchodzącej w Polsce do Sanu;

Zawiercie /zaˈvʲjɛrʲʨ̑ɛ/ (pn)
Заверце, Заверче
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Zbigniew /ˈzbʲiɟɲɛf/ (pn)
Збигнев
  imię męskie;

Zbigniewa (pn)
Збигнева
  imię żeńskie;

Zbiornik Narewski (pn)
Нарвское водохранилище
  (geografia, geograficzny) zbiornik retencyjny na rzece Narwa na granicy pomiędzy Estonią a Rosją;

Zbrucz (pn)
Збруч
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie o długości, lewy dopływ Dniestru;

Zdzisław /ˈʑʥ̑iswaf/ (pn)
Здзислав
  imię męskie;

Zdzisława /ʑʥ̑isˈwava/ (pn)
Здзислава
  imię żeńskie;

Zefir /ˈzɛfʲir/ (pn)
Зефир
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru zachodniego, utożsamiany z rzymskim Fawoniuszem; zwiastun wiosny;
  imię męskie [potrzebne źródło]
  (mitologia grecka) pies Akteona

Zefiryn /zɛˈfʲirɨ̃n/ (pn)
Зефирин
  imię męskie;

Zefiryna /ˌzɛfʲiˈrɨ̃na/ (pn)
Зефирина
  imię żeńskie;

Zeja (pn)
Зея
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Amuru;

Zenobia /zɛ̃ˈnɔbʲja/ (pn)
Зиновия
  imię żeńskie;

Zenobiusz /zɛ̃ˈnɔbʲjuʃ/ (pn)
Зиновий
  imię męskie;

Zenon /ˈzɛ̃nɔ̃n/ (pn)
Зенон, Зинон
  imię męskie;
Зенон
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 6186, odkryta w 1988 r.;

Zesłanie Ducha Świętego (pn)
День Святого Духа
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów

Zeus /ˈzɛus/ (pn)
Зевс
  (mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731;

Zgierz /zʲɟɛʃ/ (pn)
Згеж
  (geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce;

Zielenogorsk (pn)
Зеленогорск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w rejonie kurortowym Petersburga, nad Zatoką Fińską;

Zielenogradsk (pn)
Зеленоградск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim;

Zielona Góra /ʑɛˈlɔ̃na ˈɡura/ (pn)
Зелёна-Гура
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim;

Zielone Świątki (pn)
Духов день
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) Zesłanie Ducha Świętego

Ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (pn)
Земля
  (astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Ziemia Franciszka Józefa (pn)
Земля Франца-Иосифа
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym;

Ziemia Obiecana /ˈʑɛ̃mʲja ˌɔbʲjɛˈʦ̑ãna/ (pn)
Земля обетованная
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii terytorium, które Bóg obiecał Abrahamowi i jego potomkom, Kanaan;

Ziemia Północna (pn)
Северная Земля
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym

Ziemia Święta (pn)
Святая земля
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;

Ziemianin /ʑɛ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
землянин
  mieszkaniec Ziemi

Ziemianka /ʑɛ̃ˈmʲjãnka/ (n)
землянка
  mieszkanka Ziemi

Zimbabwe /zʲĩmˈbabvɛ/ (pn)
Зимбабве
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zjednoczone Emiraty Arabskie /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
Объединённые Арабские Эмираты
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ/ (pn)
Соединённое Королевство
  (geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Znamiensk (pn)
Знаменск
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu wiejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, położone nad prawym brzegiem Pregoły w miejscu, gdzie wpada do niej Łyna;

Zofia /ˈzɔfʲja/ (pn)
София
  imię żeńskie;

Zoja /ˈzɔja/ (pn)
Зоя
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Zozym /ˈzɔzɨ̃m/ (pn)
Зосима
  imię męskie

Zug /ʦ̑uk/ (pn)
Цуг
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug (1.3), na północny wschód od Lucerny;

Zugdidi (pn)
Зугдиди
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;

Zurych (pn)
Цюрих
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna /zuˈzãnːa/ (pn)
Сусанна, Сюзанна
  imię żeńskie;

Związek Komorów (pn)
Союз Коморских Островов
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Komorów jako państwa

Związek Radziecki /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci/ (pn)
Советский Союз
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix/ (pn)
Союз Советских Социалистических Республик
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

Zygfryd /ˈzɨkfrɨt/ (pn)
Зигфрид
  imię męskie;

Zygmunt /ˈzɨɡmũnt/ (pn)
Зигги, Зигмунд, Зигмунт, Зыгмунт, Сигизмунд
  imię męskie;

Zygmunta (n)
Зигмунда, Зигмунта, Зыгмунта, Сигизмунда
  imię żeńskie;

Zyrianka (pn)
Зырянка
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, położone na południu Niziny Kołymskiej;
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Kołymy;

Zyta /ˈzɨta/ (pn)
Зита
  imię żeńskie;

Złatoust (pn)
Златоуст
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Aj;

Złota Lipa (pn)
Золотая Липа
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Złota Ryba /ˈzwɔta ˈrɨba/ (pn)
Золотая Рыба
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Złoty Róg (pn)
Золотой Рог
  (geografia, geograficzny) zatoka u brzegów Wyspy Rosyjskiej, w pobliżu Władywostoku;

a /a/ (conjunction)
а
  …przeciwstawności
  …uzupełniania
  …wynikania
  …objaśnień

a /a/ (particle)
а
  …wzmacniająca

a cappella (adj)
а капелла
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

a giorno (adj)
а джорно, а джурно
  oświetlony jak w dzień

a kysz /a‿ˈkɨʃ/ (interjection)
кыш
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)
кш, кыш
  uciekaj, zmykaj (w stosunku do ptactwa)

a posteriori (adj)
апостериори
  (logika, logiczny) o poznaniu, teorii: wywiedzione indukcyjnie z obserwacji faktów;

a posteriori (adv)
апостериори
  (logika, logiczny) z obserwacji faktów

a priori (adv)
априори
  uprzedzając fakty;

a psik /a‿ˈpʲɕik/ (interjection)
апчхи
  …naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

a sio (interjection)
кыш
  używana przy przepędzaniu z danego miejsca ptactwa

a- /a/ (prefix)
а-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

a-moll /ˈa‿mɔl/ (n)
ля минор
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);

abadanka /ˌabaˈdãnka/ (n)
абаданка
  mieszkanka Abadanu

abadańczyk /ˌabaˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
абаданец
  mieszkaniec Abadanu

abadański /ˌabaˈdãj̃sʲci/ (adj)
абаданский
  związany z Abadanem, dotyczący Abadanu

abaja /aˈbaja/ (n)
абайя
  (krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;

abakanka /ˌabaˈkãnka/ (n)
абаканка
  mieszkanka Abakanu

abakańczyk /ˌabaˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
абаканец
  mieszkaniec Abakanu

abakański /ˌabaˈkãj̃sʲci/ (adj)
абаканский
  (geografia, geograficzny) dotyczący Abakanu, związany z Abakanem (miastem lub rzeką)

abakus /aˈbakus/ (n)
абак
  przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

abalienacja /ˌabalʲjɛ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
отчуждение
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności;

abandon /aˈbãndɔ̃n/ (n)
абандон
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

abarognozja (n)
абарогнозия
  (medycyna, medyczny) brak odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w ręku;

abassi (n)
аббаси
  srebrna moneta zdawkowa;

abazja /aˈbazʲja/ (n)
абазия
  (medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

abazyński (adj)
абазинский
  odnoszący się do Abazyńczyków

abazyński (n)
абазинский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język należący do północno-zachodniej (abchasko-adygejskiej) grupy języków kaukaskich;

abażur /aˈbaʒur/ (n)
абажур
  osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abażurek /ˌabaˈʒurɛk/ (n)
абажурчик
  (zdrobniale) od: abażur

abażurowy (adj)
абажурный
  zaopatrzony w abażur; związany z abażurem; taki jak abażur, przypominający abażur

abchaski /apˈxasʲci/ (adj)
абхазский
  związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

abchaski /apˈxasʲci/ (n)
абхазский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Abchazji;

abderyta /ˌabdɛˈrɨta/ (n)
абдерит
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa

abdest /ˈabdɛst/ (n)
вуду
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

abdominoplastyka /ˌabdɔ̃ˈmʲĩnɔˈplastɨka/ (n)
абдоминопластика
  (medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg kosmetyczny poprawiający wygląd brzucha poprzez skrócenie mięśni oraz usunięcie nadmiaru tłuszczu i skóry;

abdukcja /abˈdukʦ̑ʲja/ (n)
абдукция
  (fizjologia, fizjologiczny) odchylenie kończyny od osi ciała;

abduktor /abˈduktɔr/ (n)
абдуктор
  (anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała;

abdykacja /ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja/ (n)
абдикация, отречение
  zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykować /ˌabdɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
отрекаться, абдиковать, отказываться
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

abecadło /ˌabɛˈʦ̑adwɔ/ (n)
абецадло
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku
азбука
  (przenośnie, przenośnia) elementarne podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp.

aberdynka /ˌabɛrˈdɨ̃ŋka/ (n)
абердинка
  mieszkanka Aberdeen

aberdyńczyk /ˌabɛrˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
абердинец
  mieszkaniec Aberdeen

aberdyński /ˌabɛrˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
абердинский
  od rzeczownika Aberdeen, związany z Aberdeen

aberracja /ˌabɛrˈraʦ̑ʲja/ /ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja/ (n)
аберрация
  (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

aberracyjny /ˌabɛrːaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
аберрационный
  nieprawidłowy

aberroskop (n)
аберроскоп
  diagnostyczne urządzenie laserowe służące do pomiaru aberracji układu optycznego oka

abidżańczyk /ˌabʲiˈʤ̑ãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
абиджанец
  mieszkaniec Abidżanu

abidżański /ˌabʲiˈʤ̑ãj̃sʲci/ (adj)
абиджанский
  (geografia, geograficzny) związany z Abidżanem, dotyczący Abidżanu, pochodzący z Abidżanu

abiogeneza /ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza/ (n)
абиогенез
  (biologia, biologiczny) spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej;

abiogenny /ˌabʲjɔˈɡɛ̃nːɨ/ (adj)
абиогенный
  (biologia, biologiczny) powodujący powstawanie niższych organizmów z substancji nieorganicznej; w odniesieniu do niższych organizmów: powstający z substancji nieorganicznej

abiotyczny /ˌabʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
абиотический
  nieożywiony

abisal /aˈbʲisal/ (n)
абиссаль
  (geografia, geograficzny) najgłębsza strefa wód oceanicznych poniżej 1700 m wraz z dnem, charakteryzująca się brakiem światła słonecznego;

abisalny /ˌabʲiˈsalnɨ/ (adj)
абиссальный
  (geografia, geograficzny) związany z abisalem, dotyczący abisalu lub w nim istniejący

abisyński /ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci/ (adj)
абиссинский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

abituriencki (adj)
абитуриентский
  związany z abiturientami (maturzystami); przeznaczony dla nich

abiturient /ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/ (n)
абитуриент, выпускник
  uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

abiturientka /ˌabʲiturʲˈjɛ̃ntka/ (n)
абитуриентка
  uczennica kończąca szkołę, najczęściej średnią, przystępująca do matury

ablacja /abˈlaʦ̑ʲja/ (n)
абляция
  (astronautyka, astronautyczny) sposób chłodzenia powierzchni statków kosmicznych, umożliwiający im przekraczanie bariery cieplnej w czasie powrotu na Ziemię
  (astronomia, astronomiczny) niszczenie warstw powierzchniowych meteorytu podczas przejścia przez atmosferę
  (geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego

ablaktacja /ˌablakˈtaʦ̑ʲja/ (n)
аблактировка
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) metoda szczepienia roślin przez złączenie rosnących obok siebie roślin;

ablaktowanie /ˌablaktɔˈvãɲɛ/ (n)
аблактирование
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) szczepienie roślin metodą ablaktacji

ablaktować /ˌablakˈtɔvaʨ̑/ (v)
аблактировать
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) szczepić rośliny, stosując ablaktację

ablatyw /abˈlatɨf/ (n)
аблатив, исходный падеж, отложительный падеж
  (gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

ablatywny (adj)
аблятивный
  (gramatyka) związany z przypadekiem gramatycznym ablatywem

ablutofobia /ˌablutɔˈfɔbʲja/ (n)
аблютофобия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kąpielą;

abolicja /ˌabɔˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
аболиция
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

abolicjonista /ˌabɔlʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
аболиционист
  (historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej
  zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

abolicjonistyczny (adj)
аболиционистский
  związany z abolicjonizmem, dotyczący abolicjonizmu lub abolicjonistów

abolicjonizm /ˌabɔlʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
аболиционизм
  (historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;

abonament /ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/ (n)
подписка
  regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
абонемент, паушальная сумма
  regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

abonamentowy /ˌabɔ̃nãmɛ̃nˈtɔvɨ/ (adj)
абонементный
  związany z abonamentem, dotyczący abonamentu

abonencki (adj)
абонентный, абонентский
  związany z abonentem, osobą opłacającą abonament

abonent /aˈbɔ̃nɛ̃nt/ (n)
абонент
  osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

abonować /ˌabɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
абонировать
  korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

aborcja /aˈbɔrʦ̑ʲja/ (n)
аборт
  (medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

aborcjonistka (n)
абортница
  zwolenniczka dopuszczalności aborcji

abordaż /aˈbɔrdaʃ/ (n)
абордаж
  (morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

abordażowy /ˌabɔrdaˈʒɔvɨ/ (adj)
абордажный
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) związany z abordażem, przeznaczony do abordażu

aborygen /ˌabɔˈrɨɡɛ̃n/ (n)
абориген
  (książkowy) pierwotny mieszkaniec jakiegoś obszaru lub kraju

aborygeński (adj)
аборигенский
  związany z Aborygenami, dotyczący Aborygenów
аборигенный, аборигенский
  związany z pierwotnymi mieszkańcami danego miejsca

abrakadabra /ˌabrakaˈdabra/ (interjection)
абракадабра
  słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

abrakadabra /ˌabrakaˈdabra/ (n)
абракадабра
  (przenośnie, przenośnia) coś niezrozumiałego; wypowiedź bezsensowna lub zagmatwana

abrazja /abˈrazʲja/ (n)
абразия
  (geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;

abrewiacja /ˌabrɛˈvʲjaʦ̑ʲja/ (n)
аббревиация
  (książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

abrewiatura /ˌabrɛvʲjaˈtura/ (n)
аббревиатура, абревиатура
  (książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;

abriktozaur /ˌabrʲikˈtɔzawr/ (n)
абриктозавр
  (paleontologia, paleontologiczny) dwunożny, roślinożerny dinozaur z rodziny heterodontozaurów, ornitopod wyglądem przypominający heterodontozaura;

abrogacja /ˌabrɔˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
аброгация
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylenie uregulowania prawnego lub wyroku

abruzyjski /ˌabruˈzɨjsʲci/ (adj)
абруццкий
  związany z Abruzją

absces /ˈapsʦ̑ɛs/ (n)
абсцесс
  (medycyna, medyczny) ropień

absenteizm /ˌapsɛ̃nˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
абсентеизм
  uchylanie się od wypełniania obowiązków społecznych

absolucja /ˌapsɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
абсолюция
  (przestarzałe, przestarzały) uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;

absolut /apˈsɔlut/ (n)
абсолют
  to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

absolutnie /ˌapsɔˈlutʲɲɛ/ (adv)
абсолютно
  całkowicie, niezależnie od niczego, niedopuszczając wyjątków

absolutny /ˌapsɔˈlutnɨ/ (adj)
абсолютный, полный, совершенный
  całkowity, zupełny, bezwzględny

absolutyzacja /ˌapsɔlutɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
абсолютизация
  traktowanie czegoś jako rzeczy absolutnej, niezmiennej, stałej, bezwzględnej

absolutyzm /ˌapsɔˈlutɨsm̥/ (n)
абсолютизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolutyzm oświecony (n)
просвещённый абсолютизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ostatnia faza absolutyzmu;

absolutyzowanie (n)
абсолютизирование
  traktowanie czegoś jako rzeczy bezwzględnej, niezmiennej

absolwent /apˈsɔlvɛ̃nt/ (n)
выпускник
  osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

absolwentka /ˌapsɔlˈvɛ̃ntka/ (n)
выпускница
  dziewczyna lub kobieta, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs

absorbat /apˈsɔrbat/ (n)
абсорбат, абсорбтив
  (chemia, chemiczny) składnik gazowy pochłaniany przez absorbent podczas absorpcji

absorbent /apˈsɔrbɛ̃nt/ (n)
абсорбент
  (chemia, chemiczny) substancja, która pochłania wgłębnie (absorbuje) inną (absorbat)

absorber /apˈsɔrbɛr/ (n)
абсорбер
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do pochłaniania niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz.

absorbować /ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑/ (v)
абсорбировать
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie

absorpcja /apˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
абсорбция, поглощение, впитывание
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
абсорбция
  (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;

absorpcyjny /ˌapsɔrpˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
абсорбционный
  związany z absorpcją

abstrahowanie /ˌapstraxɔˈvãɲɛ/ (n)
абстрагирование
  (książkowy) celowe i świadome pomijanie w rozważaniach jakiejś cechy lub aspektu, aby ułatwić analizę

abstrahować /ˌapstraˈxɔvaʨ̑/ (v)
абстрагировать
  (filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego
абстрагировать, опускать
  (książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś

abstrakcjonista /ˌapstrakʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
абстракционист
  artysta tworzący dzieła zgodnie z założeniami abstrakcjonizmu

abstrakcjonistyczny /ˌapstrakʦ̑ʲjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
абстракционистский
  (sztuka) związany z abstrakcjonizmem

abstrakcjonizm /ˌapstrakˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
абстракционизм
  (sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;

abstrakcyjnie (adv)
абстрактно
  w sposób abstrakcyjny

abstrakcyjność (n)
абстрактность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest abstrakcyjne; cecha tych, którzy są abstrakcyjni

abstrakcyjny /ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
абстрактный, отвлечённый
  nie mający związku z rzeczywistością

abstynencja /ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
абстиненция, воздержа́ние
  (medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

abstynent /apsˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
абстинент, непьющий, трезвенник
  osoba nie pijąca napojów alkoholowych
абстинент
  osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś

absurd /ˈapsurt/ (n)
абсурд
  nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia
  (logika, logiczny) wyrażenie wewnętrznie sprzeczne;

absurdalnie /ˌapsurˈdalʲɲɛ/ (adv)
абсурдно
  w sposób absurdalny

absurdalność (n)
абсурдность
  cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

absurdalny /ˌapsurˈdalnɨ/ (adj)
абсурдный
  nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu
  (logika, logiczny) wewnętrznie sprzeczny

absynt /ˈapsɨ̃nt/ (n)
абсент
  (spożywczy) nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

absztyfikant /ˌapʃtɨˈfʲikãnt/ (n)
ухажёр
  (książkowy) (żartobliwie) osoba starająca się o względy kobiety; konkurent, zalotnik

abszyt /ˈapʃɨt/ (n)
абшид
  (dawniej, dawny) zwolnienie ze służby, głównie wojskowej

abszytować /ˌapʃɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
абшитовать
  (dawniej, dawny) dawać abszyt; odprawiać, zwalniać ze służby, głównie wojskowej

abugida (n)
абугида
  (językoznawstwo, językoznawczy) alfabet sylabiczny

abulia /aˈbulʲja/ (n)
абулия
  (medycyna, medyczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

abuzabijski /ˌabuzaˈbʲijsʲci/ (adj)
абудабийский
  odnoszący się do miasta Abu Zabi

abwehrowski (adj)
абверовский
  związany z Abwehrą, dotyczący Abwehry

acefalia /ˌaʦ̑ɛˈfalʲja/ (n)
ацефалия
  (medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;

acetamid /ˌaʦ̑ɛˈtãmʲit/ (n)
ацетамид
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;

acetofenon /ˌaʦ̑ɛtɔˈfɛ̃nɔ̃n/ (n)
ацетофенон, метилфенилкетон
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów o wzorze sumarycznym C8H8O, najprostszy keton alkilo-aromatyczny, ciecz o przyjemnym zapachu, wykorzystywany do produkcji leków, substancji zapachowych oraz jako rozpuszczalnik;

aceton /aˈʦ̑ɛtɔ̃n/ (n)
ацетон
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetonowy (adj)
ацетоновый
  (chemia, chemiczny) związany z acetonem, zawierający aceton

acetyl (n)
ацетил
  (chemia, chemiczny) rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego;

acetylen /ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n/ (n)
ацетилен
  (chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

acetylenowy (adj)
ацетиленовый
  (chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania

acetylocholina (n)
ацетилхолин
  (biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

ach /ax/ (interjection)
ах
  …służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

achajski /aˈxajsʲci/ (adj)
ахейский
  (odrzeczownikowy) Achaja, Achaj, Achajczyk, Achajka

acheiropita (n)
ахиропиита, ахиропита, нерукотворные
  (plastyka) wizerunek postaci uważany za powstały w nadnaturalny, cudowny sposób;

achondryt /aˈxɔ̃ndrɨt/ (n)
ахондрит
  (geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów

achromatopsja (n)
ахроматопсия
  (medycyna, medyczny) duża lub całkowita niemożność rozpoznawania barw;

achromatyczny (adj)
ахроматический
  (fizyka, fizyczny) o układzie optycznym: niedający rozczepienia na barwy widmowe

achwaski (adj)
ахвахский
  związany z Achwachami, dotyczący Achwachów

achwaski (n)
ахвахский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język achwaski;

acz /aʧ̑/ (conjunction)
хоть
  (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się

aczkolwiek /aʧ̑ˈkɔlvʲjɛk/ (conjunction)
хоть, хотя
  … wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

aczyński (adj)
ачинский
  dotyczący Aczyńska, związany z Aczyńskiem

adadżio /aˈdaʤ̑ʲjɔ/ (n)
адажио
  (choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powoli wykonywany utwór muzyczny lub jego część
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powolne tempo

adamaszek /ˌadãˈmaʃɛk/ (n)
дамаск
  (włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

adamaszkowy (adj)
адамашковый
  wykonany z adamaszku

adamsyt /aˈdãmsɨt/ (n)
DM, адамсит
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek arsenoorganiczny stosowany jako duszący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów;

adaptacyjny (adj)
адаптационный
  taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

adapter /aˈdaptɛr/ (n)
проигрыватель, проигрыватель пластинок
  (potocznie, potoczny) (technologia, technika, techniczny) gramofon
адаптер
  (technologia, technika, techniczny) element urządzenia umożliwiający zastosowanie go do innych celów, niż zostało ono przewidziane
звукосниматель
  (technologia, technika, techniczny) główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa

adaptogen (n)
адаптоген
  (medycyna, medyczny) nietoksyczna substancja pochodzenia roślinnego mająca zwiększać odporność na stres i wspomagać utrzymanie homeostazy organizmu;

adaptometr (n)
адаптометр
  (medycyna, medyczny) przyrząd okulistyczny badający zdolność przystosowywania się wzroku do ciemności;

adaptować /ˌadapˈtɔvaʨ̑/ (v)
адаптироваться
  (biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska
приспособлять
  dostosować/dostosowywać do innego użytku
адаптировать
  dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie

addisabebski (adj)
аддис-абебский
  (rzadki, rzadko używany) związany z Addis Abebą, dotyczący Addis Abeby

adduktor (n)
аддуктор
  (anatomia, anatomiczny) mięsień przywodzący kończynę do osi ciała;

addycja (n)
Ad, реакции присоединения
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;

adekwatność /ˌadɛˈkfatnɔɕʨ̑/ (n)
адекватность
  odpowiedniość

adekwatny /ˌadɛˈkfatnɨ/ (adj)
адекватный
  dokładnie czemuś odpowiadający

adenozynotrójfosforan (n)
аденозинтрифосфат
  (biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;

adept /ˈadɛpt/ (n)
адепт
  zwolennik jakiejś idei, doktryny

adeński (adj)
аденский
  związany z Adenem, dotyczący Adenu (miasta w Jemenie)

adiabata /ˌadʲjaˈbata/ (n)
адиабата
  (fizyka, fizyczny) krzywa odzwierciedlająca proces adiabatyczny

adiabatyczny (adj)
адиабатический, адиабатный
  (fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

adidas /aˈdʲidas/ (n)
кроссовка
  (potocznie, potoczny) (sport, sportowy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)

adipocyt /ˌadʲiˈpɔʦ̑ɨt/ (n)
адипоцит
  (biologia, biologiczny) komórka syntetyzująca i magazynująca trójglicerydy (tłuszcze proste)

adiunktowski (adj)
адъюнктский
  (rzadki, rzadko używany) dotyczący osoby lub stanowiska adiunkta

adiutancki (adj)
адъютантский
  związany ze stanowiskiem adiutanta

admin /ˈadmʲĩn/ (n)
админ
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) (zobacz) administrator

administracja /ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja/ (n)
администрация
  kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
  system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;

administracyjny /ˌadmʲĩɲistraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
административный
  związany z administracją i administrowaniem

administrator /ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/ (n)
администратор
  osoba zarządzająca czymś
  (informatyka, informatyczny) osoba lub grupa osób nadzorująca system komputerowy lub sieć komputerową, zwykle też przydzielająca ich użytkownikom konta i prawa dostępu

administratorka /ˌadmʲĩɲistraˈtɔrka/ (n)
администраторша
  kobieta, która jest administratorem, zarządzająca czymś

administratorski /ˌadmʲĩɲistraˈtɔrsʲci/ (adj)
администраторский
  dotyczący administratora

administrowanie /ˌadmʲĩɲistrɔˈvãɲɛ/ (n)
администрирование
  wykonywanie czynności zarządczych, należących do administratora

administrować /ˌadmʲĩɲiˈstrɔvaʨ̑/ (v)
администрировать
  sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

admiralicja /ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
адмиралтейство
  władze naczelne marynarki wojennej

admiralicyjny (adj)
адмиралтейский
  (rzadki, rzadko używany) związany z admiralicją

admiralski (adj)
адмиральский
  związany ze stanowiskiem admirała, należący do admirała

admirał /adˈmʲiraw/ (n)
адмирал
  (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
  (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)

admirałowa (n)
адмиральша
  żona admirała

admitancja (n)
адмиттанс
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

adnotacyjny (adj)
аннотационный
  związany z adnotacją; mający charakter adnotacji, przypisu

adopcja /aˈdɔpʦ̑ʲja/ (n)
усыновление
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adoptować /ˌadɔpˈtɔvaʨ̑/ (v)
усыновлять
  dokonywać / dokonać adopcji

adrenalina /ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/ (n)
адреналин, адренали́н
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adrenalinowy (adj)
адреналиновый
  (biochemia, biochemiczny) związany z adrenaliną, dotyczący działania adrenaliny

adres /ˈadrɛs/ (n)
адрес
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy (n)
адрес имейл
  (informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresat /aˈdrɛsat/ (n)
адресат
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.
  osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.

adresowanie (n)
адресование
  umieszczanie adresu na liście lub innej przesyłce

adresować /ˌadrɛˈsɔvaʨ̑/ (v)
адресовать, обращаться
  odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy
адресовать
  umieszczać adres na liście, przesyłkę

adresowy /ˌadrɛˈsɔvɨ/ (adj)
адресный
  dotyczący adresu, związany z adresem

adriatycki (adj)
адриатический
  dotyczący Adriatyku, związany z Adriatykiem (Morzem Adriatyckim)

adsorpcja /atˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
адсорбция, адсо́рбция
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

adware (n)
рекламная программа
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;
  (informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

adwent /ˈadvɛ̃nt/ (n)
адвент
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwentystka /ˌadvɛ̃nˈtɨstka/ (n)
адвентистка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

adwentystyczny (adj)
адвентистский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentystami, dotyczący adwentystów

adwentyzm (n)
адвентизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański ruch podkreślający zbliżające się powtórne przyjście Chrystusa na Ziemię;

adwokacki (adj)
адвокатский
  związany z adwokatem lub adwokaturą

adwokat /adˈvɔkat/ (n)
адвокат
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adwokat diabła /adˈvɔkad ˈdʲjabwa/ (n)
адвокат дьявола
  (kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze
  (przenośnie, przenośnia) ktoś podający argumenty przeciwko temu, co sam uważa za słuszne

adygejski (adj)
адыгейский
  odnoszący się do Adygei lub Adygejczyków

adygejski (n)
адыгейский, адыге́йский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski;

adżarski (adj)
аджарский
  związany z Adżarią lub Adżarami

adżyka (n)
аджика
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół oraz orzecha włoskiego, pochodząca z kuchni kaukaskiej;

aeracja /ˌaɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
аэрация
  napowietrzanie;

aero- /aˈɛrɔ/
аэро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem

aerodrom /ˌaɛˈrɔdrɔ̃m/ (n)
аэродром
  (przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

aerodynamiczny /ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
аэродинамический
  (fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką
  o łagodnie zaokrąglonych kształtach, wpływających na zmniejszenie oporu powietrza w czasie ruchu

aerodynamika /ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
аэродинамика
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

aerofagia /ˌaɛrɔˈfaɟja/ (n)
аэрофагия
  (medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;

aerofobia /ˌaɛrɔˈfɔbʲja/ (n)
аэрофобия
  (medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)

aerofotograficzny (adj)
аэрофотографический
  związany z fotografią lotniczą, aerofotografią

aerograf (n)
распылитель краски
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

aeroklubowy (adj)
аэроклубный, аэроклубовский
  związany z aeroklubem, dotyczący aeroklubu

aerologiczny (adj)
аэрологический
  (meteorologia, meteorologiczny) związany z aerologią

aeromechaniczny (adj)
аэромеханический
  (fizyka, fizyczny) związany z aeromechaniką, dotyczący aeromechaniki

aerometria /ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
аэрометрия
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza

aeronauta /ˌaɛrɔ̃ˈnawta/ (n)
аэронавт, воздухоплаватель
  (przestarzałe, przestarzały) lotnik

aeronautyka /ˌaɛrɔ̃ˈnawtɨka/ (n)
аэронавтика, воздухоплавание
  (książkowy) lotnictwo

aeronawigacja (n)
аэронавигация
  (lotnictwo, lotniczy) nawigacja lotnicza

aeronawigacyjny (adj)
аэронавигационный
  związany z aeronawigacją, nawigacją lotniczą

aeroplan /ˌaɛˈrɔplãn/ (n)
аэроплан
  (przestarzałe, przestarzały) samolot

aerostatyczny (adj)
аэростатический
  związany z aerostatyką, dotyczący aerostatyki

aerostatyka (n)
аэростатика
  (fizyka, fizyczny) nauka o równowadze gazów i zanurzonych w nich ciałach stałych

aerotropizm (n)
аэротропизм
  (biologia, biologiczny) wzrost organizmu w kierunku źródła tlenu lub w przeciwną stronę

aerozolowy (adj)
аэрозольный
  mający formę aerozolu
  związany z aerozolami, dotyczący aerozoli

aerożel /ˌaɛˈrɔʒɛl/ (n)
аэрогель
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

afazja /aˈfazʲja/ (n)
афазия
  (medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afektacja /ˌafɛkˈtaʦ̑ʲja/ (n)
аффектация
  przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

afera /aˈfɛra/ (n)
афера, афёра
  wydarzenie, które wywołało skandal;

aferalny (adj)
аферистский
  związany z aferami, uczestniczący w aferach, mający znamiona afery

afereza /ˌafɛˈrɛza/ (n)
афереза
  (językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;
аферез
  (medycyna, medyczny) zabieg uzyskiwania koncentratu płytek krwi lub białych krwinek;

aferzysta /ˌafɛˈʒɨsta/ (n)
аферист
  człowiek biorący udział w aferach kryminalnych

afganiec /avˈɡãɲɛʦ̑/ (n)
афганец
  (lekceważąco, lekceważący) Afgańczyk
  (potocznie, potoczny) z rosyjskiego: radziecki weteran wojny w Afganistanie

afgański /avˈɡãj̃sʲci/ (adj)
афганский
  odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

afiks /ˈafʲiks/ (n)
аффикс
  (gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

afiksacja /ˌafʲiˈksaʦ̑ʲja/ (n)
аффиксация
  (językoznawstwo, językoznawczy) tworzenie nowych wyrazów z innych, już istniejących;

afisz /ˈafʲiʃ/ (n)
афиша
  (poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

afiszowy (adj)
афишный
  związany z afiszem; taki jak na afiszach

aflatoksyna (n)
афлатоксин
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) rakotwórcza toksyna wytwarzana przez grzyby z rodzaju Aspergillus;

afonia /aˈfɔ̃ɲja/ (n)
афония
  (medycyna, medyczny) zaburzenie polegające na braku głosu;

aforystyczny (adj)
афористический, афористичный
  dotyczący aforyzmów, związany z aforyzmami

aforyzm /aˈfɔrɨsm̥/ (n)
афоризм
  zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afro /ˈafrɔ/ (n)
афро
  rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

afrobrazylijski (adj)
афробразильский
  związany z Afrobrazylijczykami, dotyczący Afrobrazylijczyków

afrodyzjak /ˌafrɔˈdɨzʲjak/ (n)
афродизиак
  (medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

afrykanerski /ˌafrɨkãˈnɛrsʲci/ (n)
африкаанс, африка́анс
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

afrykanistyka (n)
африканистика
  nauka o językach i kulturach krajów afrykańskich

afrykanizować (v)
африканизировать
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać afrykańskość, przymuszać kogoś do zostania Afrykaninem, zmieniać coś na afrykańskie

afrykański /ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
африканский
  związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agadirczyk (n)
агадирец
  mieszkaniec Agadiru; osoba z tego miasta

agadirka (n)
агадирка
  mieszkanka Agadiru; kobieta z tego miasta

agadirski (adj)
агадирский
  (geografia, geograficzny) związany z Agadirem (miastem w Maroku)

agal /ˈaɡal/ (n)
икаль
  krążek ze sznurka, służący do utrzymania na głowie kefiji;

agalmatolit (n)
агальматолит
  minerał używany do wyrobu drobnych przedmiotów ozdobnych;

agamia /aˈɡãmʲja/ (n)
агамия
  (biologia, biologiczny) rozmnażanie bezpłciowe
  bezżeństwo, stan wolny
  (biologia, biologiczny) niezdolność do rozmnażania płciowego powodowane naturalnym niedorozwojem narządów płciowych

agat /ˈaɡat/ (n)
агат
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

agatowy (adj)
агатовый
  związany z agatem, dotyczący agatu, wykonany z agatu, zawierający agat

agawa /aˈɡava/ (n)
агава
  (botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

agawa sizalowa (n)
агава сизалевая, сизаль
  (botanika, botaniczny) Agave sisalana, gatunek rośliny należącej do rodziny agawowatych;

agawowy (adj)
агавный
  dotyczący agawy, związany z agawą

ageizm (n)
эйджизм
  (socjologia, socjologiczny) niechęć, prześladowanie lub dyskryminacja kogoś z powodu jego wieku;

agencja /aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
агентство
  firma świadcząca różne usługi
  instytucja gromadząca informacje dla prasy, radia i telewizji, zebrane przez dziennikarzy, korespondentów i współpracowników
  przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa, urzędu lub państwa

agencja reklamowa (n)
рекламное агентство
  (ekonomia, ekonomiczny) firma zajmująca się reklamą;

agencki (adj)
агентский
  (rzadki, rzadko używany) dotyczący agenta, związany z agentem

agenda /aˈɡɛ̃nda/ (n)
отделение, филиал
  filia urzędu lub instytucji
ежедневник, расписание
  terminarz

agent /ˈaɡɛ̃nt/ (n)
агент
  przedstawiciel jakiejś firmy
  pracownik wywiadu
  tajny pracownik policji lub służb specjalnych

agitacja /ˌaɟiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
агитация
  działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

agitacyjny (adj)
агитационный
  służący agitacji, pozyskaniu nowych zwolenników dla sprawy czy idei

agitator /ˌaɟiˈtatɔr/ (n)
агитатор
  osoba prowadząca agitację
мешалка
  (chemia, chemiczny) cylindryczny, stalowy reaktor wyłożony ołowiem; najczęściej używany do rafinacji ropy naftowej

agitatorka /ˌaɟitaˈtɔrka/ (n)
агитаторша
  forma żeńska od: agitator

agitatorski (adj)
агитаторский
  związany z agitatorem, dotyczący agitatora

agitka /aˈɟitka/ (n)
агитка
  (potocznie, potoczny) krótki utwór, ulotka, przemówienie itp. o charakterze propagandowym, agitacyjnym

agitować /ˌaɟiˈtɔvaʨ̑/ (v)
агитировать
  zjednywać zwolenników dla jakiejś sprawy, idei

agiński (adj)
агинский
  związany z Aginskim, dotyczący Aginskiego

aglutynacja (n)
агглютинация
  (językoznawstwo, językoznawczy) tworzenie form gramatycznych przez dołączanie do rdzenia afiksów
  (medycyna, medyczny) zlepianie się rozproszonych w płynie komórek

aglutynacyjny (adj)
агглютинативный
  (językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany ze zjawiskiem aglutynacji

aglutynina /ˌaɡlutɨ̃ˈɲĩna/ (n)
агглютинин
  (fizjologia, fizjologiczny) przeciwciało biorące udział w zlepianiu aglutynogenów podczas aglutynacji;

aglutynowanie (n)
агглютинирование
  (biologia, biologiczny) zachodzenie zjawiska aglutynacji

agnostycyzm /ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
агностицизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agnostyczny /ˌaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
агностический
  (filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami

agnostyk /aˈɡnɔstɨk/ (n)
агностик
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

agonalny (adj)
агонический
  związany z agonią, stanem poprzedzającym zgon

agonia /aˈɡɔ̃ɲja/ (n)
агония
  stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agora /aˈɡɔra/ (n)
агора
  (historia, historyczny, historycznie) (urbanistyka, urbanistyczny) główny plac greckiego miasta-państwa;

agorafobia /ˌaɡɔraˈfɔbʲja/ (n)
агорафобия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agrafka /aˈɡrafka/ (n)
английская булавка, булавка
  rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agramatyzm (n)
аграмматизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) (medycyna, medyczny) rodzaj afazji, niezdolność do prawidłowego łączenia wyrazów w zdania;

agranulocytoza (n)
агранулоцитоз
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na gwałtownym zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza neutrofili, we krwi;

agrarny /aˈɡrarnɨ/ (adj)
аграрный, земельный
  rolniczy, rolny

agregat /aˈɡrɛɡat/ (n)
агрегат
  (technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

agresja /aˈɡrɛsʲja/ (n)
агрессия
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
  (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

agresor /aˈɡrɛsɔr/ (n)
агрессор
  ktoś, kto dopuszcza się agresji
  państwo działające lub posługujące się metodami agresji

agrest /ˈaɡrɛst/ (n)
крыжовник
  (spożywczy) owoc agrestu (1.1)
  (botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;

agrestowy /ˌaɡrɛˈstɔvɨ/ (adj)
крыжовенный
  dotyczący wzrostu, uprawy, zbioru agrestu
  zrobiony z agrestu, mający jego smak

agresywnie (adv)
агрессивно
  w sposób agresywny

agresywność (n)
агрессивность
  cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

agreściak (n)
арлекин, пяденица крыжовниковая
  (zoologia, zoologiczny) Abraxas grossulariata, owad łuskoskrzydły z rodziny miernikowcowatych;

agro-
агро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rolnictwem

agrobiolog (n)
агробиолог
  specjalista w dziedzinie agrobiologii

agrobiologia (n)
агробиология
  nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

agrobiologiczny (adj)
агробиологический
  (rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) związany z agrobiologią lub agrobiologami

agrochemia (n)
агрохимия
  (chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

agrochemiczny (adj)
агрохимический
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związany z agrochemią

agrofizyczny (adj)
агрофизический
  (rolnictwo, rolniczy) dotyczący agrofizyki

agrofizyka (n)
агрофизика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;

agroklimatologia (n)
агроклиматология
  dział klimatologii badający oddziaływanie warunków klimatycznych na uprawę roślin;

agrometeorolog (n)
агрометеоролог
  specjalista w zakresie agrometeorologii

agrometeorologia (n)
агрометеорология
  dział meteorologii badający wpływ zjawisk meteorologicznych na uprawę roślin, produkcję rolniczą i leśną oraz vice versa;

agrometeorologiczny (adj)
агрометеорологический
  (rolnictwo, rolniczy) (meteorologia, meteorologiczny) związany z agrometeorologią

agrometr (n)
агрометр
  linijka z podziałką, służąca do obliczania powierzchni według planu

agronom /aˈɡrɔ̃nɔ̃m/ (n)
агроном
  specjalista zajmujący się agronomią;

agronomia /ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
агрономия
  (rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

agronomiczny /ˌaɡrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
агрономический
  związany z agronomią, dotyczący agronomii

agronomka /ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mka/ (n)
агрономша
  kobieta agronom

agrotechniczny (adj)
агротехнический
  (rolnictwo, rolniczy) związany z agrotechniką, dotyczący agrotechniki

agulski (adj)
агульский
  związany z Agulami, dotyczący Agulów

agulski (n)
агульский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język agulski;

ahmadabadzki (adj)
ахмадабадский
  związany z Ahmadabadem (miastem w Indiach)

aikido /ajˈcidɔ/ (n)
айкидо
  japońska sztuka samoobrony;

ailurofobia /ˌajlurɔˈfɔbʲja/ (n)
айлурофобия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kotami;

ajfon (n)
айфон
  (potocznie, potoczny) (zobacz) iPhone

ajguński (adj)
айгунский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Ajgunem, miejscowością w Mandżurii

ajmak (n)
аймак
  (administracja) jednostka administracyjna w Górnym Ałtaju, w Buriato-Mongolii i w Mongolii;

ajnoski (adj)
айнский
  związany z Ajnosami (Ajnu, Ajnami), dotyczący Ajnosów (Ajnu, Ajnów)

ajran (n)
айран
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

akacja /aˈkaʦ̑ʲja/ (n)
акация
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

akademia /ˌakaˈdɛ̃mʲja/ (n)
академия
  (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

akademik /ˌakaˈdɛ̃mʲik/ (n)
академик
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) członek akademii
общежитие, общага
  (studencki) dom akademicki;

akademizm /ˌakaˈdɛ̃mʲism̥/ (n)
академизм
  kierunek w sztuce polegający na stosowaniu reguł estetyki antycznej;
  ścisłe trzymanie się form tradycyjnych, klasycznych w sztukach pięknych

akadyjski (adj)
аккадский
  dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

akadyjski (n)
аккадский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

akalkulia /ˌakalˈkulʲja/ (n)
акалькулия
  (medycyna, medyczny) zaburzenie zdolności procesów liczenia;

akanie /aˈkãɲɛ/ (n)
аканье
  (językoznawstwo, językoznawczy) charakterystyczny dla języków białoruskiego i rosyjskiego sposób wymawiania nieakcentowanego o jak samogłoski podobnej do a;

akapit /aˈkapʲit/ (n)
абзац
  fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akatyst /aˈkatɨst/ (n)
акафист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;

akceleracyjny (adj)
акселерационный
  związany z przyspieszeniem lub przyspieszaniem, akceleracją; służący do przyspieszania

akcent /ˈakʦ̑ɛ̃nt/ (n)
акцент
  (językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;
ударение, акцент
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

akcentolog (n)
акцентолог
  (językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie akcentologii

akcentologia (n)
акцентология
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający akcent, iloczas i intonację

akcentologiczny (adj)
акцентологический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z akcentologią

akcentowanie /ˌakʦ̑ɛ̃ntɔˈvãɲɛ/ (n)
акцентирование
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania

akcentować /ˌakʦ̑ɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
акцентировать
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyróżniać dźwięk lub akord w melodii
  (przenośnie, przenośnia) podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

akcentuacja (n)
акцентуация
  (językoznawstwo, językoznawczy) (fonetyka, fonetyczny) system akcentowania w danym języku

akcept /ˈakʦ̑ɛpt/ (n)
акцепт
  (ekonomia, ekonomiczny) zobowiązanie się do uiszczenia na zlecenie sumy wymienionej na wekslu lub czeku

akceptant (n)
акцептант
  (ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;

akceptować /ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑/ (v)
одобрять
  aprobować coś

akceptowy (adj)
акцептный
  związany z akceptem, dotyczący akceptu

akcja /ˈakʦ̑ʲja/ (n)
акция
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

akcjonariusz /ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
акционер
  (ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

akcjonariuszka (n)
акционерка
  forma żeńska od: akcjonariusz

akcyza /akˈʦ̑ɨza/ (n)
акциз
  (ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

akcyzowy /ˌakʦ̑ɨˈzɔvɨ/ (adj)
акцизный
  dotyczący akcyzy

akcyźnik (n)
акцизник
  (administracja) urzędnik pobierający akcyzę

akermański (adj)
аккерманский
  (geografia, geograficzny) związany z Akermanem (obecnie: Białogród nad Dniestrem)

aklimatyzacja (n)
акклиматизация
  (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;

aklimatyzacyjny (adj)
акклиматизационный
  (biologia, biologiczny) związany z aklimatyzacją, dotyczący aklimatyzacji

akmeista (n)
акмеист
  przedstawiciel, zwolennik akmeizmu

akmeistyczny (adj)
акмеистический
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z akmeizmem, dotyczący akmeizmu

akmeizm (n)
акмеизм
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

akomodacja /ˌakɔ̃mɔˈdaʦ̑ʲja/ (n)
аккомодация
  (medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

akomodacyjny (adj)
аккомодационный
  (biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) zdolny do akomodacji, przystosowania się; polegający na akomodacji, przystosowaniu się

akompaniament /ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/ (n)
аккомпанемент
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

akompaniamentowy (adj)
аккомпанементный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (rzadki, rzadko używany) dotyczący akompaniamentu; służący za akompaniament

akompaniator /ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr/ (n)
аккомпаниатор
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

akompaniatorka /ˌakɔ̃mpãɲaˈtɔrka/ (n)
аккомпаниаторша
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawczyni akompaniamentu

akompaniowanie /ˌakɔ̃mpãɲɔˈvãɲɛ/ (n)
аккомпанирование
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywanie akompaniamentu

akompaniować /ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑/ (v)
аккомпанировать
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

akonto /aˈkɔ̃ntɔ/ (n)
а-конто
  (ekonomia, ekonomiczny) zadatek na spłatę z tytułu należności

akord /ˈakɔrt/ (n)
аккорд
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon /ˌakɔrˈdɛɔ̃n/ (n)
аккордеон, гармонь
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akordeonista /ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/ (n)
аккордеонист, баянист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

akordeonistka /ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲistka/ (n)
аккордеонистка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, dziewczyna grająca na akordeonie

akordeonowy (adj)
аккордеонный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący akordeonu, związany z akordeonem

akordowy (adj)
аккордный
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy)
аккордовый
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z akordami

akredytacja (n)
аккредитация, аккредитование
  oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

akredytacyjny (adj)
аккредитационный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) związany z akredytacją, dotyczący akredytacji

akrobata /ˌakrɔˈbata/ (n)
акробат
  człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrobatka (n)
акробатка
  kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe

akrobatyczny (adj)
акробатический, акробатичный
  związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrobatyka (n)
акробатика
  (sport, sportowy) dziedzina sportu lub sztuki cyrkowej polegająca na wykonywaniu trudnych, pokazowych ćwiczeń gimnastycznych

akrofobia /ˌakrɔˈfɔbʲja/ (n)
акрофобия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akroleina (n)
акролеин
  (chemia, chemiczny) trująca, drażniąca ciecz, najprostszy aldehyd nienasycony;

akrolit /aˈkrɔlʲit/ (n)
акролит
  (sztuka) (starożytność) w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów;

akromegalia (n)
акромегалия
  (medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

akromonogram (n)
акромонограмма
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym każdy kolejny wers zaczyna się od litery kończącej wers poprzedni;

akronim /aˈkrɔ̃ɲĩm/ (n)
акроним
  (językoznawstwo, językoznawczy) skrótowiec;

akrostych (n)
акростих
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

akrychina (n)
акрихин
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny, żółty, gorzki proszek, stosowany jako środek przeciwmalaryczny i przeciwrobaczy

akryjski /aˈkrɨjsʲci/ (adj)
аккринский
  odnoszący się do Akry, stolicy Ghany

aksamit /aˈksãmʲit/ (n)
бархат
  (włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksamitny /ˌaksãˈmʲitnɨ/ (adj)
бархатный
  wykonany z aksamitu
бархатистый, бархатный
  (przenośnie, przenośnia) gładki, miękki, delikatny

aksjologia /ˌaksʲjɔˈlɔɟja/ (n)
аксиология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wartościach;

aksjomat /akˈsʲjɔ̃mat/ (n)
аксиома
  (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;
  (przenośnie, przenośnia) uznana prawda

aksjomatyczny /ˌaksʲjɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
аксиоматический
  oparty na aksjomatach

aksjomatyka (n)
аксиоматика
  (logika, logiczny) układ aksjomatów, z którego można wyprowadzić wszystkie twierdzenia danej nauki lub teorii

aksonometria /ˌaksɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
аксонометрия
  rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi

akt /akt/ (n)
ню
  (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
акт
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
  czyn, działanie
  (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument

aktor /akˈtɔʒɨ/ /ˈaktɔr/ (n)
актёр
  osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka /akˈtɔrka/ (n)
актриса
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktorski (adj)
актёрский
  dotyczący aktorów lub aktorstwa

aktualizacja /ˌaktu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
актуализация, обновление
  czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

aktualizować (v)
актуализировать, обновлять
  czynić aktualnym

aktualność /ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑/ (n)
актуальность, злободневность
  bycie zgodnym ze stanem obecnym

aktualny /ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
актуальный
  dotyczący teraźniejszości

aktyn /ˈaktɨ̃n/ (n)
актиний
  (chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktynometryczny (adj)
актинометрический
  (fizyka, fizyczny) związany z aktynometrią lub aktynometrem, dotyczący aktynometrii lub aktynometru

aktynon (n)
актинон
  (chemia, chemiczny) radon-219, naturalnie występujący izotop radonu o symbolu An powstający na skutek radioaktywnego rozpadu aktynu

aktyw (n)
актив
  najbardziej wartościowa, aktywna grupa w obrębie organizacji

aktywa (n)
актив
  (księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

aktywacyjny (adj)
активационный
  związany z aktywacją, dotyczący aktywacji, służący do aktywacji

aktywista /ˌaktɨˈvʲista/ (n)
активист
  bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

aktywistka /ˌaktɨˈvʲistka/ (n)
активистка
  forma żeńska od: aktywista

aktywistowski (adj)
активистский
  (rzadki, rzadko używany) związany z aktywistą, dotyczący aktywisty

aktywnie (adv)
активно
  w sposób aktywny

aktywność /akˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
активность
  działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

aktywny /akˈtɨvnɨ/ (adj)
активный
  biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

aktywować /ˌaktɨˈvɔvaʨ̑/ (v)
активировать, активизировать
  sprawiać, że coś staje się aktywne

akumulacja (n)
аккумуляция, накопление
  (książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulacyjny (adj)
аккумулятивный
  (geologia, geologiczny) związany z akumulacją
  związany z akumulacją, gromadzeniem

akumulator /ˌakũmuˈlatɔr/ (n)
аккумулятор
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akumulator samochodowy /ˌakũmuˈlatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ/ (n)
автоаккумулятор
  (motoryzacja) (zobacz) [[akumulator, samochodowy]]

akumulatorek /ˌakũmulaˈtɔrɛk/ (n)
аккумуляторный батарейка
  (technologia, technika, techniczny) bateria, którą można ponownie naładować

akumulatorowy (adj)
аккумуляторный
  (technologia, technika, techniczny) związany z akumulatorem; wykorzystujący akumulator do zasilania

akupresura /ˌakuprɛˈsura/ (n)
акупрессура
  (medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

akupunktura /ˌakupũŋkˈtura/ (n)
акупунктура, иглотерапия
  (medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akurat /aˈkurat/ (adv)
только что
  wskazanie chwili, w której ma lub miało miejsce zdarzenie lub że chwilę wcześniej się zakończyło

akurat /aˈkurat/ (particle)
именно
  podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / …

akuratność (n)
аккуратность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest akuratne; cecha tych, którzy są akuratni

akustyczny (adj)
акустический
  odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

akustyk (n)
акустик
  specjalista w dziedzinie akustyki – nauki o falach dźwiękowych
  specjalista zajmujący się jakością dźwięku i obsługą sprzętu nagłaśniającego

akustyka (n)
акустика
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach

akuszeria /ˌakuˈʃɛrʲja/ (n)
акушерство
  (dawniej, dawny) określenie położnictwa

akuszerka /ˌakuˈʃɛrka/ (n)
акушерка
  (przestarzałe, przestarzały) położna;

akwalung /aˈkfalũŋk/ (n)
акваланг
  zespół urządzeń i czynników oddechowych pozwalających nurkowi na swobodne nurkowanie i przebywanie pod wodą;

akwamaryn /ˌakfãˈmarɨ̃n/ (n)
аквамарин
  (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

akwarela /ˌakfaˈrɛla/ (n)
акварель
  (sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

akwarelista (n)
акварелист
  (sztuka) malarz malujący obrazy farbami akwarelowymi

akwarelistka (n)
акварелистка
  (sztuka) malarka malująca obrazy farbami akwarelowymi

akwariowy /ˌakfaˈrʲjɔvɨ/ (adj)
аквариумный
  związany z akwarium, dotyczący hodowli w akwarium

akwarium /aˈkfarʲjũm/ (n)
аквариум
  duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

akwedukt /aˈkfɛdukt/ (n)
акведук
  kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

akwitański /ˌakfʲiˈtãj̃sʲci/ (adj)
аквитанский
  dotyczący Akwitanii, związany z Akwitanią, pochodzący z Akwitanii

akwizgranka (n)
аахенка
  mieszkanka Akwizgranu

akwizgrańczyk (n)
аахенец
  mieszkaniec Akwizgranu; ktoś pochodzący z Akwizgranu

akwizgrański (adj)
аахенский, ахенский
  związany z Akwizgranem, pochodzący z Akwizgranu

akworyna (n)
экворин
  (biochemia, biochemiczny) u meduz: enzym katalizujący utlenianie w obecności wapnia;

alabamski (adj)
алабамский
  (geografia, geograficzny) związany z Alabamą lub jej mieszkańcami

alabaster /ˌalaˈbastɛr/ (n)
алебастр
  (mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

alabastrowy /ˌalabaˈstrɔvɨ/ (adj)
алебастровый
  dotyczący alabastru, zrobiony z alabastru
  (książkowy) przypominający alabaster barwą, gładkością i delikatnością

alandzki (adj)
аландский
  (geografia, geograficzny) związany z Wyspami Alandzkimi

alanina /ˌalãˈɲĩna/ (n)
аланин
  (biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm /ˈalarm/ (n)
сигнал бедствия
  sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem
тревога
  wezwanie do działania

alaskijski (adj)
аляскинский
  związany z Alaską, pochodzący z Alaski

alaskit (n)
аляскит
  (geologia, geologiczny) rodzaj skały magmowej;

alasz /ˈalaʃ/ (n)
аллаш
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy, klarowny likier kminkowy koloru żółtego;

albański /alˈbãj̃sʲci/ (adj)
албанский
  związany z Albanią, dotyczący Albanii

albański /alˈbãj̃sʲci/ (n)
албанский, албанский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

albinizm /alˈbʲĩɲism̥/ (n)
альбинизм
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
  (botanika, botaniczny) brak chlorofilu

albit /ˈalbʲit/ (n)
альбит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

albo /ˈalbɔ/ (conjunction)
или
  …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album /ˈalbũm/ (n)
магнитальбом
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);
альбом
  zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

albumina /ˌalbũˈmʲĩna/ (n)
альбумин
  (biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

albuminuria /ˌalbũmʲĩˈnurʲja/ (n)
альбуминурия
  (medycyna, medyczny) (zobacz) białkomocz;

albumowy /ˌalbũˈmɔvɨ/ (adj)
альбомный
  związany z albumem, dotyczący albumu

alchemia /alˈxɛ̃mʲja/ (n)
алхимия
  przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

alchemiczny (adj)
алхимический
  dotyczący alchemii

alchemik /alˈxɛ̃mʲik/ (n)
алхимик
  osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

alczyk /ˈalʧ̑ɨk/ (n)
люрик
  (ornitologia, ornitologiczny) Alle alle, mały morski ptak z rodziny alk;

aldehyd /alˈdɛxɨt/ (n)
альдегид
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

aldehyd salicylowy (n)
2-гидроксибензальдегид, o-гидроксибензальдегид, салициловый альдегид
  (chemia, chemiczny) związek organiczny wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym i w syntezie chemicznej;

aldehydowy /ˌaldɛxɨˈdɔvɨ/ (adj)
альдегидный
  (chemia, chemiczny) dotyczący aldehydu, związany z aldehydem

aldosteron /ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/ (n)
альдостерон
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (conjunction)
но, однако
  …służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (n)
эль
  (spożywczy) gatunek piwa górnej fermentacji przygotowywanego z udziałem specjalnych drożdży;

alegoria /ˌalɛˈɡɔrʲja/ (n)
аллегория
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

alegorycznie /ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
аллегорично
  przenośnie, w sposób alegoryczny

alegoryczny /ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
аллегорический, аллегоричный
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

alegoryzm (n)
аллегоризм
  (sztuka) tendencja w sztuce stosująca alegorię jako najważniejszy środek przekazu;

aleja /aˈlɛja/ (n)
аллея, авеню
  droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;
проспект
  szeroka, reprezentacyjna ulica

alejowy (adj)
аллейный
  związany z aleją; mający formę alei

aleksandryjczyk /ˌalɛksãnˈdrɨjʧ̑ɨk/ (n)
александриец
  mieszkaniec Aleksandrii (miasta w Egipcie)

aleksandryjka /ˌalɛksãnˈdrɨjka/ (n)
александрийка
  mieszkanka Aleksandrii (miasta w Egipcie)

aleksandryjski /ˌalɛksãnˈdrɨjsʲci/ (adj)
александрийский
  dotyczący Aleksandrii (miasta w Egipcie)

aleksandryt (n)
александрит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

aleksytymia (n)
алекситимия
  (psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alemański (n)
алеманнский
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii

alembik /aˈlɛ̃mbʲik/ (n)
алембик, перегонный куб
  (dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej

alepski (adj)
алеппский
  związany z Aleppo, dotyczący Aleppo

alergen /aˈlɛrɡɛ̃n/ (n)
аллерген
  (medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia /aˈlɛrʲɟja/ (n)
аллергия
  (medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczka /ˌalɛrʲˈɟiʧ̑ka/ (n)
аллергичка
  kobieta uczulona na działanie pewnych substancji

alergiczny /ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
аллергический, аллергичный
  związany z alergią

alergik /aˈlɛrʲɟik/ (n)
аллергик
  osoba uczulona na działanie alergenów

alergolog /ˌalɛrˈɡɔlɔk/ (n)
аллерголог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka alergologii

alergologia /ˌalɛrɡɔˈlɔɟja/ (n)
аллергология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

aleucki (adj)
алеутский
  związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

ależ /ˈalɛʃ/ (particle)
но
  podkreślenie kontrastu z wcześniejszą wypowiedzią

alfa /ˈalfa/ (n)
альфа
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

alfa i omega /ˈalfa ˌi‿ɔ̃ˈmɛɡa/ (n)
альфа и омега
  (przenośnie, przenośnia) początek i koniec

alfaaktywny (adj)
альфа-активный
  (fizyka, fizyczny) emitujący promienie alfa

alfabet /alˈfabɛt/ (n)
алфавит, азбука, латиница
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfabet Morse'a (n)
азбука Морзе
  (marynarka) (telekomunikacja) kod, w którym znakom odpowiadają sygnały świetlne lub kombinacje kropek i kresek;

alfapromieniotwórczy (adj)
альфа-радиоактивный
  (fizyka, fizyczny) emitujący promienie alfa

algebra /alˈɡɛbra/ (n)
алгебра
  jeden z działów matematyki;
  (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

algebraiczny (adj)
алгебраический, алгебраи́ческий
  dotyczący algebry

algierczyk /alʲˈɟɛrʧ̑ɨk/ (n)
алжирец
  mieszkaniec Algieru

algierka /alʲˈɟɛrka/ (n)
алжирка
  mieszkanka Algieru

algierski /alʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
алжирский
  odnoszący się do państwa Algieria

algofobia /ˌalɡɔˈfɔbʲja/ (n)
алгофобия
  (psychologia, psychologiczny) nieuzasadniony lęk przed bólem;

algolagnia /ˌalɡɔˈlaɟɲja/ (n)
алголагния
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie;

algologiczny (adj)
альгологический
  (botanika, botaniczny) związany z algologią

algonkiński (adj)
алгонкинский
  związany z Algonkinami, dotyczący Algonkinów

algorytm /algɔˈrɨtmɨ/ /alˈɡɔrɨtm̥/ (n)
алгоритм
  sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis;

alhambryjski (adj)
альгамбрский
  związany z Alhambrą, dotyczący Alhambry

alians /ˈalʲjãw̃s/ (n)
альянс
  przymierze między państwami

alibi /aˈlʲibʲi/ (n)
алиби, а́либи
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

alif (n)
алиф
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu arabskiego, ا;

aligator /ˌalʲiˈɡatɔr/ (n)
аллигатор
  (herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

alija (n)
алия
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) migracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;

alimenciarz /ˌalʲĩˈmɛ̃ɲʨ̑aʃ/ (n)
алиментщик
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto jest zobowiązany do płacenia alimentów

alimentacyjny (adj)
алиментный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z alimentami

alimenty /ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ/ (n)
алименты
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

aliteracja /ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
аллитерация
  (językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

alizaryna /ˌalʲizaˈrɨ̃na/ (n)
ализарин
  (chemia, chemiczny) cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej;

alka /ˈalka/ (n)
гагарка
  (ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku;

alka olbrzymia (n)
бескрылая гагарка
  (ornitologia, ornitologiczny) Pinguinus impensis, wymarły nielotny gatunek ptaka z rodziny alk;

alkaliczny (adj)
щелочной
  (chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

alkaloid /ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it/ (n)
алкалоид
  (chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

alkaloidowy /ˌalkalɔ<sup>j</sup>iˈdɔvɨ/ (adj)
алкалоидный
  dotyczący alkaloidu, związany z alkaloidem

alkan /ˈalkãn/ (n)
алкан
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

alken /ˈalkɛ̃n/ (n)
алкен
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkin /ˈalʲcĩn/ (n)
алкин
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkohol /alˈkɔxɔl/ (n)
алкоголь, спирт
  (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;
  (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);

alkohol salicylowy (n)
салициловый спирт
  (chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach przeciwbólowych i przeciwgorączkowych;

alkoholiczka /ˌalkɔxɔˈlʲiʧ̑ka/ (n)
алкоголичка
  kobieta, która cierpi na alkoholizm

alkoholiczny (adj)
алкоголический
  związany z alkoholikiem lub alkoholizmem, taki jak u alkoholika

alkoholik /ˌalkɔˈxɔlʲik/ (n)
алкоголик
  osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholiza (n)
алкоголиз
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem

alkoholizm /ˌalkɔˈxɔlʲism̥/ (n)
алкоголизм
  (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;
  (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo
пьянство
  (potocznie, potoczny) nadmierne, zbyt częste spożywanie alkoholu

alkoholowy /ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
алкогольный, спиртной
  zawierający alkohol; związany z alkoholem

alkowa /alˈkɔva/ (n)
альков
  (przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

alkowiany (adj)
альковный
  (przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) łóżkowy, seksualny
  związany z alkową

alleluja /ˌalːɛˈluja/ (interjection)
аллилуйя
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

allopurinol /ˌalːɔpuˈrʲĩnɔl/ (n)
аллопуринол
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) lek, inhibitor oksydazy ksantynowej;

almanach /alˈmãnax/ (n)
альманах
  rodzaj publikacji;

almanachowy (adj)
альманашный
  związany z almanachem; taki jak w almanachach

almandyn (n)
альмандин
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

aloes /aˈlɔɛs/ (n)
алоэ
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych;

aloesowy /ˌalɔɛˈsɔvɨ/ (adj)
алойный
  dotyczący aloesu, zrobiony z aloesu

alofon /aˈlɔfɔ̃n/ (n)
аллофон
  (językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

alopata /ˌalɔˈpata/ (n)
аллопат
  (medycyna, medyczny) lekarz stosujący alopatię

alopatyczny (adj)
аллопатический
  (medycyna, medyczny) związany z alopatią

alotropia /ˌalɔˈtrɔpʲja/ (n)
аллотропия
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

alpaka /alˈpaka/ (n)
альпака
  (zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;
  wełna z lamy (1.1)

alpejski /alˈpɛjsʲci/ (adj)
альпийский
  związany z Alpami, dotyczący Alp

alpensztok (n)
альпеншток
  (turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;

alpinista /ˌalpʲĩˈɲista/ (n)
альпинист
  osoba uprawiająca alpinizm;

alpinistka /ˌalpʲĩˈɲistka/ (n)
альпинистка
  kobieta uprawiająca alpinizm

alpinistyczny /ˌalpʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
альпинистский
  dotyczący alpinizmu lub alpinistów

alpinistyka (n)
альпинизм
  (sport, sportowy) (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska
  (sport, sportowy) szerzej: wspinaczka wysokogórska
  wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu

alpinizm /alˈpʲĩɲism̥/ (n)
альпинизм
  (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska

alt /alt/ (n)
альт
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

altana /alˈtãna/ (n)
беседка
  lekki, niewielki ogrodowy budynek;

altanka /alˈtãnka/ (n)
летний домик
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) mały, letni domek, zwłaszcza na ogrodzie działkowym
беседка
  (zdrobniale) od: altana

alternator /ˌaltɛrˈnatɔr/ (n)
альтернатор
  (motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

alternatywa /ˌaltɛrnaˈtɨva/ (n)
дизъюнкция
  (logika, logiczny) suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe;
альтернатива
  (potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami

alternatywka (n)
нестандартный девушка
  (neologizm) (uczniowskie) dziewczyna, którą cechuje alternatywny ubiór i słuchanie niekonwencjonalnej muzyki

altruista /ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
альтруист
  osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruistka /ˌaltruˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
альтруистка
  kobieta bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruistyczny /ˌaltru<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
альтруистический, альтруистичный
  właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu

altruizm /alˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
альтруизм
  bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

altówka /alˈtufka/ (n)
альт
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

aluminiowy /ˌalũmʲĩˈɲɔvɨ/ (adj)
алюминиевый
  wykonany z aluminium
  związany z aluminium, dotyczący aluminium

aluzja /aˈluzʲja/ (n)
намёк, аллюзия
  wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

aluzyjny (adj)
аллюзивный, аллюзионный
  związany z aluzją; zawierający aluzje lub posługujący się aluzjami; będący aluzją

alzacki /alˈzaʦ̑ʲci/ (adj)
эльзасский
  związany z Alzacją

alzacko-lotaryński (adj)
эльзас-лотарингский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Alzacją-Lotaryngią, dotyczący Alzacji-Lotaryngii (prowincji Cesarstwa Niemieckiego)

amalgamat (n)
амальгама
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem;
  (przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów

amalgamatowy (adj)
амальгамный
  związany z amalgamatem; wykonany z amalgamatu

amarant /ãˈmarãnt/ (n)
амарант
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny szarłatowatych;
  kolor, jeden z odcieni czerwieni;

amarneński (adj)
амарнский
  (starożytność) związany z okresem panowania faraona Echnatona i jego bezpośrednich następców lub ze stanowiskiem archeologicznym Tell el-Amarna

amator /ãˈmatɔr/ (n)
любитель
  miłośnik, ktoś oddany czemuś
  osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

amazonka /ˌãmaˈzɔ̃nka/ (n)
амазонка
  (krawiectwo) kobiecy modny strój przeznaczony specjalnie do jazdy konnej
всадница, наездница
  (sport, sportowy) kobieta jeżdżąca konno, uprawiająca hippikę

amazonowski (adj)
амазоновский
  związany z firmą Amazon

amazoński /ˌãmaˈzɔ̃j̃sʲci/ (adj)
амазонский
  (geografia, geograficzny) związany z Amazonią
  (mitologia grecka) związany z Amazonkami

ambasada /ˌãmbaˈsada/ (n)
посольство
  stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
  wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
  gwara więzienna brzuch, żołądek

ambasador /ˌãmbaˈsadɔr/ (n)
посол
  (administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambasador dobrej woli (n)
посланец доброй воли, посол доброй воли
  (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych

ambasadorski (adj)
посольский
  związany z ambasadorem, dotyczący ambasadora

ambicja /ãmˈbʲiʦ̑ʲja/ (n)
амбиция
  pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambitny /ãmˈbʲitnɨ/ (adj)
амбициозный
  taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

ambiwalencja /ˌãmbʲivaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
амбивалентность
  współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

ambiwalentność (n)
амбивалентность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest ambiwalentne

ambiwalentny /ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ/ (adj)
амбивалентный
  charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

amblygonit (n)
амблигонит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;

ambona /ãmˈbɔ̃na/ (n)
амвон
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej
лабаз, полати
  (łowiectwo, łowiecki) obiekt w kształcie wieżyczki, służący do polowań na zwierzynę;

ambonowy (adj)
амвонный
  związany z amboną, dotyczący ambony; mający ambonę

ambrazura /ˌãmbraˈzura/ (n)
амбразура
  otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym;

ambrozja /ãmˈbrɔzʲja/ (n)
амброзия
  (botanika, botaniczny) Ambrosia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
  (mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;

ambulans /ãmˈbulãw̃s/ (n)
скорая помощь
  środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

ambulatorium /ˌãmbulaˈtɔrʲjũm/ (n)
амбулатория
  (medycyna, medyczny) miejsce lekarskiej pomocy doraźnej przy szpitalu, sanatorium lub w zakładzie pracy;

ambulatoryjny /ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ/ (adj)
амбулаторный
  (medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

ameba /ãˈmɛba/ (n)
амёба
  (biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

ameloblast (n)
адамантобласт, амелобласт
  (biologia, biologiczny) komórka nabłonkowa wytwarzająca szkliwo podczas rozwoju zęba;

amen /ˈãmɛ̃n/ (interjection)
аминь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk /ãˈmɛrɨk/ (n)
америций
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanista /ˌãmɛrɨkãˈɲista/ (n)
американист
  specjalista z dziedziny amerykanistyki

amerykanistka (n)
американист, американистка
  specjalistka z dziedziny amerykanistyki, znawczyni Ameryki

amerykanistyka (n)
американистика
  (edukacja, edukacyjny) kierunek studiów na uczelni wyższej, którego przedmiotem jest kultura, literatura i sztuka Stanów Zjednoczonych
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) interdyscyplinarna dziedzina nauki badająca m.in. historię, kulturę, literaturę i sztukę Stanów Zjednoczonych, jak i amerykańską odmianę języka angielskiego

amerykanizacja /ˌãmɛrɨkãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
американизация
  wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

amerykanizm /ˌãmɛrɨˈkãɲism̥/ (n)
американизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka amerykańskiego angielskiego

amerykanizować (v)
американизировать
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

amerykanka /ˌãmɛrɨˈkãnka/ (n)
кресло-кровать
  sporych rozmiarów rozkładany fotel, służący zarówno do siedzenia, jak i do spania

amerykański /ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
американский
  dotyczący Ameryki (kontynentu)
  dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

ametyst /ãˈmɛtɨst/ (n)
аметист
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

ametystowy /ˌãmɛtɨˈstɔvɨ/ (adj)
аметистовый
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem

amfetamina /ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/ (n)
амфетамин
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfibia /ãw̃ˈfʲibʲja/ (n)
амфибия
  (lotnictwo, lotniczy) pojazd wodno-powietrzny
  (motoryzacja) pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze

amfibolit (n)
амфиболит
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła;

amfilada (n)
анфилада
  (architektura, architektoniczny) ciąg pomieszczeń ułożonych jedno za drugim, połączonych przejściami umieszczonymi w jednej linii;

amfiladowy (adj)
анфиладный
  (architektura, architektoniczny) związany z amfiladą; wykorzystujący układ przestrzenny taki jak w amfiladzie

amfora /ãw̃ˈfɔra/ (n)
амфора
  wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

amforyczny (adj)
амфорный
  związany z amforą; w kształcie amfory

amharski /ãmˈxarsʲci/ (adj)
амхарский
  związany z Amharami, dotyczący Amharów

amina (n)
амин
  (chemia, chemiczny) związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

ammanka /ãmˈːãnka/ (n)
амманка
  mieszkanka Ammanu; kobieta z tego miasta

ammańczyk /ãmˈːãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
амманец
  mieszkaniec Ammanu

ammański /ãmˈːãj̃sʲci/ (adj)
амманский
  odnoszący się do Ammanu (stolicy Jordanii)

amnestia /ãmˈnɛstʲja/ (n)
амнистия, поми́лование
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amnestionowanie (n)
амнистирование
  udzielanie amnestii

amnestionować /ˌãmnɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
амнистировать
  udzielać / udzielić amnestii

amnestyjny (adj)
амнистийный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z amnestią

amnezja /ãmˈnɛzʲja/ (n)
амнезия
  (medycyna, medyczny) zanik pamięci

amoniak /ãˈmɔ̃ɲak/ (n)
аммиак, аммиа́к
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amonit /ãˈmɔ̃ɲit/ (n)
аммонит
  (paleontologia, paleontologiczny) kopalny głowonóg z podgromady Ammonoidea, amonitowatych o płaskiej spiralnej skorupie o średnicy od 1 cm do 3 m, żyjący w okresie od dewonu do kredy;
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;

amonowy (adj)
аммониевый
  (chemia, chemiczny) związany z amonem, dotyczący amonu

amoralista /ˌãmɔraˈlʲista/ (n)
аморалист
  mężczyzna odrzucający normy moralne i etyczne

amoralnie (adv)
аморально, безнравственно
  w sposób amoralny

amoralność (n)
аморальность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest amoralne; cecha tych, którzy są amoralni

amorficzność (n)
аморфность
  cecha tego, co jest amorficzne; cecha tych, którzy są amorficzni

amortyzator /ˌãmɔrtɨˈzatɔr/ (n)
амортизатор, амортиза́тор
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

amortyzować /ˌãmɔrtɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
амортизировать
  (ekonomia, ekonomiczny) zaliczać do kosztów danego okresu część kosztu środka trwałego odpowiadającą stosunkowi tego okresu do planowanej długości okresu użytkowania tego środka
  (technologia, technika, techniczny) łagodzić w różny sposób i za pomocą różnych urządzeń wstrząsy i uderzenia w pojazdach, maszynach itp.

amorycki (adj)
аморейский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Amorytami, dotyczący Amorytów

amorycki (n)
аморейский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język amorycki;

amper /ˈãmpɛr/ (n)
ампер
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperogodzina /ãmˈpɛrɔɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
ампер-час
  (elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

amperomierz /ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
амперметр, амметр
  (metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

amperowy (adj)
амперный
  (fizyka, fizyczny) związany z amperem (jednostką natężenia prądu)

amperozwój (n)
ампер-виток
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka siły magnetomotorycznej w układzie MKS równa przepływowi jednego ampera prądu stałego przez jeden zwój solenoidu;

amplituda /ˌãmplʲiˈtuda/ (n)
амплитуда
  (fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

amplitudowy (adj)
амплитудный
  (fizyka, fizyczny) związany z amplitudą

amputacja /ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
ампутация
  (medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputacyjny (adj)
ампутационный
  (medycyna, medyczny) związany z amputacją; służący do amputacji

amputować /ˌãmpuˈtɔvaʨ̑/ (v)
ампутировать, отнять
  dokonywać amputacji

ampułka /ãmˈpuwka/ (n)
ампула
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

amsterdamka /ˌãmstɛrˈdãmka/ (n)
амстердамка
  mieszkanka Amsterdamu

amsterdamski /ˌãmstɛrˈdãmsʲci/ (adj)
амстердамский
  odnoszący się do Amsterdamu (miasta w Holandii)

amudaryjski (adj)
амударьинский
  związany z Amu-darią, dotyczący Amu-darii

amulet /ãˈmulɛt/ (n)
амулет, талисма́н
  (ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

amunicja /ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
боеприпасы
  (potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

amurski (adj)
амурский
  związany z Amurem, dotyczący Amuru

anabarski (adj)
анабарский
  związany z Anabarem, dotyczący Anabaru

anabioza (n)
анабиоз
  (biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

anachorecki (adj)
анахоретский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anachoretą, dotyczący anachorety lub anachoretyzmu

anachoreta /ˌãnaxɔˈrɛta/ (n)
анахорет
  (przenośnie, przenośnia) osoba żyjąca samotnie
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom

anachroniczny (adj)
анахронический, анахроничный
  niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy
  błędny chronologicznie, przypisujący zjawiska, fakty i ludzi do niewłaściwych czasów i epok historycznych

anachronizm /ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
анахронизм
  błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;
  coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)

anadromiczny (adj)
анадромный
  (ichtiologia, ichtiologiczny) taki, który odbywa wędrówkę w górę rzeki

anadyrski (adj)
анадырский
  związany z Anadyrem, dotyczący Anadyru (miasta lub rzeki)

anafilaksja /ˌãnafʲiˈlaksʲja/ (n)
анафилаксия
  (medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

anaforeza (n)
анафорез
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody

anagogiczny /ˌãnaɡɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
анагогический
  (teologia, teologiczny) chrzesc. podnoszący na duchu, wzniosły

anakolut (n)
анаколуф
  (językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

anakonda /ˌãnaˈkɔ̃nda/ (n)
анаконда, анако́нда
  (herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

anakondowy (adj)
анакондовый
  związany z anakondą, dotyczący anakondy

analcym (n)
анальцим
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów;

analfabeta /ˌãnalfaˈbɛta/ (n)
неграмотный, безграмонтный
  (edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś zupełnie nieznający się na czymś

analfabetka /ˌãnalfaˈbɛtka/ (n)
безграмотная
  (edukacja, edukacyjny) osoba płci żeńskiej niepotrafiąca pisać i czytać
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) / (eufemistycznie) osoba płci żeńskiej zupełnie nieznająca się na czymś

analfabetyzm (n)
безграмотность, неграмотность
  (edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

analgetyk (n)
анальгетик
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy;

analityczny /ˌãnalʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
аналитический
  związany z analizą

analityk /ˌãnaˈlʲitɨk/ (n)
аналитик
  specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

analiza /ˌãnaˈlʲiza/ (n)
анализ, разбо́р
  badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analizator /ˌãnalʲiˈzatɔr/ (n)
анализатор
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykonuje analizy

analizatorski (adj)
анализаторский
  związany z analizatorem, dotyczący analizatora, właściwy analizatorowi (temu kto analizuje)

analizować /ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
анализировать
  przeprowadzać proces analizy

analogia /ˌãnaˈlɔɟja/ (n)
аналогия
  podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

analogicznie (adv)
аналогично
  w sposób analogiczny

analogiczny /ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
аналогичный, подобный
  podobny do czegoś

anamneza /ˌãnãmˈnɛza/ (n)
анамнез, ана́мнез
  (medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas /ãˈnãnas/ (n)
ананас
  (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju ananasów (1.1)
ананас, анана́с
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

ananasowy (adj)
ананасный, ананасовый
  dotyczący ananasów, związany z ananasami

anapest /ãˈnapɛst/ (n)
анапест
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;

anapski (adj)
анапский
  związany z Anapą, dotyczący Anapy

anarchia /ãˈnarxʲja/ (n)
анархия
  forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
  (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

anarchiczny (adj)
анархичный
  związany z anarchią

anarchista /ˌãnarˈxʲista/ (n)
анархист
  zwolennik anarchizmu
  ktoś, kto nie podporządkowuje się obowiązującym przepisom
  zwolennik kompletnego rozprężenia (anarchii) w życiu publicznym

anarchistka (n)
анархистка
  zwolenniczka anarchizmu

anarchistowski (adj)
анархистский
  związany z anarchistą, dotyczący anarchisty, właściwy anarchiście

anarchistyczny /ˌãnarxʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
анархистский
  związany z anarchizmem

anarchizm /ãˈnarxʲism̥/ (n)
анархизм
  ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anarchopacyfizm (n)
анархо-пацифизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

anataz (n)
анатаз
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

anatema /ˌãnaˈtɛ̃ma/ (n)
анафема
  (kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatolijski /ˌãnatɔˈlʲijsʲci/ (adj)
анатолийский
  dotyczący Anatolii, związany z Anatolią

anatom /ãˈnatɔ̃m/ (n)
анатом
  uczony lub lekarz zajmujący się anatomią

anatomia /ˌãnaˈtɔ̃mʲja/ (n)
анатомия
  (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);
  (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych

anatomiczny /ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
анатомический
  związany z anatomią, dotyczący anatomii

anch (n)
анх
  (starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;

ancymon (n)
негодник
  urwis udający niewiniątko

andaluzyjski /ˌãndaluˈzɨjsʲci/ (adj)
андалузский, андалусийский
  związany z Andaluzją, wywodzący się z Andaluzji

andaluzyt /ˌãndaˈluzɨt/ (n)
андалузит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał należący do grupy krzemianów;

andante /ãnˈdãntɛ/ (adv)
анданте
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umiarkowanie wolno

andante /ãnˈdãntɛ/ (n)
анданте
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wykonany w umiarkowanie wolnym tempie

andezyt (n)
андезит
  (geologia, geologiczny) obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna;

andezytowy (adj)
андезитовый
  (mineralogia, mineralogiczny) związany z andezytem, dotyczący andezytu

andiżański (adj)
андижанский
  związany z Andiżanem, dotyczący Andiżanu

andomski (adj)
андомский
  związany z Andomą, dotyczący Andomy

andorski /ãnˈdɔrsʲci/ (adj)
андоррский, андорранский
  odnoszący się do Andory (państwa)

andoryt (n)
андорит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków, zawiera antymon, ołów, srebro i siarkę;

andradyt (n)
андрадит
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu;

andro- /ˈãndrɔ/
андро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi

androfobia (n)
андрофобия
  (psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

androgen /ãnˈdrɔɡɛ̃n/ (n)
андроген
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

androgyne /ˌãndrɔˈɡɨ̃nɛ/ (n)
андрогин
  (seksuologia, seksuologiczny) osoba o cechach płciowych mężczyzny i kobiety

androlog /ãnˈdrɔlɔk/ (n)
андролог
  (medycyna, medyczny) lekarz, specjalista andrologii

andrologia /ˌãndrɔˈlɔɟja/ (n)
андрология
  (medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

androsteron (n)
андростерон
  (biochemia, biochemiczny) męski hormon płciowy

andyjski /ãnˈdɨjsʲci/ (adj)
андский
  związany z Andami, dotyczący Andów

anegdota /ˌãnɛɡˈdɔta/ (n)
анекдот
  krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

anegdotyczny /ˌãnɛɡdɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
анекдотический, анекдотичный
  posiadający cechy anegdoty

aneks /ˈãnɛks/ (n)
пристройка
  część budynku przylegająca do głównej jego części
  przylegające do pomieszczenia lub wydzielone z niego mniejsze pomieszczenie
дополнение, приложение
  dodatek do publikacji

aneksja /ãˈnɛksʲja/ (n)
аннексия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

aneksjonistyczny (adj)
аннексионистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z aneksjonizmem, aneksjonistami, siłowym powiększaniem obszaru państwa kosztem terytoriów ościennych

aneksyjny (adj)
аннексионный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z aneksją, zaborem ziem innego państwa

anektowanie /ˌãnɛktɔˈvãɲɛ/ (n)
аннексирование
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dokonywanie aneksji terytorium innego państwa

anektować /ˌãnɛkˈtɔvaʨ̑/ (v)
аннексировать
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

anemiczność (n)
анемичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest anemiczne; cecha tych, którzy są anemiczni

anemiczny (adj)
анемический, анемичный
  (medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii

anestetyk (n)
анестетик
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

anestezja /ˌãnɛˈstɛzʲja/ (n)
анестезия
  (medycyna, medyczny) znieczulenie

anestezjolog /ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk/ (n)
анестезиолог, наркотизатор
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

anestezjologia (n)
анестезиология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

anestezjologiczny (adj)
анестезиологический
  (medycyna, medyczny) związany z anestezjologią lub anestezjologami

angarski (adj)
ангарский
  związany z Angarskiem (miastem w Rosji)
  związany z Angarą (rzeką w Rosji)

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (adj)
английский
  odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (n)
английский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angina /ãŋʲˈɟĩna/ (n)
ангина
  (medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

anginowy (adj)
ангинный, ангинозный
  (medycyna, medyczny) związany z anginą, spowodowany anginą

angio- /ˈãŋʲɟɔ/
ангио-
  (medycyna, medyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z układem naczyniowym

angiografia /ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/ (n)
ангиография
  (medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

angiolog /ãŋʲˈɟɔlɔk/ (n)
ангиолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu naczyniowego i limfatycznego

angiologia /ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja/ (n)
ангиология
  (medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych;

angiologiczny (adj)
ангиологический
  (medycyna, medyczny) związany z angiologią

angklung (n)
ангклунг
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tradycyjny indonezyjski instrument muzyczny, złożony z pewnej liczby bambusowych rurek przytwierdzonych do bambusowej ramy;

anglezyt (n)
англезит
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4

anglicyzm /ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
англицизм, англици́зм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglikański (adj)
англиканский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

anglo- /ˈãŋɡlɔ/
англо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Anglią lub językiem angielskim

anglofil (n)
англофил
  (książkowy) miłośnik albo wielbiciel Anglii, Anglików lub angielskości

anglofilski (adj)
англофильский
  związany z anglofilami lub anglofilią, dotyczący anglofilów lub anglofilii

anglojęzyczny /ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
англоговорящий, англоязычный
  posługujący się językiem angielskim
англоязычный
  spisany, stworzony w języku angielskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

angloman (n)
англоман
  miłośnik i naśladowca wszystkiego, co angielskie

anglomania /ˌãŋɡlɔ̃ˈmãɲja/ (n)
англомания
  nadmierna i bezkrytyczna sympatia do osób, przedmiotów, zjawisk związanych z Anglią;

anglomanka (n)
англоманка
  miłośniczka i naśladowniczka wszystkiego, co angielskie

angolski /ãŋˈɡɔlsʲci/ (adj)
анголезский
  odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

angstrem /ˈãŋkstrɛ̃m/ (n)
ангстрем
  (fizyka, fizyczny) jednostka długości równa jednej dziesięciomiliardowej części metra;

anhedonia /ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/ (n)
ангедония
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

anhydryt /ãnˈxɨdrɨt/ (n)
ангидрид
  (geologia, geologiczny) monomineralna skała osadowa, zbudowana niemal wyłącznie z anhydrytu (1.1)
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4);

ani /ˈãɲi/ (conjunction)
ни
  …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

ani /ˈãɲi/ (particle)
ни
  …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie
  …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

ani be, ani me, ani kukuryku /ˈãɲi ˈbɛ ˈãɲi ˈmɛ ˈãɲi ˌkukuˈrɨku/ (interjection)
ни бе ни ме ни кукареку
  nie chcąc lub nie potrafiąc niczego powiedzieć

ani na jotę /ˈãɲi na‿ˈjɔtɛ/ (adv)
ничуть
  w żadnym, nawet najmniejszym stopniu

anielski /ãˈɲɛlsʲci/ (adj)
ангельский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami

anikonizm (n)
аниконизм
  (sztuka) powstrzymywanie się od tworzenia sztuki figuratywnej – ludzi i zwierząt

anilina /ˌãɲiˈlʲĩna/ (n)
анилин
  (chemia, chemiczny) oleista ciecz trująca;

animalistyczny /ˌãɲĩmalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
анималистический
  związany z animalizmem, dotyczący animalizmu

animista /ˌãɲĩˈmʲista/ (n)
анимист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

animistyczny (adj)
анимистический
  związany z animizmem, właściwy animizmowi

anion /ˈãɲjɔ̃n/ (n)
анион
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anionowy (adj)
анионный
  (chemia, chemiczny) związany z anionami, dotyczący anionów

anioł /ˈãɲɔw/ (n)
ангел
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

aniołek /ãˈɲɔwɛk/ (n)
ангелок
  mała figurka, rzeźba z wyobrażeniem anioła

aniujski (adj)
анюйський
  związany z rzeką Aniuj

anizokoria (n)
анизокория
  (medycyna, medyczny) różna szerokość źrenic u tej samej osoby;

anizotropowy (adj)
анизотропный
  (fizyka, fizyczny) wykazujący różne właściwości zależnie od kierunku

aniżeli /ˌãɲiˈʒɛlʲi/ (conjunction)
нежели
  (książkowy) niż, niźli

ankarski /ãŋˈkarsʲci/ (adj)
анкарский
  odnoszący się do miasta Ankara

ankieta /ãŋʲˈcɛta/ (n)
анкета, опрос
  (statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

ankietowy (adj)
анкетный
  związany z ankietą, dotyczący ankiety; mający formę ankiety

ankoński (adj)
анконский
  odnoszący się do Ankony, związany z Ankoną, pochodzący z Ankony

annabergit /ˌãnːaˈbɛrʲɟit/ (n)
анабергит
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady arsenianów;

anoda /ãˈnɔda/ (n)
анод
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anodowanie /ˌãnɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
анодирование
  (chemia, chemiczny) proces elektrolitycznego pokrywania przedmiotów metalowych ochronną warstewką tlenku metalu;

anodyzacja /ˌãnɔdɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
анодирование
  (zobacz) anodowanie

anomalia /ˌãnɔ̃ˈmalʲja/ (n)
аномалия
  incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

anomalny (adj)
аномальный, ненормальный
  stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

anonimowo (adv)
анонимно
  w sposób anonimowy, nie podając imienia, nazwiska

anonimowość /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑/ (n)
анонимность
  cecha tego, kto jest anonimowy;

anonimowy /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/ (adj)
анонимный
  o nieujawnionym nazwisku
  nieznanego autorstwa

anons /ˈãnɔ̃w̃s/ (n)
анонс
  podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie

anoreksja /ˌãnɔˈrɛksʲja/ (n)
анорексия
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anormalność (n)
анормальность
  cecha tego, co anormalne; cecha tych, którzy są anormalni

anormalny (adj)
анормальный
  odbiegający od normy, niezgodny z normą

anortyt (n)
анортит
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

anosmia (n)
аносмия
  (medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

antagonista /ˌãntaɡɔ̃ˈɲista/ (n)
антагонист
  przeciwnik;

antagonistyczny /ˌãntaɡɔ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
антагонистический, антагонистичный, антагонистский
  (książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem

antagonizm /ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/ (n)
антагонизм
  wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

antananarywski /ˌãntãnãnaˈrɨfsʲci/ (adj)
антананаривский
  odnoszący się do miasta Antananarywa

antarktyczny (adj)
антарктический
  (geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena /ãnˈtɛ̃na/ (n)
антенна, анте́нна
  urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antiguańsko-barbudzki (adj)
антигуанский
  związany z Antiguą i Barbudą, dotyczący Antigui i Barbudy

antologia /ˌãntɔˈlɔɟja/ (n)
антология
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

antologiczny (adj)
антологический
  związany z antologią, stanowiący antologię

antonim /ãnˈtɔ̃ɲĩm/ (n)
антоним
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antonówka /ˌãntɔ̃ˈnufka/ (n)
антоновка
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) mrozoodporna odmiana uprawna jabłoni domowej;
антоновское яблоко
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc jabłoni antonówki (1.1)

antracyt /ãnˈtraʦ̑ɨt/ (n)
антрацит
  (geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;

antracytowy /ˌãntraʦ̑ɨˈtɔvɨ/ (adj)
антрацитный, антрацитовый
  (geologia, geologiczny) dotyczący antracytu, związany z antracytem
  szaro-czarny kolor

antrakt /ˈãntrakt/ (n)
антракт
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przerwa między aktami, w trakcie spektaklu

antraktowy (adj)
антрактный, антрактовый
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) związany z antraktem; odbywający się podczas antraktu

antropo- /ãnˈtrɔpɔ/
антропо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

antropocentryczny (adj)
антропоцентрический, антропоцентричный
  skupiony na człowieku, stawiający człowieka na najważniejszym miejscu

antropocentryzm (n)
антропоцентризм
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego
  interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

antropofag /ˌãntrɔˈpɔfak/ (n)
антропофаг
  (książkowy) człowiek zjadający innych ludzi

antropofagia /ˌãntrɔpɔˈfaɟja/ (n)
антропофагия
  (książkowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

antropofob (n)
антропофоб
  zwierzę lub osoba charakteryzująca się antropofobią — awersją lub lękiem przed ludźmi i stronieniem od nich

antropofobia /ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja/ (n)
антропофобия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

antropogeneza (n)
антропогенез
  (antropologia, antropologiczny) pochodzenie człowieka jako gatunku, historia jego rozwoju;

antropogeniczny (adj)
антропогенный
  zachodzący lub powstały w wyniku działalności gospodarczej człowieka

antropolog /ˌãntrɔˈpɔlɔk/ (n)
антрополог
  (antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

antropologia /ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/ (n)
антропология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny /ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
антропологический
  związany z antropologią, dotyczący antropologii

antropometryczny (adj)
антропометрический
  związany z antropometrią, dotyczący antropometrii

antropomorfizm /ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/ (n)
антропоморфизм
  nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

antwerpski /ãntˈfɛrpsʲci/ (adj)
антверпенский
  dotyczący Antwerpii, związany z Antwerpią, pochodzący z Antwerpii

anty- /ˈãntɨ/
анти-, противо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny

antyabchaski (adj)
антиабхазский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Abchazji i Abchazom

antyaborcyjny /ˌãntɨabɔrˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
антиабортный
  wymierzony przeciwko legalności aborcji, zakazujący aborcji

antyafgański (adj)
антиафганский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Afganistanowi i Afgańczykom
  taki, który jest przejawem postawy antyafgańskiej (1.1)

antyalkoholowy /ˌãntɨalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
антиалкогольный, противоалкогольный
  przeznaczony do walki z alkoholizmem, leczący alkoholików

antyamerykanizm (n)
антиамериканизм
  niechęć lub pogarda do Stanów Zjednoczonych

antyamerykański (adj)
антиамериканский
  wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

antyangielski (adj)
антианглийский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Anglii i Anglikom
  taki, który jest przejawem postawy antyangielskiej (1.1)

antyangolski (adj)
антиангольский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Angoli i Angolczykom
  taki, który jest przejawem postawy antyangolskiej (1.1)

antyarabski (adj)
антиарабский
  skierowany przeciwko Arabom, niechętny wobec Arabów

antyargentyński (adj)
антиаргентинский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Argentynie i Argentyńczykom
  taki, który jest przejawem postawy antyargentyńskiej (1.1)

antyarmeński (adj)
антиармянский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Armenii i Ormianom

antyaustriacki (adj)
антиавстрийский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Austrii i Austriakom

antyazerbejdżański (adj)
антиазербайджанский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Azerbejdżanowi i Azerom

antybakteryjny /ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
антибактериальный
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

antybiałoruski (adj)
антибелорусский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Białorusi i Białorusinom

antybiogram /ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm/ (n)
антибиотикограмма
  (medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie;

antybiotyk /ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/ (n)
антибиотик
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antybiotykoterapia /ˌãntɨbʲjɔtɨkɔtɛˈrapʲja/ (n)
антибиотикотерапия
  (medycyna, medyczny) terapia antybiotykiem

antybiotykowy (adj)
антибиотический
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami

antybohater /ˌãntɨbɔˈxatɛr/ (n)
антигерой
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

antybrytyjski (adj)
антибританский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Wielkiej Brytanii i Brytyjczykom
  taki, który jest przejawem postawy antybrytyjskiej (1.1)

antybułgarski (adj)
антиболгарский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Bułgarii i Bułgarom
  taki, który jest przejawem postawy antybułgarskiej (1.1)

antycarski (adj)
антицарский
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) występujący przeciwko carowi, sprzeciwiający się rządom cara

antycerkiewny (adj)
антицерковный
  skierowany przeciwko, wrogi cerkwi prawosławnej jako organizacji

antychiński (adj)
антикитайский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Chinom i Chińczykom
  taki, który jest przejawem postawy antychińskiej (1.1)

antychryst (n)
антихрист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antychrześcijański /ˌãntɨxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
антихристианский
  skierowany przeciwko chrześcijaństwu

antycyklon (n)
антициклон
  (meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antyczny /ãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
античный
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu

antycząstka (n)
античастица
  (fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii;

antydatować /ˌãntɨdaˈtɔvaʨ̑/ (v)
антидатировать
  wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

antydemokratyczność (n)
антидемократичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest antydemokratyczne; cecha tych, którzy są antydemokratyczni

antydemokratyczny (adj)
антидемократический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

antydepresant (n)
антидепрессант
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;

antydopingowy /ˌãntɨdɔpʲĩŋˈɡɔvɨ/ (adj)
антидопинговый
  przeznaczony do walki z dopingiem u sportowców, do wykrywania niedozwolonych środków dopingujących

antydumpingowy /ˌãntɨdãmpʲĩŋˈɡɔvɨ/ (adj)
антидемпинговый
  (ekonomia, ekonomiczny) zapobiegający, przeciwdziałający dumpingowi, niszczeniu konkurencji przez zaniżanie cen

antyelektrostatyczny (adj)
антистатический
  (fizyka, fizyczny) zapobiegający odkładaniu się elektryczności statycznej, zapobiegający elektryzowaniu się

antyeuropejski (adj)
антиевропейский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Europie i Europejczykom

antyfaszysta /ˌãntɨfaˈʃɨsta/ (n)
антифашист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik faszyzmu

antyfaszystka (n)
антифашистка
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka faszyzmu

antyfaszystowski /ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
антифашистский, антифаши́стский
  nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfaszyzm /ˌãntɨˈfaʃɨsm̥/ (n)
антифашизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;

antyfeminizm (n)
антифеминизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

antyfeudalny (adj)
антифеодальный
  skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym

antygejowski (adj)
антигейский
  przeciwny gejom, zwalczający gejów

antygen /ãnˈtɨɡɛ̃n/ (n)
антиген
  (medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antyglobalistyczny (adj)
антиглобалистский
  taki, który jest przejawem sprzeciwu (1.1)
  taki, który sprzeciwia się globalizmowi

antygoryt (n)
антигорит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy serpentynów;

antygruziński (adj)
антигрузинский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Gruzji i Gruzinom

antyhaitański (adj)
антигаитянский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Haiti i Haitańczykom

antyhitlerowski (adj)
антигитлеровский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi hitleryzmowi i hitlerowcom
  taki, który jest przejawem postawy antyhitlerowskiej (1.1)

antyimigracyjny /ˌãntɨ<sup>j</sup>ĩmʲiɡraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
антииммиграционный
  skierowany przeciwko imigracji lub imigrantom

antyimigrancki (adj)
антииммигрантский
  skierowany przeciwko imigrantom, wrogi imigrantom

antyimperialistyczny /ˌãntɨ<sup>j</sup>ĩmpɛrʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
антиимпериалистический
  nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów

antyindyjski (adj)
антииндийский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Indiom i Hindusom

antyiracki (adj)
антииракский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Irakowi i Irakijczykom

antyirański (adj)
антииранский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Iranowi i Irańczykom
  taki, który jest przejawem postawy antyirańskiej (1.1)

antyirlandzki (adj)
антиирландский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Irlandii i Irlandczykom
  taki, który jest przejawem postawy antyirlandzkiej (1.1)

antyizraelski /ˌãntɨ<sup>j</sup>izraˈɛlsʲci/ (adj)
антиизраильский
  skierowany przeciwko Izraelowi, niechętny wobec Izraela

antyjakobiński (adj)
антиякобинский
  przeciwny jakobinom, zwalczający jakobinów

antyjapoński (adj)
антияпонский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Japonii i Japończykom
  taki, który jest przejawem postawy antyjapońskiej (1.1)

antykatolicki /ˌãntɨkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (adj)
антикатолический
  wrogi katolicyzmowi, skierowany przeciwko katolicyzmowi

antyklerykalizm /ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥/ (n)
антиклерикализм
  ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

antyklerykalny /ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ/ (adj)
антиклерикальный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

antyklerykał (n)
антиклерикал
  przeciwnik klerykalizmu, zwolennik antyklerykalizmu

antykolonialny /ˌãntɨkɔlɔ̃ˈɲalnɨ/ (adj)
антиколониальный
  przeciwny kolonializmowi

antykominternowski (adj)
антикоминтерновский
  (historia, historyczny, historycznie) wrogi Kominternowi, zwalczający Komintern

antykomunista /ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista/ (n)
антикоммунист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

antykomunistka /ˌãntɨkɔ̃mũˈɲistka/ (n)
антикоммунистка
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm

antykomunistyczny /ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
антикоммунистический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem

antykomunizm /ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
антикоммунизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

antykoncepcyjny /ˌãntɨkɔ̃nʦ̑ɛpˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
противозачаточный, контрацептивный
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę

antykorozyjny /ˌãntɨkɔrɔˈzɨjnɨ/ (adj)
антикоррозийный, антикоррозионный, противокоррозийный, противокоррозионный
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją

antykościelny (adj)
антицерковный
  skierowany przeciwko Kościołowi, niechętny wobec Kościoła

antykryzysowy /ˌãntɨkrɨzɨˈsɔvɨ/ (adj)
антикризисный
  mający zapobiec kryzysowi, mający zlikwidować kryzys (np. gospodarczy, finansowy)

antykubański (adj)
антикубинский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Kubie i Kubańczykom
  taki, który jest przejawem postawy antykubańskiej (1.1)

antykwa /ãnˈtɨkfa/ (n)
антиква
  (drukarstwo, drukarski) krój pisma drukarskiego o pionowym rysunku liter i zaokrąglonych brzegach;

antykwariat /ˌãntɨˈkfarʲjat/ (n)
антикварный магазин
  sklep z antykami;
букинистический магазин
  sklep z używanymi książkami;

antykwariusz /ˌãntɨˈkfarʲjuʃ/ (n)
антиквар
  ktoś handlujący antykami, dziełami sztuki, starymi mapami, używanymi książkami

antykwaryczny /ˌãntɨkfaˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
антикварный
  dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych

antylibijski (adj)
антиливийский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Libii i Libijczykom
  taki, który jest przejawem postawy antylibijskiej (1.1)

antylopa /ˌãntɨˈlɔpa/ (n)
антилопа
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antylopi (adj)
антилопий
  związany z antylopą

antylski (adj)
антильский
  dotyczący Antyli (całości wysp na Morzu Karaibskim)

antymarksistowski (adj)
антимарксистский
  taki, który jest przejawem sprzeciwu (1.1)
  taki, który sprzeciwia się marksizmowi

antymateria /ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/ (n)
антивещество
  (fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymeksykański (adj)
антимексиканский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Meksykowi i Meksykanom
  taki, który jest przejawem postawy antymeksykańskiej (1.1)

antymilitarystyczny /ˌãntɨ̃mʲilʲitarɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
антимилитаристический, антимилитаристский
  skierowany przeciwko militaryzmowi, przeciwny militaryzmowi; związany z antymilitaryzmem

antymon /ãnˈtɨ̃mɔ̃n/ (n)
сурьма
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antymonopolowy (adj)
антимонопольный, антитрестовский
  skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku

antymozambicki (adj)
антимозамбикский
  skierowany przeciwko Mozambikowi, niechętny wobec Mozambiku

antymuzułmański /ˌãntɨ̃muzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
антимусульманский
  skierowany przeciwko islamowi

antynarkotykowy (adj)
антинаркотический
  skierowany przeciwko spożyciu, wytwarzaniu i obrotowi narkotykami

antynatalizm (n)
антинатализм
  (filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość rodzeniu dzieci;

antynaukowy (adj)
антинаучный
  sprzeczny ze stanowiskiem nauki
  odrzucający metodę naukową

antynikotynowy /ˌãntɨ̃ɲikɔtɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
антиникотиновый
  zwalczający palenie tytoniu, przeznaczony do walki z nałogiem tytoniowym

antynomia (n)
антиномия
  (logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;

antynomiczny /ˌãntɨ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
антиномический
  wewnętrznie sprzeczny, przeciwstawny

antyoksydant /ˌãntɨɔˈksɨdãnt/ (n)
антиоксидант
  (zobacz) przeciwutleniacz

antypalestyński (adj)
антипалестинский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Palestynie i Palestyńczykom
  taki, który jest przejawem postawy antypalestyńskiej (1.1)

antypanamski (adj)
антипанамский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Panamie i Panamczykom
  taki, który jest przejawem postawy antypanamskiej (1.1)

antypatia /ˌãntɨˈpatʲja/ (n)
антипатия
  niechęć do kogoś

antypatyczny /ˌãntɨpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
антипатичный
  budzący odrazę, niechęć

antypaństwowy (adj)
противогосударственный
  taki, który jest przejawem sprzeciwu (1.1)
  taki, który sprzeciwia się instytucji państwa i państwowości

antyperspirant /ˌãntɨpɛrˈspʲirãnt/ (n)
антиперспирант
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek zapobiegający nadmiernemu poceniu;

antypolski /ˌãntɨˈpɔlsʲci/ (adj)
антипольский
  wymierzony przeciwko Polakom, dyskryminujący Polaków

antypowieść (n)
антироман
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku

antypsychiatria (n)
антипсихиатрия
  ruch społeczny i intelektualny skierowany przeciwko psychiatrii, jej założeniom i metodom

antypółnocnokoreański (adj)
антисеверокорейский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Korei Północnej
  taki, który jest przejawem postawy antypółnocnokoreańskiej (1.1)

antyradziecki (adj)
антисоветский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi ZSRR
  taki, który jest przejawem postawy antyradzieckiej (1.1)

antyrakieta (n)
противоракета
  (wojskowość, wojskowy) rakieta przystosowana do zwalczania innych rakiet, głównie rakiet balistycznych

antyrasizm (n)
антирасизм
  ruch społeczny, postawa lub pogląd sprzeciwiający się rasizmowi

antyreligijny /ˌãntɨrɛlʲiˈɟijnɨ/ (adj)
антирелигиозный
  skierowany przeciwko religii, niechętny wobec religii

antyrewolucyjny (adj)
антиреволюционный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wrogi rewolucji; występujący przeciwko rewolucji

antyrosyjski (adj)
антироссийский
  wymierzony przeciwko Rosji i Rosjanom

antyrządowy /ˌãntɨʒɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
антиправительственный, противоправительственный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko rządowi

antysanitarny (adj)
антисанитарный
  sprzeczny z wymogami sanitarnymi

antysemicki /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
антисемитский
  wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

antysemita /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita/ (n)
антисемит
  osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

antysemitka /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitka/ (n)
антисемитка
  kobieta uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; kobieta, którą cechuje antysemityzm

antysemityzm /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/ (n)
антисемитизм
  nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptyczny /ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
антисептический
  (medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

antyseptyk /ˌãntɨˈsɛptɨk/ (n)
антисептик
  (medycyna, medyczny) środek służący do niszczenia drobnoustrojów

antyspołeczny (adj)
противообщественный
  wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa

antystatyk (n)
антистатик
  substancja zmniejszająca (lub całkowicie neutralizująca) nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny

antysyjonistyczny /ˌãntɨsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
антисионистский
  wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

antysyryjski (adj)
антисирийский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Syrii i Syryjczykom
  taki, który jest przejawem postawy antysyryjskiej (1.1)

antyszachowski (adj)
антишахский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwny szachowi, zwalczający szacha

antyszpiegowski (adj)
антишпионский
  zwalczający szpiegów, utrudniający lub uniemożliwiający szpiegowanie

antyszwedzki (adj)
антишведский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Szwecji i Szwedom
  taki, który jest przejawem postawy antyszwedzkiej (1.1)

antyteizm /ˌãntɨˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
антитеизм
  aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym;

antytetyczny /ˌãntɨtɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
антитетический
  przeciwstawnie różny

antytoksyczny /ˌãntɨtɔˈksɨʧ̑nɨ/ (adj)
антитоксический
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych

antyturecki (adj)
антитурецкий
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Turcji i Turkom
  taki, który jest przejawem postawy antytureckiej (1.1)

antyutopia (n)
антиутопия
  wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości

antywojenny /ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
антивоенный
  potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

antywęgierski (adj)
антивенгерский
  taki, który jest przeciwny lub wrogi Węgrom
  taki, który jest przejawem postawy antywęgierskiej (1.1)

anulowanie /ˌãnulɔˈvãɲɛ/ (n)
аннулирование
  unieważnianie, odwoływanie czegoś

anyż /ˈãnɨʃ/ (n)
анис
  (botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskiwana z anyżu (1.1)

anyżowy (adj)
анисовый
  (botanika, botaniczny) (spożywczy) dotyczący anyżu, zrobiony z anyżu

anyżówka (n)
анисовка
  (spożywczy) likier o zapachu i smaku anyżku;

aojda /aˈɔjda/ (n)
аэд
  (historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadworny lub wędrowny śpiewak w starożytnej Grecji, sławiący czyny bohaterów i bogów;

aorta /aˈɔrta/ (n)
аорта
  (anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aortalny (adj)
аортальный, аортный, аортовый
  (anatomia, anatomiczny) związany z aortą

aoryst /aˈɔrɨst/ (n)
аорист
  (gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

aparat /aˈparat/ (n)
аппарат
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny
  (anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania
  instytucje, urzędy zajmujące się kontrolą lub kierowaniem pewną dziedziną życia państwowego, społecznego
  (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad

aparat fotograficzny /aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
фотоаппарат
  (fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat telefoniczny (n)
телефонный аппарат
  (telekomunikacja) końcowe urządzenie łącza telefonicznego

aparatczyk (n)
аппаратчик, партаппаратчик, партийный аппаратчик
  (pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

aparatowy (adj)
аппаратный
  związany z aparatem

aparatura /ˌaparaˈtura/ (n)
аппаратура
  zespół aparatów, przyrządów, urządzeń stanowiących pewną całość

aparaturowy (adj)
аппаратурный
  związany z aparaturą

apartament /ˌaparˈtãmɛ̃nt/ (n)
апартамент
  wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

apartheid /aˈpartxajt/ /aˈpartxɛjt/ (n)
апартеид
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oddzielnego życia ludzi różnych ras połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej, czasem potwierdzona w prawie państwowym

apaszka /a.ˈpaʃ.ka/ (n)
косынка
  rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);

apateizm (n)
апатеизм
  (filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

apatia /aˈpatʲja/ (n)
апатия
  (psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apatycznie (adv)
апатично
  w sposób apatyczny

apatyczność (n)
апатичность
  cecha tego, co apatyczne

apatyczny /ˌapaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
апатичный
  obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje
  będący przejawem stanu niewrażliwości na otoczenie

apatyt /aˈpatɨt/ (n)
апатит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

apelacja (n)
апелляция
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

apeniński /ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci/ (adj)
апеннинский
  (geografia, geograficzny) związany z Apeninami

aperiodyczny (adj)
апериодический
  (fizyka, fizyczny) niepowtarzający się okresowo

aperitif /ˌapɛrʲiˈtʲif/ /ˌapɛˈrʲitʲif/ (n)
аперитив
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

apertura /ˌapɛrˈtura/ (n)
апертура
  (optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła;

apetycznie (adv)
аппетитно
  w sposób apetyczny, zachęcający do jedzenia

apetyczność (n)
аппетитность
  cecha tego, co apetyczne

apetyczny /ˌapɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
аппетитный
  zachęcający do jedzenia
  (przenośnie, przenośnia) atrakcyjny pod względem seksualnym

apetyt /aˈpɛtɨt/ (n)
аппетит
  chęć jedzenia, łaknienie;
  (przenośnie, przenośnia) pragnienie, chęć na coś

apetyt rośnie w miarę jedzenia /aˈpɛtɨt ˈrɔɕɲɛ ˈv‿mʲjarɛ jɛˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (proverb)
аппетит приходит во время еды
  im więcej masz, tym więcej chcesz mieć

aphelium (n)
афелий
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;

apiologia /ˌapʲjɔˈlɔɟja/ (n)
апиология
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o pszczołach;

aplauz /ˈaplaws/ (n)
аплодисменты
  oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

aplikacja /ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
прикладное ПО, прикладное программное обеспечение, программное обеспечение
  (informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
практика, стажировка
  praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych;

aplikator /ˌaplʲiˈkatɔr/ (n)
аппликатор
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka

apogeum (n)
апогей
  (astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi
  moment szczytowy jakiegoś procesu, moment osiągnięcia wartości maksymalnej

apokalipsa /ˌapɔkaˈlʲipsa/ (n)
Апокалипсис, апокалипсис
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dzień ostateczny

apokaliptyczny (adj)
апокалипсический
  dotyczący apokalipsy, końca świata

apokopa /ˌapɔˈkɔpa/ (n)
апокопа
  (fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

apokryf /aˈpɔkrɨf/ (n)
апокриф
  (przenośnie, przenośnia) utwór rzekomo autentyczny, np. podrobione dzieło wielkiego pisarza lub recenzja nieistniejącej książki
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga religijna, którą dany Kościół uważa za niezgodną ze swoją doktryną;

apokryficzny /ˌapɔkrɨˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
апокрифический
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu

apolipoproteina /ˌapɔlʲipɔprɔtɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
аполипопротеин
  (biochemia, biochemiczny) białko wchodzące w skład lipoprotein;

apolityczność (n)
аполитичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest apolityczne; cecha tych, którzy są apolityczni

apolityczny (adj)
аполитический, аполитичный
  niezwiązany z polityką

apologeta /ˌapɔlɔˈɡɛta/ (n)
апологет
  osoba broniąca określonej idei, postawy

apopleksja /ˌapɔˈplɛksʲja/ (n)
апоплексия
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) udar mózgu

apoplektyczny /ˌapɔplɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
апоплексический
  będący przejawem / następstwem apopleksji

apoplektyk (n)
апоплектик
  osoba, która miała atak apopleksji lub jest zagrożona apopleksją

apoptoza /ˌapɔˈptɔza/ (n)
апоптоз
  (biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

apostata /ˌapɔˈstata/ (n)
апостат, вероотступник
  osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

apostazja /ˌapɔˈstazʲja/ (n)
вероотступничество
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porzucenie jakiejś wiary religijnej;

aposterioryczność (n)
апостериорность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest aposterioryczne; cecha tych, którzy są aposterioryczni

aposterioryczny /ˌapɔstɛrʲjɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
апостериорный
  (filozofia, filozoficzny) taki, który opiera, bazuje się na doświadczeniu; jest udowodniony za pomocą doświadczenia

apostille (n)
апостиль
  (oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)

apostolski /ˌapɔˈstɔlsʲci/ (adj)
апостольский
  dotyczący apostołów

apostoł /aˈpɔstɔw/ (n)
апостол
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki

apostrof /aˈpɔstrɔf/ (n)
апостроф
  znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

appendektomia /ˌapːɛ̃ndɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
аппендэктомия
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia;

aprioryczność (n)
априорность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest aprioryczne; cecha tych, którzy są aprioryczni

aprioryczny /ˌaprʲjɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
априорный
  (filozofia, filozoficzny) taki, który przyjęty z góry jako założenie niezależne od doświadczenia, a bazujące na sądzie rozumowym

aprobata /ˌaprɔˈbata/ (n)
апробация
  uznanie czegoś za dobre, słuszne, właściwe; akceptacja, zgoda, pochwała

aprobować /ˌaprɔˈbɔvaʨ̑/ (v)
апробировать
  uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

apsyda /apˈsɨda/ (n)
апсида
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej
  (astronomia, astronomiczny) jeden z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej;

apteczny (adj)
аптечный
  związany z apteką

apteka /apˈtɛka/ (n)
аптека
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarka /ˌaptɛˈkarka/ (n)
аптекарша, аптекарь
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka

aptekarski /ˌaptɛˈkarsʲci/ (adj)
аптекарский
  dotyczący aptekarstwa, aptekarzy

aptekarz /apˈtɛkaʃ/ (n)
аптекарь
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

aquapark /akˈfapark/ (n)
аквапарк
  wodny park rozrywki z kompleksem basenów, zjeżdżalni itp.;

ar /ar/ (n)
ар, сотка
  (jednostka miary) jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym;

ara czerwona /ˈara ʧ̑ɛrˈvɔ̃na/ (n)
красный ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara hiacyntowa (n)
гиацинтовый ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus hyacinthinus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Anodorhynchus;

ara kasztanowoczelna /ˈara ˌkaʃtãnɔvɔˈʧ̑ɛlna/ (n)
каштановолобый ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara severus lub Ara severa, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara marakana (n)
красноспинный ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Primolius maracana, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius

ara modra /ˈara ˈmɔdra/ (n)
голубой ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

ara niebieskogłowa /ˈara ˌɲɛbʲjɛskɔˈɡwɔva/ (n)
горный ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Primolius couloni lub Propyrrhura couloni, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius

ara oliwkowa /ˈara ˌɔlʲifˈkɔva/ (n)
солдатский ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara ambiguus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara różowooka /ˈara ˌruʒɔvɔˈːka/ (n)
красноухий ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara rubrogenys, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara szafirowa /ˈara ˌʃafʲiˈrɔva/ (n)
синегорлый ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara glaucogularis, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara trójbarwna /ˈara trujˈbarvna/ (n)
кубинский ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara tricolor, wymarły gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara zielona /ˈara ʑɛˈlɔ̃na/ (n)
малый солдатский ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara militaris, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara zielonoskrzydła /ˈara ˌʑɛlɔ̃nɔˈskʃɨdwa/ (n)
зелёнокрылый ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara chloropterus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara żółtoskrzydła /ˈara ˌʒuwtɔˈskʃɨdwa/ (n)
красный ара
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka, z rodzaju ara, z podrodziny papug neotropikalnych;

arabeska /ˌaraˈbɛska/ (n)
арабеска
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;

arabeskowy (adj)
арабесковый, арабесочный
  (sztuka) pokryty arabeskami
  związany z arabeską, arabeskami

arabista /ˌaraˈbʲista/ (n)
арабист
  specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

arabistyka /ˌaraˈbʲistɨka/ (n)
арабистика
  nauka o języku, kulturze i historii Arabów;

arabizacja (n)
арабизация
  narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

arabizm /aˈrabʲism̥/ (n)
арабизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka arabskiego;

arabski /aˈrapsʲci/ (adj)
арабский
  dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski /aˈrapsʲci/ (n)
арабский, арабский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arachid (n)
арахис
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne nasiono orzachy podziemnej

arachidowy (adj)
арахисовый
  (spożywczy) zrobiony z arachidów, zawierający arachidy

arachnofobia /ˌaraxnɔˈfɔbʲja/ (n)
арахнофобия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

arachnologia /ˌaraxnɔˈlɔɟja/ (n)
арахнология
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o pajęczakach;

arachnologiczny (adj)
арахнологический
  związany z arachnologią, dotyczący arachnologii

aragoński /ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/ (adj)
арагонский
  dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

aragoński /ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/ (n)
арагонский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

arakowy /ˌaraˈkɔvɨ/ (adj)
араковый
  od: arak

arakski (adj)
араксский
  związany z Araksem, dotyczący Araksu

aralski (adj)
аральский
  związany z Aralskiem (miastem w Kazachstanie)
  związany z Jeziorem Aralskim

aramejski /ˌarãˈmɛjsʲci/ (n)
арамейский арамейский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;

aranżacja (n)
аранжировка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej;

araukański (adj)
аравакский
  związany z Araukanią, dotyczący Araukanii

arawacki (adj)
аравакский
  związany z Arawakami, dotyczący Arawaków

arbitraż (n)
арбитраж
  sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

arbitrażowy (adj)
арбитражный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z arbitrażem, dotyczący arbitrażu

arboretum /ˌarbɔˈrɛtũm/ (n)
арборетум, дендрарий
  (ekologia, ekologiczny) wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;

arbuz /ˈarbus/ (n)
арбуз
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

arbuzowy /ˌarbuˈzɔvɨ/ (adj)
арбузный
  dotyczący arbuza, związany z arbuzami

archaiczny /ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
архаичный
  (pejoratywnie, pejoratywny) niezgodny z nowoczesnością lub postępem
архаичный, архаи́чный
  będący typowym dla dawnych czasów

archangielczyk (n)
архангелец, архангелогородец
  mieszkaniec Archangielska

archangielka (n)
архангелогородка
  mieszkanka Archangielska

archangielski (adj)
архангельский
  dotyczący Archangielska, związany z Archangielskiem

archanielski (adj)
архангельский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z archaniołem, dotyczący archanioła

archanioł /arˈxãɲɔw/ (n)
архангел, арха́нгел
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeo- /arˈxɛɔ/
архео-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią

archeograficzny (adj)
археографический
  związany z archeografią, dotyczący archeografii

archeolog /ˌarxɛˈɔlɔk/ (n)
археолог
  naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw
археолог, археологичка
  uczona badająca materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia /ˌarxɛɔˈlɔɟja/ (n)
археология
  nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archeologiczny /ˌarxɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
археологический
  związany z archeologią, dotyczący archeologii

archeolożka (n)
археологичка
  (potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii

archeozoologia /ˌarxɛɔzɔːˈlɔɟja/ (n)
архезоология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk;

archidiakoński (adj)
архидьяконский
  (kościelny) związany z archidiakonem, dotyczący archidiakona

archijerejski (adj)
архиерейский
  (kościelny) związany z osobą lub funkcją archijereja

archimandrycki (adj)
архимандритский
  (kościelny) związany z osobą lub funkcją archimandryty

archimandryta (n)
архимандрит
  (kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich
  w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji

archipelag /ˌarxʲiˈpɛlak/ (n)
архипелаг
  (geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

archipelagowy (adj)
архипелаговый
  związany z archipelagiem; taki jak archipelag

architekt /arˈxʲitɛkt/ (n)
архитектор
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
  (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) specjalistka w dziedzinie architektury (żeński odpowiednik znaczenia 1.1)

architektka /ˌarxʲiˈtɛktka/ (n)
архитектор, архитекторша
  (potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury

architektoniczny /ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
архитектурный, архитектонический
  (architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla / za pomocą architektury

architektura /ˌarxʲitɛkˈtura/ (n)
архитектура
  (architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

archiwalny (adj)
архивный
  dotyczący archiwaliów, stanowiący archiwum

archiwista (n)
архивист
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista z zakresu archiwistyki, badacz archiwaliów
архивариус
  pracownik archiwum

archiwum /arˈxʲivũm/ (n)
архив
  uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

arcybiskup /ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup/ (n)
архиепископ, архиепи́скоп
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcybiskupi (adj)
архиепископский
  dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem

arcydzieło /ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ/ (n)
шедевр
  utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

arcyksiążę (n)
эрцгерцог
  austriacki tytuł książęcy
  osoba nosząca tytuł arcyksięcia (1.1)

arcymistrz (n)
гроссмейстер
  (szachy, pojęcie szachowe) szachista posiadający najwyższy tytuł przyznawany w szachach sportowych;

arczyński (adj)
арчинский
  związany z Arczynami, dotyczący Arczynów

arczyński (n)
арчинский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język arczyński;

ardeński (adj)
арденнский
  związany z Ardenami, pochodzący z obszaru Ardenów

arefleksja (n)
арефлексия
  (medycyna, medyczny) całkowity lub znaczny zanik odruchu (odruchów)

areligijny (adj)
нерелигиозный
  obojętny wobec kwestii religii

arena /aˈrɛ̃na/ (n)
арена
  (przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań
арена, манеж
  koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe

arendarz /aˈrɛ̃ndaʃ/ (n)
арендатор
  (przestarzałe, przestarzały) dzierżawca budynków gospodarczych, karczem, szynków i gruntów rolnych

arenowy (adj)
аренный
  związany z areną, dotyczący areny

areszt /ˈarɛʃt/ (n)
арест
  tymczasowe pozbawienie wolności;
  zajęcie przedmiotów na poczet wierzytelności

aresztancki (adj)
арестантский
  związany z aresztantem, dotyczący aresztanta

aresztant /aˈrɛʃtãnt/ (n)
арестованный
  osoba zatrzymana w areszcie

aresztantka (n)
арестантка
  osoba płci żeńskiej osadzona w areszcie

aresztować /ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
арестовать
  pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

aretyńczyk (n)
аретинец
  mieszkaniec miasta Arezzo

aretyński (adj)
аретинский
  związany z Arezzo, dotyczący Arezzo

argentyt (n)
аргентит
  minerał z grupy siarczków, siarczek srebra Ag2S;

argon /ˈarɡɔ̃n/ (n)
аргон
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argonowy (adj)
аргоновый
  dotyczący argonu, związany z argonem

argument /arˈɡũmɛ̃nt/ (n)
аргумент
  fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

argumentacja (n)
аргументация
  uzasadnianie za pomocą argumentów

argumentacyjny (adj)
аргументационный
  związany z argumentacją, dotyczący argumentacji

argumentowanie (n)
аргументирование
  używanie, przytaczanie argumentów

argumentować (v)
аргументировать
  uzasadniać swoje stanowisko, swój pogląd

aria /ˈarʲja/ (n)
ария
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

ariergarda (n)
арьергард
  (wojskowość, wojskowy) straż tylna

arizoński (adj)
аризонский
  związany z Arizoną; pochodzący z Arizony

arka /ˈarka/ (n)
ковчег, ковче́г
  (przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arka Noego /ˈarka nɔˈɛɡɔ/ (pn)
Ноев ковчег
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

arkada /arˈkada/ (n)
аркада
  (architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

arkadia /arˈkadʲja/ (n)
аркадия
  kraina wiecznego szczęścia, raj

arkadyjski (adj)
аркадский
  odnoszący się do Arkadyjczyków lub Arkadii (krainy historycznej na Peloponezie)
  odnoszący się do arkadii

arkansaski (adj)
арканзасский
  związany z Arkansas, dotyczący Arkansas

arkusz /ˈarkuʃ/ (n)
лист
  płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

arkusz kalkulacyjny /ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
электронная таблица
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

arlekin (n)
арлекин
  (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej komedii włoskiej;

armata /arˈmata/ (n)
пушка
  (wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

armatni /arˈmatʲɲi/ (adj)
пушечный
  dotyczący armaty

armator (n)
судовладелец
  osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek

armatura /ˌarmaˈtura/ (n)
арматура
  pomocnicze wyposażenie pomieszczenia, maszyny, itp., umożliwiające jego właściwe wykorzystanie

armawirski (adj)
армавирский
  związany z Armawirem, dotyczący Armawiru

armia /ˈarmʲja/ (n)
армия, войско
  określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancki /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
высокомерный, нахальный
  (książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

arogant /aˈrɔɡãnt/ (n)
нахал, охальник
  człowiek arogancki, zuchwały

arogantka (n)
нахалка, охальница
  kobieta arogancka, zuchwała

aromat /aˈrɔ̃mat/ (n)
аромат
  zapach sprawiający przyjemność

aronia /aˈrɔ̃ɲja/ (n)
черноплодная рябина
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc aronii (1.1) używany głównie na przetwory

arpeggio /arˈpɛʤ̑ʲjɔ/ (n)
арпеджио, арпеджо
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wykonania akordu na instrumencie muzycznym polegający na zagraniu składowych dźwięków jeden po drugim, zaczynając od najniższego tonu;

arsen /ˈarsɛ̃n/ (n)
мышьяк
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

arsenałowy (adj)
арсенальный
  związany z arsenałem, dotyczący arsenału

arsenian /arˈsɛ̃ɲãn/ (n)
арсенат
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu arsenowego;

artefakt /arˈtɛfakt/ (n)
артефакт
  (antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;

arteria /arˈtɛrʲja/ (n)
артерия
  (anatomia, anatomiczny) tętnica
  ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

artezyjski (adj)
артезианский
  (geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;

artykulacja (n)
артикуляция
  (fonetyka, fonetyczny) ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski;

artykulacyjny (adj)
артикуляционный
  (fonetyka, fonetyczny) związany z artykulacją, dotyczący artykulacji

artykuł /arˈtɨkuw/ (n)
товар, изделие, продукт
  (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
статья, параграф
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
статья, передовая, передовица
  (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
догмат
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) reguła religijna, dogmat

artykułować /ˌartɨkuˈwɔvaʨ̑/ (v)
артикулировать
  (fonetyka, fonetyczny) wymawiać głoski

artykuły gospodarstwa domowego /ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ/ (n)
бытовая техника
  urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

artyleria /ˌartɨˈlɛrʲja/ (n)
артиллерия
  (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

artyleryjski /ˌartɨlɛˈrɨjsʲci/ (adj)
артиллерийский
  (wojskowość, wojskowy) (przymiotnik) od artyleria

artylerzysta (n)
артиллерист, батареец
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz wojsk artyleryjskich

artysta /arˈtɨsta/ (n)
художник, артист
  człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystycznie /ˌartɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
артистично
  w sposób artystyczny

artystyczność /ˌartɨˈstɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
артистичность
  cecha tego, co jest artystyczne, co ma walory artystyczne

artystyczny /ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
артистический, художественный
  związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

arumuński (n)
арумынский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z wschodnioromańskiej podgrupy języków romańskich;

aryjski /aˈrɨjsʲci/ (adj)
арийский
  (etnografia, etnograficzny) należący do Ariów
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków

arystofanesowski (adj)
аристофановский
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z dziełami Arystofanesa; taki jak u Arystofanesa

arystokracja /ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
аристократия
  najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

arystokrata /ˌarɨstɔˈkrata/ (n)
аристократ
  osoba należąca do arystokracji

arystokratka /ˌarɨstɔˈkratka/ (n)
аристократка
  kobieta należąca do arystokracji

arystokratycznie (adv)
аристократично
  w sposób arystokratyczny

arystokratyczny /ˌarɨstɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
аристократичный
  charakterystyczny dla arystokratów, posiadający cechy przypisywane arystokratom lub arystokracji
аристократический
  związany z arystokracją
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z arystokracją jako formą sprawowania rządów

arytmetyczny /ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
арифметический
  dotyczący arytmetyki, związany z arytmetyką

arytmetyka /ˌarɨtˈmɛtɨka/ (n)
арифметика
  (matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

arytmia /aˈrɨtmʲja/ (n)
аритмия
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

arytmiczność (n)
аритмичность
  cecha tego, co arytmiczne

arzamaski (adj)
арзамасский
  związany z Arzamasem, dotyczący Arzamasu

as /a ɛs/ /as/ (n)
туз
  (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
  osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

asafetyda /ˌasafɛˈtɨda/ (n)
асафетида
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

asamski (adj)
ассамский
  związany z Asamem

asceta /asˈʦ̑ɛta/ (n)
аскет
  człowiek uprawiający ascezę

ascetyczny (adj)
аскетический
  właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

ascetyzm (n)
аскетизм
  filozofia i praktyki ascetów

asceza /asˈʦ̑ɛza/ (n)
аскеза
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

aseksualność (n)
асексуальность
  (seksuologia, seksuologiczny) trwałe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób

aseksualny /ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
асексуальный
  (potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości
  (seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego

asenizacja /ˌasɛ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ассенизация
  usługa usuwania nieczystości ciekłych;

asenizacyjny /ˌasɛ̃ɲizaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
ассенизационный
  związany z asenizacją, dotyczący asenizacji

aseptyczny (adj)
асептический
  (medycyna, medyczny) pozbawiony drobnoustrojów chorobotwórczych

asertywność /ˌasɛrˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
ассертивность
  (psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;

asertywny /ˌasɛrˈtɨvnɨ/ (adj)
ассертивный
  umiejący wyrażać własne opinie, krytyki i potrzeby

asesorski (adj)
асессорский
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z osobą lub urzędem asesora

asfalt /ˈasfalt/ (n)
асфальт
  (technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asfaltowanie (n)
асфальтирование
  pokrywanie nawierzchni drogi asfaltem

asfaltować (v)
асфальтировать
  pokrywać powierzchnię asfaltem

asfaltowy /ˌasfalˈtɔvɨ/ (adj)
асфальтовый
  wykonany z asfaltu

asklepiejon (n)
асклепион
  (historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;

asonans (n)
ассонанс
  (językoznawstwo, językoznawczy) rym polegający na identyczności tylko samogłosek

asortyment /ˌasɔrˈtɨ̃mɛ̃nt/ (n)
ассортимент
  (handel, handlowy) wybór towarów lub usług, który jest proponowany klientom;

asortymentowy (adj)
ассортиментный
  związany z asortymentem, towarami i usługami stanowiącymi stałą ofertę handlową

aspartam /asˈpartãm/ (n)
аспартам
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt /ˈaspɛkt/ (n)
вид
  (gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;

aspermia (n)
аспермия
  (medycyna, medyczny) brak spermy albo plemników w spermie;

aspirować (v)
стремиться
  starać się, ubiegać się o coś

aspiryna /ˌaspʲiˈrɨ̃na/ (n)
аспирин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

aspołeczny (adj)
асоциальный, антиобщественный
  obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

astanka /aˈstãnka/ (n)
астанчанка
  mieszkanka Astany

astat /ˈastat/ (n)
астат, астатин
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astański /aˈstãj̃sʲci/ (adj)
астанинский
  odnoszący się do miasta Astana

asteniczny (adj)
астенический, астеничный
  wątły, o słabej budowie ciała lub odporności

astenosfera /ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/ (n)
астеносфера
  (geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

aster /ˈastɛr/ (n)
астра
  (botanika, botaniczny) roślina ogrodowa o pięknych różnokolorowych kwiatach;

asteroida /ˌastɛˈrɔjda/ (n)
астероид
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

astma /ˈastma/ (n)
астма
  (medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astma oskrzelowa /ˈastma ˌɔskʃɛˈlɔva/ (n)
бронхиальная астма
  (medycyna, medyczny) przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych z napadami duszności i kaszlu;

astmatyczka /ˌastmaˈtɨʧ̑ka/ (n)
астматичка
  (medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na astmę

astmatyczny (adj)
астматический
  (medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

astmatyk /aˈstmatɨk/ (n)
астматик
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na astmę

astrachanka (n)
астраханка
  mieszkanka Astrachania

astrachańczyk (n)
астраханец
  mieszkaniec Astrachania

astrachański /ˌastraˈxãj̃sʲci/ (adj)
астраханский
  dotyczący Astrachania, związany z Astrachaniem, pochodzący z Astrachania

astro- /ˈastrɔ/
астро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ciałami niebieskimi

astrobiologiczny (adj)
астробиологический
  (astronomia, astronomiczny) (biologia, biologiczny) związany z astrobiologią lub astrobiologami

astrofizyczny (adj)
астрофизический
  dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

astrofizyk /ˌastrɔˈfʲizɨk/ (n)
астрофизик
  specjalista w zakresie astrofizyki

astrofizyka (n)
астрофизика
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrolog /aˈstrɔlɔk/ (n)
астролог
  człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologia /ˌastrɔˈlɔɟja/ (n)
астрология
  (ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astrologiczny /ˌastrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
астрологический
  dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

astronauta /ˌastrɔ̃ˈnawta/ (n)
астронавт
  (astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronautyka /ˌastrɔ̃ˈnawtɨka/ (n)
астронавтика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;

astronomia /ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
астрономия
  nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny /ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
астрономический
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią

asturyjski /ˌastuˈrɨjsʲci/ (adj)
астурийский
  dotyczący Asturii, związany z Asturią

asturyjski /ˌastuˈrɨjsʲci/ (n)
астурийский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język zachodnioromański używany w kilku hiszpańskich prowincjach;

astygmatyczny /ˌastɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
астигматический
  związany z astygmatyzmem

asuański (adj)
асуанский
  związany z Asuanem, dotyczący Asuanu

asuncioński /ˌasũw̃ˈsʲjɔ̇̃j̃sʲci/ (adj)
асунсьонский
  odnoszący się do miasta Asunción

asymetryczność (n)
асимметричность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest asymetryczne; cecha tych, którzy są asymetryczni

asymetryczny /ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
асимметрический
  niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymilacja (n)
ассимиляция
  przystosowanie się do życia w obcej społeczności

asymilatorski (adj)
ассимиляторский
  związany z asymilatorem, asymilatorami, dotyczący asymilatora

asymptota /ˌasɨ̃mpˈtɔta/ (n)
асимптота
  (matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

asyndeton /ˌasɨ̃nˈdɛtɔ̃n/ (n)
асиндетон
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wyrazów bez spójnika;

asyriolog (n)
ассириолог
  specjalista w dziedzinie asyriologii

asyrologia (n)
ассириология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

asyryjski /ˌasɨˈrɨjsʲci/ (adj)
ассирийский
  dotyczący Asyrii, związany z Asyrią, pochodzący z Asyrii

asyski (adj)
ассизский
  związany z Asyżem, dotyczący Asyżu

asystencki (adj)
ассистентский
  związany z osobą lub funkcją asystenta

asystentka (n)
ассистентка
  kobieta asystent

aszchabadczyk /ˌaʃxaˈbaṭʧ̑ɨk/ (n)
ашхабадец
  mieszkaniec Aszchabadu, osoba pochodząca z Aszchabadu

aszchabadzki /ˌaʃxaˈbaʦ̑ʲci/ (adj)
ашхабадский
  odnoszący się do miasta Aszchabad

atak /ˈatak/ (n)
припадок, приступ
  (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
нападение
  (sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem
нападение, атака
  (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi
атака
  agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś
  (szachy, pojęcie szachowe) rodzaj debiutu szachowego o ofensywnym charakterze

atak serca /ˈatak ˈsɛrʦ̑a/ (n)
инфаркт миокарда
  (medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

atamański (adj)
атаманский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z osobą lub urzędem atamana, dotyczący atamana

atawistyczny /ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
атавистический
  o cechach podobnych jak u odległych przodków

atawizm /aˈtavʲism̥/ (n)
атавизм
  występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

ateista /ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
атеист, безбожник
  człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistka /ˌatɛˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
атеистка
  kobieta nie wierząca w istnienie bogów, odrzucająca wiarę w istnienie bogów

ateistyczny /ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
атеистический
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

ateizacja /ˌatɛ<sup>j</sup>iˈzaʦ̑ʲja/ (n)
атеизация
  szerzenie ateizmu, propagowanie ateizmu

ateizm /aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
атеизм
  (filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atelier (n)
ателье
  (sztuka) pracownia artysty (malarza, fotografika itp.) z odpowiednim wyposażeniem i oświetleniem, będąca częstym tematem w malarstwie

atenka /aˈtɛ̃nka/ (n)
афинянка
  mieszkanka Aten

atest /ˈatɛst/ (n)
сертификат
  (technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami

ateńczyk /aˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
афинянин
  mieszkaniec Aten

ateński /aˈtɛ̃j̃sʲci/ (adj)
афинский
  związany z Atenami, dotyczący Aten – miasta, metropolii lub starożytnej polis

atlancki (adj)
атлантский
  (architektura, architektoniczny) związany z atlantami

atlantycki /ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
атлантический
  (geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku

atlas /ˈatlas/ (n)
атлас
  zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atleta /aˈtlɛta/ (n)
атлет
  (sport, sportowy) zawodnik dyscyplin siłowych;
  człowiek postawny, silny, z rozwiniętą muskulaturą

atletyczny (adj)
атлетический
  dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie
  (sport, sportowy) odnoszący się do atletyki, związany z atletyką

atletyka /aˈtlɛtɨka/ (n)
атлетика
  wszystkie ćwiczenia sportowe

atmosfera /ˌatmɔˈsfɛra/ (n)
атмосфера
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
  powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
  (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

atmosferyczny /ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
атмосферический
  związany z atmosferą ziemską

atol /ˈatɔl/ (n)
атолл
  (geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom /ˈatɔ̃m/ (n)
атом
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atomista /ˌatɔ̃ˈmʲista/ (n)
атомист
  (filozofia, filozoficzny) filozof będący zwolennikiem atomizmu – poglądu o istnieniu najmniejszych składników materii
  (fizyka, fizyczny) badacz zajmujący się atomistyką – nauką o najmniejszych składnikach materii, która dała początek fizyce jądrowej
атомщик
  pracownik przemysłu wykorzystującego energię jądrową

atomowy /ˌatɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
атомный
  charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

atoniczny (adj)
атонический
  (medycyna, medyczny) powiązany z atonią, obniżeniem lub brakiem napięcia mięśniowego

atrakcyjność /ˌatrakˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑/ (n)
привлекательность сексуальность
  wywoływanie pożądania sensualnego i seksualnego

atrakcyjny /ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
выгодный
  interesujący, dobry, korzystny, wartościowy, godny przyjęcia/rozważenia (o pojęciu, rzeczy, obiekcie, ofercie itd.)
привлекательный
  o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

atrament /aˈtrãmɛ̃nt/ (n)
чернила
  roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania;

atrament sympatyczny /aˈtrãmɛ̃nt ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
симпатические чернила
  atrament bezbarwny, niewidoczny po napisaniu, możliwy do odczytania dopiero po ogrzaniu lub zastosowaniu odpowiedniego odczynnika;

atramentowy /ˌatrãmɛ̃nˈtɔvɨ/ (adj)
чернильный
  dotyczący atramentu, związany z atramentem

atrapa /aˈtrapa/ (n)
бутафория, макет
  imitacja jakiegoś przedmiotu;

atrium /ˈatrʲjũm/ (n)
атриум
  (architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę

atroficzny (adj)
атрофированный
  (medycyna, medyczny) związany z atrofią, dotyczący atrofii

atropina (n)
атропин
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

atrybut /aˈtrɨbut/ (n)
атрибут, свойство
  rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

attaché (n)
атташе
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;

atto- /ˈatːɔ/
атто-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary trylion (10-18) razy mniejsze od podstawowych;

attycki (adj)
аттический
  związany z Attyką

atut /ˈatut/ (n)
козырь
  (termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru

atyrauski (adj)
атырауский
  związany z Atyrau, dotyczący Atyrau

audiencja /awˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
аудиенция
  oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku

audio /ˈawdʲjɔ/ (adj)
аудио-
  dźwiękowy
  zapisujący, odtwarzający, przetwarzający, wzmacniający lub przesyłający dźwięk

audio-
аудио-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze słuchem, słyszeniem, dźwiękiem

audiobook (n)
аудиокнига
  książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

audiofilski (adj)
аудиофильский
  związany z audiofilami; przywiązujący wielką wagę do jakości dźwięku

audiolog /awˈdʲjɔlɔk/ (n)
аудиолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu

audiowizualny (adj)
аудиовизуальный
  dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

audycja /awˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
передача, радиопередача
  program radiowy;

audytorium /ˌawdɨˈtɔrʲjũm/ (n)
аудитория
  sala wykładowa, odczytowa;
  ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie

audytorski (adj)
аудиторский
  związany z audytem lub audytorem

audytoryjny (adj)
аудиторный
  związany z audytorium

augsburski (adj)
аугсбургский
  związany z Augsburgiem, dotyczący Augsburga

aukcja /ˈawkʦ̑ʲja/ (n)
аукцион
  sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aukcyjny (adj)
аукционный
  związany z aukcjami, służący do przeprowadzania aukcji

aula /ˈawla/ (n)
актовый зал
  duża sala wykładowa wykorzystywana również w celach reprezentacyjnych, na koncerty, pokazy

aura /ˈawra/ (n)
аура
  (medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki
погода
  (meteorologia, meteorologiczny) zespół zjawisk atmosferycznych

aurypigment (n)
аурипигмент
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu;

austriacki /awstrʲˈjaʦ̑ʲci/ (adj)
австрийский
  odnoszący się do Austrii lub Austriaków

austro-węgierski (adj)
австро-венгерский
  związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

austroazjatycki (adj)
австроазиатский
  związany z Azją Południowo-Wschodnią

aut /awt/ (n)
аут
  (sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

autarkia /awˈtarʲca/ (n)
автаркия
  (ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

autarkiczny /ˌawtarʲˈciʧ̑nɨ/ (adj)
автаркический, автаркичный
  gospodarczo samowystarczalny

autentycznie /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
аутентично
  w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

autentyczność /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
аутентичность
  cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

autentyczny /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
аутентичный, подлинный
  taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

auto /ˈawtɔ/ (n)
автомобиль, машина, автомашина
  (motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

auto- /ˈawtɔ/
авто-
  pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu
  pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności
  pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący samochodu, motoryzacji

autobiografia /ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
автобиография
  własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobiograficzny (adj)
автобиографический, автобиографичный
  mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia

autobus /awˈtɔbus/ (n)
автобус
  (transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autobusowy /ˌawtɔbuˈsɔvɨ/ (adj)
автобусный
  odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

autocenzura /ˌawtɔʦ̑ɛ̃w̃ˈzura/ (n)
автоцензура
  kontrolowanie własnych wypowiedzi, publikacji, programów itp. pod względem politycznym lub obyczajowym

autochton (n)
автохтон
  rdzenny mieszkaniec jakiegoś terytorium

autochtoniczny (adj)
автохтонный
  związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

autodrom (n)
автодром
  (sport, sportowy) wyścigowy tor samochodowy

autofellatio (n)
аутофелляция
  technika masturbacyjna polegająca na oralnym pobudzaniu przez mężczyznę swojego własnego prącia;

autograf /awˈtɔɡraf/ (n)
автограф
  własnoręczny podpis

autohipnotyczny /ˌawtɔxʲipnɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
автогипнотический
  związany z autohipnozą

autohipnoza /ˌawtɔxʲipˈnɔza/ (n)
автогипноз, аутогипноз, самогипноз
  hipnoza wywoływana na sobie samym

autokar /awˈtɔkar/ (n)
автокар, туристический автобус
  (motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autokefalia /ˌawtɔkɛˈfalʲja/ (n)
автокефалия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;

autokefaliczny (adj)
автокефальный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

autoklaw /awˈtɔklaf/ (n)
автоклав
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

autokracja /ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
автократия, самодержавие
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

autokratyzm /ˌawtɔˈkratɨsm̥/ (n)
автократизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;

automat /awˈtɔ̃mat/ (n)
автомат, стиральная машина-автомат
  (potocznie, potoczny) pralka automatyczna
автомат, автоматический коробка передач
  (środowiskowy) (motoryzacja) samochód z automatyczną skrzynią biegów
автомат
  maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;
  (potocznie, potoczny) pistolet maszynowy

automatowy (adj)
автоматный
  związany z automatem (maszyną, bronią, itp.)

automatyczność (n)
автоматичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest automatyczne

automatyczny /ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
автоматичный
  (przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli
  rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami
автоматический
  wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

automatyzm (n)
автоматизм
  wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia

automatyzowanie (n)
автоматизирование
  czynienie czegoś automatycznym

automobilista /ˌawtɔ̃mɔbʲiˈlʲista/ (n)
автомобилист
  (dawniej, dawny) kierowca
  (przestarzałe, przestarzały) człowiek uprawiający sporty samochodowe

autonomia /ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
автономия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autonomiczność (n)
автономность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest autonomiczne; cecha tych, którzy są autonomiczni

autonomiczny /ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
автономный
  związany z autonomią; taki, który ma autonomię

autonomistyczny (adj)
автономистский
  związany z autonomistami, dotyczący autonomistów, autonomizmu, dążenia do autonomii

autoportret /ˌawtɔˈpɔrtrɛt/ (n)
автопортрет
  portret artysty wykonany przez siebie samego;

autopsja /awˈtɔpsʲja/ (n)
аутопсия
  sekcja zwłok;

autor /ˈawtɔr/ (n)
автор
  twórca, wynalazca, założyciel

autoreklama (n)
самореклама
  reklamowanie siebie samego

autorski /awˈtɔrsʲci/ (adj)
авторский
  związany z autorem

autorstwo (n)
авторство
  fakt bycia twórcą dzieła

autorytarny (adj)
авторитарный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący autorytaryzmu

autorytatywność (n)
авторитетность
  cecha tego, co autorytatywne, miarodajne, wiarygodne

autorytatywny /ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ/ (adj)
авторитетный
  oparty na wiarygodnym autorytecie

autorytet /ˌawtɔˈrɨtɛt/ (n)
авторитет
  wpływ osobisty, powaga, prestiż
  człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

autostop /awˈtɔstɔp/ (n)
автостоп
  sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami

autostopowy /ˌawtɔstɔˈpɔvɨ/ (adj)
автостопный
  dotyczący autostopu, związany z autostopem

autostrada /ˌawtɔˈstrada/ (n)
автомагистраль, автострада
  (motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

autostradowy (adj)
автострадный
  związany z autostradą, dotyczący autostrady, występujący na autostradzie lub dla niej charakterystyczny

autotrof (n)
автотроф, аутотроф
  (ekologia, ekologiczny) organizm samożywny

autystyczny /ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
аутистический, аутистичный
  (psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm /ˈawtɨsm̥/ (n)
аутизм
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

auł (n)
аул
  rodzaj osady wiejskiego typu na Kaukazie albo w Azji Środkowej

awaczyński (adj)
авачинский
  związany z Awaczą, dotyczący Awaczy

awangardowy /ˌavãŋɡarˈdɔvɨ/ (adj)
авангардистский
  (sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)
авангардный
  taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy

awanport /aˈvãnpɔrt/ (n)
аванпорт
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) obszar wodny znajdujący się wewnątrz portu;

awans /ˈavãw̃s/ (n)
аванс
  (przestarzałe, przestarzały) pieniądze wypłacane zaliczkowo, z góry
продвижение
  (sport, sportowy) zajęcie wyższego miejsca w klasyfikacji, przejście do dalszego etapu
  zdobycie wyższej pozycji w określonej grupie
повышение
  powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności

awantura /ˌavãnˈtura/ (n)
авантюра, скандал
  ryzykowne, niepewne przedsięwzięcie, często wątpliwe pod względem moralnym

awanturnik /ˌavãnˈturʲɲik/ (n)
авантюрист
  osoba prowadząca burzliwe życie, gotowa podjąć ryzyko

awanturować się /ˌavãntuˈrɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
выступать
  wszczynać awanturę, kłócić się z kimś

awanturyn /ˌavãnˈturɨ̃n/ (n)
авантюрин
  (mineralogia, mineralogiczny) zielony, żółty lub brunatnoczerwony kamień półszlachetny;

awaria /aˈvarʲja/ (n)
авария
  (technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

awarski (adj)
аварский
  związany z Awarami, dotyczący Awarów (narodu zamieszkującego Kaukaz)

awaryjność (n)
аварийность
  (technologia, technika, techniczny) cecha tego, co awaryjne

awaryjny /ˌavaˈrɨjnɨ/ (adj)
аварийный
  spowodowany przez awarię, będący wynikiem awarii
  stworzony na wypadek awarii

awatar /aˈvatar/ (n)
аватар, аватара
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

awenturyn (n)
авантюрин
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów, odmiana kwarcu, SiO2;

awerroizm (n)
аверроизм
  (filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;

awers /ˈavɛrs/ (n)
аверс
  przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.;

awestyjski (adj)
авестийский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Awestą, natchnioną księgą zaratusztrianizmu

awinionka (n)
авиньонка
  mieszkanka Awinionu

awiniończyk (n)
авиньонец
  mieszkaniec Awinionu

awinioński (adj)
авиньонский
  (geografia, geograficzny) związany z Awinionem (miastem we Francji)

awionetka (n)
авиетка
  (lotnictwo, lotniczy) mały samolot pasażerski;

awitaminoza /ˌavʲitãmʲĩˈnɔza/ (n)
авитаминоз
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

awitaminozowy (adj)
авитаминозный
  (medycyna, medyczny) związany z awitaminozą

awizo /aˈvʲizɔ/ (n)
авизо
  (marynarka) niewielki, szybki okręt wojenny;
авиз, авизо
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pisemne zawiadomienie pocztowe o nadejściu przesyłki
  pisemne zawiadomienie o dokonaniu operacji handlowej, giełdowej albo bankowej lub nadejściu towaru

awokado /ˌavɔˈkadɔ/ (n)
авокадо, аллигаторова груша
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką
  (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;

awokadowy (adj)
авокадовый
  zawierający awokado, mający smak awokado, związany z awokado

azalia (n)
азалия
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azaliowy (adj)
азалиевый
  związany z azalią (azaliami); składający się z azalii

azbest /ˈazbɛst/ (n)
азбест
  (mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azbestocementowy (adj)
асбестоцементный
  związany z azbestocementem; zbudowany z azbestocementu

azbestowy (adj)
асбестовый
  związany z azbestem, wykonany z azbestu; mający w sobie azbest

azbukownik (n)
азбуковник
  glosariusz staroruski i ruski

azerbejdżański /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci/ (adj)
азербайджанский
  odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski /aˈzɛrsʲci/ (adj)
азербайджанский
  odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

azerski /aˈzɛrsʲci/ (n)
азербайджанский, азери
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Azerbejdżanu;

azjatycki /ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
азиатский
  dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azorski (adj)
азорский
  związany z Azorami, leżący na Azorach

azot /ˈazɔt/ (n)
азот
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan /aˈzɔtãn/ (n)
нитрат, азотнокислая соль
  (chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azotowanie (n)
азотирование
  (technologia, technika, techniczny) nasycanie czegoś azotem

azotowy /ˌazɔˈtɔvɨ/ (adj)
азотный
  (chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot

azowski (adj)
азовский
  (geografia, geograficzny) związany z Azowem (miastem w Rosji)

aztecki /asˈtɛʦ̑ʲci/ (adj)
ацтекский
  związany z Aztekami, dotyczący Azteków, ich kultury, sztuki

azymut (n)
азимут
  kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

azymutalny (adj)
азимутальный, азимутный
  związany z azymutem, dotyczący azymutu

ałas (n)
алас
  (geologia, geologiczny) niecka w skałach luźnych powstająca wskutek wytapiania klinów lodowych na obszarach występowania wieloletniej zmarzliny;

ałazejski (adj)
алазейский
  związany z Ałazeją, dotyczący Ałazei

ałdański (adj)
алданский
  związany z Ałdanem (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji lub miastem)

ałmacki (adj)
алма-атинский, алматинский
  związany z Ałmatami (Ałma-Atą)

ałtajski /awˈtajsʲci/ (adj)
алтайский
  związany z Ałtajem, dotyczący Ałtaju

ałun /ˈawũn/ (n)
квасцы
  (chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

ałunit (n)
алунит
  (mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

ałunowy (adj)
квасцовый
  zawierający ałun, właściwy ałunowi, dokonywany przy użyciu ałunu

ałyczowy (adj)
алычовый
  zrobiony z owoców ałyczy
  związany z ałyczą

aż /aʃ/ (conjunction)
пока, пока не
  …wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

aż /aʃ/ (particle)
аж, даже, до, прямо-таки
  …podkreślająca wielkość jakiejś cechy

ażur (n)
ажур
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) ozdobny układ otworów w dowolnym materiale
  (włókiennictwo) rodzaj haftu lub dzianiny z dziureczkami
  przedmiot zdobiony ażurem (1.1)

ażurowość (n)
ажурность
  cecha tego, co ażurowe

ażurowy /ˌaʒuˈrɔvɨ/ (adj)
ажурный
  taki, który posiada specjalne, regularne otwory, przepuszczając światło

baba /ˈbaba/ (n)
баба
  (potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej
бабушка
  (staropolski) babcia

baba z wozu, koniom lżej /ˈbaba ˈz‿vɔzu ˈkɔ̃ɲɔ̃m ˈlʒɛj/ (proverb)
баба с возу, кобыле легче
  o sytuacji, w której pozbycie się kogoś lub czegoś jest pożądane

baba-grzmot /baˈba‿ɡʒmɔt/ (n)
бой-баба
  (potocznie, potoczny) o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze

babcia /ˈbapʲʨ̑a/ (n)
бабушка
  (zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)
  (potocznie, potoczny) stara kobieta

babciny /bapʲˈʨ̑ĩnɨ/ (adj)
бабушкин
  związany z babcią, dotyczący babci, należący do babci

babie lato /ˈbabʲjɛ ˈlatɔ/ (n)
лететь паутина, тенёта
  nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni;
бабье лето
  wczesnojesienne dni;

babilończyk (n)
вавилонянин
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

babiloński /ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
вавилонский
  związany z Babilonią, Babilonem

babka /ˈbapka/ (n)
частуха
  (botanika, botaniczny) Alisma plantago-aquatica L., roślina nadwodna z rodziny żabieńcowatych;
подорожник
  (botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych;
бычок
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Gobiidae, ryba z rodziny babkowatych;
кулич
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka
подберёзовик
  (mikologia, mikologiczny) (zobacz) koźlarz babka
тёлка
  (potocznie, potoczny) młoda, atrakcyjna kobieta
ведьма
  (przestarzałe, przestarzały) wiejska kobieta pomagająca przy porodach, zajmująca się też ziołolecznictwem, znachorstwem i wróżbiarstwem
куличик
  (zobacz) babka z piasku
бабушка
  matka ojca lub matki
  starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna

babka lancetowata (n)
подорожник ланцетолистный
  (botanika, botaniczny) Plantago lanceolata L., gatunek byliny z rodziny babkowatych;

babochłop /baˈbɔxwɔp/ (n)
баба с яйцами
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta, która wygląda i zachowuje się jak mężczyzna

babski (adj)
бабий
  dotyczący baby

babskie gadanie /ˈbapsʲcɛ ɡaˈdãɲɛ/ (n)
бабские забобоны
  (związek frazeologiczny) plotkowanie, gadanie bez większego sensu

bacbijski (adj)
бацбийский
  związany z Bacbami, dotyczący Bacbów

bacbijski (n)
бацбийский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język bacbijski;

bachtiarski (adj)
бахтиярский
  związany z Bachtiarami, dotyczący Bachtiarów

bachtiarski (n)
бахтиярский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język bachtiarski;

baczność /ˈbaʧ̑nɔɕʨ̑/ (interjection)
смирно, руки по швам
  (wojskowość, wojskowy) (harcerski) komenda nakazująca przyjąć postawę stojącą, wyprostowaną, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi

badachszański (adj)
бадахшанский
  związany z Badachszanem, dotyczący Badachszanu

badacz /ˈbadaʧ̑/ (n)
исследователь
  człowiek zajmujący się badaniami naukowymi

badaczka (n)
исследовательница
  kobieta naukowiec, zgłębiająca jakiś temat, problem

badanie /baˈdãɲɛ/ (n)
обследование
  (medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia
исследование
  poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
  szczegółowa obserwacja i analiza

badawczy (adj)
исследовательский
  związany z badaniem, mający na celu badanie, dociekanie, poznawanie

badać /ˈbadaʨ̑/ (v)
исследовать
  przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)

badeński (adj)
баденский
  związany z Badenią lub Badeńczykami, dotyczący Badenii

badminton /badˈmʲĩntɔ̃n/ (n)
бадминтон
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

badmintonowy (adj)
бадминтонный
  (sport, sportowy) związany z badmintonem

badziać się (v)
бродяжить
  (słownictwo kresowe) wałęsać się

badziewie /baˈʥ̑ɛvʲjɛ/ (n)
барахло, хлам
  (potocznie, potoczny) rzecz tandetna, źle wykonana, bezwartościowa

bagatelizować (v)
преуменьшать
  przedstawiać jako mało ważne
игнорировать
  uważać za niezbyt ważne

bagaż /ˈbaɡaʃ/ (n)
багаж
  zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik /baˈɡaʒʲɲik/ (n)
багажник
  miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach

bagażowy (adj)
багажный
  związany z bagażem, dotyczący bagażu

bagażowy (n)
носильщик
  pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

bagdadczyk /baɡˈdaṭʧ̑ɨk/ (n)
багдадец
  mieszkaniec Bagdadu

bagdadzki /baɡˈdaʦ̑ʲci/ (adj)
багдадский
  odnoszący się do Bagdadu (stolicy Iraku)

bagienny /baˈɟɛ̃nːɨ/ (adj)
болотистый
  związany z bagnem, dotyczący bagna, właściwy bagnom, rosnący na bagnach

bagietka /baˈɟɛtka/ (n)
французский багет
  (spożywczy) długa, cienka bułka;

bagnet /ˈbaɡnɛt/ (n)
штык
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagno /ˈbaɡnɔ/ (n)
багульник, багно, багун душистый, болотная одурь, болотник
  (botanika, botaniczny) Ledum L., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;
болото
  (ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bagrationowski (adj)
багратионовский
  związany z Bagrationowskiem, dotyczący Bagrationowska

bagrowanie (n)
землечерпание
  pogłębianie dna bagrem

bahamski /baˈxãmsʲci/ (adj)
багамский
  odnoszący się do archipelagu Bahamy
  odnoszący się do państwa Bahamy

bahrański /baxˈrãj̃sʲci/ (adj)
бахрейнский
  odnoszący się do państwa Bahrajn

baja /ˈbaja/ (n)
байка
  (włókiennictwo) ciepła i miękka tkanina bawełniana, grubsza od flaneli; (zobacz) też baja w Encyklopedii staropolskiej

bajda /ˈbajda/ (n)
байка
  (lekceważąco, lekceważący) bajka, baśń
  (potocznie, potoczny) opowiadanie zmyślone, niemające sensu

bajdaracki (adj)
байдарацкий
  związany z Bajdaratą, dotyczący Bajdaraty

bajdurzyć (v)
нести околесицу
  (potocznie, potoczny) mówić głupstwa
  (potocznie, potoczny) zmyślać bajki, opowiadania

bajecznie (adv)
сказочно
  niezwykle i doskonale

bajer /ˈbajɛr/ (n)
цацка
  (potocznie, potoczny) luksusowy gadżet lub dodatek

bajerować /ˌbajɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
втирать очки, лапшу на уши вешать, мозги пудрить
  (potocznie, potoczny) kłamać, przesadzać w opowiadaniu

bajka /ˈbajka/ (n)
басня
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;
сказка
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej
мультфильм
  (potocznie, potoczny) film lub serial animowany
сказка, байка
  (potocznie, potoczny) zmyślona informacja

bajka na dobranoc (n)
сказка на ночь
  historyjka opowiadana lub czytana dziecku do snu

bajkalski /bajˈkalsʲci/ (adj)
байкальский
  związany z Bajkałem, dotyczący Bajkału

bajkonurski (adj)
байконурский
  związany z Bajkonurem, dotyczący Bajkonuru

bajkopisarz /ˌbajkɔˈpʲisaʃ/ (n)
баснописец
  pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

bajkowy /bajˈkɔvɨ/ (adj)
басенный
  taki, który budzi skojarzenie z bajkami
  związany z bajką, dotyczący bajki

bajoński (adj)
байоннский
  dotyczący Bajonny, związany z Bajonną

bajt /bajt/ (n)
байт
  (informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bakalie (n)
бакалея
  (spożywczy) suszone lub kandyzowane owoce południowe stosowane jako dodatek cukierniczy;

bakcyl /ˈbakʦ̑ɨl/ (n)
бацилла
  (przestarzałe, przestarzały) zarazek

bakczysarajski (adj)
бахчисарайский
  związany z Bakczysarajem, dotyczący Bakczysaraju

bakelit /baˈkɛlʲit/ (n)
бакелит
  (chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

bakelitowy /ˌbakɛlʲiˈtɔvɨ/ (adj)
бакелитовый
  taki, który jest zrobiony z bakelitu, zawierający bakelit lub składający się z bakelitu

bakijski /baˈcijsʲci/ (adj)
бакинский
  odnoszący się do miasta Baku, dotyczący Baku, pochodzący z Baku

baklawa /bakˈlava/ (n)
пахлава, баклава
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego tłuczonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;

bakteria /bakˈtɛrʲja/ (n)
бактерия
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteriobójczy /ˌbaktɛrʲjɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
бактерицидный
  (medycyna, medyczny) taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

bakteriofag /ˌbaktɛrʲˈjɔfak/ (n)
бактериофаг
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

bakteriolog /ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/ (n)
бактериолог
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

bakteriologia /ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
бактериология
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

bakteriologiczny (adj)
бактериологический
  związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

bakteriomocz (n)
бактериурия
  (medycyna, medyczny) obecność bakterii w moczu;

bakteriostatyczny (adj)
бактериостатический
  (biologia, biologiczny) związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

bakteryjny /ˌbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
бактериальный
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

baktrian /ˈbaktrʲjãn/ (n)
бактриан
  (zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

baktryjski (adj)
бактрийский
  związany z Baktrią, dotyczący Baktrii

bakłażan /bakˈwaʒãn/ (n)
баклажан, синенький
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
баклажан
  (spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

bakłażanowy /ˌbakwaʒãˈnɔvɨ/ (adj)
баклажанный, баклажановый
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana

bal /bal/ (n)
брус
  duży, wstępnie obrobiony pień
бал
  uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

bal maskowy /ˈbal maˈskɔvɨ/ (n)
бал-маскарад
  zabawa, której uczestnicy zakładają maski na twarz oraz często są w przebraniu

balansować na krawędzi przepaści /ˌbalãw̃ˈsɔvaʨ̑ ˌna‿kraˈvɛ̃ɲʥ̑i pʃɛˈpaɕʨ̑i/ (v)
балансировать на краю пропасти
  znajdować się w sytuacji krytycznej, bardzo ryzykownej wymagającej umiejętności lub rozwagi by przezwyciężyć daną trudność

balansować na skraju przepaści /ˌbalãw̃ˈsɔvaʨ̑ na‿ˈskraju pʃɛˈpaɕʨ̑i/ (v)
балансировать на краю пропасти
  znajdować się zwykle z własnej winy, w sytuacji krytycznej, bardzo ryzykownej, bardzo ryzykować

baldachim /balˈdaxʲĩm/ (n)
балдахин
  osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

baldachimowy (adj)
балдахинный
  związany z baldachimem; wyposażony w baldachim; w kształcie baldachimu

balearski (adj)
балеарский
  dotyczący Balearów
  dotyczący Morza Balearskiego

balerinka (n)
балетка
  (potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

balet /ˈbalɛt/ (n)
балет
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

baletmistrzowski (adj)
балетмейстерский
  związany z osobą lub stanowiskiem baletmistrza

baletnica /ˌbalɛtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
балерина
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) kobieta, która tańczy w balecie

baletowy (adj)
балетный
  (choreografia, choreograficzny) dotyczący baletu, zajmujący się baletem, skupiający się na balecie

balijski (adj)
балийский
  związany z wyspą Bali

balistyczny /ˌbalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
баллистический
  taki, który leci po krzywej balistycznej
  związany z balistyką, dotyczący balistyki

balistyka (n)
баллистика
  nauka badająca ruch pocisków;

balkon /ˈbalkɔ̃n/ (n)
балкон
  (architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

balkonowy (adj)
балконный
  związany z balkonem, dotyczący balkonu; stanowiący część balkonu; dziejący się na balkonie

balneolog (n)
бальнеолог
  (medycyna, medyczny) lekarz zajmujący się balneologią, leczeniem wodami i kąpielami

balneologia /ˌbalnɛɔˈlɔɟja/ (n)
бальнеология
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;

balneologiczny (adj)
бальнеологический
  (medycyna, medyczny) związany z balneologią, dotyczący balneologii

balneoterapia /ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja/ (n)
бальнеотерапия
  (medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;

balon /ˈbalɔ̃n/ (n)
шар
  ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

balonik (n)
шарик
  mały balon, balon-zabawka

balony (n)
дойки
  (slangowo) kobiece piersi

balowy (adj)
бальный
  związany z balem, dotyczący balu

balsam /ˈbalsãm/ (n)
бальзам
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

balsamiczny /ˌbalsãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
бальзамический
  o przyjemnym zapachu, aromatyczny, przesycony balsamem

balsamowanie /ˌbalsãmɔˈvãɲɛ/ (n)
бальзамирование
  zabezpieczanie zwłok przed rozkładem

balsamowy (adj)
бальзамный
  związany z balsamem, dotyczący balsamu

baltimorczyk (n)
балтиморец
  mieszkaniec Baltimore

baltimorski (adj)
балтиморский
  związany z Baltimore, dotyczący Baltimore

balustrada /ˌbaluˈstrada/ (n)
балюстрада
  zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

balustradowy (adj)
балюстрадный
  związany z balustradą, dotyczący balustrady; mający formę balustrady

balzakowski (adj)
бальзаковский
  określenie wieku kobiety - około 30-40 lat
  związany z twórczością Honoriusza Balzaka

bamakijczyk /ˌbãmaˈcijʧ̑ɨk/ (n)
бамакец
  mieszkaniec Bamako

bamakijski /ˌbãmaˈcijsʲci/ (adj)
бамакский
  odnoszący się do miasta Bamako

bambus /ˈbãmbus/ (n)
бамбук
  (botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

bambusowy (adj)
бамбуковый
  dotyczący bambusa, zrobiony z bambusa, składający się z bambusa

banalność (n)
банальность
  cecha tego, co banalne

banalny /bãˈnalnɨ/ (adj)
банальный
  zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan /ˈbãnãn/ (n)
банан
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
  (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

bananowy /ˌbãnãˈnɔvɨ/ (adj)
банановый
  dotyczący bananów (drzew i owoców)
  przyrządzony z bananów, z dodatkiem bananów

banał /ˈbãnaw/ (n)
банальность
  brak oryginalności w czymś
  powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane

banda /ˈbãnda/ (n)
бортик, кайма, край
  (sport, sportowy) ochronne ogrodzenie okalające miejsce odbywania konkurencji sportowych
банда, клика, шайка
  zorganizowana grupa przestępcza

bandaż /ˈbãndaʃ/ (n)
бинт, бандаж, повязка
  (medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandażowanie /ˌbãndaʒɔˈvãɲɛ/ (n)
бинтовка
  owijanie bandażem

bandażować /ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑/ (v)
бинтовать
  zakładać bandaż, owijać bandażem

bandera /bãnˈdɛra/ (n)
флаг
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) flaga określająca przynależność państwową statku wodnego;

banderowiec /ˌbãndɛˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
бандеровец
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) członek organizacji nacjonalistycznej działającej w czasie II wojny światowej na Ukrainie;

banderowski (adj)
бандеровский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze Stepanem Banderą lub z jedną z powiązanych z nim organizacji (OUN-B, UPA);
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) związany z ukraińskim nacjonalizmem

bandura /bãnˈdura/ (n)
бандура
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

bandurzysta (n)
бандурист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na bandurze

banduński (adj)
бандунгский
  związany z Bandungiem, dotyczący Bandungu

bandycki (adj)
бандитский
  związany z bandytą, dotyczący bandyty
  właściwy bandycie, charakterystyczny dla bandyty

bandyta /bãnˈdɨta/ (n)
бандит
  człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

bandytyzm (n)
бандитизм
  dokonywanie ciężkich przestępstw, w tym zabójstw i rozbojów

bangalurski (adj)
бангалорский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Bangalurem (od 2006 roku: Bengaluru)

bangijski /bãŋʲˈɟijsʲci/ (adj)
бангийский
  odnoszący się do miasta Bangi

bangkocki /bãŋkˈːɔʦ̑ʲci/ (adj)
бангкокский
  odnoszący się do Bangkoku (stolicy Tajlandii)

bangkokijczyk (n)
бангкокец
  mieszkaniec Bangkoku

bangladeski /ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci/ (adj)
бангладешский
  związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

banglijski (adj)
бангийский
  związany z Bangladeszem lub Banglijczykami, dotyczący Bangladeszu lub Banglijczyków

bank /bãŋk/ (n)
банк
  (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
  (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
  (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

bank krwi /ˈbãŋk ˈːr̥fʲi/ (n)
банк крови, станция переливания крови
  (potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

bankier (n)
банкир
  właściciel lub dyrektor banku

bankierski (adj)
банкирский
  należący do bankiera
  związany z bankierem, dotyczący bankiera; charakterystyczny dla bankierów

bankiet /ˈbãŋcɛt/ (n)
банкет
  wystawne, uroczyste przyjęcie

bankietowy (adj)
банкетный
  związany z bankietem, dotyczący bankietu

banknot /ˈbãŋknɔt/ (n)
банкнота, купюра
  (bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

banknotowy (adj)
банкнотный
  związany z banknotem, dotyczący banknotów

bankomatowy (adj)
банкоматный, банкоматский
  związany z bankomatem; związany z obsługą bankomatu

bankowy /bãŋˈkɔvɨ/ (adj)
банковский
  związany z bankami, dotyczący banków

bankrucki (adj)
банкротский
  dotyczący bankruta lub bankrutów

bankructwo /bãŋˈkruʦ̑tfɔ/ (n)
банкротство
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd
  utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych
банкротство, неплатёжеспособность
  niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli

bankrut /ˈbãŋkrut/ (n)
банкрот
  osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

bantuski (adj)
бантуский
  związany z Bantu, dotyczący Bantu

baobab /baˈɔbap/ (n)
баобаб
  (botanika, botaniczny) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

baobabowy /ˌbaɔbaˈbɔvɨ/ (adj)
баобабовый
  będący częścią baobabu
  składający się z baobabu lub baobabów
  wykonany z drewna lub innej części baobabu

baptystyczny (adj)
баптистский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

baptyzm /ˈbaptɨsm̥/ (n)
баптизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

bar /bar/ (n)
барий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
бар
  (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
  (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
  (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

bar mleczny /ˈbar ˈmlɛʧ̑nɨ/ (n)
кафе-молочная
  tani, samoobsługowy bar szybkiej obsługi, sprzedający posiłki przez cały dzień i nie oferujący alkoholi;

barabiński (adj)
барабинский
  związany z Barabińskiem, dotyczący Barabińska

barachło /baraxwˈɔ/ (n)
барахло
  (potocznie, potoczny) coś bezwartościowego, tandetnego, byle co

barak /ˈbarak/ (n)
барак
  prowizoryczny budynek

barakowy (adj)
барачный
  związany z barakiem, dotyczący baraków; mieszczący się w barakach

baran /ˈbarãn/ (n)
баран
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, idiota

baranek /baˈrãnɛk/ (n)
барашек
  (potocznie, potoczny) biały obłok, z wyglądu puszysty
  (zoologia, zoologiczny) mały, młody baran
  biała spieniona szczytowa część fali morskiej
ягнёнок, шёлк
  (potocznie, potoczny) łagodna, miła osoba

barani /baˈrãɲi/ (adj)
бараний
  związany z baranem, dotyczący barana

baranina /ˌbarãˈɲĩna/ (n)
баранина
  (spożywczy) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

baranowicki (adj)
барановичский
  dotyczący Baranowicz, związany z Baranowiczami

barbadoski /ˌbarbaˈdɔsʲci/ (adj)
барбадосский
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

barbaryzm (n)
варваризм
  (językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) zapożyczenie;

barbarzyńca /ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nʦ̑a/ (n)
варвар
  ktoś niecywilizowany, prymitywny
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytności człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;

barbarzyński (adj)
варварский
  cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

barbeta /barˈbɛta/ (n)
барбет
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) nieruchoma opancerzona niska cylindryczna osłona działa na okręcie;

barcelonka (n)
барселонка
  mieszkanka Barcelony

barcelończyk (n)
барселонец
  mieszkaniec Barcelony

barceloński /ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
барселонский
  dotyczący Barcelony, związany z Barceloną, pochodzący z Barcelony

barchan /ˈbarxãn/ (n)
бархан
  (geologia, geologiczny) wydma w kształcie półksiężyca

barczysty (adj)
широкоплечий
  szeroki w barkach

bardak (n)
бардак
  (potocznie, potoczny) brak porządku

bardowski (adj)
бардовский
  związany z bardem, bardami, dotyczący barda

bardzo /ˈbarʣ̑ɔ/ (adv)
более, больше весь, наиболее
  bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
очень
  służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

baretka /baˈrɛtka/ (n)
орденская планка
  wąski kawałek wstążki noszony na mundurze zamiast odznaczenia;

barguziński (adj)
баргузинский
  związany z Barguzinem (rzeką w Rosji)

bariatra /barʲˈjatra/ (n)
бариатр
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorobliwej otyłości

bariatryczny (adj)
бариатрический
  (medycyna, medyczny) związany z bariatrią, leczeniem otyłości

bariera (n)
барьер
  coś, co utrudnia lub uniemożliwia zajście czegoś
  przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się

barierowy (adj)
барьерный
  związany z barierą, dotyczący bariery; będący barierą

barista /baˈrʲista/ (n)
бариста
  osoba zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

bark /bark/ (n)
плечо
  (anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barka /ˈbarka/ (n)
баржа
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;

barkasowy (adj)
баркасный
  dotyczący barkasu, związany z barkasami; stanowiący część barkasu; taki jak barkas

barkentyna /ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na/ (n)
баркентина
  żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

barkowy (adj)
баржевой, баржевый
  związany z barką, dotyczący barki

barman /ˈbarmãn/ (n)
бармен
  osoba, która obsługuje bufet w barze;

barmański (adj)
барменский
  związany z osobą lub stanowiskiem barmana

barnaulski (adj)
барнаульский
  związany z Barnaułem, dotyczący Barnaułu

barograf (n)
барограф
  (meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

barok /ˈbarɔk/ (n)
барокко
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

barokowy /ˌbarɔˈkɔvɨ/ (adj)
барочный
  (sztuka) związany z barokiem, dotyczący baroku

barometr /baˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
барометр
  (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron /ˈbarɔ̃n/ (n)
барон
  niski tytuł arystokratyczny;
  osoba nosząca tytuł barona (1.1)

baronostwo (n)
баронство
  godność barona
  włości podległe baronowi
  zbiorowość baronów

baronowski (adj)
баронский
  związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem

barowy (adj)
бариевый
  (chemia, chemiczny) związany z pierwiastkiem barem, dotyczący tego pierwiastka

barski (adj)
барский
  związany z Barem, dotyczący Baru (miasta na Ukrainie)

barszcz /barʃʧ̑/ (n)
борщ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

barter /ˈbartɛr/ (n)
бартер, меновая торговля, товарообмен
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

barterowy (adj)
бартерный
  związany z barterem, handlem wymiennym, bezgotówkowym

barwa /ˈbarva/ (n)
тембр
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) charakterystyczne brzmienie, dzięki któremu można rozpoznać źródło tego dźwięku pośród innych

barwinkowy /ˌbarvʲĩŋˈkɔvɨ/ (adj)
барвинковый
  mający kolor lawendowoniebieski, taki jak kolor kwiatu barwinka pospolitego

barwnie /ˈbarvʲɲɛ/ (adv)
красочно
  kolorowo

barwnik /ˈbarvʲɲik/ (n)
краситель, колер
  substancja służąca do barwienia innych rzeczy

baryjczyk (n)
бариец
  mieszkaniec Bari

baryjski (adj)
барийский
  związany z Bari, dotyczący Bari

barykada /ˌbarɨˈkada/ (n)
баррикада
  doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

barykadować (v)
баррикадировать
  budować barykady

barykadowy (adj)
баррикадный
  związany z barykadą, dotyczący barykady; dziejący się na barykadach

baryton /baˈrɨtɔ̃n/ (n)
баритон
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
  mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

bas /bas/ (n)
бас
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;

baseball (n)
бейсбол
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen /ˈbasɛ̃n/ (n)
бассейн
  sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

basenowy (adj)
бассейновый
  związany z basenem, dotyczący basenu

basetla /baˈsɛtla/ (n)
басетля
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj smyczkowego instrumentu ludowego;

basista /baˈɕista/ (n)
басист
  muzyk, który gra na gitarze basowej
  muzyk, który gra na kontrabasie

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (adj)
баскский
  związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (n)
баскский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

bastion /ˈbastʲjɔ̃n/ (n)
бастион
  (wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

bastionowy (adj)
бастионный
  związany z bastionem, dotyczący bastionu

baszkirski (adj)
башкирский, башки́рский
  związany z Baszkirami

baszybuzuk (n)
башибузук
  (dawniej, dawny) (przenośnie, przenośnia) człowiek niesforny, hultaj, bandyta
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

baszłyk /ˈbaʃwɨk/ (n)
башлык
  nakrycie głowy w formie kaptura o długich patkach zawiązywanych dookoła szyi;

bat /bat/ (n)
бат
  (jednostka monetarna) waluta Tajlandii;
кнут
  przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

batalionowy (adj)
батальонный
  (wojskowość, wojskowy) związany z batalionem, dotyczący batalionu

batalistyczny (adj)
баталистский
  związany z batalistyką, dotyczący batalistyki

batat (n)
батат
  (botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;
  bulwa batata (1.1)

batik /ˈbatʲik/ (n)
батик
  (włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;
  (włókiennictwo) tkanina barwiona tą techniką

batrachologia /ˌbatraxɔˈlɔɟja/ (n)
батрахология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o płazach;

batumski (adj)
батумский
  (geografia, geograficzny) związany z Batumi (miastem w Gruzji)

batuta /baˈtuta/ (n)
дирижёрская палочка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

batymetria /ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
батиметрическая съёмка
  dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

batymetryczny (adj)
батиметрический
  związany z batymetrią, dotyczący batymetrii

batyskaf /baˈtɨskaf/ (n)
батискаф
  statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

batyskafowy (adj)
батискафный
  związany z batyskafem, dotyczący batyskafów

batyst /ˈbatɨst/ (n)
батист
  (włókiennictwo) cienka, prawie przezroczysta tkanina lniana, bawełniana lub jedwabna, o splocie płóciennym

batystowy (adj)
батистовый
  wykonany z batystu
  związany z batystem, dotyczący batystu

bawarski /baˈvarsʲci/ (adj)
баварский
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej
  pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

bawenit (n)
бавенит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

bawełna /baˈvɛwna/ (n)
хлопчатник
  (botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie;
хлопчатобумажный ткань, хлопок
  (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
хлопок
  (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);

bawełniany /ˌbavɛwʲˈɲãnɨ/ (adj)
хлопчатобумажный
  wykonany z bawełny

bawić /ˈbavʲiʨ̑/ (v)
забавлять
  wprawiać w wesoły humor
забавлять, занимать
  zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki

bawić się jak kot z myszą /ˈbavʲiʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈːɔd ˈz‿mɨʃɔ̃w̃/ (v)
играть, как кошка с мышью
  znęcać się, wykorzystywać swoją intelektualną lub fizyczną przewagę nad kimś, upokarzać kogoś

bawić się ptaszkiem /ˈbavʲiʨ̑‿ɕɛ ˈptaʃʲcɛ̃m/ (idiom)
играть с Дунькой Кулаковой
  (przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) (seksuologia, seksuologiczny) o mężczyźnie onanizować się

bawić się w kotka i myszkę /ˈbavʲiʨ̑‿ɕɛ ˈf‿kɔtka i‿ˈmɨʃkɛ/ (v)
играть в кошки-мышки; играть, как кошка с мышкой; играть, как кошка с мышью
  zwodzić kogoś, stwarzać niejasne sytuacje, postępować nieszczerze

bawoli /baˈvɔlʲi/ (adj)
буйволовый
  charakterystyczny dla bawołu; dotyczący, odnoszący się do bawołu

bawół /ˈbavuw/ (n)
буйвол
  (zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

baza danych (n)
база данных
  (informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt /ˈbazalt/ (n)
базальт
  (geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazaltowy (adj)
базальтовый
  dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu

bazar /ˈbazar/ (n)
базар, рынок
  (handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazarowy (adj)
базарный
  związany z bazarem, właściwy bazarowi

bazgrać /ˈbazɡraʨ̑/ (v)
малевать
  (potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie

bazgroły /bazˈɡrɔwɨ/ (n)
каракули
  nieudolnie wykonany rysunek

bazia /ˈbaʑa/ (n)
серёжка
  (botanika, botaniczny) kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa
барашек
  (potocznie, potoczny) gałązka wierzby obsypana baziami (1.1)

bazylejski (adj)
базельский
  związany z Bazyleą

bazylia /baˈzɨlʲja/ (n)
базилик
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);
  (botanika, botaniczny) Ocimum L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

bazylia azjatycka (n)
базилик тонкоцветный
  (botanika, botaniczny) Ocimum tenuiflorum L., gatunek roślin z rodziny jasnotowatych;

bazylika /baˈzɨlʲika/ (n)
базилика
  (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom

bazylikalny (adj)
базиликовый
  związany z bazyliką; właściwy bazylice

bazylikowy (adj)
базиликовый
  związany z bazyliką

bazyliszek (n)
василиск
  (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bazylozaur (n)
базилозавр
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Basilosaurus, rodzaj prawalenia żyjącego w eocenie;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju bazylozaur (1.1)

bać się /ˈbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
бояться, беспокоиться
  martwić się, niepokoić się
бояться, побояться
  odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bać się jak diabeł święconej wody /ˈbaʨ̑‿ɕɛ ˈjaɡ ˈdʲjabɛwʲ ɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɔ̃nɛj ˈvɔdɨ/ (v)
бояться как чёрт ладана
  bardzo się bać kogoś, czegoś

bać się jak ognia /ˈbaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈɔɟɲa/ (v)
бояться как огня
  bardzo się czegoś lub kogoś bać

bać się o swoją skórę /ˈbaʨ̑‿ɕɛ ɔ‿ˈsfɔjɔ̃w̃ ˈskurɛ/ (v)
дрожать за свою шкуру
  bać się o siebie samego, o swoje interesy

bać się własnego cienia /ˈbaʨ̑‿ɕɛ vwasˈnɛɡɔ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲa/ (v)
бояться собственной тени
  bać się przesadnie, być bardzo podejrzliwym, ostrożnym, tchórzliwym

bałagan /baˈwaɡãn/ (n)
беспорядок
  stan braku porządku

bałaganiarski (adj)
безалаберный
  powodujący powstawanie bałaganu; chaotyczny, nieuporządkowany

bałaganiarz (n)
безалаберный человек
  osoba łatwo robiąca bałagan

bałakławski (adj)
балаклавский
  związany z Bałakławą, dotyczący Bałakławy

bałamucić /ˌbawãˈmuʨ̑iʨ̑/ (v)
баламутить
  (przestarzałe, przestarzały) próbować pozyskać czyjeś względy, flirtować, kokietować

bałaszowski (adj)
балашовский
  związany z Bałaszowem, dotyczący Bałaszowa

bałaszychiński (adj)
балашихинский
  związany z Bałaszychą, dotyczący Bałaszychy

bałałajka /ˌbawaˈwajka/ (n)
балалайка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

bałkanizacja (n)
балканизация
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałkarski (adj)
балкарский
  związany z Bałkarami lub Bałkarią, dotyczący Bałkarów lub Bałkarii

bałkański /bawˈkãj̃sʲci/ (adj)
балканский
  (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
  (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

bałtycki /bawˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
балтийский, балти́йский
  odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

bałtyjski (adj)
балтийский
  (etnografia, etnograficzny) związany z Bałtami
  (geografia, geograficzny) związany z Bałtyjskiem

bałwan /ˈbawvãn/ (n)
идол, истукан, чурбан
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bożka pogańskiego
снеговик, снежная баба
  figura człowieka ulepiona ze śniegu;
вал, волна
  (książkowy) spieniona fala morska
болван
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, tuman

bałwochwalca (n)
идолопоклонник
  czciciel bożków

bałwochwalczy (adj)
идолопоклоннический
  związany z bałwochwalstwem lub bałwochwalcą, dotyczący bałwochwalstwa

bałwochwalczyni (n)
идолопоклонница
  czcicielka bożków

bałwochwalstwo (n)
идолопоклонство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (pejoratywnie, pejoratywny) kult bożków (bałwanów);

bańka /ˈbãɲka/ (n)
банка
  (medycyna, medyczny) szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej
пузырь
  (potocznie, potoczny) bańka mydlana
банка, бидон, жестянка
  blaszane naczynie na płyny
баллон
  szklany, kulisty przedmiot

bańka mydlana /ˈbãɲka mɨˈdlãna/ (n)
мыльный пузырь
  pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

baśniowy (adj)
сказочный
  z baśni, dotyczący baśni

baśń /baɕɲ̊/ (n)
сказка
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej;

bażanci /baˈʒãɲʨ̑i/ (adj)
фазаний, фазановый
  charakterystyczny dla bażanta; dotyczący, odnoszący się do bażanta

bażanciarnia /ˌbaʒãɲˈʨ̑arʲɲa/ (n)
фазанья ферма
  ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

bażant /ˈbaʒãnt/ (n)
фазан
  (ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

bażantarnia /ˌbaʒãnˈtarʲɲa/ (n)
фазанья ферма
  ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

beatyfikacja /ˌbɛatɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
беатификация
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

becherowka /ˌbɛxɛˈrɔfka/ (n)
бехеровка
  czeski likier ziołowy;

becik /ˈbɛʨ̑ik/ (n)
конверт
  podłużna pierzynka dla niemowląt, zginana w połowie;

beczka /ˈbɛʧ̑ka/ (n)
бочка
  cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;
  (lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji powietrznej;

beczka Diogenesa /ˈbɛʧ̑ka ˌdʲjɔɡɛ̃ˈnɛsa/ (n)
бочка Диогена
  symbol ograniczenia potrzeb życiowych do niezbędnego minimum; pogarda dla wygód

bednarnia /bɛdˈnarʲɲa/ (n)
бондарня
  miejsce pracy bednarza, gdzie wytwarza się lub naprawia beczki ewentualnie inne naczynia z klepek

bednarski /bɛdˈnarsʲci/ (adj)
бондарный
  dotyczący bednarza lub bednarstwa

bednarstwo /bɛdˈnarstfɔ/ (n)
бондарство
  gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic)

bednarz /ˈbɛdnaʃ/ (n)
бондарь, бочар
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

beduiński (adj)
бедуинский
  związany z Beduinem; dotyczący Beduinów

befsztyk /ˈbɛfʃtɨk/ (n)
бифштекс
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

begonia /bɛˈɡɔ̃ɲja/ (n)
бегония
  (botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

begoniowy (adj)
бегониевый
  związany z begonią, dotyczący begonii

behawioryzm (n)
бихевиоризм
  (psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

bejrucki /bɛjˈruʦ̑ʲci/ (adj)
бейрутский
  odnoszący się do Bejrutu (stolicy Libanu)

bejsbolista (n)
бейсболист
  (sport, sportowy) ktoś, kto gra w bejsbol, zawodowo lub rekreacyjnie

bejsbolowy (adj)
бейсболистский, бейсбольный
  związany z baseballem, dotyczący baseballu

bejsbolówka (n)
Бейсболка
  (sport, sportowy) sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie

bekas /ˈbɛkas/ (n)
бекас
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

bekasi /bɛˈkaɕi/ (adj)
бекасиный
  charakterystyczny dla bekasa; dotyczący, odnoszący się do bekasa

bekasik /bɛˈkaɕik/ (n)
гаршнеп
  (ornitologia, ornitologiczny) Lymnocryptes minimus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

bekać /ˈbɛkaʨ̑/ (v)
рыгать
  odbijać się

bekerel (n)
беккерель, Bq, Бк
  (fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

beknąć /ˈbɛknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
ответить
  (gwara, gwarowe) więzienna ponieść karę
  (potocznie, potoczny) ponieść karę

bekon /ˈbɛkɔ̃n/ (n)
бекон
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędzonka z bekonu (1.1)
  (spożywczy) odpowiednio przygotowana półtusza z młodego tucznika (lub jej część)

bekonowy (adj)
беконный
  związany z bekonem

beksa (n)
нытик
  (potocznie, potoczny) ktoś skłonny do płaczu

bel (n)
бел
  (fizyka, fizyczny) bezwymiarowa jednostka wyrażająca porównanie dwu wielkości równe logarytmowi dziesiętnemu ich stosunku, zwykle stosowana do określania głośności, mocy akustycznej źródła dźwięku, stopnia wzmocnienia sygnału itp.;

belebejski (adj)
белебеевский
  związany z Belebejem, dotyczący Belebeju

beletrystyka /ˌbɛlɛˈtrɨstɨka/ (n)
беллетристика
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) twórczość prozatorska zaliczana do literatury pięknej, obejmująca powieść, opowiadanie, nowelę, reportaż literacki

belgijski /bɛlʲˈɟijsʲci/ (adj)
бельгийский
  odnoszący się do Belgii lub Belgów

belgradzki /bɛlˈɡraʦ̑ʲci/ (adj)
белградский
  związany z Belgradem (stolicą Serbii)

belizeński /ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci/ (adj)
белизский
  związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

belka /ˈbɛlka/ (n)
балка
  (technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie
  długi, obrobiony pień drzewa
лычка
  (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) naszywka oznaczająca rangę w służbach mundurowych

beludżyjski (adj)
белуджский
  związany z Beludżami, dotyczący Beludżów

belwederski (adj)
бельведерный
  związany z belwederem, dotyczący belwederu

bemol /ˈbɛ̃mɔl/ (n)
бемоль
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

benedyktyn /ˌbɛ̃nɛˈdɨktɨ̃n/ (n)
бенедиктин
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu założonego przez świętego Benedykta z Nursji

benedyktyński (adj)
бенедиктинский
  związany z benedyktynami, dotyczący benedyktynów

beneficjent (n)
бенефициар
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś

bengalski /bɛ̃ŋˈɡalsʲci/ (adj)
бенгальский
  związany z Bengalem, dotyczący Bengalu

bengalski /bɛ̃ŋˈɡalsʲci/ (n)
бенгали
  (językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski (1.1)

beniński /bɛ̃ˈɲĩj̃sʲci/ (adj)
бенинский
  odnoszący się do Beninu, państwa w Afryce

benzen /ˈbɛ̃w̃zɛ̃n/ (n)
бензол
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

benzol /ˈbɛ̃w̃zɔl/ (n)
бензол
  uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu;

benzolowy (adj)
бензоловый
  (chemia, chemiczny) związany z benzolem, dotyczący benzolu

benzyna /bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/ (n)
бензин, бензи́н
  paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

benzynowy (adj)
бензиновый
  dotyczący benzyny, napędzany benzyną

berbelucha /ˌbɛrbɛˈluxa/ (n)
бормотуха
  (regionalizm białostocki) tanie wino

berberyjski /ˌbɛrbɛˈrɨjsʲci/ (adj)
берберский
  związany z Berberami, dotyczący Berberów i terenów przez nich zasiedlonych

berberyjski /ˌbɛrbɛˈrɨjsʲci/ (n)
берберский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z podrodziny języków afroazjatyckich, używanych głównie w Maroku, Algierii, Libii i Nigrze;

berberys /bɛrˈbɛrɨs/ (n)
барбарис
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych

berberysowy (adj)
барбарисный
  przyrządzony z owoców berberysu
барбарисный, барбарисовый
  związany z berberysem, dotyczący berberysu

berdyczowski /ˌbɛrdɨˈʧ̑ɔfsʲci/ (adj)
бердичевский
  związany z Berdyczowem, dotyczący Berdyczowa

berdysz /ˈbɛrdɨʃ/ (n)
бердыш
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

berek (n)
салки
  dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób

bereka (n)
берека
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) jarząb brekinia

beret /ˈbɛrɛt/ (n)
берет
  (krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

bergamski (adj)
бергамский
  związany z Bergamo, dotyczący Bergamo

bergenia /bɛrˈɡɛ̃ɲja/ (n)
бадан
  (botanika, botaniczny) azjatycka roślina ozdobna;

berkel /ˈbɛrkɛl/ (n)
берклий, беркелий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

berlinka /bɛrˈlʲĩnka/ (n)
берлинка
  mieszkanka Berlina

berlińczyk /bɛrˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
берлинец
  mieszkaniec Berlina

berliński /bɛrˈlʲĩj̃sʲci/ (adj)
берлинский
  odnoszący się do miasta Berlin

bermudzki (adj)
бермудский
  dotyczący Bermudów

bernenka /bɛrˈnɛ̃nka/ (n)
бернка
  mieszkanka Berna

berneńczyk /bɛrˈnɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
бернец
  mieszkaniec Berna

berneński /bɛrˈnɛ̃j̃sʲci/ (adj)
бернский
  odnoszący się do miasta Berno

bernikla /bɛrʲˈɲikla/ (n)
казарка
  (ornitologia, ornitologiczny) zamieszkująca półkulę północną gęś o czarnym dziobie

bernikla białolica /bɛrʲˈɲikla ˌbʲjawɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
белощёкая казарка
  (ornitologia, ornitologiczny) Branta leucopsis, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bernikla obrożna /bɛrʲˈɲikla ɔbˈrɔʒna/ (n)
чёрная казарка
  (ornitologia, ornitologiczny) Branta bernicla, gatunek gniazdujący w arktycznej tundrze;

bernikla rdzawoszyja /bɛrʲˈɲikla ˌrʣ̑avɔˈʃɨja/ (n)
краснозобая казарка
  (ornitologia, ornitologiczny) Branta ruficollis, gatunek z rodziny kaczkowatych, gnieżdżący się w syberyjskiej tundrze;

bersalier (n)
берсальер
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz włoskiej lekkiej piechoty zmechanizowanej;

bersalierski (adj)
берсальерский
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z bersalierem, bersalierami, dotyczący bersaliera

beryl /ˈbɛrɨl/ (n)
бериллий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

beryllonit /ˌbɛrɨlˈːɔ̃ɲit/ (n)
бериллонит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał;

berło /ˈbɛrwɔ/ (n)
скипетр, жезл
  ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

besarabski (adj)
бессарабский
  związany z Besarabią, dotyczący Besarabii

besemerowski (adj)
бессемеровский
  związany z procesem uzyskiwania stali wynalezionym przez Henry'ego Bessemera

beskidzki (adj)
бескидский
  dotyczący Beskidów, związany z Beskidami, pochodzący z Beskidów

bestia /ˈbɛstʲja/ (n)
негодяй, подлец
  (przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia
зверь
  dzikie, drapieżne zwierzę

bestseller /bɛˈstsɛlɛr/ (n)
бестселлер
  dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny

beta /ˈbɛta/ (n)
бета
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa drugiej litery alfabetu greckiego, β;

beton /ˈbɛtɔ̃n/ (n)
бетон
  (budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

betoniarka /ˌbɛtɔ̃ˈɲarka/ (n)
бетономешалка, бетоносмеситель
  maszyna do wyrobu betonu
бетоновоз
  samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej

betoniarski (adj)
бетонщицкий
  związany z osobą lub zawodem betoniarza

betoniarz (n)
бетонщик
  robotnik wyrabiający beton i przedmioty z betonu lub zatrudniony przy betonowaniu czegoś

betonowanie (n)
бетонирование, бетонировка
  zalewanie lub pokrywanie czegoś betonem

betonować /ˌbɛtɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
бетонировать
  pokrywać coś betonem

betonowy /ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
бетонный
  wykonany z betonu

bez /bɛs/ (n)
бузина
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) lilak, ozdobna roślina krzewiasta z rodzaju Syringa, w szczególności jej kwiaty;
бузина, бузина́
  (botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez /bɛs/ (preposition)
без
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem
  …wchodzący do wielu związków frazeologicznych

bez krępacji /ˌbɛs‿krɛ̃mˈpaʦ̑ʲji/ (adv)
без смущение
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) zachowując się swobodnie, czując się w pełni sobą

bez pracy nie ma kołaczy /bɛs‿ˈpraʦ̑ɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwaʧ̑ɨ/ (proverb)
не попотеешь, не заработаешь; хочешь есть калачи, так не сиди на печи
  żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

bez wątpienia (adv)
несомненно, определённо
  nie mając wątpliwości

bez- /bɛs/ /bɛz/ (prefix)
без-, бес-
  …służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

beza /ˈbɛza/ (n)
меренга, безе
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

bezalkoholowy /ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
безалкогольный
  niezawierający, pozbawiony alkoholu
  taki, w którym nie sprzedaje się alkoholu

bezalternatywny (adj)
безальтернативный
  jedyny możliwy, pozbawiony alternatywy

bezatomowy (adj)
безатомный, безъядерный
  nieposiadający broni jądrowej

bezawaryjność (n)
безаварийность
  cecha tego, co bezawaryjne

bezbarwność (n)
бесцветность
  cecha tego, co bezbarwne

bezbarwny /bɛzˈbarvnɨ/ (adj)
бесцветный, тусклый
  (przenośnie, przenośnia) niczym się nie wyróżniający
бесцветный, бесцве́тный
  pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

bezbolesny (adj)
безболезненный, безбольный
  niepowodujący, niesprawiający bólu

bezboleśnie /ˌbɛzbɔˈlɛɕɲɛ/ (adv)
безболезненно
  w sposób bezbolesny

bezbożnica /ˌbɛzbɔʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
безбожница
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lub (obraźliwie) kobieta negująca istnienie boga lub bogów, występująca przeciw religii

bezbożnictwo /ˌbɛzbɔʒʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
безбожие
  (przestarzałe, przestarzały) postawa negująca istnienie Boga

bezbożnik /bɛzˈbɔʒʲɲik/ (n)
безбожник
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

bezbożność /bɛzˈbɔʒnɔɕʨ̑/ (n)
безбожность
  (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa negująca istnienie Boga

bezbożny /bɛzˈbɔʒnɨ/ (adj)
безбожный
  (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga

bezbrewny (adj)
безбровый
  (rzadki, rzadko używany) pozbawiony brwi

bezbrody (adj)
безбородый
  nie mający brody (jako zarostu)

bezbronność (n)
беззащитность
  cecha tego, co bezbronne; cecha tych, którzy są bezbronni

bezbronny /bɛzˈbrɔ̃nːɨ/ (adj)
беззащитный
  nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

bezbrzeżny (adj)
безбрежный
  niemający brzegów, krańców, nieograniczony

bezbłędnie (adv)
безошибочно
  w sposób bezbłędny, bez pomyłki

bezbłędność /bɛzˈbwɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
безошибочность
  brak błędów, cecha tego, co jest pozbawione błędów

bezbłędny (adj)
безошибочный
  wolny od błędu

bezcelowość (n)
бесцельность
  cecha tego, co bezcelowe

bezcelowy /ˌbɛsʦ̑ɛˈlɔvɨ/ (adj)
бесцельный
  taki, który nie ma konkretnego celu, sensu

bezcenny /bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
бесценный
  mający ogromną wartość

bezceremonialnie (adv)
бесцеремонно
  w sposób bezceremonialny

bezceremonialny (adj)
бесцеремонный
  nie robiący ceremonii, nie zwracający uwagi na ogólnie przyjęte zwyczaje lub formy towarzyskie

bezcharakterny (adj)
бесхарактерный
  (rzadki, rzadko używany) bez charakteru, o słabym charakterze

bezchmurny /bɛsˈxmurnɨ/ (adj)
безоблачный
  charakteryzujący się brakiem chmur

bezcielesny (adj)
бесплотный, бестелесный
  niemający ciała, nieistniejący fizycznie

bezczelny /bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ/ (adj)
бессовестный, наглый, нахальный
  cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezczynnie (adv)
бездеятельно
  w sposób bezczynny

bezczynność /bɛʃˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
бездейственность, бездействие, бездеятельность, пассивность
  brak aktywności

bezczynny /bɛʃˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (adj)
бездейственный, бездеятельный, пассивный
  (książkowy) nic nierobiący

bezcłowy (adj)
беспошлинный
  nieobjęty cłem; o zerowej stawce celnej

bezdenny (adj)
бездонный
  taki, który wydaje się nie mieć dna

bezdewizowy (adj)
безвалютный
  bez wymogu wypłacania dewiz, bez obrotu dewizami

bezdomność /bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
бездомность
  (socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

bezdomny /bɛzˈdɔ̃mnɨ/ (adj)
бездомный, бомж
  taki, który nie ma domu

bezdomny /bɛzˈdɔ̃mnɨ/ (n)
БОМЖ, бездомный, бомж, бродяга
  osoba bezdomna (1.1), nie mająca domu, bez stałego miejsca zamieszkania

bezdroże (n)
бездорожье
  teren pozbawiony dróg

bezduszność (n)
бездушие, бесчувственность
  cecha tego, co bezduszne

bezduszny /bɛzˈduʃnɨ/ (adj)
бездушный
  mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

bezdymny (adj)
бездымный
  niewydzielający dymu

bezdzietność /bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑/ (n)
бездетность
  nieposiadanie potomstwa;

bezdzietny /bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ/ (adj)
бездетный
  niemający dzieci, potomstwa

bezdźwięczny (adj)
глухой
  (językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe
беззвучный
  nie dający się usłyszeć
беззвучный, бесшумный
  nie wydający dźwięku (głosu)

bezgotówkowy (adj)
безналичный, безденежный
  (bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki

bezgraniczny /ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
необъятный, безграничный, беспредельный
  taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

bezgrzeszność (n)
безгрешность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest bezgrzeszne; cecha tych, którzy są bezgrzeszni

bezgrzeszny (adj)
безгрешный
  (poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny

bezguście /bɛzˈguɕʨɛ/ (n)
безвкусие
  (odprzymiotnikowy) brak smaku, brak gustu

bezgwiezdny (adj)
беззвёздный
  nie mający gwiazd

bezgłowy /bɛzˈɡwɔvɨ/ (adj)
безголовый
  (książkowy) taki, który nie ma głowy; pozbawiony głowy
  (przenośnie, przenośnia) pozbawiony rozumu

bezgłośny (adj)
беззвучный
  bardzo cichy lub wręcz niesłyszalny

bezhołowie /ˌbɛsxɔˈwɔvʲjɛ/ (n)
беспредел, произвол
  (potocznie, potoczny) brak organizacji, dyscypliny, porządku, spowodowane brakiem kierownictwa (głowy) lub bezmyślnością

bezideowy /ˌbɛzʲidɛˈɔvɨ/ (adj)
безыдейный
  (książkowy) niemający ugruntowanych przekonań, nie wyznający żadnej ideologii

bezimienny /ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
безымянный, анонимный
  nie mający imienia czy nazwy

bezinteresownie (adv)
бескорыстно
  w sposób bezinteresowny

bezinteresowny /ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ/ (adj)
бескорыстный
  taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

bezjęzyczny (adj)
безъязыкий
  (rzadki, rzadko używany) taki, który nie ma języka

bezkarnie (adv)
безнаказанно
  w sposób unikający przykrych konsekwencji, bez kary

bezkarność (n)
безнаказанность
  pozostawanie bez ukarania
  uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem

bezkarny (adj)
безнаказанный
  taki, który uchodzi bez kary

bezkofeinowy /ˌbɛskɔfɛ<sup>j</sup>ĩˈnɔvɨ/ (adj)
без кофеин
  niezawierający kofeiny

bezkompromisowo (adv)
бескомпромиссно
  w sposób bezkompromisowy

bezkompromisowość (n)
бескомпромиссность
  cecha tego, co bezkompromisowe

bezkompromisowy /ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ/ (adj)
бескомпромиссный
  nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów

bezkonfliktowo (adv)
бесконфликтно
  w sposób bezkonfliktowy

bezkonfliktowość (n)
бесконфликтность
  brak konfliktów, niewszczynanie konfliktów

bezkonfliktowy (adj)
бесконфликтный
  nie wywołujący konfliktów, stroniący od agresji, przyjazny

bezkresny /bɛsˈkrɛsnɨ/ (adj)
бескрайний, беспредельный, необозримый
  bardzo rozległy; wydający się pozbawionym granic
бескрайний
  taki, który nie ma kresu (końca)

bezkrwawy (adj)
бескровный
  taki, który obywa się bez rozlewu krwi

bezkrytycznie /ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
некритически, некритично
  w sposób bezkrytyczny, bez słowa krytyki

bezkrytyczny /ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
некритичный
  pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu

bezkręgowy (adj)
беспозвоночный
  (zoologia, zoologiczny) nieposiadający szkieletu

bezksiężycowy (adj)
безлунный
  pozbawiony widoku księżyca, światła księżycowego

bezkształtny /bɛsˈkʃtawtnɨ/ (adj)
бесформенный
  o niewyraźnym, nieregularnym kszatłcie

bezkwiatowy (adj)
бесцветковый
  (botanika, botaniczny) nie mający kwiatów (części roślinnych)

bezleśny (adj)
безлесный
  charakteryzujący się brakiem lasów, niezalesiony

bezlitosny /ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ/ (adj)
беспощадный, безжалостный
  okrutny; taki, który nie ma litości

bezlitośnie /ˌbɛzlʲiˈtɔɕɲɛ/ (adv)
безжалостно, беспощадно, немилосердно
  w sposób bezlitosny

bezludny /bɛzˈludnɨ/ (adj)
безлюдный, необитаемый
  taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

bezmierny (adj)
безмерный
  ogromny tak, że aż niemożliwy do zmierzenia

bezmięsny /bɛzˈmʲjɛ̃w̃snɨ/ (adj)
безмясной
  o jedzeniu, diecie: niezawierający mięsa, pozbawiony mięsa

bezmyślność /bɛzˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
безрассудство, легкомыслие, необдуманность, сумасбродство
  cecha tego, kto jest bezmyślny

bezmyślny (adj)
бездумный, бессмысленный
  taki, który nad niczym się nie zastanawia; (także, też) świadczący o takiej cesze

bezmózgi /bɛzˈmuzʲɟi/ (adj)
безмозглый
  (przenośnie, przenośnia) pozbawiony rozumu
  niemający mózgu

beznadziejnie /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jɲɛ/ (adv)
безнадёжно
  w sposób niedający nadziei na poprawę ani sukces

beznadziejność /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɔɕʨ̑/ (n)
безнадёжность
  cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei

beznadziejny /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɨ/ (adj)
безнадёжный
  pozbawiony wszelkiej nadziei

beznamiętny /ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɨ/ (adj)
бесстрастный
  pozbawiony emocji, emocjonalnego zaangażowania; obojętny, chłodny

beznogi /bɛzˈnɔɟi/ (adj)
безногий, одноногий
  niemający jednej nogi
безногий
  niemający nóg

beznosy /bɛzˈnɔsɨ/ (adj)
безносый
  niemający nosa

bezodpadowy (adj)
безотходный
  nie wytwarzający odpadów, nie powodujący powstawania odpadów

bezodpływowy (adj)
бессточный
  taki, który nie ma odpływu, nie uchodzi z niego żadna rzeka

bezogonowy /ˌbɛzɔɡɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
бесхвостый
  (książkowy) (biologia, biologiczny) niemający ogona, czyli końcowej części tułowia

bezoki (adj)
безглазый
  niemający oczu

bezokienny (adj)
безоконный
  nie mający wcale okien

bezokolicznik /ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
инфинитив
  (gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezokolicznikowy (adj)
инфинитивный
  (gramatyka) związany z bezokolicznikem, dotyczący bezokolicznika

bezoperacyjny (adj)
безоперационный
  (medycyna, medyczny) taki, w którym nie wykonuje się operacji

bezosobowy /ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/ (adj)
безличный
  taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezowocność (n)
безуспешность, бесплодность
  cecha tego, co bezowocne

bezowocny /ˌbɛzɔˈvɔʦ̑nɨ/ (adj)
безрезультатный, тщетный
  (książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów

bezpalcy (adj)
беспалый
  taki, który nie ma palców

bezpartyjny (adj)
беспартийный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nie należący do żadnego ze stronnictw albo partii politycznych

bezpański (adj)
бесхозный, бесхозяйный
  (książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela

bezpaństwowiec (n)
апатрид
  osoba nieposiadająca obywatelstwa żadnego z państw

bezpaństwowość (n)
безгражданство
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest bezpaństwowe; cecha tych, którzy są bezpaństwowi

bezpieczeństwo /ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
безопасность
  stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznie /bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
безопасно
  w sposób bezpieczny

bezpiecznik /bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
предохранитель, пробка
  podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny /bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
безопасный
  taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi
  taki, który nie stwarza zagrożenia

bezpodstawnie /ˌbɛspɔtˈstavʲɲɛ/ (adv)
безосновательно, необоснованно
  w sposób bezpodstawny

bezpodstawny /ˌbɛspɔtˈstavnɨ/ (adj)
беспочвенный, безосновательный, необоснованный
  nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

bezpowrotnie (adv)
бесповоротно
  nieodwołalnie, nieodwracalnie

bezpośredni /ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi/ (adj)
прямой
  taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny
непосредственный
  taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost

bezpośrednio /ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ/ (adv)
непосредственно
  w sposób bezpośredni

bezprawnie (adv)
беззаконно
  w sposób bezprawny, niezgodnie z prawem

bezprawność (n)
беззаконность, бесправность
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przedmiotowa cecha czynu sprawcy, ujmowana jako sprzeczność z obowiązującymi zasadami porządku prawnego
  cecha tego, co bezprawne

bezprawny (adj)
беззаконный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

bezprecedensowy (adj)
беспрецедентный
  (książkowy) bez precedensu

bezprzewodowy (adj)
беспроводной
  (technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezprzyczynowy (adj)
беспричинный
  nie mający przyczyny

bezprzykładność (n)
беспримерность
  cecha tego, co bezprzykładne

bezprzykładny (adj)
беспримерный
  (książkowy) niedający się z niczym porównać

bezpłatnie /bɛsˈpwatʲɲɛ/ (adv)
бесплатно
  w sposób bezpłatny, bez opłat(y)

bezpłatny /bɛsˈpwatnɨ/ (adj)
бесплатный
  taki, za który nie pobiera się opłaty

bezpłciowy (adj)
бесполый
  (biologia, biologiczny) niewykazujący cech płciowych; bez udziału płci

bezpłodny (adj)
бесплодный
  (biologia, biologiczny) taki, który nie może rozmnażać się

bezradność /bɛzˈradnɔɕʨ̑/ (n)
беспомощность
  niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

bezradny /bɛzˈradnɨ/ (adj)
беспомощный
  niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

bezrobocie /ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ/ (n)
безработица
  (ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (adj)
безработный
  bez pracy, bez zajęcia

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (n)
безработный
  osoba bez pracy

bezrogi (adj)
безрогий
  (zoologia, zoologiczny) nie mający rogów

bezrolny (adj)
безземельный
  nie posiadający własnej ziemi, gospodarstwa rolnego

bezrybie (n)
безрыбье
  miejsce, gdzie nie ma ryb

bezrybny (adj)
безрыбный
  taki, w którym nie ma ryb

bezrękawowy (adj)
безрукавочный
  niemający rękawów

bezręki /bɛzˈrɛ̃ŋʲci/ (adj)
безрукий, однорукий
  niemający jednej ręki
безрукий
  niemający rąk

bezsennie (adv)
бессонно
  w sposób bezsenny, bez zaśnięcia

bezsenność /bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
бессонница
  (fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsensowność (n)
бессмысленность
  brak sensu czegoś

bezsilnie (adv)
бессильно
  w sposób bezsilny

bezsilnikowy (adj)
безмоторный
  niemający silnika

bezsilność (n)
бессилие
  cecha tego, co bezsilne; cecha osoby bezsilnej

bezsilny /bɛɕˈːilnɨ/ (adj)
бессильный
  bez sił, niezdolny do walki
бессильный, немощный
  taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezskrzydły /bɛsˈːkʃɨdwɨ/ (adj)
бескрылый
  taki, który nie ma skrzydeł

bezskutecznie (adv)
безуспешно
  bez osiągnięcia oczekiwanego skutku

bezskuteczność (n)
безрезультатность, безуспешность
  cecha tego, co bezskuteczne

bezskuteczny (adj)
безуспешный, безрезультатный, бесплодный
  nieprzynoszący żadnego z oczekiwanych skutków

bezsolny (adj)
бессолевой
  nie zawierający soli, pozbawiony soli

bezsporny (adj)
бесспорный, очевидный
  taki, który nie budzi wątpliwości

bezstronnie (adv)
беспристрастно, нелицеприятно
  w sposób bezstronny, obiektywnie

bezstronny /bɛsˈːtrɔ̃nːɨ/ (adj)
беспристрастный, нелицеприятный
  taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

bezszelestny (adj)
бесшумный
  nie powodujący szeleszczenia, szelestów

bezszwowy (adj)
бесшовный
  nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

bezszynowy (adj)
безрельсовый
  niewykorzystujący szyn do poruszania się

beztalentny (adj)
бесталанный
  (rzadki, rzadko używany) pozbawiony talentu

bezterminowy (adj)
бессрочный
  niemający wyznaczonej daty zakończenia

beztroska /bɛsˈtrɔska/ (n)
беззаботность, беспечность
  brak trosk, zmartwień
  nieprzejmowanie się niczym, brak dbałości o coś

beztroski /bɛsˈtrɔsʲci/ (adj)
беспечный
  nie mający trosk, zmartwień
безмятежный
  świadczący o braku problemów, zmartwień

beztrosko (adv)
беззаботно, беспечально, беспечно
  w sposób beztroski

bezuchy /bɛzˈuxɨ/ (adj)
безухий
  niemający ucha lub uszu - narządu słuchu

bezustanny (adj)
безустанный, беспрерывный, беспрестанный
  taki, który trwa ciągle, bez przerwy

bezużyteczność (n)
бесполезность
  cecha tego, co bezużyteczne

bezużyteczny /ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
бесполезный
  taki, z którego nie ma żadnego użytku

bezwarunkowy /ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ/ (adj)
безусловный
  nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

bezwietrznie (adv)
безветренно
  bez wiatru

bezwietrzny /bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
безветренный
  charakteryzujący się brakiem wiatru

bezwizowy (adj)
безвизовый
  niewymagający uzyskania wizy

bezwodnik octowy /bɛzˈvɔdʲɲik ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (n)
уксусный ангидрид
  (chemia, chemiczny) związek organiczny; bezbarwna ciecz o ostrym zapachu octu;

bezwodny (adj)
безводный
  (chemia, chemiczny) niezawierający wody w swej strukturze krystalicznej
  pozbawiony wody, wilgoci

bezwolnie (adv)
безвольно
  w sposób bezwolny

bezwolność (n)
безвольность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest bezwolne; cecha tych, którzy są bezwolni

bezwonny /bɛzˈvɔ̃nːɨ/ (adj)
без запаха
  niemający zapachu

bezwstyd (n)
бесстыдство
  nieskromność w postępowaniu

bezwstydnie (adv)
бесстыдно
  w sposób bezwstydny

bezwstydny /bɛsˈfstɨdnɨ/ (adj)
бесстыдный
  taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów
  taki, który świadczy o braku skromności

bezwzględność (n)
безжалостность, беспощадность
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: bezwzględny

bezwąsy (adj)
безусый
  taki, który nie ma wąsów

bezwłosy /bɛzˈvwɔsɨ/ (adj)
безволосый
  niemający włosów, będący bez włosów

bezzałogowy (adj)
беспилотный
  (lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

bezzwłocznie /bɛzˈːvwɔʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
безотлагательно
  w sposób bezzwłoczny, natychmiast

bezzwłoczny (adj)
безотлагательный, неотложный
  mający nastąpić natychmiast, bez zwłoki

bezzębność /bɛzˈːɛ̃mbnɔɕʨ̑/ (n)
беззубость
  brak zębów

bezzębny /bɛzˈːɛ̃mbnɨ/ (adj)
беззубый
  taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów
  (przenośnie, przenośnia) słaby, bezradny i niegroźny

bezładnie (adv)
беспорядочно
  bez ładu; w bałaganie; bez organizacji

bezśladowy (adj)
бесследный
  niezostawiający śladów

bezśnieżny /bɛɕˈːɲɛʒnɨ/ (adj)
бесснежный
  charakteryzujący się brakiem śniegu

bezżenny (adj)
безбрачный
  zwykle o mężczyźnie: nie mający żony, będący kawalerem; nie będący mężem, małżonkiem

bełkot /ˈbɛwkɔt/ (n)
чепуха
  (potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie
бормотание
  niewyraźna mowa, bełkotanie

beżowo /bɛˈʒɔvɔ/ (adv)
бежевый цвет
  (odprzymiotnikowy) → beżowy

beżowy /bɛˈʒɔvɨ/ (adj)
бежевый
  mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

biatlon (n)
биатлон
  (sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

biatlonowy (adj)
биатлонный
  (sport, sportowy) związany z biatlonem (biathlonem)

biała flaga /ˈbʲjawa ˈflaɡa/ (n)
белый флаг
  międzynarodowy znak poddania się lub propozycji rokowań;

biała gorączka /ˈbʲjawa ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
белая горячка
  (potocznie, potoczny) majaczenie alkoholowe;

biała herbata /ˈbʲjawa xɛrˈbata/ (n)
белый чай
  herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji

biała śmierć /ˈbʲjawa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑/ (idiom)
белая смерть
  (eufemistycznie) cukier
  (eufemistycznie) kokaina
  (eufemistycznie) sól

białaczka /bʲjaˈwaʧ̑ka/ (n)
лейкоз, белокровие, лейкемия
  (medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białaczkowy (adj)
белокровный
  (medycyna, medyczny) związany z białaczką

białawy /bʲjaˈwavɨ/ (adj)
беловатый, белёсый
  mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

białe noce (n)
белые ночи
  w obszarze za kręgiem polarnym okres, kiedy nocą nie zapadają ciemności

białe złoto (n)
белое золото
  (jubilerstwo, jubilerski) stop złota z niklem, srebrem lub platyną;

białko /ˈbʲjawkɔ/ (n)
белок
  (biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj
  (anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki

białkowy (adj)
белочный
  (biochemia, biochemiczny) dotyczący białka

biało /ˈbʲjawɔ/ (adv)
бело
  z użyciem białej barwy, z obecnością białości

biało-niebieski (adj)
бело-голубой
  taki, który ma dwa kolory: biały i niebieski

biało-różowy (adj)
бело-розовый
  jednocześnie biały i różowy

białobrewy (adj)
белобровый
  mający białe brwi

białobrody (adj)
белобородый
  o białej brodzie

białocerkiewski (adj)
белоцерковский
  związany z Białą Cerkwią, dotyczący Białej Cerkwi

białoczelny (adj)
белолобый
  o białym czole

białogrzbiety (adj)
белоспинный
  taki, który ma biały grzbiet

białogrzywy (adj)
белогривый
  (zoologia, zoologiczny) mający białą grzywę, z białą grzywą

białogwardyjski (adj)
белогвардейский
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z białą gwardią (stronnictwem białych podczas rosyjskiej wojny domowej)

białogwardzista (n)
белогвардеец
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz białej gwardii

białogłowy /ˌbʲjawɔˈɡwɔvɨ/ (adj)
белоголовый
  mający siwe lub bardzo jasne włosy
  taki, który ma białą głowę

białokarpacki (adj)
белокарпатский
  dotyczący Białych Karpat, związany z Białymi Karpatami, pochodzący z Białych Karpat

białolicy (adj)
белолицый
  o białym licu

białomorski /ˌbʲjawɔ̃ˈmɔrsʲci/ (adj)
беломорский
  związany z Morzem Białym lub położony nad nim

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (adj)
белорусский
  dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (n)
белорусский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białoruskojęzyczny /ˌbʲjawɔˈruskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
белорусскоязычный
  spisany, stworzony w języku białoruskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem białoruskim
  taki, który posługuje się językiem białoruskim

białorusycyzm /ˌbʲjawɔruˈsɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
белорусизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka białoruskiego

białorutenizm /ˌbʲjawɔruˈtɛ̃ɲism̥/ (n)
белорусизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) białorusycyzm

białoskrzydły /ˌbʲjawɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
белокрылый
  taki, który ma białe skrzydła

białostocki /ˌbʲjawɔˈstɔʦ̑ʲci/ (adj)
белостокский
  dotyczący Białegostoku, związany z Białymstokiem

białostoczanin /ˌbʲjawɔstɔˈʧ̑ãɲĩn/ (n)
белостокец
  mieszkaniec Białegostoku
  osoba pochodząca z Białegostoku, urodzona w Białymstoku

białoszyi /ˌbʲjawɔˈʃɨji/ (adj)
белошейный
  mający białą szyję

białowieski /ˌbʲjawɔˈvʲjɛsʲci/ (adj)
беловежский
  odnoszący się do Białowieży, związany z Białowieżą

białozór /bʲjaˈwɔzur/ (n)
кречет
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

białość (n)
белизна
  barwa biała

biały /ˈbʲjawɨ/ (adj)
белый
  mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biały /ˈbʲjawɨ/ (n)
белый
  (antropologia, antropologiczny) człowiek rasy białej

biały jak ściana /ˈbʲjawɨ ˈjäc ˈɕʨ̑ãna/ (adj)
белый как стена
  (zobacz) blady jak ściana

biały jak śnieg /ˈbʲjawɨ ˈjäc ˈɕɲɛk/ (adj)
белый как снег
  bardzo jasny, blady, biały

biały kruk /ˈbʲjawɨ ˈkruk/ (n)
уникум
  (przenośnie, przenośnia) bardzo rzadki egzemplarz książki, publikacji lub innej rzeczy
белая ворона
  (przenośnie, przenośnia) człowiek o nietypowych dla danego społeczeństwa poglądach, sposobie życia, upodobaniach

biblia /ˈbʲiblʲja/ (n)
библия
  (przenośnie, przenośnia) najważniejsza książka w danej dziedzinie; ważna, ceniona książka omawiająca podstawy jakiejś nauki

biblijny /bʲiˈblʲijnɨ/ (adj)
библейский
  pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliofil /bʲiˈblʲjɔfʲil/ (n)
библиофил, книголюб
  miłośnik książek

bibliofilski (adj)
библиофильский
  związany z bibliofilami, zbieraniem książek, przeznaczony dla bibliofili

bibliografia /ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
библиография
  wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;

bibliograficzny (adj)
библиографический
  związany z bibliografią

bibliologia /ˌbʲiblʲjɔˈlɔɟja/ (n)
библиология, книговедение
  nauka o książce

bibliologiczny (adj)
библиологический
  związany z bibliologią, dotyczący bibliologii

biblioteczka /ˌbʲiblʲjɔˈtɛʧ̑ka/ (n)
библиотечка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: biblioteka
книжный шкаф, книжный шкафчик
  przeszklony regał na książki

biblioteczny (adj)
библиотечный
  związany z biblioteką

biblioteka /ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/ (n)
библиотека
  instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
  zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem
  (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;

bibliotekarka /ˌbʲiblʲjɔtɛˈkarka/ (n)
библиотекарь, библиотекарша
  kobieta, która pracuje w bibliotece

bibliotekarski (adj)
библиотекарский
  związany z osobą lub zawodem bibliotekarza

bibliotekarz /ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ/ (n)
библиотекарь
  pracownik biblioteki;

biblista /bʲiˈblʲista/ (n)
библеист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) znawca Biblii, badacz zajmujący się Biblią

biblistyka (n)
библеистика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii;

bibuła (n)
самиздат
  (potocznie, potoczny) wydawnictwo konspiracyjne;
промокашка, промока́тельная бума́га
  rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

biceps (n)
бицепс
  (anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

bicie /ˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
биение, битьё
  (rzeczownik odczasownikowy) od bić

bicie w przelocie (n)
взятие на проходе
  (szachy, pojęcie szachowe) specjalne posunięcie, w którym pion stojący obok bije innego piona bezpośrednio po wykonaniu ruchu o dwa pola z pozycji wyjściowej

bicz /bʲiʧ̑/ (n)
бич
  kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

biczować (v)
бичевать
  uderzać kogoś za pomocą bicza

bidet /ˈbʲidɛt/ (n)
биде
  urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

bidonowy (adj)
бидонный
  dotyczący bidonu, związany z bidonem

biec /bʲjɛʦ̑/ (v)
бежать
  szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

bieda /ˈbʲjɛda/ (n)
бедность, нищета
  stan braku środków do życia

bieda z dziećmi, bieda i bez dzieci /ˈbʲjɛda ˈzʲ‿ʥ̑ɛ̇ʨ̑mʲi ˈbʲjɛda ˌi‿bɛzʲ‿ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑i/ (proverb)
дом с детьми — базар, без детей — могила
  z wychowaniem i utrzymaniem dzieci są kłopoty, ale brak dziecka to również kłopot i nieszczęście

biedactwo (n)
бедняга
  ze współczuciem: jednostka biedna lub nieszczęśliwa

biedak /ˈbʲjɛdak/ (n)
бедняк
  osoba, której brakuje środków do życia
бедняга
  ze współczuciem o kimś

biedermeierowski (adj)
бидермейерский
  związany z biedermeierem (stylem meblarskim lub meblem w takim stylu)

biedniak (n)
бедняк
  (przestarzałe, przestarzały); (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezrolny lub małorolny chłop;

biednie /ˈbʲjɛdʲɲɛ/ (adv)
бедно
  w sposób biedny, skromnie, ubogo

biednieć /ˈbʲjɛdʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
беднеть
  stawać się biedniejszym

biedny /ˈbʲjɛdnɨ/ (adj)
бедный
  taki, któremu brakuje środków do życia
  ze współczuciem o kimś; poszkodowany

biedny jak mysz kościelna /ˈbʲjɛdnɨ ˈjak ˈmɨʃ kɔɕˈʨ̑ɛlna/ (adj)
беден как церковная мышь
  bardzo biedny

biedota (n)
бедняк
  (potocznie, potoczny) osoba bez środków do życia, (także, też) człowiek, który budzi współczucie
беднота
  ogół ludzi biednych, bez środków do życia

biedronka /bʲjɛˈdrɔ̃nka/ (n)
божья коровка
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

bieg /bʲjɛk/ (n)
бег
  poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
  postępowanie, rozwój zdarzenia lub procesu

bieg płotkarski /ˈbʲjɛk pwɔtˈkarsʲci/ (n)
барьерный бег, бег с барьерами
  (sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki;

biegacz /ˈbʲjɛɡaʧ̑/ (n)
бегун
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi
жужелица
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny biegaczowatych (Carabidae);

biegaczka /bʲjɛˈɡaʧ̑ka/ (n)
бегунья
  (sport, sportowy) sportsmenka uprawiająca biegi

bieganie /bʲjɛˈɡãɲɛ/ (n)
бегание
  (rzeczownik odczasownikowy) od biegać
бег
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa

biegać /ˈbʲjɛɡaʨ̑/ (v)
бегать
  przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegiem (adv)
бегом
  biegnąc

biegowy (adj)
беговой
  (sport, sportowy) związany z biegiem, bieganiem

biegun /ˈbʲjɛɡũn/ (n)
полюс
  miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
  jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

biegunka /bʲjɛˈɡũnka/ (n)
понос, диарея
  (medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegus /ˈbʲjɛɡus/ (n)
песочник
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Calidris

biegus rdzawy /ˈbʲjɛɡus ˈrʣ̑avɨ/ (n)
исландский песочник
  (ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegus zmienny /ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ/ (n)
чернозобик
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegłość /ˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
навык
  doświadczenie w robieniu czegoś; nabyta wiedza umożliwiająca posiadanie praktycznej zdolności

bielaczek /bʲjɛˈlaʧ̑ɛk/ (n)
луток
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus albellus, tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bielik /ˈbʲjɛlʲik/ (n)
орлан-белохвост
  (ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielizna /bʲjɛˈlʲizna/ (n)
бельё
  (krawiectwo) odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka
  (krawiectwo) wyroby z tkaniny, używane w domu

bieliźniany (adj)
бельевой
  związany z bielizną, dotyczący bielizny

bieliźniarski (adj)
белошвейный
  związany z bieliźniarstwem, dotyczący bieliźniarstwa

bielmo /ˈbʲjɛlmɔ/ (n)
бельмо
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zmętnienie rogówki gałki ocznej;

bierieznikowski (adj)
березниковский
  związany z Bierieznikami, dotyczący Bierieznik

biernik /ˈbʲjɛrʲɲik/ (n)
винительный падеж
  (gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

bierność /ˈbʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
пассивность, бездеятельность
  brak inicjatywy

bierzmowanie /ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ/ (n)
миропомазание
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bies /bʲjɛs/ (n)
бес
  zły duch, szatan, czart;

biesiada /bʲjɛ̇ˈɕada/ (n)
беседа
  (staropolski) rozmowa
банкет
  wystawne przyjęcie, któremu często towarzyszą śpiewy lub tańce

bieszczadzki /bʲjɛʃˈʧ̑aʦ̑ʲci/ (adj)
бещадский
  związany z Bieszczadami, dotyczący Bieszczad, pochodzący z Bieszczad

biesłański (adj)
бесланский
  związany z Biesłanem, dotyczący Biesłanu

biełgorodzki (adj)
белгородский
  związany z Biełgorodem, dotyczący Biełgorodu

bieługa /bʲjɛˈwuɡa/ (n)
белуга
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Huso huso, duża ryba drapieżna;

bieżanicki (adj)
бежаницкий
  związany z Bieżanicami, dotyczący Bieżanic

bieżnik /ˈbʲjɛʒʲɲik/ (n)
протектор
  (motoryzacja) zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;

bieżący /bʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
текущий
  taki, który właśnie, obecnie trwa

bifobia (n)
бифобия
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych

biforium (n)
бифорий
  (architektura, architektoniczny) podwójne arkadowe okno, podzielone kolumienką, charakterystyczne dla architektury romańskiej;

bigamia /bʲiˈɡãmʲja/ (n)
бигамия, двоежёнство
  pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

bigos /ˈbʲiɡɔs/ (n)
бигос
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z duszonej kapusty kiszonej z rozmaitymi dodatkami; ; (zobacz) też bigos w Encyklopedii staropolskiej

biharski (adj)
бихарский
  związany z Biharem (regionem Indii)

bijać (v)
бивать
  bić co pewien czas

bijekcja (n)
биекция
  (matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna;

bikini /bʲiˈcĩɲi/ (n)
бикини
  dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bikorn /ˈbʲikɔrn/ (n)
двууголка
  dwurożny kapelusz;

biksbit /ˈbʲiɡzbʲit/ (n)
красный изумруд
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, odmiana berylu;

bilans (n)
баланс
  (księgowość) sprawozdanie finansowe

bilans tlenowy (n)
кислородный баланс
  (chemia, chemiczny) wyrażona w procentach wagowych relacja pomiędzy ilością tlenu zawartą w materiale wybuchowym a ilością składników palnych, jak węgiel i wodór;

bilard /ˈbʲilart/ (n)
бильярд
  (sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;

bilardowy /ˌbʲilarˈdɔvɨ/ (adj)
бильярдный
  związany z bilardem, służący do gry w bilard

bilbil (n)
бюльбюль
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny bilbili (Pycnonotidae);

bilecik (n)
билетик
  (zdrobniale) od bilet; mały bilet

bilet /ˈbʲilɛt/ (n)
билет
  dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

bileter /bʲiˈlɛtɛr/ (n)
билетёр
  pracownik teatru, kina itp. kontrolujący bilety przy wejściu

bileterka /ˌbʲilɛˈtɛrka/ (n)
билетёрша
  pracowniczka teatru, kina itp. kontrolująca bilety przy wejściu

bileterski (adj)
билетёрский
  związany z osobą lub stanowiskiem biletera

biletowy (adj)
билетный
  dotyczący biletów

bilingwizm (n)
билингвизм
  dwujęzyczność

bilion /ˈbʲilʲjɔ̃n/ (n)
триллион
  liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

bilirubina /ˌbʲilʲiruˈbʲĩna/ (n)
билирубин
  (biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu;

billboard (n)
биллборд
  duża przydrożna tablica reklamowa

bilokacja (n)
билокация
  (ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

bima (n)
бима
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) podwyższenie stawiane w centrum synagogi, z którego odczytywana jest Tora;

bimber /ˈbʲĩmbɛr/ (n)
самогон
  (spożywczy) mocny alkohol domowej roboty, zazwyczaj wytwarzany nielegalnie;

bimbrownictwo /ˌbʲĩmbrɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
самогоноварение
  (potocznie, potoczny) produkcja bimbru

bimbrowniczy /ˌbʲĩmbrɔvʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
самогонный
  (potocznie, potoczny) związany z bimbrownictwem lub bimbrownikiem

bimbrownik /bʲĩmˈbrɔvʲɲik/ (n)
самогоноварильщик, самогонщик
  osoba produkująca bimber lub handlująca nim

binokle (n)
пенсне
  rodzaj dawnych okularów zakładanych tylko na nos;

biochemia /bʲjɔˈxɛ̃mʲja/ (n)
биохимия
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biochemiczny (adj)
биохимический
  (biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

biodegradacja (n)
биодеградация
  (biochemia, biochemiczny) proces rozpadu substancji na proste związki organiczne pod wpływem czynników naturalnych – bakterii, grzybów, pierwotniaków i żerowania organizmów wyższych;

biodrowy /bʲjɔˈdrɔvɨ/ (adj)
бедренный
  związany z biodrem, dotyczący biodra

biogeograficzny (adj)
биогеографический
  (biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) związany z biogeografią, dotyczący biogeografii

biograf /ˈbʲjɔɡraf/ (n)
биограф
  autor biografii;

biografia /bʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
биография, жизнеописание
  opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficzny /ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
биографический, биографи́ческий
  związany z biografią, dotyczący biografii

biolog /ˈbʲjɔlɔk/ (n)
биолог
  specjalista w zakresie biologii
  kobieta biolog (1.1)

biologia /bʲjɔˈlɔɟja/ (n)
биология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;
  (edukacja, edukacyjny) przedmiot szkolny obejmujący wiedzę o przyrodzie

biologiczny /ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
биологический
  związany z biologią, dotyczący biologii
  o rodzicu: taki, który spłodził dziecko

biom (n)
биом
  (ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi

biomedyczny /ˌbʲjɔ̃mɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
биомедицинский, биомедици́нский
  związany z biomedycyną, dotyczący biomedycyny

bioniczny /bʲjɔ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
бионический
  związany z bioniką

biopsja /ˈbʲjɔpsʲja/ (n)
биопсия
  (medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

biopsyjny (adj)
биопсический
  (medycyna, medyczny) dotyczący biopsji, związany z biopsją

biosfera (n)
биосфера
  (ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

biosferyczny (adj)
биосферный
  (biologia, biologiczny) związany z biosferą, dotyczący biosfery

biotechnologia /ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja/ (n)
биотехнология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;

birginiak /bʲirʲˈɟĩɲak/ (n)
сибирская гага
  (ornitologia, ornitologiczny) Polysticta stelleri, pstrokaczka, kaczka srokata, gatunek kaczki edredonowej;

birmański /bʲirˈmãj̃sʲci/ (adj)
бирманский
  odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)

birmański /bʲirˈmãj̃sʲci/ (n)
бирманский
  język urzędowy Mjanmy (Birmy);

birminghamski (adj)
бирмингемский
  (geografia, geograficzny) związany z Birminghamem, dotyczący Birminghamu

birobidżanin (n)
биробиджанец
  mieszkaniec Birobidżanu; osoba z tego miasta

birobidżanka (n)
биробиджанка
  mieszkanka Birobidżanu; kobieta z tego miasta

birobidżański (adj)
биробиджанский
  dotyczący Birobidżanu, związany z Birobidżanem

biseksualizm /ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
бисексуализм
  (seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;
  (biologia, biologiczny) występowanie u danego osobnika gruczołów płciowych zarówno męskich, jak i żeńskich

biseksualny /ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
бисексуальный, бисексуа́льный
  (seksuologia, seksuologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

biskup /ˈbʲiskup/ (n)
епископ, епи́скоп
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

biskupi /bʲisˈkupʲi/ (adj)
епископский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący do biskupa, związany z biskupem

bissauski /bʲisˈːawsʲci/ (adj)
бисауский
  odnoszący się do miasta Bissau

bistro /ˈbʲistrɔ/ (n)
бистро
  (książkowy) (gastronomia) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi;

biszkecki /bʲiˈʃkɛʦ̑ʲci/ (adj)
бишкекский
  odnoszący się do miasta Biszkek, związany z miastem Biszkek

biszkekanka (n)
бишкекчанка
  mieszkanka Biszkeku; kobieta z tego miasta

biszkekańczyk (n)
бишкекчанин
  mieszkaniec Biszkeku; osoba z tego miasta

biszkopt /ˈbʲiʃkɔpt/ (n)
бисквит
  lekkie, suche ciasto używane do wyrobów cukierniczych;

biszkoptowy /ˌbʲiʃkɔpˈtɔvɨ/ (adj)
бисквитный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) dotyczący biszkoptu, związany z biszkoptem

bita śmietana /ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
взбитые сливки
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa /ˈbʲitfa/ (n)
битва, бой, сражение
  (wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biuletyn (n)
бюллетень
  (drukarstwo, drukarski) małonakładowe wydawnictwo różnych instytucji, ugrupowań czy organizacji;

biuralista (n)
конторщик
  pracownik biura

biuralistka (n)
конторщица
  pracownica biura

biuret (n)
биурет
  (chemia, chemiczny) związek organiczny będący dimerem mocznika;

biurko /ˈbʲjurkɔ/ (n)
письменный стол
  mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro /ˈbʲjurɔ/ (n)
офис, бюро
  budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro podróży /ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ/ (n)
турагентство, турбюро, туристическое агенство
  instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biuro rzeczy znalezionych (n)
бюро находок
  (turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać

biurokracja /ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
бюрократизм, бюрократия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system zarządzania, w którym decydującą rolę odgrywa administracyjny aparat urzędniczy;
бюрократия, бюрократизм
  (potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów

biurokrata (n)
бюрократ
  urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

biurowy /bʲjuˈrɔvɨ/ (adj)
конторский
  związany z biurem, dotyczący biura

biurwa /ˈbʲjurva/ (n)
блядь на служба
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) pracownica biura niewywiązująca się ze swoich obowiązków, niekompetentna, pogardliwie traktująca petentów

biust /bʲjust/ (n)
бюст
  popiersie
  piersi kobiety

biustonosz /bʲjuˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
бюстгальтер, лифчик
  (krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

biwa (n)
бива
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunna japońska lutnia

biwak /ˈbʲivak/ (n)
бивак
  (turystyka, turystyczny) obozowanie pod gołym niebem w namiotach, najczęściej jedna z form obozów młodzieżowych

biwakować (v)
стоять биваком
  uczestniczyć w biwaku

biwakowy (adj)
бивачный
  związany z biwakiem, dotyczący biwaku

bizantyjski /ˌbʲizãnˈtɨjsʲci/ (adj)
византийский
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Bizancjum, związany z Bizancjum

bizmut /ˈbʲizmut/ (n)
висмут
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

bizmutowy (adj)
висмутовый
  dotyczący bizmutu

biznes /ˈbʲiznɛs/ (n)
бизнес
  interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

biznesmen /bʲizˈnɛsmɛ̃n/ (n)
бизнесмен
  (potocznie, potoczny) (ekonomia, ekonomiczny) osoba oficjalnie prowadząca działalność gospodarczą

biznesmeński (adj)
бизнесменский
  związany z biznesmenem, dotyczący biznesmena

biznesowy (adj)
коммерческий
  (handel, handlowy) dotyczący biznesu

bizon /ˈbʲizɔ̃n/ (n)
бизон
  (zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

bić /bʲiʨ̑/ (v)
бить, тикать
  o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy
бить
  uderzać kogoś, zadawać komuś ból
  o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
крыть, бить
  w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.
колоть
  zabijać zwierzęta

bić brawo /ˈbʲiʥ̑ ˈbravɔ/ (v)
аплодировать
  klaskać

bić się w piersi /ˈbʲiʨ̑‿ɕɛ ˈf‿pʲjɛrʲɕi/ (v)
бить себя в грудь
  bardzo czegoś żałować, przyznawać się do popełnionej winy

bić w dzwony na trwogę /ˈbʲiʥ̑ ˈv‿ʣ̑vɔ̃nɨ na‿ˈtr̥fɔɡɛ/ (v)
бить тревогу
  ostrzegać przed niebezpieczeństwem, uprzedzać o groźnej sytuacji wymagającej działania, wzywać do czujności

blacha /ˈblaxa/ (n)
противень
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) metalowe naczynie używane do pieczenia
медь
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (slangowo) instrumenty dęte blaszane
бляха
  (slangowo) odznaka policyjna
жесть
  cienki, płaski kawałek metalu;
плита
  metalowa płyta przykrywająca piec kuchenny

blackout (n)
блэкаут
  (elektryczność) długotrwały zanik napięcia w sieci energetycznej;

blado (adv)
бледно
  z obecnością bladości lub innych cech typowych dla bladych przedmiotów

bladolicy (adj)
белолицый, бледнолицый
  (książkowy) taki, który ma bladą twarz (lico)

bladość (n)
бледность
  cecha tego, co blade; cecha tych, którzy są bladzi

bladożółty (adj)
бледно-жёлтый, палевый
  żółty o bladym odcieniu

blady /ˈbladɨ/ (adj)
бледный
  o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację
  o mało intensywnej barwie
  (przenośnie, przenośnia) banalny, niewyróżniający się, nudny
  mało wyrazisty

blady jak chusta /ˈbladɨ ˈjak ˈxusta/ (adj)
бледный как платок
  bardzo blady

blady jak kreda /ˈbladɨ ˈjak ˈːrɛda/ (adj)
бледный как мел
  bardzo blady

blady jak papier /ˈbladɨ ˈjak ˈpapʲjɛr/ (adj)
бледный как бумага
  bardzo blady

blady jak płótno /ˈbladɨ ˈjak ˈpwutnɔ/ (adj)
бледный как полотно
  bardzo blady

blady jak trup /ˈbladɨ ˈjak ˈtrup/ (adj)
бледный как мертвец, бледный как покойник
  bardzo blady; śmiertelnie, trupio blady

blady jak ściana /ˈbladɨ ˈjäc ˈɕʨ̑ãna/ (adj)
белый как стена, бледный как стена
  bardzo blady

blady jak śmierć /ˈbladɨ ˈjäc ˈɕmʲjɛrʲʨ̑/ (adj)
бледный как смерть
  bardzo blady; śmiertelnie, trupio blady

blaknąć /ˈblaknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
блёкнуть
  o kolorze: tracić wyrazistość

blamaż /ˈblãmaʃ/ (n)
компрометация
  (książkowy) kompromitacja, ośmieszenie się

blaneta (n)
бланета
  (astronomia, astronomiczny) hipotetyczne ogromne ciało niebieskie poruszające się wokół supermasywnej czarnej dziury

blankiet /ˈblãŋʲcɛt/ (n)
бланк
  papier, druk, który należy wypełnić

blankistowski (adj)
бланкистский
  związany z blankizmem, dotyczący blankizmu lub blankistów

blasfemia /blasˈfɛ̃mʲja/ (n)
кощунство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

blask /blask/ (n)
блеск
  jaskrawe światło

blaszany /blaˈʃãnɨ/ (adj)
жестяной
  taki, który został wykonany z blachy

blaszka /ˈblaʃka/ (n)
пластинка
  (botanika, botaniczny) element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu;
  (botanika, botaniczny) główna, płaska cześć liścia, odpowiedzialna za pochłanianie światła i fotosyntezę
бляшка
  (zdrobniale) od: blacha
  niewielki kawałek blachy
противень
  mała lub płaska forma do pieczenia

blat /blat/ (n)
столешница
  górna część stołu lub innego przedmiotu używanego jako stół

blednąć (v)
бледнеть
  stawać się bladym

bledziutki /blɛˈʥ̑utʲci/ (adj)
бледненький
  (zdrobniale) od: blady

blefować (v)
блефовать
  (przenośnie, przenośnia) umyślnie wprowadzać w błąd
  (termin karciany) udawać, że się ma lepsze karty niż w rzeczywistości

blin (n)
блин
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) podobne do naleśnika, typowe dla kuchni rosyjskiej, białoruskiej i ukraińskiej danie, smażone z ciasta z dodatkiem mąki gryczanej oraz drożdży;

blinczyk (n)
бинчик
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj naleśnika przygotowanego tradycyjnie z fermentowanej mąki pszennej, podawanego z dodatkami na słodko lub wytrawnie, specjalność kuchni kresowej i rosyjskiej

blindaż (n)
блиндаж
  (wojskowość, wojskowy) drewniana, drewniano-ziemna później też blaszana lub betonowa osłona schronu, okopów albo innych fortyfikacji, chroniąca przed ostrzałem

bliski /ˈblʲisʲci/ (adj)
близкий
  taki, który jest w niewielkiej odległości
  bezpośrednio spokrewniony
  taki, który prawie osiągnął jakiś stan
  taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić
близкий, сродни
  zbliżony do czegoś, podobny

bliski /ˈblʲisʲci/ (n)
близкий
  krewny, przyjaciel

blisko /ˈblʲiskɔ/ (adv)
близко
  w niewielkiej odległości

bliskowschodni /ˌblʲiskɔfˈsxɔdʲɲi/ (adj)
ближневосточный
  dotyczący Bliskiego Wschodu, dziejący się na Bliskim Wschodzie

bliskość /ˈblʲiskɔɕʨ̑/ (n)
близость
  bliskie następstwo jakiegoś wydarzenia
  dobre stosunki międzyludzkie
  niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami

blizna /ˈblʲizna/ (n)
шрам, рубец
  (medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliższa koszula ciału /ˈblʲiʃːa kɔˈʃula ˈʨ̑awu/ (proverb)
своя рубашка ближе к телу
  człowieka najbardziej obchodzi to, z czym się na co dzień styka, co go bezpośrednio dotyczy

bliższa koszula ciału niż kaftan /ˈblʲiʃːa kɔˈʃula ˈʨ̑awu ˈɲiʃ ˈkaftãn/ (proverb)
своя рубашка ближе к телу
  człowieka najbardziej obchodzi to, z czym się na co dzień styka, co go bezpośrednio dotyczy

bliższa koszula ciału niż sukmana /ˈblʲiʃːa kɔˈʃula ˈʨ̑awu ˈɲiʃ sukˈmãna/ (proverb)
своя рубашка ближе к телу
  człowieka najbardziej obchodzi to, z czym się na co dzień styka, co go bezpośrednio dotyczy

blog /blɔk/ (n)
блог
  (informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

bloger /ˈblɔɡɛr/ (n)
блогер
  (informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga

blogosfera (n)
блогосфера
  (publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

blok /blɔk/ (n)
корпус, многоэтажка
  rodzaj budynku wielopiętrowego; (zobacz) blok mieszkalny

blokhauz /ˈblɔkxaws/ (n)
блокгауз
  (wojskowość, wojskowy) schron lub budynek ufortyfikowany z przeznaczeniem na samodzielną obronę ze wszystkich stron;

blokować /blɔˈkɔvaʨ̑/ (v)
блокировать
  uniemożliwiać ruch

blondyn /ˈblɔ̃ndɨ̃n/ (n)
блондин
  mężczyzna mający włosy koloru blond

blondynka /blɔ̃nˈdɨ̃nka/ (n)
блондинка
  kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie

blołdżob /ˈblɔwʤ̑ɔp/ (n)
отсос
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oralna stymulacja penisa

bluszcz /bluʃʧ̑/ (n)
плющ
  (botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluszczowy (adj)
плющевой
  związany z bluszczem; upleciony z bluszczu

bluza /ˈbluza/ (n)
блуза, свитер
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów;

bluzka /ˈbluska/ (n)
блузка
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

bluźnierca (n)
богохульник
  ten, kto bluźni; osoba urągająca świętościom

bluźnierstwo /bluʑˈɲɛrstfɔ/ (n)
кощунство
  słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte

bluźnić /ˈbluʑɲiʨ̑/ (v)
богохульничать, богохульствовать, кощунствовать
  uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte

bo /bɔ/ (conjunction)
ибо
  …przyłączający zdania lub ich części wyjaśniające lub rozwijające w jakiś sposób wcześniejszą informację; wyrażające jej przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie (i tym podobne, i temu podobne)

bobak (n)
бабак, байбак
  (zoologia, zoologiczny) Marmota bobak, gatunek eurazjatyckiego gryzonia stepowego spokrewnionego ze świstakiem;

bobrowy /bɔˈbrɔvɨ/ (adj)
бобровый
  dotyczący bobra, odnoszący się do bobra
  pochodzący od bobra

bobrzę (n)
бобрёнок
  młode bobra

bobsleista /ˌbɔpslɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
бобслеист
  (sport, sportowy) zawodnik, który jeździ na bobslejach

bobslej /ˈbɔpslɛj/ (n)
бобслей
  sanki sportowe wyposażone w kierownicę i hamulec;

bobslejowy /ˌbɔpslɛˈjɔvɨ/ (adj)
бобслейный
  (sport, sportowy) od: bobslej

bochenek /bɔˈxɛ̃nɛk/ (n)
буханка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kształt, w jaki formowany jest chleb

bocian /ˈbɔʨ̑ãn/ (n)
аист
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
  (dawniej, dawny) narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy;
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały

bocian białobrzuchy /ˈbɔʨ̑ãn ˌbʲjawɔˈbʒuxɨ/ (n)
белобрюхий аист
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia abdimii Lichtenstein, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych o szarym dziobie;

bocian białoszyi /ˈbɔʨ̑ãn ˌbʲjawɔˈʃɨji/ (n)
белошейный аист
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia episcopus Boddaert, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocian biały /ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ/ (n)
белый аист
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

bocian czarnodzioby /ˈbɔʨ̑ãn ˌʧ̑arnɔˈʥ̑ɔbɨ/ (n)
дальневосточный аист, китайский аист, черноклювый аист
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia boyciana Swinhoe, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocian czarny /ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ/ (n)
чёрный аист
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

bocian garbaty /ˈbɔʨ̑ãŋ ɡarˈbatɨ/ (n)
малайский шерстистошейный аист
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia stormi Blasius, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocian sinodzioby /ˈbɔʨ̑ãnʲ ˌɕĩnɔˈʥ̑ɔbɨ/ (n)
американский аист
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia maguari Gmelin, duży ptak z rodziny bocianowatych;

bocianię (n)
аистёнок
  (ornitologia, ornitologiczny) pisklę bociana

boczek /ˈbɔʧ̑ɛk/ (n)
бекон
  (spożywczy) mięso z boku świni poprzerastane słoniną;

boczny /ˈbɔʧ̑nɨ/ (adj)
побочный
  (przenośnie, przenośnia) nie główny
боковой
  znajdujący się, umiejscowiony na boku czegoś

bodaj /ˈbɔdaj/ (particle)
хоть, хотя бы
  (przestarzałe, przestarzały) sygnalizuje że przedstawione oczekiwania są najmniejszymi dopuszczalnymi
пожалуй, что ли
  sygnalizuje wątpliwość mówiącego odnośnie prawdziwości przekazywanych informacji (np. zasłyszanych)
чтоб
  wprowadza życzenie lub przekleństwo

bodajże /bɔˈdajʒɛ/ (particle)
будто
  … wyrażająca wątpliwość co do prawdziwości przekazywanej informacji

bodhisattwa (n)
бодхисаттва
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym;

bodhićitta (n)
бодхичитта
  (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie aspiracja osiągnięcia oświecenia dla dobra wszystkich istot czujących, pragnienie uwolnienia wszystkich istot od cierpienia;

bodziec /ˈbɔʥ̑ɛʦ̑/ (n)
возбудитель, раздражитель, стимулятор
  (medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;
стимул
  (przenośnie, przenośnia) podnieta, zachęta

bogactwo /bɔˈɡaʦ̑tfɔ/ (n)
богатство
  majątek, posiadane dobra o dużej wartości
  wielka ilość, różnorodność

bogacz /ˈbɔɡaʧ̑/ (n)
богач
  osoba bardzo bogata

bogaczka /bɔˈɡaʧ̑ka/ (n)
богачка
  kobieta bardzo bogata

bogaty /bɔˈɡatɨ/ (adj)
богатый
  posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
  taki, który obfituje w coś
  dający dużą możliwość wyboru

bogini /bɔˈɟĩɲi/ (n)
богиня
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej

bogobojny (adj)
богобоязненный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (książkowy) bojący się gniewu boga lub bóstw

bogotański /ˌbɔɡɔˈtãj̃sʲci/ (adj)
боготский
  związany z miastem Bogota, dotyczący Bogoty

bohater /bɔˈxatɛr/ (n)
герой
  człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu
  osoba budząca chwilowe zainteresowanie, chwilowo skupiająca na sobie uwagę otoczenia

bohatersko (adv)
героически
  w sposób bohaterski

bohaterstwo /ˌbɔxaˈtɛrstfɔ/ (n)
героизм
  czyn, zachowanie wymagające odwagi, męstwa; postawa właściwa bohaterowi

bohema /bɔˈxɛ̃ma/ (n)
богема
  środowisko artystów prowadzących swobodny, ekscentryczny tryb życia;

bohemistyka /ˌbɔxɛ̃ˈmʲistɨka/ (n)
богемистика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o języku, literaturze, kulturze i historii czeskiej;

bohomaz /bɔˈxɔ̃mas/ (n)
мазка
  źle namalowany obraz

bohr /bɔxr̥/ (n)
борий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

boisko /bɔˈ<sup>j</sup>iskɔ/ (n)
поле
  (sport, sportowy) plac przeznaczony do gier sportowych;

boja /ˈbɔja/ (n)
буёк
  pływający znak nawigacyjny

bojar (n)
боярин
  (historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów;

bojarski (adj)
боярский
  związany z bojarem albo bojarstwem, dotyczący bojara albo bojarstwa

bojaźliwie (adv)
боязливо
  w sposób bojaźliwy

bojaźliwy /ˌbɔjäʑˈlʲivɨ/ (adj)
боязливый
  (książkowy) wyrażający strach, bojaźń; wystraszony, nieśmiały, niepewny
боязливый, пугливый
  skłonny do bojaźni, dający się łatwo wystraszyć

bojaźń /ˈbɔjäɕɲ̊/ (n)
боязнь
  (książkowy) lęk, strach, obawa

bojkot /ˈbɔjkɔt/ (n)
бойкот
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotować (v)
бойкотировать
  zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bojownik /bɔ.ˈjɔ.vʲɲik/ (n)
борец
  ktoś walczący w imię idei

bok /bɔk/ (n)
бок
  lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu

bokeh (n)
боке
  (fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

boki zrywać /ˈbɔci ˈzrɨvaʨ̑/ (v)
держаться за бока, надрывать животики со смеху, надрывать кишки со смеху
  śmiać się bez opamiętania

boks /bɔks/ (n)
бокс
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;
  (sport, sportowy) miejsce w sportach motorowych, gdzie zawodnik może stanąć i dokonać napraw pojazdu
  każda wydzielona część pomieszczenia

bokser /ˈbɔksɛr/ (n)
боксёр
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa;

bokserski /bɔˈksɛrsʲci/ (adj)
боксёрский
  (sport, sportowy) związany z boksem lub bokserami

boksować /bɔˈksɔvaʨ̑/ (v)
боксировать
  uprawiać boks
  zadawać ciosy pięściami

boksyt (n)
боксит
  (geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;

boksytowy (adj)
бокситовый
  (geologia, geologiczny) związany z boksytem, dotyczący boksytów

bolero /bɔˈlɛrɔ/ (n)
болеро
  (krawiectwo) krótka kamizelka bez rękawów i bez kołnierza;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do bolero (1.1)
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójmiarowy hiszpański taniec ludowy;
  męski kapelusz z podniesionymi brzegami

boleć /ˈbɔlɛʨ̑/ (v)
болеть
  (medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boleściwy /ˌbɔlɛɕˈʨ̑ivɨ/ (adj)
скорбный
  pełen boleści

bolid (n)
болид
  (astronomia, astronomiczny) meteor o dużej jasności;
  (potocznie, potoczny) jednomiejscowy samochód wyścigowy o otwartym nadwoziu używany w wyścigach Formuły 1;

bollywoodzki (adj)
болливудский
  związany z Bollywoodem, dotyczący Bollywoodu

bolończyk /bɔˈlɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
болонец
  mieszkaniec Bolonii
болонка
  rasa małych psów o łagodnym i wesołym usposobieniu, lubiących dzieci

boloński /bɔˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
болонский
  wywodzący się z Bolonii, charakterystyczny dla Bolonii

bolszewicki (adj)
большевистский
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z partią lub frakcją bolszewików
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) dotyczący Armii Czerwonej, związany z żołnierzem radzieckim (sowieckim)
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) lub (lekceważąco, lekceważący) charakterystyczny dla bolszewizmu lub bolszewików

bolszewik (n)
большевик
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej

bolszewizm (n)
большевизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu

bom /bɔ̃m/ (n)
гик
  (marynarka) poziome drzewce na żaglowcu, do którego przymocowany jest dolny lik żagla;

bomba /ˈbɔ̃mba/ (n)
бомба
  (wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa (n)
атомная бомба
  (wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bomba lotnicza /ˈbɔ̃mba lɔtʲˈɲiʧ̑a/ (n)
авиабомба, авиационная бомба
  (wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;

bombarda /bɔ̃mˈbarda/ (n)
бомбарда
  używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów

bombardowanie /ˌbɔ̃mbardɔˈvãɲɛ/ (n)
бомбардирование
  (wojskowość, wojskowy) dokonywanie ostrzału przez artylerię
  (wojskowość, wojskowy) zrzucanie bomb przez lotnictwo

bombardować /ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑/ (v)
бомбардировать
  (wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi
  (przenośnie, przenośnia) obrzucać kogoś dużą ilością czegoś

bombka /ˈbɔ̃mpka/ (n)
небольшой бомба
  (ironicznie) (zdrobniale) od bomba
шарик
  kulista ozdoba choinkowa

bombonierka /ˌbɔ̃mbɔ̃ˈɲɛrka/ (n)
коробка конфет
  (spożywczy) ozdobne pudełko z czekoladkami lub cukierkami w środku;

bombowiec /bɔ̃mˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
бомбардировщик
  (wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;

bonapartyzm (n)
бонапартизм
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte;

bondowski (adj)
бондовский
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z brytyjskim agentem Jamesem Bondem

bonka (n)
боннка
  (rzadki, rzadko używany) mieszkanka Bonn

bonsai /bɔ̃w̃ˈzaj/ (n)
бонсай
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

boom (n)
бум
  (ekonomia, ekonomiczny) szybki wzrost koniunktury gospodarczej

bor /bɔr/ (n)
бор
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;
бор, бур, бурав
  (przestarzałe, przestarzały) wiertło

boraks /ˈbɔraks/ (n)
бура
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, dziesięciowodny tetraboran sodu
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady boranów, jego głównym składnikiem jest uwodniony boran sodu;

bordo /ˈbɔrdɔ/ (n)
бордовый цвет
  ciemnoczerwony, ciemnowiśniowy kolor

bordoski (adj)
бордоский
  związany z Bordeaux, dotyczący Bordeaux

bordowy /bɔrˈdɔvɨ/ (adj)
бордовый
  mający kolor ciemnoczerwony, ciemnoróżowy, ciemnowiśniowy, taki jak kolor czerwonego wina bordo

bornholmski (adj)
борнхольмский
  odnoszący się do Bornholmu

borowicki (adj)
боровичский
  związany z Borowiczami, dotyczący Borowicz

borowik /bɔˈrɔvʲik/ (n)
белый гриб, боровик, болет
  (biologia, biologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

borowik szlachetny /bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
белый гриб, боровик
  (mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borowy (adj)
борный
  związany z pierwiastkiem borem, dotyczący pierwiastka boru

borsuczy /bɔrˈsuʧ̑ɨ/ (possessiveAdjective)
барсуковый, барсучий
  należący do borsuka

borsuk /ˈbɔrsuk/ (n)
барсук
  (zoologia, zoologiczny) Meles, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju borsuków (1.1)

borsukowy (possessiveAdjective)
барсуковый
  należący do borsuka

borykać się /bɔˈrɨkaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
бороться
  pokonywać jakieś trudności, próbować coś przezwyciężyć

borysoglebski (adj)
борисоглебский
  związany z Borysoglebskiem, dotyczący Borysoglebska

borówka /bɔˈrufka/ (n)
брусника
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) borówka brusznica
черника
  (botanika, botaniczny) krzewinka z rodziny wrzosowatych;
  (regionalizm krakowski) borówka czarna, czarna jagoda;

borówka brusznica /bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a/ (n)
брусника, брусника обыкновенная
  (botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

bosak /ˈbɔsak/ (n)
багор
  (technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;

bosforski (adj)
босфорский
  odnoszący się do Bosforu, związany z Bosforem

boski /ˈbɔsʲci/ (adj)
божественный, божий
  właściwy bogu/Bogu, bóstwu, związany z bogiem/Bogiem
божественный
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) piękny, wspaniały, cudowny

boskość /ˈbɔskɔɕʨ̑/ (n)
божественность
  boski charakter czegoś

bosmański (adj)
боцманский
  związany z osobą lub stanowiskiem bosmana, dotyczący bosmana

boso /ˈbɔsɔ/ (adv)
босиком
  bez obuwia, z nieubranymi stopami

bosonogi (adj)
босоногий
  mający bose nogi, nieobuty

boston (n)
бостон
  (choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taniec towarzyski pochodzący ze Stanów Zjednoczonych będący rodzajem powolnego walca; także muzyka do tego tańca;
  (termin karciany) gra karciana popularna w XVIII wieku
  (włókiennictwo) tkanina z wełny czesankowej o skośnym splocie

bostonka (n)
бостонка
  (poligrafia) rodzaj maszyny drukarskiej
  mieszkanka Bostonu

bostonowy (adj)
бостоновый
  (włókiennictwo) wykonany z bostonu; dotyczący bostonu

bostończyk (n)
бостонец
  mieszkaniec Bostonu

bostoński (adj)
бостонский
  związany z Bostonem, dotyczący Bostonu

botaniczny /ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
ботанический
  związany z botaniką, dotyczący botaniki

botanik /bɔˈtãɲik/ (n)
ботаник
  specjalista w zakresie botaniki

botanika /bɔˈtãɲika/ (n)
ботаника
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

botek /ˈbɔtɛk/ (n)
сапог, чобот, чуня
  zwykle wysoki but dziecka lub kobiety

botnicki (adj)
ботнический
  (geografia, geograficzny) związany z Zatoką Botnicką

botswański /bɔtsˈfãj̃sʲci/ (adj)
ботсванский
  odnoszący się do państwa Botswana

botulizm /bɔˈtulʲism̥/ (n)
ботулизм
  (medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

bouclé (n)
букле
  (włókiennictwo) ozdobnie skręcona przędza z pętelkami lub węzełkami;
  (włókiennictwo) teksturowana tkanina lub dzianina z bouclé (1.1) w całości albo tylko ze wstawkami

bowiem /ˈbɔvʲjɛ̃m/ (conjunction)
потому что
  (książkowy) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego

bowling (n)
боулинг
  (sport, sportowy) rodzaj kręgli

bończyk (n)
боннец
  (rzadki, rzadko używany) mieszkaniec Bonn, osoba z Bonn

boński /ˈbɔ̃j̃sʲci/ (adj)
боннский
  od Bonn

bośniacki /bɔɕˈɲaʦ̑ʲci/ (adj)
боснийский
  związany z Bośnią lub Bośniakami

bożek /ˈbɔʒɛk/ (n)
божок
  bezkrytycznie uwielbiany człowiek lub przedmiot
  w wierzeniach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące obiektem kultu

bożodrzew gruczołowaty (n)
айлант высочайший
  (botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;

bożonarodzeniowy /ˌbɔʒɔ̃narɔʣ̑ɛ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
рождественский
  związany z Bożym Narodzeniem

boży /ˈbɔʒɨ/ (adj)
божий
  związany z bogiem/Bogiem

bożyć się (v)
божиться
  (dawniej, dawny) (rzadki, rzadko używany) zaklinać się, przysięgać

bracki /ˈbraʦ̑ʲci/ (adj)
братский
  związany z Brackiem, dotyczący Bracka

brak /brak/ (n)
недостаток
  defekt, wada, usterka
недостаток, отсутствие
  fakt nieistnienia czegoś

brakować /braˈkɔvaʨ̑/ (v)
недоставать
  być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

brama /ˈbrãma/ (n)
ворота
  (architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta

bramka /ˈbrãmka/ (n)
ворота
  (zdrobniale) od: brama
  (sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;

bramkarz /ˈbrãmkaʃ/ (n)
вратарь, врата́рь
  (sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

brandenburski /ˌbrãndɛ̃nˈbursʲci/ (adj)
бранденбургский
  od Brandenburg
  od Brandenburgia

bransoletka /ˌbrãw̃sɔˈlɛtka/ /ˌbrãw̃zɔˈlɛtka/ (n)
браслет
  ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

branża /ˈbrãw̃ʒa/ (n)
область, сфера деятельность
  gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

brasławski (adj)
браславский
  dotyczący Brasławia, związany z Brasławiem

brat /brat/ (n)
брат
  potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich
  towarzysz broni, przyjaciel, brat ślubny

brat cioteczny /ˈbratʲ ʨ̑ɔˈtɛʧ̑nɨ/ (n)
двоюродный брат
  syn ciotki

brat stryjeczny /ˈbrat strɨˈjɛʧ̑nɨ/ (n)
двоюродный брат
  syn stryja

brat wujeczny /ˈbrad vuˈjɛʧ̑nɨ/ (n)
двоюродный брат
  syn brata matki

bratanek /braˈtãnɛk/ (n)
племянник
  syn brata

bratanica /ˌbratãˈɲiʦ̑a/ (n)
племянница
  córka brata

bratek /ˈbratɛk/ (n)
Фиалка Виттрока, анютка, иван-да-марья, садовый анютины глазки
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;
анютины глазки, иван-да-марья, фиалка трёхцветная
  (botanika, botaniczny) Viola tricolor, jednoroczna lub dwuletnia roślina polna o pięciopłatkowych, zwykle fioletowo-żółtych kwiatach

braterstwo /braˈtɛrstfɔ/ (n)
братство
  pokrewieństwo między synami jednych rodziców
  braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie

bratobójca (n)
братоубийца
  (książkowy) zabójca brata

bratobójczy /ˌbratɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
братоубийственный
  dotyczący bratobójcy lub bratobójstwa

bratobójstwo /ˌbratɔˈbujstfɔ/ (n)
братоубийство
  (książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

bratowa /braˈtɔva/ (n)
невестка
  żona brata

bratysławianin /ˌbratɨswaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
братиславец
  mieszkaniec Bratysławy

bratysławski /ˌbratɨˈswafsʲci/ (adj)
братиславский
  odnoszący się do miasta Bratysława

brawura (n)
бравада
  popisywanie się odwagą

brawurowo /ˌbravuˈrɔvɔ/ (adv)
бравурно
  w sposób brawurowy

brazylianit /ˌbrazɨˈlʲjä̃ɲit/ (n)
бразилианит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał pegmatytowy;

brazylijski /ˌbrazɨˈlʲijsʲci/ (adj)
бразильский
  związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii

brazzawilczyk /ˌbrazːaˈvʲilʧ̑ɨk/ (n)
браззавилец
  mieszkaniec Brazzaville

brazzawilski /ˌbrazːaˈvʲilsʲci/ (adj)
браззавильский
  odnoszący się do miasta Brazzaville

brać /braʨ̑/ (v)
брать
  chwytać coś ręką, unosić coś
  zobowiązywać się do czegoś
  (potocznie, potoczny) przekraczać, mijać coś
  chwytać, łapać, zniewalać
  korzystać z czegoś
  kupić lub wynająć coś
  posiąść kogoś w sensie seksualnym
  wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś
принимать
  rozumieć, przyjmować coś
  uważać, postrzegać
  zażywać coś
давай
  weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności
браться
  rozpoczynać jakąś czynność

brać udział /ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw/ (v)
участвовать, принимать участие
  uczestniczyć

brać w łapę /ˈbraʥ̑ ˈv‿wapɛ/ (v)
брать на лапу
  (potocznie, potoczny) brać łapówki

breja /ˈbrɛja/ (n)
баланда, месиво
  (potocznie, potoczny) gęsta, nieprzyjemnie wyglądająca ciecz

brelok (n)
брелок, цепочка
  ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

bremeński (adj)
бременский
  odnoszący się do Bremy, związany z Bremą

bresciański (adj)
брешианский
  związany z Brescią, dotyczący Brescii

bresteński (adj)
брестский
  związany z Brestem, dotyczący Brestu

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
бретонский
  związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (n)
бретонский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

brew /brɛf/ (n)
бровь
  (anatomia, anatomiczny) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brewiarz (n)
бревиарий
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

brexit (n)
Брексит
  (historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

brezent /ˈbrɛzɛ̃nt/ (n)
брезент
  gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.;

brezentowy (adj)
брезентовый
  wykonany, zrobiony z brezentu

breżniewowski (adj)
брежневский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z postacią radzieckiego przywódcy Leonida Breżniewa

briański (adj)
брянский
  związany z Briańskiem, dotyczący Briańska

briańszczanin (n)
брянец, брянчанин
  mieszkaniec Briańska; osoba z tego miasta

briańszczanka (n)
брянчанка
  mieszkanka Briańska; kobieta z tego miasta

brneński /ˈbrnɛ̃j̃sʲci/ (adj)
брнянский
  dotyczący Brna, związany z Brnem

brnąć /brnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
брести
  z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

broda /ˈbrɔda/ (n)
подбородок
  (anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka
борода
  zarost na brodzie (1.1)

broda mędrcem nie czyni /ˈbrɔda ˈmɛ̃ntr̥ʦ̑ɛ̃mʲ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (proverb)
мудрость в голове, а не в бороде
  pozory mylą, pewne rzeczy widziane u ludzi z zewnątrz potrafią być złudne

brodacz /ˈbrɔdaʧ̑/ (n)
бородач
  mężczyzna, który nosi brodę

brodaty /brɔˈdatɨ/ (adj)
бородатый
  mający zarost na dolnej części twarzy

brodawka (n)
бородавка
  (medycyna, medyczny) prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze
  (medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

brodziec pławny /ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ/ (n)
поручейник
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

brodziec śniady /ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ/ (n)
щёголь
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych;

brodzik /ˈbrɔʥ̑ik/ (n)
лягушатник
  (sport, sportowy) płytki basen, przeznaczony dla dzieci
поддон
  naczynie pod prysznicem (płytka wanna) zbierające wodę z natrysku

brodzić /ˈbrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
бродить
  chodzić po czymś grząskim

brokuł /ˈbrɔkuw/ (n)
брокколи
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)

brom /brɔ̃m/ (n)
бром
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

bromek (n)
бромид
  (chemia, chemiczny) związek bromu jednowartościowego, sól kwasu bromowodorowego;

bromowodór /ˌbrɔ̃mɔˈvɔdur/ (n)
бромоводород
  (chemia, chemiczny) bezbarwny gaz, silnie dymiący na powietrzu,

brona /ˈbrɔ̃na/ (n)
борона
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

bronić /ˈbrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
защищать, защити́ть
  odpierać atak
защищать
  stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą
защищаться
  chronić siebie przed atakiem, odpierać atak na siebie

brosza /ˈbrɔʃa/ (n)
брошь
  spora, okazała broszka

broszka /ˈbrɔʃka/ (n)
брошка
  element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;

broszura /brɔˈʃura/ (n)
брошюра
  cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

broszurowanie (n)
брошюрование
  zszywanie, bindowanie lub łączenie w inny sposób kartek w celu wykonania broszury

browar /ˈbrɔvar/ (n)
пивоваренный завод, пивзавод, пивовар
  zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

browning (n)
браунинг
  niewielki, płaski, poręczny pistolet szybkostrzelny, w okresie międzywojennym popularny jako broń „kieszonkowa”

broń /brɔ̃ɲ/ (n)
оружие
  (wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

broń atomowa (n)
атомное оружие
  (wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która wykorzystuje energię atomową: syntezy lub rozszczepienia jąder atomów

broń biała /ˈbrɔ̃ɲ ˈbʲjawa/ (n)
холодное оружие
  (wojskowość, wojskowy) ogół broni służącej do walki wręcz;

broń chemiczna /ˈbrɔ̃ɲ xɛ̃ˈmʲiʧ̑na/ (n)
химическое оружие
  (wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia wykorzystująca trujące związki chemiczne;

broń masowego rażenia (n)
оружие массового поражения, оружие массового уничтожения
  (wojskowość, wojskowy) broń mająca moc niszczycielską o bardzo szerokim zasięgu;

broń palna /ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna/ (n)
огнестрельное оружие
  (wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;

brud /brut/ (n)
грязь
  każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudas /ˈbrudas/ (n)
грязнуля, неряха
  (potocznie, potoczny) osoba niedbająca o higienę; czasem też przedmiot będący w niechlujnym stanie

brudno (adv)
грязно, нечисто
  będąc pozbawionym czystości

brudnopis /brudˈnɔpʲis/ (n)
черновик
  tekst roboczy

brudny /ˈbrudnɨ/ (adj)
грязный, пошлый
  (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi
грязный, запачканый
  mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

brudzić (v)
пачкать, загрязнять
  czynić brudnym, pokrywać brudem

bruk /bruk/ (n)
булыжник
  nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

brukarz (n)
брусчаточник
  rzemieślnik, robotnik, który zajmuje się układaniem bruku

brukiew /ˈbrucɛf/ (n)
брюква
  (botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny korzeń brukwi (1.1)

brukselka /bruˈksɛlka/ (n)
брюссельская капуста
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brukselski /bruˈksɛlsʲci/ (adj)
брюссельский
  odnoszący się do Brukseli, dotyczący Brukseli, pochodzący z Brukseli

brunatny /brũˈnatnɨ/ (adj)
коричневый
  mający kolor ciemnobrązowy
  (przenośnie, przenośnia) (zobacz) [[hitlerowski, faszystowski]]

brunejski /brũˈnɛjsʲci/ (adj)
брунейский
  odnoszący się do państwa Brunei

brunet /ˈbrũnɛt/ (n)
брюнет
  człowiek o włosach czarnego koloru

brunetka /brũˈnɛtka/ (n)
брюнетка
  kobieta o włosach czarnego koloru

brusznica /bruʃʲˈɲiʦ̑a/ (n)
брусника
  (botanika, botaniczny) (zobacz) borówka brusznica

brutalność /bruˈtalnɔɕʨ̑/ (n)
жестокость
  (książkowy) cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

brutto /ˈbrutːɔ/ (adv)
брутто
  bez potrąceń

bruzda (n)
борозда
  (anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie na powierzchni organu
  (rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

bruzdownica /ˌbruzdɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
штроборез
  (technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury;

bryczka /ˈbrɨʧ̑ka/ (n)
бричка
  lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu;

brydż /brɨʧ̑/ (n)
бридж
  (termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

bryg /brɨk/ (n)
бриг
  (morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brygadier /brɨˈɡadʲjɛr/ (n)
бригадир
  dawny stopień wojskowy; (także, też) oficer mający ten stopień

brygadierski (adj)
бригадирский
  związany z brygadierem, dotyczący brygadiera

brykiet /ˈbrɨcɛt/ (n)
брикет
  bryła sprasowanego materiału sypkiego z dodatkiem lepiszcza palnego;

brykietowanie (n)
брикетирование
  formowanie brykietów

brylant /ˈbrɨlãnt/ (n)
бриллиант
  (jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament;

brylantowy (adj)
бриллиантовый
  związany z brylantem, zawierający brylant, taki jak brylant

brylantyna (n)
бриллиантин
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek kosmetyczny do nabłyszczania włosów

bryndza /ˈbrɨ̃nʣ̑a/ (n)
брынза
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miękki, podpuszczkowy ser wyrabiany z owczego mleka;

brytyjski /brɨˈtɨjsʲci/ (adj)
британский
  odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa
  odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy

bryza /ˈbrɨza/ (n)
бриз
  (meteorologia, meteorologiczny) lekki wiatr wiejący między lądem a morzem;

bryła /ˈbrɨwa/ (n)
тело
  (geometria) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

brzask /bʒask/ (n)
заря
  pora dnia, kiedy kończy się noc i niebo stopniowo się rozjaśnia
  światło widoczne na niebie przed wschodem słońca

brzdąc (n)
бутуз
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (potocznie, potoczny) małe dziecko

brzeg /bʒɛk/ (n)
край, ребро
  krańcowa linia czegoś
берег
  pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzegowy (adj)
береговой
  (przymiotnik) od brzeg

brzegówka /bʒɛˈɡufka/ (n)
береговая ласточка
  (ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;

brzemienność /bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
беременность
  (książkowy) ciąża

brzemię /ˈbʒɛ̃mʲjɛ/ (n)
бремя
  (dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
  coś, co jest trudne do zniesienia

brzeski (adj)
брестский
  odnoszący się do Brześcia, związany z Brześciem

brzezina /bʒɛˈʑĩna/ (n)
березняк
  lasek brzozowy

brzeziniak (n)
березник, березняк
  (potocznie, potoczny) las lub zagajnik brzozowy

brzmienie /ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
звук
  zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzmieć /bʒmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
звучать
  (książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk
  (książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk
  (książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

brzoskwinia /bʒɔsˈkfʲĩɲa/ (n)
персик, персик обыкновенный
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny różowatych;
персик
  (spożywczy) owoc brzoskwini (1.1)

brzoskwiniowy /ˌbʒɔskfʲĩˈɲɔvɨ/ (adj)
персиковый
  (botanika, botaniczny) dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń

brzoza /ˈbʒɔza/ (n)
берёза
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;
  (technologia, technika, techniczny) drewno brzozowe

brzozowy /bʒɔˈzɔvɨ/ (adj)
берёзовый
  będący częścią brzozy
  składający się z brzóz
  wykonany z drewna lub innej części brzozy

brzuch /bʒux/ (n)
живот, брюхо
  (anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;
брюхо
  (potocznie, potoczny) brzuch (1.1), ale przy otyłości

brzuchomówca /ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a/ (n)
чревовещатель
  (książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuchomówczyni /ˌbʒuxɔ̃mufˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
чревовещательница
  (książkowy) forma żeńska od: brzuchomówca

brzuchomówstwo /ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ/ (n)
чревовещание
  (książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

brzusiec /ˈbʒuɕɛʦ̑/ (n)
тулово
  (sztuka) wypukła część naczynia

brzuszek /ˈbʒuʃɛk/ (n)
брюшко, животик
  (zdrobniale) od: brzuch

brzuszny /ˈbʒuʃnɨ/ (adj)
абдоминальный, брюшной
  związany z brzuchem, dotyczący brzucha

brzydki /ˈbʒɨtʲci/ (adj)
плохой, скверный
  o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie
некрасивый, уродливый, скверный
  subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydki jak grzech śmiertelny /ˈbʒɨtʲci ˈjaɡ ˈːʒɛxʲ ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
страшен как смертный грех
  (przestarzałe, przestarzały) bardzo brzydki

brzydki jak małpa /ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈmawpa/ (adj)
лицом не вышёл, на всех зверей похож, обезьяна
  bardzo brzydki

brzydki jak nieszczęście /ˈbʒɨtʲci ˈjäc ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (adj)
страшен как смертный грех, страшней атомной войны, страшней войны
  bardzo brzydki

brzydki jak noc /ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑/ (adj)
лицом не вышёл, на всех чертей похож, страшен как смертный грех
  bardzo brzydki

brzydki jak noc listopadowa /ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑ ˌlʲistɔpaˈdɔva/ (adj)
лицом не вышёл, на всех чертей похож, страшен как смертный грех
  (potocznie, potoczny) bardzo brzydki

brzydki jak siedem grzechów głównych /ˈbʒɨtʲci ˈjäc ˈɕɛdɛ̃m ˈɡʒɛxuv ˈɡwuvnɨx/ (adj)
на всех чертей похож, страшен как смертный грех
  bardzo brzydki

brzydkie kaczątko /ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ/ (n)
гадкий утёнок
  (przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydota /bʒɨˈdɔta/ (n)
безобразие
  nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzydzić się /ˈbʒɨʥ̑iʨ̑‿ɕɛ/ (v)
брезговать
  czuć odrazę, wstręt, gardzić czymś lub kimś

brzytwa /ˈbʒɨtfa/ (n)
бритва
  ostry nóż do usuwania zarostu;

brzytwodziób (n)
водорез
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Rynchops;

brzózka /ˈbʒuska/ (n)
берёзка
  (zdrobniale) od: brzoza

brzęczeć /ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑/ (v)
дребезжать, бренчать
  o metalowych lub szklanych przedmiotach: wydawać brzęk
жужжать
  o owadach: wydawać brzęk

brzęczka /ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
соловьиный сверчок
  (ornitologia, ornitologiczny) Locustella luscinioides, drobny ptak z rzędu wróblowatych o niepozornym upierzeniu;

bród /brut/ (n)
брод
  płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

brąz /brɔ̃w̃s/ (n)
бронза
  (hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
  (sport, sportowy) brązowy medal
  przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)
бронзовый век
  epoka brązu;
бронзовый цвет, коричневый цвет
  kolor brązowy – kolor brązu (1.1)

brązowanie (n)
бронзирование
  (metaloznawstwo, metalurgia) pokrywanie powierzchni czegoś warstwą brązu

brązowy /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ/ (adj)
коричневый, бронзовый
  mający kolor brązu;
бронзовый
  wykonany z brązu, zrobiony z brązu

brązowy medalista /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ ˌmɛdaˈlʲista/ (n)
бронзовый медалист
  mężczyzna lub chłopiec (również pies, koń itp.), który zdobył brązowy medal w jakichś zawodach, w konkursie

bubel (n)
барахло
  (potocznie, potoczny) towar złej jakości, posiadający wady

bucharczyk (n)
бухарец
  mieszkaniec Buchary; osoba z tego miasta

bucharka (n)
бухарка
  mieszkanka Buchary; kobieta z tego miasta

bucharski (adj)
бухарский
  związany z Bucharą, dotyczący Buchary

buda /ˈbuda/ (n)
будка
  pomieszczenie na sprzęt, narzędzia
  stoisko na jarmarku
  zaniedbany budynek
конура
  schronienie dla psa

budapeszteński /ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃sʲci/ (adj)
будапештский
  odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier)

buddyjski /budˈːɨjsʲci/ (adj)
буддистский, буддийский
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta /budˈːɨsta/ (n)
буддист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddystka /budˈːɨstka/ (n)
буддистка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje buddyzm

buddyzm /ˈbudːɨsm̥/ (n)
буддизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budionnówka (n)
будёновка
  (odzieżownictwo) (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) spiczasta czapka używana w Armii Czerwonej w okresie międzywojennym;

budka telefoniczna /ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
телефонная будка
  (telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;

budowa /buˈdɔva/ (n)
строительный площадка, стройка
  miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)
стройка
  wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu
строение
  wzajemne powiązania i rozmieszczenie części składowych pełnej całości, struktura, kształt, proporcje przedmiotu, ciała, anatomia

budować /buˈdɔvaʨ̑/ (v)
строить
  tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje
быть построенным из, составлять
  składać się na coś; być budulcem, składnikiem czegoś

budować zamki na lodzie /buˈdɔvaʥ̑ ˈzãmʲci na‿ˈlɔʥ̑ɛ/ (v)
строить замки на песке
  (przenośnie, przenośnia) opierać się na kruchych, niepewnych podstawach; snuć plany, projekty, które nie mają szans na urzeczywistnienie się; marzyć

budowlany /ˌbudɔvˈlãnɨ/ (adj)
строительный
  mający związek z budowaniem

budowlany /ˌbudɔvˈlãnɨ/ (n)
строитель
  robotnik pracujący w budownictwie

budownictwo (n)
строительство
  dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych

budowniczy /ˌbudɔvʲˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
строитель
  osoba, która powoduje powstawanie czegoś
  osoba, która zajmuje się budowaniem, wznoszeniem budynków, budowli, infrastruktury

buduar (n)
будуар
  (dawniej, dawny) wytwornie urządzony pokój kobiecy;

budynek /buˈdɨ̃nɛk/ (n)
здание
  (architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budyń /ˈbudɨ̃ɲ/ (n)
пудинг, запеканка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

budyń Noego (n)
Ноев пудинг, ашуре
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny deser kuchni tureckiej podawany na święto Aszura, rodzaj kleiku z gotowanych na mleku ziaren zbóż, ciecierzycy, fasoli i ryżu z dodatkiem orzechów i bakalii

budziejowicki (adj)
будеёвицкий
  związany z miastem Czeskie Budziejowice, dotyczący Czeskich Budziejowic
  związany z miastem Morawskie Budziejowice, dotyczący Morawskich Budziejowic

budzik /ˈbuʥ̑ik/ (n)
будильник
  zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budzić /ˈbuʥ̑iʨ̑/ (v)
будить
  przerywać czyjś sen

budżet /ˈbuḍʒɛt/ (n)
бюджет
  (ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

budżetowy /ˌbuḍʒɛˈtɔvɨ/ (adj)
бюджетный
  związany z budżetem, dotyczący budżetu

bufetowa (n)
буфетчыца
  pracownica bufetu

bufetowy (adj)
буфетный
  związany z bufetem, dotyczący bufetu

bufetowy (n)
буфетчик
  ktoś sprzedający w bufecie

bufiasty /buˈfʲjastɨ/ (adj)
с буфы
  mający bufy lub kształt bufy, szeroki, obszerny

bufor (n)
буфер
  (kolejnictwo) urządzenie służące do łagodzenia siły uderzenia lub wzajemnego nacisku pojazdów szynowych
  (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś łagodzący konflikt

bug /bak/ (n)
баг
  (informatyka, informatyczny) błąd w programie;

bugulmijski (adj)
бугульминский
  związany z Bugulmą, dotyczący Bugulmy

buick /ˈbʲju<sup>j</sup>ik/ (n)
бьюик
  (motoryzacja) samochód marki Buick

bujać /ˈbujäʨ̑/ (v)
болтать
  kołysać, huśtać
качаться
  poruszać się w tył i w przód

bujać w obłokach /ˈbujäʥ̑ v‿ɔbˈwɔkax/ (v)
витать в облаках, строить воздушные замки
  nie liczyć się z realiami, fantazjować
  zamyślić się, rozmarzyć

bujda /ˈbujda/ (n)
брехня, враньё
  coś zmyślonego, nieprawdziwego; bajka, kłamstwo

bujda na resorach /ˈbujda ˌna‿rɛˈsɔrax/ (idiom)
чепуха на постном масле
  oczywiste, jawne, przesadne kłamstwo

bujny /ˈbujnɨ/ (adj)
буйный
  taki, który się obficie rozrasta
  z rozmachem

buk /buk/ (n)
бук
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fagus L., drzewo z rodziny bukowatych;

bukareszteńczyk /ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
бухарестец
  mieszkaniec Bukaresztu

bukareszteński /ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃sʲci/ (adj)
бухарестский
  odnoszący się do Bukaresztu (stolicy Rumunii)

bukiet /ˈbucɛt/ (n)
букет
  wiązanka, pęk kwiatów;

bukinista /ˌbucĩˈɲista/ (n)
букинист
  uliczny sprzedawca starych książek, rycin i gazet, zwłaszcza we Francji;

bukowiński (adj)
буковинский
  związany z Bukowiną, dotyczący Bukowiny

bukowy /buˈkɔvɨ/ (adj)
буковый
  będący częścią buka
  składający się z buka
  wykonany z drewna lub innej części buka

bukszpan /ˈbukʃpãn/ (n)
самшит, букс
  (botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

bukszpanowy (adj)
самшитовый
  (botanika, botaniczny) dotyczący bukszpanu, bukszpanów

bukszpryt /ˈbukʃprɨt/ (n)
бушприт
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

buldog /ˈbuldɔk/ (n)
бульдог
  (kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

bulgotać /bulˈɡɔtaʨ̑/ (v)
булькать
  o płynach: wydawać dźwięki przy przelewaniu się lub gotowaniu

bulgur (n)
булгур
  (spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulimia /buˈlʲĩmʲja/ (n)
булимия
  (medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulion /ˈbulʲjɔ̃n/ (n)
бульон
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywar z mięsa i jarzyn

bulić /ˈbulʲiʨ̑/ (v)
раскошеливаться
  (potocznie, potoczny) płacić dużą sumę pieniędzy

bulla /ˈbulːa/ (n)
булла
  dokument papieski;

buloński (adj)
булонский
  związany z Boulogne ((współcześnie) (oficjalnie) Boulogne-Billancourt) (miejscowością we Francji)
  związany z Boulogne ((współcześnie) (oficjalnie) Boulogne-sur-Mer) (miejscowością we Francji)

bulwa /ˈbulva/ (n)
клубень
  (botanika, botaniczny) zgrubiała część korzenia lub pędu;

bulwar /ˈbulvar/ (n)
бульвар
  (książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym

bulwarowy (adj)
бульварный
  związany z bulwarem

bumerang /bũˈmɛrãŋk/ (n)
бумеранг
  płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bundeswehrowski (adj)
бундесверовский
  związany z Bundeswehrą, dotyczący Bundeswehry

bundowiec (n)
бундовец
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek organizacji Bund

bundowski (adj)
бундовский
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicowym, antysyjonistycznym stronnictwem żydowskim Bund

bunraku /bũnˈraku/ (n)
бунраку
  teatr lalek wywodzący się z japońskiego teatru epickiego;

bunt /bũnt/ (n)
бунт
  sprzeciw, opór, protest
мятеж, восстание
  wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

buntownik (n)
мятежник
  osoba buntująca się, uczestnicząca w buncie

buraczany (adj)
свекловичный
  związany z burakami, dotyczący buraków

burak /ˈburak/ (n)
свёкла
  (botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju buraków (1.1)
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z uprawnej odmiany buraka (1.2)
простак, простофиля
  (pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) człowiek niepotrafiący się odpowiednio zachować, często kompromitujący się, nieobyty, prymitywny, często niedouczony

burak cukrowy /ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ/ (n)
сахарная свёкла, свекловица
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

burdel /ˈburdɛl/ (n)
бордель, бардак
  (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) brak porządku
бордель
  (pospolicie) dom publiczny

burejski (adj)
буреинский
  dotyczący Burei (rzeki w azjatyckiej części Rosji)

burgenlandzki (adj)
бургенландский
  związany z Burgenlandem, dotyczący Burgenlandu

burgundzki (adj)
бургонский, бургундский
  związany z Burgundią lub Burgundczykami, dotyczący Burgundii

buriacki (adj)
бурятский
  związany z Buriacją albo Buriatami

burkiński /burʲˈcĩj̃sʲci/ (adj)
буркинийский
  odnoszący się do Burkiny Faso, państwa w Afryce

burmistrz /ˈburmʲisṭʃ/ (n)
мэр
  (administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

burmistrzowski (adj)
бургомистерский
  związany z osobą lub urzędem burmistrza, dotyczący burmistrza

burnus /ˈburnus/ (n)
бурнус
  rodzaj długiego, wierzchniego arabskiego okrycia wełnianego, rodzaj rozszerzonej peleryny z kapturem

bursa /ˈbursa/ (n)
общежитие
  internat;

burski /ˈbursʲci/ (adj)
бурский
  dotyczący Burów, związany z Burami

bursztyn /ˈburʃtɨ̃n/ (n)
янтарь
  (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

bursztynowy /ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
янтарный
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący bursztynu, związany z bursztynem, wykonany z bursztynu, zawierający domieszkę bursztynu
  mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

burunduk /buˈrũnduk/ (n)
бурундук, сибирский бурундук
  (zoologia, zoologiczny) Tamias sibiricus, gatunek wiewiórki, występujący w syberyjskiej tajdze;

burundyjski /ˌburũnˈdɨjsʲci/ (adj)
бурундийский
  odnoszący się do państwa Burundi

burza /ˈbuʒa/ (n)
буря, гроза
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza mózgów /ˈbuʒa ˈmuzɡuf/ (idiom)
мозговая атака, мозговой штурм
  metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;

burza piaskowa (n)
песчаная буря
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody /ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ/ (n)
буря в стакане воды
  zamęt wywołany z błahych powodów

burzan (n)
бурьян
  zwarte zbiorowisko wysokiej roślinności stepowej, najczęściej łopianów i ostów;

burzliwy /buʒˈlʲivɨ/ (adj)
мятежный
  (przenośnie, przenośnia) pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń

burzowy /buˈʒɔvɨ/ (adj)
грозовой
  dotyczący burzy, związany z burzą, zwiastujący burzę

burżuazja /ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja/ (n)
буржуазия
  ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

burżuazyjny (adj)
буржуазный
  (historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji
  w komunistycznej nowomowie związany z panowaniem burżuazji, z kapitalizmem

burżuj /ˈburʒuj/ (n)
буржуй
  (pogardliwie, pogardliwy) człowiek należący do burżuazji

burżujski (adj)
буржуйский
  (pogardliwie, pogardliwy) związany z burżujem, dotyczący burżuja

bus /bus/ (n)
маршрутка, маршрутное такси
  (motoryzacja) samochód półciężarowy do przewozu osób, mały autobus

busola /buˈsɔla/ (n)
буссоль
  kompas służący do wskazywania stron świata

bustrofedon /ˌbustrɔˈfɛdɔ̃n/ (n)
бустрофедон
  sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian: raz od prawej do lewej, raz od lewej do prawej przy odwracaniu również samych liter;

buszmeński (adj)
бушменский
  związany z Buszmenami, dotyczący Buszmenów

but /but/ (n)
башмак, ботинок, туфля
  część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butan /ˈbutãn/ (n)
бутан
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butelka /buˈtɛlka/ (n)
бутылка
  szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butelkowy /ˌbutɛlˈkɔvɨ/ (adj)
бутылочный
  dotyczący butelki, związany z butelką
  mający kolor ciemnozielony, taki jak kolor szklanej butelki
  przypominający kształtem butelkę

butik /ˈbutʲik/ (n)
бутик
  (handel, handlowy) mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

butla gazowa (n)
газовый баллон, баллон
  (technologia, technika, techniczny) pojemnik do przechowywania gazu pod wysokim ciśnieniem

buzułucki (adj)
бузулукский
  związany z Buzułukiem, dotyczący Buzułuka

bułanek (n)
саврас
  (zoologia, zoologiczny) koń maści bułanej

bułany (adj)
буланый
  o koniu płowy, żółtawobrązowy, z czarną grzywą i ogonem

bułat (n)
булат
  stal damasceńska

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (adj)
болгарский
  związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (n)
болгарский, болгарский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Bułgarii;

bułhakowski (adj)
булгаковский
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z twórczością Michaiła Bułhakowa

bułka /ˈbuw.ka/ (n)
булка
  wypiek o niewielkich rozmiarach;

bułka tarta (n)
толчёные сухари
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) sucha, starta zwykła bułka typu kajzerka, służąca m.in. do panierowania lub wysypywania form piekarskich

by /bɨ/ (conjunction)
чтобы
  …używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

bycie /ˈbɨʨ̑ɛ/ (n)
бытие
  istnienie

byczek /ˈbɨʧ̑ɛk/ (n)
бычок
  (zdrobniale) od: byk

bydlę /ˈbɨdlɛ/ (n)
скот, скотина
  (potocznie, potoczny) pogardliwie o nikczemnym człowieku
скотина
  (potocznie, potoczny) rogate hodowlane zwierzę

bydło /ˈbɨdwɔ/ (n)
быдло, скот
  (przenośnie, przenośnia) (obraźliwie) określenie ludzi zachowujących się w sposób przywodzący na myśl zachowanie stada bydła (1.1)
  (zoologia, zoologiczny) w polskiej systematyce biologicznej: udomowieni potomkowie tura
скот, быдло
  (zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

byk /bɨk/ (n)
бык
  (zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) duży, silny mężczyzna
  (środowiskowy) (finanse, finansowy) inwestor giełdowy grający na wzrost kursów akcji lub innych aktywów

byle /ˈbɨlɛ/ (conjunction)
только если, только чтобы
  …wyrażający warunek wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne
только бы
  …wyrażający życzenie wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

byle /ˈbɨlɛ/ (particle)
-либо, -нибудь
  …występująca razem z rzeczownikiem, przysłówkiem lub zaimkiem, oznaczająca niską wartość omawianego przedmiotu, osoby czy zjawiska

bylejakość /ˌbɨlɛˈjakɔɕʨ̑/ (n)
безответственность, небрежность, разгильдяйство
  brak staranności, niechlujność, robienie czegoś jakkolwiek, bez zwracania uwagi na jakość

bynajmniej /bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (particle)
ни в коем случае
  … wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

bystry /ˈbɨstrɨ/ (adj)
сообразительный
  o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie
стремительный
  o rzece, potoku: szybko płynący

byt /bɨt/ (n)
бытие
  istnienie, całokształt życia

bytomianin /ˌbɨtɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
бытомец
  mieszkaniec Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego
  osoba pochodząca z Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego, urodzona w Bytomiu lub Bytomiu Odrzańskim

bytomski /bɨˈtɔ̃msʲci/ (adj)
бытомский
  dotyczący Bytomia

bytowy (adj)
бытовой
  dotyczący bytu, bytowania

bywać /ˈbɨvaʨ̑/ (v)
бывать
  (książkowy) być często w jakimś miejscu, przebywać gdzieś, brać udział w czymś

być /bɨʨ̑/ (v)
быть, существовать
  istnieć; trwać

być bez grosza przy duszy /ˈbɨʥ̑ bɛz‿ˈɡrɔʃa pʃɨ‿ˈduʃɨ/ (v)
не иметь ни гроша за душой
  nie mieć żadnych pieniędzy

być jedną nogą na tamtym świecie /ˈbɨʨ̑ ˈjɛdnɔ̃w̃ ˈnɔɡɔ̃w̃ na‿ˈtãmtɨ̃mʲ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑ɛ/ (v)
стоять одной ногой в другом мире
  być bardzo chorym, być umierającym

być kwita /ˈbɨʨ̑ ˈkfʲita/ (idiom)
быть квиты
  mieć załatwione wszystkie sprawy w stosunku do kogoś, nie być dłużnym, nie mieć zobowiązań

być na noże /ˈbɨʨ̑ na‿ˈnɔʒɛ/ (v)
быть на ножах
  być z kimś w skrajnie wrogich stosunkach; mieć bardzo złe relacje z kimś; walczyć z kimś

być na tapecie /ˈbɨʨ̑ na‿taˈpɛʨ̑ɛ/ (v)
актуальный, быть широко обсуждаемый, популярный
  być ośrodkiem zainteresowania, sprawą, o której w danej chwili się mówi

być w siódmym niebie /ˈbɨʨ̑ ˈfʲ‿ɕudmɨ̃mʲ ˈɲɛbʲjɛ/ (idiom)
быть на верху блаженства, быть на седьмом небе
  być z czegoś bardzo zadowolonym, uradowanym

być w swoim żywiole /ˈbɨʨ̑ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm ʒɨˈvʲjɔlɛ/ (v)
быть в своей стихии
  znajdować się w doskonałym dla siebie środowisku, czuć się świetnie w jakiejś sytuacji

były /ˈbɨwɨ/ (adj)
бывший
  taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

były /ˈbɨwɨ/ (n)
бывший
  (potocznie, potoczny) były (1.1) mąż, chłopak, narzeczony

bzdura /ˈbzdura/ (n)
вздор, глупость, чушь, ерунда
  coś nieprawdziwego, niedorzecznego

bzik /bʲʑik/ (n)
бзик
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo

bzyczeć /ˈbzɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
жужжать
  o lecących owadach: wydawać przeciągły bzyk

bób /bup/ (n)
боб
  (botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona bobu (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

bóbr /bupr̥/ (n)
бобр, бобёр
  (zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóg /buk/ /bɔˈgɔvʲɛ/ (n)
бог
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bój /buj/ (n)
бой
  starcie zbrojne walczących stron

bójka /ˈbujka/ (n)
драка
  awantura połączona z biciem;

ból /bul/ (n)
боль
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;
  (psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

bólowy (adj)
болевой
  związany z bólem, dotyczący bólu

bór /bur/ (n)
бор
  (leśnictwo) wysoki, gęsty las iglasty;

bóstwo /ˈbustfɔ/ (n)
божество
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów

bąblowica (n)
эхинококкоз
  (medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba wywoływana przez bąblowca, powodująca tworzenie się torbieli w narządach wewnętrznych;

bączek /ˈbɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
юла
  zabawka wirująca wokół własnej osi

bądź /bɔ̃ɲʨ̑/ (particle)
-нибудь
  łączy się z wyrazami kto, co, jak, gdzie, kiedy, dokąd, skąd, wskazując na nieokreśloność osoby, przedmiotu, sposobu, miejsca

bęben /ˈbɛ̃mbɛ̃n/ (n)
барабан, бараба́н
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;
барабан
  część jakiegoś urządzenia o kształcie walca

bębnić /ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑/ (v)
барабанить
  grać na bębnie

bębnowy (adj)
барабанный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący bębna lub bębnów, związany z bębnem

bęcwał /ˈbɛ̃nʦ̑faw/ (n)
остолоп
  (pogardliwie, pogardliwy) osoba bezmyślna (i często leniwa)

bękart /ˈbɛ̃ŋkart/ (n)
ублюдок, бастард
  (pogardliwie, pogardliwy) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

błagać /ˈbwaɡaʨ̑/ (v)
умолять
  żarliwie, usilnie prosić

błagowieszczeński (adj)
благовещенский
  związany z Błagowieszczeńskiem, dotyczący Błagowieszczeńska

błahy /ˈbwaxɨ/ (adj)
ничтожный
  nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi

błazen /ˈbwazɛ̃n/ (n)
шут
  (historia, historyczny, historycznie) zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla;
паяц, шут
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest przesadnie wesoły lub nadmiernie dowcipkuje

błazeński /bwaˈzɛ̃j̃sʲci/ (adj)
дурацкий
  podobny do błazna, charakterystyczny dla błazna

błaznować /bwazˈnɔvaʨ̑/ (v)
блажить
  (książkowy) wygłupiać się

błogosławieństwo /ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
благословение
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece

błogosławić (v)
благословлять
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błogość (n)
блаженство
  przyjemny stan zadowolenia, spokoju

błona dziewicza /ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a/ (n)
девственная плева, гимен
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błonkoskrzydłe /ˌbwɔ̃ŋkɔˈskʃɨdwɛ/ (n)
перепончатокрылые
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rząd owadów obejmujący ponad 110 tysięcy gatunków występujących na całym świecie, oprócz rejonów polarnych;

błonnik /ˈbwɔ̃ɲːik/ (n)
клетчатка
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;

błota /ˈbwɔta/ (n)
болото
  obszar bagienny

błotniak /ˈbwɔtʲɲak/ (n)
лунь
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus;

błotnik /ˈbwɔtʲɲik/ (n)
крыло
  część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błotnisty /bwɔtʲˈɲistɨ/ (adj)
грязный
  pokryty błotem, pełen błota

błoto /ˈbwɔtɔ/ (n)
слякоть, грязь
  mieszanina ziemi i wody;

błysk /bwɨsk/ (n)
вспышка
  nagłe, krótkie światło
блесна
  rodzaj sztucznej przynęty na ryby

błyskanie (n)
блистание
  (rzeczownik odczasownikowy) od błyskać

błyskawica /ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a/ (n)
молния
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawicznie /ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
молниеносно
  bardzo szybko, prędko

błyskawiczny /ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ/ (adj)
молниеносный
  niezwykle szybki

błyszczyk /ˈbwɨʃʧ̑ɨk/ (n)
блеск для губ
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) bezbarwna lub kolorowa substancja nadająca ustom połysk;

błyszczący (adj)
блестящий
  taki, który się błyszczy

błąd /bwɔ̃nt/ (n)
ошибка
  niezgodność z zasadami, założeniami
  działanie, które przynosi złe skutki

błąd językowy (n)
языковая ошибка
  (językoznawstwo, językoznawczy) niezamierzone odstępstwo od prawideł danej formy systemu językowego;

błąd ortograficzny /ˈbwɔ̃nt ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
орфографическая ошибка
  błąd w pisowni – niewłaściwe napisanie wyrazu, niezgodne z przyjętymi dla danego języka normami ortograficznymi;

błądzić (v)
блуждать
  poruszać się szukając właściwej drogi

błędne koło /ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ/ (n)
порочный круг
  (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;

błędny /ˈbwɛ̃ndnɨ/ (adj)
ошибочный
  zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

błędny rycerz /ˈbwɛ̃ndnɨ ˈrɨʦ̑ɛʃ/ (n)
странствующий рыцарь
  średniowieczny rycerz wędrujący w poszukiwaniu niezwykłych przygód; najczęściej bronił pokrzywdzonych na cześć wybranki swego serca;

błękitna krew /bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf/ (idiom)
голубая кровь
  pochodzenie arystokratyczne

błękitnawy /ˌbwɛ̃ŋʲcitˈnavɨ/ (adj)
голубоватый
  mający kolor podobny do błękitnego; niezupełnie błękitny, prawie błękitny

błękitnieć /bwɛ̃ŋʲˈcitʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
голубеть
  stawać się błękitnym

błękitnooki /ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈːci/ (adj)
голубоглазый
  taki, który ma błękitne oczy

błękitny /bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ/ (adj)
голубой
  mający kolor intensywnie niebieski

cacko /ˈʦ̑aʦ̑kɔ/ (n)
цацка
  (potocznie, potoczny) coś atrakcyjnego, małego i cennego

cadillac (n)
кадиллак
  (motoryzacja) samochód marki Cadillac

cal /ʦ̑al/ (n)
дюйм
  pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

call center (n)
колл-центр, телефонный центр
  wydzielony dział firmy lub specjalistyczna instytucja przystosowana do telefonicznej obsługi klientów;

camembert (n)
камамбер
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tłusty, łagodny, miękki ser podpuszczkowy z pełnego mleka krowiego, z porostem pleśni;

canberski /kãnˈbɛrsʲci/ (adj)
канберрский
  odnoszący się do miasta Canberra

cannelloni /ˌkãnɛˈlɔ̃ɲi/ (n)
каннеллони
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski makaron w postaci rurek o średnicy około trzech cm, podawany często z farszem;

cappuccinator (n)
капучинатор
  (technologia, technika, techniczny) (spożywczy) urządzenie lub jego część służące do spieniania mleka na cappuccino

capstrzyk /ˈʦ̑apsṭʃɨk/ (n)
вечерний заря
  sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.

car /ʦ̑ar/ (n)
царь
  (historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

carat /ˈʦ̑arat/ (n)
самодержавие, царизм, царский режим
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy, w którym władza absolutna jest sprawowana przez cara

carewicz /ʦ̑aˈrɛvʲiʧ̑/ (n)
царевич
  (historia, historyczny, historycznie) syn cara

carobójca (n)
цареубийца
  zabójca cara

carobójstwo (n)
цареубийство
  (historia, historyczny, historycznie) zabójstwo cara

carogrodzki (adj)
царьградский
  (dawniej, dawny) związany z Carogrodem, dotyczący Carogrodu ((współcześnie) Stambuł)

carski /ˈʦ̑arsʲci/ (adj)
царский
  należący, odnoszący się do cara lub Rosji z czasów, gdy władali nią carowie

carskosielski (adj)
царскосельский
  związany z Carskim Siołem, dotyczący Carskiego Sioła

carstwo /ˈʦ̑arstfɔ/ (n)
царство
  carat

carving (n)
карвинг
  (sztuka) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pochodząca z Azji sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach

caryca (n)
царица
  (historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji
  (historia, historyczny, historycznie) żona cara

casus belli (n)
казус белли
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) powód wojny, oficjalny powód lub pretekst, dla którego wypowiada się wojnę;

całka /ˈʦ̑awka/ (n)
интеграл
  (matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkiem /ˈʦ̑awʲcɛ̃m/ (adv)
вовсе, вполне, окончательно, совершенно, совсем
  w sposób całkowity, zupełny, pełny
весьма
  w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowicie /ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (adv)
совершенно, совсем, вполне, вовсе, окончательно, целиком
  w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całkowity /ˌʦ̑awkɔˈvʲitɨ/ (adj)
полный, всеобъемлющий
  taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

całodobowo /ˌʦ̑awɔdɔˈbɔvɔ/ (adv)
круглосуточно
  przez całą dobę, 24 godziny na dobę

całodobowy (adj)
круглосуточный
  otwarty lub czynny całą dobę
  trwający całą dobę

całokształt /ʦ̑aˈwɔkʃtawt/ (n)
совокупность
  zorganizowana całość, rozważany w całości układ

całoroczny (adj)
круглогодичный
  trwający cały rok; czynny cały rok; obejmujący cały rok

całować /ʦ̑aˈwɔvaʨ̑/ (v)
целовать
  dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś
целоваться
  dawać i dostawać pocałunek

całość /ˈʦ̑awɔɕʨ̑/ (n)
целостность
  wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

całun (n)
саван
  (kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

cały /ˈʦ̑awɨ/ (adj)
целый
  duży, wielki
  nie uszkodzony
весь
  jedyny, wyłączny
целый, весь
  zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

cały czas (adv)
всё время
  nieustannie, ciągle

cały i zdrowy /ˈʦ̑awɨ i‿ˈzdrɔvɨ/ (adj)
целый и невредимый
  o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory

ceber /ˈʦ̑ɛbɛr/ (n)
бадья
  (dawniej, dawny) duże, drewniane naczynie do noszenia wody i trunków;

cebula /ʦ̑ɛˈbula/ (n)
купол
  (architektura, architektoniczny) przedmiot (zwłaszcza kopuła budynku) przypominający kształtem cebulę (1.2)
лук
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;
карманные часы
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) staroświecki zegarek kieszonkowy, najczęściej z dewizką
лук, луковица
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1)
  (botanika, botaniczny) część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej;

cebulasty /ˌʦ̑ɛbuˈlastɨ/ (adj)
луковицеобразный
  przypominający cebulę

cebulkowaty (adj)
луковицеобразный, луковичный
  przypominający cebulkę

cebulowaty /ˌʦ̑ɛbulɔˈvatɨ/ (adj)
луковицеобразный
  przypominający cebulę

cebulowy /ˌʦ̑ɛbuˈlɔvɨ/ (adj)
луковый
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli
луковицеобразный
  (przenośnie, przenośnia) o kształcie cebuli

cech /ʦ̑ɛx/ (n)
цех
  organizacja zrzeszająca rzemieślników;

cecha /ˈʦ̑ɛxa/ (n)
признак, свойство, черта
  element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cechować /ʦ̑ɛˈxɔvaʨ̑/ (v)
характеризовать
  być czyjąś (lub czegoś) cechą; charakteryzować kogoś; być komuś lub czemuś właściwym
характеризоваться
  charakteryzować się jakąś cechą

cechowy (adj)
цеховой
  dotyczący cechu, związany z cechem

cedr /ʦ̑ɛtr̥/ (n)
кедр
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;

cedzak (n)
дуршлаг
  rodzaj specjalnego sita w formie miski lub garnka z podziurkowanym dnem;

cefalosporyna (n)
цефалоспорин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk pozyskiwany z grzyba z rodzaju Acremonium (dawniej znanego pod nazwą Cephalosporium);

cegielnia /ʦ̑ɛˈɟɛlʲɲa/ (n)
кирпичный завод
  wytwórnia cegły oraz innych materiałów budowlanych z gliny;

ceglany /ʦ̑ɛɡˈlãnɨ/ (adj)
кирпичный
  wykonany z cegły

ceglarz /ˈʦ̑ɛɡlaʃ/ (n)
кирпичник
  rzemieślnik wytwarzający cegły, trudniący się ceglarstwem

ceglastoczerwony /ˌʦ̑ɛɡlastɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
краснокирпичный
  mający kolor czerwony o odcieniu ceglastym

ceglasty /ʦ̑ɛɡˈlastɨ/ (adj)
кирпичный
  mający kolor pomarańczowoczerwony, taki jak kolor cegły

cegła /ˈʦ̑ɛɡwa/ (n)
кирпич, кирпи́ч
  (budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cejloński /ʦ̑ɛjˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
цейлонский
  związany z wyspą Cejlon

cekaem /ʦ̑ɛˈkaɛ̃m/ (n)
станковый пулемёт
  (wojskowość, wojskowy) ciężki karabin maszynowy

cekhauz /ˈʦ̑ɛkxaws/ (n)
цейхгауз
  (dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) składnica broni oraz sprzętu i wyposażenia wojskowego

cekin (n)
цехин
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;
блёстка, пайетка
  (krawiectwo) błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;

cel /ʦ̑ɛl/ (n)
цель
  to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))
  to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni

cel uświęca środki /ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci/ (proverb)
цель оправдывает средства
  można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela /ˈʦ̑ɛla/ (n)
келья
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha
камера
  pokój więźnia w więzieniu

celebrować /ˌʦ̑ɛlɛˈbrɔvaʨ̑/ (v)
отмечать
  obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować

cellulit /ʦ̑ɛˈlulʲit/ (n)
целлюлит
  nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;

cellulitis /ˌʦ̑ɛluˈlʲitʲis/ (n)
целлюлит
  (medycyna, medyczny) zapalenie tkanki łącznej;

celniczka /ʦ̑ɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
таможенница
  forma żeńska od: celnik

celnik /ˈʦ̑ɛlʲɲik/ (n)
таможенник
  osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celny /ˈʦ̑ɛlnɨ/ (adj)
меткий
  będący w celu, trafiający do celu
таможенный
  związany z cłem

celofan /ʦ̑ɛˈlɔfãn/ (n)
целлофан
  przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

celofanowy (adj)
целлофановый
  zrobiony z celofanu

celować /ʦ̑ɛˈlɔvaʨ̑/ (v)
целиться
  mierzyć do celu
  starać się do czegoś trafić

celownik /ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik/ (n)
дательный падеж, дательный
  (gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;
видоискатель, визир
  część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu
прицел
  urządzenie ułatwiające celowanie z broni;

celowo /ʦ̑ɛˈlɔvɔ/ (adv)
нарочно, преднамеренно, специально
  w sposób celowy

celowy /ʦ̑ɛˈlɔvɨ/ (adj)
умышленный
  robiony w pewnym celu, nieprzypadkowy

celtyberski (adj)
кельтиберский
  związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

celtycki /ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
кельтский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

celuloidowy (adj)
целлулоидный
  zrobiony z celuloidu

celuloza (n)
целлюлоза, целлулоза
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

celulozowy (adj)
целлюлозный
  związany z celulozą, dotyczący celulozy, wykonany z celulozy

cement /ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt/ (n)
цемент
  hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cementowanie (n)
цементирование, цементировка
  zalewanie cementem

cementować (v)
цементировать
  (budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

cementowy /ˌʦ̑ɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ/ (adj)
цементный
  dotyczący cementu, związany z cementem, wykonany z cementu, zawierający cement

cena /ˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
цена, стоимость
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cenić /ˈʦ̑ɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
ценить
  uznawać walory kogoś/czegoś

cennik /ˈʦ̑ɛ̃ɲːik/ (n)
прайс-лист
  (handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami
такса
  (handel, handlowy) spis usług wraz z opłatami za nie

cenny /ˈʦ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
ценный
  mający dużą wartość

cenotaf /ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf/ (n)
кенотаф, кенота́ф
  (książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

centaur /ˈʦ̑ɛ̃ntawr/ (n)
кентавр
  (mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centralista /ˌʦ̑ɛ̃ntraˈlʲista/ (n)
централист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik centralizmu

centralny /ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ/ (adj)
главный, основной, центральный
  główny
центральный
  znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centrum /ˈʦ̑ɛ̃ntrũm/ (n)
центр, середина
  środkowa część czegoś

centrystyczny (adj)
центристский
  związany z politycznym centrum

centryzm /ˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥/ (n)
центризм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zespół poglądów reprezentowanych przez zwolenników centrum politycznego

centymetr /ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥/ (n)
сантиметр
  miara długości; jedna setna metra;

centymetrowy /ˌʦ̑ɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ/ (adj)
сантиметровый
  mający długość jednego centymetra

cenzorski (adj)
цензорский
  związany z osobą lub pracą cenzora

cenzura /ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura/ (n)
цензура
  kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;
  urząd sprawujący taką kontrolę

cenzurowanie (n)
цензурирование
  (urzędowy) dokonywanie cenzury, kontroli publikacji i widowisk pod kątem politycznym lub obyczajowym

cenzurować (v)
цензуровать
  przeprowadzać cenzurę; kontrolować urzędowo środki masowego przekazu

cenzus (n)
ценз
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;

cep /ʦ̑ɛp/ (n)
цеп
  (historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

cepowy (adj)
цепной
  związany z cepem, dotyczący cepa

cer /ʦ̑ɛr/ (n)
церий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

ceramiczny /ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
керамический
  wykonany z ceramiki
  związany z ceramiką, dotyczący ceramiki

ceramik (n)
керамик
  artysta lub technik pracujący w przemyśle ceramicznym

ceramika /ʦ̑ɛˈrãmʲika/ (n)
керамика
  (potocznie, potoczny) ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych
  dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;

cerata (n)
клеёнка
  nieprzemakalne nakrycie stołu kuchennego, wykonane z bawełnianej flaneli pokrytej jednostronnie barwną warstwą olejną z nadrukowanym deseniem, użytkowane powszechnie w XIX-XX wieku;

cerber /ˈʦ̑ɛrbɛr/ (n)
цербер
  (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) groźny, czujny, nieustępliwy dozorca; człowiek ograniczający czyjąś swobodę

ceremonia /ˌʦ̑ɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
церемония
  skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;

ceremonialność (n)
церемонность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest ceremonialne

ceremonialny /ˌʦ̑ɛrɛ̃mɔ̃ˈɲalnɨ/ (adj)
церемониальный
  związany z uroczystością

cerkiew /ˈʦ̑ɛrʲcɛf/ (n)
церковь
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia prawosławna;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;

cerkiewka (n)
церквушка
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielka cerkiew

cerkiewny (adj)
церковный
  związany z cerkwią, dotyczący cerkwi

cerowanie (n)
штопание, штопанье
  (rzeczownik odczasownikowy) od cerować

cerować /ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
штопать
  wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

certa /ˈʦ̑ɛrta/ (n)
рыбец, сырть
  (ichtiologia, ichtiologiczny) przybrzeżna ryba morska podczas tarła wędrująca do rzek;

certyfikat /ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat/ (n)
сертификат
  dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

certyfikować (v)
сертифицировать
  wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

cesarski /ʦ̑ɛˈsarsʲci/ (adj)
императорский
  dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa

cesarskie cięcie /ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
кесарево сечение
  (medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarstwo /ʦ̑ɛˈsarstfɔ/ (n)
империя
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz /ˈʦ̑ɛsaʃ/ (n)
император
  najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzewicz (n)
цесаревич
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł rosyjskiego następcy tronu

cesarzowa /ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva/ (n)
императрица
  kobieta cesarz
  żona cesarza

cesja (n)
цессия
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby

cetologia /ˌʦ̑ɛtɔˈlɔɟja/ (n)
кетология, цетология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o waleniach;

cetologiczny /ˌʦ̑ɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
цетологический
  (biologia, biologiczny) związany z cetologią, dotyczący cetologii

cetyryzyna /ˌʦ̑ɛtɨrɨˈzɨ̃na/ (n)
цетиризин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwhistaminowy, antagonista receptora H1, używany do leczenia alergii;

cewka /ˈʦ̑ɛfka/ (n)
катушка
  (elektryczność) zwój izolowanego przewodu elektrycznego, stosowany w urządzeniach elektrotechnicznych i radiotechnicznych;

cewka moczowa /ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva/ (n)
мочеиспускательный канал
  (anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik /ˈʦ̑ɛvʲɲik/ (n)
катетер
  (medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cewnikowanie (n)
катетеризация
  (medycyna, medyczny) zakładanie cewnika do jam i narządów ciała w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków

cez /ʦ̑ɛs/ (n)
цезий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

cha /xa/ (interjection)
ха
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) … oznaczający śmiech

chabarowski (adj)
хабаровский
  związany z Chabarowskiem, dotyczący Chabarowska

chabarowszczanin (n)
хабаровчанин
  mieszkaniec Chabarowska; osoba z tego miasta

chabarowszczanka (n)
хабаровчанка
  mieszkanka Chabarowska; kobieta z tego miasta

chaber /ˈxabɛr/ (n)
василёк
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

chabeta (n)
одёр, кляча
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lichy, chudy koń

chaczapuri (n)
хачапури
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;

chadecki /xaˈdɛʦ̑ʲci/ (adj)
христианско-демократический
  (przymiotnik) od chadecja

chadzać /ˈxaʣ̑aʨ̑/ (v)
захаживать, похаживать
  chodzić od czasu do czasu lub regularnie

chajpudyrski (adj)
хайпудырский
  związany z Chajpudyrą, dotyczący Chajpudyry

chakaski (adj)
хакасский
  związany z Chakasją lub Chakasami, dotyczący Chakasji lub Chakasów

chalcedon /xalˈʦ̑ɛdɔ̃n/ (n)
халцедон
  (mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

chalcedonowy (adj)
халцедоновый
  związany z chalcedonem, dotyczący chalcedonu; wykonany z chalcedonu

chaldejski (adj)
халдейский
  odnoszący się do Chaldei lub Chaldejczyków

chaldejski (n)
аккадский, халдейский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;
халдейский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak;

chalkopiryt (n)
халькопирит
  (mineralogia, mineralogiczny) piryt miedziowy, siarczek miedzi i żelaza;

cham /xãm/ (n)
хам
  (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm

chamefit (n)
хамефит
  (botanika, botaniczny) krzew lub krzewinka mająca odnawiające się pączki tuż nad powierzchnią ziemi;

chamicki /xãˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
хамитский
  dotyczący ludów niesemickich (głównie w odniesieniu do północnej i północno-wschodniej Afryki przed ekspansją Arabów i innych grup semickich)

chamowaty (adj)
хамоватый
  (pospolicie) zachowujący się jak cham

chamsa (n)
Божья ладонь, Божья рука, рука Мирьям, хамса
  (etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;
хамса
  (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku sardela europejska

chamski /ˈxãmsʲci/ (adj)
хамский
  (dawniej, dawny) (pogardliwie, pogardliwy) należący do członka niższej klasy społecznej, właściwy chłopu
  (pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi

chamstwo /ˈxãmstfɔ/ (n)
хамство
  (dawniej, dawny) (pogardliwie, pogardliwy) chłopi, lud
  zbiór cech należących do chama; brak kultury

chandra (n)
хандра
  (potocznie, potoczny) przygnębienie, często bez wyraźnej przyczyny;

chankajski (adj)
ханкайский
  związany z Chanką, dotyczący Chanki

chantajski (adj)
хантайский
  związany z Chantajką, dotyczący Chantajki

chanty-mansyjski (adj)
ханты-мансийский
  związany z Chanty-Mansyjskiem, dotyczący Chanty-Mansyjska

chantyjski (adj)
хантыйский
  związany z Chantami, dotyczący Chantów

chaos /ˈxaɔs/ (n)
хаос
  nieporządek, bezład
  (mitologia grecka) w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat;

chaotycznie (adv)
хаотично
  (książkowy) w sposób nieuporządkowany, chaotyczny

chaotyczność (n)
хаотичность
  cecha tego, co chaotyczne; cecha tych, którzy są chaotyczni

chaotyczny /ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
хаотичный, хаотический
  będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter /xaˈraktɛr/ (n)
характер, природа
  (psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby
характер
  zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju
  zespół cech psychicznych kogoś, kto odznacza się silną wolą, nieustępliwością i zdecydowaniem

charakterologia (n)
характерология
  dział psychologii, nauka o ludzkim charakterze;

charakterologiczny (adj)
характерологический
  (psychologia, psychologiczny) związany z charakterologią, dotyczący charakterologii

charakterystyczny /ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
характерный
  typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
характеристический, своеобразный
  wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charakterystyka /ˌxaraktɛˈrɨstɨka/ (n)
характеристика
  opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

chargé d'affaires (n)
поверенный в делах, пове́ренный в дела́х
  (dyplomacja) pełnomocnik dyplomatyczny, dyplomata niższego stopnia;

charkowski /xarˈkɔfsʲci/ (adj)
харьковский
  związany z Charkowem, dotyczący Charkowa

chart /xart/ (n)
хорт
  (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

chartumski /xarˈtũmsʲci/ (adj)
хартумский
  odnoszący się do miasta Chartum

charytatywny /ˌxarɨtaˈtɨvnɨ/ (adj)
благотворительный
  dobroczynny, wspierający biednych, potrzebujących i zagrożonych marginalizacją w życiu społecznym

charyzma /xaˈrɨzma/ (n)
харизма
  cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie;

charyzmatyczny (adj)
харизматический
  (socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą

chasydyzm (n)
хасидизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

chasydzki (adj)
хасидский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z chasydem, dotyczący chasyda lub chasydyzmu

chata /ˈxata/ (n)
хата, изба
  drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chatański (adj)
хатангский
  związany z Chatangą, dotyczący Chatangi

chazarski (adj)
хазарский
  związany z Chazarami, dotyczący Chazarów

chałka /ˈxawka/ (n)
плетёнка, хала
  słodki, pleciony pszenny chleb;

chałupa /xaˈwupa/ (n)
хибара, лачуга, халупа
  wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny

chałwa /ˈxawva/ (n)
халва
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;

chałwowy (adj)
халвовый
  związany z chałwą

chański (adj)
ханский
  związany z osobą lub tytułem chana, dotyczący chana

chcieć /xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (modal)
хотеть, захотеть
  odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwie /ˈxʲʨ̑ivʲjɛ/ (adv)
жадно
  w sposób charakteryzujący się chciwością

chciwość /ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
алчность, жадность, корыстолюбие
  silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy /ˈxʲʨ̑ivɨ/ (adj)
жадный, ненасытный
  taki, który odznacza się chciwością

chemia /ˈxɛ̃mʲja/ (n)
химия
  nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;
  (potocznie, potoczny) dużo sztucznych (nienaturalnych) środków chemicznych

chemia fizyczna (n)
физическая химия
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się badaniem zależności między strukturą chemiczną substancji a ich właściwościami fizycznymi;

chemia organiczna /ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na/ (n)
органическая химия
  (chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;

chemiczka /xɛ̃ˈmʲiʧ̑ka/ (n)
химичка
  (potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie chemii, kobieta zajmująca się chemią

chemicznie /xɛ̃ˈmʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
химически
  w sposób odnoszący się do chemii

chemiczny /xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
химический
  związany z chemią

chemik /ˈxɛ̃mʲik/ (n)
химик
  specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemiluminescencja /ˌxɛ̃mʲilũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
хемилюминесценция
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) świecenie wywołane reakcją chemiczną;

chemioterapeutyczny (adj)
химиотерапевтический
  (medycyna, medyczny) związany z chemioterapią, dotyczący chemioterapii

chemioterapia /ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja/ (n)
химиотерапия
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chemosynteza (n)
хемосинтез
  (biologia, biologiczny) proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;

chemseks (n)
химсекс
  (seksuologia, seksuologiczny) współżycie seksualne podejmowane pod wpływem substancji psychoaktywnych, które zwiększają pożądanie i przyjemność

chersoński (adj)
херсонский
  związany z Chersoniem, dotyczący Chersonia

chełmski (adj)
хелмский
  odnoszący się do Chełma, związany z Chełmem

chichot /ˈxʲixɔt/ (n)
хихиканье
  tłumiony śmiech o wysokim tonie

chichotanie (n)
хихиканье
  (rzeczownik odczasownikowy) od chichotać

chichotać (v)
хихикать
  śmiać się niezbyt głośnym, powstrzymywanym śmiechem o wysokim tonie

chilijski /ʧ̑ʲiˈlʲijsʲci/ (adj)
чилийский
  odnoszący się do państwa Chile

chimkiński (adj)
химкинский
  związany z Chimkami, dotyczący Chimek

chip /ʧ̑ʲip/ (n)
чип
  (elektronika, elektroniczny) układ scalony

chipset (n)
чипсет
  (elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy;

chiralny (adj)
хиральный
  (chemia, chemiczny) taki, który wraz z innym są dla siebie odbiciami lustrzanymi

chiromancja (n)
хиромантия
  (ezoteryka) sztuka wróżenia i odczytywania charakteru człowieka z bruzd na jego dłoniach;

chiromanta (n)
хиромант, хиромантик
  (ezoteryka) wróżbita zajmujący się chiromancją, czytający przyszłość z rąk

chiropterolog /ˌxʲirɔptɛˈrɔlɔk/ (n)
хироптеролог
  (zoologia, zoologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem nietoperzy
  (zoologia, zoologiczny) specjalistka w dziedzinie chiropterologii

chiropterologia /ˌxʲirɔptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
хироптерология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o nietoperzach;

chiropterologiczny /ˌxʲirɔptɛrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
хироптерологический
  (zoologia, zoologiczny) związany z chiropterologią, dotyczący chiropterologii

chirurg /ˈxʲirurk/ (n)
хирург
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka w zakresie chirurgii

chirurg dziecięcy /ˈxʲirurʲɟ ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (n)
детский хирург
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami u dzieci

chirurg naczyniowy /ˈxʲirurk ˌnaʧ̑ɨ̃ˈɲɔvɨ/ (n)
ангиохирург, сосудистый хирург
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami naczyń krwionośnych i chłonnych

chirurg onkologiczny /ˈxʲirurk ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
онкологический хирург
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii onkologicznej

chirurg plastyczny /ˈxʲirurk plaˈstɨʧ̑nɨ/ (n)
пластический хирург
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii plastycznej

chirurg stomatologiczny /ˈxʲirurk ˌstɔ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
хирург-стоматолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii stomatologicznej

chirurgia /xʲiˈrurʲɟja/ (n)
хирургия
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chirurgiczny /ˌxʲirurʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
хирургический
  (medycyna, medyczny) związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chitozan (n)
хитозан
  (biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

chityna (n)
хитин
  (biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;

chitynowy (adj)
хитиновый, хитинный
  związany z chityną, dotyczący chityny, składający się z chityny

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (adj)
китайский
  odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (n)
китайский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy w Chinach;

chińszczyzna /xʲĩj̃ˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
китайская грамота
  (potocznie, potoczny) coś niezrozumiałego i trudnego

chlapa (n)
слякоть
  błoto i mokry śnieg

chlapacz (n)
брызговик
  (potocznie, potoczny) osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota

chlapać jęzorem /ˈxlapaʨ̑ jɛ̃w̃ˈzɔrɛ̃m/ (v)
болтать, трепаться, бобы разводить, говорить глупости, нести околесицу, плести языком
  (potocznie, potoczny) mówić coś bez sensu / niepotrzebnie / niedorzecznie, bez zastanowienia o ewentualne skutki

chlać /xlaʨ̑/ (v)
бухать
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) pić, zwłaszcza alkohol

chleb /xlɛp/ (n)
хлеб
  pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

chleb powszedni /ˈxlɛp ːɔˈfʃɛdʲɲi/ (n)
хлеб насущный
  codzienne jedzenie konieczne, aby utrzymać się przy życiu

chlebak /ˈxlɛbak/ (n)
хлебница
  średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;

chlebowy (adj)
хлебный
  zrobiony z chleba, zawierający chleb

chlew /xlɛf/ (n)
хлев, свинарник
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno
свинарник, хлев
  pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlor /xlɔr/ (n)
хлор
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek /ˈxlɔrɛk/ (n)
хлорид
  (chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chlorek sodu /ˈxlɔrɛk ˈsɔdu/ (n)
хлорид натрия
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;

chloro- /ˈxlɔrɔ/
хлор-
  (chemia, chemiczny) pierwszy człon nazwy związku chemicznego, wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce

chlorobenzalomalononitryl (n)
хлорбензальмалондинитрил
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) organiczny związek chemiczny stosowany jako drażniący bojowy środek trujący

chlorofil /xlɔˈrɔfʲil/ (n)
хлорофилл
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;

chlorofilowy /ˌxlɔrɔfʲiˈlɔvɨ/ (adj)
хлорофилловый
  (biochemia, biochemiczny) związany z chlorofilem

chloroform /xlɔˈrɔfɔrm/ (n)
хлороформ
  (chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chloroformowy (adj)
хлороформный
  związany z chloroformem, dotyczący chloroformu

chloroheksydyna (n)
хлоргексидин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C22H30Cl2N10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;

chlorosarin /ˌxlɔrɔˈsarʲĩn/ (n)
хлорзарин
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek fosforoorganiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu;

chlorowanie (n)
хлорирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od chlorować

chlorować (v)
хлорировать
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor

chlorowy (adj)
хлорный
  (chemia, chemiczny) dotyczący chloru, związany z chlorem, zawierający chlor

chmiel /xmʲjɛl/ (n)
хмель
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju chmieli (1.1)

chmielowy /xmʲjɛˈlɔvɨ/ (adj)
хмелевой
  związany z chmielem

chmura /ˈxmura/ (n)
облако, туча
  (meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chmura Wilsona (n)
облако Вильсона
  (fizyka, fizyczny) krótkotrwałe zjawisko powstawania czaszy skondensowanej pary wodnej za rozszerzającą się gwałtownie falą uderzeniową przy eksplozji o dużej sile rażenia;

chmurny (adj)
затянутый облако, затянутый туча, хмурый
  pokryty chmurami
смурной, угрюмый, хмурый
  sprawiający ponure wrażenie

chochla /ˈxɔxla/ (n)
половник, черпак, поварёшка
  duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

chochoł /ˈxɔ.xɔw/ (n)
соломенное чучело
  (potocznie, potoczny) (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na obalaniu argumentu nieużytego w dyskusji:

chociaż /ˈxɔʨ̑aʃ/ (conjunction)
хотя
  …przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca

chociaż /ˈxɔʨ̑aʃ/ (particle)
хотя бы
  …uznająca to, co następuje za minimum, na które można się jednak zgodzić

chodnik /ˈxɔdʲɲik/ (n)
тротуар
  wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

chodzenie /xɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
хождение
  poruszanie się pieszo

chodzi o /ˈxɔʥ̑i ˈɔ/
дело в
  wyrażający czyjś cel, jaki ma być zrealizowany wg mówiącego lub pomysłodawcy czynności (zwykle w wyjaśnianiu czegoś) powinno (być), ma (być)

chodzić /ˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
ходить
  poruszać się za pomocą nóg
  o mechanizmie: działać, pracować
  poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
  o środkach komunikacji: kursować

chodzić jak szwajcarski zegarek /ˈxɔʥ̑iʨ̑ ˈjak ʃfajˈʦ̑arsʲci zɛˈɡarɛk/ (v)
ходить как швейцарские часы
  (przenośnie, przenośnia) działać bardzo dokładnie, precyzyjnie, niezawodnie, punktualnie, bezbłędnie, bezzwłocznie, bez opóźnień

chodzić na rzęsach (v)
ходить раком
  (potocznie, potoczny) bawić się wesoło, hulać, urządzać brewerie po pijanemu

chodzić spać z kurami /ˈxɔʥ̑iʨ̑ ˈspaʨ̑ s‿kuˈrãmʲi/ (v)
c курами ложиться
  chodzić spać bardzo wcześnie

chodzki (adj)
ходский
  odnoszący się do zachodnioczeskiego regionu etnicznego ziemia chodzka

chodząca encyklopedia /xɔˈʣ̑ɔ̃nʦ̑a ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja/ (n)
ходячая энциклопедия
  osoba bardzo inteligentna, posiadająca dużą wiedzę z wielu dziedzin

choinka /xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka/ (n)
ёлка, новогодняя ёлка
  choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholangiopankreatografia (n)
холангиопанкреатография
  (medycyna, medyczny) obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki

cholecystektomia /ˌxɔlɛʦ̑ɨstɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
холецистэктомия
  (medycyna, medyczny) zabieg wycięcia pęcherzyka żółciowego;

cholera /xɔˈlɛra/ (interjection)
хрен
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

cholera /xɔˈlɛra/ (n)
холера
  (medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholera wie /xɔˈlɛra ˈvʲjɛ/ (idiom)
чёрт его знает
  (potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości

cholernie (adv)
чертовски
  (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo

cholerowy (adj)
холерный
  (medycyna, medyczny) związany z cholerą

choleryk /xɔˈlɛrɨk/ (n)
холерик
  (psychologia, psychologiczny) jeden z typów temperamentu; człowiek o szybkich i silnych reakcjach uczuciowych, za to wytrwały i odporny
  człowiek o gwałtownym, wybuchowym usposobieniu

cholesterol /ˌxɔlɛˈstɛrɔl/ (n)
холестерин, холестери́н
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

cholesterolowy (adj)
холестериновый
  (biochemia, biochemiczny) związany z cholesterolem, dotyczący cholesterolu

cholewa /xɔˈlɛva/ (n)
голенище
  część obuwia okrywająca nogę ponad kostką

chomik /ˈxɔ̃mʲik/ (n)
хомяк
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae G. Fischer;

chomikować (v)
копить про запас, хомячить
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) lub (pejoratywnie, pejoratywny) gromadzić coś w nadmiernej ilości, robiąc niepotrzebne zapasy

chomąto (n)
хомут
  część uprzęży zaprzęgowej w formie obręczy zakładanej zwierzęciu na szyję;

chorał /ˈxɔraw/ (n)
хорал
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uroczysty wielogłosowy śpiew kościelny

chorałowy (adj)
хоральный
  odnoszący się do chorału, związany z chorałem

choreograf /ˌxɔrɛˈɔɡraf/ (n)
хореограф
  (choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

choreografia /ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja/ (n)
хореография
  (choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choreograficzny (adj)
хореографический
  związany z układem tańca, choreografią, choreografami

choroba /xɔˈrɔba/ (n)
болезнь, нездоровье
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;
болезнь
  (przenośnie, przenośnia) negatywne zjawisko lub czyjaś ujemna cecha

choroba Alzheimera /xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra/ (n)
болезнь Альцгеймера
  (medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka;

choroba Parkinsona /xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na/ (n)
болезнь Паркинсона
  (medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba morska /xɔˈrɔba ˈmɔrska/ (n)
морская болезнь
  (medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba popromienna (n)
лучевая болезнь
  (medycyna, medyczny) zespół negatywnych skutków w organizmie na skutek nadmiernego radioaktywnego napromieniowania;

choroba von Willebranda /xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda/ (n)
болезнь фон Виллебранда
  (medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;

chorobotwórczość /ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
болезнетворность, патогенность
  (medycyna, medyczny) zdolność do wywoływania chorób;

chorobotwórczy /ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɨ/ (adj)
болезнетворный
  (medycyna, medyczny) wywołujący chorobę

chorowity /ˌxɔrɔˈvʲitɨ/ (adj)
болезненный, хилый
  często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie

chorwacki /xɔrˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
хорватский
  związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chorwacki /xɔrˈvaʦ̑ʲci/ (n)
хорватский, хорватский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

chory /ˈxɔrɨ/ (adj)
больной
  dotknięty chorobą
  (potocznie, potoczny) dziwaczny, nienormalny

chory /ˈxɔrɨ/ (n)
больной
  osoba dotknięta chorobą

chorągiew /xɔˈrɔ̃ŋʲɟɛf/ (n)
знамя
  przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;

chorąży /xɔˈrɔ̃w̃ʒɨ/ (n)
знаменосец
  osoba niosąca flagę, chorągiew

chowany /xɔˈvãnɨ/ (n)
прятки
  dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

chować /ˈxɔvaʨ̑/ (v)
расти
  pielęgnować, wychowywać
прятать
  ukrywać kogoś / coś przed kimś
хоронить
  grzebać zmarłych

chować głowę w piasek /ˈxɔvaʥ̑ ˈɡwɔvɛ ˈf‿pʲjasɛk/ (v)
прятать голову в песок
  (przenośnie, przenośnia) uciekać przed czymś, unikać czegoś

chołmogorski (adj)
холмогорский
  związany z Chołmogorami, dotyczący Chołmogor

chrabąszcz majowy /ˈxrabɔ̃w̃ʃʧ̑ maˈjɔvɨ/ (n)
майский жук
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha melolontha Linnaeus, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;

chrapać /ˈxrapaʨ̑/ (v)
храпеть
  oddychać w trakcie snu charcząc

chrobry /ˈxrɔbrɨ/ (adj)
храбрый
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (książkowy) (podniośle) dzielny, mężny, odważny, śmiały, waleczny, bohaterski

chrom /xrɔ̃m/ (n)
хром
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromolitograficzny (adj)
хромолитографский
  (sztuka) (drukarstwo, drukarski) związany z chromolitografią, wykonany w technice chromolitografii

chromosfera /ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra/ (n)
хромосфера
  (astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosomowy (adj)
хромосомный
  (biologia, biologiczny) związany z chromosomem, dotyczący chromosomów

chromowanie (n)
хромирование, хромировка
  (technologia, technika, techniczny) (metaloznawstwo, metalurgia) pokrywanie metalu chromem

chromować (v)
хромировать
  pokrywać chromem

chromowy (adj)
хромистый, хромовый
  związany z chromem, dotyczący chromu, zrobiony z chromu

chronić /ˈxrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
защищать, беречь
  bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologiczny (adj)
хронологический
  (książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chronometr (n)
хронометр
  (metrologia, metrologiczny) bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

chrust /xrust/ (n)
хворост
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kruchych, słodkich ciastek smażonych na głębokim tłuszczu;
валежник, хворост
  suche gałęzie służące za opał;

chruszczowowski (adj)
хрущёвский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z postacią radzieckiego przywódcy Nikity Chruszczowa

chruścik /ˈxruɕʨ̑ik/ (n)
ручейник, шитик
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

chrypka /ˈxrɨpka/ (n)
хрипота
  (medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań

chrystianizacja /ˌxrɨstʲjä̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
христианизация
  (historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;

chrystianizowanie (n)
христианизирование
  (historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) zaprowadzanie chrześcijaństwa

chrystianizować (v)
христианизировать
  (historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) zaprowadzać chrześcijaństwo

chrystologia (n)
христология
  (teologia, teologiczny) nauka dotycząca osoby Jezusa Chrystusa i doktryny z nim związanej, centralny traktat teologii dogmatycznej;

chryzantema /ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma/ (n)
хризантема
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju chryzantem (1.1)

chryzopraz /xrɨˈzɔpras/ (n)
хризопраз
  (mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu;

chrzan /xʃãn/ (n)
хрен
  (botanika, botaniczny) Armoracia P. Gaertn., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity
  (potocznie, potoczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., chrzan pospolity
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

chrzan pospolity (n)
хрен обыкновенный
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity (1.1)

chrzanowy (adj)
хреновый
  zawierający chrzan, mający smak chrzanu
  związany z chrzanem, dotyczący chrzanu

chrzciciel (n)
креститель
  osoba chrzcząca

chrzcielny (adj)
крестильный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze chrztem

chrzciny (n)
крестины
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu

chrzest /xʃɛst/ (n)
крещение
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uroczyste nadanie nazwy statkowi
  (potocznie, potoczny) w związkach wyrazowych: inicjacja, pierwszy udział w czymś

chrzest bojowy /ˈxʃɛzd bɔˈjɔvɨ/ (n)
боевое крещение
  (przenośnie, przenośnia) wystąpienie gdzieś pierwszy raz
  pierwszy bój, pierwsza walka lub bitwa

chrzestna (n)
крёстная
  (potocznie, potoczny) (zobacz) matka chrzestna

chrześcijanin /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn/ (n)
христианин
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijanka /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjãnka/ (n)
христианка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje chrześcijaństwo

chrześcijański /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
христианский
  związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami

chrześcijaństwo /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ/ (n)
христианство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;
  ogół wiernych wszystkich wyznań chrześcijańskich (1.1)

chrześniak (n)
крёстный сын, крестник
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) syn chrzestny

chrząstka /ˈxʃɔ̃w̃stka/ (n)
хрящ
  (anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząstkowaty (adj)
хрящеватый
  (biologia, biologiczny) posiadający chrząstki

chrzęst /xʃɛ̃w̃st/ (n)
хруст
  odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzyt, chrupot

chrzęstniak (n)
хондрома
  (medycyna, medyczny) łagodny nowotwór tkanki chrzęstnej;

chrzęstny (adj)
хрящевой
  (anatomia, anatomiczny) taki, który zbudowany jest z chrząstki

chrzęścić /ˈxʃɛ̃w̃ɕʨ̑iʨ̑/ (v)
хрустеть
  wydawać odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzytać

chudański (adj)
худанский
  związany z Chudanem (rzeką na Syberii w Rosji)

chudnąć (v)
худеть
  stawać się chudszym, szczuplejszym

chudy /ˈxudɨ/ (adj)
худой
  o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

chuj /xuj/ (n)
хуй
  (wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek
  (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

chuj go wie
хуй его знает
  (związek frazeologiczny) (wulgarnie, wulgaryzm) nie wiem, nie wiadomo, trudno powiedzieć

chuj z tym /ˈxuj ˈs‿tɨ̃m/ (interjection)
хер с ним, хуй с ним
  (wulgarnie, wulgaryzm) oznaczające, że coś jest nieistotne, nieważne, błahe

chujnia /ˈxujɲa/ (n)
хуйня
  (wulgarnie, wulgaryzm) coś kiepskiego, nieciekawego, niezadowalającego; coś odbieranego negatywnie

chujowizna (n)
хуйня
  (wulgarnie, wulgaryzm) obiekt lub sytuacja, które mówiący ocenia bardzo negatywnie

chujowo /xuˈjɔvɔ/ (adv)
хуёво
  (wulgarnie, wulgaryzm) kiepsko, bardzo źle

chujowy /xuˈjɔvɨ/ (adj)
хуёвый
  (wulgarnie, wulgaryzm) kiepski, marny, do niczego

chuligan (n)
хулиган
  człowiek naruszający porządek publiczny, skłonny do wszczynania burd;

chuliganka (n)
хулиганка
  kobieta naruszająca porządek publiczny, skłonna do wszczynania burd

chuligański (adj)
хулиганский
  związany z chuliganami, dotyczący chuliganów, taki jak chuligan

chuligaństwo (n)
хулиганство
  zachowanie właściwe chuliganom

churał (n)
хурал
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) parlament Mongolii, Buriacji, Kałmucji lub Tuwy;

chusteczka /xuˈstɛʧ̑ka/ (n)
носовой платок, салфетка
  niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa (n)
носовой платок
  kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chustka /ˈxustka/ (n)
носовой платок
  chusteczka do nosa
платок
  okrycie głowy

chutorowy (adj)
хуторской
  związany z chutorem, dotyczący chutoru

chuć /xuʨ̑/ (n)
похоть
  trudne do opanowania pożądanie fizyczne, pozbawiony hamulców pociąg płciowy

chwalebny /xfaˈlɛbnɨ/ (adj)
похвальный
  godny pochwały

chwalipięta /ˌxfalʲiˈpʲjɛ̃nta/ (n)
бахвал, бахвалка, хвастун, хвастунья
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto stale się czymś chwali

chwalić /ˈxfalʲiʨ̑/ (v)
хвалить, восхвалять
  mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze

chwarszyjski (n)
хваршинский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język chwarszyjski;

chwast /xfast/ (n)
сорняк
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwat (n)
хват
  (dawniej, dawny) krzepki mężczyzna, morus

chwała /ˈxfawa/ (n)
слава
  majestat
слава, хвала
  uznanie, szacunek, cześć

chwila /ˈxfʲila/ (n)
момент, мгновение
  bardzo krótki czas

chwilowo /xfʲiˈlɔvɔ/ (adv)
в данный момент
  przez chwilę; bardzo krótko
временно
  tymczasowo

chwilowy /xfʲiˈlɔvɨ/ (adj)
временный
  trwający tylko chwilę
  przejściowy, występujący w danej chwili, właściwy danej chwili

chwyt /xfɨt/ (n)
уловка
  (przenośnie, przenośnia) zaplanowane, sprytne posunięcie
захват, приём, хват
  (sport, sportowy) pewien określony sposób uchwycenia przeciwnika w walce wręcz
хватка
  czynność chwycenia czegoś – ręką lub narzędziem

chwyt poniżej pasa /ˈxfɨt pɔ̃ˈɲiʒɛj ˈpasa/ (n)
захват ниже пояса
  posunięcie niezgodne z przyjętymi normami etycznymi, postępek nieszlachetny, nieetyczny

chwytny /ˈxfɨtnɨ/ (adj)
хватательный
  posiadający zdolność łapania przedmiotów; dostosowany do chwytania

chyba /ˈxɨba/ (particle)
разве, разве только
  …używana do stawiania warunku
разве
  …używana w pytaniach retorycznych
пожалуй
  …wyrażająca niepewność, przypuszczenie

chyba że /ˈxɨba ˈʒɛ/
если не
  …wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chybiać /ˈxɨbʲjäʨ̑/ (v)
промахиваться
  o podmiocie nie trafiać do zamierzonego celu

chybić (v)
промахнуться
  o podmiocie nie trafić w cel

chytrość (n)
хитрость
  bycie chytrym, odznaczanie się przebiegłością

chytry /ˈxɨtrɨ/ (adj)
хитрый
  podstępny, przebiegły
жадный
  skąpy, chciwy

chyży /ˈxɨʒɨ/ (adj)
проворный, прыткий
  (poetycki, poetycko) poruszający się szybko

chód /xut/ (n)
ходьба
  (sport, sportowy) sport i dyscyplina olimpijska
ход
  chodzenie, (zobacz) krok

chór /xur/ (n)
хор
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
  utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)
  miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów

chórmistrzowski (adj)
хормейстерский
  związany z chórmistrzem, dotyczący chórmistrza

chórzysta /xuˈʒɨsta/ (n)
хорист
  mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa w chórze

chórzystka /xuˈʒɨstka/ (n)
хористка
  kobieta lub dziewczyna, która śpiewa w chórze

chętnie /ˈxɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
охотно, с желанием
  z chęcią, z ochotą

chętny /ˈxɛ̃ntnɨ/ (adj)
склонный
  mający chęć zrobienia czegoś

chętny /ˈxɛ̃ntnɨ/ (n)
доброволец
  ochotnik

chęć /xɛ̃ɲʨ̑/ (n)
желание, аппетит, жажда, зуд, охота
  pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

chłam /xwãm/ (n)
хлам
  coś bezwartościowego, tandetnego; także większa ilość tych przedmiotów, towarów

chłodek /ˈxwɔdɛk/ (n)
холодок
  niewielki chłód wywołujący przyjemne uczucie

chłodnawy /xwɔdˈnavɨ/ (adj)
холодноватый
  (przenośnie, przenośnia) trochę obojętny, lekko oschły
  trochę chłodny

chłodnica /xwɔdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
теплообменник
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;

chłodny /ˈxwɔdnɨ/ (adj)
прохладный
  raczej zimny; rześki

chłonność (n)
впитываемость, поглощаемость
  łatwość wchłaniania, wsysania czegoś

chłop /xwɔp/ (n)
крестьянин
  (historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa
мужик
  (potocznie, potoczny) mąż
  (potocznie, potoczny) mężczyzna
крестьянин, земледелец
  (potocznie, potoczny) rolnik

chłop się nie przeżegna, dopóki piorunu nie usłyszy /ˈxwɔpʲ‿ɕɛ ˌɲɛ‿pʃɛˈʒɛɡna dɔˈpuci pʲjɔˈrũnu ˌɲɛ‿uˈswɨʃɨ/ (proverb)
гром не грянет – мужик не перекрестится; пока гром не грянет, мужик не перекрестится
  niektórych ludzi tylko krytyczna sytuacja skłania do modlitwy

chłopak /ˈxwɔpak/ (n)
парень, юноша
  (potocznie, potoczny) młody mężczyzna
парень, друг
  (potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę
мальчик
  dziecko płci męskiej

chłopiec /ˈxwɔpʲjɛʦ̑/ (n)
мальчик
  młody człowiek płci męskiej

chłopięcy /xwɔˈpʲjɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
мальчиковый
  związany z chłopakiem, chłopcem, dotyczący chłopca
  taki, jak u chłopaka, chłopca

chłopięcy /xwɔˈpʲjɛ̃nʦ̑ɨ/ (possessiveAdjective)
мальчиковый
  należący do chłopca, będący jego własnością

chłopka (n)
крестьянка
  kobieta ze wsi

chłopski /ˈxwɔpsʲci/ (adj)
крестьянский
  dotyczący chłopa

chłopstwo (n)
крестьянство
  (historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;

chłostać /ˈxwɔstaʨ̑/ (v)
хлестать
  bić rózgą, biczem (i tym podobne, i temu podobne)

chłód /xwut/ (n)
холод
  dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ciamajda /ʨ̑ãˈmajda/ (n)
лопух, разиня, растяпа, шляпа
  (potocznie, potoczny) człowiek niezdarny, ślamazarny

ciapaty (n)
черножопый
  (pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) osoba ciemnoskóra

ciapać (v)
чапать
  iść z trudem, zwłaszcza po błocie

ciasny /ˈʨ̑asnɨ/ (adj)
тесный
  taki, w którym jest mało miejsca
  (przenośnie, przenośnia) ograniczony, zaściankowy
  o ubraniu: zbyt mały lub wąski

ciasteczko /ʨ̑aˈstɛʧ̑kɔ/ (n)
печенька
  (zdrobniale) od ciastko

ciastko /ˈʨ̑astkɔ/ (n)
печенье, пирожное
  mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem;

ciasto /ˈʨ̑astɔ/ (n)
пирог
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka;
тесто
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało /ˈʨ̑awɔ/ (n)
тело
  organizm ludzki lub zwierzęcy
  zwłoki człowieka lub zwierzęcia
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
  (matematyka, matematyczny) zbiór, którego elementy mogą być dodawane, odejmowane, mnożone i dzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);

ciało niebieskie /ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ/ (n)
небесное тело
  (astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało szkliste (n)
стекловидное тело
  (anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cicha woda brzegi rwie /ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ/ (proverb)
в тихом омуте черти водятся, тихая вода берега подмывает
  osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska

cicho /ˈʨ̑ixɔ/ (adv)
тихо
  bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

cicho jak w grobie /ˈʨ̑ixɔ ˈjaɡ ˈv‿ɡrɔbʲjɛ/ (adv)
тихо как в могиле
  tak cicho, że aż nieprzyjemnie, nie do zniesienia

cicho niczym w grobie /ˈʨ̑ixɔ ˈɲiʧ̑ɨ̃m ˈv‿ɡrɔbʲjɛ/ (adv)
тихо как в могиле
  tak cicho, że aż nieprzyjemnie, nie do zniesienia

cichutki /ʨ̑iˈxutʲci/ (adj)
тихонький
  (zdrobniale) od: cichy

cichy /ˈʨ̑ixɨ/ (adj)
тихий
  o małej głośności

ciecierzyca /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a/ (n)
нут, турецкий горох
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;
  (spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.2)

ciecierzyca pospolita /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita/ (n)
нут, бараний горох, горох шиш, нахат, пузырник, турецкий горох
  (botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

cieciorka /ʨ̑ɛ̇ˈʨ̑ɔrka/ (n)
вязель
  (botanika, botaniczny) Coronilla L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;

ciecz /ʨ̑ɛʧ̑/ (n)
жидкость
  (fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia

cieczka (n)
течка
  (zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych

ciekawie (adv)
интересно
  w sposób ciekawy

ciekawość /ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑/ (n)
любопытство
  chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawski (adj)
любопытный
  (potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością

ciekawy /ʨ̑ɛˈkavɨ/ (adj)
любопытный, я интересно
  taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat
интересный
  taki, który wzbudza zainteresowanie

ciekły /ˈʨ̑ɛkwɨ/ (adj)
жидкий
  (fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

cielec (n)
телец
  (przestarzałe, przestarzały) młody byk, większe cielę

cielisty /ʨ̑ɛˈlʲistɨ/ (adj)
телесный
  w kolorze skóry białego człowieka

cielić się (v)
телиться
  (zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo

cielny /ˈʨ̑ɛlnɨ/ (adj)
стельный
  o krowie, w rodzaju żeńskim (cielna): spodziewająca się potomstwa

cielątko /ʨ̑ɛˈlɔ̃ntkɔ/ (n)
телёночек
  (zdrobniale) od cielę

cielęcina /ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
телятина
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z cielęciny (1.1)
  (spożywczy) mięso z młodej krowy (cielęcia)

cielęcy (adj)
телячий
  związany z cielęciem

cielętnik (n)
телятник
  (zootechnika, zootechniczny) obora, czasem także pastwisko lub zagroda, przeznaczone dla cieląt

ciemiernik biały (n)
морозник чёрный
  (botanika, botaniczny) Helleborus niger, gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;

ciemięzca /ʨ̑ɛ̃ˈmʲjɛ̃w̃sʦ̑a/ (n)
поработитель
  ktoś, kto ciemięży

ciemnia (n)
тёмная комната
  (fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

ciemno /ˈʨ̑ɛ̃mnɔ/ (adv)
темно
  …od przymiotnika: ciemny

ciemno jak w dupie u Murzyna /ˈʨ̑ɛ̃mnɔ ˈjaɡ ˈv‿dupʲjɛ ˌu‿muˈʒɨ̃na/ (adv)
темно как у негра в жопе
  (wulgarnie, wulgaryzm) (żartobliwie) bardzo ciemno, kompletnie ciemno

ciemnobrunatny /ˌʨ̑ɛ̃mnɔbrũˈnatnɨ/ (adj)
тёмно-бурый
  brunatny o ciemnym odcieniu

ciemnobrązowy /ˌʨ̑ɛ̃mnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ/ (adj)
тёмно-коричневый
  mający kolor brązowy o ciemnym odcieniu

ciemnobłękitny /ˌʨ̑ɛ̃mnɔbwɛ̃ŋʲˈcitnɨ/ (adj)
тёмно-синий
  mający kolor błękitny o ciemnym odcieniu

ciemnoczerwony /ˌʨ̑ɛ̃mnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
тёмно-красный
  mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu

ciemnofioletowy /ˌʨ̑ɛ̃mnɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
тёмно-фиолетовый
  mający kolor fioletowy o ciemnym odcieniu

ciemnogród /ʨ̑ɛ̃mˈnɔɡrut/ (n)
мракобесие
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) środowisko zacofane; (zobacz) też Ciemnogród w Encyklopedii staropolskiej;

ciemnooki /ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈːci/ (adj)
темноглазый
  (książkowy) mający ciemne oczy

ciemnoskóry /ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈskurɨ/ (adj)
темнокожий
  o ciemnym kolorze skóry

ciemnowłosy /ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈvwɔsɨ/ (adj)
темноволосый
  mający ciemne włosy

ciemnozielony /ˌʨ̑ɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
тёмно-зелёный
  w kolorze ciemnego odcienia zieleni

ciemność /ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
темнота
  stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny /ˈʨ̑ɛ̃mnɨ/ (adj)
тёмный
  (potocznie, potoczny) wątpliwy, nie wzbudzający zaufania
  (potocznie, potoczny) zacofany, nieświadomy, pozbawiony wiedzy
смуглый
  o cerze: mająca odcień między jasną a czarną; opalona, ogorzała, śniada
тёмный, чёрный
  o kolorze: zbliżony do czarnego

cieniowanie (n)
тушёвка
  (fryzyjski) ścinanie włosów na różnej długości, by zwiększyć ich objętość lub nadać odpowiedni kształt fryzurze

cienki /ˈʨ̑ɛ̃nʲci/ (adj)
тонкий
  mający niewielki przekrój poprzeczny
  o głosie: wysoki, piskliwy

cienki klient (n)
тонкий клиент
  (informatyka, informatyczny) klient (aplikacja lub komputer), o niewielkich wymaganiach i zużyciu zasobów, który większość przetwarzania przerzuca na serwer;

cieplik (n)
теплород
  (historia, historyczny, historycznie) (fizyka, fizyczny) domniemana nieważka i niewidzialna substancja uważana dawniej za przyczynę zjawisk związanych z ciepłem i spalaniem;

ciepło /ˈʨ̑ɛpwɔ/ (adv)
тепло
  (przenośnie, przenośnia) w sposób serdeczny, przyjazny, otwarty, uprzejmy

ciepło tworzenia (n)
теплота образования
  (chemia, chemiczny) efekt cieplny towarzyszący powstaniu związku chemicznego z pierwiastków w określonych warunkach

ciepłownia /ʨ̑ɛpˈwɔvʲɲa/ (n)
теплоцентраль
  zakład, w którym wytwarza się ciepło w postaci najczęściej gorącej pary wodnej, w celu ogrzewania bądź wykorzystania w przemyśle;

ciepły /ˈʨ̑ɛpwɨ/ (adj)
тёплый
  mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
  o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy
  (przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny

ciernik /ˈʨ̑ɛrʲɲik/ (n)
колюшка
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Gasterosteus aculeatus, mała ryba zamieszkująca słone i słodkie wody na półkuli północnej;

ciernisty /ʨ̑ɛrʲˈɲistɨ/ (adj)
тернистый
  taki, który ma wiele cierni

cierpienie /ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
страдание
  (rzeczownik odczasownikowy) od cierpieć

cierpieć /ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
терпеть
  (przestarzałe, przestarzały) znosić, tolerować kogoś lub coś
страдать
  odczuwać ból fizyczny lub psychiczny
  ubolewać z powodu czegoś

cierpiętnik /ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̃ntʲɲik/ (n)
страстотерпец
  tytuł przysługujący męczennikom, którzy cierpieli od swych współwyznawców

cierpliwość /ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
терпеливость
  zdolność spokojnego wyczekiwania na coś lub dążenia do czegoś
терпимость, терпение
  zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierpliwy /ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
терпеливый
  niezrażający się czekaniem
  znoszący przeciwności w sposób opanowany

ciesielstwo (n)
плотничество
  (rzemiosło, rzemieślniczy) fach cieśli

cieszyć /ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑/ (v)
радовать, веселить, тешить
  dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie
радоваться
  być radosnym, mieć radość, zadowolenie z czegoś

cieszyński /ʨ̑ɛˈʃɨ̃j̃sʲci/ (adj)
тешенский, тешинский, цешинский
  odnoszący się do Cieszyna, związany z Cieszynem

cietrzew /ˈʨ̑ɛṭʃɛf/ (n)
тетерев-косач
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cień /ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
тень
  zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;
  (fotografia) (sztuka) ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plam barwnych
  (przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś
  obszar osłonięty całkowicie od promieni słonecznych i dzięki temu chłodniejszy oraz bardziej zaciemniony niż oświetlony teren
  słabo widoczny zarys postaci lub przedmiotu
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) zjawa, duch zmarłego

cień do powiek /ˈʨ̑ɛ̇̃ɲ dɔ‿ˈpɔvʲjɛk/ (n)
тень для век
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) barwny kosmetyk nakładany na powieki;

cieśla /ˈʨ̑ɛ̇ɕla/ (n)
плотник
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

cieśnina /ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna/ (n)
пролив
  (geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

cinkciarz /ˈʨ̑ĩŋʲcʨ̑aʃ/ (n)
валютчик, меняла, фарцовщик
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) człowiek handlujący obcymi walutami poza oficjalnymi kanałami wymiany dewiz;

ciocia /ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a/ (n)
тётя, тётка
  siostra matki

cios /ʨ̑ɔs/ (n)
бивень
  (zoologia, zoologiczny) siekacz słonia
тёсаный камень
  blok kamienny lub drewniany
удар
  negatywny skutek wywarty na uczuciach, oczekiwaniach itd.
  uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem
  wstrząs lub zły obrót spraw

cios poniżej pasa /ˈʨ̑ɔs pɔ̃ˈɲiʒɛj ˈpasa/ (n)
удар ниже пояса
  posunięcie wykorzystujące czyjś słaby punkt, nieetyczny postępek wobec kogoś

ciotka /ˈʨ̑ɔtka/ (n)
тётя
  siostra matki
  siostra ojca
  (potocznie, potoczny) żona stryja
  (potocznie, potoczny) żona wuja

cipa /ˈʨ̑ipa/ (n)
пизда
  (wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy
  (wulgarnie, wulgaryzm) pogardliwie o kobiecie

cis /ʦ̑is/ /ʨ̑is/ (n)
тис
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;
  bardzo trwałe, czerwonawe drewno z cisa (1.1), cenione w stolarstwie

ciskać (v)
метать
  rzucać z użyciem dużej siły

cisnąć w kąt /ˈʨ̑isnɔ̃ɲʨ̑ ˈf‿kɔ̃nt/ (v)
бросить, отказаться, перестать
  porzucić coś nagle, przestać się czymś zajmować, przerwać jakieś działanie

cisza /ˈʨ̑iʃa/ (n)
тишина
  brak dźwięku

cisza przed burzą (n)
затишье перед бурей
  pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

ciuch /ʨ̑ux/ (n)
шмотка
  (potocznie, potoczny) każde ubranie

ciuciubabka /ˌʨ̑üʨ̑uˈbapka/ (n)
жмурки
  zabawa dziecięca, w której jeden z uczestników z zawiązanymi oczami goni i próbuje chwytać innych;

ciwun (n)
тиун
  (historia, historyczny, historycznie) (administracja) urząd ziemski w Wielkim Księstwie Litewskim;

ciągle /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡlɛ/ (adv)
постоянно
  bez przerw, nieustannie

ciągnik /ˈʨ̑ɔ̃ŋʲɟɲik/ (n)
тягач
  (motoryzacja) pojazd mechaniczny o dużej sile pociągowej, napędzany silnikiem spalinowym

ciągnąć /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
тянуть
  wlec, przesuwać za sobą

ciągnąć za język /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʥ̑ za‿ˈjɛ̃w̃zɨk/ (v)
тянуть за язык
  usiłować dowiedzieć się czegoś od kogoś, wypytywać kogoś

ciąć /ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
резать
  dzielić na części ostrym narzędziem

ciąża /ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa/ (n)
беременность
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

ciąża pozamaciczna (n)
внематочная беременность
  (medycyna, medyczny) ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe jest umieszczone poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jajowodu;

cięciwa (n)
хорда
  (geometria) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią;
тетива
  linka łącząca końce łuku albo kuszy;

cięgno /ˈʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ/ (n)
тяж
  odkształcalny element mechanizmu przenoszący wzdłużne siły rozciągające

ciężar /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʒar/ (n)
вес
  (fizyka, fizyczny) siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;

ciężarek /ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarɛk/ (n)
грузик
  (zdrobniale) mały ciężar
грузило
  element służący obciążaniu
гантель, гиря
  przedmiot o danej wadze, służący do ćwiczeń wzmacniających mięśnie
гиря
  przedmiot pomiarowy, będący wzorcem określonej masy

ciężarna /ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarna/ (n)
беременная
  kobieta w ciąży

ciężarówka /ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka/ (n)
грузовик, грузовой автомобиль
  (motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężka woda (n)
тяжёлая вода
  (chemia, chemiczny) woda zawierająca deuter zamiast zwykłego wodoru;

ciężkawy (adj)
тяжеловатый
  trochę ciężki

ciężki /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci/ (adj)
тяжёлый, тяжелая, тяжелое, тяжелые
  taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciężko /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃkɔ/ (adv)
тяжело, с трудом, трудно, тяжко
  w ciężki sposób, z obciążeniem; nie łatwo, nie lekko

ciężkostrawny (adj)
тяжёлый
  trudny do strawienia

ciśnienie /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
давление
  (fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
  presja, nacisk
артериальное давление, давление
  (medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;

ciśnienie krwi /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi/ (n)
кровяное давление, давление крови
  (medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

ciśnienie tętnicze /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɛ/ (n)
артериальное давление
  (fizjologia, fizjologiczny) ciśnienie wywierane przez krew na ściany tętnic;

ciżba /ˈʨ̑iʒba/ (n)
толпа
  duża liczba stłoczonych ludzi

cliché (n)
ярлык
  stereotyp myślowy, komunał

cmentarny /ʦ̑mɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
кладбищенский
  związany z cmentarzem, dotyczący cmentarza

cmentarz /ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ/ (n)
кладбище
  obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cmentarzysko /ˌʦ̑mɛ̃ntaˈʒɨskɔ/ (n)
кладбище
  (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie znajdują się zużyte, zniszczone przedmioty
  (zgrubienie) od cmentarz, duży cmentarz

cnotliwy /ʦ̑nɔˈtlʲivɨ/ (adj)
целомудренный
  który zachowuje powściągliwość seksualną; (także, też) świadczący o takiej powściągliwości
добродетельный
  pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi

co /ʦ̑ɔ/ (interrogativePronoun)
что
  …służący do zadawania pytań o orzeczniki

co dwie głowy, to nie jedna /ˈʦ̑ɔ ˈdvʲjɛ ˈɡwɔvɨ ˈtɔ ɲɛ‿ˈjɛdna/ (proverb)
одна голова - хорошо, а две - лучше
  dwie osoby zrobią coś lepiej niż jedna; będą miały więcej pomysłów i rozwiązań

co nagle, to po diable /ˈʦ̑ɔ ˈnaɡlɛ ˈtɔ pɔ‿ˈdʲjablɛ/ (proverb)
делано на спех – сделано на смех; поспешишь – людей насмешишь; что скоро, то не споро
  jeśli robi się coś szybko, to nie wychodzi to na dobre

co najmniej /ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j/ (idiom)
по крайней мере, не мало чем
  nie mniej niż

co się stało, to się nie odstanie /ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈstawɔ ˈtɔ‿ɕɛ ˌɲɛ‿ɔtˈstãɲɛ/ (proverb)
что сделано, то сделано
  stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło

co z oczu, to z serca /ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a/ (proverb)
с глаз долой — из сердца вон
  jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina

codziennie /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
каждый день
  w każdym dniu, co dzień

codzienność /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
будни, повседневность
  życie i sprawy codzienne (zwykłe, powszechne)

codzienny /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
ежедневный
  powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia
ежедневный, повседневный
  zwyczajny, normalny, taki, jak każdego dnia

cofnąć (v)
отменить, отступить, сделать шаг назад, уйти
  aspekt dokonany od: cofać

cokolwiek /ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
что-нибудь
  jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz

cokół /ˈʦ̑ɔkuw/ (n)
пьедестал, соколь
  (architektura, architektoniczny) najniższa, nadziemna, nieco wysunięta do przodu część budowli, filara lub kolumny
  (sztuka) podstawa pomnika czy rzeźby

comiesięcznie (adv)
ежемесячно
  każdego miesiąca

comiesięczny (adj)
ежемесячный
  mający miejsce co miesiąc

cominutowy (adj)
ежеминутный
  powtarzający się co jedną minutę

conocny (adj)
еженощный
  mający miejsce każdej nocy

coraz /ˈʦ̑ɔras/ (adv)
всё более и более
  słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym

corocznie (adv)
ежегодно
  (powtarzając) co rok

coroczny /ʦ̑ɔˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
ежегодный
  powtarzający się co roku

coroner (n)
коронер
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w systemie anglosaskim śledczy odpowiedzialny za wyjaśnienie nienaturalnych zgonów

cos /kɔˈsʲĩnus/ (symbol)
cos
  = (matematyka, matematyczny) cosinus

cosinus /kɔˈsʲĩnus/ (n)
косинус
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

cotangens /kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (n)
котангенс
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;

cotygodniowy /ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
еженедельный
  powtarzający się co tydzień

covidiota (n)
ковидиот
  (pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba lekceważąca pandemię COVID-19 i związane z nią zalecenia medyczne

coś /ʦ̑ɔɕ/ (indefinitePronoun)
что-нибудь, что-то
  …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić
  …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić

croissant (n)
круассан
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

ctg /kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
ctg
  = (matematyka, matematyczny) cotangens

cud /ʦ̑ut/ (n)
чудо
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;
  (przenośnie, przenośnia) rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna

cudny (adj)
дивный, чудный
  nadzwyczaj piękny, godny podziwu

cudotwórca (n)
чудотворец
  osoba zdolna do czynienia cudów, wywoływania niewytłumaczalnych zjawisk

cudowne dziecko /ʦ̑uˈdɔvnɛ ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (idiom)
вундеркинд
  dziecko nieprzeciętnie zdolne, bardzo rozwinięte na swój wiek

cudowny /ʦ̑uˈdɔvnɨ/ (adj)
чудесный, замечательный, чудный
  fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu
сверхъестественный, чудесный
  związany z cudem

cudzoziemiec /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
иностранец, чужеземец
  osoba pochodząca z innego kraju

cudzoziemka (n)
иностранка
  kobieta, dziewczyna z innego kraju

cudzoziemski (adj)
иноземный, иностранный, чужестранный
  pochodzący z obcego kraju, właściwy obcemu krajowi lub cudzoziemcom

cudzołożenie (n)
прелюбодеяние
  (przestarzałe, przestarzały) dopuszczanie się cudzołóstwa

cudzołożnica /ˌʦ̑uʣ̑ɔwɔʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
прелюбодейка
  (przestarzałe, przestarzały) kobieta dopuszczająca się cudzołóstwa

cudzołożnik /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒʲɲik/ (n)
прелюбодей
  (przestarzałe, przestarzały) mężczyzna dopuszczający się cudzołóstwa

cudzołożny /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒnɨ/ (adj)
прелюбодейный
  (przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem

cudzołożyć /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒɨʨ̑/ (v)
прелюбодействовать
  dopuszczać się lub dopuścić się zdrady małżeńskiej; zdradzać lub zdradzić męża, żonę

cudzołóstwo /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwustfɔ/ (n)
прелюбодеяние, чужеложество
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

cudzożywny (adj)
гетеротрофный
  (biologia, biologiczny) odżywiający się związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;

cudzy /ˈʦ̑uʣ̑ɨ/ (adj)
чужой, посторонний
  należący do kogoś innego

cudzysłów /ʦ̑uˈʣ̑ɨswuf/ (n)
кавычки
  każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

cukier /ˈʦ̑ucɛr/ (n)
углевод, сахар
  (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;
сахар
  (spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;

cukier puder /ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr/ (n)
сахарная пудра
  (spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy (n)
тростниковый сахар
  (spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukier waniliowy /ˈʦ̑ucɛr ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ/ (n)
ванильный сахар
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) mieszanka cukru z wanilią lub z ekstraktem waniliowym;

cukierek /ʦ̑uˈcɛrɛk/ (n)
конфета, конфетка
  (spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukierkowy (adj)
конфетный
  związany z cukierkiem, dotyczący cukierka

cukiernia /ʦ̑uˈcɛrʲɲa/ (n)
кондитерская
  (cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

cukiernica /ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
сахарница
  naczynie, w którym podaje się cukier;

cukierniczy (adj)
кондитерский
  związany z cukiernictwem, dotyczący cukiernictwa

cukiernik /ʦ̑uˈcɛrʲɲik/ (n)
кондитер
  (zawód, zawodowy, zawodowo) rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem ciast i słodyczy

cukinia /ʦ̑uˈcĩɲja/ (n)
кабачок
  (botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;
  (spożywczy) jarzyna z owoców cukinii (1.1)

cukrownia /ʦ̑uˈkrɔvʲɲa/ (n)
сахароварня, сахарозавод
  fabryka cukru

cukrowy /ʦ̑uˈkrɔvɨ/ (adj)
сахарный
  dotyczący cukru, związany z cukrem
  zrobiony z cukru

cukrzyca /ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a/ (n)
диабет, сахарная болезнь
  (medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cukrzycowy /ˌʦ̑ukʃɨˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
диабетический
  (medycyna, medyczny) związany z cukrzycą; wywołany cukrzycą

curling (n)
кёрлинг
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

cuszimski (adj)
цусимский
  dotyczący grupy wysp Cuszima, związany z nią

cwaniak (n)
хитрец
  (potocznie, potoczny) osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych

cyber-
кибер-
  (potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)

cyberatak /ˌʦ̑ɨbɛrˈatak/ (n)
кибератака, кѝберата́ка
  (kryminologia, kryminologiczny) atak dokonywany za pośrednictwem internetu

cyberkultura (n)
киберкультура
  (neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.;

cybernetyczny (adj)
кибернетический
  odnoszący się do cybernetyki, związany z cybernetyką

cybernetyk (n)
кибернетик
  specjalista w dziedzinie cybernetyki

cybernetyka (n)
кибернетика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

cyberprzestrzeń /ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
киберпространство
  (przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery

cyborg (n)
киборг
  organizm, którego procesy życiowe są realizowane lub wspomagane przez urządzenia techniczne;

cyborium (n)
дароносица
  (kościelny) puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów

cyc /ʦ̑ɨʦ̑/ (n)
грудь, сися
  (grubiański, grubiańsko) pierś kobieca, rzadziej zwierzęca

cycek /ˈʦ̑ɨʦ̑ɛk/ (n)
сиська
  (pospolicie) kobieca pierś

cydr /ʦ̑ɨtr̥/ (n)
сидр
  (spożywczy) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

cyferblat /ʦ̑ɨˈfɛrblat/ (n)
циферблат
  tarcza zegara

cyfra /ˈʦ̑ɨfra/ (n)
цифра
  (potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
  (matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym
  symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)

cyfrowy /ʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
цифровой
  wykorzystujący technikę cyfrową
  związany z cyframi

cyfrówka /ʦ̑ɨfˈrufka/ (n)
цифровик
  (potocznie, potoczny) (fotografia) cyfrowy aparat fotograficzny, aparat cyfrowy

cygan (n)
цыган
  (potocznie, potoczny) o kimś, kto kłamie i oszukuje

cyganologia (n)
ромистика, цыгановедение, цыганология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Cyganach/Romach;

cyganologiczny (adj)
цыганологический
  związany z cyganologią, dotyczący cyganologii

cygarko (n)
сигарка
  (zdrobniale) od: cygaro

cygaro /ʦ̑ɨˈɡarɔ/ (n)
сигара
  suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cygarowy (adj)
сигарный
  związany z cygarem, dotyczący cygar

cygański (adj)
цыганский
  (potocznie, potoczny) dotyczący cygana, włóczęgi, osoby prowadzącej nieustabilizowany tryb życia
  dotyczący Cyganów, charakterystyczny dla Cyganów

cygański (n)
цыганский
  (potocznie, potoczny) język romski

cyjanek (n)
цианид
  (chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;

cyjanometr (n)
цианометр
  (metrologia, metrologiczny) (historia, historyczny, historycznie) dawny, prosty przyrząd do określania odcieni barwy nieba

cyjanowodór (n)
циановодород
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;

cykata (n)
цукат
  (spożywczy) oryginalnie, kandyzowana skórka owocu cytronu stosowana jako dodatek cukierniczy do ciast i deserów

cykl /ʦ̑ɨkl̥/ (n)
цикл
  szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo

cyklaminian /ˌʦ̑ɨklãˈmʲĩɲãn/ (n)
цикламат
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, sól lub ester kwasu cyklaminowego;

cyklicznie (adv)
циклически, циклично
  w sposób cykliczny

cykliczny (adj)
цикличный
  dotyczący cyklu, należący do cyklu

cyklina /ʦ̑ɨkˈlʲĩna/ (n)
цикля
  (technologia, technika, techniczny) płytka o ostrych krawędziach do wygładzania drewna;

cyklofosfamid /ˌʦ̑ɨklɔfɔˈsfãmʲit/ (n)
циклофосфамид
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, pochodna iperytu azotowego, lek alkilujący stosowany w leczeniu nowotworów;

cyklofrenia (n)
циклофрения
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna z występowaniem okresowych stanów maniakalnych i depresji;

cykloida /ʦ̑ɨkˈlɔjda/ (n)
циклоида
  (matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;

cyklon /ˈʦ̑ɨklɔ̃n/ (n)
циклон
  (meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia;
  (chemia, chemiczny) nazwa dwóch trujących środków chemicznych; (zobacz) cyklon A, (zobacz) cyklon B

cyklonowy (adj)
циклонный
  (technologia, technika, techniczny) związany z cyklonem, dotyczący cyklonu (urządzenia)

cyklotron /ʦ̑ɨkˈlɔtrɔ̃n/ (n)
циклотрон
  (fizyka, fizyczny) najprostsza forma akceleratora cyklicznego naładowanych cząstek elementarnych;

cyklotymia /ˌʦ̑ɨklɔˈtɨ̃mʲja/ (n)
циклотимия
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;

cykoria /ʦ̑ɨˈkɔrʲja/ (n)
цикорий
  (botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

cykoriowy (adj)
цикорный
  związany z cykorią; zawierający cykorię

cylinder miarowy (n)
измерительный цилиндр, мензурка, мерный цилиндр
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;

cymbalista (n)
цимбалист
  muzyk, który gra na cymbałach

cymes (n)
цимес
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wspólna nazwa kilku potraw żydowskich, najczęściej rodzaj deseru z marchewki ze słodkimi dodatkami;

cymlański (adj)
цимлянский
  związany z Cymlańskiem, dotyczący Cymlańska

cyna /ˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
олово, станнум
  (chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynamon /ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n/ (n)
корица
  suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynfolia /ʦ̑ɨ̃nˈfɔlʲja/ (n)
станиоль
  cienki, cynowy arkusz

cynicznie (adv)
цинически, цинично
  w sposób cyniczny

cyniczny /ʦ̑ɨ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
циничный
  lekceważąco odnoszący się do ogólnie uznawanych autorytetów i zasad etycznych
кинический, цинический
  (filozofia, filozoficzny) związany z cynizmem filozoficznym

cynik /ˈʦ̑ɨ̃ɲik/ (n)
циник
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady

cynizm /ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥/ (n)
цинизм
  (filozofia, filozoficzny) zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej Antystenesa;
цинизм, циничность
  wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

cynk /ʦ̑ɨ̃ŋk/ (n)
цинк, цинкум
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cynkowanie (n)
цинкование
  (metaloznawstwo, metalurgia) pokrywanie jakiejś powierzchni powłoką z cynku

cynocefal (n)
кинокефал, киноцефал
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczna istota o ludzkim ciele i psiej głowie;

cynowy (adj)
оловянный
  zrobiony z cyny
  związany z cyną, dotyczący cyny

cypel /ˈʦ̑ɨpɛl/ (n)
стрелка
  (geografia, geograficzny) ląd mocno wysunięty w morze lub inny zbiornik wodny
выступ
  (geografia, geograficzny) wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich

cyprofloksacyna /ˌʦ̑ɨprɔflɔksaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
ципрофлоксацин
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego;

cyprys /ˈʦ̑ɨprɨs/ (n)
кипарис
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;

cyprysowate (n)
кипарисовые
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Cupressaceae Bartlett, rodzina żywicznych drzew i krzewów nagonasiennych;

cyprysowy /ˌʦ̑ɨprɨˈsɔvɨ/ (adj)
кипарисный
  będący częścią cyprysa
  składający się z cyprysa
  wykonany z drewna lub innej części cyprysa

cyraneczka /ˌʦ̑ɨrãˈnɛʧ̑ka/ (n)
чирок-свистунок
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas crecca, gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

cyranka /ʦ̑ɨˈrãnka/ (n)
чирок-трескунок, трескунок, чирок
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyranka syberyjska /ʦ̑ɨˈrãnka ˌsɨbɛˈrɨjska/ (n)
клоктун
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas formosa, gatunek kaczki występujący we wschodniej Syberii;

cyrkiel /ˈʦ̑ɨrʲcɛl/ (n)
циркуль
  przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon /ˈʦ̑ɨrkɔ̃n/ (n)
цирконий, цирко́ний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

cyrkowiec /ʦ̑ɨrˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
циркач
  artysta występujący w cyrku

cyrkowy /ʦ̑ɨrˈkɔvɨ/ (adj)
цирковой
  związany z cyrkiem, dotyczący cyrku

cyrkulacja (n)
циркуляция
  obieg zamknięty

cyrkulowanie (n)
циркулирование
  krążenie czegoś w jakimś obiegu

cyrkówka /ʦ̑ɨrˈkufka/ (n)
циркачка
  artystka występująca w cyrku

cyrulik (n)
цирюльник
  (dawniej, dawny) fryzjer wykonujący również proste zabiegi medyczne;

cyrylica /ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
кириллица
  (językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich;

cyrylicki (adj)
кириллический
  (językoznawstwo, językoznawczy) napisany cyrylicą, związany z cyrylicą

cyrylo-metodiański /ˌʦ̑ɨrɨlɔ‿mɛtɔˈdʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
кирилло-мефодиевский
  związany z Cyrylem i Metodym, dotyczący Cyryla i Metodego

cysoida (n)
циссоида
  (geometria) typ krzywej płaskiej;

cytadela /ˌʦ̑ɨtaˈdɛla/ (n)
цитадель
  (wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;

cytat /ˈʦ̑ɨtat/ (n)
цитата
  przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytatowy (adj)
цитатный
  związany z cytatem, dotyczący cytatu

cyto- /ˈʦ̑ɨtɔ/
цито-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z komórką zwierzęcą lub roślinną

cytologia /ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja/ (n)
цитология
  (biologia, biologiczny) nauka o komórce;

cytologiczny (adj)
цитологический
  (biologia, biologiczny) związany z cytologią, dotyczący cytologii

cytoplazma (n)
цитоплазма
  (biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytoplazmatyczny (adj)
цитоплазматический
  (biologia, biologiczny) związany z cytoplazmą

cytowanie /ˌʦ̑ɨtɔˈvãɲɛ/ (n)
цитирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od cytować

cytować /ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
цитировать
  dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

cytra /ˈʦ̑ɨtra/ (n)
цитра
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytrusowy /ˌʦ̑ɨtruˈsɔvɨ/ (adj)
цитрусовый
  związany z cytrusem

cytryn /ˈʦ̑ɨtrɨ̃n/ (n)
цитрин
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna /ʦ̑ɨˈtrɨ̃na/ (n)
лимон
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Citrus, drzewo rodzące kwaśne owoce;

cytrynowożółty /ˌʦ̑ɨtrɨ̃nɔvɔˈʒuwtɨ/ (adj)
лимонно-жёлтый
  żółty o odcieniu cytrynowym

cytyzyna (n)
цитизин
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego;

cywilizacja /ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
цивилизация
  poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilizacyjny /ˌʦ̑ɨvʲilʲizaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
цивилизационный
  związany z cywilizacją

cywilizatorski (adj)
цивилизаторский
  związany z cywilizatorami, cywilizowaniem, zaprowadzaniem cywilizacji

cywilizowany (adj)
цивилизованный
  korzystający ze zdobyczy cywilizacji

cywilizować (v)
цивилизовать
  szerzyć cywilizację

cywilny /ʦ̑ɨˈvʲilnɨ/ (adj)
гражданский
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami
гражданский, цивильный
  nie należący do wojska

czaban (n)
чабан
  (dawniej, dawny) pasterz owiec lub wołów

czad /ʧ̑at/ (n)
чад
  (dialekt) dym, opary
угар
  (potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) (zobacz) tlenek węgla
гарь
  (potocznie, potoczny) zapach spalenizny

czador /ˈʧ̑adɔr/ (n)
чадра
  zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czadyjski /ʧ̑aˈdɨjsʲci/ (adj)
чадский
  odnoszący się do państwa Czad

czagatajski (adj)
чагатайский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Czagatajem, dotyczący Czagataja (syna Czyngis-Chana)

czagatajski (n)
чагатайский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język czagatajski;

czaić (v)
врубаться, догонять, сечь
  (slangowo) (przenośnie, przenośnia) rozumieć, co się mówi
таиться
  czekać / oczekiwać na kogoś w ukryciu

czaj /ʧ̑aj/ (n)
чифирь
  (gwara, gwarowe) (więziennictwo, więzienny) bardzo mocna herbata pita w celu odurzenia, często z dodatkiem tytoniu lub lekarstw

czajczy (adj)
чибисовый
  dotyczący czajki, związany z czajką

czajczy (possessiveAdjective)
чибисовый
  należący do czajki

czajka /ˈʧ̑ajka/ (n)
чибис
  (ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;

czajnik /ˈʧ̑ajɲik/ (n)
чайник
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapka /ˈʧ̑apka/ (n)
шапка
  rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla /ˈʧ̑apla/ (n)
цапля
  (ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae Leach, duży ptak brodzący;

czapnik (n)
шапочник
  rzemieślnik, który wyrabia czapki

czara (n)
чара, чаша
  owalne płytkie naczynie służące do picia win i miodów

czarci (adj)
чёртов
  związany z czartem, dotyczący czarta

czarci (possessiveAdjective)
чёртов
  należący do czarta, będący jego własnością

czarcie koło (n)
ведьмины круги
  (mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarka (n)
саркосцифа
  (mikologia, mikologiczny) grzyb z rodzaju (1.3)

czarkowate (n)
саркосцифовые
  (systematyka) (mikologia, mikologiczny) Sarcoscyphaceae, rodzina grzybów z rzędu kustrzebkowców;

czarna dziura /ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura/ (n)
чёрная дыра
  (astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna godzina /ˈʧ̑arna ɡɔˈʥ̑ĩna/ (idiom)
чёрный день
  okres dużych trudności, zwłaszcza materialnych, przewidywany w bliżej nieokreślonej przyszłości

czarna herbata (n)
чёрный чай
  (spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis

czarna jagoda /ˈʧ̑arna jaˈɡɔda/ (n)
черника
  (botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;
  owoc czarnej jagody (1.1)

czarna niewdzięczność (n)
чёрная неблагодарность
  skrajna niewdzięczność

czarna porzeczka /ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
чёрная смородина, чёрная сморо́дина
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc tego krzewu

czarna skrzynka (n)
чёрный ящик
  (lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu;
  (matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany, gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej

czarna sotnia (n)
чёрная сотня
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch polityczny w Rosji z początków XX wieku;

czarne złoto /ˈʧ̑arnɛ ˈzwɔtɔ/ (n)
чёрное золото
  ropa naftowa
  węgiel kamienny

czarno-biały /ˌʧ̑arnɔ‿ˈbʲjawɨ/ (adj)
чёрно-белый
  (fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy
  taki, który ma dwa kolory: czarny i biały

czarnobrody /ˌʧ̑arnɔˈbrɔdɨ/ (adj)
чернобородый
  taki, który ma czarny zarost na brodzie

czarnobylski (adj)
чернобыльский
  związany z Czarnobylem, dotyczący Czarnobyla

czarnodruk (n)
чернодрук, чёрный оттиск
  (filatelistyka) czarne odbitki kolorowych znaczków pocztowych lub całostek wykonane dla próby, jako nowodruk, wtórnodruk albo odbitka ze skasowanej formy;

czarnogrzywy (adj)
черногривый
  (zoologia, zoologiczny) mający czarną grzywę, z czarną grzywą

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (adj)
черногорский
  dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (n)
черногорский
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze;

czarnoksięstwo (n)
чернокнижие
  praktyki magiczne

czarnomorski /ˌʧ̑arnɔ̃ˈmɔrsʲci/ (adj)
черноморский
  dotyczący Morza Czarnego, związany z Morzem Czarnym

czarnooki /ˌʧ̑arnɔˈːci/ (adj)
черноглазый
  taki, który ma czarne oczy

czarnoseciniec (n)
черносотенец
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek czarnej sotni, reakcyjnego ruchu politycznego w Rosji z początku XX wieku

czarnosecinny (adj)
черносотенный, черносотенский
  (przestarzałe, przestarzały) (pejoratywnie, pejoratywny) skrajnie reakcyjny, prawicowy, nacjonalistyczny

czarnoskrzydły /ˌʧ̑arnɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
чернокрылый
  taki, który ma czarne skrzydła

czarnoskóry /ˌʧ̑arnɔˈskurɨ/ (adj)
чернокожий
  mający ciemny kolor skóry

czarnoskóry /ˌʧ̑arnɔˈskurɨ/ (n)
чернокожий
  mężczyzna o ciemnym kolorze skóry, przedstawiciel czarnej rasy człowieka

czarnowłosy (adj)
черноволосый
  mający czarne włosy

czarnoziem /ʧ̑arˈnɔʑɛ̃m/ (n)
чернозём
  (geologia, geologiczny) bardzo żyzna gleba wykształcona na lessach;

czarnoziemny (adj)
чернозёмный
  związany z czarnoziemami, dotyczący czarnoziemów; bogaty w czarnoziemy

czarność (n)
чернота
  cecha tego, co czarne

czarnuszka /ʧ̑arˈnuʃka/ (n)
чернушка
  (botanika, botaniczny) Nigella L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

czarny /ˈʧ̑arnɨ/ (adj)
чёрный
  mający najciemniejszy możliwy kolor
  (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
  (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
  nielegalny

czarny bez /ˈʧ̑arnɨ ˈbɛs/ (n)
бузина, чёрная бузина
  (botanika, botaniczny) Sambucus nigra, krzew lub niewielkie drzewo o kremowych lub różowawych kwiatach tworzących baldachogrona i ciemnofioletowych owocach wykorzystywanych na przetwory;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czarnego bzu (1.1)

czarny blok (n)
Чёрный блок
  taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;

czarny humor /ˈʧ̑arnɨ ˈxũmɔr/ (n)
чёрный юмор, юмор нуар
  przedstawienie rzeczy tragicznych w sposób humorystyczny;

czarny jak kominiarz /ˈʧ̑arnɨ ˈjak ːɔ̃ˈmʲĩɲaʃ/ (adj)
чёрный как трубочист
  brudny

czarny rynek /ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
чёрный рынок
  (ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo;

czarodziej (n)
колдун, волшебник, чудесник
  w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarodziejka (n)
колдунья, фея
  (fantasy) kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary

czarodziejski (adj)
волшебный, чародейский
  związany z czarowaniem lub czarodziejem

czarownica /ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
ведьма, колдунья
  w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia

czarownik (n)
колдун, чародей
  mężczyzna zajmujący się czarami

czart /ʧ̑art/ (n)
чёрт
  (przestarzałe, przestarzały) zły duch, diabeł;

czarujący /ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
чарующий
  uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

czary /ˈʧ̑arɨ/ (n)
волшебство, магия
  magiczne obrzędy

czas /ʧ̑as/ (n)
время
  wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;
  (gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
  chwila, moment, pora

czas przeszły /ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ/ (n)
прошедшее время
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły /ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ/ (n)
будущее время
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas teraźniejszy /ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ/ (n)
настоящее время
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz /ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (proverb)
время — деньги
  czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czas zaprzeszły (n)
плюсквамперфект
  (gramatyka) czas wyrażający m.in. czynność wcześniejszą niż inna czynność przeszła;

czasem /ˈʧ̑asɛ̃m/ (adv)
иногда
  niekiedy, co pewien czas

czasochłonny /ˌʧ̑asɔˈxwɔ̃nːɨ/ (adj)
времязатратный, длительный, требующий много время
  wymagający poświęcenia dużo czasu

czasopismo /ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ/ (n)
журнал
  druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń /ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
пространство-время
  (fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik /ʧ̑aˈsɔvʲɲik/ (n)
глагол
  (gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany;

czasownik nieprzechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
непереходный глагол
  (gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej

czasownik posiłkowy /ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ/ (n)
вспомогательный глагол
  (gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasownik przechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
переходный глагол
  (gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik zwrotny /ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ/ (n)
возвратный глагол
  (gramatyka) czasownik, który w języku polskim odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek „się”, a w innych językach przez odpowiednią końcówkę lub właściwy zaimek zwrotny

czasownikowy /ˌʧ̑asɔvʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
вербальный, глагольный
  związany z czasownikiem, dotyczący czasownika

czasowo (adv)
временно
  przez jakiś czas

czasowy /ʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
временный
  trwający przez krótki czas

czaszka /ˈʧ̑aʃka/ (n)
череп
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie;

czaszkowy (adj)
краниальный, черепной
  (anatomia, anatomiczny) związany z czaszką, dotyczący czaszki

czatować /ʧ̑aˈtɔvaʨ̑/ (v)
стеречь
  pilnować, śledzić kogoś z ukrycia

czauński (adj)
чаунский
  związany z Czaunem, dotyczący Czaunu

czciciel /ˈʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
поклонник
  człowiek, który oddaje cześć komuś lub czemuś

czcigodny (adj)
почтенный
  taki, który zasługuje na wielki szacunek

czcionka /ˈʧ̑ʲʨ̑ɔ̃nka/ (n)
литера
  (drukarstwo, drukarski) odlew z lustrzanym odbiciem znaku
шрифт
  (drukarstwo, drukarski) wygląd liter w druku

czcić /ʧ̑ʲʨ̑iʨ̑/ (v)
отмечать, праздновать
  obchodzić jakieś święto
чтить, почитать
  oddawać cześć

czeboksarski (adj)
чебоксарский
  związany z Czeboksarami, dotyczący Czeboksar

czecho-słowacki /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
чехо-словацкий
  dotyczący Czecho-Słowacji, związany z Czecho-Słowacją

czechosłowacki /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
чехословацкий
  dotyczący Czechosłowacji, związany z Czechosłowacją

czeczeński (adj)
чеченский
  dotyczący Czeczenii, Czeczenów

czeczotka /ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka/ (n)
чечётка
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czeczotka tundrowa /ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka tũnˈdrɔva/ (n)
тундровая чечётка
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis hornemanni, mały ptak z rodziny ziarnojadów zamieszkujący daleką północną tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

czegemit (n)
чегемит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał odkryty w 2009 roku na Kaukazie

czego oko nie widzi, tego sercu nie żal /ˈʧ̑ɛɡɔ ˈːkɔ ɲɛ‿ˈvʲiʥ̑i ˈtɛɡɔ ˈsɛrʦ̑u ˈɲɛ‿ʒal/ (proverb)
глаза не видят, сердце не болит
  łatwo znieść stratę, o której się nic nie wie

czek /ʧ̑ɛk/ (n)
чек
  (bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;

czekan /ˈʧ̑ɛkãn/ (n)
ледоруб
  (sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;

czekać /ˈʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
ждать, подождать
  zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy
  przerywać wykonywanie jakiejś czynności

czekista /ʧ̑ɛˈcista/ (n)
чекист
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) funkcjonariusz radzieckiej CzK

czekistowski (adj)
чекистский
  związany z czekistami, dotyczący czekistów

czekolada /ˌʧ̑ɛkɔˈlada/ (n)
шоколад
  (spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czekoladka /ˌʧ̑ɛkɔˈlatka/ (n)
шоколадка
  (zdrobniale) od: czekolada

czekoladowy /ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ/ (adj)
шоколадный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą
  mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady

czekowy (adj)
чековый
  związany z czekiem, dotyczący czeku

czelabiński (adj)
челябинский
  odnoszący się do Czelabińska, związany z Czelabińskiem

czeladź /ˈʧ̑ɛlaʨ̑/ (n)
челядь
  (historia, historyczny, historycznie) dawna służba u magnatów i szlachty używana do posług w domu, jako straż w zamku, grodzie itp., a także towarzysząca swoim panom w wyprawach wojennych;

czeluść /ˈʧ̑ɛluɕʨ̑/ (n)
бездна
  (książkowy) przepaść, głębia, jama

czempion (n)
чемпион
  (sport, sportowy) aktualny mistrz jakiejś dyscypliny

czepek kąpielowy (n)
шапочка для купания
  osłona na włosy zakładana do ochrony przed zamoczeniem podczas kąpieli

czepek pływacki (n)
шапочка для плавания
  (sport, sportowy) elastyczna osłona zakładana na włosy podczas pływania

czepiga /ʧ̑ɛˈpʲiɡa/ (n)
птица-мышь
  średniej wielkości ptak zamieszkujący środkową i południową Afrykę;

czeremcha /ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa/ (n)
черёмуха
  (botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;
  (spożywczy) owoc czeremchy (1.1)

czeremchowski (adj)
черемховский
  związany z Czeremchowem, dotyczący Czeremchowa

czeremchowy /ˌʧ̑ɛrɛ̃mˈxɔvɨ/ (adj)
черёмуховый
  związany z czeremchą, dotyczący czeremchy

czeremiski (adj)
черемисский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Czeremisami (Maryjczykami), dotyczący Czeremisów (Maryjczyków)

czeremsza (n)
черемша
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) czosnek niedźwiedzi
  (spożywczy) jarzyna z czosnku niedźwiedziego

czerep /ˈʧ̑ɛrɛp/ (n)
череп
  (anatomia, anatomiczny) czaszka

czerepowiecki (adj)
череповецкий
  związany z Czerepowcem, dotyczący Czerepowca

czereśnia /ʧ̑ɛˈrɛɕɲa/ (n)
черешня
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;
  (technologia, technika, techniczny) drewno uzyskane z czereśni (1.1)

czereśniowy /ˌʧ̑ɛrɛɕˈɲɔvɨ/ (adj)
черешневый
  związany z czereśnią (drzewem)
  związany z czereśnią (owocem)

czerkaski (adj)
черкасский
  związany z Czerkasami, dotyczący Czerkasów

czerkieski (adj)
черкесский
  związany z Czerkieskiem, dotyczący Czerkieska

czerniachowski (adj)
черняховский
  związany z Czerniachowskiem, dotyczący Czerniachowska

czernieć (v)
чернеть
  stawać się czarnym
  wyróżniać się czarnym lub ciemnym kolorem na jaśniejszym tle

czernihowski (adj)
черниговский
  związany z Czernihowem, dotyczący Czernihowa

czerniowiecki (adj)
черновицкий
  związany z Czerniowcami, dotyczący Czerniowców

czerpak (n)
ковш
  część robocza maszyny lub urządzenia, która służy do czerpania, zagarniania
ковш, черпак
  narzędzie do czerpania płynów lub materiałów sypkich, zwykle w formie naczynia z trzonkiem lub uchwytem

czerpać /ˈʧ̑ɛrpaʨ̑/ (v)
черпать
  (przenośnie, przenośnia) korzystać z czegoś
  nabierać wodę lub inny płyn jakimś naczyniem

czerstwy /ˈʧ̑ɛrstfɨ/ (adj)
чёрствый
  o chlebie nieświeży, suchy

czerwcowy /ʧ̑ɛrfˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
июньский
  od: czerwiec

czerwiec /ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑/ (n)
июнь
  szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwień /ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
красный цвет
  kolor czerwony

czerwona burżuazja /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja/ (n)
красная буржуазия
  elita władzy komunistycznej

czerwona kartka /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka/ (n)
красная карточка, кра́сная ка́рточка
  (sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwona porzeczka /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
красная смородина
  (botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych;
  owoc tego krzewu

czerwonawy /ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ/ (adj)
красноватый
  w kolorze podobnym do czerwonego, o zabarwieniu bliskim czewieni lub częściowo czerwonym

czerwonoarmijny (adj)
красноармейский
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z Armią Czerwoną, dotyczący Armii Czerwonej

czerwonoarmista (n)
красноармеец
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz Armii Czerwonej

czerwonodzioby /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈʥ̑ɔbɨ/ (adj)
красноклювый
  taki, który ma czerwony dziób

czerwonogwardyjski (adj)
красногвардейский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z komunistyczną Czerwoną Gwardią, dotyczący Czerwonej Gwardii

czerwonogwardzista /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔɡvarʲˈʥ̑ista/ (n)
красногвардеец
  członek Czerwonej Gwardii

czerwonogłowy /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈɡwɔvɨ/ (adj)
красноголовый
  taki, który ma czerwoną głowę

czerwonomorski (adj)
красноморский
  związany z Morzem Czerwonym, dotyczący Morza Czerwonego

czerwononosy /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔ̃ˈnɔsɨ/ (adj)
красноносый
  taki, który ma czerwony nos

czerwonooki (adj)
красноглазый
  taki, który ma czerwone oczy

czerwonopióry /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈpʲjurɨ/ (adj)
краснопёрый
  taki, który ma czerwone pióra

czerwonoskrzydły /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
краснокрылый
  taki, który ma czerwone skrzydła

czerwoność (n)
краснота
  cecha tego, co czerwone

czerwony /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
красный
  mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;

czerwony kur /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkur/ (idiom)
красный петух
  (książkowy) pożar

czerwony olbrzym /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m/ (n)
красный гигант
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;

czerwony sztandar (n)
красный флаг
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sztandar koloru czerwonego symbolizujący ruchy robotnicze, używany przez ugrupowania socjalistyczne i komunistyczne;

czerń /ʧ̑ɛrʲɲ/ (n)
чёрный цвет
  czarny kolor

czesać /ˈʧ̑ɛsaʨ̑/ (v)
чесать, расчёсывать
  (fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (adj)
чешский
  związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów
богемский
  związany z Czechami (krainą historyczną), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (n)
чешский, чешский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć /ʧ̑ɛɕʨ̑/ (interjection)
привет, здравствуй, здравствуйте
  (potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych
пока
  (potocznie, potoczny) pożegnanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

cześć /ʧ̑ɛɕʨ̑/ (n)
честь
  poważanie

czkawka /ˈʧ̑kafka/ (n)
икота
  (fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czkać /ʧ̑kaʨ̑/ (v)
икать
  wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę

czknąć /ʧ̑knɔ̃ɲʨ̑/ (v)
икнуть
  wydać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczu przepony; aspekt dokonany od: czkać

czop /ʧ̑ɔp/ (n)
затычка, шпунт
  (technologia, technika, techniczny) w bednarstwie: klin służący do zamykania beczki;
втулка
  (technologia, technika, techniczny) w budowie maszyn: część osi lub wału, na której osadzone jest łożysko lub sprzęgło
разиня, растяпа
  (dawniej, dawny) (potocznie, potoczny) niezdara, niedołęga, gapa

czopek /ˈʧ̑ɔpɛk/ (n)
колбочка
  (anatomia, anatomiczny) światłoczuły receptor siatkówki oka;

czortopchajka /ˌʧ̑ɔrtɔpˈxajka/ (n)
тарантас
  (regionalizm, regionalny) (środowiskowy) (slangowo) stary, zniszczony samochód

czoski (adj)
чёшский
  związany z Czoszą, dotyczący Czoszy

czosnek /ˈʧ̑ɔsnɛk/ (n)
лук
  (botanika, botaniczny) Allium L., rodzaj roślin z podrodziny czosnkowych obejmujący około siedmiuset gatunków;
чеснок
  (botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1)
  (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czosnkowy /ʧ̑ɔsn̥ˈkɔvɨ/ (adj)
чесночный
  (przymiotnik) od: czosnek

czołem (interjection)
бить челом
  (wojskowość, wojskowy) służy do pozdrowienia (przywitania) przełożonych oraz zwierzchników

czołg /ʧ̑ɔwk/ (n)
танк
  (wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czołgista /ʧ̑ɔwʲˈɟista/ (n)
танкист
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz obsługujący czołg

czoło /ˈʧ̑ɔwɔ/ (n)
лоб, чело
  (anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi
голова, начало, нос
  początek, przednia część czegoś rozciągniętego

czołowy /ʧ̑ɔˈwɔvɨ/ (adj)
ведущий
  główny, wiodący

czołówka /ʧ̑ɔˈwufka/ (n)
налобный фонарь
  latarka noszona na głowie

czterdziestodniowy (adj)
сорокадневный
  trwający czterdzieści dni

czterdziestolecie /ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
сорокалетие
  czterdziesta rocznica
  okres czterdziestu lat

czterdziestoletni /ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
сорокалетний
  mający czterdzieści lat
  trwający czterdzieści lat

czterdziestominutowy (adj)
сорокаминутный
  trwający czterdzieści minut

czterdziestoośmiogodzinny (adj)
сорокавосьмичасовой
  taki, który trwa czterdzieści osiem godzin, trwający pełne dwie doby

czterdziestopięcioletni /ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
сорокапятилетний
  mający czterdzieści pięć lat
  trwający czterdzieści pięć lat

czterdziestopięciominutowy (adj)
сорокапятиминутный
  trwający czterdzieści pięć minut

czterechsetlecie /ˌʧ̑tɛrɛxsɛˈtlɛʨ̑ɛ/ (n)
четырёхсотлетие
  czterechsetna rocznica
  okres czterystu lat

czternastokąt (n)
четырнадцатиугольник
  (geometria) wielokąt mający czternaście boków i czternaście kątów wewnętrznych

czternastoletni /ˌʧ̑tɛrnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
четырнадцатилетний
  mający czternaście lat
  trwający czternaście lat

czternastominutowy (adj)
четырнадцатиминутный
  trwający czternaście minut

cztero- (prefix)
четырёх-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających całość składającą się z czterech części

czterocyfrowy /ˌʧ̑tɛrɔʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
четырёхзначный
  składający się z czterech cyfr, mający cztery cyfry

czterocylindrowy (adj)
четырёхцилиндровый
  (technologia, technika, techniczny) mający cztery cylindry

czterodniowy /ˌʧ̑tɛrɔˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
четверодневный, четырёхдневный
  trwający cztery dni

czterogodzinny /ˌʧ̑tɛrɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
четырёхчасовой
  trwający cztery godziny

czterojęzyczny /ˌʧ̑tɛrɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
четырехъязычный
  posługujący się czterema językami

czterokilometrowy (adj)
четырёхкилометровый
  taki, który ma wielkość (długość) czterech kilometrów

czterokondygnacyjny (adj)
четырёхэтажный
  taki, który ma cztery kondygnacje

czterokołowy /ˌʧ̑tɛrɔkɔˈwɔvɨ/ (adj)
четырехколёсный
  taki, który ma cztery koła

czterokrotnie /ˌʧ̑tɛrɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
вчетверо
  cztery razy

czteroletni /ˌʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
четырёхлетний
  mający cztery lata
четырёхгодичный, четырёхлетний
  trwający cztery lata

czterolistny /ˌʧ̑tɛrɔˈlʲistnɨ/ (adj)
четырёхлистный
  mający liść złożony z czterech części w kształcie małych listków

czterolitrowy (adj)
четырёхлитровый
  mający pojemność czterech litrów, zawierający cztery litry czegoś

czterolufowy (adj)
четырёхствольный
  (wojskowość, wojskowy) mający cztery lufy

czteromiesięczny /ˌʧ̑tɛrɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
четырёхмесячный
  będący w wieku czterech miesięcy
  trwający cztery miesiące

czterominutowy (adj)
четырёхминутный
  trwający cztery minuty

czteropalczasty (adj)
четырёхпалый
  mający cztery palce

czteropasmowy (adj)
четырёхрядный
  taki, który posiada cztery pasma

czteropiętrowy (adj)
пятиэтажный
  złożony z parteru i czterech wyższych kondygnacji

czteropokojowy /ˌʧ̑tɛrɔpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
четырёхкомнатный
  z czterema pokojami

czterosilnikowy (adj)
четырёхмоторный
  taki, który jest wyposażony w cztery silniki

czterosylabowy /ˌʧ̑tɛrɔsɨlaˈbɔvɨ/ (adj)
четырёхсложный
  liczący cztery sylaby, składający się z czterech sylab

czterotomowy /ˌʧ̑tɛrɔtɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
четырёхтомный
  składający się z czterech tomów, zawarty w czterech tomach, wydany w czterech tomach

czterotygodniowy /ˌʧ̑tɛrɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
четырёхнедельный
  będący w wieku czterech tygodni
  trwający cztery tygodnie

czterowarstwowy /ˌʧ̑tɛrɔvarˈstfɔvɨ/ (adj)
четырёхслойный
  liczący cztery warstwy, składający się z czterech warstw

czterowiersz (n)
четверостишие
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub jego wyodrębniona część złożona z czterech wersów;

cztery litery /ˈʧ̑tɛrɨ lʲiˈtɛrɨ/ (n)
мягкое место, пятая точка
  (związek frazeologiczny) (eufemistycznie) dupa, pupa

czubajka kania (n)
гриб-зонтик пёстрый
  (mikologia, mikologiczny) Macrolepiota procera Singer, gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych;

czubatka europejska (n)
гренадёрка
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;

czubaty /ʧ̑uˈbatɨ/ (adj)
хохлатый
  mający na głowie czub

czubek góry lodowej /ˈʧ̑ubɛɡ ˈːurɨ lɔˈdɔvɛj/ (n)
видимая часть айсберга
  zauważalny lub ujawniony fragment jakiejś sprawy, zwykle o charakterze negatywnym; jawna, bardzo mała część jakiegoś problemu; objaw, symptom, początek afery

czucie /ˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
ощущение
  odbiór poprzez zmysły, reakcja na odbierane aspekty rzeczywistości

czujnie (adv)
бдительно
  w sposób czujny, uważny

czujnik (n)
датчик, сенсор
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;

czujność /ˈʧ̑ujnɔɕʨ̑/ (n)
бдительность
  zwracanie uwagi na to, co dzieje się w najbliższym otoczeniu; wrażliwość na niebezpieczeństwo

czujny /ˈʧ̑ujnɨ/ (adj)
бдительный
  zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały

czujski (adj)
чуйский
  związany z Czują (dopływem Leny)
  związany z Czują (rzeką na Ałtaju w Rosji)

czukocki (adj)
чукотский
  związany z Czukotką, dotyczący Czukotki lub Czukczów

czukocki (n)
чукотский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Czukczów, Kerków i Czuwańców;

czule (adv)
любовно, нежно, ласково, тонко
  w sposób czuły, przepełniony czułością

czulent /ˈʧ̑ulɛ̃nt/ (n)
чолнт, чулнт
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) potrawa kuchni żydowskiej, przyrządzana z wolno duszonego mięsa wołowego, fasoli, kaszy, ziemniaków, czasem jajek, spożywana w szabas;

czum (n)
чум
  przenośny namiot, tradycyjne mieszkanie ludów rdzennych Syberii, hodujących renifery

czupiradło (n)
бирюк, чучело
  (potocznie, potoczny) osoba śmiesznie wyglądająca, mająca dziwaczną fryzurę

czuwak /ˈʧ̑uvak/ (n)
переключатель мертвеца
  (kolejnictwo) urządzenie hamulcowe w pojeździe szynowym, zatrzymujące pociąg w wypadku niedyspozycji lub zaśnięcia maszynisty;

czuwaski (adj)
чувашский, чува́шский
  związany z Czuwaszją lub Czuwaszami, dotyczący Czuwaszji lub Czuwaszów

czuwać /ˈʧ̑uvaʨ̑/ (v)
бдеть
  nie spać

czuć /ʧ̑uʨ̑/ (v)
чувствовать
  odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów
  odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku

czuć się jak ryba w wodzie /ˈʧ̑uʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈrɨba ˈv‿ːɔʥ̑ɛ/ (v)
чувствовать себя как рыба в воде
  czuć się gdzieś bardzo dobrze, swobodnie

czułymski (adj)
чулымский
  związany z Czułymem, dotyczący Czułymu

czułyszmański (adj)
чулышманский
  związany z Czułyszmanem (rzeką na Ałtaju w Rosji)

czwarta władza /ˈʧ̑farta ˈvwaʣ̑a/ (n)
четвёртая власть
  (przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji;

czwartek /ˈʧ̑fartɛk/ (n)
четверг
  czwarty dzień tygodnia

czwartkowy /ʧ̑fartˈkɔvɨ/ (adj)
четверговый
  związany z czwartkiem; dziejący się w czwartek

czwartoklasista (n)
четвероклассник
  (edukacja, edukacyjny) uczeń czwartej klasy

czwartoklasistka (n)
четвероклассница
  (edukacja, edukacyjny) uczennica czwartej klasy

czwartorzęd /ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt/ (n)
четвертичный период, Четвертичный пери́од
  (geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czworo /ˈʧ̑fɔrɔ/ (collective)
четверо
  4

czworoboczny (adj)
четырёхугольный
  mający cztery boki

czworokąt /ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt/ (n)
четырёхугольник
  (geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworokątny (adj)
четырёхугольный
  mający cztery kąty

czworonożny /ˌʧ̑fɔrɔ̃ˈnɔʒnɨ/ (adj)
четвероногий
  mający cztery nogi

czworościan (n)
тетраэдр, четырёхгранник
  (geometria) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czwórka /ˈʧ̑furka/ (n)
четвёрка
  czwarta rzecz lub osoba spośród wielu ponumerowanych (np. tramwaj, bila, zawodnik na boisku, pokój w hotelu)
  grupa czterech osób, zbiór czterech rzeczy lub pojęć abstrakcyjnych
  nazwa cyfry 4
  ocena w szkole oznaczona cyfrą 4

czy /ʧ̑ɨ/ (conjunction)
или
  łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia
ли
  łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czy /ʧ̑ɨ/ (particle)
ли
  słowo rozpoczynające pytanie, na które pytający spodziewa się odpowiedzi „tak” lub „nie”

czyhać (v)
стеречь
  wyczekiwać z zamiarem napaści

czyj /ʧ̑ɨj/ (pronoun)
чей
  używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
  używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyjś /ʧ̑ɨjɕ/ (indefinitePronoun)
чей-нибудь, чей-то
  należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

czyli /ˈʧ̑ɨlʲi/ (conjunction)
т.е., то есть
  …służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających

czyn /ʧ̑ɨ̃n/ (n)
действие
  działanie, postępek, akt;

czynel (n)
тарелка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) perkusyjny instrument muzyczny w postaci metalowego talerza;

czynić /ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑/ (v)
чинить
  postępować, zachowywać się
делать
  robić coś, wykonywać

czynnik /ˈʧ̑ɨ̃ɲːik/ (n)
фактор
  przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek

czynność /ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
деятельность, функция
  działanie, funkcjonowanie
действие, дело, деятельность, занятие
  wykonywanie, robienie czegoś

czynny /ˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (adj)
деятельный
  wykonujący jakąś czynność

czynsz /ʧ̑ɨ̃w̃ʃ/ (n)
квартплата
  terminowa opłata za wynajem

czyr /ʧ̑ɨr/ (n)
чир
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Coregonus nasus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny łososiowatych;

czyrak (n)
чирей, веред
  (medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

czystka /ˈʧ̑ɨstka/ (n)
чистка
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób;
  fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych

czystopis /ʧ̑ɨˈstɔpʲis/ (n)
беловик
  tekst po poprawkach, przepisany na czysto

czystość /ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
невинность, чистота
  (przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne
чистота
  cecha tego, co jest czyste (oczyszczone, wyczyszczone), nie jest brudne
невинность, целомудрие
  wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty /ˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
чистый
  pozbawiony brudu
  przejrzysty, klarowny
  bez dodatków, domieszek
  zupełny

czysty jak łza /ˈʧ̑ɨstɨ ˈjak ˈwza/ (adj)
чистый как слеза
  nieskazitelnie czysty

czyszczenie /ʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
чистка
  (rzeczownik odczasownikowy) od czyścić

czytanie /ʧ̑ɨˈtãɲɛ/ (n)
чтение
  zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytać /ˈʧ̑ɨtaʨ̑/ (v)
читать
  przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytać jednym tchem /ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈjɛdnɨ̃m ˈtxɛ̃m/ (idiom)
читать на одном дыхании
  czytać szybko, z zapałem

czytać między wierszami /ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi/ (v)
читать между строк
  domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost

czytać od deski do deski /ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ɔd‿ˈːɛsʲci dɔ‿ˈdɛsʲci/ (v)
читать от корки до корки, читать от первой до последней страницы
  (związek frazeologiczny) (potocznie, potoczny) czytać całość i bardzo dokładnie

czytelnia /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa/ (n)
читальный зал, читальня
  sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece

czytelniczka /ˌʧ̑ɨtɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
читательница
  kobieta lub dziewczyna, która czyta książki, gazety, itp.
  kobieta lub dziewczyna, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czytelnik /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik/ (n)
читатель
  osoba, która czyta książki, gazety itp.
  osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czytelny /ʧ̑ɨˈtɛlnɨ/ (adj)
читабельный
  taki, który daje się odczytać, przeczytać

czytyjski (adj)
читинский
  związany z Czytą (miastem na Zabajkalu w Rosji)

czyściec /ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑/ (n)
чистилище
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścioch (n)
чистюля
  ktoś, kto lubi wyjątkową czystość i porządek wokół siebie
  ktoś, kto skrupulatnie dba o własną higienę

czyściocha (n)
чистюля
  kobieta lub dziewczyna, która lubi wyjątkową czystość i porządek wokół siebie
  kobieta lub dziewczyna, która skrupulatnie dba o własną higienę

czyścić /ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑/ (v)
делать уборка, наводить порядок, прибираться
  (eufemistycznie) (potocznie, potoczny) wymiotować
чистить
  usuwać brud, zanieczyszczenia

czyżby /ˈʧ̑ɨʒbɨ/ (interjection)
неужели
  …używany samodzielnie do wyrażenia powątpiewania w prawdziwość tego, co było powiedziane

czyżyk /ˈʧ̑ɨʒɨk/ (n)
чиж, чижик
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu

czółenko /ʧ̑uˈwɛ̃nkɔ/ (n)
туфля
  (potocznie, potoczny) but damski w kształcie wyciętego, niesznurowanego pantofla
лодочка
  (zdrobniale) czółno

cząstka /ˈʧ̑ɔ̃w̃stka/ (n)
частица
  (fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;
частичка
  (zdrobniale) od część
долька
  kawałek obranego cytrusa

cząstkowy (adj)
частичный
  fragmentaryczny, niecałkowity

często /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ/ (adv)
часто, зачастую
  (zobacz) częsty

częstochowski /ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔfsʲci/ (adj)
ченстоховский
  związany z Częstochową, dotyczący Częstochowy

częstować (v)
угощать
  (ironicznie) robić komuś coś złego
  dzielić się czymś z kimś przez grzeczność, gościnność; podejmować poczęstunkiem
угощаться
  (ironicznie) robić sobie nawzajem przykrości
  częstować (1.1) siebie wzajemnie
  korzystać z poczęstunku

częstość /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑/ (n)
частота
  cecha tego, co jest częste

częsty /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ/ (adj)
частый
  odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ/ (adv)
частично
  w jakiejś części, nie w całości

część /ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
деталь, элемент
  (mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim
часть
  fragment jakiejś całości

część mowy /ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ/ (n)
часть речи
  (gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

człekokształtny /ˌʧ̑wɛkɔˈkʃtawtnɨ/ (adj)
человекообразный, человекоподобный
  podobny do człowieka, kształtem, rysami, sylwetką; przypominający ludzi

członek /ˈʧ̑wɔ̃nɛk/ (n)
член
  osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia
член, конечность
  część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;
член
  (anatomia, anatomiczny) penis;

członkostwo (n)
членство
  bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

członkowski (adj)
членский
  dotyczący członkostwa
  dotyczący członków organizacji

człowieczek (n)
человечек
  (zdrobniale) od: człowiek
  mały człowiek, np. dziecko lub karzeł

człowiek /ˈʧ̑wɔvʲjɛk/ (n)
человек
  (antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;
  ktoś, jakaś osoba
  pracownik, podwładny, członek

człowiek człowiekowi wilkiem /ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˌʧ̑wɔvʲjɛˈkɔvʲi ˈvʲilʲcɛ̃m/ (proverb)
человек человеку волк
  ludzie nie są sobie życzliwi

człowiek rozumny (n)
человек разумный
  (zoologia, zoologiczny) Homo sapiens, gatunek ssaka z rodziny człowiekowatych, z rodzaju Homo;

człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi /ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˈsṭʃɛla ˈpãn‿buk ˈːulɛ ˈnɔɕi/ (proverb)
человек предполагает, а Бог располагает
  zamierzenia, plany nie zawsze udaje się zrealizować

córeczka /ʦ̑uˈrɛʧ̑ka/ (n)
доченька
  (zdrobniale) od: córka

córka /ˈʦ̑urka/ (n)
дочь, дочка
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cóż /ʦ̑uʃ/ (particle)
ну что ж
  Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego.

cętka /ˈʦ̑ɛ̃ntka/ (n)
крапинка
  mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło /ʦ̑wɔ/ (n)
пошлина, сбор
  opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach /dax/ (n)
крыша
  górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dach nad głową /ˈdax nad‿ˈɡwɔvɔ̃w̃/ (n)
крыша над головой
  dom, mieszkanie

dachowanie (n)
опрокидывание
  o pojeździe przewrócenie się na dach w trakcie wypadku

dachowy /daˈxɔvɨ/ (adj)
кровельный
  dotyczący dachu, związany z dachem

dacki (adj)
дакийский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Dacją, dotyczący Dacji
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Dakami, dotyczący Daków

dacza (n)
дача
  domek letniskowy

dadaistyczny (adj)
дадаистический
  (sztuka) związany z dadaizmem lub dadaistami
  (sztuka) charakterystyczny dla dadaizmu

dadaizm /daˈda<sup>j</sup>ism̥/ (n)
дадаизм
  (sztuka) awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924;

dagerotyp (n)
дагеротип, дагерротип
  (fotografia) fotografia wykonana za pomocą dagerotypii

dagerotypia (n)
дагерротипия
  (fotografia) (historia, historyczny, historycznie) pierwsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych;

dagerotypowy (adj)
дагерротипный
  związany z dagerotypią, dotyczący dagerotypii

dagestański (adj)
дагестанский
  odnoszący się do Dagestanu lub Dagestańczyków; związany lub wywodzący się z Dagestanu

dahomejski (adj)
дагомейский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Dahomejem

dahurski (adj)
даурский
  związany z plemieniem Dahurów

dakarski /daˈkarsʲci/ (adj)
дакарский
  odnoszący się do Dakaru, miasta w Senegalu

daktyl /ˈdaktɨl/ (n)
финик
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daktyloskopia (n)
дактилоскопия
  metoda ustalania tożsamości na podstawie odcisku palca i porównania linii papilarnych

daktyloskopijny (adj)
дактилоскопический
  związany z daktyloskopią, dotyczący daktyloskopii

daktylowy (adj)
финиковый
  zawierający daktyle; mający smak daktyli
  związany z daktylami

dal /dal/ (n)
даль
  (książkowy) przestrzeń znajdująca się daleko

dalajlama /ˌdalajˈlãma/ (n)
далай-лама
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zwierzchnika szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, do roku 1959 tradycyjnie piastujący funkcję szefa rządu tybetańskiego;

dalej /ˈdalɛj/ (adv)
далее
  nie przerywając, ciągle, wciąż

daleki /daˈlɛci/ (adj)
далёкий, дальний
  taki, który jest w dużej odległości

daleko /daˈlɛkɔ/ (adv)
далеко
  w znacznej odległości
  na znaczną odległość

daleko- /daˈlɛkɔ/
далеко-
  w złożeniach wskazuje na daleki zasięg czegoś

dalekopis (n)
дальнописец
  (telekomunikacja) aparat telegraficzny przesyłający komunikatów w postaci drukowanej

dalekowschodni /ˌdalɛkɔˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
дальневосточный
  dotyczący Dalekiego Wschodu, wywodzący się z Dalekiego Wschodu

dalekowzroczność (n)
гиперметропия, дальнозоркость
  (medycyna, medyczny) (zobacz) nadwzroczność
дальновидность, дальнозоркость
  (przenośnie, przenośnia) przewidywanie tego, co może się zdarzyć

dalekowzroczny (adj)
дальновидный
  (przenośnie, przenośnia) przewidujący
дальнозоркий
  dobrze widzący na dużą odległość

dalia /ˈdalʲja/ (n)
георгин
  (botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;

dalibóg (adv)
ей-богу, ей-ей
  doprawdy

dallaski (adj)
далласский
  związany z Dallas, dotyczący Dallas

dalmatyńczyk /ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
далматин
  (kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

dalmatyński /ˌdalmaˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
далматинский
  związany z Dalmacją, dotyczący Dalmacji lub jej mieszkańców

dalmierz (n)
дальномер
  przyrząd do zdalnego pomiaru odległości;

dalszy /ˈdalʃɨ/ (adj)
дальнейший
  taki, który nastąpi jako kolejny; późniejszy

daltonizm (n)
дальтонизм
  (medycyna, medyczny) nierozróżnianie kolorów

dama /ˈdãma/ (n)
дама
  (termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
  dystyngowana kobieta

damasceński /ˌdãmaˈsʦ̑ɛ̃j̃sʲci/ (adj)
дамасский
  dotyczący Damaszku, odnoszący się do Damaszku, pochodzący z Damaszku

damski /ˈdãmsʲci/ (adj)
дамский
  przeznaczony dla kobiet

danajski (adj)
данайский
  związany z Danajami, dotyczący Danajów (jedna z nazw Achajów u Homera)

dancingowy (adj)
дансинговый
  związany z dancingiem, dotyczący dancingu

danie /ˈdãɲɛ/ (n)
блюдо
  pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

daniel /ˈdãɲɛl/ (n)
лань
  (zoologia, zoologiczny) Dama dama, gatunek roślinożernego ssaka z rodziny jeleniowatych;
  (zoologia, zoologiczny) ssak należący do gatunku danieli (1.1)

dansingowy (adj)
дансинговый
  związany z dansingiem, dotyczący dansingu

dany /ˈdãnɨ/ (adj)
данный
  ten, o którym się mówi; omawiany; ten, którego dotyczy sprawa

darczyńca /darˈʧ̑ɨ̃j̃nʦ̑a/ (n)
даритель
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba obdarowująca, ofiarodawca

dardanelski /ˌdardãˈnɛlsʲci/ (adj)
дарданелльский
  dotyczący Dardaneli

daremność (n)
бесполезность, тщетность
  cecha tego, co daremne

daremny /daˈrɛ̃mnɨ/ (adj)
напрасный
  niedający żadnych wyników

darfurski (adj)
дарфурский
  związany z Darfurem, dotyczący Darfuru

dargijski (adj)
даргинский
  związany z Dargijczykami, dotyczący Dargijczyków

dargijski (n)
даргинский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język dargijski

darlingtonia kalifornijska (n)
дарлингтония, дарлингтония калифорнийская
  (botanika, botaniczny) Darlingtonia californica, gatunek rośliny z rodziny kapturnicowatych;

darmo /ˈdarmɔ/ (adv)
даром
  bezpłatnie
зря, напрасно, тщетно
  na próżno

darmowy /darˈmɔvɨ/ (adj)
бесплатный, даровой
  dany za darmo, bezpłatny

darmozjad (n)
дармоед
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto żyje na cudzy koszt

darmsztadt /ˈdarm̥ʃtat/ (n)
дармштадтий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda /ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda/ (proverb)
дарёному коню в зубы не смотрят
  nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie

dart /dart/ (n)
дартс
  gra polegająca na rzucaniu lotkami do tarczy;
дротик, стрела
  lotka do darta (1.1)

darwinista /ˌdarvʲĩˈɲista/ (n)
дарвинист
  zwolennik darwinizmu

darwinistka /ˌdarvʲĩˈɲistka/ (n)
дарвинистка
  forma żeńska od: darwinista

darwinizm (n)
дарвинизм
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt

data /ˈdata/ (n)
дата, число
  umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

datacja (n)
датировка
  ustalenie daty, przypisanie daty zdarzeniu

datowanie (n)
датирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od datować

datować (v)
датировать
  określać wiek obiektu

dau /daw/ (n)
доу, дхоу
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim

daurski (adj)
даурский
  związany z Daurią (krainą na Zabajkalu w Azji)

dauryjski (adj)
даурский
  związany z Daurią, dotyczący Daurii

dawać /ˈdavaʨ̑/ (v)
давать, гнать
  (zobacz) dać

dawać dupy /ˈdavaʥ̑ ˈdupɨ/ (v)
проёбывать
  (wulgarnie, wulgaryzm) nie wykonywać powierzonego zadania; psuć coś; dawać się oszukać
давать
  (wulgarnie, wulgaryzm) o kobiecie: odbywać stosunki seksualne z mężczyznami

dawać radę /ˈdavaʨ̑ ˈradɛ/ (v)
справляться
  umieć coś zrobić, radzić sobie, nie mieć z czymś problemów

dawca /ˈdafʦ̑a/ (n)
донор
  (medycyna, medyczny) osoba, od której pochodzi przeszczepiany organ
датель, податель, подаятель
  ten, który daje

dawka /ˈdafka/ (n)
доза
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;

dawkowanie (n)
дозирование, дозировка
  odmierzanie i podawanie dawek czegoś, zwłaszcza leku

dawno /ˈdavnɔ/ (adv)
давно
  od dłuższego czasu
  w odległych czasach

dawny /ˈdavnɨ/ (adj)
давний, древний
  mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości
давний
  taki jak poprzednio; poprzedni

dać /daʨ̑/ (v)
дать
  wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś
  pozwolić, umożliwić coś
  (potocznie, potoczny) o kobiecie: umożliwić odbycie z sobą stosunku seksualnego, (porównaj) dać dupy
получиться, удаться
  być możliwym do wykonania
удаться
  umożliwić komuś pokonanie się lub oszukanie

dać po nosie /ˈdaʨ̑ pɔ‿ˈnɔɕɛ/ (v)
дать по носу
  dać komuś nauczkę, skarcić kogoś

dać prztyczka w nos /ˈdaʨ̑ ˈpʃtɨʧ̑ka ˈv‿nɔs/ (v)
дать щелбан в нос, щёлкнуть по носу
  dać komuś nauczkę, zakpić sobie z kogoś, okazać komuś lekceważenie

dać radę /ˈdaʨ̑ ˈradɛ/ (v)
посоветовать
  poradzić coś komuś, przekazać komuś jakąś radę
смочь, суметь
  zdołać coś zrobić, poradzić sobie

dać w łapę /ˈdaʥ̑ ˈv‿wapɛ/ (v)
дать барашка в бумажке, дать в лапу, дать взятку, дать на лапу, подмазать колёса, сунуть в лапу
  dać komuś łapówkę, przekupić kogoś

dbać /dbaʨ̑/ (v)
ухаживать
  troszczyć się o coś lub kogoś; zajmować się czymś z dużą uwagą lub poświęceniem

dbałość (n)
заботливость, старательность, тщательность
  cecha tego, co dbałe

debalcewski (adj)
дебальцевский
  związany z Debalcewem, dotyczący Debalcewa

debata /dɛˈbata/ (n)
дебаты
  (książkowy) dyskusja, rozprawianie, roztrząsanie problemów

debil /ˈdɛbʲil/ (n)
дебил
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba mało inteligentna
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba upośledzona umysłowo w stopniu lekkim;

debiut /ˈdɛbʲjut/ (n)
дебют
  wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie
  (szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów;

debiutancki (adj)
дебютантский
  związany z osobą debiutanta

debiutant (n)
дебютант
  ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji

debiutowy (adj)
дебютный
  (szachy, pojęcie szachowe) związany z debiutem, otwarciem

debreczyński (adj)
дебреценский
  związany z Debreczyna, dotyczący Debreczynu

debugowanie (n)
отладка
  (rzeczownik odczasownikowy) od debugować

decentralizacja (n)
децентрализация
  przeniesienie uprawnień władzy centralnej na lokalne organy władzy,

decentralizowanie (n)
децентрализирование
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) delegowanie uprawnień i władzy na rzecz niższych szczebli administracji

dechrystianizacja /ˌdɛxrɨstʲjä̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
дехристианизация
  działania polegające na ograniczeniu lub zniesieniu wpływu chrześcijaństwa na danym terenie
  proces odchodzenia od chrześcijaństwa

decydent /dɛˈʦ̑ɨdɛ̃nt/ (n)
руководитель
  (książkowy) osoba mająca prawo i obowiązek do podejmowania decyzji z racji pełnionych funkcji

decydować /ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
решать
  podejmować decyzję, postanawiać o czymś
  mieć wpływ na coś, odgrywać zasadniczą rolę

decymetr (n)
дециметр
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra;

decymetrowy (adj)
дециметровый
  (fizyka, fizyczny) mający długość bliską jednej dziesiątej metra
  (fizyka, fizyczny) związany z długością rzędu jednej dziesiątej metra

decyzja /dɛˈʦ̑ɨzʲja/ (n)
решение
  rozstrzygnięcie dokonywane po namyśle

dedukcyjny (adj)
дедуктивный
  związany z dedukcją; oparty na dedukcji

dedykacja /ˌdɛdɨˈkaʦ̑ʲja/ (n)
дедикация, посвящение
  pamiątkowy wpis przeznaczony dla konkretnej osoby;

defekacja /ˌdɛfɛˈkaʦ̑ʲja/ (n)
дефекация
  (fizjologia, fizjologiczny) wydalanie kału;

defekt /ˈdɛfɛkt/ (n)
дефект
  uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny

defektologia /ˌdɛfɛktɔˈlɔɟja/ (n)
дефектология
  nauka o formach opieki nad osobami upośledzonymi;

defektoskop /ˌdɛfɛkˈtɔskɔp/ (n)
дефектоскоп
  (technologia, technika, techniczny) aparat służący do wykrywania wad w strukturze metalu

defenestracja /ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja/ (n)
дефенестрация
  (książkowy) wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;

defensywa /ˌdɛfɛ̃w̃ˈsɨva/ (n)
дефензива
  (historia, historyczny, historycznie) w Polsce międzywojennej kontrwywiad
оборона
  (sport, sportowy) część drużyny piłkarskiej przeznaczona do zadań obronnych
  działania mające na celu obronę przed atakiem
оборона, дефензива
  (wojskowość, wojskowy) obronne działania wojskowe

defibrylacja /ˌdɛfʲibrɨˈlaʦ̑ʲja/ (n)
дефибрилляция
  (medycyna, medyczny) zabieg medyczny, którego celem jest przywrócenie akcji serca, polegający na przystawieniu elektrod defibrylatora i krótkotrwałym działaniu na organizm chorego prądem stałym

defibrylator /ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr/ (n)
дефибриллятор
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;

deficyt /dɛˈfʲiʦ̑ɨt/ (n)
дефицит
  niedobór, brak;

definicja /ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
определение, дефиниция
  wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

definiowalny (adj)
определимый
  możliwy do zdefiniowania, dający się zdefiniować

definiować /ˌdɛfʲĩˈɲɔvaʨ̑/ (v)
определять
  objaśniać znaczenie jakiegoś wyrazu, terminu, pojęcia, formułować precyzyjną definicję

deflacja /dɛˈflaʦ̑ʲja/ (n)
дефляция
  (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki

deflacyjny (adj)
дефляционный
  (ekonomia, ekonomiczny) dotyczący deflacji

deflagracja (n)
дефлаграция
  (chemia, chemiczny) szybkie spalanie materiału wybuchowego, jednak przebiegające stosunkowo łagodnie w stosunku do detonacji;

defloracja (n)
дефлорация
  (medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej

defoliant /dɛˈfɔlʲjãnt/ (n)
дефолиант
  (chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) substancja powodująca zrzucanie liści przez rośliny;

defragmentacja /ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
дефрагментация
  (informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;

defragmentować /ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
дефрагментировать
  (informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację

defraudacja /ˌdɛfrawˈdaʦ̑ʲja/ (n)
растрата
  przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)

degeneracki (adj)
дегенератский
  związany z degeneratem; taki jak degenerat

degustacja (n)
дегустация
  ocena smaku produktów spożywczych

degustacyjny (adj)
дегустационный
  związany z degustacją, dotyczący degustacji, służący do degustacji

degustatorski (adj)
дегустаторский
  (rzadki, rzadko używany) związany z pracą lub osobą degustatora, dotyczący degustatora

dehumanizacja (n)
дегуманизация
  pozbawienie czegoś cech właściwych człowiekowi

deifikacja /ˌdɛ<sup>j</sup>ifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
обожествление
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;

deista /dɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
деист
  wyznawca deizmu

deistka (n)
деистка
  zwolenniczka deizmu

deistyczny (adj)
деистический
  (filozofia, filozoficzny) związany z deizmem, dotyczący deizmu

deizm /ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
деизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

deja vu (n)
дежавю, дежа вю
  wrażenie, że sytuacja, w której bierze się właśnie udział, już się kiedyś przydarzyła;

dekabrysta /ˌdɛkaˈbrɨsta/ (n)
декабрист
  (historia, historyczny, historycznie) członek lub zwolennik szlacheckiego ruchu rewolucyjnego, działającego w latach 20. XIX w. w Rosji, dążącego do zniesienia jedynowładztwa cara i zatarcia różnic klasowych;

dekabrystka /ˌdɛkaˈbrɨstka/ (n)
декабристка
  (historia, historyczny, historycznie) forma żeńska od: dekabrysta

dekabrystowski /ˌdɛkabrɨˈstɔfsʲci/ (adj)
декабристский
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący dekabryzmu lub powstania dekabrystów

dekada /dɛˈkada/ (n)
декада
  dziesięć dni
декада, десятилетие
  dziesięć lat

dekagram (n)
декаграмм
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka masy równa dziesięciu gramom

dekalitr (n)
декалитр
  (metrologia, metrologiczny) dziesięć litrów

dekalog /dɛˈkalɔk/ (n)
декалог
  (przenośnie, przenośnia) zbiór podstawowych zasad, instrukcji czegoś

dekanat /dɛˈkãnat/ (n)
деканат
  (kościelny) jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem na czele;

dekapitacja /ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
обезглавливание
  ucięcie głowy;

dekartelizacja (n)
декартелизация
  (ekonomia, ekonomiczny) podział karteli na mniejsze jednostki gospodarcze;

deklamacja (n)
декламация
  ekspresywne i wyraziste wyrecytowanie utworu literackiego

deklamacyjny (adj)
декламационный
  (książkowy) związany z deklamacją; mający charakter, formę deklamacji

deklamatorski (adj)
декламаторский
  związany z deklamatorem; taki jak u deklamatora

deklamować /ˌdɛklãˈmɔvaʨ̑/ (v)
декламировать
  z ekspresją wygłaszać utwór literacki

deklaracja /ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja/ (n)
декларация
  ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny

deklinacja /ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
склонение
  (astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych;
склонение, изменение
  (gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby;

dekolonizacja /ˌdɛkɔlɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
деколонизация
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;

dekomunizować (v)
декоммунизировать
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usuwać wpływy doktryny komunistycznej

dekoracyjny /ˌdɛkɔraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
декораторский, декорационный
  związany z dekoracją, stanowiący dekorację

dekoratorski (adj)
декораторский
  związany z osobą lub zawodem dekoratora

dekorować /ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
декорировать
  upiększać coś, dodawać dekoracje

dekryminalizacja (n)
декриминализация
  ograniczenie zakresu i złagodzenie kary ustawowej za określone przestępstwa

delegacja /ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
командировка
  wyjazd w sprawach służbowych

delegacki (adj)
делегатский
  (rzadki, rzadko używany) związany z delegatem, delegatami, dotyczący delegatów

delegat /dɛˈlɛɡat/ (n)
делегат
  oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy

delegatka (n)
делегатка
  forma żeńska od delegat

delegować (v)
делегировать
  wysyłać jako przedstawiciela celem wykonania określonego zadania

delektować się /ˌdɛlɛkˈtɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
наслаждаться
  odczuwać przyjemność, rozkoszować się, zachwycać się

delficki /dɛlˈfʲiʦ̑ʲci/ (adj)
дельфийский
  (geografia, geograficzny) związany z Delfami

delfin /ˈdɛlfʲĩn/ (n)
дельфин, баттерфляй
  (sport, sportowy) jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;
дельфин
  (zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;

delhijski /dɛˈlʲijsʲci/ (adj)
делийский
  odnoszący się do miasta Nowe Delhi

delikates /ˌdɛlʲiˈkatɛs/ (n)
деликатес
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykwintny, wyszukany artykuł spożywczy;

delikatesy /ˌdɛlʲikaˈtɛsɨ/ (n)
гастроном
  (handel, handlowy) dobrze zaopatrzony sklep spożywczy z wykwintnymi artykułami;

delikatność /ˌdɛlʲiˈkatnɔɕʨ̑/ (n)
тонкость
  cecha tego, co jest delikatne

delikatny /ˌdɛlʲiˈkatnɨ/ (adj)
лёгкий
  charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością
щепетильный
  skomplikowany

delta /ˈdɛlta/ (n)
дельта
  (geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog /dɛ̃ˈmaɡɔk/ (n)
демагог
  (historia, historyczny, historycznie) przywódca ludowy w starożytnej Grecji
  polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demagogia /ˌdɛ̃maˈɡɔɟja/ (n)
демагогия
  oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;

demagogiczny (adj)
демагогический, демагогичный
  związany z demagogią; typowy dla demagoga; pokrętnie schlebiający masom

dementować /ˌdɛ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
опровергать
  prostować nieprawdziwe informacje, zaprzeczać

demobilizacja /ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
демобилизация
  rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego
  zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy
  (przenośnie, przenośnia) utrata motywacji do działania

demobilizacyjny (adj)
демобилизационный
  związany z demobilizacją, dotyczący demobilizacji

demografia /ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja/ (n)
демография
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demograficzny (adj)
демографический, демографи́ческий
  dotyczący demografii

demokracja /ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
демократия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości;

demokrata /ˌdɛ̃mɔˈkrata/ (n)
демократ
  zwolennik demokracji

demokratycznie /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
демократически, демократично
  zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny

demokratyczność (n)
демократичность
  cecha tego, co demokratyczne

demokratyczny /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
демократический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzacja /ˌdɛ̃mɔkratɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
демократизация
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;

demokratyzm (n)
демократизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyznawanie demokratycznych zasad

demokratyzować /ˌdɛ̃mɔkratɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
демократизировать
  dokonywać procesu demokratyzacji
демократизироваться
  dokonywać na sobie procesu demokratyzacji

demon /ˈdɛ̃mɔ̃n/ (n)
демон
  (mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demoniczny /ˌdɛ̃mɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
демонический
  (przenośnie, przenośnia) taki, który ma w sobie coś z demona; niesamowity
  związany z demonem, dotyczący demona

demonologia /ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
демонология
  (teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami

demonologiczny (adj)
демонологический
  (etnografia, etnograficzny) dotyczący demonologii (działu etnografii)
  (teologia, teologiczny) dotyczący demonologii (działu teologii)

demonstracyjny (adj)
демонстрационный
  obliczony na efekt
  służący do pokazania produktu, doświadczenia albo urządzenia
  związany z demonstracjami ulicznymi

demonstrant /dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt/ (n)
демонстрант
  uczestnik demonstracji

demonstrantka /ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstrãntka/ (n)
демонстрантка
  forma żeńska od: demonstrant

demonstrator /ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstratɔr/ (n)
демонстратор
  osoba demonstrująca lub prezentująca coś

demonstrowanie /ˌdɛ̃mɔ̃w̃strɔˈvãɲɛ/ (n)
демонстрирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od demonstrować

demontaż /dɛ̃ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
демонтаж
  rozkładanie na części przedmiotu tak, że przestaje istnieć jako całość

demontowanie /ˌdɛ̃mɔ̃ntɔˈvãɲɛ/ (n)
демонтирование
  przeprowadzanie demontażu

demontować /ˌdɛ̃mɔ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
демонтировать
  rozkładać jakąś całość na części; dokonywać demontażu

denaturat /ˌdɛ̃naˈturat/ (n)
денатурат, технический спирт
  nazwa handlowa skażonego alkoholu etylowego;

dendro- /ˈdɛ̃ndrɔ/
дендро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drzewem lub drewnem

dendrochronologiczny (adj)
дендрохронологический
  związany z dendrochronologią, dotyczący dendrochronologii

dendrologia /ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja/ (n)
дендрология
  (botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;

dendrologiczny (adj)
дендрологический, древоведческий
  (botanika, botaniczny) (leśnictwo) związany z dendrologią, wiedzą o drzewach

denerwować /ˌdɛ̃nɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
раздражать
  działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej
раздражаться
  być czymś przejętym, wzburzonym, podekscytowanym; odczuwać zdenerwowanie

denialista (n)
дениалист
  (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) osoba, która odrzuca określone ustalenia naukowe, zaprzecza faktom, hołduje zaklinaniu rzeczywistości

denializm (n)
дениализм
  (społeczny) (psychologia, psychologiczny) postawa zaprzeczenia faktów i odrzucenia wiedzy naukowej

dentysta /dɛ̃nˈtɨsta/ (n)
зубной врач, стоматолог
  (zobacz) stomatolog;

dentystka /dɛ̃nˈtɨstka/ (n)
дантистка
  (potocznie, potoczny) kobieta stomatolog

dentystyczny /ˌdɛ̃ntɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
дентальный
  związany z dentystą (stomatologiem) lub dentystyką (stomatologią)

deoksyrybonukleinowy (adj)
дезоксирибонуклеиновый
  (chemia, chemiczny) tylko w wyrażeniu: kwas deoksyrybonukleinowy

deoksyryboza (n)
дезоксирибоза
  (biochemia, biochemiczny) monosacharyd będący składnikiem kwasów deoksyrybonukleinowych;

deontologiczny (adj)
деонтологический
  (filozofia, filozoficzny) związany z deontologią; rozumiany w zakresie deontologii

departament /ˌdɛparˈtãmɛ̃nt/ (n)
департамент
  (administracja) jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji,
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego w niektórych państwach,

departamentowy (adj)
департаментский
  związany z departamentem, dotyczący departamentu, obejmujący zakresem departament

depesza (n)
депеша
  (telekomunikacja) tekst przesłany telegraficznie, blankiet z tym tekstem

depilacja /ˌdɛpʲiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
депиляция
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) usuwanie włosów z miejsc niepożądanych za pomocą urządzeń lub środków chemicznych;

depopulacja (n)
депопуляция, обезлюдение
  wyludnienie, zmniejszenie stanu zaludnienia

deportacja /ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja/ (n)
депортация
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju
ссылка
  zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt

deportować /ˌdɛpɔrˈtɔvaʨ̑/ (v)
депортировать
  zsyłać, wywozić z rozkazu władz poza granice państwa lub miejscowości

depozytowy (adj)
депозитный
  związany z depozytem, dotyczący depozytu, stanowiący depozyt

depresja /dɛˈprɛsʲja/ (n)
депрессия
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
  (ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie
  (geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;
  (meteorologia, meteorologiczny) obszar obniżonego ciśnienia atmosferycznego

deprymować /ˌdɛprɨ̃ˈmɔvaʨ̑/ (v)
подавлять, угнетать
  wprawiać w stan zakłopotania, niepewności

deptak /ˈdɛptak/ (n)
пешеходная зона
  ulica, aleja lub plac tylko dla pieszych

deputowany (n)
депутат, избранник
  wybrany członek parlamentu lub innego ciała wybieralnego w głosowaniu

deratyzacja /ˌdɛratɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
дератизация
  (zobacz) odszczurzanie;

derbencki (adj)
дербентский
  związany z Derbentem, dotyczący Derbentu

deregulacja (n)
дерегуляция
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zniesienie lub ograniczenie przepisów określających coś

dereń /ˈdɛrɛ̃ɲ/ (n)
кизил
  (botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach
  (botanika, botaniczny) Cornus L., rodzaj roślin z rodziny dereniowatych;
  (spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego
  drewno derenia (1.1)

derkacz /ˈdɛrkaʧ̑/ (n)
коростель, дергач
  (ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermato- /dɛrˈmatɔ/
дермато-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze skórą

dermatolog /ˌdɛrmaˈtɔlɔk/ (n)
дерматолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia /ˌdɛrmatɔˈlɔɟja/ (n)
дерматология
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się chorobami skóry i jej przydatków;

dermatologiczny (adj)
дерматологический
  (medycyna, medyczny) związany z dermatologią, dotyczący dermatologii

desant /ˈdɛsãnt/ (n)
десант
  (wojskowość, wojskowy) operacja taktyczna przeniesienia wojsk na teren nieprzyjaciela;

desantowanie (n)
десантирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od desantować

desantowy (adj)
десантный
  (wojskowość, wojskowy) związany z desantem, dotyczący desantu

deser /ˈdɛsɛr/ (n)
десерт
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deserowy (adj)
десертный
  dotyczący deseru, właściwy deserowi, słodki, serwowany na deser

deseń (n)
узор
  ozdobny, powtarzający się wzór – drukowany, tkany lub wytłaczany na powierzchni czegoś

deska /ˈdɛska/ (n)
доска
  płaski kawałek drewna;
  (przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) kobieta z małym biustem
  podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny

deska do krojenia (n)
разделочная доска
  deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności

deska do prasowania (n)
гладильная доска
  specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deska rozdzielcza /ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a/ (n)
приборная панель
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;

deska snowboardowa (n)
сноуборд
  (sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;

deska zjazdowa (n)
сноуборд
  (sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;

deskorolka /ˌdɛskɔˈrɔlka/ (n)
скейтборд, роликовая доска
  (sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

deskryptywizm (n)
дескриптивизм
  dążność do opisywania faktów w sposób neutralny
  (językoznawstwo, językoznawczy) amerykański strukturalizm;

despota /dɛsˈpɔta/ (n)
деспот, де́спот
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę

despotycznie /ˌdɛspɔˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
деспотически, деспотично
  w sposób despotyczny

despotyczny (adj)
деспотический, деспотичный
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą
  (książkowy) narzucający własną wolę i wymagający od innych bezwzględnego posłuszeństwa
  charakterystyczny dla despoty lub despotki

despotyzm /dɛsˈpɔtɨsm̥/ (n)
деспотизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich
  bezwzględne postępowanie, nieliczące się z nikim i niczym wymuszanie na innych swej woli

destabilizacja /ˌdɛstabʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
дестабилизация
  zachwianie równowagi, zakłócenie porządku, wprowadzenie chaosu

destalinizacja (n)
десталинизация
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;

destrukcja /dɛˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
деструкция
  niszczenie, zniszczenie, rozpad

destrukcyjny /ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
разрушительный, деструктивный
  mający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destylacja /ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja/ (n)
дистилляция
  (chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

destylacyjny (adj)
дистилляционный
  związany z destylacją, destylowaniem, dotyczący destylacji, destylowania

destylat /dɛˈstɨlat/ (n)
дистиллят
  produkt destylacji;

destylator (n)
дистиллятор
  (technologia, technika, techniczny) aparat służący do destylacji

destylowany (adj)
дистиллированный
  (chemia, chemiczny) poddany procesowi destylacji

destylować (v)
дистиллировать
  (chemia, chemiczny) poddawać destylacji czyli procesowi odparowywania i skraplania cieczy w celu usunięcia z niej substancji nielotnych

deszcz /dɛʃʧ̑/ (n)
дождь
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
  (przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczowy /dɛʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
дождевой
  związany z deszczem, odnoszący się do deszczu
дождливый
  obfitujący w deszcz

deszczyk /ˈdɛʃʧ̑ɨk/ (n)
дождик
  (zdrobniale) od: deszcz
  mały, drobny deszcz lub mżawka

detal /ˈdɛtal/ (n)
деталь, подробность
  szczegół, coś mało ważnego

detektyw /dɛˈtɛktɨf/ (n)
детектив
  człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa

detergent /dɛˈtɛrɡɛ̃nt/ (n)
детергент
  (chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;

determinista /ˌdɛtɛrmʲĩˈɲista/ (n)
детерминист
  zwolennik determinizmu

deterministyczny (adj)
детерминистический
  dotyczący determinizmu, związany z determinizmem, oparty na determinizmie

determinizm (n)
детерминизм
  (filozofia, filozoficzny) teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu

detonacja /ˌdɛtɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
детонация
  eksplozja materiału wybuchowego połączona z hukiem;

detonacyjny (adj)
детонационный
  związany z detonacją, służący do detonacji

detonator /ˌdɛtɔ̃ˈnatɔr/ (n)
детонатор
  ładunek materiału wybuchowego przenoszący detonację ze spłonki do kruszącego materiału wybuchowego;

detroicki (adj)
детройтский
  związany z Detroit, dotyczący Detroit

dewaluacja /ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
девальвация
  (ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty;
девальвация, обесценение
  (książkowy) obniżenie (się) wartości lub znaczenia czegoś

dewaluacyjny /ˌdɛvalu<sup>w</sup>aˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
девальвационный
  (przymiotnik) od dewaluacja

dewaluować /ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
девальвировать
  (ekonomia, ekonomiczny) urzędowo obniżać kurs danej waluty

dewanagari (n)
деванагари
  (językoznawstwo, językoznawczy) pismo sylabiczne używane do zapisu m.in. sanskrytu i hindi;

dewastator /ˌdɛvaˈstatɔr/ (n)
разрушитель
  (książkowy) osoba, która niszczy, dewastuje

deweloper (n)
разработчик
  (informatyka, informatyczny) twórca oprogramowania

dewon /ˈdɛvɔ̃n/ (n)
девон
  (geologia, geologiczny) czwarty okres geologiczny ery paleozoicznej;

dewot (n)
богомол, богомолец
  (przestarzałe, przestarzały) osoba manifestacyjnie pobożna

dewoński /dɛˈvɔ̃j̃sʲci/ (adj)
девонский
  (geologia, geologiczny) dotyczący dewonu, występujący, powstały w dewonie

dezercja (n)
дезертирство
  ucieczka z wojska
  odejście skądś, rezygnacja, odstąpienie

dezerter (n)
дезертир
  (wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska

dezerterski (adj)
дезертирский
  związany z dezerterem, dotyczący dezertera

dezinformacja (n)
дезинформация, деза
  wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezintegracja (n)
дезинтеграция
  rozpad jakiejś całości

dezodoryzacja /ˌdɛzɔdɔrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
дезодорация
  usuwanie niemiłego zapachu;

dezoksyryboza (n)
дезоксирибоза
  (biochemia, biochemiczny) (zobacz) deoksyryboza

dezynfekcja /ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
дезинфекция
  odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;

dezynfekcyjny /ˌdɛzɨ̃nfɛkˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
дезинфекционный
  taki, który dezynfekuje

dezynsekcja (n)
дезинсекция
  tępienie stawonogów ze względów sanitarnych i gospodarczych;

diabaz /ˈdʲjabas/ (n)
диабаз
  (geologia, geologiczny) magmowa skała żyłowa;

diabazowy (adj)
диабазовый
  wykonany z diabazu, zawierający diabaz

diabelski /dʲjaˈbɛlsʲci/ (adj)
дьявольский, бесовский
  związany z diabłem, dotyczący diabła

diabelski młyn /dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n/ (n)
колесо обозрения, чёртово колесо
  rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabetolog /ˌdʲjabɛˈtɔlɔk/ (n)
диабетолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy i jej powikłań
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka diabetologii

diabetologia /ˌdʲjabɛtɔˈlɔɟja/ (n)
диабетология
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy oraz jej powikłań;

diabetologiczny /ˌdʲjabɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
диабетологический
  związany z diabetologią, dotyczący diabetologii, leczenia cukrzycy

diabetyk /dʲjaˈbɛtɨk/ (n)
диабетик
  (medycyna, medyczny) osoba chora na cukrzycę

diabeł /ˈdʲjabɛw/ (n)
дьявол, чёрт, сатана
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diabeł morski (n)
гигантский морской дьявол
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku diabłów morskich (1.2)
  (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Manta birostris Walbaum, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej, największy przedstawiciel rodziny mantowatych;

diabeł tasmański (n)
сумчатый дьявол, сумчатый чёрт, тасманийский дьявол
  (zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych;

diabeł wie /ˈdʲjabɛw ˈvʲjɛ/ (idiom)
чёрт его знает
  (potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości

diabli wiedzą /ˈdʲjablʲi ˈvʲjɛʣ̑ɔ̃w̃/
чёрт его знает
  (potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości

diadem /ˈdʲjadɛ̃m/ (n)
диадема
  złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;

diagnostyczny /ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
диагностический, диагности́ческий
  dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś

diagnostyka /dʲjaˈɡnɔstɨka/ (n)
диагностика
  (medycyna, medyczny) nauka o sposobach rozpoznawania chorób na podstawie przeprowadzonych badań (zarówno u ludzi, jak i u zwierząt);
  (psychologia, psychologiczny) proces oceny cech i stanów psychicznych człowieka dokonywany przez psychologa za pomocą metod psychologicznych, którymi najczęściej są testy psychologiczne, obserwacja psychologiczna i wywiad;
  (technologia, technika, techniczny) ocena stanu technicznego maszyny lub urządzenia technicznego;

diagnoza /dʲjaˈɡnɔza/ (n)
диагноз
  (medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby
  określenie stanu rzeczy lub zjawiska na podstawie dogłębnej analizy

diagnozować /ˌdʲjaɡnɔˈzɔvaʨ̑/ (v)
диагностировать
  wystawiać diagnozę, rozpoznawać daną chorobę po przeprowadzeniu badań

diak /dʲjak/ (n)
дьяк
  (kościelny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak cerkiewny;

diakon (n)
диакон
  (kościelny) duchowny z najniższym stopniem święceń sakramentalnych;

diakoński (adj)
дьяконский
  (kościelny) związany z osobą lub tytułem diakona

diakrytyczny /ˌdʲjakrɨˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
диакритический
  (językoznawstwo, językoznawczy) odróżniający

dialekt /ˈdʲjalɛkt/ (n)
диалект
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dialektolog (n)
диалектолог
  (językoznawstwo, językoznawczy) badacz dialektów

dialektologia (n)
диалектология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;

dialektologiczny (adj)
диалектологический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z dialektologią, nauką o dialektach i gwarach

dialektycznie (adv)
диалектически
  w sposób dialektyczny

dialektyczny /ˌdʲjalɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
диалектичный
  (filozofia, filozoficzny) związany z dialektyką, zgodny z zasadami dialektyki
диалектный
  (przestarzałe, przestarzały) charakterystyczny dla dialektu, związany z dialektem

dialektyk (n)
диалектик
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik teorii filozoficznej, która za nadrzędne prawo uznaje rozwój przez przeciwieństwa

dialektyzm (n)
диалектизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) cecha lub element językowy właściwe jakiemuś dialektowi wernakularnemu;

dializa (n)
диализ
  metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog /ˈdʲjalɔk/ (n)
диалог
  rozmowa dwóch osób
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) rozmowa toczona przez bohaterów powieści, filmu, sztuki teatralnej itp.
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki niesceniczny, napisany w formie rozmowy
  (przenośnie, przenośnia) długotrwałe negocjacje, rozmowy między stronami w celu uzgodnienia stanowisk

diament /ˈdʲjãmɛ̃nt/ (n)
алмаз, бриллиант
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diamentowy /ˌdʲjãmɛ̃nˈtɔvɨ/ (adj)
алмазный
  związany z diamentem, dotyczący diamentu

diaskop /ˈdʲjaskɔp/ (n)
диаскоп
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy na ekranie;

diaspora /dʲjaˈspɔra/ (n)
диаспора
  ogół ludności danego narodu mieszkającej poza swoim macierzystym krajem

dichlorodifenylotrichloroetan (n)
дихлордифенилтрихлорметилметан
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;

didaskalia /ˌdʲidaˈskalʲja/ (n)
ремарка
  wskazówki autora, tekst poboczny zawierający objaśnienia dotyczące sposobu wystawienia sztuki

diduch (n)
дидух
  (etnografia, etnograficzny) tradycyjna ozdoba bożonarodzeniowa w postaci snopu zboża,

diecezja /dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja/ (n)
диоцез
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
епархия
  (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

diecezjalny /ˌdʲjɛʦ̑ɛˈzʲjalnɨ/ (adj)
епархиальный
  dotyczący diecezji, związany z diecezją

dielektryczny /ˌdʲiɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
диэлектрический
  (fizyka, fizyczny) słabo lub w ogóle nie przewodzący ładunków elektrycznych

dielektryk /ˌdʲiɛˈlɛktrɨk/ (n)
диэлектрик
  materiał, który bardzo słabo przewodzi prąd;

diesel /ˈdʲizɛl/ (n)
дизель
  (technologia, technika, techniczny) silnik wysokoprężny;

dieta /ˈdʲjɛta/ (n)
диета
  (medycyna, medyczny) sposób odżywiania się
  (potocznie, potoczny) odchudzanie się, niskokaloryczne jedzenie
командировочные, суточные
  pieniądze na podróż służbową

dietetyk /dʲjɛˈtɛtɨk/ (n)
диетолог
  (medycyna, medyczny) specjalista w zakresie racjonalnego żywienia, opracowujący diety dostosowane do potrzeb ludzi zdrowych oraz do różnych schorzeń;

dietetyka /dʲjɛˈtɛtɨka/ (n)
диетология
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;

difalia /dʲiˈfalʲja/ (n)
дифаллия
  (anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa

diler /ˈdʲilɛr/ (n)
дилер
  sprzedawca-dystrybutor

dilerski (adj)
дилерский
  związany z dilerem, dotyczący dilera

dilofozaur (n)
дилофозавр
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Dilophosaurus, rodzaj dinozaura żyjącego w epoce jury wczesnej na terenie Ameryki Północnej;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju dilofozaur (1.1)

dingo /ˈdʲĩŋɡɔ/ (n)
динго
  (zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;

dinozaur /dʲĩˈnɔzawr/ (n)
динозавр
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda /ˈdʲjɔda/ (n)
диод
  (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

diopsyd (n)
диопсид
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg[Si2O6];

dioptryka (n)
диоптрика
  (fizyka, fizyczny) dział optyki zajmujący się badaniami zjawisk załamywania światła;

diplodok /dʲiˈplɔdɔk/ (n)
диплодок
  (paleontologia, paleontologiczny) gatunek dinozaura roślinożernego z okresu późnej jury;

dipterologia /ˌdʲiptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
диптерология
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) nauka o muchówkach;

disnejowski (adj)
диснеевский
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) występujący w produkcjach Disneya, taki jak u Disneya, związany z filmami Disneya

ditionin (n)
гидросульфит, дитионит
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny będący solą lub estrem kwasu ditionawego

dla /dla/ (preposition)
для
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dla beki (adv)
шутки ради
  niepoważnie, na żarty, dla rozrywki

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (interrogativePronoun)
почему, зачем
  …używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (pronoun)
почему, зачем
  …używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dlatego /dlaˈtɛɡɔ/ (conjunction)
потому что
  …używany w budowie podrzędnego zdania przyczynowego
поэтому
  …używany w budowie współrzędnego zdania wynikowego

dmitrowski (adj)
дмитровский
  związany z Dmitrowem, dotyczący Dmitrowa

dmuchawiec /dmuˈxavʲjɛʦ̑/ (n)
одуванчик
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) przekwitnięty kwiat mniszka lekarskiego

dmuchać /ˈdmuxaʨ̑/ (v)
дуть
  wypuszczać powietrze z ust

dnieprzański (adj)
днепровский
  związany z Dnieprem (rzeką uchodzącą do Morza Czarnego)

dniestrzański (adj)
днестровский
  związany z Dniestrem

dno /dnɔ/ (n)
дно
  dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu
  wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu

do /dɔ/ (n)
до
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna dźwięku C;

do /dɔ/ (preposition)
до, по
  …określający końcowy punkt w czasie
в, к, на, до
  …określający końcowy punkt w przestrzeni
до
  …określający maksymalną wartość
для
  …określający przeznaczenie, użytek
  …określający przynależność, własność

do Boga, gdy trwoga /dɔ‿ˈbɔɡa ˈɡdɨ ˈtr̥fɔɡa/ (proverb)
гром не грянет – мужик не перекрестится
  o kimś, kogo dopiero krytyczna sytuacja skłania do modlitwy

do cna (adv)
дотла
  całkowicie, doszczętnie

do grobowej deski /ˌdɔ‿ɡrɔˈbɔvɛj ˈdɛsʲci/ (adv)
до гробовой доски
  na zawsze, do śmierci

do góry (adv)
вверх
  w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami /dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi/ (adv)
вверх ногами
  dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy
  (związek frazeologiczny) w sposób nieoczekiwany, niezamierzony, odmienny od uważanego za prawidłowy, typowy

do kitu /dɔ‿ˈcitu/ (adj)
безнадёжный
  (potocznie, potoczny) beznadziejny, nienadający się

do kitu /dɔ‿ˈcitu/ (adv)
безнадёжно
  (potocznie, potoczny) beznadziejnie, fatalnie

do siego roku /dɔ‿ˈɕɛɡɔ ˈrɔku/ (idiom)
с Новым годом
  forma życzeń noworocznych, (dosłownie) do tego roku (obyśmy dożyli)

do szpiku kości /dɔ‿ˈʃpʲiku ˈkɔɕʨ̑i/ (adv)
до мозга костей
  do głębi, na wskroś, całkowicie, bardzo

do trzech razy sztuka /dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka/ (proverb)
Бог троицу любит
  trzecia próba czegoś będzie zapewne udana, za trzecim razem może się wreszcie powieść

do widzenia /ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
до свидания, пока
  uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

do żywego (adv)
за живое
  o odczuciu, odebraniu czegoś: dotkliwie, głęboko, bardzo, niesłychanie

doba /ˈdɔba/ (n)
сутки
  (jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)

doberman /dɔˈbɛrmãn/ (n)
доберман-пинчер
  (kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;

dobosz /ˈdɔbɔʃ/ (n)
барабанщик
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;

dobowy (adj)
суточный
  mający związek z dobą; trwający dobę

dobra /ˈdɔbra/ (interjection)
ладно
  (potocznie, potoczny) zgoda, przyzwolenie

dobranoc /dɔˈbrãnɔʦ̑/ (interjection)
спокойной ночи
  pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobro /ˈdɔbrɔ/ (n)
добро
  czyjaś korzyść, zysk
  jedna z dwóch podstawowych wartości moralnych, przeciwieństwo zła;
  rzecz mająca wartość

dobrobyt /dɔˈbrɔbɨt/ (n)
благосостояние
  dobre warunki materialne

dobroczynny /ˌdɔbrɔˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (adj)
полезный
  przynoszący korzyść, dobry, przydatny, wartościowy
благотворительный
  służący pomocą osobom potrzebującym, wspierający potrzebujących

dobroczyńca (n)
благодетель, благотворитель
  (książkowy) osoba świadcząca innym dobro, osoba dobroczynna

dobrodusznie (adv)
благодушно, добродушно, простодушно, простосердечно
  w sposób dobroduszny

dobroduszność (n)
благодушие, добродушие, простодушие, простосердечие, простосердечность
  cecha tego, co dobroduszne; cecha tych, którzy są dobroduszni

dobroduszny (adj)
добродушный
  mający łagodne, życzliwe usposobienie
  wyrażający dobroduszność

dobrodziej /dɔˈbrɔʥ̑ɛ̇j/ (n)
батенька, благодетель, благотворитель
  (przestarzałe, przestarzały) dobroczyńca

dobrodziejstwo (n)
благотворительность, добродейство, доброделание, милость
  dobro komuś okazane
благополучие
  pozytywne skutki jakiegoś działania, rozwoju określonej dziedziny życia

dobrosąsiedzki (adj)
добрососедский
  taki, jak między dobrymi sąsiadami

dobrowolnie /ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ/ (adv)
добровольно
  w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli

dobrowolny /ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ/ (adj)
добровольный
  wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobroć /ˈdɔbrɔʨ̑/ (n)
доброта
  cecha postępowania odznaczająca się życzliwością

dobry /ˈdɔbrɨ/ (adj)
хороший
  miły, uczynny, usłużny, szlachetny

dobry wieczór /ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur/ (interjection)
добрый вечер
  uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrze /ˈdɔbʒɛ/ (adv)
хорошо
  w należyty sposób
  przyjemnie
  uczciwie
  z korzyścią

dobrze /ˈdɔbʒɛ/ (interjection)
хорошо, ладно
  wyrażenie zgody

dobytek /dɔˈbɨtɛk/ (n)
имущество
  wszystko, co się posiada

dochodowy /ˌdɔxɔˈdɔvɨ/ (adj)
доходный, прибыльный
  taki, który przynosi zysk

dochodzić /dɔˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
доходить
  aspekt niedokonany od: dojść

dochód /ˈdɔxut/ (n)
доход
  (księgowość) suma wpływów (przychodów) pomniejszona o koszty ich uzyskania;

dochód narodowy /ˈdɔxut ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
национальный доход
  (ekonomia, ekonomiczny) wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego kraju na jego terenie i za granicą, pomniejszona o amortyzację i podatki pośrednie (zwykle liczony w okresie roku kalendarzowego);

docierać /dɔˈʨ̑ɛraʨ̑/ (v)
добираться
  dostawać się, dochodzić dokądś lub do kogoś z trudem

doczesny /dɔˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
бренный, земной, мирской, тленный
  przemijający, związany z życiem ziemskim, bez większego znaczenia w perspektywie wiecznego życia

dodatek /dɔˈdatɛk/ (n)
приложение
  (informatyka, informatyczny) dodatkowa funkcjonalność programu komputerowego w postaci wtyczki, skórki itp.
добавка, дополнение, прибавка
  coś dodanego, dodatkowego

dodatkowy /ˌdɔdatˈkɔvɨ/ (adj)
дополнительный, дополни́тельный
  dodany do istniejącej wcześniej reszty
дополнительный
  niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków

dodatni /dɔˈdatʲɲi/ (adj)
положительный
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) większy od zera

dodawać /dɔˈdavaʨ̑/ (v)
добавлять
  dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość

dodać /ˈdɔdaʨ̑/ (conjunction)
плюс
  (matematyka, matematyczny) plus (spójnik łączący dodawane składniki)

dodać /ˈdɔdaʨ̑/ (v)
добавить
  aspekt dokonany od: dodawać

dodekafoniczny (adj)
додекафонический
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z dodekafonią, zgodny z zasadami dodekafonii

dodo /ˈdɔdɔ/ (n)
додо
  (ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

dogmat (n)
догмат
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) teza przyjęta w danej szkole filozoficznej w starożytnej Grecji, która obowiązywała jej uczniów

dogmatyczny (adj)
догматичный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z dogmatami religijnymi lub z dogmatyką
  oparty na dogmacie, niepodlegający dyskusji

dogmatyzm (n)
догматизм
  brak krytycyzmu w stosunku do pewnych tez i poglądów, odrzucanie możliwości poddania ich weryfikacji

doić /ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
выдаивать
  (potocznie, potoczny) wykorzystywać kogoś finansowo
доить, дои́ть
  (zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego

dojechać /dɔˈjɛxaʨ̑/ (v)
доехать
  jadąc, dotrzeć gdzieś lub zbliżyć się do kogoś, czegoś

dojnica (n)
доильник, доильница, дойник
  naczynie, do którego doi się mleko

dojrzałość (n)
зрелость
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: dojrzały

dojrzały /dɔjˈʒawɨ/ (adj)
зрелый, спелый
  o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
зрелый
  taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

dojść /dɔjɕʨ̑/ (v)
дойти
  poruszając się, osiągnąć pewien cel; dotrzeć idąc

dokerski (adj)
докерский
  związany z osobą lub pracą dokera, dotyczący dokera

dokonany /ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ/ (adj)
совершенный
  (gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła

dokonać /dɔˈkɔ̃naʨ̑/ (v)
достичь, произвести, реализовать, совершить, создать
  wykonać, stworzyć coś ważnego, istotnego dla jakiejś dziedziny
воплотить, исполнить, осуществить, совершить
  zrobić coś do końca, wykonać jakąś funkcję, czynność

dokowy (adj)
доковый
  związany z dokiem, dokami, dotyczący doków

doktor /ˈdɔktɔr/ (n)
доктор
  (potocznie, potoczny) (grzecznościowy) lekarz
  stopień naukowy;

doktorancki /ˌdɔktɔˈrãnʦ̑ʲci/ (adj)
докторантский
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z doktoratem

doktorant /dɔkˈtɔrãnt/ (n)
докторант
  osoba na studiach doktoranckich, ubiegająca się o stopień naukowy doktora

doktorantka /ˌdɔktɔˈrãntka/ (n)
докторантка
  forma żeńska od: doktorant

doktorski /dɔkˈtɔrsʲci/ (adj)
докторский
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z doktorem, ze stopniem doktora; należący do doktora

doktryna /dɔkˈtrɨ̃na/ (n)
доктрина
  podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

doktryner (n)
доктринёр
  (książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba uporczywie trzymająca się wyznawanych doktryn, mająca skostniałe poglądy i hołdująca nieadekwatnym do rzeczywistości zasadom

doktrynerski (adj)
доктринёрский
  (książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) charakterystyczny dla doktrynera lub doktrynerstwa

doktrynerstwo (n)
доктринёрство
  (książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) postawa polegająca na uporczywym trwaniu przy wyznawanych doktrynach, skostniałych poglądach, nieadekwatnych do rzeczywistości zasadach

dokuczać /dɔˈkuʧ̑aʨ̑/ (v)
докучать, донимать, досаждать
  sprawiać przykrość, kłopoty lub ból

dokuczyć /dɔˈkuʧ̑ɨʨ̑/ (v)
донять, досадить
  sprawić przykrość, kłopoty lub ból

dokument /dɔˈkũmɛ̃nt/ (n)
документ
  materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;
  pismo urzędowe stwierdzające tożsamość
  przedmiot poświadczający jakiś stan rzeczy

dokumentacja /ˌdɔkũmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
документация
  zbiór dokumentów służących do uzasadnienia bądź udowodnienia czegoś

dokumentować (v)
документировать
  składać dowody; zbierać i przedstawiać dokumenty na potwierdzenie czegoś

dokąd /ˈdɔkɔ̃nt/ (pronoun)
куда
  … pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch

dokądś /ˈdɔkɔ̃ntʲɕ/ (pronoun)
куда-то
  …w wyrażeniu zastępujący kierunek dokładnie nieznany, będący jednocześnie celem

dokładnie /dɔˈkwadʲɲɛ/ (adv)
детально, досконально, подробно, тщательно
  w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładność /dɔˈkwadnɔɕʨ̑/ (n)
аккуратность, точность
  cecha tego, co dokładne

dokładny /dɔˈkwadnɨ/ (adj)
точный
  o człowieku: robiący coś starannie
  wykonany z dużą starannością

dola /ˈdɔla/ (n)
доля
  (książkowy) los, czyjeś obecne położenie, stan

dolar /ˈdɔlar/ (n)
доллар
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolarowy /ˌdɔlaˈrɔvɨ/ (adj)
долларовый
  (przymiotnik) od dolar

dolegliwość /ˌdɔlɛɡˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
болячка, недуг
  choroba, schorzenie, problem zdrowotny

dolewać oliwy do ognia /dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa/ (v)
подливать масло в огонь
  zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

dolina /dɔˈlʲĩna/ (n)
долина
  (geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolinny /dɔˈlʲĩnːɨ/ (adj)
долинный
  związany doliną, dotyczący doliny

dolmen /ˈdɔlmɛ̃n/ (n)
дольмен
  (archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dolnoaustriacki (adj)
Нижнеавстрийский
  związany z Dolną Austrią, dotyczący Dolnej Austrii

dolnopłat (n)
низкоплан
  (lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych stosunkowo nisko po bokach kadłuba

dolnosaksoński (adj)
нижнесаксонский
  związany z Dolną Saksonią, dotyczący Dolnej Saksonii

dolnołużycki /ˌdɔlnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci/ (adj)
нижнелужицкий
  związany z Łużycami Dolnymi lub Dolnołużyczanami

dolnołużycki /ˌdɔlnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci/ (n)
нижнелужицкий
  (językoznawstwo, językoznawczy) język dolnołużycki

dolomit /dɔˈlɔ̃mʲit/ (n)
доломит
  (geologia, geologiczny) skała osadowa, zbudowana głównie z tego minerału;
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów;

dom /dɔ̃m/ /ˈdɔmɨ/ (n)
дом
  (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
  pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym
  (urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa
династия, род, семья
  (heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia

dom dziecka /ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka/ (n)
детский дом, де́тский дом
  placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom publiczny /ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ/ (n)
публичный дом
  dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

dom towarowy (n)
универмаг, универсальный магазин, торговый дом
  (handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep;

domalowywać /ˌdɔ̃malɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
дописывать
  malując, dodawać coś do istniejącego już obrazu

domator (n)
домосед
  osoba dużo przebywająca w domu, lubiąca życie rodzinne

domatorka /ˌdɔ̃maˈtɔrka/ (n)
домоседка
  forma żeńska od: domator

domatorstwo (n)
домоседство
  zamiłowanie do domowego życia

domek dla ptaków (n)
скворечник
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) niewielka konstrukcja w kształcie budki z otworem, w której ptak może bezpiecznie założyć gniazdo

domek z kart /ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart/ (n)
карточный домик
  (przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe
  budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki

domena /dɔ̃ˈmɛ̃na/ (n)
домен
  (fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek;
  (informatyka, informatyczny) część adresu w internecie;
достояние
  (historia, historyczny, historycznie) posiadłość należąca do panujących na danym obszarze;
  charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność

domieszka (n)
добавка
  niewielka ilość czegoś w czymś innym, drobny składnik jakiejś całości

dominikanin /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn/ (n)
доминиканец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;

dominikański /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãj̃sʲci/ (adj)
доминиканский
  odnoszący się do państwa Dominikana
  odnoszący się do zakonu dominikanów

dominować /ˌdɔ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
доминировать, властвовать
  panować nad czymś, nad kimś
доминировать
  przeważać nad czymś, nad kimś

domięśniowo (adv)
внутримышечно
  (medycyna, medyczny) poprzez wstrzyknięcie do mięśni

domofon /dɔ̃ˈmɔfɔ̃n/ (n)
домофон
  urządzenie elektroniczne wykorzystywane w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali;

domokrążca /ˌdɔ̃mɔˈkrɔ̃w̃ʃʦ̑a/ (n)
коробейник
  (przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary

domorosły (adj)
доморощенный
  taki, który samodzielnie opanował jakąś umiejętność; nieuczony, niekształcony

domowej roboty /dɔ̃ˈmɔvɛj rɔˈbɔtɨ/ (adj)
домашний
  wytwarzany w warunkach małego gospodarstwa lub domu

domowy /dɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
домашний
  związany z domem, dotyczący domu

domra /ˈdɔ̃mra/ (n)
домра
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ukraiński i rosyjski ludowy instrument strunowy z okrągłym pudłem rezonansowym;

domyślać (v)
догадываться
  przewidywać coś pomimo niewystarczających danych

domyślić się /dɔ̃ˈmɨɕlʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
догадаться
  aspekt dokonany od: domyślać się

domyślny (adj)
догадливый
  taki, który łatwo domyśla się czegoś

donbaski (adj)
донбасский, донбассовский
  związany z Donbasem, dotyczący Donbasu (Donieckiego Zagłębia Węglowego)

doniczka /dɔ̃ˈɲiʧ̑ka/ (n)
цветочный горшок
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

doniecki /dɔ̃ˈɲɛʦ̑ʲci/ (adj)
донецкий
  związany z Donieckiem, dotyczący Doniecka

donikąd /dɔ̃ˈɲikɔ̃nt/ (adv)
никуда
  do żadnego określonego miejsca

doniosłość (n)
важность
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: doniosły

donkiszot /dɔ̃ŋʲˈciʃɔt/ (n)
донкихот
  (książkowy) człowiek walczący o szlachetne cele, kierujący się wzniosłymi ideami, któremu brakuje poczucia rzeczywistości, realności swoich planów i dlatego sprawia wrażenie komiczne

donos (n)
донос
  poufne zgłoszenie do władz o dokonaniu przez kogoś wykroczenia, przestępstwa albo o złamaniu obowiązujących norm

donosiciel /ˌdɔ̃nɔˈɕiʨ̑ɛl/ (n)
доноситель, доносчик, стукач, ябедник
  ten, kto donosi

donosicielka (n)
доносительница
  kobieta, która na kogoś donosi

donosicielski (adj)
доносительский
  związany z donosicielem, donoszeniem, dotyczący donosiciela lub donoszenia

donosić (v)
доносить
  (pejoratywnie, pejoratywny) zawiadamiać o czymś władze, przełożonych
  (potocznie, potoczny) przebyć ciążę do końca

donośny /dɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
зычный
  o głosie: taki, który jest głośny, niesie się daleko

donżuański (adj)
донжуанский
  odnoszący się do donżuana, związany z donżuanem

dookoła /ˌdɔːˈkɔwa/ (adv)
вокруг
  ze wszystkich stron punktu położonego w środku

dopamina (n)
дофамин
  (fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;

dopełniacz /dɔˈpɛwʲɲaʧ̑/ (n)
родительный падеж, родительный
  (gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełnienie /ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
дополнение, обьект
  (gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności;
дополнение
  (matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru;

dopiero /dɔˈpʲjɛrɔ/ (particle)
только что
  dopiero co → przed chwilą, bardzo niedawno
лишь, только
  zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające
  postawienie warunku
  przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano

dopingowy (adj)
допинговый
  (sport, sportowy) związany z dopingem, farmakologicznym wspomaganiem sprawności

dopuszczalny /ˌdɔpuʃˈʧ̑alnɨ/ (adj)
допустимый
  dozwolony, tolerowany w jakiejś sytuacji pod jakimś warunkiem

dopuszczać (v)
допускать
  pozwalać zbliżyć się do kogoś lub czegoś
  uznawać coś za możliwe

dopóki /dɔˈpuci/ (conjunction)
пока не
  jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia
пока
  jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopłacić /dɔˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
доплатить
  aspekt dokonany od: dopłacać

dopływ /ˈdɔpwɨf/ (n)
приток
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora
  czynność docierania cieczy, energii itp. do określonego miejsca

doradca (n)
советник, консультант
  osoba udzielająca porad

doraźny (adj)
временный
  zadowalający w danym momencie, zastosowany okolicznościowo, wynikający z potrzeby chwili

dorodny (adj)
дородный
  wyróżniający się pięknym, zdrowym wyglądem, urodziwy, przystojny i postawny

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (adj)
взрослый
  o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (n)
взрослый
  dorosła (1.1) osoba

dorożka /dɔˈrɔʃka/ (n)
пролётка
  lekki, rekreacyjny pojazd konny, często wynajmowany na przejażdżki;

dorożkarz /dɔˈrɔʃkaʃ/ (n)
извозчик
  właściciel dorożki trudniący się zawodowo przewożeniem pasażerów

dorsz /dɔrʃ/ (n)
треска
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

dortmundzki (adj)
дортмундский
  odnoszący się do Dortmundu, związany z Dortmundem

dorzecze /dɔˈʒɛʧ̑ɛ/ (n)
бассейн
  (hydrologia, hydrologiczny) obszar, z którego wszystkie wody spływają do jednej rzeki

dosięgnąć (v)
достать
  aspekt dokonany od: dosięgać

doskonale /ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ/ (adv)
полностью
  w pełni, całkowicie, absolutnie, perfekcyjnie
отлично
  świetnie, w doskonały sposób

doskonały /ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ/ (adj)
совершенный
  skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć

dostarczać /dɔˈstarʧ̑aʨ̑/ (v)
доставлять
  sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś

dostarczyć /dɔˈstarʧ̑ɨʨ̑/ (v)
доставить
  aspekt dokonany od: dostarczać

dostatecznie /ˌdɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
достаточно
  w wystarczającym stopniu

dostateczny (adj)
достаточный
  występujący w wystarczającym stopniu

dostatni (adj)
зажиточный, сытный
  odznaczający się dostatkiem, zasobny

dostawa /dɔˈstava/ (n)
доставка, поставка
  dostarczenie towaru np. do sklepu

dostawać /dɔˈstavaʨ̑/ (v)
получать
  stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny
  (potocznie, potoczny) zostawać trafionym, uderzonym przez coś
  nabawiać się czegoś, chorować

dostawca /dɔˈstafʦ̑a/ (n)
поставщик
  (handel, handlowy) osoba lub instytucja zajmująca się dostarczaniem towarów lub usług dla klientów

dostać /ˈdɔstaʨ̑/ (v)
получить
  aspekt dokonany od: dostawać
достоять
  dotrwać do jakiegoś momentu w pozycji stojącej

dostać prztyczka w nos /ˈdɔstaʨ̑ ˈpʃtɨʧ̑ka ˈv‿nɔs/ (v)
получить щелчок по носу
  dostać nauczkę, zostać upokorzonym, zlekceważonym przez kogoś

dostać w łapę /ˈdɔstaʥ̑ ˈv‿wapɛ/ (v)
взять в лапу, взять на лапу
  dostać łapówkę, zostać przez kogoś przekupionym

dostać wpierdol /ˈdɔstaʨ̑ ˈfpʲjɛrdɔl/ (v)
получить пизды
  (wulgarnie, wulgaryzm) zostać dotkliwie pobitym

dostojnik /dɔˈstɔjɲik/ (n)
сановник
  osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostojny (adj)
достойный, почтенный
  pełen godności i powagi, zasługujący na poważanie

dostrzegać (v)
замечать
  widzieć już z daleka
  zwracać uwagę na coś, zauważać coś

dostęp /ˈdɔstɛ̃mp/ (n)
доступ
  możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępny /dɔˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
доступный
  możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia
  (o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć

doszczętnie /dɔˈʃʧ̑ɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
полностью
  o niszczeniu czegoś: całkowicie, kompletnie

dosłownie /dɔˈswɔvʲɲɛ/ (adv)
буквально, дословно
  w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dosłowność (n)
дословность
  cecha tego, co dosłowne

dosłowny /dɔˈswɔvnɨ/ (adj)
дословный
  znaczący dokładnie to, co wyrażają słowa, bez drugiego znaczenia

dotacja /dɔˈtaʦ̑ʲja/ (n)
дотация
  zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności

dotkliwy /dɔˈtklʲivɨ/ (adj)
болезненный, мучительный, ощутимый, чувствительный
  bolesny, dokuczliwy, trudny do wytrzymania

dotknięcie /dɔˈtʲcɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
прикосновение
  (rzeczownik odczasownikowy) od dotknąć

dotknąć /ˈdɔtknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
коснуться
  aspekt dokonany od: dotykać

dotrzeć /ˈdɔṭʃɛʨ̑/ (v)
добраться
  aspekt dokonany od: docierać

dotychczas /dɔˈtɨxʧ̑as/ (adv)
до сих пор, пока что
  (książkowy) do tego momentu, do chwili obecnej

dotyczyć /dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
касаться, относиться
  mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotyk /ˈdɔtɨk/ (n)
осязание
  (fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykać /dɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
задевать
  (przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość, urażać kogoś
прикасаться, касаться
  zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego

dotąd /ˈdɔtɔ̃nt/ (pronoun)
до сих пор, пока что
  … wyrażający granicę czasową: aż do teraz, dotychczas

doverski (adj)
дуврский
  związany z Doverem, dotyczący Doveru

dowcip /ˈdɔfʲʨ̑ip/ (n)
шутка
  coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

dowcipny (adj)
остроумный
  pełen dowcipu
  umiejący mówić i pisać żartobliwie i z humorem, lubiący żarty i dowcipy

dowiadywać się (v)
выяснять, узнавать
  uzyskiwać informację
выяснять
  domagać się informacji usilnie pytając o coś

dowiedzieć się /dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ/ (v)
выяснить, узнать
  uzyskać nową informację

downshifting (n)
дауншифтинг
  styl życia osób uciekających od tego, co krytycy nazywają wyścigiem szczurów, styl, który kładzie nacisk na równowagę między czasem wolnym a pracą, jednocześnie koncentrując cele życiowe na samorealizacji i budowaniu osobistych relacji zamiast pochłaniającej wszystko pogoni za sukcesem ekonomicznym

dowodzić /dɔˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
быть главный, командовать
  kierować i wydawać rozkazy swojej grupie

dowolny /dɔˈvɔlnɨ/ (adj)
каждый
  każdy
любой
  wszystko jedno jaki
  wszystko jedno który
произвольный
  zależny tylko od własnego wyboru, nieograniczony zewnętrznymi nakazami i zakazami, swobodny

dowód /ˈdɔvut/ (n)
внутренний паспорт
  dokument potwierdzający przynależność (potocznie, potoczny) dowód osobisty
доказательство
  przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)
  (matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;

dowód osobisty /ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ/ (n)
удостоверение личности
  (administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dowódca /dɔˈvutʦ̑a/ (n)
командир
  (wojskowość, wojskowy) osoba kierująca grupą wojskowych;

dozorca /dɔˈzɔrʦ̑a/ (n)
смотритель, сторож
  ktoś pilnujący czegoś lub kogoś
сторож
  osoba opiekująca się budynkiem mieszkalnym, utrzymująca czystość w nim i wokół niego

dozowacz /dɔˈzɔvaʧ̑/ (n)
дозировщик
  pracownik, który coś odmierza, dozuje
дозатор
  urządzenie dozujące; dozownik

dozowanie (n)
дозирование, дозировка
  (rzeczownik odczasownikowy) od dozować

dozować /dɔˈzɔvaʨ̑/ (v)
дозировать
  wydzielać coś określonymi porcjami

dozymetr /dɔˈzɨmɛtr/ (n)
дозиметр
  (metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru dawek promieniowania jonizującego lub aktywności promieniotwórczej preparatów;

dozymetryczny (adj)
дозиметрический
  związany z dozymetrią lub dozymetrem, dotyczący dozymetrii lub dozymetru

dołgański (adj)
долганский
  związany z Dołganami, dotyczący Dołgan

dołączyć /dɔˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
присоединить
  dodać, połączyć z większą całością
присоединиться
  wziąć udział w czymś, co już się odbywa, co już trwa

doświadczalny /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑alnɨ/ (adj)
опытный, экспериментальный
  bazujący na doświadczeniu; dowiedziony za pomocą doświadczenia
  taki, który służy w doświadczeniu, przeznaczony do doświadczeń

doświadczać (v)
испытывать
  doznawać czegoś

doświadczenie /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
опыт
  ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
опытный
  mający doświadczenie

dość /dɔɕʨ̑/ (indefiniteCardinalNumeral)
довольно, весьма, достаточно
  w pewnym stopniu; w sposób wystarczający, w miarę

dość /dɔɕʨ̑/ (interjection)
довольно, хватит
  wykrzyknienie oznaczające zakaz, stanowczą prośbę o zaprzestanie jakiegoś działania

dożylnie (adv)
внутривенно
  (medycyna, medyczny) wprowadzając bezpośrednio do krwiobiegu przez żyłę

dożynki /dɔˈʒɨ̃nʲci/ (n)
дожинки, обжинки
  (etnografia, etnograficzny) (rolnictwo, rolniczy) doroczny festyn organizowany administracyjnie z okazji zakończenia żniw;

dożynkowy /ˌdɔʒɨ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
дожиночный
  związany z dożynkami

dożywotni /ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi/ (adj)
пожизненный
  taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

drabina /draˈbʲĩna/ (n)
лестница, стремянка
  drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

dragon /ˈdraɡɔ̃n/ (n)
драгун
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

dragoński (adj)
драгунский
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z dragonami, dotyczący dragonów

drakoński (adj)
драконовский
  (książkowy) bardzo restrykcyjny i surowy

dramat /ˈdrãmat/ (n)
драма
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;
  utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie

dramaturg /drãˈmaturk/ (n)
драматург
  pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie

dramaturgiczny (adj)
драматургический
  związany z dramatopisarstwem albo dramatopisarzem, dotyczący dramatopisarstwa

dramatyczny (adj)
драматический
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego
драматичный
  (przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający

drapacz chmur /ˈdrapaʧ̑ ˈxmur/ (n)
небоскрёб
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapak (n)
когтеточка
  zabawka dla kota, często połączona z budkami, do których zwierzę może wchodzić, lub/i legowiskiem

drapać /ˈdrapaʨ̑/ (v)
чесать
  przeciągać po czymś paznokciami lub pazurami
чесаться
  drapać (1.1) samego siebie, najczęściej wskutek swędzenia

drapieżca (n)
хищник
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar
  osoba lub kraj napadający

drapieżnictwo (n)
хищничество
  (ekologia, ekologiczny) forma zaspokajania potrzeb pokarmowych przez zjadanie ciała ofiary;

drapieżnie (adv)
хищно
  zachowując się w sposób napastliwy, agresywny

drapieżnik /draˈpʲjɛʒʲɲik/ (n)
хищник
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drapieżność (n)
хищность
  (ekologia, ekologiczny) cecha drapieżników

drapieżny /draˈpʲjɛʒnɨ/ (adj)
хищный
  o zwierzętach: taki, który żywi się innymi zwierzętami

drastyczny (adj)
резкий, суровый
  o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny
жестокий, яркий
  pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności

draństwo /ˈdrãj̃stfɔ/ (n)
низость, подлость, свинство
  (potocznie, potoczny) świństwo, wyjątkowa niesprawiedliwość; podły czyn

drażliwy /draʒˈlʲivɨ/ (adj)
раздражительный
  o człowieku: taki, który jest skłonny do nerwowości, pobudliwości; zbyt wrażliwy, przeczulony
раздражающий
  taki, który drażni, prowadzi do rozdrażnienia, nieporozumień, zdenerwowania

drednot /ˈdrɛdnɔt/ (n)
дредноут
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancernik o silnej artylerii głównej dużego kalibru, będący przedstawicielem generacji okrętów budowanej na kilka lat przed i po I wojnie światowej;

drenaż (n)
дренаж
  (technologia, technika, techniczny) osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie
  (medycyna, medyczny) odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie;
  (technologia, technika, techniczny) sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby;

drenaż mózgów (n)
утечка мозгов, уте́чка мозго́в
  (socjologia, socjologiczny) (ekonomia, ekonomiczny) ujemny bilans przepływu osób wysoko wykształconych; zjawisko podejmowania pracy w krajach lepiej uprzemysłowionych przez osoby wysoko wykształcone;

dreptać /ˈdrɛptaʨ̑/ (v)
семенить
  chodzić szybko i drobnymi krokami

dres /drɛs/ (n)
спортивный костюм
  (krawiectwo) (sport, sportowy) wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców

dresiarz (n)
гопник
  (socjologia, socjologiczny) (pejoratywnie, pejoratywny) przedstawiciel subkultury miejskiej mający w zwyczaju noszenie na co dzień dresów, kojarzony z agresją i postawami aspołecznymi;

dress code (n)
дресс-код, дресс-ко́д
  zbiór zasad dotyczących ubioru w określonej sytuacji, grupie zawodowej, firmie;

dreszcz /drɛʃʧ̑/ (n)
дрожь
  (fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

drewlański (adj)
древлянский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Drewlanami, dotyczący Drewlan

drewniany /drɛvʲˈɲãnɨ/ (adj)
деревянный
  wykonany z drewna

drewno /ˈdrɛvnɔ/ (n)
древесина
  (botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;
дерево, древесина
  (rzeczownik) zbiorowy kawałki drewna (1.2)
бревно, полено
  kawałek drewna (1.2)
древесина, лес, дерево
  materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drezdeński /drɛzˈdɛ̃j̃sʲci/ (adj)
дрезденский
  dotyczący Drezna, związany z Dreznem

drobiazg /ˈdrɔbʲjask/ (n)
мелочь
  coś drobnego, małego, niewielkiego
мелочь, тонкость
  coś o niewielkim znaczeniu

drobiazgowy (adj)
мелочный, придирчивый
  przesadnie dokładny, skrupulatny
подробный, тщательный
  uwzględniający najdrobniejsze szczegóły

drobić (v)
дробить
  (potocznie, potoczny) dzielić na drobne części

drobne /ˈdrɔbnɛ/ (n)
мелочь
  (potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

drobno (adv)
дробно, мелко
  w sposób drobny, szczegółowo

drobnokwiatowy (adj)
мелкоцветковый
  taki, który posiada drobne kwiaty

drobnomieszczański (adj)
мелкобуржуазный
  związany z drobnomieszczaństwem

drobnostka /drɔbˈnɔstka/ (n)
безделица
  coś nieistotnego, coś co nie ma dużego znaczenia

drobny /ˈdrɔbnɨ/ (adj)
мелкий
  taki, którego budowa jest delikatna, słabo rozwinięta; taki, który ma niewielkie rozmiary, objętość

droga /ˈdrɔɡa/ (n)
дорога, путь
  każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;

droga ekspresowa /ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva/ (n)
скоростная дорога
  droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

drogeria (n)
магазин парфюмерии
  (handel, handlowy) sklep prowadzący sprzedaż kosmetyków, prostych środków leczniczych i sanitarnych oraz produktów chemicznych do użytku domowego;

drogi /ˈdrɔɟi/ (adj)
дорогой, родной
  bliski uczuciowo
дорогой
  posiadający wysoką cenę

drogo sprzedać swoją skórę /ˈdrɔɡɔ ˈspʃɛdaʨ̑ ˈsfɔjɔ̃w̃ ˈskurɛ/ (v)
дорого продать свою шкуру
  najczęściej w odniesieniu do realiów jakiejś rywalizacji: wprawdzie ulec jakiemuś przeciwnikowi, ale po walce, honorowo, nie rezygnować do końca w przegranym pojedynku
  niechętnie, pod pewnymi warunkami zgodzić się na coś niekorzystnego dla siebie

drogocenność (n)
драгоценность
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: drogocenny

drogocenny (adj)
драгоценный
  taki, który ma dużą wartość materialną

drogowy /drɔˈɡɔvɨ/ (adj)
дорожный
  dotyczący drogi

drohobycki (adj)
дрогобычский
  związany z Drohobyczem, dotyczący Drohobycza

dromader /drɔ̃ˈmadɛr/ (n)
дромедар, одногорбый верблюд
  (zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

dron /drɔ̃n/ (n)
дрон, беспилотник
  bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych

drozd /drɔst/ (n)
дрозд
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

droździ (adj)
дроздовый
  związany z drozdem, dotyczący drozda

droździk /ˈdrɔʑʥ̑ik/ (n)
белобровик
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;

drożdżowy /drɔʒˈʤ̑ɔvɨ/ (adj)
дрожжевой
  (mikologia, mikologiczny) związany z drożdżami

drożdżówka /drɔʒˈʤ̑ufka/ (n)
плюшка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe, słodkie pieczywo drożdżowe;

drożyzna (n)
дороговизна
  wysokie ceny artykułów

druga młodość (n)
вторая молодость
  czucie się znów młodym, przeżywanie młodości na nowo będąc starszym

druga strona medalu /ˈdruɡa ˈstrɔ̃na mɛˈdalu/ (idiom)
обратная сторона медали
  inny (zwykle negatywny) aspekt danej sprawy, kwestii

druga wojna światowa /ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
вторая мировая война, Вторая мировая война
  (historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

drugoklasista (n)
второклассник
  (edukacja, edukacyjny) uczeń drugiej klasy

drugoklasistka (n)
второклассница
  (edukacja, edukacyjny) uczennica drugiej klasy

drugorzędny (adj)
второстепенный
  mniej ważny, niższej kategorii
  mniej wartościowy

druk /druk/ (n)
печать
  (drukarstwo, drukarski) proces drukowania

drukarka /druˈkarka/ (n)
принтер
  urządzenie służące do drukowania

drukarski /druˈkarsʲci/ (adj)
печатный
  odnoszący się do druku, drukarni, drukarza albo drukowania

drukarz /ˈdrukaʃ/ (n)
печатник
  człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

drukowanie /ˌdrukɔˈvãɲɛ/ (n)
печатание
  oddawanie publikacji do druku
  wykonywanie odbitek przy pomocy prasy drukarskiej albo drukarki

drukować /druˈkɔvaʨ̑/ (v)
печатать
  robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce
  dawać coś do druku, publikować

drumla /ˈdrũmla/ (n)
варган
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;

drut /drut/ (n)
провод
  (potocznie, potoczny) przewód elektryczny, zwłaszcza gdy mało elastyczny
вязальная спица
  (rękodzieło, rękodzielniczy) przyrząd do robótek ręcznych;
проволока, провод
  (technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;

drut kolczasty /ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ/ (n)
колючая проволока
  materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drutowiec /druˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
проволочник
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) larwa owada z rodziny sprężykowatych (Elateridae) o mocno wydłużonym ciele, glebowy szkodnik upraw

drużyna /druˈʒɨ̃na/ (n)
дружина
  (historia, historyczny, historycznie) formacja zbrojna średniowiecznych władców słowiańskich;
отделение
  (wojskowość, wojskowy) mały oddział piechoty;
команда
  zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drużynowy /ˌdruʒɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
звеньевой
  osoba opiekująca się drużyną harcerską

drwa (n)
дрова
  porąbane kawałki drewna, np. na opał

drwal /drval/ (n)
лесоруб, порубщик
  człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

drwić /drvʲiʨ̑/ (v)
насмехаться
  szydzić z kogoś, wyśmiewać, kpić, lekceważyć kogoś lub coś

dryblas (n)
жердь
  chłopiec lub mężczyzna nadmiernie wyrośnięty i niezgrabny

dryndnąć /ˈdrɨ̃ndnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
звякнуть
  (potocznie, potoczny) zatelefonować

drzazga /ˈḍʒazɡa/ (n)
заноза
  niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

drzemać /ˈḍʒɛ̃maʨ̑/ (v)
дремать
  lekko, czujnie spać

drzemlik /ˈḍʒɛ̃mlʲik/ (n)
дербник
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco columbarius, gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej;

drzewce /ˈḍʒɛfʦ̑ɛ/ (n)
древко
  drewniany drążek, do którego mocuje się flagę lub sztandar;

drzewiasty /ḍʒɛˈvʲjastɨ/ (adj)
древесный
  mający cechy drzewa, będący drzewem
древовидный, древоподобный
  podobny do drzewa

drzewo /ˈḍʒɛvɔ/ (n)
дерево
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
  (informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);
  (matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);

drzewo genealogiczne /ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ/ (n)
генеалогическое древо
  graf przedstawiający koligacje rodzinne;

drzewostan (n)
древостой
  (leśnictwo) zespół drzew ze sobą sąsiadujących i oddziałujących na siebie;

drzeć /ḍʒɛʨ̑/ (v)
рвать, драть
  rwać na części, strzępy

drzwi /ḍʒvʲi/ (n)
дверь
  ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór
  zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać

drób /drup/ (n)
домашняя птица, живность, птица, птицы
  (zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)

dróżka /ˈdruʃka/ (n)
дорожка
  (zdrobniale) od: droga
  wąska droga polna, leśna lub ogrodowa

drążek /ˈdrɔ̃w̃ʒɛk/ (n)
перекладина, турник
  (sport, sportowy) przyrząd do ćwiczeń muskulatury w formie pręta do podciągania się;

dręczyciel /drɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
мучитель
  osoba, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się

dręczycielka /ˌdrɛ̃n͇ʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka/ (n)
истязательница, мучительница
  kobieta, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się nad nim

drżenie /ˈdrʒɛ̃ɲɛ/ (n)
дрожь, дрожание
  (rzeczownik odczasownikowy) od drżeć

drżeć /drʒɛʨ̑/ (v)
дрожать
  trząść się, drgać, dygotać

drżączka (n)
трясунка
  (botanika, botaniczny) Briza L., rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych o sercowatych kłosach, drżących przy najlżejszym podmuchu wiatru;

dualistyczny (adj)
дуалистический
  dotyczący dualizmu
  dwoisty, o dwóch aspektach

dubajski (adj)
дубайский
  związany z Dubajem, dotyczący Dubaju, pochodzący z Dubaju

dubelt /ˈdubɛlt/ (n)
дупель
  (ornitologia, ornitologiczny) Gallinago media, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

dubeltówka /ˌdubɛlˈtufka/ (n)
двухстволка
  (łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych – w pionie lub poziomie – lufach;

dublerski (adj)
дублёрский
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z dublerem, dotyczący dublera

dubliński /duˈblʲĩj̃sʲci/ (adj)
дублинский
  odnoszący się do miasta Dublin

dubn /dupn̥/ (n)
дубний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

dubrownicki (adj)
дубровницкий
  (geografia, geograficzny) związany z Dubrownikiem, dotyczący Dubrownika

duch /dux/ (n)
душа
  dusza ludzka
привидение, фантом, призрак
  niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;
дух
  umysł, myśli ludzkie

duchota /duˈxɔta/ (n)
духота
  (potocznie, potoczny) duszne, parne powietrze

duchowieństwo (n)
духовенство
  (kościelny) ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny;

duchowość /duˈxɔvɔɕʨ̑/ (n)
духовность
  to, co duchowe, co odnosi się do życia wewnętrznego człowieka

duchowy /duˈxɔvɨ/ (adj)
духовный
  odnoszący się do sfery ducha i duchowości

dudek /ˈdudɛk/ (n)
удод
  (ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

dukat /ˈdukat/ (n)
дукат
  (historia, historyczny, historycznie) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

dukielski /duˈcɛlsʲci/ (adj)
дукельский, дуклинский
  dotyczący Dukli, związany z Duklą

dukt (n)
просека
  (leśnictwo) leśna droga podziałowa powstała po wycięciu pasa drzew

dulka /ˈdulka/ (n)
уключина
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;

duma /ˈdũma/ (n)
дума
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek pieśni epickiej lub liryczno-epickiej wychwalającej bohaterów wojennych, rodzaj elegii;
  izba niższa parlamentu rosyjskiego;
гордость
  poczucie osobistej godności
  zbyt wysokie mniemanie o sobie

dumać /ˈdũmaʨ̑/ (v)
размышлять
  myśleć, zastanawiać się

dumnie (adv)
гордо
  w sposób dumny

dumny /ˈdũmnɨ/ (adj)
гордый
  zadowolony z czegoś, mający dumę, satysfakcję z czegoś lub kogoś

dumny jak paw /ˈdũmnɨ ˈjak ˈpaf/ (adj)
важный как павлин
  bardzo dumny

dunajski /dũˈnajsʲci/ (adj)
дунайский
  związany z rzeką Dunaj

dungański (adj)
дунганский
  związany z Dunganami

dungański (n)
дунганский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Dunganów;

duopol (n)
дуополия
  (ekonomia, ekonomiczny) występowanie na rynku tylko dwóch konkurujących na tym samym polu podmiotów gospodarczych;

dupa /ˈdupa/ (n)
жопа
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (wulgarnie, wulgaryzm) niezaradna osoba, oferma
жопа, задница
  (wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dupek /ˈdupɛk/ (n)
жопа, мудак, дурак, чмо
  (grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności

dupiasty (adj)
жопастый
  (wulgarnie, wulgaryzm) o wydatnych pośladkach

dupoliz (n)
жополиз
  (wulgarnie, wulgaryzm) lizus

dur /dur/ (n)
тиф
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna;

dur powrotny (n)
возвратный тиф
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez krętki z rodzaju Borrelia, objawiająca się m.in. wysoką gorączką nawrotową;

dur rzekomy (n)
паратиф
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez jeden z serotypów bakterii Salmonella enterica, przebiegająca podobnie do duru brzusznego, lecz łagodniej;

duraluminium (n)
дюралюминий
  (technologia, technika, techniczny) stop aluminium z miedzią, manganem i magnezem;

dureń /ˈdurɛ̃ɲ/ (n)
дурак
  (potocznie, potoczny) człowiek mało inteligentny
  (potocznie, potoczny) obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny
  rodzaj niehazardowej gry karcianej;

dureń do kwadratu /ˈdurɛ̃ɲ ˌdɔ‿kfaˈdratu/ (n)
дурак в квадрате
  o kimś szczególnie głupim

durian /ˈdurʲjãn/ (n)
дуриан
  (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny wełniakowatych;
  (spożywczy) owoc duriana (1.1)

durnowaty /ˌdurnɔˈvatɨ/ (adj)
глуповатый
  z lekka głupi

durny /ˈdurnɨ/ (adj)
дурацкий
  mało inteligentny, głupi; naiwny, mało rozsądny

durszlak /ˈdurʃlak/ (n)
дуршлаг
  (gastronomia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) dziurkowana miska do odcedzania

dusić /ˈduɕiʨ̑/ (v)
тушить
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotować pod przykryciem, w niewielkiej ilości tłuszczu lub wody
душить
  tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos

dusza /ˈduʃa/ (n)
душа
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba
душа, душа́
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

duszanbejski /ˌduʃãnˈbɛjsʲci/ (adj)
душанбинский
  odnoszący się do miasta Duszanbe

duszkiem /ˈduʃʲcɛ̃m/ (adv)
залпом
  o piciu: bez przerwy, pomiędzy jednym a drugim oddechem; jednym tchem

dusznica bolesna (n)
грудная жаба
  (medycyna, medyczny) zmiany chorobowe w naczyniach wieńcowych i niedokrwienie mięśnia sercowego, powodujące bóle zamostkowe i uczucie duszności

duszno /ˈduʃnɔ/ (adv)
душно
  tak, że odczuwamy trudności w oddychaniu

duszny /ˈduʃnɨ/ (adj)
душный
  wywołujący uczucie gorąca, w którym trudno oddychać

duński /ˈdũj̃sʲci/ (adj)
датский
  odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński /ˈdũj̃sʲci/ (n)
датский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Danii;

dużo /ˈduʒɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
много
  w wielkiej ilości

duży /ˈduʒɨ/ (adj)
большой
  mający znaczne, wielkie rozmiary
  mający wiele elementów
  mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki

duży pokój /ˈduʒɨ ˈpɔkuj/ (n)
гостиная
  zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dwa kroki stąd (adv)
рукой подать
  w bliskiej odległości

dwiński (adj)
двинский
  związany z Dwiną, dotyczący Dwiny

dwoinka zapalenia płuc /dvɔˈ<sup>j</sup>ĩnka ˌzapaˈlɛ̃ɲa ˈpwuʦ̑/ (n)
пневмококк
  (medycyna, medyczny) bakteria będąca jedną z przyczyn zachorowań na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie płuc;

dwoistość (n)
двойственность
  składanie się z dwóch części, aspektów

dwoisty (adj)
двуединый
  mający dwie części, dwie natury, dwie postaci

dwojako /dvɔˈjakɔ/ (adv)
двояко
  (odprzymiotnikowy) → dwojaki

dwoje /ˈdvɔjɛ/ (collective)
двое
  …odpowiadający liczbie 2

dworzec /ˈdvɔʒɛʦ̑/ (n)
вокзал
  miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dworzec kolejowy (n)
железнодорожный вокзал
  (kolejnictwo) miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dwu- /dvu/ (prefix)
двух-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających dwukrotne wystąpienie czegoś

dwuaktowy /ˌdvu<sup>w</sup>akˈtɔvɨ/ (adj)
двухактный
  o utworze scenicznym: mający dwa akty

dwuatomowy (adj)
двухатомный
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) złożony z dwóch atomów

dwubarwny /dvuˈbarvnɨ/ (adj)
двухкрасочный, двухцветный
  (książkowy) składający się z dwóch kolorów

dwubiegunowy /ˌdvubʲjɛɡũˈnɔvɨ/ (adj)
двухполюсный
  taki, który ma dwa bieguny

dwucalowy /ˌdvuʦ̑aˈlɔvɨ/ (adj)
двухдюймовый
  mający długość, szerokość lub średnicę wynoszącą dwa cale

dwuchromian (n)
дихромат
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chromowego powstająca podczas działania kwasu siarkowego na roztwory chromianów, używana w laboratoriach oraz w przemyśle chemicznym jako silny środek utleniający

dwucyfrowy /ˌdvuʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
двузначный
  składający się z dwóch cyfr

dwucylindrowy /ˌdvuʦ̑ɨlʲĩnˈdrɔvɨ/ (adj)
двухцилиндровый
  (technologia, technika, techniczny) składający się z dwóch cylindrów

dwudniowy /dvuˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
двухдневный
  trwający dwa dni

dwudziestoczterościan (n)
двадцатичетырёхгранник
  (geometria) wielościan o dwudziestu czterech ścianach

dwudziestolecie /ˌdvuʥ̑ɛstɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
двадцатилетие
  dwudziesta rocznica
  okres dwudziestu lat

dwudziestoletni /ˌdvuʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
двадцатилетний
  mający dwadzieścia lat
  trwający dwadzieścia lat

dwudziestominutowy (adj)
двадцатиминутный
  trwający dwadzieścia minut

dwudziestopięciolecie (n)
двадцатипятилетие
  dwudziesta piąta rocznica czegoś
  okres dwudziestu pięciu lat

dwudziestopięcioletni /ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
двадцатипятилетний
  mający dwadzieścia pięć lat
  trwający dwadzieścia pięć lat

dwudziestościan (n)
икосаэдр, двадцатигранник
  (geometria) wielościan o dwudziestu ścianach

dwugarbny /dvuˈɡarbnɨ/ (adj)
двугорбый
  mający dwa garby (najczęściej o wielbłądzie)

dwugodzinny /ˌdvuɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
двухчасовой
  mający dwie godziny, istniejący od dwóch godzin
  trwający dwie godziny

dwugłowy /dvuˈɡwɔvɨ/ (adj)
двуглавый, двухголовый
  mający dwie głowy

dwuizbowy /ˌdvu<sup>j</sup>izˈbɔvɨ/ (adj)
двухпалатный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) składający się z dwóch izb parlamentarnych
двухкомнатный
  złożony z dwóch izb, pomieszczeń

dwujęzyczność (n)
двуязычие
  (językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się dwoma językami

dwujęzyczny /ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
двуязычный
  napisany w dwóch językach
  o człowieku: mówiący w dwóch językach
  zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

dwukilogramowy /ˌdvucilɔɡrãˈmɔvɨ/ (adj)
двухкилограммовый
  ważący dwa kilogramy

dwukilometrowy /ˌdvucilɔ̃mɛˈtrɔvɨ/ (adj)
двухкилометровый
  taki, który ma wielkość dwóch kilometrów

dwuklasowy (adj)
двухклассный
  (edukacja, edukacyjny) mający dwie klasy

dwukolorowy /ˌdvukɔlɔˈrɔvɨ/ (adj)
двухкрасочный, двухцветный
  taki, który ma dwa kolory

dwukomorowy (adj)
двухкамерный
  (technologia, technika, techniczny) mający dwie komory

dwukondygnacyjny /ˌdvukɔ̃ndɨɡnaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
двухэтажный
  złożony z dwóch kondygnacji

dwukonny (adj)
двуконный
  o pojazdach: taki, który jest zaprzęgany do dwóch koni

dwukołowy /ˌdvukɔˈwɔvɨ/ (adj)
двухколесный
  taki, który ma dwa koła

dwukropek /dvuˈkrɔpɛk/ (n)
двоеточие
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwukrotnie /dvuˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
дважды, двукратно
  dwa razy

dwukrotny /dvuˈkrɔtnɨ/ (adj)
двукратный
  odbywający się/powtarzający się dwa razy

dwukółka /dvuˈkuwka/ (n)
двуколка
  (przestarzałe, przestarzały) pojazd konny na dwóch kołach

dwuletni /dvuˈlɛtʲɲi/ (adj)
двухгодичный, двухлетний
  mający dwa lata
  trwający dwa lata

dwulicowość /ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑/ (n)
двуличие, двуличность
  cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka

dwulicowy /ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
двоедушный, двуличный, лицемерный
  postępujący według zasad podwójnej moralności

dwuliterowy /ˌdvulʲitɛˈrɔvɨ/ (adj)
двухбуквенный
  taki, który składa się z dwóch liter

dwulitrowy (adj)
двухлитровый
  mający pojemność dwóch litrów, zawierający dwa litry czegoś

dwulufowy (adj)
двуствольный, двухствольный
  (wojskowość, wojskowy) mający dwie lufy

dwumetrowy /ˌdvũmɛˈtrɔvɨ/ (adj)
двухметровый
  mierzący dwa metry albo dwa metry kwadratowe

dwumian (n)
бином, двучлен
  (matematyka, matematyczny) suma lub różnica dwóch jednomianów;

dwumiejscowy /ˌdvũmʲjɛ̇jˈsʦ̑ɔvɨ/ (adj)
двухместный
  mający dwa miejsca, przeznaczony dla dwóch osób

dwumiesięczny /ˌdvũmʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
двухмесячный
  będący w wieku dwóch miesięcy
  trwający dwa miesiące

dwuminutowy (adj)
двухминутный
  trwający dwie minuty

dwunastnica /ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
двенадцатиперстная кишка
  (anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego;

dwunastocylindrowy (adj)
двенадцатицилиндровый
  (technologia, technika, techniczny) mający dwanaście cylindrów

dwunastogodzinny /ˌdvũnastɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
двенадцатичасовой
  będący w wieku dwunastu godzin
  trwający dwanaście godzin

dwunastokąt (n)
двенадцатиугольник
  (geometria) wielokąt o dwunastu bokach

dwunastoletni /ˌdvũnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
двенадцатилетний
  mający dwanaście lat
  trwający dwanaście lat

dwunastominutowy (adj)
двенадцатиминутный
  trwający dwanaście minut

dwunastościan (n)
двенадцатигранник
  (geometria) wielościan o dwunastu ścianach

dwunożny /dvũˈnɔʒnɨ/ (adj)
двуногий
  poruszający się na dwóch kończynach
двуножный
  wykonywany dwiema nogami

dwuoczny (adj)
бинокулярный
  pozwalający na obserwowanie dwojgiem oczu

dwupartyjny /ˌdvuparˈtɨjnɨ/ (adj)
двухпартийный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) taki, w którym władzę sprawują dwie konkurencyjne partie
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) złożony z dwóch partii

dwupiętrowy /ˌdvupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ/ (adj)
трёхэтажный
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) złożony z parteru i dwóch pięter, mający trzy kondygnacje ponad poziom gruntu

dwupokojowy /ˌdvupɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
двухкомнатный
  z dwoma pokojami, mający dwa pokoje

dwupłat /ˈdvupwat/ (n)
биплан
  (lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych;

dwupłatowy (adj)
бипланный
  (lotnictwo, lotniczy) mający dwa płaty, złożony z dwóch płatów nośnych, z dwóch skrzydeł

dwurogi (adj)
двурогий
  mający dwa rogi

dwurożny (adj)
двурогий
  mający dwa rogi

dwurzędowy /ˌdvuʒɛ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
двубортный, двухбортный
  (o ubraniu) mający dwa rzędy guzików

dwuręczny (adj)
двуручный
  przystosowany do używania za pomocą obydwu rąk, wykonywany dwiema rękami

dwusetlecie /ˌdvusɛˈtlɛʨ̑ɛ/ (n)
двухсотлетие
  dwusetna rocznica
  okres dwustu lat

dwusieczna /dvuˈɕɛʧ̑na/ (n)
биссектриса
  (matematyka, matematyczny) linia prosta dzieląca kąt na połowy;

dwusilnikowy /ˌdvuɕilʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
двухмоторный
  (technologia, technika, techniczny) wyposażony w dwa silniki, posiadający dwa silniki

dwuskrzydły (adj)
двукрылый
  mający dwa skrzydła

dwuspadowy /ˌdvuspaˈdɔvɨ/ (adj)
двускатный, двухскатный
  taki, który posiada dwie płaszczyzny spadku

dwustopniowy /ˌdvustɔpʲˈɲɔvɨ/ (adj)
двухстепенный
  składający się z dwóch stopni, etapów

dwustronny /dvuˈstrɔ̃nːɨ/ (adj)
двусторонний
  taki, którego można używać z dwóch stron tego czegoś

dwustuletni /ˌdvustuˈlɛtʲɲi/ (adj)
двухсотлетний
  mający dwieście lat
  trwający dwieście lat

dwusylabowy /ˌdvusɨlaˈbɔvɨ/ (adj)
двусложный
  (językoznawstwo, językoznawczy) składający się z dwóch sylab

dwutlenek węgla /dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
двуокись углерода, углекислый газ, углекислота
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwutomowy /ˌdvutɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
двухтомный
  składający się z dwóch tomów, zawarty w dwóch tomach, wydany w dwóch tomach

dwutorowy /ˌdvutɔˈrɔvɨ/ (adj)
двухколейный
  taki, który ma dwa tory

dwutygodniowy /ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
двухнедельный
  trwający dwa tygodnie

dwutysięczny (adj)
двухтысячный
  będący ostatnim elementem zbioru wielkości dwóch tysięcy
  liczący dwa tysiące

dwuwarstwowy /ˌdvuvarˈstfɔvɨ/ (adj)
двухслойный
  mający dwie warstwy, ułożony dwiema warstwami

dwuwieżowy (adj)
двухбашенный
  taki, który ma dwie wieże

dwuwiosłowy (adj)
двухвесельный
  poruszany za pomocą dwóch wioseł

dwuwymiarowy /ˌdvuvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ/ (adj)
двухмерный
  taki, który istnieje w dwóch wymiarach (najczęściej: długość i szerokość)

dwuwypukły (adj)
двояковыпуклый
  wypukły z dwóch stron

dwuzmianowy /ˌdvuzmʲjãˈnɔvɨ/ (adj)
двухсменный
  wykonywany w trakcie dwóch zmian; odbywający się na dwie zmiany

dwuznaczny /dvuˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
двусмысленный
  zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

dwuzębny /dvuˈzɛ̃mbnɨ/ (adj)
двузубный, двузубчатый, двузубый
  (książkowy) o przedmiotach mający dwa zęby (ostrza)

dwóchsetny /dvuxˈsɛtnɨ/ (adj)
двухсотый
  (zobacz) dwusetny

dwójarz /ˈdvujaʃ/ (n)
двоечник
  (dawniej, dawny) (potocznie, potoczny) uczeń, który zwykle otrzymuje dwóje, dawniej najniższe oceny w szkole

dwójeczka /dvuˈjɛʧ̑ka/ (n)
двоечка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: dwójka

dwójka /ˈdvujka/ (n)
двойка
  (edukacja, edukacyjny) najniższa (niezaliczająca) ocena w polskich szkołach (dawniej, przy skali 2-5) i na polskich uczelniach (obecnie, przy skali 2-5 lub 2-6)
  nazwa cyfry 2

dwór /dvur/ (n)
двор
  zewnętrze, otwarta przestrzeń poza budynkiem, świeże powietrze

dybuk /ˈdɨbuk/ (n)
диббук
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) w mistycyzmie i folklorze żydowskim dusza zmarłego, która zawładnęła ciałem żywej osoby; zły duch, który wstępuje w żywego człowieka i nadaje mu obcą osobowość;

dycha /ˈdɨxa/ (n)
десятка, чирик
  (zgrubienie) dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych

dychotomiczny (adj)
дихотомический
  dwojaki, dwuczęściowy, dwudzielny

dydaktyczny /ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
дидактический
  związany z dydaktyką

dydaktyka /dɨˈdaktɨka/ (n)
дидактика
  (książkowy) moralizowanie, dydaktyzm
  (pedagogika, pedagogiczny) nauka o sposobach uczenia

dyftong /ˈdɨftɔ̃ŋk/ (n)
дифтонг
  (językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

dyftongizacja /ˌdɨftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
дифтонгизация
  (fonetyka, fonetyczny) proces przekształcania się samogłoski w dyftong;

dyfuzja /dɨˈfuzʲja/ (n)
диффузия
  (fizyka, fizyczny) proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmie;

dygnitarz /dɨɟˈɲitaʃ/ (n)
сановник
  ktoś piastujący wysoki urząd

dygotać (v)
дрожать
  ulegać powtarzającym się wstrząsom o dużej częstotliwości

dykcja /ˈdɨkʦ̑ʲja/ (n)
дикция
  sposób wymawiania wyrazów i zdań

dykta /ˈdɨkta/ (n)
фанера
  płyta sklejona z fornirów

dyktafon /dɨkˈtafɔ̃n/ (n)
диктофон
  (elektronika, elektroniczny) przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku;

dyktando (n)
диктант, диктовка
  (edukacja, edukacyjny) ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

dyktat /ˈdɨktat/ (n)
диктат
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza absolutna
  narzucanie komuś swej woli lub swego zdania

dyktator /dɨkˈtatɔr/ (n)
диктатор
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;
  (książkowy) osoba narzucająca innym swoją wolę

dyktatorski (adj)
диктаторский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyktatorem lub z dyktaturą

dyktatura (n)
диктатура
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dyletancki /ˌdɨlɛˈtãnʦ̑ʲci/ (adj)
дилетантский
  właściwy dyletantowi i dyletantyzmowi / dyletanctwu

dyletant /dɨˈlɛtãnt/ (n)
дилетант
  człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

dyliżans /dɨˈlʲiʒãw̃s/ (n)
дилижанс
  czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

dym /dɨ̃m/ (n)
дым, чад
  produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymisja /dɨ̃ˈmʲisʲja/ (n)
отставка
  zwolnienie kogoś ze stanowiska, złożenie z urzędu; rezygnacja (ustąpienie) z zajmowanego stanowiska

dymny (adj)
дымный
  związany z dymem, dotyczący dymu

dymorfizm (n)
диморфизм
  (biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;

dymorfizm płciowy (n)
половой диморфизм
  (biologia, biologiczny) zróżnicowanie w morfologii samicy i samca tego samego gatunku;

dynamiczny (adj)
динамический
  ruchliwy, zmienny, żywiołowy

dynamit /dɨ̃ˈnãmʲit/ (n)
динамит
  materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynamitowy (adj)
динамитный
  związany z dynamitem, dotyczący dynamitu

dynastia /dɨ̃ˈnastʲja/ (n)
династия
  (przenośnie, przenośnia) rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie
династия, дина́стия
  ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

dynastyczny (adj)
династический
  związany z dynastią, dotyczący dynastii

dyneburski (adj)
даугавпилсский
  związany z Dyneburgiem, dotyczący Dyneburga

dynia /ˈdɨ̃ɲa/ (n)
тыква
  (botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)
  (uczniowskie) głowa

dyniowate /ˌdɨ̃ɲɔˈvatɛ/ (n)
тыквенные
  (botanika, botaniczny) Cucurbitaceae Juss., rodzina roślin zielnych należąca do rzędu dyniowców, w skład której wchodzą m.in. dynia, kabaczek, ogórek i patison;

dyniowaty (adj)
тыквообразный
  mający kształt dyni

dyniowy /dɨ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
тыквенный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni
  dotyczący rośliny dyni, związany z rośliną dyni

dynks /dɨ̃ŋks/ (n)
штука, фигня, фиговина, хреновина, хренотень, хрень
  (regionalizm, regionalny) przedmiot o nazwie, której mówiący nie potrafi określić

dyplom /ˈdɨplɔ̃m/ (n)
аттестат, диплом
  dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

dyplomata /ˌdɨplɔ̃ˈmata/ (n)
дипломат
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa
  (przenośnie, przenośnia) człowiek bardzo taktowny, kulturalny

dyplomatka /ˌdɨplɔ̃ˈmatka/ (n)
дипломат
  (potocznie, potoczny) szykowna teczka, zwykle na dokumenty

dyplomatyczny /ˌdɨplɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
дипломатический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyplomacją lub dyplomatą

dyrektor /dɨˈrɛktɔr/ (n)
директор
  osoba zarządzająca jakąś instytucją
директор, директорша, директриса
  kobieta zarządzająca jakąś instytucją

dyrektorka /ˌdɨrɛkˈtɔrka/ (n)
директорша
  forma żeńska od: dyrektor

dyrektorski (adj)
директорський
  związany z dyrektorem, dotyczący dyrektora lub jego funkcji

dyrektorstwo (n)
директорство
  (zarządzanie) sprawowanie funkcji dyrektora

dyrygencki /ˌdɨrɨˈɡɛ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
дирижёрский
  związany z dyrygentem, dotyczący dyrygenta

dyrygent /dɨˈrɨɡɛ̃nt/ (n)
дирижёр
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;

dyrygentka /ˌdɨrɨˈɡɛ̃ntka/ (n)
дирижёр, дирижёрша
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która dyryguje orkiestrą lub chórem

dyrygować /ˌdɨrɨˈɡɔvaʨ̑/ (v)
дирижировать
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) kierować innymi; mówić im, co mają robić

dyscyplina /ˌdɨsʦ̑ɨˈplʲĩna/ (n)
дисциплина
  dział nauki, techniki itp.
  rodzaj uprawianego sportu
  rygorystyczne zasady postępowania

dysertacja /ˌdɨsɛrˈtaʦ̑ʲja/ (n)
диссертация
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego
  (dawniej, dawny) poważna dysputa o charakterze naukowym

dysertacyjny /ˌdɨsɛrtaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
диссертационный
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z dysertacją

dysfagia (n)
дисфагия
  (medycyna, medyczny) zaburzenie połykania;

dysforia /dɨsˈfɔrʲja/ (n)
дисфория
  (psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysharmonia (n)
дисгармония, разнобой
  brak harmonii zestawionych elementów

dyshonor (n)
бесчестье бесчестие, оскорбление
  (książkowy) ujma dla honoru

dysk /dɨsk/ (n)
диск
  (informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)
  (sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;
  (anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa łącząca dwa kręgi;
  każdy przedmiot w kształcie dysku (1.1)
  płyta kompaktowa

dysk twardy /ˈdɨsk ˈtfardɨ/ (n)
жёсткий диск, винт
  (informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskietka /dɨsʲˈcɛtka/ (n)
дискета
  (informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;

dyskomfort (n)
дискомфорт
  uczucie braku zaspokojenia wygody, komfortu

dyskoteka /ˌdɨskɔˈtɛka/ (n)
дискотека
  lokal, w którym się odbywają dyskoteki (1.1);
  (przestarzałe, przestarzały) płytoteka
  zabawa młodzieżowa, na której się tańczy przy muzyce

dyskotekowy /ˌdɨskɔtɛˈkɔvɨ/ (adj)
дискотечный
  związany z dyskoteką, dotyczący dyskoteki

dyskretny /dɨsˈkrɛtnɨ/ (adj)
дискретный
  (matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru

dyskryminacja /ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
дискриминация
  ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminować (v)
дискриминировать
  prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskusja /dɨsˈkusʲja/ (n)
обсуждение, дискуссия
  jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;
обсуждение
  rozważanie wszystkich aspektów czegoś

dyskusyjny /ˌdɨskuˈsɨjnɨ/ (adj)
спорный, дискуссионный, сомнительный
  budzący dyskusje, spory
дискуссионный
  dotyczący dyskusji, będący przedmiotem dyskusji

dyskutant /dɨsˈkutãnt/ (n)
дискутант
  osoba biorąca udział w dyskusji, zabierająca głos w dyskusji

dyskutować /ˌdɨskuˈtɔvaʨ̑/ (v)
дискутировать
  prowadzić dyskusję

dyskwalifikacja (n)
дисквалификация
  (sport, sportowy) pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad

dysleksja /dɨsˈlɛksʲja/ (n)
дислексия, дислекси́я
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dysmorfofobia (n)
дисморфофобия
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dysonans /dɨˈsɔ̃nãw̃s/ (n)
диссонанс
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia
  (przenośnie, przenośnia) brak zgodności, rozbieżność

dysplazja (n)
дисплази́я
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowość budowy tkanki, narządu lub organizmu polegająca na niewłaściwych proporcjach ich części;

dysponować /ˌdɨspɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
располагать
  mieć możliwość użycia czegoś

dyspozytornia /ˌdɨspɔzɨˈtɔrʲɲa/ (n)
диспетчерская
  pomieszczenie, z którego kieruje się ruchem wszelkiego rodzaju pojazdów

dyspozytorski (adj)
диспетчерский
  związany z dyspozytorem, dotyczący dyspozytora

dysproz /ˈdɨsprɔs/ (n)
диспрозий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dysputa /dɨsˈputa/ (n)
диспут
  dyskusja na poważny temat

dystrofia (n)
дистрофи́я
  (medycyna, medyczny) zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych;

dystroficzny (adj)
дистрофический
  dotyczący dystrofii

dystrybucyjny (adj)
дистрибьюторский
  związany z dystrybucją, dotyczący dystrybucji; służący do dystrybucji

dysydencki (adj)
диссидентский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dysydentem, dotyczący dysydenta

dysydent /dɨˈsɨdɛ̃nt/ (n)
диссидент
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;

dysza /ˈdɨʃa/ (n)
сопло
  (technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dyszel /ˈdɨʃɛl/ (n)
дышло
  drąg łączący przednią część wozu, sań, bryczki itp. z zaprzęgiem konnym lub ciągnikiem;

dyszkant (n)
дискант
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wysoki głos chłopięcy;

dyszkantowy (adj)
дискантовый
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z dyszkantem, dotyczący dyszkantu; wypowiedziany dyszkantem, piskliwym głosem

dytyramb (n)
дифирамб
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;

dywagacja /ˌdɨvaˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
отступление
  rozwlekłe rozważanie nie na temat

dywan /ˈdɨvãn/ (n)
ковёр
  gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywanik /dɨˈvãɲik/ (n)
коврик
  (zdrobniale) od: dywan
  mały kawałek dywanu, najczęściej do położenia w łazience lub obok łóżka

dywersancki (adj)
диверсантский
  związany z dywersantem, dotyczący dywersanta

dywersant (n)
диверсант
  osoba dokonująca dywersji

dywidenda /ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda/ (n)
дивиденд
  (ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;

dywidendowy (adj)
дивидендный
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z dywidendą, dotyczący dywidendy

dywiz /ˈdɨvʲis/ (n)
дефис
  (drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

dywizja /dɨˈvʲizʲja/ (n)
дивизия
  (wojskowość, wojskowy) jednostka taktyczna złożona z kilku pułków;

dywizyjny /ˌdɨvʲiˈzɨjnɨ/ (adj)
дивизионный
  związany z dywizją, dotyczący dywizji

dyzenteria (n)
дизентерия
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka

dyżur /ˈdɨʒur/ (n)
дежурство
  pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w przedziale czasu, na określonych warunkach

dzban /ʣ̑bãn/ (n)
кувшин
  naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;

dzbanecznik (n)
непентес
  (botanika, botaniczny) Nepenthes L., rodzaj roślin owadożernych z rodziny dzbanecznikowatych;

dzeta /ˈʣ̑ɛta/ (n)
дзета
  nazwa szóstej litery alfabetu greckiego, ζ;

dziabka (n)
мотыга, тяпка
  (Poznań) motyka
ледоруб
  (potocznie, potoczny) czekan (we wspinaczce)

dziad /ʥ̑at/ (n)
дед
  (przestarzałe, przestarzały) (podniośle) dziadek
  przodek
  (pogardliwie, pogardliwy) staruch, starszy człowiek
попрошайка
  (pogardliwie, pogardliwy) żebrak, biedak; (zobacz) też dziad w Encyklopedii staropolskiej

dziadek /ˈʥ̑adɛk/ (n)
дедушка, дед
  ojciec ojca
  ojciec matki
  (potocznie, potoczny) starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku

dziadek do orzechów /ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf/ (n)
орехокол, щелкунчик, щипцы для орехов
  ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

dziadkowie /ʥ̑atˈkɔvʲjɛ/ (n)
бабушка и дедушка
  (potocznie, potoczny) rodzice rodziców; babcia i dziadek

dziadostwo (n)
нищета
  (potocznie, potoczny) grupa żebraków
нищенство, нищета
  (potocznie, potoczny) życie osoby biednej, ubogiej

dziać /ʥ̑äʨ̑/ (v)
вязать
  (włókiennictwo) robić dzianinę: ubranie, tkaninę z nitek na drutach, szydełkiem
случаться
  odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

dział /ʥ̑aw/ (n)
секция
  część instytucji
раздел
  dziedzina, np. nauki, gospodarki itp.

działacz /ˈʥ̑awaʧ̑/ (n)
деятель
  osoba aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego

działalność /ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑/ (n)
деятельность
  zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działanie /ʥ̑aˈwãɲɛ/ (n)
действие
  zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

działać /ˈʥ̑awaʨ̑/ (v)
работать
  być sprawnym, funkcjonować
действовать
  wywoływać określony efekt (o leku)
  aktywnie uczestniczyć, pracować

działka /ˈʥ̑awka/ (n)
дача, садово-огородный участок
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (potocznie, potoczny) ogród działkowy
участок
  wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

działo /ˈʥ̑awɔ/ (n)
пушка, гаубица
  (wojskowość, wojskowy) broń palna dużego kalibru, która miotająca pociski na znaczne odległości;

dziczy /ˈʥ̑iʧ̑ɨ/ (adj)
кабаний
  charakterystyczny dla dzika; dotyczący, odnoszący się do dzika

dzida (n)
копьё
  (wojskowość, wojskowy) dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem

dzieciobójca /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujʦ̑a/ (n)
детоубийца
  (książkowy) zabójca dziecka lub dzieci

dzieciobójstwo /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ/ (n)
детоубийство
  (książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

dziecięcy /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
детский
  przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

dzieciństwo /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ/ (n)
детство
  okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko /ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (n)
детище
  (przenośnie, przenośnia) dzieło, do którego twórca czuje się szczególnie przywiązany emocjonalnie
ребёнок, дитя
  potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;
  istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;

dziedzic /ˈʥ̑ɛ̇ʥ̑iʦ̑/ (n)
наследник
  osoba, która coś po kimś przejmuje

dziedzictwo (n)
наследие, наследство
  dobra zachowane dla następnych pokoleń

dziedziczyć /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑/ (v)
наследовать
  otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci
  być uprawnionym do takiego otrzymania
  o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

dziedzina /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna/ (n)
область определения
  (matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;
область, сфера
  sfera czyjejś aktywności

dziedziniec /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩɲɛʦ̑/ (n)
двор
  wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków;

dziegieć /ˈʥ̑ɛ̇ɟɛ̇ʨ̑/ (n)
дёготь
  ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;

dziekanat /ʥ̑ɛˈkãnat/ (n)
деканат
  (edukacja, edukacyjny) biuro, zajmujące się administracją wydziału wyższej uczelni

dzielić skórę na niedźwiedziu /ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ ˈskurɛ ˌna‿ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑u/ (v)
делить шкуру неубитого медведя
  przedwcześnie cieszyć się z osiągnięcia planowanych korzyści

dzielna (n)
делимое
  (matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica /ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
область
  region, prowincja historyczna, geograficzna, etnograficzna, itp.
квартал, район
  wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dzielnica czerwonych latarni (n)
квартал красных фонарей, улица красных фонарей
  dzielnica, w której świadczone są usługi erotyczne;

dzielnik /ˈʥ̑ɛlʲɲik/ (n)
делитель
  (matematyka, matematyczny) liczba, przez którą dzielimy inną liczbę;

dzielny /ˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
отважный, смелый, храбрый
  nie poddający się przeciwnościom

dzienna zmiana (n)
дневная смена
  okres czasu pracy przebiegający w dzień

dziennik /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik/ (n)
журнал
  (administracja) księga urzędowa do prowadzenia codziennych zapisów
ежедневник
  (drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie
  notatki zapisywane codziennie
дневник
  (edukacja, edukacyjny) zeszyt, w którym przechowuje się oceny i listy obecności uczniów
судовой журнал
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi

dziennik elektroniczny (n)
электронный дневник и журнал
  (edukacja, edukacyjny) serwis internetowy służący do rejestracji przebiegu nauczania oraz komunikowania się z uczniami i rodzicami

dziennikarka /ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarka/ (n)
журналистка
  kobieta zajmująca się dziennikarstwem

dziennikarski (adj)
журналистский
  związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo /ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ/ (n)
журналистика, журнали́стика
  zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarz /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ/ (n)
журналист
  osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzierzba /ˈʥ̑ɛʒba/ (n)
сорокопут
  (ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź;

dzierżawca (n)
арендатор
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba użytkująca mienie lub prawo majątkowe oddane w dzierżawę w zamian za czynsz

dzierżyć /ˈʥ̑ɛrʒɨʨ̑/ (v)
держать
  (przestarzałe, przestarzały) albo (książkowy) trzymać

dzierżyński (adj)
дзержинский
  związany z Dzierżyńskiem, dotyczący Dzierżyńska (miasta w Rosji)

dziesiąta muza /ʥ̑ɛ̇ˈɕɔ̃nta ˈmuza/ (n)
десятая муза
  (przenośnie, przenośnia) sztuka filmowa, kinematografia

dziesiąta woda po kisielu /ʥ̑ɛ̇ˈɕɔ̃nta ˈvɔda ˌpɔ‿ciˈɕɛlu/ (idiom)
седьмая вода на киселе
  bardzo daleki krewny, gdy stopień pokrewieństwa jest bardzo mały

dziesięcina (n)
десятина
  (historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;

dziesięciobój (n)
десятиборье
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

dziesięciodniowy /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
десятидневный
  będący w wieku dziesięciu dni
  trwający dziesięć dni

dziesięciogodzinny /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
десятичасовой
  trwający dziesięć godzin

dziesięciokilometrowy (adj)
десятикилометровый
  taki, który ma wielkość (długość) dziesięciu kilometrów

dziesięciokondygnacyjny (adj)
десятиэтажный
  taki, który ma dziesięć kondygnacji

dziesięciokrotny /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtnɨ/ (adj)
десятикратный
  odbywający się/powtarzający się dziesięć razy

dziesięciokąt (n)
десятиугольник
  (geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych)

dziesięciolatka /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka/ (n)
десятилетка
  szkoła, w której nauka trwa dziesięć lat

dziesięciolecie /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
десятилетие
  okres dziesięciu lat
  dziesiąta rocznica (w latach)

dziesięcioletni /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
десятилетний
  mający dziesięć lat
  trwający dziesięć lat

dziesięciometrowy (adj)
десятиметровый
  mierzący dziesięć metrów albo dziesięć metrów kwadratowych

dziesięciomiesięczny /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
десятимесячный
  będący w wieku dziesięciu miesięcy
  trwający dziesięć miesięcy

dziesięciominutowy (adj)
десятиминутный
  trwający dziesięć minut

dziesięciopokojowy (adj)
десятикомнатный
  z dziesięcioma pokojami

dziesięcioro /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔrɔ/ (collective)
десятеро
  …odpowiadający liczbie 10

dziesięcioro przykazań (n)
десять заповедей
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju

dziesięciotomowy /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔtɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
десятитомный
  składający się z dziesięciu tomów, zawarty w dziesięciu tomach, wydany w dziesięciu tomach

dziesięciościan (n)
десятигранник
  (geometria) wielościan o dziesieciu ścianach

dziesiętny /ʥ̑ɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ/ (adj)
десятичный, децимальный
  mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10

dziewczyna /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
девушка, девочка
  partnerka, nieformalna narzeczona
  młoda, niezamężna kobieta

dziewczynka /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka/ (n)
девочка
  dziecko płci żeńskiej

dziewica /ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
девица
  (poetycki, poetycko) (przestarzałe, przestarzały) lub (żartobliwie) młoda kobieta, panna
девственница
  osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo (n)
девственность
  (fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewierz /ˈʥ̑ɛvʲjɛʃ/ (n)
деверь
  (staropolski)/(książkowy) brat męża; (zobacz) też dziewierz w Encyklopedii staropolskiej

dziewiątka /ʥ̑ɛˈvʲjɔ̃ntka/ (n)
девятка
  cyfra 9
  grupa dziewięciu osób
  karta do gry, oznaczona cyfrą 9

dziewięciogodzinny /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
девятичасовой
  trwający dziewięć godzin

dziewięciokondygnacyjny (adj)
девятиэтажный
  taki, który ma dziewięć kondygnacji

dziewięciokrotny /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtnɨ/ (adj)
девятикратный
  odbywający się/powtarzający się dziewięć razy

dziewięciokąt (n)
девятиугольник
  (geometria) wielokąt o dziewięciu bokach

dziewięcioletni /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
девятилетний
  mający dziewięć lat
  trwający dziewięć lat

dziewięciomiesięczny /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
девятимесячный
  będący w wieku dziewięciu miesięcy
  trwający dziewięć miesięcy

dziewięciominutowy (adj)
девятиминутный
  trwający dziewięć minut

dziewięciopiętrowy (adj)
десятиэтажный
  złożony z parteru i dziewięciu wyższych kondygnacji

dziewięciopokojowy (adj)
девятикомнатный
  z dziewięcioma pokojami

dziewięcioro /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔrɔ/ (collective)
девятеро
  …odpowiadający liczbie 9

dziewięciościan (n)
девятигранник
  (geometria) wielościan o dziewięciu ścianach

dziewiętnastoletni /ˌʥ̑ɛvʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
девятнадцатилетний
  mający dziewiętnaście lat
  trwający dziewiętnaście lat

dziewiętnastominutowy (adj)
девятнадцатиминутный
  trwający dziewiętnaście minut

dziewiętnastopiętrowy (adj)
двадцатиэтажный
  złożony z parteru i dziewiętnastu kondygnacji położonych nad nim

dziewiętnaście /ˌʥ̑ɛvʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ/ (cardinalNumeral)
девятнадцать
  liczba 19

dziewięćdziesięciodwuletni /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi/ (adj)
девяностодвухлетний
  mający dziewięćdziesiąt dwa lata

dziewięćdziesięciolecie /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
девяностолетие
  dziewięćdziesiąta rocznica
  okres dziewięćdziesięciu lat

dziewięćdziesięcioletni /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
девяностолетний
  mający dziewięćdziesiąt lat
  trwający dziewięćdziesiąt lat

dziewięćdziesięciominutowy (adj)
девяностоминутный
  trwający dziewięćdziesiąt minut

dzieło /ˈʥ̑ɛwɔ/ (n)
произведение
  efekt pracy twórczej
  ogólnie – efekt czyichś działań

dzień /ʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
день
  okres od świtu do zmierzchu
  okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry /ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ/ (interjection)
доброе утро, добрый день
  zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień trzech wiedźm /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈṭʃɛγ ˈvʲjɛ̇ʨ̑m̥/ (n)
тройной колдовской день
  (ekonomia, ekonomiczny) dzień, w którym wygasają kontrakty terminowe i na giełdach notuje się wysoką zmienność, zwłaszcza w ostatniej godzinie notowań;

dzik /ʥ̑ik/ (n)
кабан, вепрь
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dzika róża /ˈʥ̑ika ˈruʒa/ (n)
шиповник
  (botanika, botaniczny) ogólna nazwa wszystkich gatunków róż występujących dziko;

dziki /ˈʥ̑ici/ (adj)
дикий
  nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

dziki lokator /ˈʥ̑ici lɔˈkatɔr/ (n)
скваттер
  (potocznie, potoczny) osoba, która zajęła lokal bez zgody właściciela

dziko /ˈʥ̑ikɔ/ (adv)
дико
  w sposób dziki

dzikość (n)
дикость
  cecha tego, co jest dzikie, nieokiełznane, nieoswojone

dziobak /ˈʥ̑ɔbak/ (n)
утконос
  (zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dziobowy (adj)
носовой
  (technologia, technika, techniczny) związany z dziobem, dotyczący dziobu (w środkach transportu)

dzisiaj /ˈʥ̑iɕäj/ (adv)
сегодня
  cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

dzisiejszy /ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ/ (adj)
сегодняшний
  ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach
  taki, który wydarzył się dziś

dziupla /ˈʥ̑upla/ (n)
дупло
  otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa;

dziura /ˈʥ̑ura/ (n)
глубинка, захолустье
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejscowość biedna, położona z dala od cywilizacji
дыра
  otwór powstały wskutek uszkodzenia
  (potocznie, potoczny) ubytek w zębie

dziura ozonowa /ˈʥ̑ura ˌɔzɔ̃ˈnɔva/ (n)
озоновая дыра
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko spadku stężenia ozonu w stratosferze Ziemi;

dziurawa pamięć (n)
дырявая голова, дырявая память
  (potocznie, potoczny) bardzo słaba, krótka pamięć

dziurawiec /ʥ̑uˈravʲjɛʦ̑/ (n)
зверобой
  (botanika, botaniczny) Hypericum L., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

dziurawy /ʥ̑uˈravɨ/ (adj)
дырявый
  mający dziurę lub dziury

dziurka /ˈʥ̑urka/ (n)
скважина
  otwór w zamku lub kłódce do którego wkładany jest klucz

dziwactwo (n)
причуда, чудачество
  rzecz dziwaczna, coś dziwacznego

dziwaczka (n)
сумасбродка, чудачка
  kobieta o dziwnych upodobaniach i przyzwyczajeniach

dziwak /ˈʥ̑ivak/ (n)
оригинал, чудак
  osoba, która nie zachowuje się normalnie, zgodnie z przyjętymi normami

dziwka /ˈʥ̑ifka/ (n)
блядь
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

dziwny /ˈʥ̑ivnɨ/ (adj)
странный, необычный
  charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziwonia /ʥ̑iˈvɔ̃ɲja/ (n)
чечевица
  (ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;

dziób /ʥ̑up/ (n)
клюв
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;
оспина
  zwykle w lm ślad na skórze po przebytej ospie

dzióbek (n)
дакфейс
  (przenośnie, przenośnia) usta, zwłaszcza ściśnięte
носик
  wylot czajnika, czajniczka lub innego naczynia

dziąsło /ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ/ (n)
десна
  (anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dziąsłowy (adj)
дёсенный
  (anatomia, anatomiczny) (stomatologia, stomatologiczny) odnoszący się do dziąsła

dzięcioł /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw/ (n)
дятел
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł białogrzbiety /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌbʲjawɔˈɡʒbʲjɛtɨ/ (n)
белоспинный дятел
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos leucotos, gatunek średniej wielkości dzięcioła, jeden z pięciu gatunków z rodzaju Dendrocopos występujących w Polsce;

dzięcioł czarny /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ/ (n)
желна
  (ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięcioł duży /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ/ (n)
большой пёстрый дятел
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła;

dzięcioł trójpalczasty /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌtrujpalˈʧ̑astɨ/ (n)
трёхпалый дятел
  (ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej;

dzięcioł zielonosiwy (n)
седой дятел
  (ornitologia, ornitologiczny) Picus canus, gatunek dzięcioła o zielonoszarym upierzeniu;

dzięcioł zielony /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (n)
зелёный дятел
  (ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce;

dzięcioł średni /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ˈɕrɛdʲɲi/ (n)
средний пёстрый дятел
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos medius, gatunek dzięcioła, zaliczany do tak zwanych dzięciołów pstrych;

dzięciołek /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk/ (n)
малый пёстрый дятел
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;

dzięgiel /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
дягиль
  (botanika, botaniczny) Angelica L., rodzaj bylin z rodziny selerowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dzięgli (1.1)

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (interjection)
спасибо
  (potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (n)
благодарить, благодарность
  (podniośle) podziękowania

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (preposition)
благодаря
  …służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

dzięki Bogu (interjection)
слава богу
  …używana do wyrażenia satysfakcji, że coś się jednak udało

dziękować /ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑/ (v)
благодарить
  (dosłownie) składać podziękowanie

dziękuję /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ/ (interjection)
спасибо
  zwrot grzecznościowy wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ/
спасибо большое
  …wyrażający wdzięczność

dzwon /ʣ̑vɔ̃n/ (n)
колокол
  duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonić /ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
звонить
  (potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne
  o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk
звенеть
  wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

dzwonić na trwogę /ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ na‿ˈtr̥fɔɡɛ/ (v)
бить тревогу
  ostrzegać przed niebezpieczeństwem, uprzedzać o groźnej sytuacji wymagającej działania, wzywać do czujności

dzwonnica /ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a/ (n)
колокольня
  (architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;

dzwonnik /ˈʣ̑vɔ̃ɲːik/ (n)
звонарь
  człowiek mający za zadanie dzwonienie dzwonem kościelnym w dzwonnicy;

dół /duw/ (n)
яма
  dziura wykopana w ziemi
низ
  najniższa część czegoś, np. budynku, obrazu, krajobrazu, terenu

düsseldorfski (adj)
дюссельдорфский
  związany z Düsseldorfem (miastem w Niemczech)

dąb /dɔ̃mp/ (n)
дуб
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju dębów (1.1)
  drewno dębu (1.2)

dąbrowa (n)
дубрава, дуброва
  (leśnictwo) las lub zagajnik porośnięty przeważnie dębem

dąć /dɔ̃ɲʨ̑/ (v)
дуть
  wiać z dużą siłą
  dmuchając w instrument muzyczny, wydobywać z niego dźwięki

dążenie /dɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
стремление
  (książkowy) chęć realizacji jakiegoś zamiaru, pragnienia

dążyć /ˈdɔ̃w̃ʒɨʨ̑/ (v)
стремиться
  działać w kierunku realizacji danego celu

dębowy /dɛ̃mˈbɔvɨ/ (adj)
дубовый
  składający się z dębu
  wykonany z drewna lub innej części dębu

dębowy /dɛ̃mˈbɔvɨ/ (possessiveAdjective)
дубовый
  należący do dębu, będący częścią dębu

dętka /ˈdɛ̃ntka/ (n)
камера
  (motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;

dławigad /dwaˈvʲiɡat/ (n)
клювач
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodzaju Mycteria Linnaeus;

dławigad afrykański /dwaˈvʲiɡat ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
африканский клювач
  (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria ibis Linnaeus, duży ptak z rodziny bocianowatych;

dławigad amerykański /dwaˈvʲiɡat ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
американский клювач
  (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria americana Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

dławigad indyjski /dwaˈvʲiɡat ĩnˈdɨjsʲci/ (n)
индийский клювач
  (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria leucocephala Pennant, duży ptak z rodziny bocianowatych;

dławigad malajski /dwaˈvʲiɡat maˈlajsʲci/ (n)
серый клювач
  (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria cinerea Raffles, duży ptak z rodziny bocianowatych;

dławigady /ˌdwavʲiˈɡadɨ/ (n)
аисты-клювачи
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria, rodzaj ptaków z rodziny bocianowatych;

dławisz (n)
древогубец
  (botanika, botaniczny) Celastrus L. rodzaj roślin z rodzaju dławiszowców;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

dłoń /dwɔ̃ɲ/ (n)
ладонь, длань, долонь
  (anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;
кисть руки, рука
  (potocznie, potoczny) ręka – część kończyny górnej człowieka od nadgarstka do końca palców

dług /dwuk/ (n)
долг
  to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;
  (przenośnie, przenośnia) zobowiązanie moralne

długi /ˈdwuɟi/ (adj)
длинный, дли́нный
  mający znaczny wymiar podłużny (długość)
долгий, дли́нный
  trwający znaczny czas

długo /ˈdwuɡɔ/ (adv)
далеко, длинно
  na znaczną długość
долго
  przez, na znaczny czas

długobrody (adj)
длиннобородый
  mający długą brodę

długodzioby (adj)
длинноклювый
  taki, który posiada długi dziób

długolufowy (adj)
длинноствольный
  (wojskowość, wojskowy) mający długą lufę

długonogi /ˌdwuɡɔ̃ˈnɔɟi/ (adj)
длинноногий
  mający długie nogi

długopis /dwuˈɡɔpʲis/ (n)
авторучка, ручка
  narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długopoły (adj)
длиннополый
  o ubiorze mający długie poły

długoręki (adj)
долгорукий
  taki, który ma długie ręce

długoskrzydły /ˌdwuɡɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
длиннокрылый
  taki, który ma długie skrzydła

długoszyi (adj)
длинношеий, долгошеий
  mający długą szyję

długoterminowy (adj)
долгосрочный
  trwający długo; przewidziany na długi okres lub mający odległy termin realizacji

długotrwałość (n)
долговременность
  cecha tego, co długotrwałe

długotrwały /ˌdwuɡɔˈtr̥fawɨ/ (adj)
длительный, продолжительный
  trwający przez długi czas

długouchy (adj)
долгоухий
  mający długie uszy

długowieczność (n)
долгожительство, долголетие
  długie trwanie
  długie życie;

długowieczny (adj)
долговечный, многолетний
  długo żyjący lub mający długo żyć, długo trwający

długowłosy /ˌdwuɡɔˈvwɔsɨ/ (adj)
длинноволосый
  (książkowy) mający długie włosy
длинношёрстный, длинношёрстый
  (kynologia, kynologiczny) mający długą sierść

długość /ˈdwuɡɔɕʨ̑/ (n)
длина
  (fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;
продолжительность
  o czasie: czas trwania czegoś

dłuto /ˈdwutɔ/ (n)
долото, стамеска
  (technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dłużniczka /dwuʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
должница
  forma żeńska od: dłużnik (finansowy)

dłużnik /ˈdwuʒʲɲik/ (n)
должник
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;

dłużyca /dwuˈʒɨʦ̑a/ (n)
долготьё
  (leśnictwo) długi pień ściętego drzewa z obciętymi gałęziami i wierzchołkiem, mający długość m.in. 9 m w przypadku drzew iglastych i 6 m w przypadku drzew liściastych;

dźgać /ʥ̑ɡaʨ̑/ (v)
колоть, пырять
  uderzać lub pchać czymś spiczastym i/lub ostrym

dźwig /ʥ̑vʲik/ (n)
кран, лебёдка
  maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie

dźwigać krzyż /ˈʥ̑vʲiɡaʨ̑ ˈkʃɨʃ/ (v)
нести крест
  cierpieć, mieć ciężkie życie, mieć kłopoty

dźwigać swój krzyż /ˈʥ̑vʲiɡaʨ̑ ˈsfuj ˈkʃɨʃ/ (v)
нести крест, нести свой крест
  (zobacz) dźwigać krzyż

dźwignia /ˈʥ̑vʲiɟɲa/ (n)
рычаг
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy
  (ekonomia, ekonomiczny) instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie
  (fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły;
  (sport, sportowy) chwyt w sztukach walki, unieruchamiający przeciwnika przez zmuszenie jego stawów do pracy w nienaturalnych warunkach;
  (technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka

dźwigowy /ʥ̑vʲiˈɡɔvɨ/ (n)
крановщик
  osoba obsługująca dźwig

dźwięczny (adj)
звонкий, звучный
  o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu
звонкий
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany przy zsuniętych i drgających więzadłach głosowych

dźwięk /ʥ̑vʲjɛ̃ŋk/ (n)
звук
  fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dźwiękonaśladownictwo (n)
звукоподражание
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (zobacz) onomatopeja

dźwiękowy /ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
звуковой
  dotyczący dźwięku

dżabalpurski (adj)
джабалпурский
  (geografia, geograficzny) związany z Dżabalpurem (miastem w Indiach)

dżakarcki /ʤ̑aˈkarʦ̑ʲci/ (adj)
джакартский
  odnoszący się do miasta Dżakarta

dżakfrut /ˈʤ̑akfrut/ (n)
джекфрут
  (spożywczy) (botanika, botaniczny) ogromny, jadalny owoc chlebowca różnolistnego;

dżamahirijja /ˌʤ̑ãmaxʲiˈrʲijːa/ (n)
джамахирия
  państwo ludu, człon oficjalnej nazwy Libii;

dżankojski (adj)
джанкойский
  związany z Dżankojem, dotyczący Dżankoja

dżdżysty /ˈʤ̑ːɨstɨ/ (adj)
дождистый
  (książkowy) obfitujący w deszcz

dżem /ʤ̑ɛ̃m/ (n)
джем
  (spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżemowy (adj)
джемовый
  zrobiony z dżemu, z dodatkiem dżemu, mający jego smak

dżentelmen /ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n/ (n)
джентльмен
  mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,
  mężczyzna wytworny, elegancko ubrany, elegancki

dżentelmeński /ˌʤ̑ɛ̃ntɛlˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
джентльменский
  związany z dżentelmenem, dotyczący dżentelmena
  właściwy dżentelmenowi

dżezwa /ˈʤ̑ɛzva/ (n)
джезва
  tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy;

dżihadystyczny (adj)
джихадистский
  związany z dżihadyzmem, dżihadystami, dotyczący dżihadyzmu, dżihadystów

dżinn /ʤ̑ʲĩn/ (n)
джинн
  (mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi

dżinsowy (adj)
джинсовый
  wykonany z dżinsu

dżinsy /ˈʤ̑ʲĩw̃sɨ/ (n)
джинсы
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) spodnie z dżinsu;

dżip /ʤ̑ʲip/ (n)
джип
  (motoryzacja) samochód marki Jeep;

dżokej /ˈʤ̑ɔkɛj/ (n)
жокей
  (jeździectwo, jeździecki) jeździec zawodowo startujący w wyścigach konnych

dżudo /ˈʤ̑udɔ/ (n)
дзюдо
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki

dżul /ʤ̑ul/ (n)
джоуль
  (fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J;

dżuma /ˈʤ̑ũma/ (n)
чума
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla /ˈʤ̑ũŋɡla/ (n)
джунгли, джу́нгли
  wilgotny las tropikalny;

e-mail /ˈĩmɛjl/ (n)
имейл
  (informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości;

earl grey (n)
Эрл Грей
  (spożywczy) rodzaj czarnej herbaty, aromatyzowanej olejkiem bergamotowym;

eblaicki (adj)
эблаитский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z starożytnym królestwem Ebla

eblaicki (n)
эблаитский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język eblaicki;

ebonit (n)
эбонит
  tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

ebonitowy (adj)
эбонитовый
  dotyczący ebonitu, lub z niego wykonany

ebuliometryczny (adj)
эбулиоскопический
  (fizyka, fizyczny) związany z ebuliometrem lub ebuliometrią, dotyczący ebuliometru lub ebuliometrii

ebulioskopowy (adj)
эбулиоскопический
  związany z ebulioskopem, dotyczący ebulioskopu

echo /ˈɛxɔ/ (n)
эхо
  (akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echolalia /ˌɛxɔˈlalʲja/ (n)
эхолалия
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;

echolokacja (n)
эхолокация
  (zoologia, zoologiczny) metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego;

edamski (adj)
эдамский
  związany z Edamem, dotyczący Edamu

edredon /ɛˈdrɛdɔ̃n/ (n)
гага
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edredon okazały /ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkaˈzawɨ/ (n)
гага-гребенушка
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria spectabilis, turkan, gatunek kaczki;

edredon okularowy /ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkulaˈrɔvɨ/ (n)
очковая гага
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria fischeri, gatunek kaczki edredonowej gnieżdżący się w polarnych rejonach Syberii i Ameryki Północnej;

edukacyjny /ˌɛdukaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
образовательный
  (książkowy) dotyczący edukacji, służący uczeniu

edycja (n)
издание
  wydanie, publikacja

edynburski (adj)
эдинбургский
  związany z Edynburgiem, dotyczący Edynburga

edytor tekstu /ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu/ (n)
текстовый процессор
  (informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu

edytować /ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
редактировать
  (informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

efekt /ˈɛfɛkt/ (n)
эффект
  osiągnięcie, wynik
  wrażenie

efekt cieplarniany /ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ/ (n)
парниковый эффект
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt uboczny /ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ/ (n)
побочный эффект
  dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek

efektowny /ˌɛfɛkˈtɔvnɨ/ (adj)
эффектный
  sprawiający zadziwiająco dobre wrażenie

efektywny /ˌɛfɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
эффективный
  skuteczny, wydajny
  istotny, rzeczywisty

efemeryczny /ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
эфемерный
  taki, który szybko przemija

efeski (adj)
ефесский
  związany z Efezem, dotyczący Efezu

efimek (n)
ефимок
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) talar używany w XVII i XVIII wieku w Rosji

efod (n)
ефод, эфод
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;

efuzja /ɛˈfuzʲja/ (n)
эффузия
  (fizyka, fizyczny) wypływ gazu lub cieczy przez bardzo mały otwór;
  (geologia, geologiczny) spokojny wylew lawy na powierzchnię;

egalitarny /ˌɛɡalʲiˈtarnɨ/ (adj)
эгалитарный
  (filozofia, filozoficzny) zgodny z zasadami egalitaryzmu; dążący do równości, równouprawnienia

egalitarysta /ˌɛɡalʲitaˈrɨsta/ (n)
эгалитарист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik egalitaryzmu społecznego

egalitaryzm (n)
эгалитаризм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;

egipski /ɛˈɟipsʲci/ (adj)
египетский
  odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

egipskie ciemności /ɛˈɟipsʲcɛ ʨ̑ɛ̃mˈnɔɕʨ̑i/ (n)
тьма египетская
  (przenośnie, przenośnia) bardzo ciemno, nieprzenikniona ciemność

egiptolog /ˌɛɟipˈtɔlɔk/ (n)
египтолог
  specjalista w dziedzinie egiptologii

egiptologia /ˌɛɟiptɔˈlɔɟja/ (n)
египтология
  (archeologia, archeologiczny) nauka badająca historię i kulturę starożytnego Egiptu;

egiptologiczny /ˌɛɟiptɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
египтологический
  (archeologia, archeologiczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący egiptologa lub egiptologii

egiryn (n)
эгирин
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);

egocentryczny /ˌɛɡɔʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
эгоцентрический, эгоцентричный
  związany z egocentryzmem, świadczący o traktowaniu siebie jako najważniejszy/centralny punkt świata

egocentryk /ˌɛɡɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨk/ (n)
эгоцентрист
  osoba nie biorąca pod uwagę czyichś opinii, uważająca, że „świat kręci się wokół niej”

egoista /ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
эгоист
  osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egoistka /ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
эгоистка
  kobieta kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egoistycznie /ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
эгоистически, эгоистично
  w sposób egoistyczny

egoizm /ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
эгоизм
  (filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) dbanie tylko o siebie, o własną wygodę

egotyzm /ɛˈɡɔtɨsm̥/ (n)
самовлюблённость, эготизм
  (psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą;

egzaltacja /ˌɛɡzalˈtaʦ̑ʲja/ (n)
восторженность, экзальтированность
  przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli

egzamin /ɛɡˈzãmʲĩn/ (n)
экзамен
  (edukacja, edukacyjny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzamin wstępny /ɛɡˈzãmʲĩn ˈfstɛ̃mpnɨ/ (n)
вступительный экзамен
  (edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia

egzaminacyjny (adj)
экзаменационный
  związany z egzaminem, dotyczący egzaminu

egzaminator (n)
экзаменатор
  osoba przeprowadzająca egzamin, (także, też) osoba oceniająca arkusze egzaminacyjne

egzaminatorski (adj)
экзаменаторский
  związany z osobą lub stanowiskiem egzaminatora

egzaminować /ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
экзаменовать
  przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi

egzegeza (n)
экзегеза
  (językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;

egzekwować /ˌɛɡzɛˈkfɔvaʨ̑/ (v)
взыскание, приводить в исполнение
  zmuszać, doprowadzać do spełnienia pewnych zobowiązań

egzemplarz /ɛɡˈzɛ̃mplaʃ/ (n)
экземпляр
  jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzorcyzm (n)
отчитка, экзорцизм
  (kościelny) modlitwa, która ma usuwać wpływ szatana
экзорцизм, отчитка
  (kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;

egzotycznie (adv)
экзотично
  w sposób egzotyczny

egzotyczny /ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
экзотический
  typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie
  niezwykły, osobliwy, rzadko spotykany

egzotyka (n)
экзотика
  zespół cech właściwych krajom/regionom o innym klimacie i cywilizacji

egzystencjalizm /ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
экзистенциализм
  (filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;

einstein /ˈajn͇ʃtajn/ (n)
эйнштейний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

ejakulacja /ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
эякуляция
  (fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia);

ejakulat (n)
эякулят
  (fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ejdetyzm (n)
эйдетизм
  zdolność do przeżywania niezwykle żywych wyobrażeń;

ekistyka (n)
экистика
  (urbanistyka, urbanistyczny) nauka o osiedlach ludzkich;

eklampsja (n)
эклампсия
  (medycyna, medyczny) najcięższa postać zatrucia ciążowego

eklektycznie (adv)
эклектически, эклектично
  w sposób eklektyczny, łącząc w jedną całość niejednorodne elementy

eklektyczny /ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
эклектический
  będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów
  taki, który odnosi się do eklektyzmu, stylu w historii sztuki

eklektyzm (n)
эклектизм
  tworzenie całości z różnych elementów

ekliptyczny /ˌɛklʲipˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
эклиптический
  (przymiotnik) od: ekliptyka

ekliptyka /ɛkˈlʲiptɨka/ (n)
эклиптика
  (astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekohydrologia /ˌɛkɔxɨdrɔˈlɔɟja/ (n)
экологическая гидрология
  nauka o wzajemnych oddziaływaniach między roślinnością a cyklem hydrologicznym;

ekolog /ɛˈkɔlɔk/ (n)
эколог
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią
  (potocznie, potoczny) działacz społeczny, aktywista na rzecz ekologii; ekologista

ekologia /ˌɛkɔˈlɔɟja/ (n)
экология
  (biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologiczny /ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
экологический
  (biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody
  (potocznie, potoczny) związany z ochroną środowiska

ekonom /ɛˈkɔ̃nɔ̃m/ (n)
эконом
  (historia, historyczny, historycznie) w dawnych majątkach ziemskich: nadzorca prac rolnych;

ekonomia /ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
экономика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;

ekonomiczny /ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
экономический
  odnoszący się do gospodarki
  związany z ekonomią lub ekonomiką
экономный
  oszczędny w środkach, niewymagający wielkiego nakładu sił

ekonomista (n)
экономист
  (ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek odłamu rosyjskiej socjaldemokracji z przełomu XIX i XX wieku

ekosystem /ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m/ (n)
экосистема
  (ekologia, ekologiczny) fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekoterrorysta /ˌɛkɔtɛrːɔˈrɨsta/ (n)
экотеррорист
  osoba dopuszczająca się ekoterroryzmu

ekoton (n)
экотон
  (ekologia, ekologiczny) strefa przejściowa między co najmniej dwoma ekosystemami;

ekran /ˈɛkrãn/ (n)
экран
  część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
  ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy

ekscentryczność (n)
эксцентричность
  cecha tego, co jest ekscentryczne; cecha tych, którzy są ekscentryczni

ekscentryczny /ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
эксцентричный
  dziwaczny, odbiegający od normy
  (geometria) taki, który nie ma wspólnego środka
  (technologia, technika, techniczny) działający dzięki zastosowaniu mimośrodu

ekscentryk (n)
эксцентрик
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) element w budowie maszyn zastępujący korbę o małym ramieniu
  (psychologia, psychologiczny) człowiek odbiegający od norm w zachowaniu, ubiorze, itp.

eksfoliacja /ˌɛksfɔˈlʲjaʦ̑ʲja/ (n)
эксфолиация
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) złuszczanie powierzchniowej warstwy naskórka za pomocą kwasów owocowych

ekshibicjonista /ˌɛksxʲibʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
эксгибиционист
  (przenośnie, przenośnia) osoba, która przejawia skłonność do ujawniania swoich intymnych, często drastycznych spraw
  mężczyzna, który obnaża się w miejscach publicznych;

ekshibicjonistka /ˌɛksxʲibʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka/ (n)
эксгибиционистка
  (przenośnie, przenośnia) kobieta, która przejawia skłonność do ujawniania swoich intymnych, często drastycznych spraw
  kobieta, która obnaża się w miejscach publicznych

ekshibicjonizm /ˌɛksxʲibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
эксгибиционизм
  (seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym;
  (przenośnie, przenośnia) skłonność do obnażania się w sprawach intymnych, często drastycznych

ekshumacja (n)
эксгумация
  wydobycie pochowanych ludzkich szczątków;

ekshumować (v)
эксгумировать
  wydobywać pochowane zwłoki

eksklawa (n)
эксклав
  (administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym;

ekskluzywny /ˌɛkskluˈzɨvnɨ/ (adj)
эксклюзивный
  elegancki lub luksusowy
  odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu
  przeznaczony dla ograniczonej liczby osób

ekskomunika /ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika/ (n)
отлучение от церковь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;

ekslibris (n)
экслибрис
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) znak własnościowy wklejany na wewnętrznej okładce książki;

eksmisja (n)
выселение
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe usunięcie kogoś wraz z dobytkiem i domownikami z nieruchomości lub lokalu na podstawie wyroku sądowego albo decyzji administracyjnej w celu wydania tych rzeczy wierzycielowi;

ekspansja /ɛksˈpãw̃sʲja/ (n)
экспансия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zajmowanie przez państwo nowych terytoriów
  rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze

ekspansjonizm (n)
экспансионизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu

ekspedycja /ˌɛkspɛˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
экспедиция
  wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział

ekspert /ˈɛkspɛrt/ (n)
эксперт
  specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment /ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt/ (n)
эксперимент
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska;
  pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu

eksperymentator /ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtatɔr/ (n)
экспериментатор
  człowiek realizujący nowe pomysły, testujący nowości, przeprowadzający eksperymenty

eksperymentatorski (adj)
экспериментаторский
  właściwy eksperymentatorowi, związany z eksperymentami

eksperymentowanie /ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃ntɔˈvãɲɛ/ (n)
экспериментирование
  prowadzenie eksperymentów

eksploatacja (n)
эксплуатация, разработка
  (górnictwo, górniczy) wydobywanie bogactw naturalnych
эксплуатация
  (technologia, technika, techniczny) używanie, użytkowanie urządzeń lub maszyn

eksploatatorski (adj)
эксплуататорский
  związany z eksploatatorem, tym kto eksploatuje, wyzyskuje czyjąś pracę, trud

eksploatowanie (n)
эксплуатирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od eksploatować

eksplodować /ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
взорваться
  z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksponat /ɛksˈpɔ̃nat/ (n)
экспонат
  przedmiot wystawiony do oglądania w muzeum, na wystawie, pokazie itp.

eksport /ˈɛkspɔrt/ (n)
экспорт
  sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi

eksporter (n)
экспортёр
  (handel, handlowy) osoba lub firma zajmująca się wysyłką towaru za granicę

eksporterski (adj)
экспортёрский
  związany z eksporterem, dotyczący eksportera, będący eksporterem

eksportowanie /ˌɛkspɔrtɔˈvãɲɛ/ (n)
экспортирование
  (ekonomia, ekonomiczny) sprzedawanie towarów lub usług za granicę

eksportować /ˌɛkspɔrˈtɔvaʨ̑/ (v)
экспортировать
  (ekonomia, ekonomiczny) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego

eksportowy /ˌɛkspɔrˈtɔvɨ/ (adj)
экспортный
  (ekonomia, ekonomiczny) dotyczący eksportu, przeznaczony do sprzedaży za granicę

ekspozycja /ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
экспозиция
  (fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu
выставка, экспозиция
  (książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa

ekspres /ˈɛksprɛs/ (n)
оттяжка
  dwa karabinki połączone krótką, usztywnioną pętlą z taśmy;

ekspresja /ɛksˈprɛsʲja/ (n)
экспрессия
  wyraziste i sugestywne wyrażanie (uzewnętrznianie) uczuć

ekspresjonistyczny (adj)
экспрессионистский
  (sztuka) związany z ekspresjonizmem, dotyczący ekspresjonizmu albo ekspresjonisty

ekspresjonizm /ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
экспрессионизм
  (sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekstaza /ɛkˈstaza/ (n)
экстаз
  (psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

ekstensywność (n)
экстенсивность
  cecha tego, co ekstensywne

ekstensywny /ˌɛkstɛ̃w̃ˈsɨvnɨ/ (adj)
экстенсивный
  rozciągły, obszerny, obfity ilościowo

eksterier (n)
экстерьер
  (zootechnika, zootechniczny) pożądany zespół zewnętrznych cech budowy ciała zwierzęcia

eksterytorialność (n)
экстерриториальность
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyłączenie spod jurysdykcji danego państwa osób reprezentujących inne państwa lub obiektów należących do innych państw

ekstradycja (n)
экстрадиция
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa

ekstrakcja /ɛksˈtrakʦ̑ʲja/ (n)
удаление
  (stomatologia, stomatologiczny) zabieg usunięcia zęba;

ekstrakt (n)
экстракт
  produkt sporządzony poprzez zagęszczanie

ekstraordynacyjny /ˌɛkstraɔrdɨ̃naˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
чрезвычайный
  (dawniej, dawny) nadzwyczajny, szczególny, wyjątkowy

ekstrasensoryk (n)
экстрасенс
  (ezoteryka) człowiek rzekomo posiadający nadprzyrodzone zdolności (jasnowidzenie, telepatia itp.)

ekstrawagancja /ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
экстравагантность
  wygląd lub zachowanie jaskrawo odmienne od powszechnego

ekstrawagancki /ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
экстравагантный
  taki, który jest przejawem ekstrawagancji

ekstrawertyk (n)
экстраверт
  (psychologia, psychologiczny) osoba otwarta, komunikatywna, wykazująca stałe zainteresowanie otoczeniem

ekstremalnie /ˌɛkstrɛ̃ˈmalʲɲɛ/ (adv)
экстремально
  w sposób ekstremalny

ekstremalność (n)
экстремальность
  cecha tego, co ekstremalne; cecha tych, którzy są ekstremalni

ekstremalny /ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ/ (adj)
экстремальный
  krańcowy, skrajny

ekstremista /ˌɛkstrɛ̃ˈmʲista/ (n)
экстремист
  osoba o skrajnych, radykalnych poglądach

ekstremistyczny (adj)
экстремистский
  dotyczący ekstremizmu albo ekstremistów

ekstremizm /ɛksˈtrɛ̃mʲism̥/ (n)
экстремизм, экстреми́зм
  wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

ekstremofil /ˌɛkstrɛ̃ˈmɔfʲil/ (n)
экстремофил
  organizm żyjący w ekstremalnych warunkach;

ekumeniczny (adj)
экуменический
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ekumenizmem, dotyczący ekumenizmu

ekumenista (n)
экуменист
  propagator ekumenizmu

ekumenizm (n)
экуменизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;

ekwadorski /ˌɛkfaˈdɔrsʲci/ (adj)
эквадорский
  odnoszący się do państwa Ekwador

ekwilibrystyka /ˌɛkfʲilʲiˈbrɨstɨka/ (n)
эквилибристика
  zachowywanie równowagi w trudnych warunkach, np. na linie

elasmozaur (n)
эласмозавр
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Elasmosaurus, rodzaj plezjozaura żyjącego w późnej kredzie na terenie Ameryki Północnej;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju elasmozaur (1.1)

elastycznie (adv)
эластически, эластично
  w sposób elastyczny, giętko

elastyczność /ˌɛlaˈstɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
гибкость
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) łatwość przystosowania się do nowych warunków, do nowej sytuacji
эластичность, упругость
  cecha tego, co elastyczne

elastyczny /ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
эластичный
  (fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty
гибкий
  (przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący

elbruski (adj)
эльбрусский
  związany z Elbrusem, dotyczący Elbrusu

eldorado (n)
эльдорадо
  raj na ziemi, mityczny kraj szczęścia i bogactwa

elegancja /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
элегантность
  dobry smak w ubiorze i zachowaniu

elegancki /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
элегантный
  dotyczący elegancji; charakteryzujący się elegancją

elegancko /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑kɔ/ (adv)
элегантно
  w sposób elegancki

elektor (n)
курфюрст
  (historia, historyczny, historycznie) książę uprawniony do wyboru cesarza w Rzeszy (Niemieckiej);

elektorat (n)
электорат
  ogół wyborców

elektro- /ɛˈlɛktrɔ/
электро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z elektrycznością

elektrochemia (n)
электрохимия
  (chemia, chemiczny) dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem zależności między zjawiskami elektrycznymi a reakcjami chemicznymi;

elektrochemiczny (adj)
электрохимический
  związany z elektrochemią, dotyczący elektrochemii

elektrochirurgia (n)
электрохирургия
  (medycyna, medyczny) metoda chirurgiczna, w której do przecinania tkanek używany jest galwanokauter

elektrochirurgiczny (adj)
электрохирургический
  związany z elektrochirurgią, dotyczący elektrochirurgii

elektrociepłownia (n)
теплоэлектростанция
  zakład wytwarzający równocześnie z energią elektryczną energię cieplną;

elektroencefalograf /ˌɛlɛktrɔɛ̃nʦ̑ɛfaˈlɔɡraf/ (n)
электроэнцефалограф
  (medycyna, medyczny) aparat elektroniczny do badania mózgu, rejestrujący odebrane za pomocą odpowiednich elektrod bioprądy;

elektroenergetyka /ˌɛlɛktrɔɛ̃nɛrˈɡɛtɨka/ (n)
электроэнергетика
  dział energetyki i elektrotechniki zajmujący się wytwarzaniem, przesyłem i rozdziałem energii elektrycznej;

elektrofiltr /ˌɛlɛkˈtrɔfʲiltr̥/ (n)
электрофильтр
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do usuwania pyłu ze strumienia gazu przez wykorzystanie siły elektrostatycznej;

elektrofizjologiczny (adj)
электрофизиологический
  (fizjologia, fizjologiczny) związany z elektrofizjologią, dotyczący elektrofizjologii

elektrofor (n)
электрофор
  (technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) prosty przyrząd do wytwarzania ładunków elektrycznych przez pocieranie, stosowany w dydaktyce;

elektroforeza (n)
электрофорез
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod;

elektrofotograficzny (adj)
электрофотографический
  związany z elektrofotografią, dotyczący elektrofotografii

elektrokardiograf (n)
электрокардиограф
  (medycyna, medyczny) urządzenie rejestrujące pracę serca

elektrokardiograficzny (adj)
электрокардиографический
  (medycyna, medyczny) związany z elektrokardiografią lub elektrokardiografem, dotyczący elektrokardiografii lub elektrokardiografu

elektrokinetyczny (adj)
электрокинетический
  związany z elektrokinetyką, dotyczący elektrokinetyki

elektrolit /ˌɛlɛkˈtrɔlʲit/ (n)
электролит
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;

elektrolityczny (adj)
электролитический
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem

elektroliza /ˌɛlɛktrɔˈlʲiza/ (n)
электролиз
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces rozkładu pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego

elektroluminescencja /ˌɛlɛktrɔlũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
электролюминесценция
  (fizyka, fizyczny) świecenie ciał, wywołane działaniem zmiennego pola elektrycznego;

elektroluminescencyjny /ˌɛlɛktrɔlũmʲĩnɛsʦ̑ɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
электролюминесцентный
  związany z elektroluminescencją, dotyczący elektroluminescencji; wykorzystujący zjawisko elektroluminescencji

elektromagnes (n)
электромагнит
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) cewka, która zachowuje się jak magnes podczas przepływu przez nią prądu elektrycznego;

elektromagnetyczny (adj)
электромагнитный
  (fizyka, fizyczny) związany z elektromagnetyzmem

elektromagnetyzm (n)
электромагнетизм
  (fizyka, fizyczny) magnetyzm o podłożu elektrycznym; ogół zjawisk magnetycznych powodowanych przez prąd elektryczny

elektromechanika /ˌɛlɛktrɔ̃mɛˈxãɲika/ (n)
электромеханика
  (technologia, technika, techniczny) naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych
  (technologia, technika, techniczny) nauka o budowie, działaniu i zastosowaniu maszyn i urządzeń elektrycznych

elektrometalurgia (n)
электрометаллургия
  (technologia, technika, techniczny) wydobywanie metali z rud lub oczyszczanie ich przy użyciu prądu elektrycznego;

elektrometalurgiczny (adj)
электрометаллургический
  (technologia, technika, techniczny) związany z elektrometalurgią, dotyczący elektrometalurgii

elektron /ɛˈlɛktrɔ̃n/ (n)
электрон
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektroniczny /ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
электронный
  związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektronika /ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika/ (n)
электроника
  dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektrooptyczny (adj)
электрооптический
  związany z elektrooptyką, dotyczący elektrooptyki

elektrostatyczny (adj)
электростатический
  (fizyka, fizyczny) związany z elektrostatyką, dotyczący elektrostatyki

elektroterapia (n)
электротерапия
  (medycyna, medyczny) leczenie prądem elektrycznym;

elektrownia /ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa/ (n)
электростанция
  (elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektrownia wodna /ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa ˈvɔdna/ (n)
гидроэлектростанция
  (technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;

elektrowstrząs (n)
электрошок
  (medycyna, medyczny) (elektryczność) zabieg polegający na przepuszczeniu prądu elektrycznego przez ciało pacjenta

elektrowstrząsowy (adj)
электроконвульсивный, электросудорожный, электрошоковый
  (medycyna, medyczny) związany z elektrowstrząsami, dotyczący elektrowstrząsów

elektrowóz /ˌɛlɛkˈtrɔvus/ (n)
электровоз
  (kolejnictwo) lokomotywa z napędem elektrycznym;

elektrożużlowy (adj)
электрошлаковый
  (technologia, technika, techniczny) związany z wytwarzaniem ciepła przez opór stawiany przez roztopiony żużel prądowi wytwarzanemu przez elektrody

elektrum (n)
электрум
  (mineralogia, mineralogiczny) naturalnie występujący stop złota i srebra, dawniej używany do wybijania monet;

elektryczność /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
электричество
  (fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;
электричество, электроснабжение
  (potocznie, potoczny) prąd elektryczny
  (potocznie, potoczny) sztuczne światło otrzymywane z prądu elektrycznego

elektryczny /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
электрический
  związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryfikowanie (n)
электрифицирование
  zapewnianie możliwości korzystania z energii elektrycznej na jakimś terenie

elektryk /ɛˈlɛktrɨk/ (n)
электрик, монтёр
  osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

elektryka prąd nie tyka /ɛlɛkˈtrɨka ˈprɔ̃ntʲ ɲɛ‿ˈtɨka/ (proverb)
танки грязи не боятся
  jeśli ktoś jest dobry w danej dziedzinie, to potrafi zapanować nad niebezpieczeństwami z nią związanymi

elektryzować /ˌɛlɛktrɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
электризовать
  (fizyka, fizyczny) nadawać czemuś ładunek elektryczny (zwykle przez pocieranie)
возбуждать, электризовать
  wzbudzać duże zainteresowanie, ekscytować
электризоваться
  (fizyka, fizyczny) nadawać sobie ładunek elektryczny
  (potocznie, potoczny) generować iskry lub hałas z powodu bycia
  być zdolnym do bycia otrzymywania ładunku elektrycznego

element /ɛˈlɛ̃mɛ̃nt/ (n)
элемент
  (filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze)
  (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela
элемент, деталь
  część składowa

elementarny /ˌɛlɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
элементарный
  podstawowy, najprostszy

elementarz /ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
азбука, букварь
  (edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania;

elementarzowy (adj)
азбучный, букварный
  związany z elementarzem

elf /ɛlf/ (n)
эльф
  istota fantastyczna;

elgiński (adj)
зльгинский
  związany z Elgi, dotyczący Elgi

eliminacja (n)
элиминация
  usuwanie, często drogą selekcji

eliminowanie /ˌɛlʲĩmʲĩnɔˈvãɲɛ/ (n)
элиминирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od eliminować

eliminować /ˌɛlʲĩmʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
элиминировать
  dokonywać eliminacji, usuwać, wykluczać coś

elipsa /ɛˈlʲipsa/ (n)
эллипс
  (geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;
эллипсис, эллипс
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

elipsoidalny (adj)
эллипсоидный
  mający kształt elipsoidy, odnoszący się do elipsoidy

elisteński (adj)
элистинский
  dotyczący Elisty, związany z Elistą

elitarny /ˌɛlʲiˈtarnɨ/ (adj)
элитарный
  dostępny tylko dla niektórych osób

eloksalacja /ˌɛlɔksaˈlaʦ̑ʲja/ (n)
анодирование
  anodowanie wyrobów aluminowych;

eloksalowanie /ˌɛlɔksalɔˈvãɲɛ/ (n)
анодирование
  (zobacz) anodowanie

elokwencja (n)
красноречие, красноречивость
  umiejętność pięknego wysławiania się

elymijski (adj)
элимский
  związany z Elymami (Elymianami), dotyczący Elymów (Elymian)

elymijski (n)
элимский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język elymijski;

elżbietański (adj)
елизаветинский
  związany z okresem panowania królowej Elżbiety I w Anglii, dotyczący okresu jej panowania

emaliowany (adj)
эмалированный
  pokryty emalią

emancypacja /ˌɛ̃mãnʦ̑ɨˈpaʦ̑ʲja/ (n)
эмансипация
  (społeczny) uwolnienie się od zależności i zdobycie lepszej pozycji w strukturze społecznej

emancypowanie (n)
эмансипирование
  dokonywanie procesu emancypacji, usamodzielnianie się

emancypować /ˌɛ̃mãnʦ̑ɨˈpɔvaʨ̑/ (v)
эмансипировать
  dokonywać procesu emancypacji, usamodzielniać się

embargo /ɛ̃mˈbarɡɔ/ (n)
эмбарго
  zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;

emblemat /ɛ̃mˈblɛ̃mat/ (n)
эмблема
  kompozycja plastyczna symbolizująca coś, np. organizację, ideę

embriologia /ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
эмбриология
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

embriologiczny (adj)
эмбриологический
  (biologia, biologiczny) związany z embriologią, dotyczący embriologii

emeryt /ɛ̃ˈmɛrɨt/ (n)
пенсионер
  osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę

emerytka (n)
пенсионерка
  kobieta pobierająca emeryturę

emerytura /ˌɛ̃mɛrɨˈtura/ (n)
пенсия
  okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emfaza (n)
эмфаза
  przesada w mówieniu polegająca na nadmiernym pokazywaniu uczuć

emigracja /ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
эмиграция
  wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim
  ogół emigrantów mieszkających w jakimś kraju

emigracyjny (adj)
эмиграционный
  związany z emigracją, dotyczący emigracji

emigrancki (adj)
эмигрантский
  dotyczący emigrantów

emigrant /ɛ̃ˈmʲiɡrãnt/ (n)
эмигрант
  ktoś, kto na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkał poza swoją ojczyzną

emigrantka /ˌɛ̃mʲiˈɡrãntka/ (n)
эмигрантка
  kobieta, która na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkała poza swoją ojczyzną

emigrować /ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑/ (v)
эмигрировать
  wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie

emir /ˈɛ̃mʲir/ (n)
эмир
  tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich

emirat /ɛ̃ˈmʲirat/ (n)
эмират
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira

emisariusz (n)
эмиссар
  tajny wysłannik polityczny

emocja /ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja/ (n)
эмоция
  silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

emocjonalny /ˌɛ̃mɔʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
эмоциональный
  dotyczący emocji, emocjonalności

empatia /ɛ̃mˈpatʲja/ (n)
эмпатия
  (psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empirycznie (adv)
эмпирически, эмпирично
  poprzez doświadczenie

empiryczny /ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
эмпирический
  (filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

empiryzm /ɛ̃mˈpʲirɨsm̥/ (n)
эмпиризм
  (filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;

emu /ˈɛ̃mu/ (n)
эму
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

en face (adv)
анфас
  o twarzy, postaci: widziany z przodu, twarzą do patrzącego

encefalograficzny (adj)
энцефалографический
  (medycyna, medyczny) związany z encefalografią, dotyczący encefalografii

encefalopatia (n)
энцефалопатия
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;

encyklika (n)
энциклика
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalny papieski dokument doktrynalny w formie orędzia skierowany do biskupów i wiernych;

encyklopedia /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja/ (n)
энциклопедия
  dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

encyklopedyczność (n)
энциклопедичность
  cecha tego, co encyklopedyczne

encyklopedyczny /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
энциклопедичный, энциклопеди́ческий
  związany z encyklopedią, dotyczący encyklopedii

encyklopedysta /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨsta/ (n)
энциклопедист
  (przenośnie, przenośnia) człowiek inteligentny, mający wiedzę z wielu różnych dziedzin
  członek grupy twórców Wielkiej Encyklopedii Francuskiej;

endemiczny (adj)
эндемический, эндемичный
  występujący tylko na określonym obszarze

endogamia (n)
эндогамия
  (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) praktyka i reguła kulturowa nakazująca zawieranie małżeństw wewnątrz własnej społeczności;

endokrynolog /ˌɛ̃ndɔkrɨ̃ˈnɔlɔk/ (n)
эндокринолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka endokrynologii

endokrynologia /ˌɛ̃ndɔkrɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
эндокринология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu;
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego

endokrynologiczny (adj)
эндокринологический
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z endokrynologią, dotyczący endokrynologii

endometrioza (n)
эндометриоз
  (medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;

endonim /ɛ̃nˈdɔ̃ɲĩm/ (n)
эндоним
  (językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) nazwa obiektu geograficznego w jednym z języków używanych na danym obszarze, gdzie dany obiekt się znajduje, używana poza miejscem występowania tego języka;

endorfina /ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna/ (n)
эндорфин
  (biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;

endoskop (n)
эндоскоп
  (medycyna, medyczny) wziernik medyczny służący do oglądania wewnętrznych ścian narządów;

endoskopia (n)
эндоскопия
  (medycyna, medyczny) oglądanie jam ciała za pomocą wziernika;

endoskopowy /ˌɛ̃ndɔskɔˈpɔvɨ/ (adj)
эндоскопический
  taki, który jest wykonywany przy pomocy endoskopu
  związany z endoskopem, dotyczący endoskopu

energetyzm (n)
энергетизм
  (filozofia, filozoficzny) pogląd, który tłumaczy wszelkie zjawiska przyrody jako przemiany energii

energia /ɛ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
энергия, эне́ргия
  (fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
  entuzjazm, chęć do działania

energiczny /ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
энергичный, энерги́чный
  taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

engelski (adj)
энгельсский
  związany z Engelsem, dotyczący Engelsa (miasta w Rosji)

enigmatyczny /ˌɛ̃ɲiɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
энигматический, энигматичный
  zagadkowy, trudny do zrozumienia

entalpia /ɛ̃nˈtalpʲja/ (n)
энтальпия
  (fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entalpia swobodna /ɛ̃nˈtalpʲja sfɔˈbɔdna/ (n)
энергия Гиббса
  (fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, zwana również funkcją Gibbsa;

enteropatia (n)
энтеропатия
  (medycyna, medyczny) stan patologiczny w jelitach;

enterowirus (n)
энтеровирус
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj wirusa wywołującego choroby u ssaków, w tym u ludzi, najczęstszy czynnik sprawczy aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych;

entomo- /ɛ̃nˈtɔ̃mɔ/
энтомо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z owadami

entomolog /ˌɛ̃ntɔ̃ˈmɔlɔk/ (n)
энтомолог
  naukowiec zajmujący się badaniami owadów
  kobieta naukowiec zajmująca się badaniami owadów

entomologia /ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
энтомология
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entomologiczny /ˌɛ̃ntɔ̃mɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
энтомологический
  (biologia, biologiczny) związany z entomologią, dotyczący entomologii

entropia /ɛ̃nˈtrɔpʲja/ (n)
энтропия
  (fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;

entuzjasta /ˌɛ̃ntuˈzʲjasta/ (n)
энтузиаст
  osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą

entuzjastka /ˌɛ̃ntuˈzʲjastka/ (n)
энтузиастка
  kobieta pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; kobieta żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą

entuzjazm /ɛ̃nˈtuzʲjasm̥/ (n)
энтузиазм
  stan zachwytu czymś; zapał, radość

enuncjacja /ˌɛ̃nũnˈʦ̑ʲjaʦ̑ʲja/ (n)
декларация, заявление
  (książkowy) wypowiedź, ogłoszenie, oświadczenie

enzym /ˈɛ̃w̃zɨ̃m/ (n)
энзим, фермент
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

enzymatyczny (adj)
энзиматический
  (biochemia, biochemiczny) zachodzący z udziałem enzymów

eocen /ɛˈɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
эоцен
  (geologia, geologiczny) środkowa epoka paleogenu
  (geologia, geologiczny) środkowy oddział paleogenu

eon /ˈɛɔ̃n/ (n)
эон
  (geologia, geologiczny) największa jednostka czasu w dziejach Ziemi, dzieląca się na ery
  (filozofia, filozoficzny) w gnostycyzmie: istota pośrednicząca pomiędzy stwórcą a stworzeniem

epatowanie /ˌɛpatɔˈvãɲɛ/ (n)
эпатирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od epatować

epatować /ˌɛpaˈtɔvaʨ̑/ (v)
эпатировать
  wywoływać duże wrażenie; szokować

epi- /ˈɛpʲi/
эпи-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: zewnętrzny, poprzedzający coś, następujący po czymś, położony nad czymś

epidemia /ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja/ (n)
эпидемия
  (medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiczny (adj)
эпидемический, эпидеми́ческий
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) związany z epidemią, dotyczący epidemii

epidemiolog (n)
эпидемиолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zapobieganiem i zwalczaniem epidemii

epidemiologia /ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja/ (n)
эпидемиология
  (edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epidemiologiczny (adj)
эпидемиологический
  (medycyna, medyczny) związany z epidemiologią, dotyczący epidemiologii

epidiaskop /ˌɛpʲiˈdʲjaskɔp/ (n)
эпидиаскоп
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne będące połączeniem diaskopu i episkopu, służące do wyświetlania pojedynczych obrazów nieruchomych zarówno w świetle odbitym, jak i przechodzącym (przezroczy, folii, stron książki, fotografii itp.);

epidot (n)
эпидот
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);

epifora /ˌɛpʲiˈfɔra/ (n)
эпифора
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jedna z figur stylistycznych polegająca na powtórzeniu słowa lub zwrotu na końcu kilku następujących po sobie wersów lub zdań

epigoński (adj)
эпигонский
  (książkowy) taki jak epigon: wtórny, nieoryginalny

epigramat /ˌɛpʲiˈɡrãmat/ (n)
эпиграмма
  (historia, historyczny, historycznie) krótki wierszowany napis umieszczany na nagrobkach i pomnikach (zwłaszcza w starożytności)
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny;

epigramatyczny /ˌɛpʲiɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
эпиграмматичный
  (przymiotnik) od epigramat

epigramatyk /ˌɛpʲiɡrãˈmatɨk/ (n)
эпиграмматист
  osoba pisząca epigramaty

epikontynentalny (adj)
эпиконтинентальный
  (geologia, geologiczny) położony nad kontynentem, na jego powierzchni

epikryza (n)
эпикриз
  (medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;

epikureizm /ˌɛpʲikuˈrɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
эпикуреизм, эпикурейство
  (filozofia, filozoficzny) jeden z kierunków filozoficznych;

epikurejczyk (n)
эпикуреец
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik epikureizmu
  (książkowy) człowiek korzystający z życia

epikurejski (adj)
эпикурейский
  (filozofia, filozoficzny) związany z epikureizmem, dotyczący epikureizmu, poglądów Epikura

epileptyk (n)
эпилептик
  (medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na epilepsję

epilog /ɛˈpʲilɔk/ (n)
эпилог
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;

episkop /ɛˈpʲiskɔp/ (n)
эпископ
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie pojedynczych obrazów nieruchomych w świetle odbitym, co umożliwia prezentację w powiększeniu np. stron książki;

episkopat (n)
епископат
  (kościelny) ogół biskupów jakiegoś kraju lub prowincji kościelnej

epistemiczny (adj)
эпистемический
  (filozofia, filozoficzny) związany z poznawaniem, z wiedzą o czymś

epistemologiczny (adj)
эпистемологический
  związany z epistemologią, dotyczący epistemologii

epitafium /ˌɛpʲiˈtafʲjũm/ (n)
эпитафия
  inskrypcja nagrobna;
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki ku czci zmarłego

epizjotomia (n)
эпизиотомия
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne nacięcie w okolicy krocza stosowane u rodzących kobiet

epizod /ɛˈpʲizɔt/ (n)
эпизод
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) drobna rola, drobna scena
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wątek, odrębny fragment utworu powiązany z fabułą książki
эпизод, эпизо́д
  zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)

epizootiologiczny (adj)
эпизоотологический
  związany z epizootiologią, dotyczący epizootiologii

epoka /ɛˈpɔka/ (n)
эпоха
  (geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;
  zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury)
  punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity;

epoka brązu (n)
бронзовый век
  (archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;

epoka kamienia (n)
каменный век
  (archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

epoka żelaza (n)
железный век
  (archeologia, archeologiczny) epoka dziejów następująca po epoce brązu;

epokowy (adj)
эпохальный
  (książkowy) mający ogromne znaczenie z punktu widzenia następstw

eponim /ɛˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
эпоним
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej;

epsilon /ɛpˈsʲilɔ̃n/ (n)
эпсилон
  nazwa piątej litery alfabetu greckiego, ε;

epsomit (n)
эпсомит
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O;

era /ˈɛra/ (n)
эра
  (historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.
  (geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;

era kenozoiczna /ˈɛra ˌkɛ̃nɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na/ (n)
кайнозойская эра
  (zobacz) kenozoik

era mezozoiczna /ˈɛra ˌmɛzɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na/ (n)
мезозойская эра
  (zobacz) mezozoik

era paleozoiczna /ˈɛra ˌpalɛɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na/ (n)
палеозойская эра
  (zobacz) paleozoik

erb /ɛrp/ (n)
эрбий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erekcja /ɛˈrɛkʦ̑ʲja/ (n)
эрекция
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;

erfurcki (adj)
эрфуртский
  związany z Erfurtem, dotyczący Erfurtu

ergatyw /ɛrˈgatɨf/ (n)
эргатив
  (językoznawstwo, językoznawczy) przypadek wyrażający sprawcę lub narzędzie czynności

ergatywny /ˌɛrɡaˈtɨvnɨ/ (adj)
эргативный
  (językoznawstwo, językoznawczy) w odniesieniu do języka: używający specjalnego przypadku (ergatywu) do określenia sprawcy czynności w zdaniu przechodnim

erogenny /ˌɛrɔˈɡɛ̃nːɨ/ (adj)
эрогенный
  w odniesieniu do okolicy ciała, której stymulacja powoduje podniecenie seksualne

erotoman (n)
эротоман
  (psychologia, psychologiczny) ktoś cierpiący na erotomanię

erotomanka (n)
эротоманка
  (psychologia, psychologiczny) kobieta cierpiąca na erotomanię

erotyczny /ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
эротический
  dotyczący erotyki, seksu

erotyka /ɛˈrɔtɨka/ (n)
эротика
  ogół tego, co erotyczne, związane z erotyzmem, tematyką miłosną

erozja /ɛˈrɔzʲja/ (n)
эрозия, эро́зия
  (geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

erudycja /ˌɛruˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
эрудиция
  rozległy zasób książkowej wiedzy; gruntowne wykształcenie

erudyta /ˌɛruˈdɨta/ (n)
эрудит
  człowiek posiadający szeroką wiedzę

erupcja /ɛˈrupʦ̑ʲja/ (n)
извержение
  (geologia, geologiczny) wybuch wulkanu;
  (astronomia, astronomiczny) wybuch gazu na Słońcu

erytrejski /ˌɛrɨˈtrɛjsʲci/ (adj)
эритрейский
  związany z Erytreą, dotyczący Erytrei

erytrocyt /ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt/ (n)
эритроцит
  (medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi;

erytrozyna /ˌɛrɨtrɔˈzɨ̃na/ (n)
эритрозин
  (spożywczy) wiśniowoczerwony smołowy barwnik dodawany do niektórych typów żywności (np. do owoców konserwowych, osłonek kiełbas oraz do herbatników), leków, tabletek, past do zębów, zakazany w niektórych krajach;

erywanka /ˌɛrɨˈvãnka/ (n)
ереванка
  mieszkanka Erywania

erywańczyk /ˌɛrɨˈvãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
ереванец
  mieszkaniec Erywania

erywański /ˌɛrɨˈvãj̃sʲci/ (adj)
ереванский
  odnoszący się do miasta Erywań

erzjański (adj)
эрзянский
  związany z Erzjanami, dotyczący Erzjan

esauł (n)
есаул
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) kozacki stopień kawaleryjski w carskiej Rosji
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer noszący stopień esauła (1.1)
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) zastępca atamana koszowego u Kozaków zaporoskich

eschatologia /ˌɛsxatɔˈlɔɟja/ (n)
эсхатология, эсхатоло́гия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

eschatologiczny (adj)
эсхатологический
  (książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z eschatologią, dotyczący eschatologii

eseista /ˌɛsɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
эссеист
  literat, autor esejów, szkiców literackich

esej /ˈɛsɛj/ (n)
эссе
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

esencja (n)
эссенция
  istota, sedno
  wyciąg, wywar

eserowski (adj)
эсеровский
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z eserami (eserowcami), dotyczący eserów

esesman /ɛˈsɛsmãn/ (n)
эсэсовец
  (potocznie, potoczny) członek SS, paramilitarnej elitarnej formacji hitlerowskich Niemiec

esesowiec (n)
эсэсовец
  (historia, historyczny, historycznie) członek SS

esesowski (adj)
эсэсовский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z esesowcami (SS), dotyczący esesowców

eskadra (n)
авиаэскадрилья, эскадрилья
  (wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów;

eskalacja (n)
эскалация
  stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

eskapizm (n)
эскапизм
  (psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

eskimoski /ˌɛsʲcĩˈmɔsʲci/ (adj)
эскимосский
  związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów

esperancki /ˌɛspɛˈrãnʦ̑ʲci/ (adj)
эсперантский
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący esperanta

esperanto /ˌɛspɛˈrãntɔ/ (n)
эсперанто
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

espresso /ɛsˈprɛsːɔ/ (n)
эспрессо
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

establishment (n)
истеблишмент
  (pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność
  (pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju

esteta /ɛˈstɛta/ (n)
эстет
  człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

estetycznie /ˌɛstɛˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
эстетически
  w sposób estetyczny, staranny

estetyczny /ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
эстетический, эстети́ческий
  zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna
эстетический
  związany z estetyką jako nauką

estetyka /ɛˈstɛtɨka/ (n)
эстетика
  (filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie;
  ładny, gustowny wygląd czegoś
  subiektywne kryteria piękna

estoński /ɛˈstɔ̃j̃sʲci/ (adj)
эстонский
  odnoszący się do Estonii lub Estończyków

estoński /ɛˈstɔ̃j̃sʲci/ (n)
эстонский, эстонский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Estonii;

estradowy (adj)
эстрадный
  związany z estradą, dotyczący estrady

estrogen /ɛˈstrɔɡɛ̃n/ (n)
эстроген
  (fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy;

estuarium /ˌɛstuˈ<sup>w</sup>arʲjũm/ (n)
эстуарий
  (geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

eta /ˈɛta/ (n)
эта
  nazwa siódmej litery alfabetu greckiego współczesnego i ósmej alfabetu starogreckiego, η;

etalon /ɛˈtalɔ̃n/ (n)
эталон
  wzorzec, wzór jednostki miary przeznaczony do zachowania lub odtworzenia jednostki miary;

etamsylat /ˌɛtãmˈsɨlat/ (n)
этамзилат
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek hemostatyczny z grupy sulfonianów;

etan /ˈɛtãn/ (n)
этан
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego;

etanol /ɛˈtãnɔl/ (n)
этанол
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

etap /ˈɛtap/ (n)
этап
  część drogi
  odcinek czasu wykonania danej czynności, po którym lub przed którym wystąpiła inna część działania

etatyzm (n)
этатизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna promująca wizję silnego państwa angażującego się oraz ingerującego w gospodarkę

eten /ˈɛtɛ̃n/ (n)
этен
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon;

eternitowy (adj)
этернитовый
  związany z eternitem; wykonany z eternitu

etiologia (n)
этиология
  (medycyna, medyczny) przyczyny choroby
  badanie przyczyny zjawisk, procesów i faktów;

etiologiczny (adj)
этиологический
  (medycyna, medyczny) związany z etiologią, dotyczący etiologii

etiopski /ɛˈtʲjɔpsʲci/ (adj)
эфиопский
  odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etiuda /ɛˈtʲjuda/ (n)
этюд
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy;

etniczny /ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
этнический
  związany z przynależnością do grupy narodowej

etno- /ˈɛtnɔ/
этно-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ludem, narodem, społeczeństwem lub grupą społeczną

etnocentryzm /ˌɛtnɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥/ (n)
этноцентризм
  przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji

etnogeneza (n)
этногенез
  (etnografia, etnograficzny) proces kształtowania się grup etnicznych;

etnograficzny (adj)
этнографический
  związany z etnografią

etnolingwistyczny (adj)
этнолингвистический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z etnolingwistyką, dotyczący etnolingwistyki

etnologiczny (adj)
этнологический
  związany z etnologią, dotyczący etnologii

etnonim /ɛtˈnɔ̃ɲĩm/ (n)
этноним
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa ludu, rodu, klanu, plemienia, szczepu, narodu;

etnonimia /ˌɛtnɔ̃ˈɲĩmʲja/ (n)
этнонимия
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o nazwach plemion i narodów

etnosocjologiczny (adj)
этносоциологический
  związany z etnosocjologią, dotyczący etnosocjologii

etologia /ˌɛtɔˈlɔɟja/ (n)
этология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt;

etologiczny /ˌɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
этологический
  (biologia, biologiczny) związany z etologią, dotyczący etologii

etopozyd /ˌɛtɔˈpɔzɨt/ (n)
этопозид
  (medycyna, medyczny) półsyntetyczna pochodna podofilotoksyny o działaniu cytostatycznym;

etruski /ɛˈtrusʲci/ (adj)
этрусский
  dotyczący Etrurii lub Etrusków

etruski /ɛˈtrusʲci/ (n)
этрусский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Etrusków;

etui (n)
футляр
  (handel, handlowy) (książkowy) futerał lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów;

etyka /ˈɛtɨka/ (n)
этика
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogół zasad i norm postępowania przyjętych w danej epoce i środowisku

etykieta /ˌɛtɨˈcɛta/ (n)
этикет
  zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku;

etylen /ɛˈtɨlɛ̃n/ (n)
этилен
  (chemia, chemiczny) (zobacz) eten

etymolog (n)
этимолог
  (językoznawstwo, językoznawczy) naukowiec badający pochodzenie wyrazów

etymologia /ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
этимология
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów;
  (językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu

etymologia ludowa /ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja luˈdɔva/ (n)
народная этимология
  (językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych;

etymologiczny (adj)
этимологический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii

etyn /ˈɛtɨ̃n/ (n)
етин
  (chemia, chemiczny) najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów, bezbarwny gaz;

eucharystia /ɛw.xa.rɨˈsti.a/ (n)
евхаристия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie;

eucharystyczny /ˌɛwxarɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
евхаристический
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią

eufemizm /ɛwˈfɛ̃mʲism̥/ (n)
эвфемизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, które jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

euforia /ɛwˈfɔrʲja/ (n)
эйфория
  stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

eufracki (adj)
евфратский
  związany z Eufratem, dotyczący Eufratu

eugeniczny /ˌɛwɡɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
евгенический
  (biologia, biologiczny) związany z eugeniką, dotyczący eugeniki

eugenik /ɛwˈɡɛ̃ɲik/ (n)
евгенист
  zwolennik eugeniki

eugenika /ɛwˈɡɛ̃ɲika/ (n)
евгеника
  (biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;

eukaliptus (n)
эвкалипт
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

eukaliptusowy /ˌɛwkalʲiptuˈsɔvɨ/ (adj)
эвкалиптовый
  będący częścią eukaliptusa
  wykonany z drewna lub innej części eukaliptusa
  związany z eukaliptusem, dotyczący eukaliptusa

eukariont (n)
эвкариот, эукариот
  (biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów
  (biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami

eunuch /ˈɛwnux/ (n)
евнух
  mężczyzna z wyciętymi jądrami;
  (dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec

eupatoryjski (adj)
евпаторийский
  związany z Eupatorią, dotyczący Eupatorii

eurazjatycki /ˌɛwrazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
евразийский
  związany Eurazją, dotyczący Eurazji, pochodzący z Eurazji

eureka /ɛwˈrɛka/ (interjection)
эврика
  „znalazłem!”, okrzyk radości po dokonaniu jakiegoś odkrycia lub znalezieniu rozwiązania problemu

euro /ˈɛwrɔ/ (n)
евро
  (jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

euro- /ˈɛwrɔ/
евро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Europą, Europejczykami lub Unią Europejską

europ /ˈɛwrɔp/ (n)
европий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europeizacja (n)
европеизация
  czynienie czegoś europejskim, nadawanie cech europejskich;

europeizować (v)
европеизировать
  czynić coś europejskim
европеизироваться
  zyskiwać cechy europejskie

europejski /ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
европейский
  dotyczący Europy

eurosierota /ˌɛwrɔɕɛˈrɔta/ (n)
евросирота
  (publikatory) dziecko, którego jedno lub oboje rodziców wyjechało za granicę w celach zarobkowych

eurybiont (n)
эврибионт
  (ekologia, ekologiczny) gatunek o szerokim zakresie tolerancji w stosunku do czynników środowiskowych;

eutanazja /ˌɛwtãˈnazʲja/ (n)
эвтаназия
  (medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

eutrofizacja (n)
эвтрофикация
  (ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu

eutychianizm (n)
евтихианство
  (teologia, teologiczny) doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu

ewakuacja /ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
эвакуация
  opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewakuacyjny (adj)
эвакуационный
  związany z ewakuacją, dotyczący ewakuacji

ewakuować /ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
эвакуировать
  przemieszczać ludzi, zwierzęta, mienie z niebezpiecznego miejsca
эвакуироваться
  opuszczać samemu jakieś niebezpieczne miejsce

ewangelicki (adj)
евангелический
  związany z ewangelicyzmem

ewangeliczny /ˌɛvãŋɡɛˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
евангельский
  zgodny z Ewangelią

ewangelista (n)
евангелист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;

ewenkijski (adj)
эвенкийский
  dotyczący Ewenków

ewentualnie (adv)
или, либо
  lub, albo, czy też
вероятно, возможно
  w razie zaistnienia pewnych okoliczności

ewentualny /ˌɛvɛ̃ntuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
возможный, предполагаемый
  przypuszczalny, możliwy

eweński (adj)
эвенский
  związany z Ewenami, dotyczący Ewenów

ewidentnie /ˌɛvʲiˈdɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
очевидно
  w sposób ewidentny, oczywisty, jasny, jawny, wyraźny, widoczny

ewidentny /ˌɛvʲiˈdɛ̃ntnɨ/ (adj)
очевидный
  (książkowy) oczywisty, widoczny, wyraźny, nie budzący wątpliwości

ewolucja /ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
эволюция
  (biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
  proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś

ewolucjonista /ˌɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
эволюционист
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz ewolucji
  zwolennik ewolucjonizmu

ewolucjonistyczny (adj)
эволюционистический
  związany z ewolucjonizmem lub ewolucjonistami, dotyczący ewolucjonizmu lub ewolucjonistów

ewolucjonizm /ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
эволюционизм
  (biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

ewolucyjny (adj)
эволюционный
  związany z ewolucją

ewoluowanie /ˌɛvɔlu<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ/ (n)
эволюционирование
  stopniowe i powolne zmienianie się, przekształcanie się

ezoteryczność /ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
эзотеричность
  tajemniczość, sekretność; dostępność i zrozumiałość tylko dla wtajemniczonych lub wybranych

ezoteryczny /ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
эзотерический
  tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabianizm (n)
фабианизм
  doktryna głosząca pokojową, ewolucyjną transformację kapitalizmu w socjalizm;

fabryczny (adj)
фабричный
  związany z fabryką

fabryka /ˈfabrɨka/ (n)
завод, фабрика
  produkcyjny zakład przemysłowy

fabrykancki (adj)
фабрикантский
  związany z fabrykantem, dotyczący fabrykanta

fabrykant /faˈbrɨkãnt/ (n)
фабрикант
  (przestarzałe, przestarzały) właściciel fabryki

fabuła (n)
фабула
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym

facet /ˈfaʦ̑ɛt/ (n)
мужик, дядька, дядя
  (potocznie, potoczny) mężczyzna

fachowiec /faˈxɔvʲjɛʦ̑/ (n)
специалист
  specjalista w jakiejś dziedzinie

fachowiec od siedmiu boleści /faˈxɔvʲjɛʦ̑ ɔtʲ‿ˈɕɛdmʲju bɔˈlɛɕʨ̑i/ (n)
мастер-ломастер
  (potocznie, potoczny) (ironicznie) człowiek źle wykonujący swój zawód, pracujący nieudolnie lub niedbale, kiepski wykonawca czegoś

facjata /faˈʦ̑ʲjata/ (n)
мансарда
  mieszkalne pomieszczenie na poddaszu, zwykle nadbudowane i posiadające odrębne zadaszenie

fagocista (n)
фаготист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot /ˈfaɡɔt/ (n)
фагот
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fagotowy (adj)
фаготный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z fagotem, dotyczący fagotu

fajans /ˈfajãw̃s/ (n)
фаянс
  (technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;

fajka /ˈfajka/ (n)
трубка
  przedmiot do palenia tytoniu;
  (sport, sportowy) rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody;

fajka pokoju /ˈfajka pɔˈkɔju/ (n)
трубка мира
  symbol pogodzenia się, pojednania

fajnie (adv)
здорово
  (potocznie, potoczny) w sposób fajny; dobrze, ładnie

fajny /ˈfajnɨ/ (adj)
клёвый, крутой
  potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

fakoemulsyfikacja /ˌfakɔɛ̃mulsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
факоэмульсификация
  (medycyna, medyczny) chirurgiczna metoda usuwania zaćmy;

faks /faks/ (n)
факс
  (technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;

faksowy (adj)
факсовый
  związany z faksem, dotyczący faksu

faksymile (n)
факсимиле
  dokładna reprodukcja rękopisu, dokumentu lub rysunku
  kopia podpisu odbita na dokumencie sposobem mechanicznym;

fakt /fakt/ (n)
факт
  to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktoid (n)
фактоид
  (socjologia, socjologiczny) (publikatory) karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;

faktoria (n)
фактория
  (historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;

faktoring /fakˈtɔrʲĩŋk/ (n)
факторинг
  (ekonomia, ekonomiczny) forma pośrednictwa handlowo-finansowego, polegająca na wykupie przez jeden podmiot (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności drugiego podmiotu (faktoranta) i przekazaniu przed czasem pierwotnemu wierzycielowi jego należności z potrąceniem określonej prowizji, a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu jej; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi;

faktoringowy /ˌfaktɔrʲĩŋˈɡɔvɨ/ (adj)
факторинговый
  (przymiotnik) od faktoring

faktycznie (adv)
на самом деле
  zgodnie z faktami, z rzeczywistością

faktycznie (interjection)
действительно
  wyraz potwierdzający zgodność lub prawdziwość czego

faktyczny /fakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
фактический
  oparty na faktach

fakultatywny (adj)
факультативный
  (książkowy) dobrowolny, pozostawiony do wyboru

fala /ˈfala/ (n)
волна
  (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;
дедовщина, волна
  (wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;
волна, волна́
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
  (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie

falafel (n)
фалафель
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem;

falanga /faˈlãŋɡa/ (n)
фаланга
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) zwarty oddział piechoty w starożytnej Grecji;

falanster (n)
фаланстер
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;

falcownik /falˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
фальцаппарат
  element rolowej maszyny drukarskiej składający wstęgę papieru w grzbiety

falerysta (n)
фалерист
  kolekcjoner orderów i odznaczeń

falerystyczny (adj)
фалеристский
  związany z falerystyką lub falerystą, dotyczący falerystyki lub falerysty

faliskijski (adj)
фалискский
  związany z Faliskami, dotyczący Falisków

faliskijski (n)
фалискский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język faliskijski;

falliczny (adj)
фаллический, фалли́ческий
  mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

falochron /faˈlɔxrɔ̃n/ (n)
волнорез
  konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

falset (n)
фальцет
  wysoki rejestr głosu ludzkiego

falsyfikacja /ˌfalsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
фальсификация
  fałszerstwo, podrobienie czegoś

falsyfikat (n)
подделка
  podrobiony przedmiot albo dokument łudząco przypominający oryginał

falsyfikatorski (adj)
фальсификаторский
  związany z falsyfikatorem, dotyczący falsyfikatora

familiarny (adj)
фамильярный
  będący w bliskich stosunkach, nie zachowujący dystansu ani oficjalnych form w kontaktach

fan /fãn/ (n)
болельщик, любитель, почитатель, фанат
  (potocznie, potoczny) zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś;

fanatyczka (n)
фанатичка
  żarliwa zwolenniczka idei lub religii

fanatycznie /ˌfãnaˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
фанатично
  w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi

fanatyczność (n)
фанатичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest fanatyczne; cecha tych, którzy są fanatyczni

fanatyczny (adj)
фанатический
  charakteryzujący się fanatyzmem

fanatyk /fãˈnatɨk/ (n)
фанатик
  żarliwy zwolennik idei lub religii

fanatyzm /fãˈnatɨsm̥/ (n)
фанатизм
  postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fanfara (n)
фанфара
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótki utwór grany najczęściej na trąbce rozpoczynający uroczystości;

fanfaron /fãnˈfarɔ̃n/ (n)
фанфарон
  (przestarzałe, przestarzały) człowiek zarozumiały, pyszny, butny

fanfarowy (adj)
фанфарный
  związany z fanfarami, dotyczący fanfar

fanklub /ˈfãŋklup/ (n)
фан-клуб
  nieformalne zrzeszenie fanów;

fantastycznonaukowy (adj)
научно-фантастический
  związany z fantastyką naukową, dotyczący fantastyki naukowej

fantastyczny /ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
фантастический
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) przedstawiający świat nierealny
фантастичный
  fikcyjny, zmyślony

fantastyka naukowa (n)
научная фантастика
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;

fantazja /fãnˈtazʲja/ (n)
фантазия
  wyobraźnia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;
  trudne do spełnienia życzenie

fantazjowanie (n)
фантазирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od fantazjować

fantom /ˈfãntɔ̃m/ (n)
фантом
  (medycyna, medyczny) model anatomiczny, na którym odbywa się nauka anatomii, ćwiczenia udzielania pierwszej pomocy itp.
  zjawa, przywidzenie
фантомная боль
  (medycyna, medyczny) odczuwanie napięcia, bólu, swędzenia itp. w miejscu po amputowanej kończynie lub jej części

fanzin /ˈfãnzʲĩn/ (n)
фэнзин
  amatorskie pismo wydawane przez miłośników jakiegoś tematu, przeznaczone dla osób o podobnych zainteresowaniach;

farad /ˈfarat/ (n)
фарад, F, Ф
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon /faˈraɔ̃n/ (n)
фараон
  (historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

farba /ˈfarba/ (n)
краска
  (budownictwo) (sztuka) mieszanina barwników służąca do malowania

farbiarnia /farˈbʲjarʲɲa/ (n)
красильня
  zakład lub dział, w którym farbuje się tkaniny lub przędzę

farerski /faˈrɛrsʲci/ (adj)
фарерский
  odnoszący się do Wysp Owczych

farma /ˈfarma/ (n)
ферма
  (rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

farmaceuta /ˌfarmaˈʦ̑ɛwta/ (n)
фармацевт
  specjalista, znawca farmacji

farmaceutyczny /ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
фармацевтический
  związany z farmacją

farmaceutyk /ˌfarmaˈʦ̑ɛwtɨk/ (n)
лекарство
  substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny

farmacja /farˈmaʦ̑ʲja/ (n)
фармация
  nauka o lekach;

farmakologia /ˌfarmakɔˈlɔɟja/ (n)
фармакология
  dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farmakologiczny /ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
фармакологический
  związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

farmazon /farˈmazɔ̃n/ (n)
фармазон
  (dawniej, dawny) określenie liberała, niedowiarka, wolnomyśliciela, jakobina
  (dawniej, dawny) określenie masona, wolnomularza
  (przestarzałe, przestarzały) oszust, krętacz, szalbierz

farmer (n)
фермер
  (rolnictwo, rolniczy) właściciel lub dzierżawca farmy w krajach anglosaskich

farmerski (adj)
фермерский
  (rolnictwo, rolniczy) związany z farmerem, dotyczący farmera

farsa /ˈfarsa/ (n)
фарс
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lekka komedia o żywej akcji;

farsz /farʃ/ (n)
фарш
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;

fart /fart/ (n)
фарт
  (potocznie, potoczny) szczęście

fartuch /ˈfartux/ (n)
фартук
  ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

faryzeizm /ˌfarɨˈzɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
фарисейство
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór nauk i poglądów wyznawanych przez faryzeuszy
лицемерие, фарисейство, ханжество
  (książkowy) postawa fałszywej pobożności, obłudy i hipokryzji, połączona z zadufaniem w sobie

faryzejski (adj)
фарисейский
  (przenośnie, przenośnia) obłudny, fałszywy, dwulicowy
  (starożytność) dotyczący faryzeuszy

faryzeusz /ˌfarɨˈzɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
фарисей
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek obłudny

faryzeuszostwo (n)
фарисейство
  postawa charakteryzująca się brakiem szczerości

fasada /faˈsada/ (n)
фасад
  (architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku;
  (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;
  (przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz
  (socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji;

fascynacja (n)
завороженность, очарованность
  bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

fasola /faˈsɔla/ (n)
фасоль, боб
  (botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;
фасоль
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); (także, też) potrawa z nich przyrządzona

fasolka szparagowa /faˈsɔlka ˌʃparaˈɡɔva/ (n)
спаржевая фасоль
  (botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana fasoli o jadalnych całych strąkach

faszyna (n)
фашина
  mocno związane pęki chrustu, wikliny lub gałęzi, używane przy robotach budowlanych, wodnych, fortyfikacyjnych oraz drogowych do uszczelniania, wypełniania luk, umacniania rowów, brzegów rzek, nasypów itp.;

faszysta /faˈʃɨsta/ (n)
фашист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystowski /ˌfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
фашистский
  związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm /ˈfaʃɨsm̥/ (n)
фашизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatalista /ˌfataˈlʲista/ (n)
фаталист
  osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu

fatalnie /faˈtalʲɲɛ/ (adv)
фатально
  nieuchronnie, pechowo

fatalność (n)
фатальность
  cecha tego, co fatalne; cecha tych, którzy są fatalni

fatamorgana (n)
мираж
  zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;

fatum /ˈfatũm/ (n)
фатум
  nieuchronny los, zwłaszcza zły

fatwa /ˈfatfa/ (n)
фетва
  w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;

fatyczny (adj)
фатический
  (językoznawstwo, językoznawczy) służący samemu nawiązaniu lub podtrzymaniu kontaktu między rozmówcami, bez istotnej wymiany informacji

fauna /ˈfawna/ (n)
фауна
  (biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;

fauni (adj)
фавновский
  związany z faunem, dotyczący fauna; taki jak u fauna

faunistyczny (adj)
фаунистический
  (zoologia, zoologiczny) związany z faunistyką, dotyczący faunistyki

faux pas (n)
faux pas, бестактность
  nieumyślne naruszenie niepisanych reguł danej społeczności

fawela /faˈvɛla/ (n)
фавела
  (socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;

fał /faw/ (n)
фал
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina służąca do podnoszenia czegoś (np. żagla, drzewca);

fałda /ˈfawda/ (n)
складка
  załamanie tkaniny, skóry itp.

fałsz /fawʃ/ (n)
ложь
  nieprawda

fałszować /fawˈʃɔvaʨ̑/ (v)
подделывать, фальсифицировать
  przedstawiać coś niezgodnie z prawdą

fałszywie /fawˈʃɨvʲjɛ/ (adv)
фальшиво
  w sposób fałszywy

fałszywy /fawˈʃɨvɨ/ (adj)
ложный
  niezgodny z rzeczywistością, z prawdą; błędny, mylny
  pozorny, udający coś, symulowany, udawany
фальшивый
  sztuczny, podrobiony

fałszywy przyjaciel /fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (idiom)
ложный друг
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;

fechtmistrz (n)
фехтовальщик
  nauczyciel lub mistrz fechtunku

federacja /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
федерация
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;
  związek stowarzyszeń, organizacji zawodowych, politycznych i innych

federacyjny (adj)
федеративный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji

federalizacja (n)
федерализация
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji

federalny (adj)
федеральный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

fejk (n)
фейк
  (neologizm) (potocznie, potoczny) coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe (np. zdjęcie) lub markowe ((na przykład) buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane

felczer /ˈfɛlʧ̑ɛr/ (n)
фельдшер
  (dawniej, dawny) chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego
  osoba uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym;

felczerka /fɛlˈʧ̑ɛrka/ (n)
фельдшерица
  kobieta uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym i rannym

felczerski /fɛlˈʧ̑ɛrsʲci/ (adj)
фельдшерский
  mający związek z felczerką albo felczerami

feldmarszałkowski (adj)
фельдмаршальский
  związany z osobą lub stopniem feldmarszałka (marszałka polnego)

feler (n)
дефект
  (potocznie, potoczny) coś, co obniża wartość, jakość

felga /ˈfɛlɡa/ (n)
обод
  element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

felieton (n)
фельетон
  (publikatory) krótki utwór publicystyczny;

felietonista (n)
фельетонист
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autor felietonu lub ich cyklu

felietonowy (adj)
фельетонный
  związany z felietonem; charakterystyczny dla felietonu

felinologia /ˌfɛlʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
фелинология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o kotach;

felinologiczny /ˌfɛlʲĩnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
фелинологический
  (biologia, biologiczny) związany z felinologią, dotyczący felinologii

feminatyw (n)
феминатив
  (językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik będący nazwą o trwale ustalonym żeńskim rodzaju gramatycznym;

feministka /ˌfɛ̃mʲĩˈɲistka/ (n)
феминистка
  kobieta dążąca do wprowadzenia w życie zasad feminizmu, zwolenniczka feminizmu

feministyczny /ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
феминистический
  związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek

feminizm /fɛ̃ˈmʲĩɲism̥/ (n)
феминизм
  (książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (adj)
финикийский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (n)
финикийский
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich;

fenol /ˈfɛ̃nɔl/ (n)
фенол
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, C6H5OH;

fenologiczny (adj)
фенологический
  (ekologia, ekologiczny) związany z fenologią, dotyczący fenologii

fenolowy (adj)
феноловый
  (chemia, chemiczny) związany z fenolem dotyczący fenolu

fenomenalistyczny (adj)
феноменалистический
  (filozofia, filozoficzny) związany z fenomenalizmem, dotyczący fenomenalizmu

fenomenalizm (n)
феноменализм
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

fenomenologia (n)
феноменология
  (filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;

fenomenologiczny /ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃nɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
феноменологический
  (filozofia, filozoficzny) związany z fenomenologią, charakterystyczny dla fenomenologii

fenotyp (n)
фенотип
  (biologia, biologiczny) zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;

fergański (adj)
ферганский
  związany z Ferganą, dotyczący Fergany (miasta lub krainy)

ferm /fɛrm/ (n)
фермий
  (chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermentacja /ˌfɛrmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
ферментация
  (biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

fermentacyjny (adj)
бродильный, ферментационный
  związany z fermentacją, dotyczący fermentacji, służący do fermentacji

fermentator /ˌfɛrmɛ̃nˈtatɔr/ (n)
ферментатор
  szklany, metalowy lub wykonany z tworzywa sztucznego reaktor chemiczny, w którym zachodzi proces fermentacji

fermentować /ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
ферментировать
  powodować fermentację, poddawać fermentacji

ferraryjski (adj)
феррарский
  związany z Ferrarą, dotyczący Ferrary

ferro-
ферро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, jego występowanie świadczy o związku znaczeniowym wyrazu z żelazem

ferromagnetyk /ˌfɛrːɔ̃maɡˈnɛtɨk/ (n)
ферромагнетик
  (fizyka, fizyczny) ciało, w którym może wystąpić spontaniczne namagnesowanie;

festiwal /fɛˈstʲival/ (n)
фестиваль
  impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem

festiwalowy (adj)
фестивальный
  związany z festiwalem, dotyczący festiwalu

fetyszystyczny /ˌfɛtɨʃɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
фетишистский
  związany z fetyszyzmem

feudalizm (n)
феодализм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

feudalny (adj)
феодальный
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

feudał (n)
феодал
  (historia, historyczny, historycznie) posiadacz lenna
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu i w ustroju feudalnym: posiadacz ziemski

fez /fɛs/ (n)
феска
  orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;

fianchetto (n)
фианкеттирование, фианкетто
  (szachy, pojęcie szachowe) manewr polegający na ustawieniu gońca na polach b2, g2, b7 lub g7 w celu zajęcia jednej z długich przekątnych;

fiasko /ˈfʲjaskɔ/ (n)
фиаско
  nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

fibromialgia (n)
фибромиалгия
  (medycyna, medyczny) przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;

fibryna (n)
фибрин
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko fibrylarne, które pełni funkcje podporowe w procesie krzepnięcia

fideista /ˌfʲidɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
фидеист
  zwolennik fideizmu

fideistka /ˌfʲidɛˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
фидеистка
  zwolenniczka fideizmu

fideistyczny /ˌfʲidɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
фидеистический
  (przymiotnik) od fideizm

fideizm /fʲiˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
фидеизм
  (filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;

fiducjarny /ˌfʲiduˈʦ̑ʲjarnɨ/ (adj)
фидуциарный
  (ekonomia, ekonomiczny) pozbawiony samodzielnej wartości, nie mający oparcia w dobrach materialnych
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powierniczy

fidżyjski /fʲiˈʤ̑ɨjsʲci/ (adj)
фиджийский
  odnoszący się do państwa Fidżi

fifty-fifty (adv)
фифти-фифти
  (potocznie, potoczny) po równo na dwie osoby, po połowie, pół na pół

figa /ˈfʲiɡa/ (n)
инжир, смоковница, фига
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Ficus carica L., drzewo lub krzew z rodziny morwowatych;
фига
  (przenośnie, przenośnia) nic, zero
инжир, инжи́р
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)
кукиш, фига
  gest dłonią oznaczający figę (1.3)

figlarny /fʲiɡˈlarnɨ/ (adj)
игривый
  psotny, żartobliwy, swawolny

figowiec /fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
фикус
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi
фига, фикус
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

figowiec sykomora /fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ ˌsɨkɔ̃ˈmɔra/ (n)
сикомор
  (botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujący w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiany w basenie Morza Śródziemnego;

figowy /fʲiˈɡɔvɨ/ (adj)
фиговый
  związany z figami, dotyczący fig

figura /fʲiˈɡura/ (n)
фигура
  kształt ciała

figura retoryczna /fʲiˈɡura ˌrɛtɔˈrɨʧ̑na/ (n)
риторическая фигура, фигура речи
  (językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;

fikcja (n)
фикция
  coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystko to co jest wymyślone przez autora, to co nie jest historyczną prawdą

fikcyjne małżeństwo (n)
фиктивный брак
  małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie

filadelfijski (adj)
филадельфийский
  (geografia, geograficzny) związany z Filadelfią, dotyczący Filadelfii (miasta w Stanach Zjednoczonych)

filantrop (n)
филантроп
  człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących

filantropijny (adj)
филантропический
  związany z filantropią

filar /ˈfʲilar/ (n)
целик
  (górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu
столб
  wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji;

filatelista (n)
филателист
  kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych

filatelistka /ˌfʲilatɛˈlʲistka/ (n)
филателистка
  kobieta, która kolekcjonuje znaczki pocztowe

filatelistyczny (adj)
филателистический
  dotyczący filatelistyki, związany z filatelistyką

filatelistyka /ˌfʲilatɛˈlʲistɨka/ (n)
филателия, филателизм
  hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filcowy (adj)
фетровый
  wykonany z filcu

filharmonia /ˌfʲilxarˈmɔ̃ɲja/ (n)
филармония
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków

filia /ˈfʲilʲja/ (n)
филиал
  (zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny

filigran /fʲiˈlʲiɡrãn/ (n)
филигрань, скань
  (jubilerstwo, jubilerski) technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;

filipiński /ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃sʲci/ (adj)
филиппинский
  związany z Filipinami, odnoszący się do państwa Filipiny

filistyński (adj)
филистимский
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei

filiżanka /ˌfʲilʲiˈʒãnka/ (n)
чашка
  niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)

film /fʲilm/ (n)
фильм, кинофильм, кинокартина
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;
киноплёнка, плёнка, фотоплёнка
  (fotografia) światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna

film grozy (n)
фильм ужасов
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (zobacz) horror

film niemy (n)
немой фильм
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmoteka /ˌfʲilmɔˈtɛka/ (n)
фильмотека
  skatalogowany zbiór materiałów filmowych; także prywatna kolekcja filmów

filmowy /fʲilˈmɔvɨ/ (adj)
фильмовый
  związany z filmem, dotyczący filmu

filolog /fʲiˈlɔlɔk/ (n)
филолог
  specjalista w dziedzinie filologii

filologia /ˌfʲilɔˈlɔɟja/ (n)
филология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

filologiczny /ˌfʲilɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
филологический
  (przymiotnik) od: filologia

filosemityzm (n)
филосемитизм
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej;

filozof /fʲiˈlɔzɔf/ (n)
философ
  (edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia /ˌfʲilɔˈzɔfʲja/ (n)
философия
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny /ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
философский, философический
  związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filozofowanie (n)
философствование
  (rzeczownik odczasownikowy) od filozofować

finanse (n)
финансы
  ogół spraw związanych z pieniędzmi, kosztami, płaceniem

finansowanie (n)
финансирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od finansować

finansować (v)
финансировать
  dostarczać finansów

finansowy /ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ/ (adj)
финансовый
  dotyczący finansów

finałowy /ˌfʲĩnaˈwɔvɨ/ (adj)
финальный
  dotyczący finału, dziejący się w finale

finisz /ˈfʲĩɲiʃ/ (n)
финиш
  (sport, sportowy) najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą

finiszowanie (n)
финиширование
  (rzeczownik odczasownikowy) od finiszować

finiszować /ˌfʲĩɲiˈʃɔvaʨ̑/ (v)
финишировать
  (sport, sportowy) dobiegać, dojeżdżać do mety wyścigu

finka /ˈfʲĩnka/ (n)
финка
  (potocznie, potoczny) nóż fiński używany zwykle przez harcerzy i turystów;

finlandyzacja /ˌfʲĩnlãndɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
финляндизация
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;

finlandzki /fʲĩnˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
финляндский
  odnoszący się do państwa Finlandia

finwal (n)
финвал
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, Balaenoptera physalus;

fioletowy /ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
фиолетовый, фиоле́товый
  mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;

fiordowy (adj)
фиордовый, фьордовый
  związany z fiordem, dotyczący fiordów

fiołek /ˈfʲjɔwɛk/ (n)
фиалка
  (botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

firma /ˈfʲirma/ (n)
фирма
  (potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo

firmament /fʲirˈmãmɛ̃nt/ (n)
небосвод
  nieboskłon, sklepienie niebieskie, niebo

firmowy (adj)
фирменный
  związany z firmą, dotyczący firmy

fisharmonia (n)
фисгармония
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;

fiskus /ˈfʲiskus/ (n)
фиск
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skarb państwa;

fito- /ˈfʲitɔ/
фито-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rośliną, roślinnością

fitoestrogen (n)
фитоэстроген
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;

fitogeografia /ˌfʲitɔɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
фитогеография
  dział biogeografii i geobotaniki zajmujący się badaniem rozmieszczenia roślin na kuli ziemskiej;

fitohormon /ˌfʲitɔˈxɔrmɔ̃n/ (n)
фитогормон
  (biochemia, biochemiczny) hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne

fitonim /fiˈtɔ̃ɲĩm/ (n)
фитоним
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna rośliny

fitopatologia /ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja/ (n)
фитопатология
  (botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin i zwalczaniu tychże chorób;

fitopatologiczny (adj)
фитопатологический
  (botanika, botaniczny) związany z fitopatologią, dotyczący fitopatologii, chorób roślin

fitoplankton /ˌfʲitɔˈplãŋktɔ̃n/ (n)
фитопланктон
  (biologia, biologiczny) mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;

fitoterapeuta (n)
фитотерапевт
  osoba lecząca ziołami i ich pochodnymi

fitoterapia (n)
фитотерапия
  (medycyna, medyczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się stosowaniem ziół w lecznictwie

fizjolog /fʲiˈzʲjɔlɔk/ (n)
физиолог
  specjalista w dziedzinie fizjologii

fizjologia (n)
физиология
  nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizjologiczny (adj)
физиологический
  odnoszący się do naturalnych czynności organizmu
  dotyczący działu fizjologii

fizjonomia (n)
физиономия
  rysy twarzy, twarz
  wygląd czegoś, cechy charakterystyczne

fizjoterapeuta /ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta/ (n)
физиотерапевт
  (medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii

fizjoterapeutyczny (adj)
физиотерапевтический
  (medycyna, medyczny) związany z fizjoterapią, dotyczący fizjoterapii

fizyczny /fʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
физический
  dostępny zmysłom
  związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje
  dotyczący organizmu człowieka
  dotyczący wyrobienia sportowego
  seksualny
  służący do badań w dziedzinie fizyki
  wykonujący pracę wymagającą siły mięśni; (także, też) oparty na sile mięśni

fizyk /ˈfʲizɨk/ (n)
физик
  naukowiec zajmujący się fizyką

fizyka /ˈfʲizɨka/ (n)
физика
  nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fizyka atomowa (n)
атомная физика
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki badający budowę i właściwości atomów;

fizylier (n)
фузилёр
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
финский
  odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (n)
финский
  (językoznawstwo, językoznawczy) ugrofiński język używany przez Finów;

flaga /ˈflaɡa/ (n)
флаг, знамя
  płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flamandzki (adj)
фламандский
  odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

flamaster /flãˈmastɛr/ (n)
фломастер
  rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki

flaming /ˈflãmʲĩŋk/ (n)
фламинго
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

flanela /flãˈnɛla/ (n)
фланель
  (włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;

flanelowy (adj)
фланелевый
  wykonany z flaneli

flaszka /ˈflaʃka/ (n)
пузырь, фляжка
  (potocznie, potoczny) butelka, zwłaszcza wódki
флакон выпивка
  (potocznie, potoczny) zawartość flaszki (1.2)

flażka /ˈflaʃka/ (n)
флажок
  (rzadki, rzadko używany) (zdrobniale) od flaga

flebologiczny (adj)
флебологический
  związany z flebologią, dotyczący flebologii

flecista /flɛˈʨ̑ista/ (n)
флейтист
  muzyk, który gra na flecie

flecistka /flɛˈʨ̑istka/ (n)
флейтистка
  kobieta, która gra na flecie

flegmatyczność (n)
флегматичность
  cecha tego, co flegmatyczne; cecha tych, którzy są flegmatyczni

flegmatyczny /ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
флегматический
  odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

flegmatyk (n)
флегматик
  osoba bardzo powolna, bez emocji

fleksja /ˈflɛksʲja/ (n)
флексия
  (gramatyka) dział gramatyki zajmujący się opisem odmiany wyrazów
  (gramatyka) odmiana wyrazów

flerow (n)
флеровий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fl i liczbie atomowej 114;

flesz (n)
фотовспышка
  (fotografia) lampa błyskowa aparatu fotograficznego

flet /flɛt/ (n)
флейта
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

fletowy (adj)
флейтовый
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z fletem, dotyczący fletu

flibustier (n)
флибустьер
  (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) członek społeczności piratów pochodzenia angielskiego, francuskiego i holenderskiego w XVII wieku na Wielkich Antylach;

flibustierski (adj)
флибустьерский
  (rzadki, rzadko używany) właściwy flibustierom, piracki

flirt /flʲirt/ (n)
флирт
  krótkotrwała miłostka, zalotna rozmowa;

floks /flɔks/ (n)
флокс
  (botanika, botaniczny) Phlox, roślina o długich łodygach i silnie pachnących kwiatach;

floren (n)
флорин
  (numizmatyka, numizmatyczny) trzynastowieczna złota moneta florencka;

florencki /flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
флорентийский, флорентинский
  związany z Florencją, dotyczący Florencji

florentczyk /flɔˈrɛ̃nṭʧ̑ɨk/ (n)
флорентиец, флорентинец
  mieszkaniec Florencji, osoba wywodząca się z Florencji

florentynka (n)
флорентийка, флорентинка
  mieszkanka Florencji

floruit /ˈflɔru<sup>j</sup>it/ (preposition)
fl., flor.
  (książkowy) określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;

florydzki /flɔˈrɨʦ̑ʲci/ (adj)
флоридский
  związany z Florydą, dotyczący Florydy

florysta /flɔˈrɨsta/ (n)
флорист
  ktoś, kto zajmuje się układaniem kwiatów

florystyka (n)
флористика
  (botanika, botaniczny) dział geografii roślin i geobotaniki systematyzujący florę danego obszaru

flota /ˈflɔta/ (n)
флот
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zbiór jednostek pływających;

fluktuacja /ˌfluktuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
флюктуация
  zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;

flunitrazepam (n)
флунитразепам
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna benzodiazepiny o silnym działaniu nasennym, stosowana w premedykacji i do leczenia poważnych zaburzeń snu;

fluor /ˈflu<sup>w</sup>ɔr/ (n)
фтор
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

fluorek (n)
фторид
  (chemia, chemiczny) sól kwasu fluorowodorowego;

fluorek sodu (n)
фторид нтрия
  (chemia, chemiczny) sól kwasu fluorowodorowego i sodu;

fluoryt (n)
флюорит
  (mineralogia, mineralogiczny) różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia;

flądra /ˈflɔ̃ndra/ (n)
камбала
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba;

flądrowate (n)
камбаловые
  (ichtiologia, ichtiologiczny) rząd morskich ryb kostnoszkieletowych charakteryzujących się silnie spłaszczonym ciałem przystosowanym do przydennego trybu życia

fobia /ˈfɔbʲja/ (n)
фобия
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

foka /ˈfɔka/ (n)
тюлень
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

folder /ˈfɔldɛr/ (n)
папка, директория
  (informatyka, informatyczny) (zobacz) katalog

folgować /fɔlˈɡɔvaʨ̑/ (v)
сачковать, филонить, халтурить
  (przestarzałe, przestarzały) zmniejszać siłę, intensywność oddziaływania, spowalniać tempo

folia /ˈfɔlʲja/ (n)
фольга
  cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach;

folia bąbelkowa (n)
пузырчатая упаковка
  folia z tworzywa sztucznego z bąbelkami powietrza stosowana do opakowywania kruchych przedmiotów;

foliarz (n)
конспиролог
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która wierzy w teorie spiskowe, zjawiska paranormalne, pseudonaukowe teorie (i tym podobne, i temu podobne)

folklor /ˈfɔlklɔr/ (n)
фольклор
  (etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

folksdojcz /ˈfɔlɡzdɔjʧ̑/ (n)
фольксдойче
  (historia, historyczny, historycznie) w okresie II wojny światowej w krajach okupowanych przez III Rzeszę: osoba narodowości niemieckiej lub pochodzenia niemieckiego wpisana na folkslistę;

folkslista (n)
фолькслист
  (historia, historyczny, historycznie) w okresie okupacji hitlerowskiej: niemiecka lista narodowa, na którą wpisywano ludność pochodzenia niemieckiego krajów okupowanych;

folwarczny (adj)
фольварочный
  dotyczący folwarku, związany z folwarkiem

folwark /ˈfɔlvark/ (n)
фольварк
  (dawniej, dawny) duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego;

fondue (n)
фондю
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonetyczny (adj)
фонетический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyk /fɔ̃ˈnɛtɨk/ (n)
фонетист
  językoznawca zajmujący się fonetyką

fonetyka /fɔ̃ˈnɛtɨka/ (n)
фонетика
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

foniatria /fɔ̃ˈɲatrʲja/ (n)
фониатрия
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);

foniatryczny (adj)
фониатрический
  (medycyna, medyczny) związany z foniatrią, dotyczący foniatrii

fonograf (n)
фонограф
  (historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawne urządzenie nagrywające i odtwarzające dźwięk, zwykle z zastosowaniem na woskowych płyt lub wałków;

fonograficzny (adj)
фонографический
  (technologia, technika, techniczny) związany z fonografem, dotyczący fonografu

fonologia /ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
фонология
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o fonemach i relacjach między nimi;

fonologiczny (adj)
фонологический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonologią, dotyczący fonologii

fontanna /fɔ̃nˈtãnːa/ (n)
фонтан
  dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

ford /fɔrt/ (n)
форд
  (motoryzacja) samochód marki Ford

foremny /fɔˈrɛ̃mnɨ/ (adj)
правильный
  (geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości;
  (geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;

forma /ˈfɔrma/ (n)
форма
  zewnętrzny kształt
  (językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazu;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie do pieczenia ciast
  kondycja fizyczna osoby
  sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś

formalina (n)
формалин
  (chemia, chemiczny) roztwór wodny formaldehydu, stosowany jako środek odkażający i konserwujący;

formalista /ˌfɔrmaˈlʲista/ (n)
формалист
  człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania

formalność /fɔrˈmalnɔɕʨ̑/ (n)
формальность
  czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta
  czynność wykonywana według przepisów, urzędowo

formuła /fɔrˈmuwa/ (n)
формула
  przepis na daną czynność, sposób funkcjonowania czegoś

formułować (v)
формулировать
  określać coś jasno i treściwie, ujmować w ścisłe wyrażenie

forsa /ˈfɔrsa/ (n)
бабло
  (potocznie, potoczny) pieniądze

forsycja (n)
форзиция
  (botanika, botaniczny) Forsythia Vahl, kwitnący wiosną krzew ozdobny o żółtych kwiatach;

fort /fɔrt/ (n)
форт
  (wojskowość, wojskowy) budowla obronna

fortel /ˈfɔrtɛl/ (n)
фортель
  sprytne oszustwo, podstęp

fortepian /fɔrˈtɛpʲjãn/ (n)
рояль
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fortepianowy (adj)
фортепьянный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z fortepianem

fosa /ˈfɔsa/ (n)
ров
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor /ˈfɔsfɔr/ (n)
фосфор
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan (n)
фосфат
  (chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fosforowy (adj)
фосфорный
  (chemia, chemiczny) dotyczący fosforu; zawierający fosfor

fosgen /ˈfɔzɡɛ̃n/ (n)
карбонилхлорид, оксид-дихлорид углерода, фосген, хлорокись углерода
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek organiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców, stosowany jako bojowy środek trujący z grupy duszących w czasie I wojny światowej;

fotel /ˈfɔtɛl/ (n)
кресло
  rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotoelektronowy (adj)
фотоэлектронный
  związany z fotoelektronem, dotyczący fotoelektronu

fotogenicznie (adv)
фотогенично
  korzystnie wyglądając na zdjęciach

fotogeniczność (n)
фотогеничность
  cecha tego, co fotogeniczne; cecha tych, którzy są fotogeniczni

fotogeniczny (adj)
фотогенический, фотогеничный
  korzystnie wyglądający na zdjęciach

fotograf /fɔˈtɔɡraf/ (n)
фотограф
  osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia /ˌfɔtɔˈɡrafʲja/ (n)
фотография, снимок
  nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym
фотография
  sztuka wykonywania fotografii (1.1);

fotograficzny /ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
фотографический, фотографи́ческий
  związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografowanie /ˌfɔtɔɡrafɔˈvãɲɛ/ (n)
фотографирование
  czynność wykonywania fotografii

fotografować /ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑/ (v)
фотографировать
  robić zdjęcie, robić fotografię

fotoluminescencja /ˌfɔtɔlũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
фотолюминесценция
  (fizyka, fizyczny) emisja fal elektromagnetycznych przez ciało w wyniku pochłonięcia fotonu;

fotometr (n)
фотометр
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do pomiaru natężenia oświetlenia i innych parametrów światła;

fotometryczny (adj)
фотометрический
  (fizyka, fizyczny) związany z fotometrią, dotyczący fotometrii

foton /ˈfɔtɔ̃n/ (n)
фотон
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotonowy (adj)
фотонный
  (fizyka, fizyczny) związany z fotonem, dotyczący fotonów

fotorealizm (n)
фотореализм
  (sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;

fotoreporter (n)
фоторепортёр
  mężczyzna wykonujący zdjęcia na zlecenie redakcji lub agencji prasowej

fotoreporterski (adj)
фоторепортёрский
  związany z osobą lub pracą fotoreportera

fotosynteza (n)
фотосинтез
  (biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

fototropizm /ˌfɔtɔˈtrɔpʲism̥/ (n)
фототропизм
  (botanika, botaniczny) zwrócenie się rośliny w kierunku źródła światła lub w przeciwną stronę;

fowizm (n)
фовизм
  (sztuka) kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku o bardzo żywej kolorystyce dzieł

foyer (n)
фойе
  (książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;

fragment /ˈfraɡmɛ̃nt/ (n)
фрагмент, отрывок
  wyodrębniona część czegoś

frajda /ˈfrajda/ (n)
веселье, радость
  (potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś

frajer /ˈfrajɛr/ (n)
пиздюк, фраер
  (potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

frak /frak/ (n)
фрак
  część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;

fraktalny (adj)
фрактальный
  przypominający kształtem fraktal
  związany z fraktalem, dotyczący fraktala

franciszkanin (n)
францисканец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;

franciszkański /frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci/ (adj)
францисканский
  związany z franciszkanami lub franciszkankami, dotyczący franciszkanów lub franciszkanek

franciszkański /frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci/ (possessiveAdjective)
францисканский
  należący do franciszkanów lub franciszkanek, będący ich własnością

francuska choroba /frãnˈʦ̑uska xɔˈrɔba/ (n)
гусарская болезнь, польская болезнь
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) kiła

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (adj)
французский
  odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
французский, французский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuskojęzyczny /frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
франкоязычный
  posługujący się językiem francuskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

frank /frãŋk/ (n)
франк
  (jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

frankfurcki (adj)
франкфуртский
  związany z Frankfurtem nad Menem

frankijski /frãŋʲˈcijsʲci/ (adj)
франкский
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) - średniow. właściwy Frankom, związany z Frankami (germańskim plemieniem)

frankofon (n)
франкофон
  ktoś, kto mówi po francusku i żyje w społeczności posługującej się tym językiem, szczególnie w miejscu, w którym mówi się dwoma lub więcej językami

frankofoński (adj)
франкофонский
  związany z frankofonami, dotyczący społeczności francuskojęzycznej

frans /frãw̃s/ (n)
франций
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

fraszka (n)
фрашка
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki żartobliwy wierszyk;

fraza (n)
фраза
  (językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną;

frazeologia (n)
фразеология
  (językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń;
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o frazeologii (1.1)

frazeologiczny (adj)
фразеологический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z frazeologią, dotyczący frazeologii

frazeologizm /ˌfrazɛɔˈlɔɟism̥/ (n)
фразеологизм
  (zobacz) związek frazeologiczny

frazes /ˈfrazɛs/ (n)
фраза
  często powtarzane, wyszukane powiedzenie, pozbawione jednak głębszego sensu

fregata /frɛˈɡata/ (n)
фрегат
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton;
  (ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;

frekwencja /frɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
посещаемость, явка
  liczba osób biorących udział w jakimś zdarzeniu / znajdujących się w jakimś miejscu

frenologiczny (adj)
френологический
  (medycyna, medyczny) związany z frenologią, dotyczący frenologii

fresk /frɛsk/ (n)
фреска
  (sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;
  (sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)

freskowy (adj)
фресковый
  (sztuka) związany z freskami, dotyczący fresków

freudyzm (n)
фрейдизм
  (medycyna, medyczny) teoria w psychologii, która zakłada, że popęd seksualny jest motorem postępowania człowieka

frezarka /frɛˈzarka/ (n)
фрезерный станок, фрезеровальный станок
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;

frezja /ˈfrɛzʲja/ (n)
фрезия
  (botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;

front /frɔ̃nt/ (n)
фронт
  (wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych;
  (meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza;

fronton (n)
фронтон
  (architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

fruczak gołąbek /ˈfruʧ̑aɡ ːɔˈwɔ̃mbɛk/ (n)
языкан обыкновенный
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Macroglossum stellatarum, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;

fruktoza (n)
фруктоза
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frunzeński (adj)
фрунзенский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Frunze, dotyczący Frunze ((współcześnie) Biszkek)

frustracja (n)
фрустрация
  (psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

frutarianizm (n)
фрукторианство
  sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

fryderycjański (adj)
фридерицианский, фридриховский
  (historia, historyczny, historycznie) mający związek z panowaniem cesarza Fryderyka II Wielkiego

frygijski (adj)
фригийский
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii

frytka /ˈfrɨtka/ (n)
картофель фри
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

frytkownica (n)
фритюрница
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;

fryzjer /ˈfrɨzʲjɛr/ (n)
парикмахер
  osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem
парикмахерская
  (potocznie, potoczny) zakład fryzjerski

fryzjerka /frɨˈzʲjɛrka/ (n)
парикмахерша
  forma żeńska od: fryzjer

fryzjerski /frɨˈzʲjɛrsʲci/ (adj)
парикмахерский
  związany z fryzjerstwem lub fryzjerami

fryzura /frɨˈzura/ (n)
причёска
  (fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fryzyjski (adj)
фризский
  dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

fufajka /fuˈfajka/ (n)
фуфайка
  (potocznie, potoczny) ciepła, drelichowa, watowana kurtka;

fugas /ˈfuɡas/ (n)
СВУ, фугас
  (wojskowość, wojskowy) improwizowany ładunek wybuchowy, prowizoryczna mina lądowa;

fumigacja (n)
фумигация
  poddanie działaniu gazów celem pozbycia się szkodliwych organizmów z obiektu;

fundacja /fũnˈdaʦ̑ʲja/ (n)
фонд
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

fundament /fũnˈdãmɛ̃nt/ (n)
фундамент
  (budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;
  (przenośnie, przenośnia) baza, podwalina czegoś

fundamentalista /ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista/ (n)
фундаменталист
  człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki

fundamentalistyczny /ˌfũndãmɛ̃ntalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
фундаменталистский
  dotyczący fundamentalizmu lub fundamentalisty

fundamentalizm (n)
фундаментализм
  pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

fundamentalny /ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
основополагающий
  podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

funkcja /ˈfũŋkʦ̑ʲja/ (n)
функция
  (informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
  (matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
  przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcja wzajemnie jednoznaczna (n)
биекция
  (matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;

funkcjonalność /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
функциональность
  cecha tego, co jest funkcjonalne

funkcjonalny (adj)
функциональный
  związany z funkcjonowaniem

funkcjonowanie /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
функционирование
  działanie

funta kłaków niewarte /ˈfũnta ˈkwakufʲ ɲɛˈvartɛ/ (idiom)
выеденного яйца не стоит
  (potocznie, potoczny) bezwartościowe, nic niewarte, do niczego

fura /ˈfura/ (n)
тачка
  (środowiskowy) (motoryzacja) (potocznie, potoczny) samochód
телега
  pojazd ciągnięty przez konie;

furażerka /ˌfuraˈʒɛrka/ (n)
фуражка
  miękka podłużna czapka bez daszka;

furman /ˈfurmãn/ (n)
кучер, ямщик
  człowiek powożący zaprzęgiem konnym, zwykle furmanką

furmanka /furˈmãnka/ (n)
подвода, телега
  towarowy wóz konny;

furmański /furˈmãj̃sʲci/ (adj)
кучерской, ямщицкий
  dotyczący furmana

furora (n)
фурор
  powodzenie, sukces, wzbudzony podziw

furosemid /ˌfurɔˈsɛ̃mʲit/ (n)
фуросемид
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

furunkuł (n)
фурункул
  (medycyna, medyczny) czyrak, zgorzel

fusy (n)
гуща
  stały osad osadzający się w jakimś płynie, zwłaszcza w parzonej kawie lub herbacie

fuszerka (n)
халтура
  praca wykonana źle, niedbale czy świadomie z błędami

futbol amerykański /ˈfudbɔl ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
американский футбол
  (sport, sportowy) sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły

futerał /fuˈtɛraw/ (n)
футляр
  ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu

futro /ˈfutrɔ/ (n)
шкура, мех
  (krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan
шуба, мех
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
мех
  (zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu

futryna /fuˈtrɨ̃na/ (n)
дверная коробка, дверной косяк
  (budownictwo) umocowana w ścianie rama, do której przymocowuje się okna lub drzwi

futurolog (n)
футуролог
  mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe

futurologia /ˌfuturɔˈlɔɟja/ (n)
футурология
  dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii

futurologiczny (adj)
футурологический
  związany z futurologią, dotyczący futurologii

futurysta (n)
футурист
  (sztuka) artysta, twórca, który tworzy w nurcie futuryzmu

futurystyczny /ˌfuturɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
футуристический
  (sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu

futuryzm /fuˈturɨsm̥/ (n)
футуризм
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

gabardyna /ˌɡabarˈdɨ̃na/ (n)
габардин
  (włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

gabardynowy (adj)
габардиновый
  (włókiennictwo) uszyty z tkaniny z przędzy czesankowej, o skośnym splocie

gabaryt /ɡaˈbarɨt/ (n)
габарит
  wymiar zewnętrzny

gabarytowy (adj)
габаритный
  odnoszący się do wymiarów zewnętrznych

gabinet cieni (n)
теневое правительство, теневой кабинет
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach;

gablota /ɡaˈblɔta/ (n)
витрина
  oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

gaboński /ɡaˈbɔ̃j̃sʲci/ (adj)
габонский
  odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

gacek (n)
ушан
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Plecotus, rodzaj wielkouchego nietoperza z podrodziny mroczków;

gad /ɡat/ (n)
рептилия, пресмыкающееся
  (herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;
гад
  (potocznie, potoczny) zły człowiek

gadatliwość (n)
болтливость, говорливость, разговорчивость, словоохотность
  cecha tych, którzy są gadatliwi

gadatliwy /ˌɡadaˈtlʲivɨ/ (adj)
болтливый, разговорчивый
  taki, który dużo i chętnie mówi

gadać /ˈɡadaʨ̑/ (v)
болтать
  (potocznie, potoczny) mówić, (lekceważąco, lekceważący) rozmawiać

gadolin /ɡaˈdɔlʲĩn/ (n)
гадолиний
  (chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadulstwo /ɡaˈdulstfɔ/ (n)
болтовня, разглагольствование
  (potocznie, potoczny) mówienie zbyt dużo, zbędne gadanie
болтливость, словоохотность
  (potocznie, potoczny) skłonność do nadmiernego mówienia, gadania

gaduła /ɡaˈduwa/ (n)
болтун, болтунья
  osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi

gadzina /ɡaˈʥ̑ĩna/ (n)
гадина
  (obraźliwie) podły człowiek

gafa (n)
оплошность
  nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

gagatowy /ˌɡaɡaˈtɔvɨ/ (adj)
гагатовый
  dotyczący gagatu, zrobiony z gagatu, związany z gagatem

gagauski /ɡaˈɡawsʲci/ (adj)
гагаузский
  dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją

gagryjski (adj)
гагрский
  związany z Gagrą (miastem w Gruzji)

gajowy /ɡaˈjɔvɨ/ (n)
лесник, лесной сторож
  (leśnictwo) pracownik nadleśnictwa opiekujący się określoną częścią lasu

gajówka /ɡaˈjufka/ (n)
садовая славка
  (leśnictwo) dom gajowego

gal /ɡal/ (n)
галлий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galabija (n)
галабея
  arabskie ubranie męskie, rodzaj długiej, białej szaty albo płaszcza z rękawami;

galaktyczny (adj)
галактический
  związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka /ɡaˈlaktɨka/ (n)
галактика
  (astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galanteryjny (adj)
галантерейный
  (dawniej, dawny) lub (rzadki, rzadko używany) odnoszący się do galanterii, powiązany z galanterią (grzecznością, wytwornością)
  odnoszący się do galanterii (drobnych wyrobów)

galapagoski (adj)
галапагосский
  związany z Galapagos, dotyczący Galapagos

galareta /ˌɡalaˈrɛta/ (n)
желе
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny
  (potocznie, potoczny) każda substancja w postaci podobnej do galarety (1.1)

galaretka /ˌɡalaˈrɛtka/ (n)
желе
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;

galeria /ɡaˈlɛrʲja/ (n)
галерея
  (sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum
  (sztuka) miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki
  (architektura, architektoniczny) długa reprezentacyjna sala w pałacach z XVII i XVIII w., oświetlona z jednej strony rzędem wysokich okien i łącząca dwie grupy pomieszczeń albo dwie części budowli
  (architektura, architektoniczny) przejście łączące dwa budynki lub dwie części jednego
  (handel, handlowy) kryty dachem pasaż handlowy
  (przenośnie, przenośnia) zbiór jednostek, przedmiotów charakterystycznych, odznaczających się osobliwymi cechami
галёрка
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższa kondygnacja widowni w teatrze; również publiczność ją zajmująca

galernik /ɡaˈlɛrʲɲik/ (n)
каторжанин, каторжник
  (historia, historyczny, historycznie) wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze

galicyjski /ˌɡalʲiˈʦ̑ɨjsʲci/ (adj)
галицийский
  dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

galijski (adj)
галльский
  związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

galop /ˈɡalɔp/ (n)
галоп
  (choreografia, choreograficzny) szybki taniec w takcie 2/4, pochodzący z Francji;
  (jeździectwo, jeździecki) szybki, trzytaktowy chód konia;

galopem (adv)
галопом
  (jeździectwo, jeździecki) o biegu: prędko
  (potocznie, potoczny) bardzo szybko

galopować (v)
галопировать
  (jeździectwo, jeździecki) (zoologia, zoologiczny) biec galopem
  następować szybko po sobie; dziać się prędko

galwanizacja (n)
гальванизация
  (technologia, technika, techniczny) powlekanie wyrobu metalowego warstwą innego metalu

galwanometr (n)
гальванометр
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru słabego prądu elektrycznego

galwanoplastyczny (adj)
гальванопластический
  związany z galwanoplastyką, dotyczący galwanoplastyki

galwanotechnika /ˌɡalvãnɔˈtɛxʲɲika/ (n)
гальванотехника
  dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach

galwanoterapia (n)
гальванотерапия
  (medycyna, medyczny) metoda leczenia, polegająca na zastosowaniu prądu stałego o niskim napięciu i natężeniu

gambijski /ɡãmˈbʲijsʲci/ (adj)
гамбийский
  odnoszący się do Gambii, państwa w Afryce

gambit /ˈɡãmbʲit/ (n)
гамбит
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

gambit hetmański (n)
ферзевый гамбит
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe rozpoczynające się od posunięć 1. d4 d5 2. c4;

gambit królewski (n)
королевский гамбит
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe, rozpoczynające się od ruchów: 1. e4 e5 2. f4;

gambit szkocki (n)
шотландский гамбит
  (szachy, pojęcie szachowe) wariant partii szkockiej rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. d4 e:d4 4. Gc4

gambitowy (adj)
гамбитный
  (szachy, pojęcie szachowe) charakterystyczny dla gambitu

gameta /ɡãˈmɛta/ (n)
гамета, половая клетка
  (biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego;

gamma /ˈɡãmːa/ (n)
гамма
  nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

gamoń /ˈɡãmɔ̃ɲ/ (n)
простофиля, ротозей
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) człowiek nierozgarnięty, niezaradny

gandawski (adj)
гентский
  związany z Gandawą, dotyczący Gandawy

gandzia /ˈɡãɲʥ̑a/ (n)
ганджа
  (slangowo) marihuana

ganek /ˈɡãnɛk/ (n)
крыльцо
  przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów

gangesowy (adj)
гангский
  związany z Gangesem, dotyczący Gangesu

gangrena /ɡãŋˈɡrɛ̃na/ (n)
гангрена
  (medycyna, medyczny) proces gnilny tkanek wywołany w żywym organizmie przez bakterie gnilne;

gangrenowy (adj)
гангренозный
  (medycyna, medyczny) związany z gangreną (zgorzelą), dotyczący gangreny (zgorzeli)

gangster /ˈɡãŋkstɛr/ (n)
гангстер
  osoba należąca do gangu

gangsterski (adj)
гангстерский
  związany z gangsterem, charakterystyczny dla gangstera

gangsteryzm (n)
гангстеризм
  (zobacz) gangsterstwo

gapa /ˈɡapa/ (n)
разиня, рассеянный
  (potocznie, potoczny) osoba mało spostrzegawcza lub mająca trudności w orientacji

gapowicz /ɡaˈpɔvʲiʧ̑/ (n)
заяц, безбилетник
  pasażer podróżujący bez biletu

garaż /ˈɡaraʃ/ (n)
гараж
  wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garażowy (adj)
гаражный
  związany z garażem, dotyczący garażu

garb /ɡarp/ (n)
горб
  (medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;
  (zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem
  wypukłość na jakimś przedmiocie

garbarz /ˈɡarbaʃ/ (n)
дубильщик, кожевник
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

garbaty /ɡarˈbatɨ/ (adj)
горбатый
  mający wypukłość, wybrzuszenie, zgrubienie lub skrzywienie
  z widocznym skrzywieniem kręgosłupa; z garbem

garbonosy /ˌɡarbɔ̃ˈnɔsɨ/ (adj)
горбоносый
  o zwierzętach: mający wypukłość na pysku lub dziobie

garbowanie (n)
дубление
  (rzeczownik odczasownikowy) od garbować

garderoba /ˌɡardɛˈrɔba/ (n)
уборная
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy
гардероб
  ogół odzieży, ubrań, które się posiada
  pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

gardzić /ˈɡarʲʥ̑iʨ̑/ (v)
презирать
  myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

gardło /ˈɡardwɔ/ (n)
горло
  (anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

gardłowy (adj)
горловой
  (anatomia, anatomiczny) związany z gardłem, dotyczący gardła
  o dźwięku: chrapliwy lub niski

garncarnia (n)
гончарня
  pracownia garncarska; zakład wytwarzający ceramikę z gliny

garncarski (adj)
гончарный
  dotyczący garncarstwa albo garncarza

garncarstwo /ɡarn̥ˈʦ̑arstfɔ/ (n)
гончарство
  rzemiosło zajmujące się ręcznym wyrobem naczyń glinianych;

garncarz /ˈɡarn̥ʦ̑aʃ/ (n)
гончар
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne

garnek /ˈɡarnɛk/ (n)
кастрюля, горшок
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnirunek /ˌɡarʲɲiˈrũnɛk/ (n)
гарнир
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przybranie potrawy, dodatki ją zdobiące

garnitur /ɡarʲˈɲitur/ (n)
костюм
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garniturek (n)
костюмчик
  (krawiectwo) garnitur dziecięcy

garniturowy (adj)
костюмный
  (krawiectwo) związany z garniturem, dotyczący garnituru

garoński (adj)
гароннский
  związany z Garonną, dotyczący Garonny

garum (n)
гарум
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (historia, historyczny, historycznie) słony sos o wyrazistym smaku, sporządzany ze sfermentowanych ryb i wielu przypraw; podstawowy składnik wykwintnej kuchni starożytnego Rzymu;

garść /ɡarʲɕʨ̑/ (n)
горсть
  ilość mieszcząca się w garści (1.1)
  dłoń złożona tak, aby móc coś zaczerpnąć lub chwycić

gasidło (n)
гасильник, тушитель
  narzędzie do gaszenia świec w formie metalowego stożka niejednokrotnie umocowywanego na kiju;

gasić /ˈɡaɕiʨ̑/ (v)
гасить, тушить
  przerywać palenie

gaskoński /ɡaˈskɔ̃j̃sʲci/ (adj)
гасконский
  związany z Gaskonią lub Gaskończykami, dotyczący Gaskonii

gasnąć /ˈɡasnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
гаснуть
  o źródle światła lub ciepła, o uczuciach zanikać, zmniejszać swoją moc, siłę

gastroenterologiczny (adj)
гастроэнтерологический
  (medycyna, medyczny) związany z gastroenterologią, dotyczący gastroenterologii

gastrolog /ɡaˈstrɔlɔk/ (n)
гастроэнтеролог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego, gruczołów trawiennych i dróg żółciowych
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka gastrologii

gastronomia /ˌɡastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
гастрономия
  sztuka przyrządzania potraw

gastronomiczny /ˌɡastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
гастрономический
  związany z gastronomią, dotyczący gastronomii

gastroskopia (n)
гастроскопия
  (medycyna, medyczny) wziernikowanie górnego odcinka przewodu pokarmowego;

gastrula /ɡaˈstrula/ (n)
гаструла
  (biologia, biologiczny) wczesne stadium rozwojowe zarodka większości zwierząt oraz człowieka;

gatczyński (adj)
гатчинский
  związany z Gatczyną, dotyczący Gatczyny

gatunek /gaˈtuŋki/ /ɡaˈtũnɛk/ (n)
вид
  (biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;
вид, род, сорт, тип
  odmiana czegoś, typ, rodzaj

gaucho (n)
гаучо
  południowoamerykański konny pasterz;

gawial (n)
гавиал
  (zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gawron /ˈɡavrɔ̃n/ (n)
грач
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gawęda (n)
рассказ
  (książkowy) opowiadanie, opowieść, pogadanka
беседа
  (książkowy) swobodna, towarzyska rozmowa

gawędziarz (n)
рассказчик
  autor lub znawca gawęd, łatwo i z zamiłowaniem opowiadający anegdoty, różne historie

gawędzić (v)
болтать, беседовать
  prowadzić luźną rozmowę

gaz /ɡas/ (n)
газ
  (fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
  (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
  (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
акселератор, педаль газ
  (motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz do dechy /ˈɡaz dɔ‿ˈdɛxɨ/ (n)
давать, жать, на полном газе
  (środowiskowy) (motoryzacja) pedał gazu wciśnięty do końca

gaz musztardowy /ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ/ (n)
горчичный газ
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz szlachetny /ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
благородный газ, инертный газ
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny ostatniej, 18 grupy układu okresowego;

gaz ziemny /ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
природный газ
  (geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gaza (n)
марля
  (włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana

gazański (adj)
газский
  dotyczący Gazy lub Strefy Gazy, związany z Gazą lub Strefą Gazy

gazeciarka (n)
газетчица
  kobieta, która sprzedaje gazety

gazeciarz /ɡaˈzɛʨ̑aʃ/ (n)
газетчик
  (handel, handlowy) człowiek, który sprzedaje lub dostarcza gazety

gazela /ɡaˈzɛla/ (n)
газель
  (zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta /ɡaˈzɛta/ (n)
газета
  drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazetowy (adj)
газетный
  (poligrafia) związany z gazetą, dotyczący gazety

gazociąg /ɡaˈzɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
газопровод
  (technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu gazu;

gazociągowy (adj)
газопроводный
  związany z gazociągiem, dotyczący gazociągu

gazon /ˈɡazɔ̃n/ (n)
газон
  ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji;

gazonośny /ˌɡazɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
газоносный
  o terenach, skałach itp. zawierający złoża gazu ziemnego

gazowany (adj)
газированный
  (spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gazowy /ɡaˈzɔvɨ/ (adj)
газовый
  związany z gazem, dotyczący gazu

gałka /ˈɡawka/ (n)
баллотировочный шар
  (dawniej, dawny) kulka używana w głosowaniach
набалдашник, ручка, шарик
  mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu
шарик
  porcja lodów w kształcie kulki
регулятор
  regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych

gałka muszkatołowa /ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva/ (n)
мускатный орех
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałka oczna (n)
глазное яблоко
  (anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół

gałąź /ˈɡawɔ̃w̃ɕ/ (n)
ветвь, ветка
  (botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu
отрасль
  (przenośnie, przenośnia) dział gospodarki, nauki itp.
ответвление
  (przenośnie, przenośnia) odgałęzienie, odnoga, rozgałęzienie czegoś

gaśnica /ɡaɕˈɲiʦ̑a/ (n)
огнетушитель
  (technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gaża /ˈɡaʒa/ (n)
жалование, оклад
  wynagrodzenie za pracę artysty scenicznego (aktora, muzyka)

gdakać /ˈɡdakaʨ̑/ (v)
кудахтать
  o kurze: wydawać głos

gdański /ˈɡdãj̃sʲci/ (adj)
гданьский
  związany z Gdańskiem, dotyczący Gdańska

gdańszczanin /ɡdãj̃ʃˈʧ̑ãɲĩn/ (n)
гданьчанин, житель Гданьск
  mieszkaniec Gdańska

gderliwość (n)
брюзгливость, ворчливость
  (potocznie, potoczny) cecha tego, co gderliwe; cecha tych, którzy są gderliwi

gdowski (adj)
гдовский
  dotyczący Gdowa, związany z Gdowem (Gdow w Rosji nad jeziorem Pejpus)

gdy /ɡdɨ/ (conjunction)
когда, если
  …rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdy kota nie ma, myszy harcują /ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃/ (proverb)
без кота мышам раздолье, без кота мышам масленица, кот из дома – мыши в пляс
  kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.

gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy /ˈɡdɨ‿ɕɛ ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˈspʲjɛʃɨ ˈtɔ‿ɕɛ ˈdʲjabɛwʲ ˈʨ̑ɛʃɨ/ (proverb)
поспешишь - людей насмешишь
  w pośpiechu często zdarza się o czymś zapomnieć, być niedokładnym

gdyby /ˈɡdɨbɨ/ (conjunction)
если бы
  …wprowadzający w zdaniu podrzędnym warunek, który w danej sytuacji nie jest możliwy do spełnienia

gdyby babcia miała wąsy, toby była dziadkiem /ˈɡdɨbɨ ˈbapʲʨ̑a ˈmʲjawa ˈvɔ̃w̃sɨ ˈtɔbɨ ˈbɨwa ˈʥ̑atʲcɛ̃m/ (proverb)
если бы у бабушки был хуй, то она была бы дедушкой
  powiedzenie oznaczające, że coś nie może się spełnić, jest nierealne, nigdy się nie stanie

gdyński /ˈɡdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
гдынский
  dotyczący Gdyni, związany z Gdynią, pochodzący z Gdyni

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (interrogativePronoun)
куда
  (potocznie, potoczny) służący do tworzenia pytań o kierunek
где
  służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (particle)
куда
  …podkreślająca nierealność

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (pronoun)
где
  …względny, zastępujący określenie miejsca
  gdzieś (miejsce nie określone bliżej)

gdzie diabeł nie może, tam babę pośle /ˈɟʥ̑ɛ ˈdʲjabɛwʲ ɲɛ‿ˈmɔʒɛ ˈtãm ˈbabɛ ˈpɔɕlɛ/ (proverb)
где чёрт не сладит, туда бабу пошлёт
  kobieta jest przebieglejsza od diabła, umie zaszkodzić w każdej sytuacji i każdego skusić do grzechu

gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą /ˈɟʥ̑ɛ ˈdrva ˈrɔ̃mbʲjɔ̃w̃ ˈtãm ˈvʲjurɨ ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃/ (proverb)
лес рубят – щепки летят
  uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje

gdzie indziej /ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/ (adv)
в другое место
  do innego miejsca
в другом месте
  w innym miejscu

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść /ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑/ (proverb)
у семи нянек дитя без глаза
  jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdzie pieprz rośnie /ˈɟʥ̑ɛ ˈpʲjɛpʃ ˈrɔɕɲɛ/ (adv)
у чёрта на куличках
  (przenośnie, przenośnia) bardzo daleko, w nieznane miejsce

gdziekolwiek /ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk/ (indefinitePronoun)
где-либо, где-нибудь, куда-нибудь
  (wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce

gdzieniegdzie /ɟʥ̑ɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟʥ̑ɛ/ (adv)
тут и там, изредка
  w niektórych miejscach

gdzieś /ɟʥ̑ɛ̇ɕ/ (indefinitePronoun)
где-то
  w pewnym miejscu

gejsza /ˈɡɛjʃa/ (n)
гейша
  w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gejzer /ˈɡɛjzɛr/ (n)
гейзер
  (geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą;

gekon /ˈɡɛkɔ̃n/ (n)
геккон
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

gelendżycki (adj)
геленджикский
  związany z Gelendżykiem, dotyczący Gelendżyku

gem /ɡɛ̃m/ (n)
гейм
  (sport, sportowy) część seta w tenisie

gemmologia (n)
геммология
  (mineralogia, mineralogiczny) nauka o kamieniach szlachetnych;

gen /ɡɛ̃n/ (n)
ген
  (biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

genealogiczny (adj)
генеалогический
  związany z genealogią

generalicja (n)
генералитет
  (wojskowość, wojskowy) korpus generałów

generalissimus (n)
генералиссимус
  (wojskowość, wojskowy) naczelny wódz w niektórych armiach;

generalski (adj)
генеральский
  związany z generałem, dotyczący generała

generator /ˌɡɛ̃nɛˈratɔr/ (n)
электрический генератор
  (elektryczność) prądnica, szczególnie o dużej mocy;

generał /ɡɛ̃ˈnɛraw/ (n)
генерал
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

generałowa /ˌɡɛ̃nɛraˈwɔva/ (n)
генеральша
  żona generała

genetycznie (adv)
генетически
  w sposób dotyczący genetyki / genów

genetyczny /ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
генетический, генетски
  (biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

genetyka /ɡɛ̃ˈnɛtɨka/ (n)
генетика
  dziedzina naukowa zajmująca się badaniami nad dziedzicznością;

genewczyk /ɡɛ̃ˈnɛfʧ̑ɨk/ (n)
женевец
  mieszkaniec Genewy

genewski /ɡɛ̃ˈnɛfsʲci/ (adj)
женевский
  dotyczący Genewy, związany z Genewą

genialność /ɡɛ̃ˈɲalnɔɕʨ̑/ (n)
гениальность
  cecha tego, co genialne

genialny (adj)
гениальный
  wybitnie uzdolniony
  znakomity

genitalia /ˌɡɛ̃ɲiˈtalʲja/ (n)
гениталии
  (anatomia, anatomiczny) narządy płciowe;

geniusz /ˈɡɛ̃ɲjuʃ/ (n)
гений
  osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach
  (mitologia rzymska) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) duch sprawujący pieczę nad człowiekiem, społecznością lub miejscem

genowy (adj)
генный
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany z genem, genami, dotyczący genów

gensek /ˈɡɛ̃w̃sɛk/ (n)
генсек
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pierwszy sekretarz partii komunistycznej (zwykle o sekretarzu generalnym w ZSRR)

gentamycyna /ˌɡɛ̃ntãmɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
гентамицин
  antybiotyk aminoglikozydowy zabijający bakterie tlenowe, wytwarzany przez promieniowce;

genuenka /ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃nka/ (n)
генуэзка
  mieszkanka Genui, kobieta pochodząca z tego miasta

genueńczyk /ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
генуэзец
  mieszkaniec Genui, osoba pochodząca z Genui

genueński /ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃sʲci/ (adj)
генуэзский
  dotyczący Genui, związany z Genuą, pochodzący z Genui

geo-
гео-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ziemią

geocentryczny (adj)
геоцентрический
  (astronomia, astronomiczny) używający Ziemi jako punktu odniesienia

geocentryzm (n)
геоцентризм
  (astronomia, astronomiczny) teoria o centralnym położeniu Ziemi we wszechświecie;

geochronologiczny (adj)
геохронологический
  (geologia, geologiczny) związany z geochronologią, dotyczący geochronologii

geoda (n)
жеода
  (mineralogia, mineralogiczny) wnęka w masie skalnej, której ściany obrośnięte są minerałem;

geodeta /ˌɡɛɔˈdɛta/ (n)
геодезист
  osoba zajmująca się geodezją

geodetka (n)
геодезистка
  kobieta zajmująca się geodezją

geodezja /ˌɡɛɔˈdɛzʲja/ (n)
геодезия
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geodezyjny /ˌɡɛɔdɛˈzɨjnɨ/ (adj)
геодезический
  dotyczący geodezji, związany z geodezją

geofizyczny (adj)
геофизический
  dotyczący geofizyki

geofizyk (n)
геофизик
  naukowiec zajmujący się geofizyką

geofizyka (n)
геофизика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej

geograf /ɡɛˈɔɡraf/ (n)
географ
  osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia /ˌɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
география
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny /ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
географический
  związany z geografią, odnoszący się do geografii

geolog /ɡɛˈɔlɔk/ (n)
геолог
  (edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii

geologia /ˌɡɛɔˈlɔɟja/ (n)
геология
  nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geologicznie (adv)
геологически
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) odnosząc się do geologii

geologiczny /ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
геологический
  związany z geologią

geometria /ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
геометрия
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
  (matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geometryczny /ˌɡɛɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
геометрический
  (matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii
  składający się z elementów będących figurami geometrycznymi

geomorfologia /ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
геоморфология
  (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

geomorfologiczny (adj)
геоморфологический
  (geologia, geologiczny) związany z geomorfologią, dotyczący geomorfologii

geopolityczny /ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
геополитический
  dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną

geopolityka (n)
геополитика
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne

gepard /ˈɡɛpart/ (n)
гепард
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

gerbera /ɡɛrˈbɛra/ (n)
гербера
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1)
  (botanika, botaniczny) Gerbera, rodzaj bylin z rodziny astrowatych;
  kwiat gerbery (1.1)

geriatra /ɡɛrʲˈjatra/ (n)
гериатр
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wieku podeszłego

geriatria /ɡɛrʲˈjatrʲja/ (n)
гериатрия
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego;

geriatryczny (adj)
гериатрический
  (medycyna, medyczny) dotyczący geriatrii lub geriatrów

german /ˈɡɛrmãn/ (n)
германий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanista /ˌɡɛrmãˈɲista/ (n)
германист
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) znawca języka, literatury i kultury niemieckiej

germanistka (n)
германистка
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) znawczyni języka, literatury i kultury niemieckiej

germanistyka (n)
германистика
  (edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizacja (n)
германизация
  narzucanie lub dobrowolne przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

germanizm /ɡɛrˈmãɲism̥/ (n)
германизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;

germanizować (v)
германизировать
  (książkowy) narzucać kulturę i język niemiecki
  nadawać czemuś charakter niemiecki

germanofil (n)
германофил
  zwolennik Niemców i wszystkiego, co niemieckie

geronto- /ɡɛˈrɔ̃ntɔ/
геронто-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starością, starcami

gerontologiczny (adj)
геронтологический
  (medycyna, medyczny) związany z gerontologią, dotyczący gerontologii

gest /ɡɛst/ (n)
жест
  ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi
  (książkowy) czyn wspaniałomyślny, dokonany w sposób podniosły lub dla zwrócenia uwagi, dla efektu

gestapo /ɡɛˈstapɔ/ (n)
гестапо
  (historia, historyczny, historycznie) siedziba gestapa (1.1)
  (historia, historyczny, historycznie) tajna policja hitlerowskich Niemiec;

gestapowiec /ˌɡɛstaˈpɔvʲjɛʦ̑/ (n)
гестаповец
  (historia, historyczny, historycznie) funkcjonariusz gestapo

gestapowski (adj)
гестаповский
  związany z gestapo lub gestapowcami, dotyczący gestapo

gestykulacja (n)
жестикуляция
  ruchy rąk, które uwypuklają treść wypowiedzi, wykonywanie gestów

gestykulowanie /ˌɡɛstɨkulɔˈvãɲɛ/ (n)
жестикулирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od gestykulować

gestykulować /ˌɡɛstɨkuˈlɔvaʨ̑/ (v)
жестикулировать
  poruszać rękoma w celu podkreślenia swojej wypowiedzi, pokazania czegoś, dania komuś jakiegoś znaku

getto /ˈɡɛtːɔ/ (n)
гетто
  (historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia
  dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)
  w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej

ghański /ˈɡãj̃sʲci/ (adj)
ганский
  odnoszący się do państwa Ghana

giaur /ɟawr/ (n)
гяур
  (etnografia, etnograficzny) ((pejoratywnie, pejoratywny)) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina

gibon /ˈɟibɔ̃n/ (n)
гиббон
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

gibraltarski (adj)
гибралтарский
  związany z Gibraltarem, dotyczący Gibraltaru

giez /ɟɛs/ (n)
слепень, овод
  (zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

giełda /ˈɟɛwda/ (n)
биржа, би́ржа
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;
биржа
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) stałe lub okresowe miejsce zorganizowanej detalicznej lub hurtowej sprzedaży towarów określonego rodzaju

giełdowy /ɟɛwˈdɔvɨ/ (adj)
биржевой
  (przymiotnik) od: giełda

gigaherc (n)
гигагерц
  (jednostka miary) jednostka częstotliwości równa miliardowi herców

gigant /ˈɟiɡãnt/ (n)
гигант
  (mitologia grecka) każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai;
  (przenośnie, przenośnia) coś (także organizacja) dużego i silnego

gigantomania (n)
гигантомания
  mania budowania rzeczy gigantycznych, ponad potrzeby

gigantyczny /ˌɟiɡãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
гигантский
  ogromny, bardzo duży

gil /ɟil/ (n)
снегирь
  (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;
сопля
  (potocznie, potoczny) śluzowy wyciek z nosa

gildia /ˈɟildʲja/ (n)
гильдия
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych;

gildyjny /ɟilˈdɨjnɨ/ (adj)
гильдейский
  (przymiotnik) od gildia

gilotyna /ˌɟilɔˈtɨ̃na/ (n)
гильотина
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

gilotynowy (adj)
гильотинный
  związany z gilotyną, dotyczący gilotyny; wykorzystujący mechanizm podobny do gilotyny

gimnastyczka /ˌɟĩmnaˈstɨʧ̑ka/ (n)
гимнастка
  (sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna uprawiająca gimnastykę – sportową, akrobatyczną lub artystyczną

gimnastyczny /ˌɟĩmnaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
гимнастический
  związany z gimnastyką, służący gimnastyce

gimnastyk /ɟĩmˈnastɨk/ (n)
гимнаст
  sportowiec uprawiający gimnastykę sportową

gimnastyka /ɟĩmˈnastɨka/ (n)
физкультура
  (sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) szkolne zajęcia sportowe, zwłaszcza w młodszych klasach
гимнастика
  (sport, sportowy) grupa dyscyplin sportowych związanych z pokazem sprawności ciała
зарядка, физзарядка
  (sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

gimnazjalista /ˌɟĩmnazʲjaˈlʲista/ (n)
гимназист
  (edukacja, edukacyjny) uczeń gimnazjum

gimnazjalistka /ˌɟĩmnazʲjaˈlʲistka/ (n)
гимназистка
  (edukacja, edukacyjny) uczennica gimnazjum

gimnazjalny (adj)
гимназический
  (edukacja, edukacyjny) związany z gimnazjum, dotyczący gimnazjum (szkoły ponadpodstawowej)

gimnazjum /ɟĩmˈnazʲjũm/ (n)
гимназия
  (edukacja, edukacyjny) rodzaj szkoły ogólnokształcącej, występujący w przeszłości w Polsce i współcześnie w systemach oświaty wielu innych państw;

gineko- /ɟĩˈnɛkɔ/
гинеко-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kobietą, samicą, kobiecością

ginekolog /ˌɟĩnɛˈkɔlɔk/ (n)
гинеколог, гинеко́лог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginekologia /ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja/ (n)
гинекология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się ginekologią (1.1)

ginekologiczny /ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
гинекологический
  (medycyna, medyczny) związany z ginekologią, dotyczący ginekologii

ginuchijski (n)
гинухский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język ginuchijski;

ginąć /ˈɟĩnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
потеряться
  gubić się, zostawać zgubionym
исчезать, растворяться
  przestawać być widocznym, słyszalnym itp.
гибнуть
  umierać, zdychać (o pojedynczych organizmach)
  wymierać (o dużej grupie organizmów)

gips /ɟips/ (n)
гипс
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

gipsowy /ɟipˈsɔvɨ/ (adj)
гипсовый
  wykonany z gipsu
  związany z gipsem, dotyczący gipsu

git /ɟit/
клёвый
  (potocznie, potoczny) świetny, bez zarzutu

git /ɟit/ (adv)
клёво
  (potocznie, potoczny) super, w porządku

gitara /ɟiˈtara/ (n)
гитара
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara elektryczna /ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na/ (n)
электрогитара
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarowy /ˌɟitaˈrɔvɨ/ (adj)
гитарный
  związany z gitarą, dotyczący gitary

gitarzysta /ˌɟitaˈʒɨsta/ (n)
гитарист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

gitarzystka /ˌɟitaˈʒɨstka/ (n)
гитаристка
  kobieta, która gra na gitarze

gięcie (n)
гнутьё
  (rzeczownik odczasownikowy) od giąć

giętkość (n)
гибкость
  (przenośnie, przenośnia) zdolność łatwego dostosowywania się do warunków, szybkie uleganie wpływom zewnętrznym
изгибаемость
  cecha tego, co daje się giąć, zginać

giżygiński (adj)
гижигинский
  związany z Giżygą, dotyczący Giżygi

glacjologia /ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
гляциология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodowcach i lądolodach;

glacjologiczny (adj)
гляциологический
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z glacjologią, dotyczący glacjologii

gladiator /ɡlaˈdʲjatɔr/ (n)
гладиатор
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

gladiatorski (adj)
гладиаторский
  związany z gladiatorem, dotyczący gladiatora

gleba /ˈɡlɛba/ (n)
земля, почва
  (geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;

gleboznawca (n)
почвовед
  (rolnictwo, rolniczy) specjalista w dziedzinie gleboznawstwa

gleboznawstwo (n)
почвоведение
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (rolnictwo, rolniczy) nauka o glebach;

gliceryna /ˌɡlʲiʦ̑ɛˈrɨ̃na/ (n)
глицерин
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

glicerynowy /ˌɡlʲiʦ̑ɛrɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
глицериновый
  składający się z gliceryny, dotyczący gliceryny

glikogen (n)
гликоген
  (biochemia, biochemiczny) polisacharyd stanowiący materiał zapasowy dla komórek zwierzęcych, gromadzony głównie w wątrobie i mięśniach;

glin /ɡlʲĩn/ (n)
алюминий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina /ˈɡlʲĩna/ (n)
глина
  (geologia, geologiczny) skała osadowa i materiał ceramiczny;
фараон, коп, полицай
  (potocznie, potoczny) policjant

gliniarz /ˈɡlʲĩɲaʃ/ (n)
мент
  (potocznie, potoczny) policjant

gliniasty (adj)
глинистый
  zawierający dużo gliny
  przypominający glinę (np. zwartością, kolorem)

globalizacja /ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
глобализация
  proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalne ocieplenie /ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ/ (n)
глобальное потепление
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;

globalnie /ɡlɔˈbalʲɲɛ/ (adv)
всемирно
  na całym świecie

globtroter /ɡlɔpˈtrɔtɛr/ (n)
глобтроттер
  (książkowy) osoba dużo podróżująca, zwiedzająca wiele miejsc

gloryfikować (v)
прославлять
  (książkowy) wysławiać, podnosić czyjeś zasługi, zalety

glosa (n)
глосса
  uwaga, objaśnienie lub tłumaczenie trudniejszego zwrotu bądź wyrazu, dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki zwykle między wierszami tekstu lub na marginesie

glosariusz (n)
глоссарий
  słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

glottochronologia (n)
глоттохронология
  (językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;

glukometr /ɡluˈkɔ̃mɛtr̥/ (n)
глюкометр
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi

glukoza (n)
глюкоза
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

glukozowy (adj)
глюкозный
  (biochemia, biochemiczny) związany z glukozą, dotyczący glukozy; zawierający glukozę

gluten /ˈɡlutɛ̃n/ (n)
глютен, клейковина
  (biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmina /ˈɡmʲĩna/ (n)
муниципалитет
  (administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gnać /ɡnaʨ̑/ (v)
гнать
  pędzić, spieszyć się, jechać bardzo szybko
  popędzać, zaganiać dokądś zwierzęta, rzadziej ludzi

gnejs /ɡnɛjs/ (n)
гнейс
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

gniady /ˈɟɲadɨ/ (adj)
гнедой, карий
  (hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn

gniazdo /ˈɟɲazdɔ/ (n)
разъём
  (technologia, technika, techniczny) dwukierunkowe łącza komunikacyjne umożliwiające przesyłanie danych pomiędzy procesami działającymi na jednej lub wielu maszynach;
  (technologia, technika, techniczny) miejsce, gdzie do komputera podłącza się procesor, kartę graficzną lub inne karty
розетка
  (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjnie przystosowany do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.;
гнездо
  (zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gniazdo słowotwórcze (n)
словообразовательное гнездо
  (językoznawstwo, językoznawczy) grupa wyrazów powiązanych słowotwórczo, wywodzących się etymologicznie od tego samego leksemu

gnicie (n)
гниение
  (biologia, biologiczny) proces rozkładu materii ożywionej pod wpływem drobnoustrojów

gnida /ˈɟɲida/ (n)
гнида
  (przenośnie, przenośnia) (obraźliwie) osoba podła, fałszywa, złośliwa
  jajo wszy;

gniew /ɟɲɛf/ (n)
гнев, злоба, ярость
  uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gniewnie /ˈɟɲɛvʲɲɛ/ (adv)
гневно
  w sposób gniewny

gnieść /ɟɲɛ̇ɕʨ̑/ (v)
комкать, сминать
  miażdżyć

gnilny (adj)
гнилостный
  dotyczący procesu gnicia

gnostycyzm (n)
гностицизм
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;

gnostyczny (adj)
гностический
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu

gnostyk (n)
гностик
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik gnostycyzmu

gnu /ɡnu/ (n)
гну
  (zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

gnuśny /ˈɡnuɕnɨ/ (adj)
ленивый
  (o osobach) charakteryzujący się lenistwem, ospałością

gnój /ɡnuj/ (n)
навоз
  (rolnictwo, rolniczy) nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;

gobelinowy (adj)
гобеленовый
  związany z gobelinami, dotyczący gobelinów, wytwarzania gobelinów

gobijski (adj)
гобийский
  związany z Gobi, dotyczący Gobi

gocki (adj)
готский
  związany z Gotami, dotyczący Gotów

gocki (n)
готский
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;

godność /ˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
фамилия
  (przestarzałe, przestarzały) nazwisko
достоинство
  poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

gody (n)
спаривание
  (zoologia, zoologiczny) okres i zachowania poprzedzające kopulację u zwierząt

godzina /ɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
час
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
  jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy
  (edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna

godzina policyjna /ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna/ (n)
комендантский час
  pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godzinny /ɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
часовой
  trwający jedną godzinę

godziny szczytu (n)
часы пик
  (ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg

godzić /ˈɡɔʥ̑iʨ̑/ (v)
мириться, соглашаться
  zgadzać się z czymś

godło /ˈɡɔdwɔ/ (n)
герб
  (heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej;

gofr /ɡɔfr̥/ (n)
вафля
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;

gol /ɡɔl/ (n)
гол
  (sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golarka /ɡɔˈlarka/ (n)
электробритва
  (elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia;

golem /ˈɡɔlɛ̃m/ (n)
голем
  (folklor) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich;

goleń /ˈɡɔlɛ̃ɲ/ (n)
голень
  (anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;

golf /ɡɔlf/ (n)
гольф
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki;

golić /ˈɡɔlʲiʨ̑/ (v)
брить
  usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze
бриться
  usuwać zarost samemu sobie

gondola /ɡɔ̃nˈdɔla/ (n)
гондола
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;
  (lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca

gondolier /ɡɔ̃nˈdɔlʲjɛr/ (n)
гондольер
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) człowiek sterujący gondolą

goniec /ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
гонец
  roznosiciel korespondencji
слон, офицер
  (szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gonitwa (n)
гон
  uganianie się, ściganie

gonić /ˈɡɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
бежать, гнаться, догонять, преследовать
  biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

googol /ˈɡuɡɔl/ (n)
гугол
  (matematyka, matematyczny) liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100

gorbaczowowski (adj)
горбачёвский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z postacią radzieckiego przywódcy Michaiła Gorbaczowa

gorczyca /ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
горчица
  (botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych;

gordyjski (adj)
гордиев
  związany z Gordionem (starożytnym miastem w Azji Mniejszej)

gorkowski (adj)
горьковский
  związany z Gorkim, dotyczący Gorkiego ((współcześnie) Niżny Nowogród)
  związanym z rosyjskim pisarzem Maksymem Gorkim i jego twórczością

gorliwość /ɡɔrˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
рвение
  wykazywanie w czymś wytrwałości i zapału

gornoałtajski (adj)
горно-алтайский
  związany z Gornoałtajskiem, dotyczący Gornoałtajska

gorseciarka /ˌɡɔrsɛˈʨ̑arka/ (n)
корсетница
  (rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się szyciem na miarę gorsetów, biustonoszy i pasów do pończoch

gorycz (n)
горечь
  (przenośnie, przenośnia) negatywne odczucie
  gorzki smak

goryl /ˈɡɔrɨl/ (n)
горилла, гори́лла
  (zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;

gorzała /ɡɔˈʒawa/ (n)
горилка
  (potocznie, potoczny) (spożywczy) silny napój alkoholowy, wódka

gorzałka /ɡɔˈʒawka/ (n)
зелёное вино
  (spożywczy) (przestarzałe, przestarzały) wódka

gorzki /ˈɡɔʃʲci/ (adj)
горький
  taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu
  (przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny

gorąca głowa /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑a ˈɡwɔva/ (n)
горячая голова
  o osobie porywczej, impulsywnej, reagującej gwałtownie

gorąco /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ/ (adv)
жарко
  bardzo ciepło, upalnie

gorąco /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ/ (n)
жара
  wysoka temperatura, upał

gorący /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
горячий
  bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie
  (przenośnie, przenośnia) namiętny
  (przenośnie, przenośnia) serdeczny

gorączka /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
лихорадка, жар
  (medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;

gorączka złota /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta/ (idiom)
золотая лихорадка
  nagły pęd do poszukiwania złota

gospodarczy /ˌɡɔspɔˈdarʧ̑ɨ/ (adj)
хозяйственный, экономический
  związany z gospodarką, dotyczący gospodarki

gospodarka /ˌɡɔspɔˈdarka/ (n)
экономика
  całokształt działalności gospodarczej
хозяйствование
  gospodarowanie, zarządzanie czymś

gospodarstwo /ˌɡɔspɔˈdarstfɔ/ (n)
домохозяйство
  ogół spraw związanych z rodziną, domem
двор
  posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie

gospodarz /ɡɔsˈpɔdaʃ/ (n)
хозяин
  (biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;
  osoba przyjmująca gości
крестьянин
  (rolnictwo, rolniczy) rolnik posiadający własne gospodarstwo

gospodyni /ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi/ (n)
домохозяйка, хозяйка
  kobieta gospodarująca w domu

gospodyni domowa /ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva/ (n)
домохозяйка, домашняя хозяйка
  kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gotlandzki /ɡɔˈtlãnʦ̑ʲci/ (adj)
готландский
  (przymiotnik) od Gotlandia

gotować /ɡɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
варить
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przygotowywać potrawę przez obróbkę cieplną we wrzącej wodzie
кипятить
  doprowadzać do wrzenia
готовить
  przyrządzać ciepłą potrawę
кипеть
  (o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia
  (przenośnie, przenośnia) czuć ogromną złość, ale nie pokazywać tego wyraźnie

gotowy /ɡɔˈtɔvɨ/ (adj)
готовый
  skończony, wykonany
  przygotowany do czegoś, na coś
  chętny i zdolny do zrobienia czegoś

gotycki /ɡɔˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
готический
  (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) związany z gotykiem, stylem sztuki średniowiecznej

gotyk /ˈɡɔtɨk/ (n)
готика
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) styl w architekturze i sztuce średniowiecza;

gotówka /ɡɔˈtufka/ (n)
наличные деньги, наличность
  pieniądze w postaci banknotów lub monet

gołodupiec (n)
голодранец
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pospolicie) osoba biedna, która nie ma pieniędzy

gołoledź /ɡɔˈwɔlɛʨ̑/ (n)
гололедица
  (meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu);

gołonogi (adj)
голоногий
  mający gołe nogi

gołym okiem /ˈɡɔwɨ̃m ˈɔcɛ̃m/ (adv)
невооружённым глазом
  (związek frazeologiczny) bez przyrządów optycznych

gołąb /ˈɡɔwɔ̃mp/ (n)
голубь
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołąbek /ɡɔˈwɔ̃mbɛk/ (n)
сыроежка
  (mikologia, mikologiczny) Russulaceae, grzyb blaszkowy należący do rodziny gołąbkowatych;
голубок
  (potocznie, potoczny) pisklę gołębia
  (zdrobniale) od: gołąb, pieszczotliwie o gołębiu
голубец голубок
  pieszczotliwie o kimś bliskim

gołębi /ɡɔˈwɛ̃mbʲi/ (adj)
голубиный
  (zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem

gołębiarz (n)
кукушка, снайпер
  (historia, historyczny, historycznie) w czasie II wojny światowej: niemiecki snajper strzelający z wysokości;
голубятник
  hodowca gołębi
  miłośnik gołębi
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) jastrząb gołębiarz

gołębica /ˌɡɔwɛ̃mˈbʲiʦ̑a/ (n)
голубка
  (ornitologia, ornitologiczny) samica gołębia

gołębnik /ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik/ (n)
голубятня
  (zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

gościni (n)
гостья
  (rzadki, rzadko używany) kobieta przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.

gościniec /ɡɔɕˈʨ̑ĩɲɛʦ̑/ (n)
гостиница
  (gastronomia) zajazd, pensjonat, karczma
гостинец
  (przestarzałe, przestarzały) i (Białystok) podarunek z podróży
дорога, тракт
  szeroka droga

gościnność (n)
гостеприимство, хлебосольство
  szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom

gościnny /ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ/ (adj)
гостеприимный, хлебосольный
  chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości

gość /ɡɔɕʨ̑/ (n)
гость, гостья
  osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.
  osoba, która zatrzymała się w hotelu, w restauracji

goździk /ˈɡɔʑʥ̑ik/ (n)
гвоздика
  (botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;

gra /ɡra/ (n)
игра
  zabawa według ustalonych reguł;
  (sport, sportowy) mecz

gra słów /ˈɡra ˈswuf/ (n)
игра слов, каламбур
  budowanie zdań w oparciu o wieloznaczność lub homonimię wyrazów

grabarz /ˈɡrabaʃ/ (n)
могильщик
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie /ˈɡrabʲjɛ/ (n)
грабли
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabież /ˈɡrabʲjɛʃ/ (n)
грабёж
  zabieranie siłą czyjejś własności; obrabowanie, plądrowanie

grabieżca (n)
грабитель
  ten, kto dokonuje grabieży, rabuje, łupi

grabowy /ɡraˈbɔvɨ/ (adj)
грабовый
  będący częścią graba
  składający się z graba
  wykonany z drewna lub innej części graba

gracz /ɡraʧ̑/ (n)
игрок
  uczestnik gry lub zawodów

grad /ɡrat/ (n)
град
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
  (przenośnie, przenośnia) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradient /ˈɡradʲjɛ̃nt/ (n)
градиент
  płynne przejście jednego koloru w drugi

gradobicie /ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
градобитие
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu

gradologia (n)
градология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o gradacjach szkodników

gradowy (adj)
градовой
  dotyczący gradu, związany z gradem

grafficiarz (n)
граффитист
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) osoba malująca graffiti

graffiti /ɡrafˈfʲitʲi/ (n)
граффити
  (sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

graficzny /ɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
графический
  (językoznawstwo, językoznawczy) pisemny, wyrażony na piśmie
  (sztuka) dotyczący grafiki (sztuki)
  wyrażony za pomocą rysunku, wykresu

grafik /ˈɡrafʲik/ (n)
график
  osoba zawodowo zajmująca się grafiką – klasyczną lub komputerową
  harmonogram prac

grafit /ˈɡrafʲit/ (n)
графит
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafitowy (adj)
графитный
  wykonany z grafitu

grafolog (n)
графолог
  specjalista w dziedzinie grafologii

grafologiczny (adj)
графологический
  związany z grafologią, dotyczący grafologii

grafomania (n)
графомания
  mania pisania książek, zwłaszcza autobiograficznych

grafoskop /ɡraˈfɔskɔp/ (n)
кодоскоп
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);

gramatycznie (adv)
грамматически
  (gramatyka) zgodnie z regułami gramatyki

gramatyczny /ˌɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
грамматический
  dotyczący gramatyki, związany z gramatyką

gramatyk /ɡrãˈmatɨk/ (n)
грамматик
  specjalista w dziedzinie gramatyki

gramatyka /ɡrãˈmatɨka/ (n)
грамматика
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

gramofon /ɡrãˈmɔfɔ̃n/ (n)
граммофон
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

gramofonowy /ˌɡrãmɔfɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
граммофонный
  związany z gramofonem, dotyczący gramofonu

gramowy (adj)
граммовый
  mający masę jednego grama
  związany z gramem, dotyczący grama

granat /ˈɡrãnat/ (n)
гранат
  (spożywczy) owoc granatowca
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) granatowiec;
  (mineralogia, mineralogiczny) twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny;
граната
  (wojskowość, wojskowy) pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym;
тёмно-синий
  kolor ciemnoniebieski, także ubranie, materiał itp. w tym kolorze;

granatnik (n)
гранатомёт
  (wojskowość, wojskowy) broń palna mająca długą lufę, służąca do wystrzeliwania granatów;

granatowa policja (n)
голубая полиция, синяя полиция
  (historia, historyczny, historycznie) formacja policyjna działająca w Generalnym Gubernatorstwie, podległa niemieckim władzom okupacyjnym;

granatowiec /ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
гранат, гранатник
  (botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy /ˌɡrãnaˈtɔvɨ/ (adj)
синий, тёмносиний
  mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

granica /ɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
граница, черта
  (administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;

graniczyć /ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
граничить, доходить
  (w odniesieniu do uczuć, stanu fizycznego lub psychicznego) być bliskim, być podobnym, przypominać
граничить, примыкать
  mieć wspólną granicę, sąsiadować

granit /ˈɡrãɲit/ (n)
гранит
  (geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

granitowy (adj)
гранитный
  dotyczący granitu, wykonany z granitu

granola /ɡrãˈnɔla/ (n)
гранола
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

granulka (n)
гранула
  małe nieregularne ziarno w formie których sprzedaje się niektóre produkty jak leki czy artykuły chemiczne

grasica (n)
тимус, вилочковая железа
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

grasować /ɡraˈsɔvaʨ̑/ (v)
орудовать, рыскать
  dokonywać napadów, gwałtów na określonym terenie
свирепствовать
  o chorobie: szerzyć się, panować

grat /ɡrat/ (n)
колымага
  (pogardliwie, pogardliwy) stary, wyeksploatowany, często psujący się pojazd mechaniczny
барахло, хлам
  (potocznie, potoczny) przedmiot niezbyt wartościowy, często stary, zniszczony mebel, sprzęt domowy

gratulacja /ˌɡratuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
поздравление
  wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu

gratulować /ˌɡratuˈlɔvaʨ̑/ (v)
поздравлять
  składać wyrazy uznania

gratyfikacja /ˌɡratɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
денежный вознаграждение, наградные
  dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.

grawerować (v)
гравировать
  żłobić rysunki powierzchniach z materiałów twardych, zwłaszcza metalowych

grawitacja /ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
гравитация
  (fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny /ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
гравитационный
  (fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grać /ɡraʨ̑/ (v)
сочетаться
  (potocznie, potoczny) pasować, odpowiadać
играть
  brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
  o przedmiocie: wydawać dźwięki
  wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego
  być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie

grać na nerwach /ˈɡraʨ̑ na‿ˈnɛrvax/ (v)
играть на нервах
  drażnić, denerwować kogoś

grać pierwsze skrzypce /ˈɡraʨ̑ ˈpʲjɛrfʃɛ ˈskʃɨpʦ̑ɛ/ (v)
играть первую скрипку
  (przenośnie, przenośnia) być najważniejszym, mieć decydujący głos

grać w otwarte karty /ˈɡraʥ̑ v‿ɔtˈfartɛ ˈkartɨ/ (v)
играть в открытую
  (przenośnie, przenośnia) być szczerym, mówić całą prawdę

grażdanka /ɡraʒˈdãnka/ (n)
гражданка, гражданский шрифт
  (językoznawstwo, językoznawczy) alfabet będący odmianą cyrylicy, wprowadzony w Rosji na pocz. XVIII wieku, używany również przez inne narody słowiańskie posługujące się wcześniej cyrylicą;

grdyka /ˈɡrdɨka/ (n)
адамово яблоко, кадык
  (anatomia, anatomiczny) wystająca na przedniej części szyi chrząstka krtani (zazwyczaj u mężczyzn)

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (adj)
греческий
  związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków
  związany z Greckim Kościołem Prawosławnym

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (n)
греческий
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Greków i po części Cypryjczyków;

greckokatolicki (adj)
грекокатолический
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Kościołem powstałym z unii Kościoła prawosławnego z katolickim

gregoriański /ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
григорианский
  odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,
  odnoszący się do papieża Grzegorza I; ,

grejpfrut /ˈɡrɛjpfrut/ (n)
грейпфрут
  (botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

grejpfrutowy (adj)
грейпфрутовый
  związany z grejpfrutami, dotyczący grejpfrutów

gremium /ˈɡrɛ̃mʲjũm/ (n)
весь коллектив, весь состав, круг
  grupa osób zajmujących się tym samym zawodem lub pełniących te same funkcje

grenadier /ɡrɛ̃ˈnadʲjɛr/ (n)
гренадёр
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony w rzucaniu granatów;

grenadierski (adj)
гренадерский
  (wojskowość, wojskowy) związany z grenadierem, dotyczący grenadiera

grenadyjski /ˌɡrɛ̃naˈdɨjsʲci/ (adj)
гренадский
  związany z Grenadą, dotyczący Grenady (państwa)
  związany z Grenadą, dotyczący Grenady (wyspy)

grenlandzki /ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
гренландский
  od Grenlandia

grill /ɡrʲil/ (n)
гриль
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw

grillowanie /ˌɡrʲilɔˈvãɲɛ/ (n)
барбекю
  (rzeczownik odczasownikowy) od grillować

grobla /ˈɡrɔbla/ (n)
дамба
  wał ziemny zbudowany w celu spiętrzenia wody lub rozdzielenia stawów;

grobowa cisza /ɡrɔˈbɔva ˈʨ̑iʃa/ (n)
гробовая тишина, гробовое молчание, могильная тишина
  złowroga cisza, pełna napięcia emocjonalnego

grobowiec /ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
склеп
  okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;

grobowy /ɡrɔˈbɔvɨ/ (adj)
гробовой, похоронный
  (przenośnie, przenośnia) nieprzyjemny, wywołujący przygnębienie, spowodowany przygnębieniem, przywodzący skojarzenie z grobem
могильный
  odnoszący się do grobu

groch /ɡrɔx/ (n)
горох
  (botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;
  (spożywczy) strąki lub nasiona grochu (1.1)

grochowy (adj)
гороховый
  związany z grochem, dotyczący grochu; zawierający groch

grochówka /ɡrɔˈxufka/ (n)
гороховый суп
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

grodzieński /ɡrɔˈʥ̑ɛ̇̃j̃sʲci/ (adj)
гродненский
  dotyczący Grodna, związany z Grodnem

grom /ɡrɔ̃m/ (n)
гром
  (książkowy) piorun

gromada gwiazd (n)
звёздное скопление
  (astronomia, astronomiczny) zgrupowanie gwiazd związanych wspólnym pochodzeniem;

gromadzić /ɡrɔ̃ˈmaʥ̑iʨ̑/ (v)
накапливать
  składać, zbierać w jednym miejscu
собирать
  zbierać, kolekcjonować
собираться
  zbierać się w gromadę

grono /ˈɡrɔ̃nɔ/ (n)
гроздь
  (botanika, botaniczny) typ kwiatostanu i owocostanu złożony z osi głównej i odchodzących od niej osi bocznych
круг
  grupa ludzi połączonych jakimś wyróżnikiem, np. wspólnymi zainteresowaniami, przyjaźnią itp.

gronostaj /ɡrɔ̃ˈnɔstaj/ (n)
горностай
  (zoologia, zoologiczny) Mustela erminea Linnaeus, niewielki drapieżny ssak z rodziny łasicowatych;

gronowy /ɡrɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
виноградный
  otrzymywany, produkowany z winogron

gros /ɡrɔ/ /ɡrɔs/ (n)
гросс
  (przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki;

grosz /ɡrɔʃ/ (n)
грош
  (jednostka monetarna) jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego;
копейка
  lm nieznacząca suma; kwota nieprzedstawiająca większej wartości

grosz do grosza, a będzie kokosza /ˈɡrɔʒ dɔ‿ˈɡrɔʃa ː‿ˈbɛ̃ɲʥ̑ɛ kɔˈkɔʃa/ (proverb)
копейка рубль бережёт
  dzięki cierpliwemu oszczędzaniu można sobie pozwolić na więcej

grot /ɡrɔt/ (n)
наконечник стрелы
  (wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;
грот
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;

grota /ˈɡrɔta/ (n)
грот
  (geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groteskowy /ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ/ (adj)
гротескный, гротесковый
  podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

grozić /ˈɡrɔʑiʨ̑/ (v)
грозить
  straszyć czymś, zapowiadać coś złego
угрожать
  stwarzać stan niebezpieczeństwa, być niebezpiecznym, groźnym

groznieński (adj)
грозненский
  związany z Groznym, dotyczący Groznego

groźba /ˈɡrɔʑba/ (n)
угроза, опасность
  zagrożenie; coś, co zagraża
угроза, устрашение
  zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.

groźny /ˈɡrɔʑnɨ/ (adj)
грозный
  taki, który stanowi niebezpieczeństwo dla czyjegoś zdrowia, zagraża bezpieczeństwu
  taki, który wzbudza strach

gruba berta /ˈɡruba ˈbɛrta/ (n)
Большая Берта, Толстушка Берта
  (potocznie, potoczny) niemiecki ciężki moździerz oblężniczy używany podczas I wojny światowej;

gruba ryba /ˈɡruba ˈrɨba/ (n)
ВИП, важная птица, туз
  (przenośnie, przenośnia) ktoś bardzo ważny

grubas /ˈɡrubas/ (n)
жирдяй, толстяк
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) otyła osoba

grubiański /ɡruˈbʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
грубый
  (przestarzałe, przestarzały) ordynarny, niekulturalny, chamski, prostacki

grubodziób /ɡruˈbɔʥ̑up/ (n)
дубонос
  (ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

grubość (n)
толщина
  cecha tego, co grube
  wymiar w przekroju poprzecznym, w kierunku prostopadłym do kierunku pomiaru długości i szerokości, mierzony w osi strzałkowej
ширина
  wymiar w krótszej osi

gruby /ˈɡrubɨ/ (adj)
толстый, то́лстый
  otyły
  mający dużą grubość, średnicę

gruby jak beczka /ˈɡrubɨ ˈjaɡ ˈbɛʧ̑ka/ (adj)
толстый как бочка
  o osobie: bardzo gruby

gruby jak świnia /ˈɡrubɨ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa/ (adj)
толстый как свинья
  (wulgarnie, wulgaryzm) epitet wobec kogoś grubego

gruchacz (n)
трубач
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Psophiidae;

gruczolak /ɡruˈʧ̑ɔlak/ (n)
аденома
  (medycyna, medyczny) nowotwór niezłośliwy tkanek gruczołowych;

gruczoł /ˈɡruʧ̑ɔw/ (n)
железа
  (anatomia, anatomiczny) narząd wydzielający potrzebne dla organizmu substancje;

gruczoł mlekowy (n)
грудная железа, молочная железа
  (anatomia, anatomiczny) zazwyczaj parzyste gruczoły charakterystyczne dla gromady ssaków, wydzielające mleko, które jest pokarmem dla młodych;

grudniowy /ɡrudʲˈɲɔvɨ/ (adj)
декабрьский
  dotyczący grudnia, dziejący się w grudniu

grudzień /ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
декабрь
  dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grunge (n)
гранж
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostry, dynamiczny podgatunek rocka alternatywnego z mocno zniekształconym, „brudnym” brzmieniem gitar, zapoczątkowany w latach 80. XX w.;

grunt /ɡrũnt/ (n)
грунтовка
  (budownictwo) substancja silnie wiążąca się z podłożem, pełniąca funkcję podkładu przy tynkowaniu, malowaniu, politurowaniu itp., a także w malarstwie, jako podkład pod malowidło; także wyschnięta warstwa tej substancji;
основание
  (przenośnie, przenośnia) zasada, podstawa (najczęściej używane we frazeologizmach)
грунт
  powierzchnia Ziemi lub innej planety, teren
  warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać
  dno jakiegoś akwenu (rzeki, morza, stawu, strumienia)

gruntowy /ɡrũnˈtɔvɨ/ (adj)
грунтовой
  związany z gruntem, dotyczący gruntu

grupa /ˈɡrupa/ (n)
группа
  (chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
  zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze
  zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie

grupa docelowa (n)
целевая группа
  (ekonomia, ekonomiczny) (publikatory) grupa osób, do której zasadniczo skierowany jest komunikat, reklama lub produkt;

grupowanie (n)
группирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od grupować

grupowy /ɡruˈpɔvɨ/ (adj)
групповой
  odbywający się w grupie, dotyczący grupy

gruszka /ˈɡruʃka/ (n)
груша страдания
  (historia, historyczny, historycznie) jedno z narzędzi tortur w kształcie gruszki (1.1)
клизма
  (medycyna, medyczny) gumowy odsysacz w kształcie gruszki (1.1);
автобетоносмеситель
  (potocznie, potoczny) samochód-betoniarka do transportu gotowego betonu;
груша
  (spożywczy) owoc gruszy;
бульб
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (zobacz) gruszka dziobowa

gruszkowy /ɡruˈʃkɔvɨ/ (adj)
грушевый
  zrobiony z gruszek, zawierający gruszki
  związany z gruszkami, odnoszący się do gruszek

gruz /ɡrus/ (n)
развалина
  odłamki rozkruszonego muru, cegły, kamienia itp.

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (adj)
грузинский
  dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (n)
грузинский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Gruzji;

gruźlica /ɡruʑˈlʲiʦ̑a/ (n)
туберкулёз
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gruźliczy (adj)
туберкулёзный
  (medycyna, medyczny) związany z gruźlicą, dotyczący gruźlicy

gryczany (adj)
гречишный
  (potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) związany z gryką rośliną
гречневый
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) z ziaren gryki

gryf /ɡrɨf/ (n)
грифон, гриф
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;
гриф
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu muzycznego, na którym rozpięte są struny;

gryka /ˈɡrɨka/ (n)
греча, гречиха
  (botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

grymuar (n)
гримория, гримуар
  (historia, historyczny, historycznie) (ezoteryka) (fantasy) księga wiedzy magicznej;

grynicki (adj)
гринвичский
  (geografia, geograficzny) związany z Greenwich, dotyczący Greenwich

grypa /ˈɡrɨpa/ (n)
грипп
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

grypowy (adj)
гриппозный
  (medycyna, medyczny) związany z grypą, dotyczący grypy

gryzoń /ˈɡrɨzɔ̃ɲ/ (n)
грызун
  ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć /ɡrɨɕʨ̑/ (v)
кусать, грызть
  zatapiać w czymś zęby

grzanka /ˈɡʒãnka/ (n)
гренок, крутон
  kawałek pieczywa przyrumieniony z obu stron

grzałka /ˈɡʒawka/ (n)
кипятильник
  (technologia, technika, techniczny) element grzewczy urządzenia;

grzbiet /ɡʒbʲjɛt/ (n)
спина, хребет
  (potocznie, potoczny) plecy
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej
конёк
  górna lub tylna część podłużnej rzeczy

grzebać /ˈɡʒɛbaʨ̑/ (v)
хоронить
  chować zmarłego do grobu lub zajmować się grabarstwem
копать, рыть
  rozgarniać, np. ziemię

grzebień /ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
гребень, расчёска, гребешок
  (fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;
гребень, гребёнка
  (fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do upinania włosów
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie lub element urządzenia kształtem przypominające grzebień (1.1)
гребень, гребешок
  (ornitologia, ornitologiczny) mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów

grzech /ɡʒɛx/ (n)
грех
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechotka /ɡʒɛˈxɔtka/ (n)
трещотка
  (technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) przyrząd służący do ręcznego napędzania narzędzia wyposażony w mechanizm zapadkowy
погремок
  (zoologia, zoologiczny) zakończenie ogona grzechotnika grzechoczące przy potrząsaniu
погремушка
  rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument perkusyjny z pojemnikiem zawierającego małe przedmioty wydającymi dźwięki przy potrząsaniu

grzechowy (adj)
греховный
  (dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący grzechu, związany z grzechem

grzecznie (adv)
вежливо
  w sposób grzeczny

grzeczność /ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
вежливость
  uprzejmy sposób zachowania

grzeczny /ˈɡʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
воспитанный
  o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry

grzesznica /ɡʒɛʃʲˈɲiʦ̑a/ (n)
грешница
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzeszna osoba płci żeńskiej

grzesznik /ˈɡʒɛʃʲɲik/ (n)
грешник
  ktoś, kto grzeszy

grzeszny /ˈɡʒɛʃnɨ/ (adj)
грешный
  popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

grzeszyć /ˈɡʒɛʃɨʨ̑/ (v)
грешить
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

grzyb /ɡʒɨp/ /ˈɡʒɨbɨ/ (n)
грибок
  (potocznie, potoczny) grzybica, choroba wywoływana przez grzyby (1.1) pasożytnicze
гриб
  owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
  (mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
  (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu
  (pogardliwie, pogardliwy) ktoś stary, niedołężny

grzybiarka /ɡʒɨˈbʲjarka/ (n)
грибница
  kobieta, która lubi zbierać grzyby

grzybiarz /ˈɡʒɨbʲjaʃ/ (n)
грибник
  osoba, która lubi zbierać grzyby

grzybica (n)
микоз
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby;

grzybiczny (adj)
грибковый
  (medycyna, medyczny) dotyczący grzybicy

grzybnia (n)
грибница, мицелий
  (biologia, biologiczny) (mikologia, mikologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;

grzybowa (n)
грибной суп, губница
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z grzybów świeżych lub suszonych;

grzybowy (adj)
грибной
  związany z grzybami, dotyczący grzybów

grzywa /ˈɡʒɨva/ (n)
грива
  (zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grzywiasty /ɡʒɨˈvʲjastɨ/ (adj)
гривастый
  mający grzywę, pokryty grzywą
  przypominający kształtem grzywę

grzywka /ˈɡʒɨfka/ (n)
чёлка
  (fryzyjski) włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna (n)
штраф
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grządka /ˈɡʒɔ̃ntka/ (n)
грядка
  (zdrobniale) od: grzęda (pasek ziemi uprawnej)

grzęda /ˈɡʒɛ̃nda/ (n)
гряда
  wydzielony pas ziemi uprawnej w ogrodzie

grób /ɡrup/ (n)
могила
  przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

grążyca /ɡrɔ̃w̃ˈʒɨʦ̑a/ (n)
нырковая утка
  (ornitologia, ornitologiczny) kaczka nurkująca; kaczka, która podczas zdobywania pokarmu nurkuje na znaczną głębokość, do grupy grążyc należy w Polsce, między innymi kilka gatunków z rodzaju Aythya

guacamole (n)
гуакамоле
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykański sos przyrządzany na bazie awokado;

gubachiński (adj)
губахинский
  związany z Gubachą, dotyczący Gubachy

gubernator /ˌɡubɛrˈnatɔr/ (n)
губернатор
  (administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gubernatorowa (n)
губернаторша
  żona gubernatora

gubernatorski (adj)
губернаторский
  odnoszący się do gubernatora, związany z gubernatorem

gubernia (n)
губерния
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;

gubernialny (adj)
губернский
  odnoszący się do guberni, związany z gubernią

gudermeski (adj)
гудермесский
  związany z Gudermesem, dotyczący Gudermesu

guglować /ɡuɡˈlɔvaʨ̑/ (v)
гуглить
  (potocznie, potoczny) poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

gujański /ɡuˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
гайанский
  odnoszący się do Gujany, państwa

gula /ˈɡula/ (n)
бугор, желвак
  (potocznie, potoczny) kulista narośl lub zgrubienie

gulasz (n)
гуляш
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj mięsnego ragoût;

guma /ˈɡũma/ (n)
жевачка жевательная резинка
  (potocznie, potoczny) guma do żucia
резина
  rodzaj rozciągliwego tworzywa;

guma do żucia (n)
жевательная резинка, жевачка
  (spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka /ˈɡũmka/ (n)
стирательный резинка
  (edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;
резинка для волосы
  (fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów
резинка
  (handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka
  (potocznie, potoczny) (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa;

gumka do ścierania /ˈɡũmka ˌdɔ‿ɕʨ̑ɛˈrãɲa/ (n)
ластик, стирательный резинка
  gumka służąca do wycierania śladów ołówka, najczęściej z papieru

gunia /ˈɡũɲa/ (n)
гуня
  (Śląsk Cieszyński) szeroki płaszcz góralski

guru /ˈɡuru/ (n)
гуру
  (przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;

guryjski (adj)
гурийский
  związany z Gurią lub Guryjczykami, dotyczący Gurii lub Guryjczyków

gusiewski (adj)
гусевский
  związany z Gusiewem, dotyczący Gusiewa

gust /ɡust/ (n)
вкус
  poczucie piękna i harmonii

gustować /ɡuˈstɔvaʨ̑/ (v)
иметь вкус в, любить, наслаждаться
  lubić

guwernancki (adj)
гувернантский
  (rzadki, rzadko używany) związany z guwernantką, dotyczący guwernantki

guwernantka (n)
гувернантка
  (dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach

guwerner (n)
гувернёр
  (dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczyciel domowy, wychowawca dzieci w zamożnych rodzinach

guwernerski (adj)
гувернёрский
  związany z osobą lub pracą guwernera, dotyczący guwernera

guziec /ˈɡuʑɛʦ̑/ (n)
бородавочник
  (zoologia, zoologiczny) Phacochoerus F. Cuvier, przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

guzik /ˈɡuʑik/ (n)
пуговица
  (krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
кнопка
  (potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gułag /ˈɡuwak/ (n)
ГУЛАГ
  system obozów pracy przymusowej w ZSRR;

gwadelupski (adj)
гваделупский
  (geografia, geograficzny) związany z Gwadelupą, dotyczący Gwadelupy

gwar (n)
говор
  hałas spowodowany głosem wielu rozmów

gwara /ˈɡvara/ (n)
говор
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od przyjętego języka standardowego;

gwarancja /ɡvaˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
гарантия
  poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś

gwarancyjny (adj)
гарантийный
  dotyczący gwarancji

gwardia /ˈɡvardʲja/ (n)
гвардия
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących
  (wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego
  (wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska

gwardiejski (adj)
гвардейский
  związany z Gwardiejskiem, dotyczący Gwardiejska

gwardyjski (adj)
гвардейский
  (wojskowość, wojskowy) związany z gwardią, dotyczący gwardii

gwardzista (n)
гвардеец
  (wojskowość, wojskowy) członek gwardii

gwasz (n)
гуашь
  (sztuka) kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem;
  (sztuka) praca malarska w technice gwaszu (1.2)
гуашь, техника гуашь
  (sztuka) technika malarska wykorzystująca gwasz (1.1)

gwatemalczyk /ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk/ (n)
гватемалец
  mieszkaniec Gwatemali (stolicy państwa Gwatemala)

gwatemalka /ˌɡvatɛ̃ˈmalka/ (n)
гватемалка
  mieszkanka Gwatemali (stolicy państwa Gwatemala)

gwatemalski /ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci/ (adj)
гватемальский
  odnoszący się do państwa Gwatemala
  odnoszący się do miasta Gwatemala

gwałciciel /ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
насильник
  osoba dopuszczająca się gwałtu

gwałt /ɡvawt/ (n)
изнасилование
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;
беззаконие, насилие, произвол
  każdy nielegalny akt przemocy
кутерьма, суматоха
  pośpiech

gwałtownie /ɡvawˈtɔvʲɲɛ/ (adv)
бурно
  intensywnie
внезапно, стремительно
  nagle, raptownie

gwałtowny /ɡvawˈtɔvnɨ/ (adj)
бешеный
  nagły, szybki

gwiazda /ˈɡvʲjazda/ (n)
звезда
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;

gwiazdeczka /ɡvʲjazˈdɛʧ̑ka/ (n)
звёздочка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: gwiazdka

gwiazdka /ˈɡvʲjastka/ (n)
звёздочка
  (zdrobniale) od: gwiazda

gwiazdozbiór /ɡvʲjazˈdɔzbʲjur/ (n)
созвездие
  (astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwiezdny /ˈɡvʲjɛzdnɨ/ (adj)
звёздный
  składający się z gwiazd
  związany z przestrzenią kosmiczną

gwinejski /ɡvʲĩˈnɛjsʲci/ (adj)
гвинейский
  odnoszący się do państwa Gwinea
  odnoszący się do państwa Gwinea Bissau
  odnoszący się do państwa Gwinea Równikowa

gwizdek /ˈɡvʲizdɛk/ (n)
свисток
  nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwóźdź /ɡvuɕʨ̑/ (n)
гвоздь
  podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;
  (przenośnie, przenośnia) najważniejsza część czegoś

gwóźdź do trumny /ˈɡvuʑʥ̑ dɔ‿ˈtrũmnɨ/ (n)
гвоздь в крышку гроба
  (potocznie, potoczny) coś pogarszającego ostatecznie sytuację, przypieczętowującego porażkę

gwóźdź programu /ˈɡvuɕʨ̑ prɔˈɡrãmu/ (n)
гвоздь программы
  punkt kulminacyjny, główna część przedstawienia, spektaklu, pokazu itp.

gydański (adj)
гыданский
  związany z Gydą, dotyczący Gydy (rzeki w Rosji)

gyokuro (n)
гёкуро
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jeden z jakościowo najlepszych gatunków japońskiej herbaty zielonej

gzyms /ɡzɨ̃ms/ (n)
карниз
  (architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

góra /ˈɡura/ (n)
гора, куча
  (geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;
гора
  (potocznie, potoczny) duża sterta czegoś

góra lodowa /ˈɡura lɔˈdɔva/ (n)
айсберг
  olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

góral /ˈɡural/ (n)
горец, гураль
  człowiek pochodzący z gór;

góralek (n)
даман
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych

góralka (n)
горянка
  kobieta pochodząca z gór;

góralski (adj)
гуральский
  związany z góralami bądź góralszczyzną

górniczek /ɡurʲˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
рогатый жаворонок
  (ornitologia, ornitologiczny) Eremophila alpestris, gatunek ptaka z rodziny skowronków, zamieszkuje tundrę oraz strefy alpejskie gór: Eurazji, Afryki Północnej i Ameryki;

górniczy (adj)
горный, горняцкий
  związany z górnictwem, dotyczący górnictwa

górnik /ˈɡurʲɲik/ (n)
шахтёр
  pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin

górnowoltański (adj)
верхневольтский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Górną Woltą, dotyczący Górnej Wolty

górnowołżański (adj)
верхневолжский
  związany z górnym biegiem Wołgi

górnozejski (adj)
верхнезейский
  związany z górnym biegiem Zei

górnołużycki /ˌɡurnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci/ (adj)
верхнелужицкий
  związany z Górnymi Łużycami

górnołużycki /ˌɡurnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci/ (n)
верхнелужицкий
  (językoznawstwo, językoznawczy) język górnołużycki (1.1);

górnośląski (adj)
верхнесилезский
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Górnego Śląska, związany z Górnym Śląskiem, pochodzący z Górnego Śląska, właściwy Górnemu Śląskowi

górski /ˈɡursʲci/ (adj)
горный
  związany z górami, dotyczący gór

górzysty /ɡuˈʒɨstɨ/ (adj)
гористый
  pełen gór, wzniesień, pokryty górami

gówniany /ɡuvʲˈɲãnɨ/ (adj)
говённый
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) kiepski, marny, tandetny, kiczowaty, bezwartościowy
  (wulgarnie, wulgaryzm) (dosłownie) dotyczący gówna, charakterystyczny dla gówna

gówno /ˈɡuvnɔ/ (n)
говно, дерьмо
  (wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego

göteborski /ˌɡøːtɛˈbɔrsʲci/ (adj)
гётеборгский
  odnoszący się do Göteborgu

gąbczasty /ɡɔ̃mpˈʧ̑astɨ/ (adj)
губчатый
  mający budowę charakterystyczną dla gąbki, podobny do gąbki: porowaty, miękki i sprężysty

gąbka /ˈɡɔ̃mpka/ (n)
губка
  (zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;
  najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;

gągoł /ˈɡɔ̃ŋɡɔw/ (n)
гоголь
  (ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki;

gągołek (n)
малый гоголь
  (ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański;

gąsienica /ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
гусеница
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
  (motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gąsię /ˈɡɔ̃w̃ɕɛ/ (n)
гусёнок
  (zoologia, zoologiczny) pisklę gęsi

gąszcz /ɡɔ̃w̃ʃʧ̑/ (n)
гуща
  (przenośnie, przenośnia) nieuporządkowane zbiorowisko przedmiotów, osób, faktów, zjawisk
  gęste skupienie drzew lub krzewów

gęba /ˈɡɛ̃mba/ (n)
пасть
  (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta
рот
  (potocznie, potoczny) osoba będąca na czyimś utrzymaniu, osoba do wykarmienia
рыло
  (potocznie, potoczny) twarz człowieka lub pysk zwierzęcia

gęganie (n)
гоготанье
  wydawanie charakterystycznego głosu przez gęsi

gęgawa /ɡɛ̃ŋˈɡava/ (n)
серый гусь
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;

gęgać /ˈɡɛ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
гоготать
  o gęsiach: wydawać głos

gęsia skórka /ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka/ (n)
мурашки, гусиная кожа
  (potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęsiego /ɡɛ̃w̃ˈɕɛɡɔ/ (adv)
гуськом
  o sposobie poruszania się: jeden za drugim, kolejno

gęsina /ɡɛ̃w̃ˈɕĩna/ (n)
гусятина
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z gęsi

gęstowłosy (adj)
густоволосый
  taki, który ma gęste, bujne włosy lub takąż sierść

gęstość /ˈɡɛ̃w̃stɔɕʨ̑/ (n)
плотность
  (fizyka, fizyczny) stosunek masy do objętości;
  (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) ilość danej wielkości fizycznej przypadająca na jednostkę objętości, powierzchni lub długości
  cecha gęstych substancji

gęstwina /ɡɛ̃w̃ˈstfʲĩna/ (n)
чаща, гуща
  gęste skupienie roślin, zwłaszcza krzewów i drzew

gęsty /ˈɡɛ̃w̃stɨ/ (adj)
густой
  taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie

gęś /ɡɛ̃j̃ɕ/ /ɡɛ̃w̃ɕ/ /ɡɛ̃ɕ/ (n)
гусь, гусыня
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

gęś białoczelna /ˈɡɛ̃w̃ʑ ˌbʲjawɔˈʧ̑ɛlna/ (n)
белолобый гусь
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser albifrons, gatunek gęsi;

gęś krótkodzioba /ˈɡɛ̃w̃ɕ ˌkrutkɔˈʥ̑ɔba/ (n)
короткоклювый гуменник
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser brachyrhynchus, gatunek gęsi;

gęś mała /ˈɡɛ̃w̃ɕ ˈmawa/ (n)
пискулька
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser erythropus, gatunek gęsi;

gęś zbożowa /ˈɡɛ̃w̃ʑ zbɔˈʒɔva/ (n)
гуменник
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser fabalis, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;
  (ornitologia, ornitologiczny) duży wędrowny ptak wodny z gatunku gęsi zbożowych (1.1)

gładki /ˈɡwatʲci/ (adj)
гладкий
  mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości

gładkolufowy (adj)
гладкоствольный
  (wojskowość, wojskowy) mający gładką, niegwintowaną lufę

gładkość /ˈɡwatkɔɕʨ̑/ (n)
гладкость
  cecha tego, co jest gładkie

głagolica /ˌɡwaɡɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
глаголица
  (językoznawstwo, językoznawczy) najstarszy alfabet słowiański;

głagolicki (adj)
глаголический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z głagolicą; zapisany głagolicą; posługujący się głagolicą

głaskać /ˈɡwaskaʨ̑/ (v)
ласкать, гладить
  łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głasnost /ˈɡwasnɔst/ (n)
гласность
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;

głaz /ɡwas/ (n)
валун
  (geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;
  (potocznie, potoczny) ogromny kamień

głodnemu chleb na myśli /ɡwɔdˈnɛ̃mu ˈxlɛp na‿ˈmɨɕlʲi/ (proverb)
голодной куме хлеб на уме, голодной курице просо снится
  człowiek naturalnie kieruje swoje myśli i starania ku temu, czego mu najdotkliwiej brakuje
голодной куме хлеб на уме
  o przejęzyczeniu ujawniającym czyjeś prawdziwe myśli, pragnienia

głodno (adv)
голодно
  odczuwając głód

głodny /ˈɡwɔdnɨ/ (adj)
голодный
  czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głodny jak wilk /ˈɡwɔdnɨ ˈjaɡ ˈvʲilk/ (adj)
голодный как волк
  bardzo głodny

głodowanie /ˌɡwɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
голодание
  (rzeczownik odczasownikowy) od głodować

głodować /ɡwɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
голодать
  nie jeść zupełnie lub jeść zbyt mało

głodówka (n)
голодовка
  (fizjologia, fizjologiczny) metoda samoleczenia, której celem jest oczyszczenie organizmu z toksyn i pozbycie się nadmiaru tkanki tłuszczowej, polegająca na nieprzyjmowaniu pokarmów
  strajk głodowy
голодание
  okres głodowania spowodowanego względami ekonomicznymi

głos /ɡwɔs/ (n)
голос
  dźwięk wydawany przez istoty żyjące
  decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
  zdanie, osąd, opinia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym
  zdolność wydawania dźwięku (1.1)
  prawo / pozwolenie przemawiania

głos serca /ˈɡwɔs ˈːɛrʦ̑a/ (idiom)
голос сердца
  coś, co dyktuje komuś uczucie

głos wołającego na puszczy /ˈɡwɔz ˌvɔwajɔ̃nˈʦ̑ɛɡɔ na‿ˈpuʃʧ̑ɨ/ (n)
глас вопиющего в пустыне
  czyjeś słowa, apele nieznajdujące oddźwięku, zlekceważone

głosić /ˈɡwɔɕiʨ̑/ (v)
провозглашать
  ogłaszać, oznajmiać (na przykład) wiadomość, rozgłaszać, upowszechniać (na przykład) idee, hasła

głosowanie /ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ/ (n)
голосование
  wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować /ɡwɔˈsɔvaʨ̑/ (v)
голосовать
  oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głosowy (adj)
голосовой
  związany z głosem, dotyczący głosu

głowa /ˈɡwɔva/ (n)
голова
  (anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;
  (przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka
  (przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych)
кочан
  (botanika, botaniczny) pęd niektórych roślin, zwłaszcza kapusty
голова, глава
  (przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś

głowa rodziny /ˈɡwɔva rɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
глава семьи
  (przenośnie, przenośnia) osoba, na której spoczywa główna odpowiedzialność za utrzymanie rodziny; osoba, która podejmuje ważne decyzje w danej rodzinie

głowica /ɡwɔˈvʲiʦ̑a/ (n)
головка
  (technologia, technika, techniczny) robocza część jakiegoś urządzenia

głowienka /ɡwɔˈvʲjɛ̃nka/ (n)
нырок красноголовый
  (ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący;

głośnia (n)
глотка
  (anatomia, anatomiczny) aparat głosowy położony wewnątrz jamy pośredniej krtani

głośnik /ˈɡwɔɕɲik/ (n)
громкоговоритель
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośno /ˈɡwɔɕnɔ/ (adv)
громко
  w sposób głośny, słyszalny, nie szeptem

głośny /ˈɡwɔɕnɨ/ (adj)
громкий
  taki, który jest dobrze słyszalny

głuchoniemy /ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
глухонемой
  niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchoniemy /ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ/ (n)
глухонемой
  osoba głuchoniema (1.1)

głuchota /ɡwuˈxɔta/ (n)
глухота
  utrata zdolności słyszenia;

głuchość (n)
глухость
  cecha tego, co głuche

głuchy /ˈɡwuxɨ/ (adj)
глухой
  niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu
  o dźwięku: przytłumiony, niewyraźny, niski

głuchy jak pień /ˈɡwuxɨ ˈjak ˈpʲjɛ̇̃ɲ/ (adj)
глухой как пень
  (przenośnie, przenośnia) całkowicie głuchy, głuchy kompletnie

głupek /ˈɡwupɛk/ (n)
дурак
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś głupi

głupi /ˈɡwupʲi/ (adj)
глупый
  bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu
  kłopotliwy, niezręczny
  naiwny, łatwowierny, dający się wykorzystywać
глупый, дурацкий
  niemądry, ograniczony intelektualnie

głupi jak but /ˈɡwupʲi ˈjaɡ ˈbut/ (adj)
туп как сибирский валенок
  (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) bardzo, beznadziejnie głupi

głupiec /ˈɡwupʲjɛʦ̑/ (n)
дурак, глупец
  osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna

głupieć (v)
глупеть
  (potocznie, potoczny) stawać się głupim

głupkowaty /ˌɡwupkɔˈvatɨ/ (adj)
глуповатый
  głupawy, lekko idiotyczny

głupota /ɡwuˈpɔta/ (n)
глупость
  niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głuptak /ˈɡwuptak/ (n)
олуша
  (ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych;
дурачок
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) (obraźliwie) osoba nierozgarnięta

głusza /ˈɡwuʃa/ (n)
глухомань, глушь
  miejsce położone z daleka od ludzi, odludne

głuszec /ˈɡwuʃɛʦ̑/ (n)
глухарь
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głód /ɡwut/ (n)
голод
  (fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;

głóg /ɡwuk/ (n)
боярышник
  (botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce głogu (1.2) o działaniu leczniczym używane do wyrobu win, soków pitnych i innych przetworów

główkować (v)
шевелить мозгами
  (potocznie, potoczny) intensywnie myśleć, zastanawiać się

główny /ˈɡwuvnɨ/ (adj)
главный, гла́вный
  taki, który pełni najważniejszą rolę, jest najistotniejszy

głębia /ˈɡwɛ̃mbʲja/ (n)
глубина
  (przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury
  miejsce o dużej głębokości
  odległość od powierzchni do dna

głębina (n)
глубина
  szczególnie głęboka cześć zbiornika wodnego

głęboki /ɡwɛ̃mˈbɔci/ (adj)
глубокий, глубо́кий
  charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu

głębokość /ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑/ (n)
глубина
  odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

habit nie czyni mnicha /ˈxabʲitʲ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲɲixa/ (proverb)
по одёжке встречают, по уму провожают
  wygląd zewnętrzny nie świadczy o wartości człowieka

hacjenda (n)
фазенда
  (rolnictwo, rolniczy) duże gospodarstwo rolne w Hiszpanii lub skolonizowanych niegdyś przez nią krajach Ameryki Łacińskiej;

hackathon (n)
хакатон
  (informatyka, informatyczny) wydarzenie (zwykle rodzaj konkursu), podczas którego programiści stają przed zadaniem rozwiązania określonego problemu, zwykle związanego z zaprojektowaniem i zaprogramowaniem aplikacji na dany temat;

hadron /ˈxadrɔ̃n/ (n)
адрон
  (fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

hadżdż (n)
хадж
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;

hafn /xafn̥/ (n)
гафний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haft /xaft/ (n)
вышивка
  dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie;

hagiografia (n)
агиография
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

hagiograficzny (adj)
житийный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych

hagiologia (n)
агиология
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naukowe badania nad żywotami świętych

hagioskop (n)
агиоскоп
  (architektura, architektoniczny) (kościelny) element budowli sakralnej w formie wąskiego otworu pozwalającego na oglądanie ołtarza tak, by widzieć najważniejszą część liturgii – podniesienie

haiku /xaˈ<sup>j</sup>iku/ (n)
хайку
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

haitański /ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃sʲci/ (adj)
гаитянский
  odnoszący się do państwa Haiti
  odnoszący się do wyspy Haiti

hak /xak/ (n)
крюк
  przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

halabarda /ˌxalaˈbarda/ (n)
алебарда
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halabardnik (n)
алебардщик
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę

halal /ˈxalal/ (adj)
халяль
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgodny z nakazami szariatu (prawa islamskiego)

halerz (n)
геллер
  (jednostka monetarna) setna część korony czeskiej

halibut /xaˈlʲibut/ (n)
палтус
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halo /ˈxalɔ/ (interjection)
алло
  wyrażenie używane przy odbieraniu telefonu

halucynacja /ˌxaluʦ̑ɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
галлюцинация
  (psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;

halucynacyjny (adj)
галлюцинаторный
  związany z halucynacjami, dotyczący halucynacji; będący halucynacją

halucynogenny (adj)
галлюциногенный
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący halucynacje

hamak /ˈxãmak/ (n)
гамак
  podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburczyk (n)
гамбуржец
  mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga

hamburger /xãmˈburɡɛr/ (n)
гамбургер
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hamburski /xãmˈbursʲci/ (adj)
гамбургский
  związany z Hamburgiem

hamowanie /ˌxãmɔˈvãɲɛ/ (n)
торможение
  (rzeczownik odczasownikowy) od hamować

hamować /xãˈmɔvaʨ̑/ (v)
тормозить
  zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

hamulcowy (adj)
тормозной
  (technologia, technika, techniczny) odnoszący się do hamulca

hamulec /xãˈmulɛʦ̑/ (n)
тормоз
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;
  (przenośnie, przenośnia) czynnik, który powstrzymuje daną osobę przed działaniem

hamza (n)
хамза
  arabska pomocnicza litera nie zaliczana do alfabetu, reprezentująca zwarcie głośniowe;

hanacki (adj)
ганацкий
  odnoszący się do morawskiego regionu etnicznego Hany

handel /ˈxãndɛl/ (n)
торговля, торго́вля
  proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handicapizm (n)
эйблизм
  (socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

handlarz /ˈxãndlaʃ/ (n)
торговец
  osoba zajmująca się drobnym handlem

handlowy /xãnˈdlɔvɨ/ (adj)
торговый
  związany z handlem, odnoszący się do handlu

hangar /ˈxãŋɡar/ (n)
ангар
  pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

hanojski /xãˈnɔjsʲci/ (adj)
ханойский
  odnoszący się do miasta Hanoi, pochodzący z Hanoi

hanowerski (adj)
ганноверский
  związany z Hanowerem, dotyczący Hanoweru

hantel (n)
гантель
  (sport, sportowy) ciężarek gimnastyczny do trzymania w jednej ręce;

hanzeatycki /ˌxãw̃zɛaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
ганзейский
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący hanzy, należący do hanzy

hapaks legomenon (n)
гапакс
  (językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko raz w danym dziele lub całej twórczości autora;

haplotyp (n)
гаплотип
  (biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;

happening /ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk/ (n)
хеппенинг
  (sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

harbiński (adj)
харбинский
  związany z Harbinem, dotyczący Harbinu

harcerski /xarˈʦ̑ɛrsʲci/ (adj)
пионерский
  odnoszący się do harcerza lub harcerstwa

hardware (n)
аппаратное обеспечение, железо, аппаратные средства, оборудование
  (informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera

harfa /ˈxarfa/ (n)
арфа
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harfista /xarˈfʲista/ (n)
арфист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na harfie

harfowy (adj)
арфовый
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z harfą, dotyczący harfy

harissa (n)
харисса
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostra pasta używana jako przyprawa w kuchni Maghrebu, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;

harmider (n)
суматоха
  hałas w połączeniu z zamieszaniem

harmonista /ˌxarmɔ̃ˈɲista/ (n)
гармонист
  muzyk, który gra na harmonii

harmonizacja /ˌxarmɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
гармонизация
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielogłosowe opracowanie utworu muzycznego

harmonogram /ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm/ (n)
график
  opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia;

harować jak wół /xaˈrɔvaʨ̑ ˈjaɡ ˈvuw/ (v)
работать как вол, трудиться как вол
  (związek frazeologiczny) (potocznie, potoczny) bardzo ciężko pracować

harpun /ˈxarpũn/ (n)
гарпун
  miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

harpunnik (n)
гарпунщик
  (morski) wielorybnik używający harpuna

harpunowy (adj)
гарпунный
  związany z harpunem, dotyczący harpuna

has /xas/ (n)
хассий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

hasać /ˈxasaʨ̑/ (v)
бегать, резвиться
  biegać, skakać wesoło i beztrosko
плясать, танцевать
  tańczyć, bawić się

haski /ˈxasʲci/ (adj)
гаагский
  odnoszący się do miasta Haga

haszymidzki (adj)
хашимитский
  związany z dynastią Haszymidów, dotyczący dynastii Haszymidów

haszysz /ˈxaʃɨʃ/ (n)
гашиш
  narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło /ˈxaswɔ/ (n)
лозунг
  myśl przewodnia, idea
пароль
  tajny wyraz lub ciąg znaków
заглавный слово, статья
  wyraz lub wyrażenie stanowiące odrębną część w słowniku lub katalogu
знак
  znak, sygnał do działania

hau /xaw/ (interjection)
гав, тяв
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica /xawˈbʲiʦ̑a/ (n)
гаубица
  (wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

haubiczny (adj)
гаубичный
  (wojskowość, wojskowy) związany z haubicą, dotyczący haubicy

hawajski /xaˈvajsʲci/ (adj)
гавайский
  związany z Hawajami, dotyczący Hawajów

hawański /xaˈvãj̃sʲci/ (adj)
гаванский
  odnoszący się do miasta Hawana

hawrski (adj)
гаврский
  związany z Hawrem, dotyczący Hawru (miasta we Francji)

hazard /ˈxazart/ (n)
азарт, азартная игра
  gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hazardowy /ˌxazarˈdɔvɨ/ (adj)
азартный
  (przenośnie, przenośnia) narażony na ryzyko, niebezpieczny
  związany z hazardem

hałas /ˈxawas/ (n)
шум
  głośne, uciążliwe dźwięki;

hałasować /ˌxawaˈsɔvaʨ̑/ (v)
шуметь
  wydawać głośne dźwięki zakłócające spokój

hańba /ˈxãɲba/ (n)
позор
  (książkowy) coś, co przynosi wstyd, stanowi ujmę dla honoru

heban /ˈxɛbãn/ (n)
эбеновое дерево
  cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (adj)
еврейский
  związany z Hebrajczykami

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (n)
иврит
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hedonista (n)
гедонист
  zwolennik hedonizmu

hedonistyczny (adj)
гедонистический
  właściwy hedonizmowi lub/i hedonistom

hedonizm (n)
гедонизм
  (filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia
  postawa życiowa opierająca się na doktrynie hedonizmu (1.1)

hegemon /xɛˈɡɛ̃mɔ̃n/ (n)
гегемон
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi

hegemonia /ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
гегемония
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

heidelberski (adj)
гейдельбергский
  związany z Heidelbergiem (miastem w Niemczech)

hejter /ˈxɛjtɛr/ (n)
хейтер
  (slangowo) w Internecie: osoba, która krytykuje coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem

hejterski (adj)
хейтерский
  (slangowo) związany z hejterami, dotyczący hejtera, hejtowania

heksan /ˈxɛksãn/ (n)
гексан
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz;

heksogen (n)
гексоген
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, silny materiał wybuchowy;

hektar /ˈxɛktar/ (n)
гектар
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hektometr (n)
гектометр
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa stu metrom;

hel /xɛl/ (n)
гелий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

helgolandzki (adj)
гельголандский
  (geografia, geograficzny) związany z Helgolandem (wyspą na Morzu Północnym)

helikopterowy /ˌxɛlʲikɔptɛˈrɔvɨ/ (adj)
вертолётный
  (przymiotnik) od helikopter

heliocentryczny (adj)
гелиоцентрический
  (astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia

heliocentryzm (n)
гелиоцентризм
  (astronomia, astronomiczny) teoria o centralnym położeniu Słońca we wszechświecie;

heliotechniczny (adj)
гелиотехнический
  związany z heliotechniką

hellenista (n)
эллинист
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki

hellenistyczny /ˌxɛlːɛ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
эллинистический
  dotyczący hellenizmu

helleński (adj)
эллинский
  związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów

helmintologia /ˌxɛlmʲĩntɔˈlɔɟja/ (n)
гельминтология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział zoologii zajmujący się robakami pasożytniczymi;

helmintologiczny (adj)
гельминтологический
  związany z helmintologią, dotyczący helmintologii

helowy (adj)
гелиевый
  (chemia, chemiczny) dotyczący helu, wypełniony helem

helsinka /xɛlˈsʲĩnka/ (n)
хельсинка
  mieszkanka Helsinek

helsińczyk /xɛlˈsʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
хельсинкец
  mieszkaniec Helsinek

helsiński /xɛlˈsʲĩj̃sʲci/ (adj)
хельсинкский
  odnoszący się do miasta Helsinki

hematoksylina (n)
гематоксилин
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny o wzorze C16H14O6 mający niebieski kolor, używany do barwienia niektórych struktur komórkowych;

hematolog /ˌxɛ̃maˈtɔlɔk/ (n)
гематолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka hematologii

hematologia (n)
гематология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się krwią i układem krwiotwórczym;

hematologiczny (adj)
гематологический
  (medycyna, medyczny) związany z hematologią, dotyczący hematologii

hematyt (n)
гематит
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hematytowy (adj)
гематитовый
  (mineralogia, mineralogiczny) związany z hematytem, dotyczący hematytu

hemiceluloza (n)
гемицеллюлоза
  (biochemia, biochemiczny) polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin;

hemo- /ˈxɛ̃mɔ/
гемо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z krwią

hemodynamika (n)
гемодинамика
  (medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych

hemofilia (n)
гемофилия, гемофили́я
  (medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofobia (n)
гемофобия
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hemoglobina (n)
гемоглобин
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu

hemoglobinuria (n)
гемоглобинурия
  (medycyna, medyczny) schorzenie, w którym wolna hemoglobina przedostaje się do moczu;

hemoliza /ˌxɛ̃mɔˈlʲiza/ (n)
гемолиз
  (biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów;

hemoroidalny (adj)
геморроидальный, геморройный
  (medycyna, medyczny) związany z hemoroidami, dotyczący hemoroidów; wywołany hemoroidami

hemostatyczny (adj)
гемостатический
  (medycyna, medyczny) zatrzymujący krwawienie

henna /ˈxɛ̃nːa/ (n)
хна
  (biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;

hentai /ˈxɛ̃ntaj/ (n)
хентай
  (sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne;

hentriakontan (n)
гентриаконтан
  (biochemia, biochemiczny) węglowodór prosty zawierający 31 atomów węgla;

heparyna /ˌxɛpaˈrɨ̃na/ (n)
гепарин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

hepatektomia (n)
гепатэктомия
  (medycyna, medyczny) całkowite lub częściowe usunięcie wątroby

hepatolog /ˌxɛpaˈtɔlɔk/ (n)
гепатолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych

hepatologia (n)
гепатология
  (medycyna, medyczny) nauka o wątrobie

heptan /ˈxɛptãn/ (n)
гептан
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz;

heptarchia (n)
гептархия
  (historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii

heraldyczny /ˌxɛralˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
геральдический
  dotyczący heraldyki

heraldyka (n)
геральдика
  nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb /xɛrp/ (n)
герб
  (heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;
  (heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe

herbaciany /ˌxɛrbaˈʨ̑ãnɨ/ (adj)
чайный
  dotyczący herbaty, związany z herbatą, zawierający domieszkę herbaty
  mający kolor pomarańczowożółty lub pomarańczowobrązowy, taki jak kolor naparu z suszonych liści herbaty

herbaciarnia /ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa/ (n)
чайная
  (gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty

herbarz /ˈxɛrbaʃ/ (n)
гербовник
  (dawniej, dawny) księga opisująca i prezentująca herby;

herbata /xɛrˈbata/ (n)
чай
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z suszu (1.2);
  susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3)
  (botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2);
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z innych ziół i owoców

herbatnik /xɛrˈbatʲɲik/ (n)
печенье
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;

herbicyd /xɛrˈbʲiʦ̑ɨt/ (n)
гербицид
  (biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;

herbowy (adj)
гербовый
  dotyczący herbów, związany z herbem, herbami

herc /xɛrʦ̑/ (n)
герц
  (fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz;

hercegowiński (adj)
герцеговинский
  związany z Hercegowiną, dotyczący Hercegowiny

heretycki /ˌxɛrɛˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
еретический
  (przenośnie, przenośnia) sprzeczny z poglądami ogółu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji

heretyczka (n)
еретичка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) zwolenniczka herezji

heretyk /xɛˈrɛtɨk/ (n)
еретик
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) zwolennik herezji

herezja /xɛˈrɛzʲja/ (n)
ересь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;
  (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów

herezjarcha (n)
ересиарх
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;

herkules (n)
геркулес
  ktoś nadzwyczajnie silny

hermafrodyta (n)
гермафродит
  (biologia, biologiczny) osobnik wytwarzający gamety zarówno męskie, jak i żeńskie

hermafrodytyzm /ˌxɛrmafrɔˈdɨtɨsm̥/ (n)
гермафродитизм
  (anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci

hermetyczny (adj)
герметичный, герметический
  (technologia, technika, techniczny) bardzo dokładnie zamknięty, nieprzepuszczający powietrza

heroicznie /ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
героически, геройски
  w sposób heroiczny, bohaterski

heroiczny (adj)
героический, героичный, геройский
  (książkowy) pełen odwagi i poświęcenia
героический
  opiewający czyny dawnych bohaterów

heroina /ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
героин
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

heroinista /ˌxɛrɔ<sup>j</sup>ĩˈɲista/ (n)
героинист
  człowiek uzależniony od heroiny

heroinistka /ˌxɛrɔ<sup>j</sup>ĩˈɲistka/ (n)
героинистка
  kobieta uzależniona od heroiny

heroinowy (adj)
героиновый
  (chemia, chemiczny) związany z heroiną, dotyczący heroiny (narkotyku)

heroizm (n)
героизм
  postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.

heroldzki (adj)
герольдский
  (rzadki, rzadko używany) związany z heroldem, dotyczący herolda

herpetologia /ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja/ (n)
герпетология
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

herpetologiczny /ˌxɛrpɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
герпетологический
  (biologia, biologiczny) związany z herpetologią, dotyczący herpetologii

herstoria (n)
еёстория
  (socjologia, socjologiczny) (historia, historyczny, historycznie) treści historyczne, w których nie jest pomijana rola kobiet lub takie, które są opowiadane z kobiecej perspektywy;

heski /ˈxɛsʲci/ (adj)
гессенский
  od Hesja

heterodoksja (n)
гетеродоксия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) uznawanie odmiennych poglądów, niezgodnych z obowiązującą doktryną wiary; szerzej: niezgodnych z obowiązującymi zasadami, kanonem;

heterogeniczność (n)
гетерогенность
  cecha tego, co heterogeniczne; cecha tych, którzy są heterogeniczni

heterogeniczny (adj)
гетерогенный
  (książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze

heteroseksualista /ˌxɛtɛrɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
гетеросексуал, гетеросексуалист
  osoba o orientacji heteroseksualnej

heteroseksualizm /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
гетеросексуализм
  odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej

heteroseksualność (n)
гетеросексуальность
  (seksuologia, seksuologiczny) cecha tego, co heteroseksualne; cecha tych, którzy są heteroseksualni

heteroseksualny /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
гетеросексуальный
  odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej
  związany z heteroseksualnością, dotyczący heteroseksualności

heterozygota (n)
гетерозигота
  (biologia, biologiczny) (genetyka) organizm posiadający jeden dominujący i jeden recesywny allel danego genu;

hetman /ˈxɛtmãn/ (n)
гетман
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy dowódca wojsk Polski i Litwy;
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) przywódca Kozaków
ферзь, королева
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

hetmański (adj)
гетманский
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z osobą lub urzędem hetmana, dotyczący hetmana

hetycki (adj)
хеттский
  (starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii

hetycki (n)
хеттский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

heureka (interjection)
эврика
  „znalazłem!”, okrzyk radości po dokonaniu jakiegoś odkrycia lub znalezieniu rozwiązania problemu;

heurystyka /xɛwˈrɨstɨka/ (n)
эвристика
  (logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;

hełm /xɛwm/ (n)
шлем
  zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hiacynt /ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt/ (n)
гиацинт
  (botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;
  (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana cyrkonu o barwie czerwonopomarańczowej, czerwonej, żółtej lub czerwonobrunatnej;
  (potocznie, potoczny) kwiat hiacynta (1.1)

hiacyntowy (adj)
гиацинтовый
  związany z hiacyntem, dotyczący hiacyntu

hidżab /ˈxʲiʤ̑ap/ (n)
хиджаб
  rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;

hiena /ˈxʲjɛ̃na/ (n)
гиена, гие́на
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hiena pręgowana (n)
полосатая гиена
  (zoologia, zoologiczny) Hyaena hyaena Linnaeus, drapieżny ssak z podrodziny hien;

hierarcha (n)
иерарх
  wysoki dostojnik w Kościele katolickim lub wschodnich kościołach chrześcijańskich

hierarchia /xʲjɛˈrarxʲja/ (n)
иерархия
  układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

hierarchiczność (n)
иерархичность
  cecha układu elementów jakiejś struktury uporządkowanych od najwyższych do najniższych według określonego kryterium

hierarchiczny (adj)
иерархический, иерархичный
  taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią

hieratyczny /ˌxʲjɛraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
гиератический, иератический
  właściwy uroczystemu rytuałowi (np. religijnemu)

hierodiakon (n)
иеродиакон
  (kościelny) prawosławny mnich wyświęcony na diakona;

hieroglif /xʲjɛˈrɔɡlʲif/ (n)
иероглиф
  starożytne egipskie pismo obrazkowe;
  (przenośnie, przenośnia) pismo nieczytelne
  (przenośnie, przenośnia) nieczytelny pojedynczy znak pisarski
  pismo obrazkowe (starożytne, trudne do odczytania)

higiena /xʲiˈɟɛ̃na/ (n)
гигиена
  dbanie o czystość ciała
  (medycyna, medyczny) nauka o wpływie środowiska na zdrowie ludzkie

higienicznie /ˌxʲiɟɛ̇̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
гигиенично
  w sposób higieniczny, zgodny z higieną

higienista /ˌxʲiɟɛ̇̃ˈɲista/ (n)
гигиенист
  (medycyna, medyczny) specjalista w zakresie higieny

higroskopijność /ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑/ (n)
гигроскопичность
  podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci;

higroskopijny (adj)
гигроскопический, гигроскопичный
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej

himalajski /ˌxʲĩmaˈlajsʲci/ (adj)
гималайский
  dotyczący Himalajów, związany z Himalajami, pochodzący z Himalajów

hindi /ˈxʲĩndʲi/ (n)
хинди, хи́нди
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduista /ˌxʲĩnduˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
индус
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca hinduizmu

hinduistka /ˌxʲĩnduˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
индуска
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje hinduizm

hinduistyczny /ˌxʲĩndu<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
индуистский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z hinduizmem, dotyczący hinduizmu

hinduizm /xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥/ (n)
индуизм
  (teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hinduski /xʲĩnˈdusʲci/ (adj)
индуистский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z hinduizmem
индийский
  pochodzący z Indii, dotyczący Indii lub Hindusów

hip hip hurra (interjection)
гип-гип ура
  okrzyk wyrażający entuzjazm lub euforię

hiper-
гипер-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na nadmiar lub ponadwymiarowość czegoś albo wskazujący na wielkość lub wysoki poziom czegoś

hiperamonemia (n)
гипераммонемия
  (medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne objawiające się zwiększonym ponad dopuszczalny poziom stężeniem amoniaku w surowicy krwi;

hiperbola /ˌxʲipɛrˈbɔla/ (n)
гипербола
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;

hipercholesterolemia /ˌxʲipɛrxɔlɛstɛrɔˈlɛ̃mʲja/ (n)
гиперхолестеринемия
  (medycyna, medyczny) podwyższone stężenie cholesterolu we krwi;

hiperestezja /ˌxʲipɛrɛˈstɛzʲja/ (n)
гиперестезия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość;

hipergamia (n)
гипергамия
  dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków

hipergrafia (n)
гиперграфия
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na kompulsywnej potrzebie pisania

hiperlipidemia (n)
гиперлипидемия
  (medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;

hipermarket (n)
гипермаркет
  (handel, handlowy) bardzo duży nowoczesny sklep samoobsługowy oferujący szeroki asortyment towarów codziennego użytku;

hiperpoprawność (n)
гиперкорректность, гиперкоррекция
  (językoznawstwo, językoznawczy) mylne lub przesadne stosowanie odczuwanych norm językowych (zwłaszcza zasad języka standardowego);

hiperrzeczywistość (n)
гиперреальность
  (filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;

hiperseksualność (n)
гиперсексуальность
  (medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;

hipersomnia (n)
гиперсомния
  (medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;

hipertermia /ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja/ (n)
гипертермия
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;

hipertrofia (n)
гипертрофия
  (biologia, biologiczny) powiększenie jakiegoś narządu w toku ewolucji lub w rozwoju osobniczym

hiperwitaminoza (n)
гипервитаминоз
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych wywołany nadmiarem niektórych witamin w organizmie;

hipnagogiczny (adj)
гипнагогический
  taki, który towarzyszy zasypianiu

hipnoza /xʲipˈnɔza/ (n)
гипноз
  wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen;

hipochondria (n)
ипохондрия, ипохо́ндрия
  (medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipochondryczny /ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ипохондрический
  związany z hipochondrią lub hipochondrykami

hipochondryk /ˌxʲipɔˈxɔ̃ndrɨk/ (n)
ипохондрик
  człowiek mający hipochondrię; wmawiający sobie, że jest na coś chory

hipodrom (n)
ипподром
  (architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta

hipoglikemia (n)
гипогликемия
  (medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokryta /ˌxʲipɔˈkrɨta/ (n)
лицемер
  osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa

hipokryzja /ˌxʲipɔˈkrɨzʲja/ (n)
лицемерие, лицеме́рие
  (psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipolibidemia (n)
гиполибидемия
  (seksuologia, seksuologiczny) oziębłość seksualna, obniżenie popędu płciowego;

hipologia /ˌxʲipɔˈlɔɟja/ (n)
иппология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o koniu domowym;

hipologiczny /ˌxʲipɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
иппологический
  (biologia, biologiczny) związany z hipologią, dotyczący hipologii

hiponim /xʲiˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
гипоним
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;

hiponimia (n)
гипонимия
  (językoznawstwo, językoznawczy) relacja między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie;

hipopotam /ˌxʲipɔˈpɔtãm/ (n)
бегемот, гиппопотам
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipopotami (adj)
бегемотный, бегемотовый
  dotyczący hipopotama, określający hipopotama, używany przy hipopotamie
  charakterystyczny dla hipopotama, mający cechy hipopotama

hipopotami (possessiveAdjective)
бегемотный, бегемотовый
  należący do hipopotama

hiporefleksja (n)
гипорефлексия
  (medycyna, medyczny) częściowy zanik lub osłabienie odruchu (odruchów)

hiposmia (n)
гипосмия
  zmniejszona zdolność do wyczuwania zapachów;

hipoteczny (adj)
ипотечный
  związany z hipoteką, dotyczący hipoteki

hipoteka /ˌxʲipɔˈtɛka/ (n)
ипотека
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipotermia /ˌxʲipɔˈtɛrmʲja/ (n)
гипотермия
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy utraty ciepłoty ciała i zaniku funkcji życiowych;

hipotetyczny (adj)
гипотетический, гипотетичный
  oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipoteza /ˌxʲipɔˈtɛza/ (n)
гипотеза
  niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

hipsterski (adj)
хипстерский
  związany z hipsterem lub hipsterką, odnoszący się do hipstera lub hipsterki

hirsutyzm /xʲirˈsutɨsm̥/ (n)
гирсутизм
  (medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet;

hirudoterapia /ˌxʲirudɔtɛˈrapʲja/ (n)
гирудотерапия
  kwestionowana naukowo „terapia”, stosująca pijawki do „leczenia” z wielu chorób;

histerektomia (n)
гистерэктомия, гистероэктомия
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy;

histeria /xʲiˈstɛrʲja/ (n)
истерия
  (psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie;

histeryczka /ˌxʲistɛˈrɨʧ̑ka/ (n)
истеричка
  (przestarzałe, przestarzały) kobieta cierpiąca na histerię, która ma ataki histerii

histeryczny (adj)
истерический, кликушеский
  właściwy histerii

histeryk /xʲiˈstɛrɨk/ (n)
истерик
  człowiek cierpiący na histerię; taki, który ma ataki histerii

histo- /ˈxʲistɔ/
гисто-
  (biologia, biologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tkanką

histologiczny (adj)
гистологический
  (biologia, biologiczny) związany z histologią, dotyczący histologii

histopatologiczny (adj)
гистопатологический
  (medycyna, medyczny) związany z histopatologią, dotyczący histopatologii

historia /xʲiˈstɔrʲja/ (n)
история
  nauka zajmująca się badaniem przeszłości;
  krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia

historiografia (n)
историография
  piśmiennictwo historyczne, czyli takie, które opisuje dzieje na podstawie badań naukowych

historiozofia /ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja/ (n)
философия истории
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;

historycznie /ˌxʲistɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
исторически, истори́чески
  w dawnych czasach, ujmując określoną historię

historyczny /ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
исторический
  związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk /xʲiˈstɔrɨk/ (n)
историк
  specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów
  specjalistka w dziedzinie historii, badaczka dziejów

hiszpanka /xʲiʃˈpãnka/ (n)
испанка
  (potocznie, potoczny) groźna dla życia odmiana grypy, która w latach 1918-1919 wywołała pandemię;

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (adj)
испанский, шпанский
  nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (n)
испанский, испанский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hiszpańskojęzyczny /xʲiʃˈpãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
испаноговорящий, испаноязычный
  posługujący się językiem hiszpańskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem hiszpańskim
испаноязычный
  spisany, stworzony w języku hiszpańskim

hitlerowiec /ˌxʲitlɛˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
гитлеровец
  nazista

hitlerowski /ˌxʲitlɛˈrɔfsʲci/ (adj)
гитлеровский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców

hitleryzm /xʲiˈtlɛrɨsm̥/ (n)
гитлеризм
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu;

ho-hoń (n)
слонопотам
  (książkowy) duże, straszne zwierzę przypominające słonia w uniwersum opowieści o Kubusiu Puchatku;

hobbit /ˈxɔbbʲit/ (n)
хоббит
  (fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;

hobby /ˈxɔbbʲi/ (n)
хобби
  pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie

hodować /xɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
выращивать
  otrzymywać poza organizmem tkanki biologiczne do badań naukowych lub przeszczepów
  otrzymywać w sztuczny sposób kryształy
питать
  rozwijać w sobie jakieś uczucie
выращивать, разводить
  zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania

hojność (n)
щедрость
  cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni

hokeista /ˌxɔkɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
хоккеист
  (sport, sportowy) zawodnik grający w hokej

hokej /ˈxɔkɛj/ (n)
хоккей
  (sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na trawie /ˈxɔkɛj na‿ˈtravʲjɛ/ (n)
травяной хоккей
  (sport, sportowy) hokej rozgrywany na boisku pokrytym trawą;

hokejowy /ˌxɔkɛˈjɔvɨ/ (adj)
хоккейный
  związany z hokejem, dotyczący hokeja

hokus-pokus /ˌxɔkuˈs‿pɔkus/ (n)
фокус-покус
  magiczna formuła, którą posługiwano się jako zaklęciem (często w baśniach)

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (adj)
голландский
  związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (n)
голландский
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny język Holandii;

holendrować (v)
чертить
  (rzadki, rzadko używany) (sport, sportowy) jeździć na łyżwach, zataczając koła, łuki, zakreślając esowate linie

hollywoodzki (adj)
голливудский
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z filmami wyprodukowanymi w Hollywoodzie (także z amerykańską kinematografią w ogólności)
  związany z Hollywoodem, dotyczący Hollywoodu (dzielnicy miasta Los Angeles)

holm /xɔlm/ (n)
гольмий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

holocen /xɔˈlɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
голоцен
  (geologia, geologiczny) najmłodsza epoka dziejów Ziemi;

holoceński (adj)
голоценовый
  (geologia, geologiczny) związany z holocenem, dotyczący holocenu

holować /xɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
буксировать
  ciągnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa własnego napędu

holsztyński (adj)
голштинский
  związany z Holsztynem, dotyczący Holsztynu

homar /ˈxɔ̃mar/ (n)
омар, лобстер
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;

homelski (adj)
гомельский
  związany z Homlem, dotyczący Homla

homeopata (n)
гомеопат
  osoba stosująca w leczeniu homeopatię

homeopatia /ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja/ (n)
гомеопатия
  leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeopatyczny (adj)
гомеопатический
  związany z homeopatią, właściwy homeopatii

homiletyka (n)
гомилетика, омилетика
  (teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań;

homilia (n)
гомилия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tekst wygłoszonej homilii (1.1)
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;

homo- /ˈxɔ̃mɔ/
гомо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity

homofobiczny (adj)
гомофобный
  świadczący o niechęci i wrogości wobec homoseksualistów

homofon (n)
гомофон
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może

homogamia (n)
гомогамия
  (biologia, biologiczny) wybieranie partnera podobnego fenotypowo do wybierającego

homogeniczność (n)
гомогенность
  cecha tego, co homogeniczne; cecha tych, którzy są homogeniczni

homogeniczny (adj)
гомогенный
  jednorodny, taki, który nie wykazuje różnic w np. budowie

homonim /xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm/ (n)
омоним
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu

homoseksualista /ˌxɔ̃mɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
гомосексуалист
  (seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna o homoseksualnej orientacji seksualnej;

homoseksualistka (n)
гомосексуалистка
  (seksuologia, seksuologiczny) kobieta odczuwająca popęd seksualny do innych kobiet

homoseksualizm /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
гомосексуализм, гомосексуальность
  (seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualność (n)
гомосексуальность
  (seksuologia, seksuologiczny) cecha tego, co homoseksualne; cecha tych, którzy są homoseksualni

homoseksualny /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
гомосексуальный
  związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

homozygota (n)
гомозигота
  (biologia, biologiczny) (genetyka) organizm posiadający dwa identyczne allele danego genu;

homunkulus /ˌxɔ̃mũŋˈkulus/ (n)
гомункул, гомункулус
  człowieczek, który według poglądów średniowiecznych miał być sztucznie stworzony w retorcie przez alchemików

honduraski /ˌxɔ̃nduˈrasʲci/ (adj)
гондурасский
  odnoszący się do państwa Honduras

hongkoński (adj)
гонконгский
  związany z Hongkongiem, dotyczący Hongkongu

honolulski (adj)
гонолульский
  związany z Honolulu (miastem na Hawajach)

honor /ˈxɔ̃nɔr/ (n)
почёт
  (zobacz) honory
  czyjeś dobre imię związane z czcią, poważaniem, szacunkiem
честь
  czyjeś poczucie godności

honorowy /ˌxɔ̃nɔˈrɔvɨ/ (adj)
почётный
  nominalny, tytularny
  taki, który służy do wyróżnienia kogoś lub do okazania szacunku
  mający poczucie godności osobistej
  zgodny z honorem

hoplita /xɔˈplʲita/ (n)
гоплит
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;

hormon /ˈxɔrmɔ̃n/ (n)
гормон
  (biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

hormonalny (adj)
гормональный
  dotyczący hormonów, opierający się na hormonach

horyzont /xɔˈrɨzɔ̃nt/ (n)
горизонт
  linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;

hosanna (interjection)
осанна
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;

hospicjum (n)
хоспис
  (medycyna, medyczny) zakład świadczący opiekę ludziom nieuleczalnie chorym bądź umierającym;

hospitalizacja /ˌxɔspʲitalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
госпитализация
  umieszczenie pacjenta w szpitalu

hot dog /ˈxɔd ˈːɔk/ (n)
хот-дог
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;

hotel /ˈxɔtɛl/ (n)
гостиница, отель
  (hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hotelowy /ˌxɔtɛˈlɔvɨ/ (adj)
гостиничный
  związany z hotelem, dotyczący hotelu, będący częścią hotelu, przynależny do hotelu

hotentocki (adj)
готтентотский
  związany z Hotentotami, dotyczący Hotentotów

hołd /xɔwt/ (n)
почтение
  wyraz czci, poważania, zachwytu

hołota /xɔˈwɔta/ (n)
быдло
  (pogardliwie, pogardliwy) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki

hoży /ˈxɔʒɨ/ (adj)
благообразный
  (dawniej, dawny) taki, który wygląda dobrze, zdrowo, pięknie, młodo, jest silny i urodziwy

hrabia /ˈxrabʲja/ (n)
граф
  tytuł szlachecki;
  (dawniej, dawny) wyższy urzędnik w średniowieczu

hrabina /xraˈbʲĩna/ (n)
графиня
  żona hrabiego

hrabiowski (adj)
графский
  odnoszący się do hrabiego

hrabstwo /ˈxrapstfɔ/ (n)
графство
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego;
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych

hrywna /ˈxrɨvna/ (n)
гривна
  (jednostka monetarna) waluta Ukrainy;

huculski (adj)
гуцульский
  związany z Hucułami lub Huculszczyzną, dotyczący Hucułów lub Huculszczyzny

hugenocki (adj)
гугенотский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z hugenotami, dotyczący hugenotów

hugenot (n)
гугенот
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty Kościoła francuskich ewangelików reformowanych;

huk /xuk/ (n)
грохот
  głośny dźwięk pracujących maszyn
гром, грохот
  głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna

hulajgród (n)
гуляй-город
  (historia, historyczny, historycznie) ruchoma drewniana machina oblężnicza używana do zdobywania fortyfikacji;

hulk (n)
блокшив
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stary okręt wycofany z normalnej eksploatacji, zwykle przycumowany na stałe do nabrzeża i służący np. jako magazyn lub koszary;

humanista /ˌxũmãˈɲista/ (n)
гуманист
  przedstawiciel humanizmu

humanistyka /ˌxũmãˈɲistɨka/ (n)
гуманитарные науки
  grupa nauk dotyczących człowieka, jego wytworów i społeczeństwa ludzkiego;

humanitarny /ˌxũmãɲiˈtarnɨ/ (adj)
гуманный, человечный
  szanujący godność człowieka i zwierząt, zgodny z zasadami humanitaryzmu

humanizm (n)
гуманизм
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie
  postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością

hummus (n)
хумус
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor /ˈxũmɔr/ (n)
настроение
  chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry
юмор
  zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości

humoreska /ˌxũmɔˈrɛska/ (n)
юмореска
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie opowiadanie o zabawnym zdarzeniu, zwykle zamknięte dowcipną puentą
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura instrumentalna powstała w okresie romantyzmu, przeważnie o żartobliwym charakterze, zbliżona do scherza lub capriccia

humorystyczny (adj)
юмористический
  dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy

hunwejbin /xũnˈvɛjbʲĩn/ (n)
хунвейбин, хунвэйбин
  (historia, historyczny, historycznie) członek chińskiej Czerwonej Gwardii, komunistycznej organizacji młodzieżowej działająca podczas rewolucji kulturalnej;

hura /ˈxura/ (interjection)
ура
  … wyrażający radość i zachęcający do wiwatowania na cześć kogoś lub z powodu osiągnięcia czegoś

huragan /xuˈraɡãn/ (n)
ураган
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

hurma (n)
хурма
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc rośliny z rodzaju (1.1)

hurt /xurt/ (n)
опт
  (handel, handlowy) kupno i sprzedaż towarów w dużych ilościach, po cenach niższych niż w handlu detalicznym

hurycki (adj)
хурритский
  związany z Hurytami, dotyczący Hurytów

hurycki (n)
хурритский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język hurycki;

hurysa (n)
гурия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;

husaria (n)
гусария
  (wojskowość, wojskowy) lekka formacja kawaleryjska w XVI-wiecznej Polsce;

husarz /ˈxusaʃ/ (n)
крылатый гусар
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny, skrzydlaty kawalerzysta husarii, elitarnej jazdy z XVI-XVII w.;
дозорщик
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) ważka z rodzaju Anax lub Hemianax

husycki /xuˈsɨʦ̑ʲci/ (adj)
гуситский
  związany z husytami lub husytyzmem

husyta /xuˈsɨta/ (n)
гусит
  (historia, historyczny, historycznie) zwolennik husytyzmu

husytyzm /xuˈsɨtɨsm̥/ (n)
гуситство
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch religijny i polityczny, odłam protestantyzmu zapoczątkowany w XV w.;

hutnik /ˈxutʲɲik/ (n)
литейщик, плавильщик, сталевар
  (zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik huty metalu pracujący przy piecu
стеклодув
  (zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik huty szkła formujący szkło

huzar (n)
гусар
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej;

huzarski (adj)
гусарский
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z huzarem, huzarami, dotyczący huzara

huśtawka /xuɕˈtafka/ (n)
качели
  przyrząd do bujania dzieci;

huśtać /ˈxuɕtaʨ̑/ (v)
качать, болтать
  wprawiać w ruch wahadłowy

hybryda /xɨ.ˈbrɨ.da/ (n)
гибрид
  (biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków;
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków;
  (książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie

hybrydowy (adj)
гибридный
  stanowiący wynik działania dwóch lub więcej czynników

hycel /ˈxɨʦ̑ɛl/ (n)
живодёр, собачник
  (potocznie, potoczny) osoba zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów;

hydrant /ˈxɨdrãnt/ (n)
гидрант
  urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;

hydrauliczny /ˌxɨdrawˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
гидравлический
  dotyczący ciśnienia płynów
  zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą

hydraulik /xɨˈdrawlʲik/ (n)
водопроводчик, сантехник
  robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydraulika (n)
гидравлика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;

hydro-
гидро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wodą

hydroakustyczny (adj)
гидроакустический
  związany z hydroakustyką, dotyczący hydroakustyki

hydrobiolog (n)
гидробиолог
  specjalista w dziedzinie hydrobiologii

hydrobiologia /ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
гидробиология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się organizmami wodnymi;

hydrobiologiczny (adj)
гидробиологический
  (biologia, biologiczny) związany z hydrobiologią, dotyczący hydrobiologii

hydrochemiczny (adj)
гидрохимический
  związany z hydrochemią, dotyczący hydrochemii

hydrochinon (n)
гидрохинон
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący;

hydrodynamiczny (adj)
гидродинамический
  związany z hydrodynamiką, dotyczący hydrodynamiki

hydroelektryczny (adj)
гидроэлектрический
  (technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody

hydrogeologia (n)
гидрогеология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geologia, geologiczny) dział geologii zajmujący się wodami podziemnymi

hydrogeologiczny (adj)
гидрогеологический
  (geologia, geologiczny) związany z hydrogeologią, dotyczący hydrogeologii

hydrografia /ˌxɨdrɔˈɡrafʲja/ (n)
гидрография
  (geografia, geograficzny) nauka o wodach jako elemencie środowiska geograficznego

hydrograficzny /ˌxɨdrɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
гидрографический
  związany z hydrografią, dotyczący hydrografii

hydroksy- /xɨˈdrɔksɨ/
гидрокси-
  (chemia, chemiczny) część nazwy związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazująca na obecność grupy hydroksylowej;

hydroliza /ˌxɨdrɔˈlʲiza/ (n)
гидролиз
  (chemia, chemiczny) rozkład substancji chemicznych pod wpływem wody;

hydrologia /ˌxɨdrɔˈlɔɟja/ (n)
гидрология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydrologiczny (adj)
гидрологический
  związany z hydrologią, dotyczący hydrologii

hydrolokacyjny (adj)
гидролокационный
  związany z hydrolokacją, dotyczący hydrolokacji

hydromasaż /ˌxɨdrɔ̃ˈmasaʃ/ (n)
гидромассаж
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg wykonywany za pomocą hydromasażu (1.1)

hydromechaniczny (adj)
гидромеханический
  związany z hydromechaniką, dotyczący hydromechaniki

hydrometeorologiczny (adj)
гидрометеорологический
  związany z hydrometeorologią, dotyczący hydrometeorologii

hydrometryczny (adj)
гидрометрический
  (hydrologia, hydrologiczny) związany z hydrometrią, dotyczący hydrometrii

hydronim /xɨˈdrɔ̃ɲĩm/ (n)
гидроним
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna zbiornika wodnego, rzeki, jeziora itp.;

hydroplan /xɨˈdrɔplãn/ (n)
гидросамолёт, гидроплан
  samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej;

hydrosfera (n)
гидросфера
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;

hydrosferyczny (adj)
гидросферный
  związany z hydrosferą, dotyczący hydrosfery

hydrostatyczny (adj)
гидростатический
  (fizyka, fizyczny) związany z hydrostatyką, dotyczący hydrostatyki

hydrostatyka /ˌxɨdrɔˈstatɨka/ (n)
гидростатика
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

hydrotechniczny (adj)
гидротехнический
  związany z hydrotechniką, dotyczący hydrotechniki

hymenopterologia /xɨ̃ˈmɛ̃nɔˌptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
гименоптерология
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o błonkówkach;

i /i/ (conjunction)
и
  …łączący słowa i zdania równorzędne
  …uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach)

i tak
всё равно, и так, так и так
  mimo to, mimo wszystko
итак
  … służąca do podsumowania poprzedzającej myśli

i tak dalej (adv)
и так далее
  wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

iberyjski (adj)
иберийский
  (geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii

ibis /ˈibʲis/ (n)
ибис
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae;

ich /ix/ (pronoun)
их
  3. (osoba) lm

ichtio- /ˈixtʲjɔ/
ихтио-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rybami

ichtiofauna (n)
ихтиофауна
  (ichtiologia, ichtiologiczny) gatunki ryb żyjące w zbiorniku wodnym

ichtiol (n)
ихтиол
  (medycyna, medyczny) gęsty, ciemnobrunatny płyn o nieprzyjemnym zapachu, mający działanie antyseptyczne i przeciwzapalne;

ichtiolog (n)
ихтиолог
  (zoologia, zoologiczny) uczony – specjalista badający ryby
  (zoologia, zoologiczny) specjalistka z dziedziny ichtiologii

ichtiologia /ˌixtʲjɔˈlɔɟja/ (n)
ихтиология, рыбоведение
  (zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

ichtiologiczny /ˌixtʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ихтиологический
  (zoologia, zoologiczny) związany z ichtiologią, dotyczący ichtiologii

ichtiolowy (adj)
ихтиоловый
  (medycyna, medyczny) składający się z ichtiolu, wykonany z ichtiolu, mający w składzie ichtiol

idarubicyna /ˌidarubʲiˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
идарубицин
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, syntetyczny lek stosowany w leczeniu białaczki;

idea /iˈdɛa/ (n)
идея
  myśl przewodnia;
  pomysł

idealista /ˌidɛaˈlʲista/ (n)
идеалист
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu
  osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami
  (przenośnie, przenośnia) lub (ironicznie) marzyciel

idealistka /ˌidɛaˈlʲistka/ (n)
идеалистка
  (filozofia, filozoficzny) zwolenniczka idealizmu
  kobieta kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami
  kobieta mająca skłonność do idealizowania rzeczywistości

idealnie (adv)
идеально
  w sposób bliski ideałowi

idealny /ˌidɛˈalnɨ/ (adj)
идеальный
  taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny

ideał (n)
идеал
  doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień

identyczny /ˌidɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
идентичный
  dokładnie taki sam

identyfikacja /ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
идентификация
  (książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś

identyfikacyjny /ˌidɛ̃ntɨfʲikaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
идентификационный
  związany z identyfikacją, służący do identyfikacji

ideografia (n)
идеография
  (językoznawstwo, językoznawczy) przedstawianie informacji za pomocą ideogramów

ideogram /ˌidɛˈɔɡrãm/ (n)
идеограмма
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

ideolog (n)
идеолог
  twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologia /ˌidɛɔˈlɔɟja/ (n)
идеология
  system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

ideologicznie (adv)
идеологически
  w sposób dotyczący ideologii

ideologiczny /ˌidɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
идеологический
  związany z ideologią, mający cechy ideologii

idiom /ˈidʲjɔ̃m/ (n)
идиома
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;
идиом
  (przestarzałe, przestarzały) (rzadki, rzadko używany) mowa, narzecze

idiomatyczny (adj)
идиоматичный
  (językoznawstwo, językoznawczy) charakteryzujący się mnogością idiomów
идиоматический
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoisty dla konkretnego języka, będący idiomem

idiomowy (adj)
идиоматичный
  związany idiomem, dotyczący idiomu

idiopatyczny (adj)
идиопатический
  (medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

idiosynkratyczny (adj)
идиосинкразический
  związany z idiosynkrazją

idiosynkrazja (n)
идиосинкразия
  cecha, która wyróżnia kogoś lub coś spośród innych ludzi bądź obiektów

idiota /iˈdʲjɔta/ (n)
идиот, дурак
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi, tępak
идиот
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) człowiek upośledzony umysłowo w stopniu znacznym

idiotka /iˈdʲjɔtka/ (n)
идиотка
  (potocznie, potoczny) kobieta głupia
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) kobieta lub dziewczyna upośledzona umysłowo w stopniu znacznym

idiotyczny /ˌidʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
идиотский, идиотический, идиотичный
  (pospolicie) nieprzemyślany, bezmyślny, głupi

ido /ˈidɔ/ (n)
идо
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

idylla (n)
идиллия
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi
  (potocznie, potoczny) sielankowe życie

idylliczny /ˌidɨlˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
идиллический
  pogodny, beztroski, sielankowy

idée fixe /iˈdɛ ˈfʲiks/ (n)
идефикс, идея фикс
  (książkowy) natrętna myśl zaprzątająca ciągle umysł (myślenie), często cel, który ma być osiągnięty

iglica /iɡˈlʲiʦ̑a/ (n)
шпиль
  (architektura, architektoniczny) długi, wąski stożek zwieńczający wieżę
ударник
  ruchomy element broni palnej uderzający w spłonkę

igliwie /iɡˈlʲivʲjɛ/ (n)
хвоя
  igły drzew iglastych
игольник
  opadłe igły drzew iglastych

ignorancja /ˌiɡnɔˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
игноранция, невежество
  brak wiedzy na jakiś ważny temat

ignorowanie /ˌiɡnɔrɔˈvãɲɛ/ (n)
игнорирование
  pomijanie, niezwracanie uwagi

ignorować /ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
игнорировать
  pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem /ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m/ (idiom)
играть с огнём
  niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igrzyska olimpijskie /iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ/ (n)
Олимпийские игры
  (sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;

igła /ˈiɡwa/ (n)
игла, иголка
  (krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;

ikacki (adj)
икатский
  związany z Ikatem (rzeką na Syberii w Rosji)

ikona /iˈkɔ̃na/ (n)
икона
  (sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;

ikono- /iˈkɔ̃nɔ/
иконо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z obrazem

ikonograficzny (adj)
иконографический
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z ikonografią (nauką)

ikonoklazm /ˌikɔ̃ˈnɔklasm̥/ (n)
иконоборчество, иконоклазм
  ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;

ikra /ˈikra/ (n)
икра
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb

ile /ˈilɛ/ (interrogativePronoun)
сколько
  używany do pytania o liczność elementów w zbiorze
  używany do pytania o wielkość

ile /ˈilɛ/ (pronoun)
сколько
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś

iliryjski (adj)
иллирийский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Ilirią, dotyczący Ilirii

iliryjski (n)
иллирийский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język (języki) iliryjski;

ilmeński (adj)
ильменский
  związany z Ilmeniem (jeziorem w Rosji)

iloczyn /iˈlɔʧ̑ɨ̃n/ (n)
произведение
  (matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz /iˈlɔras/ (n)
частное
  (matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy (adj)
количественный
  dotyczący ilości

ilość /ˈilɔɕʨ̑/ (n)
количество, величина
  liczba określająca objętość lub masę;

iluminator (n)
иллюминатор
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wodoszczelne okienko w na statku;

ilustracyjny (adj)
иллюстративный
  wyjaśniający coś, stanowiący ilustrację
  związany z ilustracją

ilustrator /ˌiluˈstratɔr/ (n)
иллюстратор
  osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami

ilustrowanie (n)
иллюстрирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od ilustrować

ilustrować (v)
иллюстрировать
  opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem

iluzja (n)
иллюзия
  (psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

iluzjonista (n)
иллюзионист
  (sztuka) człowiek wykorzystujący efekt złudzenia w czasie swoich występów

iluzjonistyczny (adj)
иллюзионистский
  związany z iluzjonistą, dotyczący iluzjonisty; właściwy iluzjoniście; polegający na iluzjach

iluzoryczny /ˌiluzɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
иллюзорный
  złudny, pozorny

imadło /ĩˈmadwɔ/ (n)
тиски
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imam /ˈĩmãm/ (n)
имам
  uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

imbir /ˈĩmbʲir/ (n)
имбирь
  (botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imbirowy (adj)
имбирный
  zrobiony z imbiru lub dotyczący imbiru

imbryk (n)
чайник
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie z pokrywką i z dodatkową rurką zakończoną dzióbkiem służące do gotowania wody, zaparzania herbaty itp.

imerecki (adj)
имеретинский
  związany z Imeretią, dotyczący Imeretii

imieniny /ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ/ (n)
именины, день ангела
  dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu;

imienniczka /ˌĩmʲjɛ̇̃ɲˈːiʧ̑ka/ (n)
тёзка
  kobieta lub dziewczyna mająca takie samo imię lub nazwisko, jak inna osoba

imiennik /ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik/ (n)
однофамилец
  ktoś niespokrewniony, kto nosi takie samo nazwisko, jak dana osoba
тёзка
  ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imiesłów /ĩˈmʲjɛswuf/ (n)
причастие
  (gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imiesłów przymiotnikowy bierny /ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈbʲjɛrnɨ/ (n)
причастие прошедшего времени
  (gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty;

imiesłów przymiotnikowy czynny /ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (n)
прилагательное причастие действительного залога
  (gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania

imiesłów przysłówkowy współczesny /ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨswufˈkɔvɨ fspuwˈʧ̑ɛsnɨ/ (n)
наречное причастие настоящего времени
  (gramatyka) imiesłów, który określa czynność, którą wykonuje podmiot równocześnie z czynnością orzeczenia zdania

imigracja /ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
иммиграция
  napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim
  ogół cudzoziemców przybyłych do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigracyjny /ˌĩmʲiɡraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
иммиграционный
  związany z imigracją, należący do niej

imigrancki /ˌĩmʲiˈɡrãnʦ̑ʲci/ (adj)
иммигрантский
  związany z imigrantami, dotyczący imigrantów

imigrant /ĩˈmʲiɡrãnt/ (n)
иммигрант
  osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrować (v)
иммигрировать
  przybywać do obcego kraju w celu osiedlenia

imitowanie /ˌĩmʲitɔˈvãɲɛ/ (n)
имитирование
  wierne naśladowanie kogoś lub czegoś

imię /ˈĩmʲjɛ/ (n)
имя
  indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.;
  imię (1.1) i nazwisko
  (przestarzałe, przestarzały) rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów;

immanentny (adj)
имманентный
  (książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś

immatrykulacja /ˌĩmːatrɨkuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
имматрикуляция
  (edukacja, edukacyjny) (studencki) wpisanie kogoś w poczet studentów uczelni wyższej
  uroczystość przyjęcia studentów na pierwszy rok studiów

immoralista /ˌĩmːɔraˈlʲista/ (n)
имморалист
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik immoralizmu
  mężczyzna nie uznający norm moralnych

immunitet /ˌĩmːũˈɲitɛt/ (n)
иммунитет
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom

immunologia /ˌĩmːũnɔˈlɔɟja/ (n)
иммунология
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

immunoterapia (n)
иммунотерапия
  (medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;

impeachment (n)
импичмент
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;

imperatorski (adj)
императорский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)

imperialista /ˌĩmpɛrʲjaˈlʲista/ (n)
империалист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik imperializmu

imperialistyczny (adj)
империалистический
  dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata

imperializm (n)
империализм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w marksizmie: ostatnie stadium kapitalizmu, cechujące się koncentracją produkcji i kapitału, a także nieobecnością wolnej konkurencji, a zamiast niej panowaniem monopoli

imperialny (adj)
имперский
  dotyczący imperium, charakterystyczny dla imperium

implementacja /ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
имплементация
  (publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie;

implikacja /ˌĩmplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
последствие, следствие
  następstwo, konsekwencja

imponderabilia /ˌĩmpɔ̃ndɛraˈbʲilʲja/ (n)
неуловимый фактор
  coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń

imponować /ˌĩmpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
импонировать
  wzbudzać w kimś uznanie, podziw

impotencja /ˌĩmpɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
импотенция
  (medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;
  (przenośnie, przenośnia) niezdolność do działania

impotent /ĩmˈpɔtɛ̃nt/ (n)
импотент
  ktoś cierpiący na impotencję
  ktoś niezdolny do działania

impresario /ˌĩmprɛˈsarʲjɔ/ (n)
импресарио
  (książkowy) osoba, która organizuje imprezy artystyczne, odpowiada za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy;

impresjonista (n)
импрессионист
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

impresjonistka (n)
импрессионистка
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawicielka impresjonizmu, kobieta tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

impresjonistyczny (adj)
импрессионистский
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) charakterystyczny dla impresjonizmu

impresjonizm (n)
импрессионизм
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

impreza /ĩmˈprɛza/ (n)
вечеринка
  (potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie

improwizacja (n)
импровизация
  komponowanie muzyki, pisanie utworów, wygłaszanie przemówień pod wpływem chwili i bez przygotowania

improwizować (v)
импровизировать
  prezentować, wykonywać coś bez przygotowania
  (przenośnie, przenośnia) wykonywać z jakichkolwiek dostępnych materiałów

impuls /ˈĩmpuls/ (n)
импульс
  (fizjologia, fizjologiczny) krótki stan przewodzony poprzez włókno mięśniowe albo nerwowe

impulsywnie (adv)
импульсивно
  w sposób impulsywny

inaczej /ĩˈnaʧ̑ɛj/ (adv)
иначе
  w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie
  w innym przypadku

inauguracja /ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja/ (n)
открытие, начало
  (podniośle) uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś ((na przykład) działalności, przedsięwzięcia)
инаугурация
  (zwłaszcza) (dawniej, dawny) uroczystość mianowania kogoś na wysokie stanowisko ((na przykład) koronacja)

inauguracyjny (adj)
вступительный
  związany z inauguracją, dotyczący inauguracji

ind /ĩnt/ (n)
индий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indeks /ˈĩndɛks/ (n)
зачётка, зачётная книжка
  (edukacja, edukacyjny) (studencki) książeczka studenta, w której pracownicy uczelni wyższej odnotowują wyniki egzaminów, zaliczenia, zaliczenie semestru itp.;

indeterminizm (n)
индетерминизм
  (filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

indiański /ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
индейский
  związany z Indianami, dotyczący Indian

indoaryjski (adj)
индоарийский
  o języku: stosowany na subkontynencie indyjskim, wywodzący się z indoirańskiej grupy języków indoeuropejskich
  odnoszący się do Ariów (mieszkańców starożytnych Indii)

indochiński (adj)
индокитайский
  odnoszący się do Indochin

indoeuropeista (n)
индоевропеист
  (językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca zajmujący się badaniem języków indoeuropejskich

indoeuropeistyka (n)
индоевропеистика
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się badaniem języków indoeuropejskich;

indoeuropejski /ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
индоевропейский
  (językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indoktrynować (v)
индоктринировать
  (książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię

indolencja /ˌĩndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
беспомощность, вялость, инертность
  (książkowy) bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację

indologia (n)
индология
  (edukacja, edukacyjny) nauka o językach i kulturze Indii

indonezyjski /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (adj)
индонезийский, индонези́йский
  odnoszący się do państwa Indonezja

indonezyjski /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (n)
индонезийский, индонези́йский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indonezji

indusowy (adj)
индский
  (rzadki, rzadko używany) związany z Indusem, dotyczący Indusu

industrializacja (n)
индустриализация
  uprzemysłowienie

indyczę /ĩnˈdɨʧ̑ɛ/ (n)
индюшонок
  (zoologia, zoologiczny) pisklę indyka

indyferentny /ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
индифферентный
  (książkowy) obojętny; taki, który ma bierny stosunek

indyferentyzm /ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntɨsm̥/ (n)
индифферентизм
  postawa intelektualna charakteryzująca się obojętnością wobec kwestii religijnych, społecznych, moralnych itp.

indygirski (adj)
индигирский
  związany z Indygirką, dotyczący Indygirki

indygokarmin /ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn/ (n)
индигокармин
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;

indyjski /ĩnˈdɨjsʲci/ (adj)
индийский
  związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk /ˈĩndɨk/ (n)
индюк, индейка
  (ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indyk myślał o niedzieli, a w sobotę łeb mu ścięli /ˈĩndɨk ˈmɨɕlaw ˌɔ‿ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlʲi ˌa‿f‿sɔˈbɔtɛ ˈwɛp‿mu ˈɕʨ̑ɛlʲi/ (proverb)
индюк думал, да в суп попал
  należy robić plany tylko na najbliższą przyszłość
  o kimś, kto się zbyt długo lub niepotrzebnie namyśla

indywidualista (n)
индивидуалист
  (filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolennik indywidualizmu
  człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie

indywidualistka (n)
индивидуалистка
  (filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolenniczka indywidualizmu
  kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie

indywidualistyczny (adj)
индивидуалистический, индивидуалистский
  związany z indywidualizmem, charakteryzujący się indywidualizmem

indywidualizm (n)
индивидуализм
  poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów
  (filozofia, filozoficzny) zasada zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro;

indywidualnie (adv)
индивидуально
  występując osobno

indywidualność /ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑/ (n)
индивидуальность
  zbiór cech stanowiących osobowość danego człowieka; specyfika każdej osoby, jej odrębność
  człowiek o specyficznych lub szczególnych cechach wyróżniających go na tle otoczenia

indywidualny /ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
индивидуальный
  osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny
  właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

inercja /ĩˈnɛrʦ̑ʲja/ (n)
инерция
  bierne poddawanie się, niechęć do czynu, brak woli podjęcia własnej inicjatywy

infant /ˈĩnfãnt/ (n)
инфант
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;

infantylizm /ˌĩnfãnˈtɨlʲism̥/ (n)
инфантилизм
  (psychologia, psychologiczny) patologiczne zahamowanie rozwoju psychicznego człowieka;
  naiwność, niedojrzałość w zachowaniu kogoś dorosłego

infantylny /ˌĩnfãnˈtɨlnɨ/ (adj)
инфантильный
  o kimś dorosłym: zachowujący się niedojrzale, jak dziecko
  wykazujący objawy infantylizmu

infekcja /ĩnˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
инфекция
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

infekować (v)
инфицировать
  (medycyna, medyczny) wywoływać infekcję

infiltracja /ˌĩnfʲilˈtraʦ̑ʲja/ (n)
инфильтрация
  przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego
  trudno zauważalne przedostawanie się, przenikanie do środowiska obcych wpływów, oddziaływań

inflacja /ĩnˈflaʦ̑ʲja/ (n)
инфляция
  (ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

inflacyjny (adj)
инфляционный
  (ekonomia, ekonomiczny) dotyczący inflacji

inflancki (adj)
ливонский
  związany z Inflantami, dotyczący Inflant

infografika (n)
инфографика
  (edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie

informacja /ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
информация
  poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informacyjny /ˌĩnfɔrmaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
информационный
  dostarczający wiadomości lub innych informacji
  związany z informacjami, ich przesyłaniem i przetwarzaniem

informatyczny /ˌĩnfɔrmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
информатический
  od informatyka

informatyk /ˌĩnfɔrˈmatɨk/ (n)
IT-специалист, айтишник
  człowiek zajmujący się zawodowo informatyką

informatyka /ˌĩnfɔrˈmatɨka/ (n)
информатика
  nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

informować /ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑/ (v)
информировать
  przekazywać wiadomość i objaśniać

infradźwięk (n)
инфразвук
  (fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);

infrastruktura /ˌĩnfrastrukˈtura/ (n)
инфраструктура
  podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

inguski (adj)
ингушский
  związany z Inguszami, dotyczący Inguszów

inhalacja /ˌĩnxaˈlaʦ̑ʲja/ (n)
ингаляция
  (medycyna, medyczny) wdychanie pary wodnej, gazów lub substancji w celach leczniczych;

inicjalizować /ˌĩɲiʦ̑ʲjalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
инициализировать
  nadawać czemuś stan początkowy; rozpoczynać coś

inicjator /ˌĩɲiˈʦ̑ʲjatɔr/ (n)
инициатор, начинатель, основоположник
  (książkowy) osoba występująca z inicjatywą, inicjująca coś, dająca czemuś początek

inicjatywa (n)
инициатива
  propozycja zrealizowania określonych działań
  skłonność do samodzielnego inicjowania działań
  w grach: pierwszeństwo dające przewagę

iniekcja (n)
инъекция, укол
  (medycyna, medyczny) zastrzyk

inkarceracja (n)
инкарцерация, ущемление
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) uwięźnięcie jakiegoś organu wewnętrznego, przepuklina

inkarnacja (n)
инкарнация
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wcielenie bóstwa w osobę ludzką;

inkasent /ĩŋˈkasɛ̃nt/ (n)
инкассатор
  pracownik zajmujący się pobieraniem od płatników należności w ich miejscu zamieszkania;

inkaski /ĩŋˈkasʲci/ (adj)
инкский
  związany z Inkami, dotyczący Inków, ich kultury, sztuki

inkaso /ĩŋˈkasɔ/ (n)
инкассо
  pobranie należności pieniężnej dokonane przez inkasenta (lub za pomocą rozliczenia bankowego)

inkasowanie (n)
инкассация, инкассирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od inkasować

inkasować /ˌĩŋkaˈsɔvaʨ̑/ (v)
инкассировать
  pobierać pieniądze

inklinacja (n)
наклон
  (fizyka, fizyczny) nachylenie, kąt nachylenia

inkorporacja /ˌĩŋkɔrpɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
инкорпорация
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa

inkryminować /ˌĩŋkrɨ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
инкриминировать
  (książkowy) obwiniać, stawiać zarzuty

inkunabuł /ˌĩŋkũˈnabuw/ (n)
инкунабула, инкунабул
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

inkwizycja /ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
инквизиция
  (historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

inkwizycyjny (adj)
инквизиционный
  (historia, historyczny, historycznie) związany z kościelną inkwizycją, dotyczący kościelnej inkwizycji

inkwizytorski (adj)
инквизиторский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z inkwizytorem, dotyczący inkwizytora; złożony z inkwizytorów
  mający cechy inkwizytora: podejrzliwy, czujny, bezwzględny, surowy

innowierca /ˌĩnːɔˈvʲjɛrʦ̑a/ (n)
иноверец
  człowiek wyznający religię inną niż osoba mówiąca lub inną niż dominująca w jakimś środowisku

inny /ˈĩnːɨ/ (adj)
другой
  odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle
  w użyciu rzeczownikowym ktoś inny (2.1), coś innego

inny /ˈĩnːɨ/ (indefinitePronoun)
другой
  nie ten, jakiś odmienny

innymi słowy /ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ/
другими словами
  inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach

inozytol (n)
инозитол
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

inscenizacja /ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
инсценизация
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wystawienie utworu dramatycznego na scenie

inscenizator /ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzatɔr/ (n)
инсценизатор
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;

inspekcyjny (adj)
инспекционный
  związany z inspekcją, dotyczący inspekcji; służący do inspekcji

inspektorski (adj)
инспекторский
  związany z osobą lub pracą inspektora, dotyczący inspektora

inspiracja /ˌĩw̃spʲiˈraʦ̑ʲja/ (n)
вдохновение
  natchnienie, twórczy zapał, wena
инспирация
  wpływ wywierany na kogoś

inspirator /ˌĩw̃spʲiˈratɔr/ (n)
вдохновитель, инспиратор
  ten, kto zachęca, daje pomysł, sugeruje, inspiruje

instalować /ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑/ (v)
устанавливать, инсталлировать
  (informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał
устанавливать, проводить
  (technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach
располагаться, устраиваться
  (potocznie, potoczny) wprowadzać się do nowego mieszkania, pokoju itp., urządzać się

instancja (n)
инстанция
  (administracja) dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji

instrukcja /ĩw̃ˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
инструкция
  zbiór zasad zalecających postępowanie w określonej dziedzinie

instruktaż (n)
инструктаж
  udzielanie komuś instrukcji, wskazówek

instruktor /ĩw̃ˈstruktɔr/ (n)
инструктор
  osoba instruująca, ucząca na kursie

instruktorka (n)
инструктор, инструкторша
  kobieta instruująca, ucząca na kursie

instrument /ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt/ (n)
инструмент
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie
  (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny

instrument muzyczny (n)
музыкальный инструмент
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instrumentalista /ˌĩw̃strũmɛ̃ntaˈlʲista/ (n)
инструменталист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, grający na instrumencie

instrumentalistka (n)
инструменталистка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, dziewczyna grająca na instrumencie

instrumentalnie (adj)
инструментально
  w sposób instrumentalny

instruowanie /ˌĩw̃stru<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ/ (n)
инструктирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od instruować

instruować /ˌĩw̃struˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
инструктировать
  wydawać instrukcje, pouczać

instynkt /ˈĩw̃stɨ̃ŋkt/ (n)
инстинкт
  (biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;
  wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji

instynktownie (adv)
инстинктивно
  w sposób instynktowny

instynktowny /ˌĩw̃stɨ̃ŋkˈtɔvnɨ/ (adj)
инстинктивный
  (przymiotnik) od: instynkt

instytucja /ˌĩw̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
учреждение
  zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw
институт
  zespół norm prawnych lub obyczajowych dotyczących organizacji jakiejś dziedziny życia

instytucjonalny /ˌĩw̃stɨtuʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
институциональный
  związany z instytucją, właściwy instytucji, instytucjonalności

instytut /ĩw̃ˈstɨtut/ (n)
институт
  nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

insulina /ˌĩw̃suˈlʲĩna/ (n)
инсулин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;

insulinowy (adj)
инсулиновый
  (medycyna, medyczny) związany z insuliną, dotyczący insuliny

insurekcja /ˌĩw̃suˈrɛkʦ̑ʲja/ (n)
восстание
  (książkowy) powstanie zbrojne

insynuacja (n)
инсинуация
  osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji

intarsja /ĩnˈtarsʲja/ (n)
интарсия
  (sztuka) metoda zdobnicza polegająca na zdobieniu przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna;

integracja /ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
интеграция
  połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

integralność (n)
целостность
  nierozdzielność, związek całości

integralny /ˌĩntɛˈɡralnɨ/ (adj)
интегральный
  nierozerwalnie związany z czymś

intelekt /ĩnˈtɛlɛkt/ (n)
интеллект
  zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia

intelektualista (n)
интеллектуалист
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik intelektualizmu
интеллектуал
  człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe;

intelektualizacja (n)
интеллектуализация
  nabieranie lub nadawanie czemuś cech intelektualnych

inteligencja /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
интеллигенция
  (przenośnie, przenośnia) ogół ludzi wykształconych i wykonujących zawodowo pracę umysłową;
интеллигентность, интеллект
  sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligencki (adj)
интеллигентский
  dotyczący inteligencji – ludzi wykonujących zawodowo pracę umysłową

inteligent (n)
интеллигент
  mężczyzna wykształcony, zawodowo zajmujący się pracą umysłową

inteligentka (n)
интеллигентка
  kobieta wykształcona, zawodowo zajmująca się pracą umysłową

inteligentny /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ/ (adj)
умный, интеллигентный
  odznaczający się inteligencją

intencja /ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
интенция
  chęć, zamiar

intensyfikacja /ˌĩntɛ̃w̃sɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
интенсификация
  sprawianie, że coś jest intensywniejsze, silniejsze; nasilenie czegoś

intensywnie /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvʲɲɛ/ (adv)
интенсивно
  w sposób intensywny

intensywność /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɔɕʨ̑/ (n)
интенсивность
  stopień nasilenia czegoś; natężenie

intensywny /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɨ/ (adj)
интенсивный
  natężony, mocny, nasycony

interaktywny /ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ/ (adj)
интерактивный
  (książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła

intercyza /ˌĩntɛrˈʦ̑ɨza/ (n)
брачный контракт
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej

interdyscyplinarny /ˌĩntɛrdɨsʦ̑ɨplʲĩˈnarnɨ/ (adj)
междисциплинарный
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący kilku dyscyplin naukowych

interes /ĩnˈtɛrɛs/ (n)
дело
  sprawa (do załatwienia)

interesować /ˌĩntɛrɛˈsɔvaʨ̑/ (v)
интересовать
  wzbudzać zainteresowanie, ciekawić
интересоваться
  być ciekawym czegoś, mieć zainteresowanie (hobby)

interesowny /ˌĩntɛrɛˈsɔvnɨ/ (adj)
корыстный, корыстолюбивый
  mający na celu własny zysk, korzyść

interesujący /ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
интересный, занимательный, привлекательный
  ciekawy, zajmujący

interferencja (n)
интерференция
  (fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

interferon (n)
интерферон
  (biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;

interglacjalny /ˌĩntɛrɡlaˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
межледниковый
  istniejący/dziejący się w okresie interglacjału (między zlodowaceniami) lub pochodzący z tego okresu

interkom (n)
домофон, интерком
  system łączności wewnętrznej zwłaszcza pojazdu albo budynku

interlingua /ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva/ (n)
интерлингва
  (językoznawstwo, językoznawczy) międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

interlokutor /ˌĩntɛrlɔˈkutɔr/ (n)
собеседник
  (książkowy) osoba prowadząca z kimś rozmowę

internacjonalistyczny (adj)
интернационалистический
  związany z internacjonalizmem

internacjonalizm (n)
интернационализм
  współpraca, solidarność międzynarodowa

internat (n)
общежитие
  (edukacja, edukacyjny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania

internetowy /ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ/ (adj)
интернет-
  dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet

internista /ˌĩntɛrʲˈɲista/ (n)
интернист, терапевт
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych

internowanie /ˌĩntɛrnɔˈvãɲɛ/ (n)
интернирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od internować

internowany /ˌĩntɛrnɔˈvãnɨ/ (n)
интернированный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba przetrzymywana w miejscu odosobnienia

internować /ˌĩntɛrˈnɔvaʨ̑/ (v)
интернировать
  osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego

interpelacja (n)
интерпелляция
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę

interpretacja /ˌĩntɛrprɛˈtaʦ̑ʲja/ (n)
интерпретация
  (sztuka) twórcze odtworzenie utworu lub dzieła
  wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie;

interpretować /ˌĩntɛrprɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
воспринимать, интерпретировать
  rozumieć coś na swój sposób

interpunkcja /ˌĩntɛrˈpũŋkʦ̑ʲja/ (n)
пунктуация
  (językoznawstwo, językoznawczy) użycie znaków przestankowych w piśmie;

interpunkcyjny /ˌĩntɛrpũŋkˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
пунктуационный
  związany z interpunkcją, dotyczący interpunkcji

interseksualizm /ˌĩntɛrsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
интерсексуальность
  (anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci

interview /ĩnˈtɛrvʲju/ (n)
интервью
  wywiad przeprowadzony przez dziennikarza

interwał /ĩnˈtɛrvaw/ (n)
интервал
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między wysokościami dwóch dźwięków;

interwencja /ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
вмешательство, интервенция
  wejście pomiędzy, mieszanie się do czegoś, aby osiągnąć zamierzony cel

interwencjonizm /ˌĩntɛrvɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
интервенционистский политика
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa

interweniować /ˌĩntɛrvɛ̃ˈɲɔvaʨ̑/ (v)
вмешиваться
  mieszać się w sprawy kogoś innego lub innego kraju, w celu uzyskania określonego efektu

intonacja /ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
интонация
  (językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań;

intranet (n)
интранет
  (informatyka, informatyczny) wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;

intratny /ĩnˈtratnɨ/ (adj)
доходный, прибыльный
  przynoszący zysk

introligator /ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr/ (n)
переплётчик, интролигатор
  (drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;

introwertyk (n)
интроверт
  (psychologia, psychologiczny) człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze

intruz (n)
нарушитель
  człowiek niemile widziany w danym miejscu

intryga /ĩnˈtrɨɡa/ (n)
интрига, козни, происки
  chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu
интрига
  w utworach fabularnych, zwykle w dramacie: zbieg okoliczności lub umyślne działanie postaci, wywołujące konflikt i prowadzące do zmiany kierunku akcji

intrygancki (adj)
интриганский
  związany z osobą lub cechami intryganta; dotyczący intryganta lub właściwy intrygantowi; polegający na intrygach

intryganctwo (n)
интриганство
  snucie intryg

intrygować (v)
интриганствовать
  robić intrygi, knuć spiski

intuicja /ˌĩntuˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲja/ (n)
интуиция
  (filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania
  (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;
  (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania

intuicjonistyczny (adj)
интуитивистский
  (filozofia, filozoficzny) związany z intuicjonizmem, dotyczący intuicjonizmu, intuicjonistów

intuicyjnie /ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjɲɛ/ (adv)
интуитивно
  za pomocą intuicji

intuicyjność (n)
интуитивность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest intuicyjne

intymny /ĩnˈtɨ̃mnɨ/ (adj)
сокровенный
  mocno osobisty
интимный
  związany z erotyką

inulina (n)
инулин
  (biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;

inwalida /ˌĩnvaˈlʲida/ (n)
инвалид
  osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia

inwalidztwo (n)
инвалидность
  brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną

inwazja /ĩnˈvazʲja/ (n)
инвазия
  (biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji;
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan albo proces zarażenia organizmu lub populacji przez pasożyty, drobnoustroje albo inne czynniki chorobotwórcze
  (przenośnie, przenośnia) masowe i źle postrzegane pojawienie się czegoś
вторжение, нападение
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;

inwektywa (n)
брань, инвектива
  zniewaga, obelga

inwencja /ĩnˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
инвенция
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótki instrumentalny utwór polifoniczny oparty na imitacji, często zbliżony do uproszczonej fugi
изобретательность, находчивость
  cecha kogoś, kto jest pomysłowy i wynajduje rzeczy nowe, oryginalne

inwentaryzacja /ˌĩnvɛ̃ntarɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
инвентаризация
  spisywanie inwentarza

inwentaryzacyjny (adj)
инвентаризационный
  związany z inwentaryzacją, dotyczący inwentaryzacji

inwentaryzować (v)
инвентаризировать
  ujmować coś w inwentarz, spis rzeczowy i ilościowy

inwentarz /ĩnˈvɛ̃ntaʃ/ (n)
инвентарь
  trwałe składniki majątku danej osoby fizycznej lub prawnej

inwersja (n)
инверсия
  odwrócenie naturalnej lub zwyczajnej kolejności w czymś

inwestor /ĩnˈvɛstɔr/ (n)
инвестор
  (ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestowanie /ˌĩnvɛstɔˈvãɲɛ/ (n)
инвестирование
  przeznaczanie pieniędzy na coś w celu osiągnięcia zysku

inwestować /ˌĩnvɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
инвестировать
  dokonywać inwestycji

inwestycja /ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja/ (n)
инвестиция
  (ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inwestycyjny (adj)
инвестиционный
  dotyczący inwestycji

inwigilacja /ˌĩnvʲiɟiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
слежка
  tajna obserwacja kogoś lub tajny nadzór nad kimś;

inwokacja /ˌĩnvɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
апострофа
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) apostrofa

inżynier /ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr/ (n)
инженер
  człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

inżynieria /ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja/ (n)
инженерия
  nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

iperyt /iˈpɛrɨt/ (n)
иприт
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący

iperyt azotowy /iˈpɛrɨt ˌazɔˈtɔvɨ/ (n)
азотистый иприт, азотный иприт
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny z grupy amin będący azotowym analogiem iperytu siarkowego oraz parzącym bojowym środkiem trującym o właściwościach alkilujących i toksycznych;

iperyt siarkowy /iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
иприт, горчичный газ, 1 хлор- 2 этан, 2, 2 ' ди- хлор- ди- этил- сульфид, 2 ' ди- хлор- ди- этиловый тиоэфир
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;

iperytowy (adj)
ипритовый
  (chemia, chemiczny) związany z iperytem, dotyczący iperytu

ipsylon /ipˈsɨlɔ̃n/ /ipˈsʲilɔ̃n/ (n)
ипсилон
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej litery alfabetu greckiego, υ;

iracki /iˈraʦ̑ʲci/ (adj)
иракский
  odnoszący się do państwa Irak

iranista (n)
иранист
  badacz języków irańskich

irański /iˈrãj̃sʲci/ (adj)
иранский
  odnoszący się do państwa Iran
  (językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do podrodziny języków indoeuropejskich, którymi posługuje się około 75 mln osób zamieszkujących Bliski i Środkowy Wschód oraz Azję Środkową

irga /ˈirɡa/ (n)
ирга
  (botanika, botaniczny) Cotoneaster, rodzaj roślin z rodziny różowatych;

irkucki (adj)
иркутский
  związany z Irkuckiem (miastem w Rosji)

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
ирландский
  odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków
  odnoszący się do wyspy Irlandia

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
ирландский гэльский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany przez Irlandczyków;

irokeski (adj)
ирокезский
  związany z Irokezami, dotyczący Irokezów

ironia /iˈrɔ̃ɲja/ (n)
ирония
  zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironicznie /ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
иронически, иронично
  używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie

ironiczny /ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
иронический, ирони́ческий
  zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

ironizowanie (n)
иронизирование
  wypowiadanie się o czymś z ironią, z przekąsem

ironizować /ˌirɔ̃ɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
иронизировать
  mówić o czymś w sposób ironiczny / z ironią

irracjonalnie /ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ/ (adv)
иррационально
  w sposób irracjonalny

irracjonalność (n)
иррациональность
  cecha tego, co jest irracjonalne

irracjonalny /ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
иррациональный
  sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

irtyski (adj)
иртышский
  związany z Irtyszem, dotyczący Irtysza

iryd /ˈirɨt/ (n)
иридий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irydowy /ˌirɨˈdɔvɨ/ (adj)
иридиевый
  (przymiotnik) od iryd

irygacja (n)
ирригация
  (medycyna, medyczny) zabieg przeprowadzany w celach leczniczych lub higienicznych polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (np. pochwy, odbytnicy, nosa) roztworem leku lub ciepłą wodą;
ирригация, орошение
  (rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól;

irys /ˈirɨs/ (n)
ирис, касатик
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) kosaciec, roślina kwiatowa;
ирис
  (botanika, botaniczny) kwiat irysa (1.1)
ирис, ириска
  (spożywczy) mleczny cukierek o kwadratowym kształcie

irytować /ˌirɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
раздражать
  drażnić, denerwować kogoś
раздражаться
  denerwować się, wpadać w irytację

iryzacja (n)
иризация
  zjawisko optyczne polegające na powstawaniu tęczowych barw;

isfahański (adj)
исфаханский
  związany z Isfahanem, dotyczący Isfahanu

iskać /ˈiskaʨ̑/ (v)
вычёсывать вошь, искать вошь
  usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami

iskierka /iˈsʲcɛrka/ (n)
искорка
  (zdrobniale) od: iskra

iskra /ˈiskra/ (n)
искра
  rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

iskrzyć (v)
искрить
  wyrzucać z siebie iskry
  wytwarzać iskry prądu elektrycznego

islam /ˈislãm/ (n)
ислам, мусульманство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamabadczyk /ˌislãmaˈbaṭʧ̑ɨk/ (n)
исламабадец
  mieszkaniec Islamabadu

islamabadzki /ˌislãmaˈbaʦ̑ʲci/ (adj)
исламабадский
  odnoszący się do miasta Islamabad

islamista /ˌislãˈmʲista/ (n)
исламовед
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz, znawca islamu
исламист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik islamizmu

islamistka /ˌislãˈmʲistka/ (n)
исламистка
  forma żeńska od: islamista

islamizacja /ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
исламизация
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamizm /isˈlãmʲism̥/ (n)
исламизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

islamofaszyzm /ˌislãmɔˈfaʃɨsm̥/ (n)
исламофашизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem

islamofobia /ˌislãmɔˈfɔbʲja/ (n)
исламофобия, исламофо́бия
  uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islamoznawca /ˌislãmɔˈznafʦ̑a/ (n)
исламовед
  specjalista w dziedzinie islamoznawstwa / islamistyki

islamski /isˈlãmsʲci/ (adj)
исламский
  związany z islamem, dotyczący islamu

islandzki /isˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
исландский
  odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki /isˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
исландский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Islandii;

istnienie /iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
существование
  bycie, trwanie, występowanie, egzystencja

istnieć /ˈistʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
существовать
  być, występować w rzeczywistości

istota /iˈstɔta/ (n)
суть, сущность
  charakter, rodzaj, postać czegoś lub kogoś
существо
  stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać
  coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy

istotnie /iˈstɔtʲɲɛ/ (particle)
действительно
  …potwierdzająca rację tego, co ktoś wcześniej oznajmił

istotność (n)
существенность
  to, co stanowi istotę sprawy

istotny /iˈstɔtnɨ/ (adj)
существенный
  taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny
истинный
  taki, który jest prawdziwy, rzeczywisty

istryjski (adj)
истрийский
  związany z Istrią, dotyczący Istrii

iszymbajski (adj)
ишимбайский
  związany z Iszymbajem, dotyczący Iszymbaju

iszymski (adj)
ишимский
  związany z Iszymem, dotyczący Iszymu (miasta lub rzeki)

itelmeński (adj)
ительменский
  związany z Itelmenami, dotyczący Itelmenów

iterb /ˈitɛrp/ (n)
иттербий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr /itr̥/ (n)
иттрий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

iwanowski (adj)
ивановский
  związany z Iwanowem, dotyczący Iwanowa

iwdelski (adj)
ивдельский
  związany z Iwdelem, dotyczący Iwdelu

izba /ˈizba/ (n)
палата
  (urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach

izba niższa /ˈizba ˈɲiʃːa/ (n)
нижняя палата
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy

izba wytrzeźwień /ˈizba vɨˈṭʃɛʑvʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
вытрезвитель
  budynek lub pomieszczenie, w którym zatrzymywane są tymczasowo osoby nietrzeźwe, zakłócające spokój;

izba wyższa /ˈizba ˈvɨʃːa/ (n)
верхняя палата
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy

izerski (adj)
изерский, йизерский
  związany z rzeką Izerą, dotyczący rzeki Izery

izobara /ˌizɔˈbara/ (n)
изобара, изоба́ра
  (meteorologia, meteorologiczny) krzywa łącząca miejsca o jednakowym ciśnieniu atmosferycznym;

izobaryczny (adj)
изобарный
  (fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) zachodzący ze stałym ciśnieniem; związany ze stałą wartością ciśnienia

izoglosa /ˌizɔˈɡlɔsa/ (n)
изоглосса
  (językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izokoszta /ˌizɔˈkɔʃta/ (n)
изокоста
  (ekonomia, ekonomiczny) linia obrazująca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych, których koszt całkowity jest taki sam;

izolacjonista /ˌizɔlaʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
изоляционист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik izolacjonizmu w polityce zagranicznej
  zwolennik izolowania się od innych

izolacjonizm /ˌizɔlaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
изоляционизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;

izolatka /ˌizɔˈlatka/ (n)
изолятор
  wydzielona jednoosobowa sala dla chorych, zwykle zakaźnie

izomer (n)
изомер
  (chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;

izoton (n)
изотон
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) każdy z pierwiastków chemicznych mający taką samą liczbę neutronów w jądrze, lecz różne liczby protonów;

izotop /iˈzɔtɔp/ (n)
изотоп
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelski /ˌizraˈɛlsʲci/ (adj)
израильский
  odnoszący się do państwa Izrael

ił /iw/ (n)
ил
  (geologia, geologiczny) drobnoziarnista skała osadowa zbudowana głównie z minerałów ilastych;

iłycki (adj)
илычский
  związany z Iłyczem, dotyczący Iłycza

iść /iɕʨ̑/ (v)
выходить, получаться
  idzie, szło radzić sobie
идти, работать, функционировать
  o maszynach i urządzeniach funkcjonować
идти, ходить
  poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
идти
  udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo
  (przenośnie, przenośnia) wydobywać się
  o instalacji, przewodzie znajdować się, być położonym
бежать, идти, проходить, течь
  upływać, mijać

iść jak po maśle (v)
идти как по маслу, катиться как по маслу, течь как по маслу
  odbywać się sprawnie i bez kłopotów

iść na pałę (v)
брать с наскока
  (pospolicie) (przenośnie, przenośnia) przystępować do jakiegoś przedsięwzięcia bez należytego przygotowania

iść po trupach /ˈiɕʨ̑ pɔ‿ˈtrupax/ (v)
идти по трупам, шагать по трупам
  zmierzać do celu, nie przebierając w środkach, postępując bezwzględnie wobec osób stanowiących przeszkodę w osiągnięciu tego celu

iżewski (adj)
ижевский
  związany z Iżewskiem, dotyczący Iżewska

ja /ja/ (personalPronoun)
я
  pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłeczny (adj)
яблочный
  dotyczący jabłek (owoców)
  przyrządzony z jabłek, z dodatkiem jabłek

jabłko /ˈjap.kɔ/ /ˈjap.w̥kɔ/ (n)
надколенник
  (potocznie, potoczny) rzepka w kolanie
адамовое яблоко, кадык
  (potocznie, potoczny) wystająca grdyka u mężczyzn, jabłko Adama
яблоко
  (spożywczy) owoc jabłoni
  przedmiot w kształcie jabłka (1.1) lub je przypominający
держава
  złota kula z krzyżem, symbol władzy królewskiej;

jabłko Adama /ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma/ /ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma/ (n)
адамово яблоко
  (przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłko niezgody /ˈjapkɔ ɲɛˈzɡɔdɨ/ /ˈjapw̥kɔ ɲɛˈzɡɔdɨ/ (n)
яблоко раздора
  rzecz, sprawa, która skłóca, poróżnia dane osoby

jabłonka (n)
яблонька
  (zdrobniale) od: jabłoń

jabłoń /ˈjabwɔ̃ɲ/ (n)
яблоня
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo, na którym rosną jabłka;

jabłuszko /jabˈwuʃkɔ/ (n)
яблочко
  (zdrobniale) od jabłko

jacht /jaxt/ (n)
яхта
  (sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jachtklubowy (adj)
яхт-клубовский
  związany z jachtklubem, dotyczący jachtklubu

jachtowy (adj)
яхтенный, яхтный, яхтовый
  dotyczący jachtu

jad /jadɨ/ /jat/ (n)
яд, отрава
  (chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jadalnia /jaˈdalʲɲa/ (n)
столовый гарнитур
  komplet mebli znajdujących się w jadalni (1.1)
столовая
  pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

jadalny /jaˈdalnɨ/ (adj)
съедобный
  nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jadać /ˈjadaʨ̑/ (v)
едать
  jeść coś regularnie albo wiele razy np. w tym samym miejscu, to samo lub o tej samej porze

jadeit /jaˈdɛ<sup>j</sup>it/ (n)
жадеит
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;

jadowity (adj)
ядовитый
  zawierający jad

jadowy (adj)
ядоносный
  związany z jadem, dotyczący jadu; wydzielający jad; spowodowany jadem

jadło /ˈjadwɔ/ (n)
яство
  (książkowy) pokarm

jafski (adj)
яффский
  związany z Jafą, dotyczący Jafy (dawniej miasta, dziś części Tel Awiwu-Jafy)

jagielloński (adj)
ягеллонский
  związany z Jagiełłą lub wywodzącą się od niego dynastią, dotyczący Jagiełły lub wywodzącej się od niego dynastii

jaglica (n)
трахома
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

jagniątko /jäɟˈɲɔ̃ntkɔ/ (n)
ягнёнок
  (zdrobniale) od: jagnię

jagnię /ˈjäɟɲɛ/ (n)
ягнёнок
  (zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina /ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
ягнятина
  (spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)

jagnięcy /jäɟˈɲɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
ягнячий
  charakterystyczny dla jagnięcia; dotyczący, odnoszący się do jagnięcia

jagnobijski (adj)
ягнобский
  związany Jagnobczykami, dotyczący Jagnobczyków

jagoda /jaˈɡɔda/ (n)
земляника
  (Bukowina) poziomka
черника
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) czarna jagoda
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc czarnej jagody
ягода
  (botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;
ланита
  (poetycki, poetycko) (przestarzałe, przestarzały) policzek, zwłaszcza dziewczęcy

jaguar /jaˈɡu<sup>w</sup>ar/ (n)
ягуар, ягуа́р
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jagódka (n)
ягодка
  (zdrobniale) od jagoda

jaja /ˈjäja/ (n)
яйцо
  (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra

jajco /ˈjäjʦ̑ɔ/ (n)
яйцо
  (dawniej, dawny) (potocznie, potoczny) jajko

jajeczkowanie /ˌjäjɛʧ̑kɔˈvãɲɛ/ (n)
овуляция
  (biologia, biologiczny) występujące okresowo wydalanie dojrzałego jaja z jajnika do jajowodu;

jajeczkować (v)
овулировать
  (fizjologia, fizjologiczny) uwalniać z jajnika dojrzałą, gotową do zapłodnienia komórkę jajową

jajecznica /ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
яичница
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajeczny /jäˈjɛʧ̑nɨ/ (adj)
яичный
  taki, który zawiera jajka

jajko /ˈjäjkɔ/ (n)
яйцо, яйцо́
  (ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajko Kolumba /ˈjäjkɔ kɔˈlũmba/ (idiom)
колумбово яйцо
  (książkowy) proste rozwiązanie pozornie trudnego zagadnienia;

jajko na miękko (n)
яйцо всмятку
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się białka, ale nie żółtka;

jajko na twardo /ˈjäjkɔ na‿ˈtfardɔ/ (n)
яйцо вкрутую
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się zawartości;

jajko sadzone /ˈjäjkɔ saˈʣ̑ɔ̃nɛ/ (n)
глазунья
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem

jajnik /ˈjäjɲik/ (n)
яичник
  (anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo /ˈjäjɔ/ (n)
яйцо
  (spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;
  (biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;

jajogłowy (n)
интеллигентик, интеллигентишка
  (żartobliwie) lub (ironicznie) inteligent, intelektualista;

jajowaty /ˌjäjɔˈvatɨ/ (adj)
яйцевидный
  kształtem przypominający ptasie jajo

jajowodowy (adj)
яйцеводный
  (anatomia, anatomiczny) związany z jajowodem, dotyczący jajowodu

jajowód /jäˈjɔvut/ (n)
яйцевод, фаллопиева труба
  (anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak /jak/ (conjunction)
как
  …wprowadzający porównanie

jak /jak/ (n)
як
  (zoologia, zoologiczny) Bos grunniens, ssak z rodziny pustorożców;

jak /jak/ (preposition)
как
  …wprowadzający porównanie

jak /jak/ (pronoun)
как
  …używany w pytaniach o sposób lub stan
  …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu

jak Pan Bóg stworzył /ˈjak ˈpãn‿buk ˈstfɔʒɨw/ (adv)
в чём мать родила
  nago

jak cię widzą, tak cię piszą /ˈjäc‿ʨ̑ɛ ˈvʲiʣ̑ɔ̃w̃ ˈtac‿ʨ̑ɛ ˈpʲiʃɔ̃w̃/ (proverb)
По одёжке встречают
  ludzi często ocenia się po ich wyglądzie i zachowaniu

jak grochem o ścianę (adv)
как об стену горох
  bez żadnego efektu

jak grom z jasnego nieba /ˈjaɡ ˈːrɔ̃m zʲ‿jasˈnɛɡɔ ˈɲɛba/ (adv)
как гром среди ясного неба
  (przenośnie, przenośnia) niespodziewanie, szybko, nagle

jak po maśle (idiom)
как по маслу
  (potocznie, potoczny) bardzo sprawnie, bez problemów i komplikacji
  (potocznie, potoczny) bez trudu, bez wysiłku, bezproblemowo

jak rak świśnie a ryba piśnie (adv)
когда рак на горе свистнет
  nigdy

jak się masz /ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ/
как дела
  …otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jak słoń w składzie porcelany /ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ/ (adv)
как слон в посудной лавке
  w sposób niezręczny, nieumiejętny

jak ty komu, tak on tobie /ˈjak ˈtɨ ˈkɔ̃mu ˈtak ˈɔ̃n ˈtɔbʲjɛ/ (proverb)
как акунется, так и откликнется
  zależnie od twych uczynków spodziewaj się podobnej odpłaty

jak u Pana Boga za piecem /ˈjak u‿ˈpãna ˈbɔɡa za‿ˈpʲjɛʦ̑ɛ̃m/ (adv)
как у Христа за пазухой
  bezpiecznie, beztrosko, wygodnie, szczęśliwie

jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki /ˈjaɡ ˌza‿dɔˈtʲcɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ̃m ˌʧ̑ʲarɔˈʥ̑ɛ̇jsʲcɛ̇j ˈruʃʧ̑ci/ (idiom)
как по мановению волшебной палочки
  coś nagle, z niewiadomych powodów zmieniło się na lepsze

jaka matka, taka córka /ˈjaka ˈmatka ˈtaka ˈʦ̑urka/ (proverb)
какова мать, такова и дочь
  córka, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jej matka

jaka mać, taka nać /ˈjaka ˈmaʨ̑ ˈtaka ˈnaʨ̑/ (proverb)
каково семя, таково и племя
  dzieci dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

jakby /ˈjaɡbɨ/ (conjunction)
словно
  (potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym nie został spełniony w przeszłości, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym nie mogło i nie może nastąpić

jakby /ˈjaɡbɨ/ (particle)
словно
  …oznaczająca, że wyrażony w zdaniu pogląd może nie jest prawdziwy, ale jest bliski prawdy

jaki ojciec, taki syn /ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n/ (proverb)
каков отец, таков и сын
  syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec

jakikolwiek /ˌjäciˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
какой-нибудь
  dowolny, nieokreślony, wszystko jedno jaki

jakiś /ˈjäciɕ/ (indefinitePronoun)
какой-то
  bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jako /ˈjakɔ/ (preposition)
в качестве
  używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jakobin (n)
якобинец
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (przenośnie, przenośnia) radykał polityczny

jakobiński (adj)
якобинский
  związany z jakobinami, dotyczący jakobinów lub jakobinizmu

jakoby (particle)
якобы
  informująca, że mówiący przytacza cudzy sąd i podaje w wątpliwość jego prawdziwość

jakoś /ˈjakɔɕ/ (pronoun)
как-то
  w pewien, nie do końca określony, sposób
почему-то
  z niewiadomego powodu

jakość /ˈjakɔɕʨ̑/ (n)
качество
  wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jakucki /jaˈkuʦ̑ʲci/ (adj)
якутский
  związany z Jakucją lub Jakutami, dotyczący Jakucji lub Jakutów

jama /ˈjãma/ (n)
яма
  wgłębienie w ziemi

jama ustna /ˈjãma ˈustna/ (n)
рот, ротовая полость
  (anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego;

jamajski /jãˈmajsʲci/ (adj)
ямайский
  odnoszący się do państwa Jamajka
  odnoszący się do wyspy Jamajka

jamalski (adj)
ямалский, ямальский
  związany z Jamałem, dotyczący Jamału

jamnik /ˈjãmʲɲik/ (n)
такса
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;
  (kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1)

janczar (n)
янычар
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;

janczarski (adj)
янычарский
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów

jansenistyczny (adj)
янсенистский
  (filozofia, filozoficzny) związany z jansenizmem albo jansenistą, dotyczący jansenizmu albo jansenistów

jantar /ˈjãntar/ (n)
янтарь
  (zobacz) bursztyn

japonista (n)
японовед
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) osoba zajmująca się naukowo językiem japońskim oraz kulturą i literaturą Japonii

japonistyka (n)
японоведение
  (edukacja, edukacyjny) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię

japonka /jaˈpɔ̃nka/ (n)
вьетнамка
  (potocznie, potoczny) klapek z paskiem pomiędzy dużym palcem a palcem obok;

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (adj)
японский
  dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
японский, японский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Japonii;

japońskie kryształy /jaˈpɔ̃j̃sʲcɛ krɨˈʃtawɨ/ (n)
индийский морской рис, кефирный гриб
  mikroorganizmy zdolne do przeprowadzania fermentacji, będące koloniami bakterii i drożdży, wykorzystywane do produkcji napojów;

jar /jar/ (n)
яр
  (geografia, geograficzny) wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;

jaranga (n)
яранга
  (etnografia, etnograficzny) tradycyjne mieszkanie Czukczów i innych ludów koczowniczych północno-wschodniej Syberii, namiot w kształcie ściętego stożka

jarać /ˈjaraʨ̑/ (v)
ржать
  (potocznie, potoczny) śmiać się

jard (n)
ярд
  brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

jarka /ˈjarka/ (n)
ярка
  (potocznie, potoczny) określenie samicy jagnięcia

jarmułka (n)
ермолка
  okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów;

jarmuż /ˈjarmuʃ/ (n)
кудрявая капуста
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarosławski (adj)
ярославский
  odnoszący się do Jarosławia, związany z Jarosławiem (miastem w Rosji)

jarzmo /ˈjaʒmɔ/ (n)
иго, бремя, ярмо
  (przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów
ярмо
  (zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;

jarzynowy (adj)
овощной
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z warzyw
  związany z warzywami, dotyczący warzyw

jarząbek /jaˈʒɔ̃mbɛk/ (n)
рябчик
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia Linnaeus, gatunek eurazjatyckiego ptaka łownego zamieszkującego gęste starodrzewy;

jarzębina /ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna/ (n)
рябина
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;
  owoc jarzębiny (1.1)
  drewno jarzębiny (1.1)

jarzębinowy (adj)
рябиновый
  dotyczący jarzębiny (drzew i owoców)
  koloru owoców jarzębiny
  przyrządzony z jarzębiny, z dodatkiem jarzębiny

jarzębinówka /ˌjaʒɛ̃mbʲĩˈnufka/ (n)
рябиновка
  (spożywczy) domowa nalewka przyrządzana z owoców jarzębiny

jaski (adj)
ясский
  związany z Jassami, dotyczący Jass, pochodzący z Jass

jaskier /ˈjasʲcɛr/ (n)
лютик
  (botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju jaskier (1.1)

jaskinia /jaˈsʲcĩɲa/ (n)
логово, притон
  (przenośnie, przenośnia) miejsce nielegalnych lub występnych zgromadzeń
пещера
  naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskiniowy (adj)
пещерный
  zamieszkujący jaskinię, związany z jaskinią

jaskra (n)
глаукома
  (medycyna, medyczny) przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym;

jaskrawobiały /ˌjaskravɔˈbʲjawɨ/ (adj)
ярко-белый
  biały o intensywnym, jasnym odcieniu

jaskrawoczerwony /ˌjaskravɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
ярко-красный
  czerwony o intensywnym, jasnym odcieniu

jaskrawofioletowy /ˌjaskravɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
ярко-фиолетовый
  fioletowy o intensywnym, jasnym odcieniu

jaskrawopomarańczowy /ˌjaskravɔpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
ярко-оранжевый
  pomarańczowy o intensywnym, jasnym odcieniu

jaskraworóżowy /ˌjaskravɔruˈʒɔvɨ/ (adj)
ярко-розовый
  różowy o intensywnym, jasnym odcieniu

jaskrawozielony /ˌjaskravɔʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
ярко-зелёный
  zielony o intensywnym, jasnym odcieniu

jaskrawość (n)
яркость
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: jaskrawy

jaskrawożółty /ˌjaskravɔˈʒuwtɨ/ (adj)
ярко-жёлтый
  żółty o intensywnym, jasnym odcieniu

jaskrawy /jasˈkravɨ/ (adj)
яркий
  o kolorze: intensywny
  o przedmiocie: mający intensywny kolor
  o świetle: mocno świecący, rażący oczy

jaskółczy /jaˈskuwʧ̑ɨ/ (adj)
ласточкин
  charakterystyczny dla jaskółki; dotyczący, odnoszący się do jaskółki (o ptaku)

jaskółka /jaˈskuwka/ (n)
ласточка
  (ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasne jak słońce (idiom)
яснее ясного
  (potocznie, potoczny) jasne, oczywiście, naturalnie
  (potocznie, potoczny) oczywiste, niebudzące wątpliwości

jasno /ˈjasnɔ/ (adv)
ясно
  (książkowy) w sposób zrozumiały, oczywisty
  z dużą ilością światła

jasnobrązowy /ˌjasnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ/ (adj)
светло-коричневый
  kolor brązowy o jasnym odcieniu

jasnoczerwony /ˌjasnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
ярко-красный
  w kolorze czerwonym o niezbyt intensywnym nasyceniu / odcieniu

jasnoniebieski /ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
светло-голубой
  mający kolor niebieski o jasnym odcieniu

jasnooki /ˌjasnɔˈːci/ (adj)
светлоглазый, светлоокий
  (książkowy) mający jasne oczy

jasnoróżowy /ˌjasnɔruˈʒɔvɨ/ (adj)
светло-розовый
  mający kolor różowy o jasnym odcieniu

jasnowidz /jasˈnɔvʲiʦ̑/ (n)
ясновидец, провидец
  (ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnowłosy /ˌjasnɔˈvwɔsɨ/ (adj)
белокудрый, белокурый, светловолосый
  mający jasne włosy

jasnozielony /ˌjasnɔʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
светло-зелёный
  mający kolor zielony o jasnym odcieniu

jasnożółty /ˌjasnɔˈʒuwtɨ/ (adj)
светло-жёлтый
  mający kolor żółty o jasnym odcieniu

jasny /ˈjasnɨ/ (adj)
светлый
  pełen światła, słońca, nie zaciemniony
  o kolorze: mało intensywny

jaspis /ˈjaspʲis/ (n)
яшма
  (mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;

jastrząb /ˈjasṭʃɔ̃mp/ (n)
ястреб
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurczy /jaʃˈʧ̑urʧ̑ɨ/ (adj)
ящеричный
  należący do jaszczurki, właściwy jaszczurce

jaszczurka /jaʃˈʧ̑urka/ (n)
ящерица
  (herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jatrogenny /ˌjatrɔˈɡɛ̃nːɨ/ (adj)
ятрогенный
  (medycyna, medyczny) będący szkodliwym, niekorzystnym następstwem leczenia

jawa /ˈjava/ (n)
явь
  rzeczywistość

jawajski /jaˈvajsʲci/ (adj)
яванский
  związany z Jawą, dotyczący Jawy

jawnie /ˈjavʲɲɛ/ (adv)
явно
  w sposób jawny, widoczny dla każdego, niczego nie ukrywając

jawność (n)
открытость, явность
  cecha tego, co jawne

jawny /ˈjavnɨ/ (adj)
открытый, явный
  widoczny dla wszystkich, powszechnie wiadomy; taki, którego się nie ukrywa, nie maskuje

jawor (n)
явор
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;

jaworowski (adj)
яворовский
  związany z Jaworowem, dotyczący Jaworowa (miasta na Ukrainie)

jaz /jas/ (n)
яз
  (technologia, technika, techniczny) zapora, tama;

jazda /ˈjazda/ (n)
конница
  (historia, historyczny, historycznie) kawaleria, żołnierze konni, konnica
езда
  przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

jazzband (n)
джаз-банд
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół wykonujący muzykę jazzową

jazzman (n)
джазмен
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk jazzowy

jazzowy (adj)
джазовый
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z jazzem, dotyczący jazzu

jałmużna /jawˈmuʒna/ (n)
милостыня, подаяние
  (książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowcowy /ˌjawɔfˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
можжевёловый
  dotyczący jałowca

jałowiec /jaˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
можжевельник
  (botanika, botaniczny) Juniperus, roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych;

jałowy /jaˈwɔvɨ/ (adj)
стерильный
  nie zawierający drobnoustrojów

jałtański (adj)
ялтинский
  (geografia, geograficzny) związany z Jałtą, dotyczący Jałty

jałówka /jaˈwufka/ (n)
тёлка, яловка
  (zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jański (adj)
янский
  związany z Janą (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji)

jaśminowy /ˌjäɕmʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
жасминный, жасминовый
  (przymiotnik) od jaśmin

jebaka /jɛˈbaka/ (n)
ёбарь, блядун, ебун, трахарь
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) mężczyzna odbywający dużo stosunków płciowych z wieloma kobietami
потреблядь, прошмандовка, шлюха
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) niegodziwa, zła kobieta, oszustka, lekkich obyczajów

jebany /jɛˈbãnɨ/ (adj)
ёбаный
  (wulgarnie, wulgaryzm) taki, który denerwuje, wzbudza gniew, pogardę

jebać /ˈjɛbaʨ̑/ (v)
ебать
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

jechać /ˈjɛxaʨ̑/ (v)
нести
  (potocznie, potoczny) brzydko pachnieć, śmierdzieć
скользить
  (potocznie, potoczny) o butach, sankach: ślizgać się
ехать
  o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne
  o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (cardinalNumeral)
один
  liczba 1

jeden diabeł /ˈjɛdɛ̃n ˈdʲjabɛw/ (idiom)
всё равно, по барабану
  (potocznie, potoczny) wszystko jedno; i to złe - i to złe

jeden za drugim (adv)
один за другим
  pojedynczo i bez przerw

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego (idiom)
один за всех, все за одного
  zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność

jedenastoletni /ˌjɛdɛ̃nastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
одиннадцатилетний
  mający jedenaście lat
  trwający jedenaście lat

jedenastominutowy (adj)
одиннадцатиминутный
  trwający jedenaście minut

jedna jaskółka nie czyni wiosny /ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ/ (proverb)
одна ласточка весны не делает
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni /ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (proverb)
одна ласточка весны не делает, первая ласточка весны не делает
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednak /ˈjɛdnak/ (conjunction)
однако, но
  …łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednakowo /ˌjɛdnaˈkɔvɔ/ (adv)
одинаково
  tak samo, identycznie, w taki sam sposób

jednakowy /ˌjɛdnaˈkɔvɨ/ (adj)
одинаковый
  taki sam, identyczny

jednakże /jɛdˈnaɡʒɛ/ (conjunction)
однако же
  wzmocniona forma spójnika jednak

jedno-
одно-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na jednostkowość elementu, który nazywa druga część złożenia

jednoaktowy /ˌjɛdnɔakˈtɔvɨ/ (adj)
одноактный
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) mający jeden akt

jednoatomowy (adj)
одноатомный
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) złożony z jednego atomu

jednobarwny /ˌjɛdnɔˈbarvnɨ/ (adj)
одноцветный, монохромный
  mający jedną barwę

jednocylindrowy (adj)
одноцилиндровый
  (technologia, technika, techniczny) mający jeden cylinder

jednocześnie /ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
одновременно
  w tej samej chwili, w jednym czasie

jednogarbny /ˌjɛdnɔˈɡarbnɨ/ (adj)
одногорбый
  o wielbłądach: mający jeden garb

jednogłośnie (adv)
единогласно, единодушно
  bez ani jednego głosu sprzeciwu; wszystkimi głosami

jednoizbowy (adj)
однопалатный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) składający się z jednej izby parlamentarnej

jednojęzyczny /ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
одноязычный
  napisany w jednym języku
  posługujący się jednym językiem

jednokomórkowy /ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
одноклеточный
  (biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednolatek /ˌjɛdnɔˈlatɛk/ (n)
одногодок, однолеток, ровесник
  osoba w tym samym wieku
одногодок
  zwierzę lub rzecz mające jeden rok

jednolatka /ˌjɛdnɔˈlatka/ (n)
одногодка, однолетка
  dziewczyna lub kobieta w tym samym wieku

jednoliterowy /ˌjɛdnɔlʲitɛˈrɔvɨ/ (adj)
однобуквенный
  taki, który składa się z jednej litery

jednolity /ˌjɛdnɔˈlʲitɨ/ (adj)
единообразный
  niezróżnicowany pod względem budowy, składu

jednolufowy (adj)
одноствольный
  (wojskowość, wojskowy) mający jedną lufę

jednomasztowy /ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvɨ/ (adj)
одномачтовый
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) o żaglowcu – mający jeden maszt

jednomiesięczny /ˌjɛdnɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
одномесячный
  będący w wieku jednego miesiąca
  trwający jeden miesiąc

jednominutowy (adj)
одноминутный
  trwający jedną minutę

jednomyślność /ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
единодушие, единогласность
  zupełna zgodność zdań, opinii, myśli

jednomyślny (adj)
единодушный, единогласный
  bez różnic w przekonaniach

jednonogi /ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi/ (adj)
одноногий
  mający jedną nogę

jednooki /ˌjɛdnɔˈːci/ (adj)
одноглазый
  taki, który ma jedno oko

jednoosiowy (adj)
одноосный
  mający jedną oś

jednopiętrowy /ˌjɛdnɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ/ (adj)
двухэтажный
  mający tylko parter i jedno piętro

jednopokojowy /ˌjɛdnɔpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
однокомнатный
  z jednym pokojem

jednopłat (n)
моноплан
  (lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

jednorazowy /ˌjɛdnɔraˈzɔvɨ/ (adj)
одноразовый, разовый
  mogący być użyty, wykorzystany jeden raz
единовременный
  zachodzący, mający miejsce jeden raz

jednoroczny /ˌjɛdnɔˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
одногодичный, однолетний
  mający lub trwający jeden rok

jednorożec /ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
единорог
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednoręki /ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci/ (adj)
однорукий
  mający jedną rękę

jednosilnikowy (adj)
однодвигательный, одномоторный
  (technologia, technika, techniczny) wyposażony w jeden silnik, posiadający jeden silnik

jednostajny /ˌjɛdnɔˈstajnɨ/ (adj)
однообразный
  stale taki sam

jednostka /jɛdˈnɔstka/ (n)
денежный единица
  (bankowość, bankowy) nominał waluty
индивидуум, индивид, лицо, личность
  (książkowy) osoba, pojedynczy osobnik
единица
  (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis w którym podawana jest dana wartość
единица, часть
  część całości

jednostka astronomiczna (n)
астрономическая единица
  (jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednostrunowy (adj)
однострунный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mający jedną strunę

jednotomowy /ˌjɛdnɔtɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
однотомный
  składający się z jednego tomu, zawarty w jednym tomie, wydany w jednym tomie

jednowymiarowy (adj)
одномерный
  (matematyka, matematyczny) mający tylko jeden wymiar, rozpatrywany w jednym wymiarze

jednoznaczny /ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
однозначный
  niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

jedność /ˈjɛdnɔɕʨ̑/ (n)
единство
  (filozofia, filozoficzny) wewnętrzna niesprzeczność;
объединение
  wspólnota, unia, zjednoczenie

jednożeństwo /ˌjɛdnɔˈʒɛ̃j̃stfɔ/ (n)
единобрачие
  życie w związku z tylko jednym partnerem

jednym słowem /ˈjɛdnɨ̃m ˈswɔvɛ̃m/ (adv)
одним словом
  (związek frazeologiczny) nie rozwodząc się nad jakimś tematem, nie rozwlekając zagadnienia

jedwab /ˈjɛdvap/ (n)
шёлк
  (włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1);
  (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;

jedwabisty (adj)
шелковистый
  przypominający jedwab swoją miękkością, gładkością i połyskiem

jedwabnictwo /ˌjɛdvabʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
шелководство
  (rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy

jedwabnik /jɛdˈvabʲɲik/ (n)
шелкопряд
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

jedwabny /jɛdˈvabnɨ/ (adj)
шёлковый
  dotyczący jedwabiu, związany z jedwabiem
  zrobiony, wyprodukowany z jedwabiu

jedynie /jɛˈdɨ̃ɲɛ/ (particle)
только
  …komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca
  …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy

jedynka /jɛˈdɨ̃nka/ (n)
единица
  (edukacja, edukacyjny) ocena niedostateczna (najniższa) w szkole
одноместный номер
  (hotelarstwo) pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

jedynobóstwo /ˌjɛdɨ̃nɔˈbustfɔ/ (n)
единобожие
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) monoteizm

jedyny /jɛˈdɨ̃nɨ/ (adj)
единственный
  istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedyny w swoim rodzaju /jɛˈdɨ̃nɨ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm rɔˈʣ̑aju/ (adj)
единственный в своём роде
  taki, który jest unikatem

jedzenie /jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
еда, пища
  coś, co można jeść; żywność, pokarm
еда
  spożywanie pokarmu

jegier (n)
егерь
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników

jegorjewski (adj)
егорьевский
  związany z Jegorjewskiem, dotyczący Jegorjewska

jej /jɛ̇j/ (interjection)
ай, ой
  (zobacz) ojej

jej /jɛ̇j/ (pronoun)
её
  3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jekaterynburczyk (n)
екатеринбуржец
  mieszkaniec Jekaterynburga; osoba z tego miasta

jekaterynburka (n)
екатеринбурженка
  mieszkanka Jekaterynburga; kobieta z tego miasta

jekaterynburski (adj)
екатеринбургский, екатеринбуржский
  związany z Jekaterynburgiem, dotyczący Jekaterynburga

jekaterynodarski (adj)
екатеринодарский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Jekaterynodarem, dotyczący Jekaterynodaru ((współcześnie) Krasnodar)

jelcynowski (adj)
ельцинский
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący rządów i polityki Borysa Jelcyna

jelecki (adj)
елецкий
  związany z Jelcem, dotyczący Jelca

jeleni /jɛˈlɛ̃ɲi/ (adj)
олений
  związany z jeleniem, dotyczący jelenia

jelenina /ˌjɛlɛ̃ˈɲĩna/ (n)
оленина
  (spożywczy) mięso jelenia

jeleń /ˈjɛlɛ̃ɲ/ (n)
олень
  (zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito /jɛˈlʲitɔ/ (n)
кишка
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito grube (n)
толстая кишка
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelonek /jɛˈlɔ̃nɛk/ (n)
жук-олень, оленёк
  (zoologia, zoologiczny) Lucanidae, gatunek chrząszczy;
оленёнок
  młody jeleń

jemeński /jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
йеменский
  odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła /jɛ̃ˈmʲjɔwa/ (n)
омела
  (botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka /ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka/ (n)
свиристель
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;
обыкновенный свиристель
  (ornitologia, ornitologiczny) w Polsce domyślnie jemiołuszka zwyczajna Bombycilla garrulus, gatunek niewielkiego ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych;

jeniec /ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
пленный, военнопленный
  osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

jenisejski (adj)
енисейский
  związany z Jenisejem, dotyczący Jeniseju

jenot azjatycki (n)
енотовидная собака
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych;
  (zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku jenotów azjatyckich (1.1)

jer /jɛr/ (n)
ер, ерь
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska występująca w języku prasłowiańskim, oznaczana znakami ъ i ь;
вьюрок
  (ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jerozolimski /ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmsʲci/ (adj)
иерусалимский
  odnoszący się do Jerozolimy, związany z Jerozolimą

jerychoński /ˌjɛrɨˈxɔ̃j̃sʲci/ (adj)
иерихонский
  związany z Jerychem, dotyczący Jerycha

jerzyk /ˈjɛʒɨk/ (n)
стриж
  (ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesienny /jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ/ (adj)
осенний, осе́нний
  mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień /ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
осень
  pora roku między latem a zimą;

jesień życia /ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ ˈʒɨʨ̑a/ (n)
осень жизни
  (przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) starość

jesion /ˈjɛ̇ɕɔ̃n/ (n)
ясень, я́сень
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;

jesionicki (adj)
есеницкий
  związany z wschodniosudeckim pasmem górskim Jesioniki

jesionowy /ˌjɛ̇ɕɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
ясеневый
  będący częścią jesionu
  składający się z jesionu
  wykonany z drewna lub innej części jesionu

jesiotr /ˈjɛ̇ɕɔtr̥/ (n)
осётр
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;
осетрина
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z jesiotra (1.1)

jesiotr adriatycki /ˈjɛ̇ɕɔtr̥ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (n)
адриатический осётр
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser naccarii Bonaparte, dwuśrodowiskowa ryba z rodziny jesiotrowatych;

jesiotrzyna (n)
осетрина
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z jesiotra

jessentucki (adj)
ессентукский
  związany z Jessentukami, dotyczący Jessentuków

jeszcze /ˈjɛʃʧ̑ɛ/ (particle)
ещё
  …oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle
  …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej
  w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo
  …podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już

jezdnia /ˈjɛzdʲɲa/ (n)
проезжая часть
  część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów

jeziorko /jɛ̇ˈʑɔrkɔ/ (n)
озерко, озерцо
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: jezioro
  niewielkie jezioro

jeziorny (adj)
озёрный
  związany z jeziorem, dotyczący jeziora, pochodzący z jeziora

jezioro /jɛ̇ˈʑɔrɔ/ (n)
озеро
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jezuicki (adj)
иезуитский
  dotyczący zakonu jezuitów albo członka tego zakonu
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie

jezuita (n)
иезуит
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;

jezuityzm (n)
иезуитизм
  zakłamany i przewrotny sposób postępowania przypisywany jezuitom

jezyd (n)
езид
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jezydyzmu

jełop /ˈjɛwɔp/ (n)
балбес, оболтус, остолоп
  (pogardliwie, pogardliwy) człowiek nierozgarnięty, ograniczony, niezdatny do niczego

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one /ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ/ (proverb)
в чужой монастырь со своим уставом не ходят, с волками жить - по-волчьи выть, со своим самоваром в гости не ходят
  jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

jeść /jɛ̇ɕʨ̑/ (v)
есть, кушать
  przyjmować pokarmy

jeść śniadanie /ˈjɛ̇ɕʨ̑ ɕɲaˈdãɲɛ/ (v)
завтракать
  spożywać posiłek w godzinach porannych

jeździć /ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑/ (v)
ездить
  o pojazdach: kursować tą samą trasą
скакать, ездить, кататься
  poruszać się na grzbiecie konia
ездить, кататься
  przenosić się z miejsca na miejsce środkiem lokomocji

jeż /jɛʃ/ (n)
ёжик
  (potocznie, potoczny) krótko ścięte włosy
ёж, ёжик
  (zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli /jɛˈʒɛlʲi/ (conjunction)
если, ежели
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz /jɛˈʒɔzvʲjɛʃ/ (n)
дикобраз
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju jeżozwierzy (1.1)

jeżyca (n)
ежиха
  (zoologia, zoologiczny) samica jeża

jeżyna /jɛˈʒɨ̃na/ (n)
ежевика
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica
  (spożywczy) jadalny owocostan czarnej jeżyny (1.2)

jeżynowy (adj)
ежевичный
  dotyczący jeżyn (krzewów i owoców)
  przyrządzony z jeżyn, z dodatkiem owoców jeżyn

jidysz /ˈjidɨʃ/ (n)
идиш, и́диш
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Żydów aszkenazyjskich;

jidyszowy (adj)
идишский
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący języka jidysz, związany z językiem jidysz

jod /jɔt/ (n)
йод, иод
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodek /ˈjɔdɛk/ (n)
иодид
  (chemia, chemiczny) sól jodowodoru lub związek jodu z niemetalem

jodoform (n)
йодоформ
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;

jodowy (adj)
йодный
  dotyczący jodu
йодистый
  zawierający jod

jodła /ˈjɔdwa/ (n)
пихта, ель
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

joga /ˈjɔɡa/ (n)
йога
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
  tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogging (n)
джоггинг
  (sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

jogurt /ˈjɔɡurt/ (n)
йогурт
  (spożywczy) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

jogurtowy /ˌjɔɡurˈtɔvɨ/ (adj)
йогуртный, йогуртовый
  zawierający jogurt
  związany z jogurtem

johannesburski (adj)
йоханнесбургский
  związany z Johannesburgiem, dotyczący Johannesburga

joint (n)
косяк
  (slangowo) rodzaj skręta zawierający marihuanę;

jol /jɔl/ (n)
иол йол
  (marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;

jon /jɔ̃n/ (n)
ион, ио́н
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jonizacja /ˌjɔ̇̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ионизация
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpad cząsteczki na jony;

jonizacyjny (adj)
ионизационный
  działający na zasadzie jonizacji

jonizować (v)
ионизировать
  (fizyka, fizyczny) powodować jonizację

jonosferyczny /ˌjɔnɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ионосферный
  związany z jonosferą ziemską

jordański /jɔrˈdãj̃sʲci/ (adj)
иорданский
  (geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do rzeki Jordan

jota /ˈjɔta/ (n)
йота
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dziewiątej litery alfabetu greckiego, ι;

jotta- /ˈjɔtːa/
йотта-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych;

jowialny (adj)
весёлый
  (książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu

joński (adj)
ионийский
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Jonii

juan /ˈju<sup>w</sup>ãn/ (n)
юань
  (jednostka monetarna) waluta Chin;

jubiler /juˈbʲilɛr/ (n)
ювелир
  osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

jubilerski /ˌjubʲiˈlɛrsʲci/ (adj)
ювелирный
  związany z jubilerstwem, dotyczący jubilerstwa

jubileusz /ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
юбилей
  ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś
  uroczystość dla uczczenia ważnej rocznicy

jubileuszowy (adj)
юбилейный
  odnoszący się do jubileuszu, związany z jubileuszem

jucht /juxt/ (n)
юфть
  rodzaj wyprawionej skóry bydlęcej

judaizm /juˈda<sup>j</sup>ism̥/ (n)
иудаизм, иудейство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

judaszowy pocałunek /ˌjudaˈʃɔvɨ ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (idiom)
поцелуй Иуды
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) znak, symbol fałszywej przyjaźni

judo /ˈʤ̑udɔ/ (n)
дзюдо
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki;

judofilski (adj)
юдофильский
  sprzyjający Żydom

judomski (adj)
юдомский
  związany z Judomą (rzeką na Syberii w Rosji)

judzić /ˈjüʥ̑iʨ̑/ (v)
подстрекать
  namawiać kogoś do czegoś złego, kusić, podburzać, podbechtywać

jugosłowiański /ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
югославский
  związany z Jugosławią, dotyczący Jugosławii

juk /juk/ (n)
вьюк, седельный вьюк
  każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła

jukagirski (adj)
юкагирский
  związany z Jukagirami, dotyczący Jukagirów

jukatański (adj)
юкатанский
  związany z Jukatanem, dotyczący Jukatanu (półwyspu)

jukoła (n)
юкола
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszona ryba, przygotowana tradycyjną metodą rdzennych ludów Syberii i Dalekiego Wschodu;

jukoński (adj)
юконский
  związany z Jukonem, dotyczący Jukonu (rzeki lub obszaru)

juliański /juˈlʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
юлианский
  autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara
  z czasów Juliusza Cezara

junkierski (adj)
юнкерский
  związany z junkrami, dotyczący junkrów

jupiter /juˈpʲitɛr/ (n)
юпитер
  silny reflektor używany do oświetlania sceny teatralnej, telewizyjnej lub filmowej

jurajski /juˈrajsʲci/ (adj)
юрский
  (geologia, geologiczny) dotyczący jury, występujący, powstały w jurze

jurta /ˈjurta/ (n)
юрта
  (etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;

jurysdykcyjny (adj)
юрисдикционный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z jurysdykcją, dotyczący jurysdykcji

jurysprudencja /ˌjurɨspruˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
юриспруденция
  nauka lub znajomość prawa

jus /jus/ (n)
юс
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa liter reprezentujących w języku prasłowiańskim samogłoski nosowe. Występowały one we wczesnej cyrylicy i głagolicy;

juta /ˈjuta/ (n)
джут
  (botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
  (włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
  (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutlandzki (adj)
ютландский
  związany z Jutlandią, dotyczący Jutlandii

jutro /ˈjutrɔ/ (adv)
завтра
  następnego dnia po obecnym

jutro /ˈjutrɔ/ (n)
завтра
  dzień następny w stosunku do obecnego

jutrzejszy /juˈṭʃɛjʃɨ/ (adj)
завтрашний
  odnoszący się do jutra

jutrzenka /juˈṭʃɛ̃nka/ (n)
заря
  (książkowy) (poetycki, poetycko) poranna jasność przed pojawieniem się słońca

jutyjski (adj)
ютский
  związany z Jutami, dotyczący Jutów

już /juʃ/ (particle)
больше, уже
  …określająca granicę między przeszłością a przyszłością
уже
  …podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

józefiński (adj)
иосифинский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z panowaniem Józefa II Habsburga;

jąderko (n)
ядрышко
  (biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA;

jądro /ˈjɔ̃ndrɔ/ (n)
яичко, яички
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;
ядро
  (fizyka, fizyczny) centralna część atomu;
  (biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;
  (geologia, geologiczny) wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich;
  (informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;

jądrowy /jɔ̃nˈdrɔvɨ/ (adj)
ядерный
  (biologia, biologiczny) dotyczący jądra komórkowego
  (fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego

jąkała /jɔ̃ŋˈkawa/ (n)
заика, заи́ка
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka

jęczeć (v)
кряхтеть, ныть, охать, стенать, стонать
  o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

jęczmienny /jɛ̃n͇ʧ̑ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
ячменный
  dotyczący jęczmienia (Hordeum L.)
  wykonany z ziarna jęczmienia

jęczmień /ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
ячмень
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
  (potocznie, potoczny) grudka na powiece, powstała wskutek infekcji;
  (spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)

jęk /jɛ̃ŋk/ (n)
стон, вой, причитание
  żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia
стон, вой
  żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

jęknąć (v)
застонать, ойкнуть
  aspekt dokonany od: jęczeć

języczek (n)
нёбный язычок, язычок
  (anatomia, anatomiczny) u ssaków: wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego;
лигула, язычок
  (botanika, botaniczny) błoniasty twór występujący u niektórych roślin;

język /ˈjɛ̃w̃zɨk/ (n)
язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
  (anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;
  (informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
  część buta osłaniająca stopę pod sznurówką
  część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie

język i do Krakowa dopyta /ˈjɛ̃w̃zɨk ˌi‿dɔ‿kraˈkɔva dɔˈpɨta/ (proverb)
язык до Киева доведёт
  kto pyta o to, czego nie wie, może zajść daleko

język literacki (n)
литературный язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język standardowy, język ogólny (odmiana języka przeciwstawiana niskoprestiżowym dialektom i socjolektom)
  (językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej)

język migowy /ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ/ (n)
жестовый язык
  język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język obcy /ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
иностранный язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ojczysty /ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ/ (n)
родной язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język programowania /ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa/ (n)
язык программирования
  (informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

język standardowy (n)
культурный язык, литературный язык, нормативный язык, стандартный язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka

język wernakularny (n)
народный язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język narodowy, rodzimy, w opozycji do łaciny służącej jako lingua franca;
просторечие
  (językoznawstwo, językoznawczy) niestandardowy język określonej populacji;

językowy /ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ/ (adj)
языковой
  związany z językiem

językoznawca /ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a/ (n)
языковед
  (językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa

językoznawczy /ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʧ̑ɨ/ (adj)
языковедческий, языковедный
  dotyczący językoznawstwa, nauki o języku

językoznawstwo /ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ/ (n)
лингвистика, языкознание, языковедение
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku;

ka /ka/ (n)
ка
  nazwa litery k / K

kabalista (n)
каббалист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) znawca kabały

kabalistyczny (adj)
каббалистический
  dotyczący kabały lub kabalistyki

kabanos /kaˈbãnɔs/ (n)
охотничья колбаска
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienka, wędzona kiełbasa z mięsa wieprzowego;

kabardyjski (adj)
кабардинский
  dotyczący Kabardii albo Kabardyjczyków

kabaret /kaˈbarɛt/ (n)
кабаре
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);

kabaretki (n)
колготки в сеточку
  rodzaj ażurowych rajstop tworzących siatkę o widocznych oczkach

kabała (n)
каббала
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;

kabel /ˈkabɛl/ (n)
кабель
  (elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;

kabotażowy /ˌka.bɔ.ta.ˈʒɔ.vɨ/ (adj)
каботажный
  związany z kabotażem

kabotyn /kaˈbɔtɨ̃n/ (n)
каботен
  człowiek, który lubi posługiwać się tanimi efektami w celu wzbudzenia zainteresowania

kabriolet /kaˈbrʲjɔlɛt/ (n)
кабриолет
  (motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu)
  lekki powóz dwukołowy o podwyższonym siedzeniu

kabulczyk /kaˈbulʧ̑ɨk/ (n)
кабулец
  mieszkaniec Kabulu

kabulski /kaˈbulsʲci/ (adj)
кабульский
  odnoszący się do miasta Kabul

kabura (n)
кобура
  (wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac /kaʦ̑/ (n)
похмелье
  (potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kacap /ˈkaʦ̑ap/ (n)
кацап
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) Rosjanin, dawniej także obywatel Związku Radzieckiego

kacapski (adj)
кацапский
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) rosyjski

kachetyjski (adj)
кахетинский
  związany z Kachetią, dotyczący Kachetii

kaczeniec /kaˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
калужница
  (botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

kaczka /ˈkaʧ̑ka/ (n)
утка
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1)
  (medycyna, medyczny) naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka
  (potocznie, potoczny) nieprawdziwa informacja;

kaczka dziennikarska /ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska/ (n)
газетная утка
  (publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa;

kaczkowate (n)
утиные
  (ornitologia, ornitologiczny) Anatidae, rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych;

kaczor /ˈkaʧ̑ɔr/ (n)
селезень
  (ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki

kaczy /ˈkaʧ̑ɨ/ (adj)
утиный
  charakterystyczny dla kaczki, mający cechy kaczki
  dotyczący, odnoszący się do kaczki (o ptaku)

kaczę /ˈkaʧ̑ɛ/ (n)
утёнок
  (ornitologia, ornitologiczny) pisklę kaczki

kadaweryna /ˌkadavɛˈrɨ̃na/ (n)
кадаверин
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";

kadm /katm̥/ (n)
кадмий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadra (n)
кадры
  zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki

kadryl (n)
кадриль
  (dawniej, dawny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do kadryla (1.1)
  (przestarzałe, przestarzały) (choreografia, choreograficzny) figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;

kaduceusz /ˌkaduˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
кадуцей
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;

kadzidło /kaˈʥ̑idwɔ/ (n)
фимиам, ладан
  przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kadzielnica /ˌkaʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
кадильница, курильница
  (kościelny) naczynie do spalania kadzidła;

kadłub /ˈkadwup/ (n)
туловище
  (anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn
корпус, фюзеляж
  (potocznie, potoczny) kadłub (1.1) samolotu
корпус, остов
  (potocznie, potoczny) kadłub (1.1) statku

kafetiera tłokowa (n)
френч-пресс
  szklany lub rzadziej stalowy dzbanek z tłokiem do przygotowywania kawy lub herbaty

kaftan bezpieczeństwa /ˈkaftãn ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
усмирительная рубашка
  bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych;

kaganat (n)
каганат
  (historia, historyczny, historycznie) kraj lub prowincja będąca pod rządami kagana

kaganiec /kaˈɡãɲɛʦ̑/ (n)
намордник
  siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kagiebista (n)
кагебешник
  funkcjonariusz KGB

kainowe piętno /ˌka<sup>j</sup>ĩˈnɔvɛ ˈpʲjɛ̃ntnɔ/ (idiom)
Каинова печать
  (biblijny) znamię, którym Bóg oznaczył Kaina, zabójcę swojego brata Abla

kairski /kaˈ<sup>j</sup>irsʲci/ (adj)
каирский
  odnoszący się do Kairu, związany z Kairem

kajak /ˈkajak/ (n)
байдарка, каяк
  niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajakarka /ˌkajaˈkarka/ (n)
байдарочница
  (sport, sportowy) zawodniczka uprawiająca kajakarstwo lub kobieta, która pływa kajakiem

kajakarski (adj)
байдарочный
  związany z kajakarstwem; przeznaczony do wykorzystania w kajakarstwie

kajakarz /kaˈjakaʃ/ (n)
байдарочник
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający kajakarstwo lub osoba, która pływa kajakiem

kajdanki (n)
наручники
  para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów;

kajdany (n)
наручники
  metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

kajuta /kaˈjuta/ (n)
каюта
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

kakadu /kaˈkadu/ (n)
какаду
  (ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao /kaˈkaɔ/ (n)
какао
  (spożywczy) proszek z nasion kakaowca
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem
  (botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;

kakaowy /ˌkakaˈɔvɨ/ (adj)
какаовый
  dotyczący kakao lub kakaowca
  zrobiony z kakao lub z domieszką kakao

kakofonia /ˌkakɔˈfɔ̃ɲja/ (n)
какофония
  nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kaktus /ˈkaktus/ (n)
кактус
  (botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kaktusowy /ˌkaktuˈsɔvɨ/ (adj)
кактусовый
  (przymiotnik) od kaktus

kalabryjski /ˌkalaˈbrɨjsʲci/ (adj)
калабрийский
  związany z Kalabrią, wywodzący się z Kalabrii

kalafior /kaˈlafʲjɔr/ (n)
цветная капуста
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)

kalambur (n)
каламбур
  żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo

kalarepa /ˌkalaˈrɛpa/ (n)
кольраби
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)

kalcyt /ˈkalʦ̑ɨt/ (n)
кальцит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, składnik skał osadowych;

kaldera /kalˈdɛra/ (n)
кальдера
  (geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalectwo (n)
увечье
  niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej

kalejdoskop /ˌkalɛjˈdɔskɔp/ (n)
калейдоскоп
  (optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kaleka /kaˈlɛka/ (n)
калека
  człowiek dotknięty kalectwem
  kobieta dotknięta kalectwem

kalendarz /kaˈlɛ̃ndaʃ/ (n)
календарь
  spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);
календарь, календа́рь
  system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

kalendarzyk /ˌkalɛ̃nˈdaʒɨk/ (n)
календарик
  (zdrobniale) od: kalendarz; mały kalendarz

kalenica /ˌkalɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
конёк
  (architektura, architektoniczny) najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

kalesony /ˌkalɛˈsɔ̃nɨ/ (n)
кальсоны
  (krawiectwo) rodzaj bielizny męskiej z długimi nogawkami, zakładanej na chłody pod spodnie;

kaliber /kaˈlʲibɛr/ (n)
калибр
  (wojskowość, wojskowy) średnica otworu lufy w milimetrach

kalif /ˈkalʲif/ (n)
халиф, калиф
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kalifat /kaˈlʲifat/ (n)
халифат
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

kaliforn /kaˈlʲifɔrn/ (n)
калифорний, калифо́рний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kalifornijski /ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci/ (adj)
калифорнийский
  związany z Kalifornią, pochodzący z Kalifornii

kaligraf /kaˈlʲiɡraf/ (n)
каллиграф
  osoba, która pisze kaligraficznie

kaligrafia /ˌkalʲiˈɡrafʲja/ (n)
каллиграфия
  sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kaligraficzny (adj)
каллиграфический
  napisany ozdobnym pismem odręcznym
  związany z kaligrafią

kalina /kaˈlʲĩna/ (n)
калина
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;

kaliningradczyk (n)
калининградец
  mieszkaniec Kaliningradu

kaliningradka (n)
калининградка
  mieszkanka Kaliningradu

kaliningradzki (adj)
калининградский
  dotyczący Kaliningradu, związany z Kaliningradem

kalkulacyjny (adj)
калькуляционный
  dotyczący kalkulacji

kalkulator /ˌkalkuˈlatɔr/ (n)
калькулятор
  małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kalmar /ˈkalmar/ (n)
кальмар
  (zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga;

kalmarski (adj)
кальмарский
  związany z Kalmarem, dotyczący Kalmaru, pochodzący z Kalmaru

kalomel (n)
каломель
  (chemia, chemiczny) chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;

kalomelowy (adj)
каломельный
  (chemia, chemiczny) związany z kalomelem

kaloryczność (n)
калорийность
  ilość energii jaką można uzyskać przez strawienie pokarmu albo spalenie paliwa

kaloryferowy /ˌkalɔrɨfɛˈrɔvɨ/ (adj)
калориферный
  (przymiotnik) od kaloryfer

kalosz /ˈkalɔʃ/ (n)
галоша, калоша
  gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

kalumnia /kaˈlũmʲɲja/ (n)
клевета
  niesprawiedliwe oszczerstwo, oskarżenie

kalwinista /ˌkalvʲĩˈɲista/ (n)
кальвинист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca kalwinizmu

kalwinistka /ˌkalvʲĩˈɲistka/ (n)
кальвинистка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta wyznająca kalwinizm

kalwinizm /kalˈvʲĩɲism̥/ (n)
кальвинизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;

kalwiński (adj)
кальвинистский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kalwinizmem lub kalwinami

kamaryla (n)
камарилья
  (dawniej, dawny) grupa dworzan faworyzowanych przez panującego, wywierająca wpływ na bieg spraw publicznych;
  (przestarzałe, przestarzały) grupa osób wykorzystująca swoje stanowiska dla własnych korzyści i uprawiania stronniczej polityki

kambodżański /ˌkãmbɔˈʤ̑ãj̃sʲci/ (adj)
камбоджийский
  odnoszący się do państwa Kambodża

kambr /kãmpr̥/ (n)
кембрий
  (geologia, geologiczny) pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

kambryjski /kãmˈbrɨjsʲci/ (adj)
кембрийский
  (geologia, geologiczny) dotyczący kambru, występujący, powstały w kambrze

kambuz /ˈkãmbus/ (n)
камбуз
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kuchnia na statku;

kamczacki /kãmˈʧ̑aʦ̑ʲci/ (adj)
камчатский
  od Kamczatka

kamczadalski (adj)
камчадальский
  związany z Kamczadalami, dotyczący Kamczadalów

kamea (n)
камея
  (sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

kameleon /ˌkãmɛˈlɛɔ̃n/ (n)
хамелеон
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, który łatwo zmienia poglądy

kamera /kãˈmɛra/ (n)
камера, видеокамера
  urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kameralny (adj)
камерный
  o wnętrzu lub przestrzeni: niewielkich rozmiarów, dający wrażenie spokoju i przytulności; (także, też) o nastroju takiego miejsca

kamerdyner (n)
дворецкий
  starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

kamfora /kãw̃ˈfɔra/ (n)
камфора
  organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kamforowy (adj)
камфорный
  (chemia, chemiczny) związany z kamforą, dotyczący kamfory; zawierający kamforę

kamieniarski (adj)
каменоломный
  związany z kamieniarzami lub kamieniarstwem

kamienicznik /ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲiʧ̑ʲɲik/ (n)
домовладелец
  właściciel kamienicy czynszowej

kamieniołom (n)
каменоломня, карьер
  (górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamienisty /ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ/ (adj)
каменистый
  taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

kamieniuszka /ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲuʃka/ (n)
каменушка
  (ornitologia, ornitologiczny) Histrionicus histrionicus, gatunek kaczki;

kamienny /kãˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
каменный
  zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni
  (przenośnie, przenośnia) przypominający kamień, taki jak kamień pod względem właściwości (np. twardości, nieruchomości)

kamienować (v)
каменовать
  uśmiercać poprzez obrzucenie kamieniami

kamień /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
камень
  (mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
  (medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody
  (jubilerstwo, jubilerski) minerał służący po uprzedniej obróbce do ozdabiania przedmiotów m.in. w jubilerstwie
накипь, камень
  twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;

kamień milowy /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ/ (n)
веха
  (związek frazeologiczny) bardzo ważny, przełomowy moment
мильный камень
  słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień młyński (n)
жёрнов
  (technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień nagrobny (n)
надгробный камень
  płyta kamienna na grobie lub nagrobek z płytą wmurowaną w ścianę kościoła

kamień nazębny (n)
зубной камень
  (stomatologia, stomatologiczny) twardy osad powstający na powierzchni zębów;

kamień szlachetny /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
драгоценный камень
  (jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;

kamień szlifierski /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlʲiˈfʲjɛrsʲci/ (n)
оселок, точильный камень, точило
  twardy materiał ścierny, stanowiący roboczą część maszyn szlifujących

kamizelka /ˌkãmʲiˈzɛlka/ (n)
жилет, жилетка
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

kampania (n)
кампания
  (przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu;
  (wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;

kampanologia (n)
кампанология
  nauka o tradycyjnych dzwonach wieżowych i kościelnych;

kampuczański (adj)
кампучийский
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Kampuczy ((współcześnie) Kambodża)

kamski (adj)
камский
  związany z Kamą, dotyczący Kamy (rzeki w Rosji)

kamuflaż /kãˈmuflaʃ/ (n)
камуфляж
  (zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;
  (wojskowość, wojskowy) czynność wykonywana przez żołnierzy w celu ukrycia się przed wrogiem

kamuflować /ˌkãmufˈlɔvaʨ̑/ (v)
камуфлировать
  (przenośnie, przenośnia) zręcznie taić coś, stwarzając pozory
  ukrywać coś pod kamuflażem, upodabniając do otoczenia

kamusznik /kãˈmuʃʲɲik/ (n)
камнешарка
  (ornitologia, ornitologiczny) Arenaria interpres, średniej wielkości ptak z rzędu siewkowców;

kanacki (adj)
канакский
  związany z Kanakami, dotyczący Kanaków

kanadyjski /ˌkãnaˈdɨjsʲci/ (adj)
канадский
  związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia /kãˈnalʲja/ (n)
каналья
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanalizacyjny /ˌkãnalʲizaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
канализационный
  związany z kanalizacją, dotyczący kanalizacji

kananejski /ˌkãnãˈnɛjsʲci/ (adj)
ханаанский
  (przymiotnik) od: Kanaan

kanapa /kãˈnapa/ (n)
диван
  podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia

kanapowiec /ˌkãnaˈpɔvʲjɛʦ̑/ (n)
лежебока
  (potocznie, potoczny) człowiek, który lubi długo wylegiwać się, np. na kanapie

kanarek /kãˈnarɛk/ (n)
канарейка, кенар, кенарка, кенарь
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanaryjski (adj)
канарский
  (geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi

kanał /ˈkãnaw/ (n)
канал, телеканал
  (potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych
оркестровая яма
  miejsce w teatrze między sceną a widownią, przeznaczone dla orkiestry
канал
  wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków
  koryto podziemne odprowadzające nieczystości i wodę deszczową
  droga wysyłania i odbierania informacji
  przewód służący do wentylacji

kanciasty /kãɲˈʨ̑astɨ/ (adj)
угловатый
  taki, który ma kanty

kanclerski (adj)
канцлерский
  związany z kanclerzem, dotyczący kanclerza

kanclerz (n)
канцлер
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech

kandydacki (adj)
кандидатский
  związany z kandydatem, dotyczący kandydata

kandydat /kãnˈdɨdat/ (n)
кандидат
  ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kangur /ˈkãŋɡur/ (n)
кенгуру
  (zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kangurka /kãŋˈɡurka/ (n)
анорак
  (harcerski) (krawiectwo) kurtka wykonana zwykle z brezentu, z dużą kieszenią na brzuchu i kapturem na głowę;

kania /ˈkãɲa/ (n)
коршун
  (ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanibal /kãˈɲibal/ (n)
каннибал
  człowiek, który jada ludzkie mięso
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek okrutny, krwiożerczy
  zwierzę, które jada przedstawicieli własnego gatunku

kanibalizm /ˌkãɲiˈbalʲism̥/ (n)
каннибализм
  (zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanion /ˈkãɲjɔ̃n/ (n)
каньон
  (geografia, geograficzny) dolina rzeczna o wąskim dnie i stromych, skalistych zboczach;

kaniowski (adj)
каневский
  związany z Kaniowem, dotyczący Kaniowa

kanister /kãˈɲistɛr/ (n)
канистра
  (motoryzacja) przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport;

kaniuk /ˈkãɲuk/ (n)
дымчатый коршун
  (ornitologia, ornitologiczny) Elanus, niewielki ptak drapieżny, nie gnieżdżący się w Polsce;

kanonada (n)
канонада
  (wojskowość, wojskowy) silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska

kanoniczny (adj)
канонический, каноничный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kanonami, odnoszący się do kanonów

kanonier (n)
канонир
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz obsługujący działo, szeregowiec artylerii

kanonierka /ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka/ (n)
канонерка
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

kanonierski (adj)
канонирский
  (wojskowość, wojskowy) związany z kanonierem, dotyczący kanoniera

kanonizacja /ˌkãnɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
канонизация
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

kansaski (adj)
канзасский
  związany z Kansas, dotyczący Kansas (rzeki, miasta albo stanu)

kantabryjski (adj)
кантабрийский
  związany z Kantabrią, dotyczący Kantabrii, pochodzący z Kantabrii

kantata /kãnˈtata/ (n)
кантата
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny na głosy solowe;

kanton /ˈkãntɔ̃n/ (n)
кантон
  kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;

kantor /ˈkãntɔr/ (n)
кантор
  (dawniej, dawny) biuro poczty
кантор, обмен валюта
  miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną

kantyna /kãnˈtɨ̃na/ (n)
столовая
  bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy

kaolin /kaˈɔlʲĩn/ (n)
каолин
  (geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kaolinowy /ˌkaɔlʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
каолиновый
  wykonany z kaolinu, zawierający w składzie kaolin
  związany z kaolinem, dotyczący kaolinu

kapadocki (adj)
каппадокийский
  związany ze Kapadocją, dotyczący Kapadocji, pochodzący z Kapadocji

kapecytabina (n)
капецитабин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy

kapelmistrz /kaˈpɛlmʲisṭʃ/ (n)
капельмейстер
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk kierujący chórem, kapelą lub orkiestrą, dyrygent

kapelusik /ˌkapɛˈluɕik/ (n)
шляпка
  (zdrobniale) od: kapelusz
  mały kapelusz

kapelusz /kaˈpɛluʃ/ (n)
шляпа
  (odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapelusznik (n)
шляпник
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wytwórca kapeluszy

kapeć /ˈkapɛʨ̑/ (n)
тапка
  obuwie używane tylko w domu

kapitalista /ˌkapʲitaˈlʲista/ (n)
капиталист
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

kapitalistyczny /ˌkapʲitalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
капиталистический
  związany z kapitalizmem i kapitalistami, właściwy kapitalizmowi

kapitalizm /ˌkapʲiˈtalʲism̥/ (n)
капитализм
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan /kaˈpʲitãn/ (n)
капитан
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
  (sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę

kapitałochłonność /ˌkapʲitawɔxˈwɔ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
капиталоёмкость
  (ekonomia, ekonomiczny) relacja pomiędzy wartością kapitału i środków produkcji zużytych podczas produkcji do wartości wytworzonych w za ich pomocą dóbr

kapitałochłonny /ˌkapʲitawɔˈxwɔ̃nːɨ/ (adj)
капиталоёмкий
  wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego

kapitański /ˌkapʲiˈtãj̃sʲci/ (adj)
капитанский
  związany z kapitanem, dotyczący kapitana

kapitoliński (adj)
капитолийский
  związany z Kapitolem, dotyczący Kapitolu, pochodzący z Kapitolu

kapitulancki (adj)
капитулянтский
  taki jak kapitulant, osoba łatwo poddająca się, łatwo popadająca w rezygnację

kapitulant /ˌkapʲiˈtulãnt/ (n)
капитулянт
  człowiek skłonny do kapitulowania, łatwo ustępujący przed trudnościami

kaplica /kaˈplʲiʦ̑a/ (n)
часовня, капелла
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
каплица, придел
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kappa /ˈkapːa/ (n)
каппа
  nazwa dziesiątej litery alfabetu greckiego, κ;

kapral /ˈkapral/ (n)
капрал, младший сержант
  (wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

kapralski (adj)
капральский
  (wojskowość, wojskowy) związany z osobą lub stopniem kaprala, dotyczący kaprala

kaprys /ˈkaprɨs/ (n)
каприз
  chwilowa zachcianka, dziwactwo
  nagła, niespodziewana zmiana jakiegoś zjawiska

kaprysić /kaˈprɨɕiʨ̑/ (v)
капризничать
  być z czegoś niezadowolonym bez określonego powodu; mieć kaprysy

kapryśny /kaˈprɨɕnɨ/ (adj)
капризный
  miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu

kapsaicyna (n)
капсаицин
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

kapsyd (n)
капсид
  (biologia, biologiczny) białkowa osłonka genomu wirusa;

kaptur /ˈkaptur/ (n)
капюшон
  (krawiectwo) część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy;

kapturnica (n)
саррацения
  (botanika, botaniczny) Sarracenia L., rodzaj roślin owadożernych z rodziny kapturnicowatych;

kapuański (adj)
капуанский
  związany z Kapuą, dotyczący Kapui

kapucyński (adj)
капуцинский
  związany z kapucynami lub kapucynkami, dotyczący kapucynów lub kapucynek

kapuczyński (n)
бежтинский, капучинский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język kapuczyński;

kapusta /kaˈpusta/ (n)
капуста
  (botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;
  (potocznie, potoczny) pieniądze, szczególnie jeżeli „zielone” (dolary)
доноситель, доносчик, стукач
  (środowiskowy) (potocznie, potoczny) donosiciel

kapusta kiszona (n)
квашеная капуста
  (spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych;

kapłan /ˈkapwãn/ (n)
священник, священнослужитель
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych

kara /ˈkara/ (n)
наказание
  dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara cielesna /ˈkara ʨ̑ɛˈlɛsna/ (n)
телесное наказание
  kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej;

kara śmierci /ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
смертная казнь
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabaski (adj)
карабахский
  związany z Karabachem, dotyczący Karabachu

karabin /kaˈrabʲĩn/ (n)
винтовка, ружьё
  (wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy /kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
пулемёт, автомат
  (wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek /ˌkaraˈbʲĩnɛk/ (n)
карабин
  indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karabinowy (adj)
винтовочный
  związany z karabinem, dotyczący karabinu

karabińczyk /ˌkaraˈbʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
карабин
  (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;

karaczajski (adj)
карачаевский
  związany z Karaczajami, dotyczący Karaczajów

karaczajsko-bałkarski (n)
карачаево-балкарский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język karaczajsko-bałkarski;

karafka /kaˈrafka/ (n)
графин
  rodzaj butelki z wąską szyjką;

karagandzki (adj)
карагандинский
  związany z Karagandą, dotyczący Karagandy

karaibski /ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲci/ (adj)
карибский
  dotyczący Karaibów (obszaru) lub Morza Karaibskiego

karaim (n)
караим
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca karaimizmu

karaimizm (n)
караимизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia wywodząca się z judaizmu, uznająca za podstawę wiary Torę, a odrzucająca Talmud;

karaimski (adj)
караимский
  związany z Karaimami, dotyczący Karaimów
  związany z karaimami, dotyczący karaimów

karaimski (n)
караимский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język karaimski;

karakaski /ˌkaraˈkasʲci/ (adj)
каракасский
  odnoszący się do miasta Caracas

karakałpacki (adj)
каракалпакский
  związany z Karakałpacją lub Karakałpakami, dotyczący Karakałpacji lub Karakałpaków

karakuł /kaˈrakuw/ (n)
каракуль
  (zoologia, zoologiczny) owca pochodzenia azjatyckiego, której jagnię ma sierść zwiniętą w charakterystyczne loki;

karakuły /ˌkaraˈkuwɨ/ (n)
каракуль
  (odzieżownictwo) (potocznie, potoczny) futro ze skór jagniąt karakułów;

karalność (n)
судимость
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fakt, że ktoś był wcześniej karany przez sąd

karalny /kaˈralnɨ/ (adj)
наказуемый
  taki, który podlega karze

karaluch /kaˈralux/ (n)
таракан
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karaoke /ˌkaraˈɔkɛ/ (n)
караоке
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

karapaks /kaˈrapaks/ (n)
карапакс
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;

kararyjski (adj)
каррарский
  związany z Carrarą, dotyczący Carrary

karawaka (n)
крест Каравака
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański krzyż z dwoma poprzeczkami (prawidłowo z górną nieco krótszą) stawiany w miejscu publicznym w związku z epidemią lub noszony jako talizman chroniący od chorób zakaźnych;

karawan (n)
катафалк
  pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawana /ˌkaraˈvãna/ (n)
караван
  wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

karawela /ˌkaraˈvɛla/ (n)
каравелла
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;

karać /ˈkaraʨ̑/ (v)
наказывать, карать
  wymierzać karę

karaś /ˈkaraɕ/ (n)
карась
  (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Carassius carassius Linnaeus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku karasi (1.1)

karbidówka (n)
карбидная лампа
  (technologia, technika, techniczny) lampa gazowa, w której paliwem jest węglik wapnia, po nawodnieniu wydzielający palny acetylen;

karbon /ˈkarbɔ̃n/ (n)
каменноугольный период, карбон
  (geologia, geologiczny) piąty okres geologiczny paleozoiku;

karbonariusz (n)
карбонар, карбонарий
  (historia, historyczny, historycznie) członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;

karbowaniec (n)
карбованец
  (historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;

karcer (n)
карцер
  (więziennictwo, więzienny) karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna

karcz /karʧ̑/ (n)
пень
  pniak (część nadziemna), który pozostaje po ścięciu drzewa, wraz z korzeniami (częścią podziemną)

karczek /ˈkarʧ̑ɛk/ (n)
шея
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z karku zwierzęcego

karczma /ˈkarʧ̑ma/ (n)
корчма, трактир, харчевня
  gospoda na wsi;

karczoch /ˈkarʧ̑ɔx/ (n)
артишок
  (botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

karczować /karˈʧ̑ɔvaʨ̑/ (v)
корчевать
  wykopywać karcze – pnie i korzenie – aby oczyścić grunt

kardigan /karˈdʲiɡãn/ (n)
кардиган
  (odzieżownictwo) rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;

kardiochirurg /ˌkardʲjɔˈxʲirurk/ (n)
кардиохирург
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami kardiologicznymi
  (medycyna, medyczny) lekarka - specjalistka w zakresie kardiochirurgii

kardiolog /karˈdʲjɔlɔk/ (n)
кардиолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka kardiologii

kardiologia /ˌkardʲjɔˈlɔɟja/ (n)
кардиология
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardiologiczny /ˌkardʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
кардиологический
  związany z kardiologią, dotyczący kardiologii

kardynalny (adj)
кардинальный
  główny, najważniejszy, zasadniczy

kardynalski (adj)
кардинальский
  dotyczący kardynała, związany z kardynałem

kardynał /karˈdɨ̃naw/ (n)
кардинал
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;
  (ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków;

karelski (adj)
карельский
  związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

karetka /kaˈrɛtka/ (n)
каретка
  (mechanika) przesuwająca się ruchem posuwisto-zwrotnym część maszyny do pisania i drukarki

kargopolski (adj)
каргопольский
  związany z Kargopolem, dotyczący Kargopola

kariatyda /ˌkarʲjaˈtɨda/ (n)
кариатида
  (architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;

kariera /karʲˈjɛra/ (n)
карьера
  osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

karierowicz /ˌkarʲjɛˈrɔvʲiʧ̑/ (n)
карьерист
  (książkowy) człowiek bez skrupułów dążący do osiągnięcia sukcesu, zrobienia kariery

karimata (n)
каремат, туристический коврик
  (turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;

kariologiczny (adj)
кариологический
  związany z kariologią, dotyczący kariologii

karkołomny (adj)
головоломный
  (przenośnie, przenośnia) najeżony skrajnymi trudnościami i bardzo skomplikowany
головокружительный, головоломный, опасный
  taki, który grozi śmiercią, kalectwem, połamaniem karku

karlica /karˈlʲiʦ̑a/ (n)
карлица
  osoba płci żeńskiej o niedoborze wzrostu;

karlowarski (adj)
карловарский
  związany z Karlowymi Warami, dotyczący Karlowych Warów

karma /ˈkarma/ (n)
карма
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;
корм
  pokarm dla zwierząt

karmaniola /ˌkarmãˈɲɔla/ (n)
Карманьола
  francuska marszowa pieśń rewolucyjna, grywana też w czasie egzekucji;

karmel /ˈkarmɛl/ (n)
карамель
  (spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

karmelicki /ˌkarmɛˈlʲiʦ̑ʲci/ (adj)
кармелитский
  odnoszący się do męskiego zakonu karmelitów

karmelita (n)
кармелит
  zakonnik z zakonu karmelitańskiego

karmelitanka (n)
кармелитка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica z zakonu karmelitańskiego

karmelitański (adj)
кармелитский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Karmelem

karmelowy /ˌkarmɛˈlɔvɨ/ (adj)
карамельный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący karmelu, zawierający karmel, zrobiony z karmelu
  mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor karmelu

karmić /ˈkarmʲiʨ̑/ (v)
кормить
  dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

karmnik /ˈkarmʲɲik/ (n)
кормушка
  (ornitologia, ornitologiczny) drewniana konstrukcja do karmienia ptaków
  naczynie do karmienia zwierząt

karnawał /karˈnavaw/ (n)
карнавал
  okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

karnawałowy /ˌkarnavaˈwɔvɨ/ (adj)
карнавальный
  związany z karnawałem, dotyczący karnawału, używany, odbywający się, pojawiający się, zakładany w okresie karnawału

karnisz /ˈkarʲɲiʃ/ (n)
карниз
  drążek albo listwa nad drzwiami lub oknem służące do zawieszania portier, firanek, zasłon itp.

karnizm (n)
карнизм
  (socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt

karnotaur (n)
карнотавр
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carnotaurus sastrei, gatunek z rodzaju karnotaur (1.1)
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carnotaurus, rodzaj zauropsydów żyjących w późnej kredzie;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku karnotaur (1.2)

karo /ˈkarɔ/ (adj)
бубен
  należący do kar (1.1)

karo /ˈkarɔ/ (n)
бубна
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karoliński (adj)
каролингский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Karolem Wielkim lub Karolingami

karoseria /ˌkarɔˈsɛrʲja/ (n)
кузов
  wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

karoten (n)
каротин
  (biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujące w wielu roślinach, m.in. marchwi;

karp /karp/ (n)
карп
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karpacki /karˈpaʦ̑ʲci/ (adj)
карпатский
  dotyczący Karpat, związany z Karpatami, pochodzący z Karpat

karpologiczny (adj)
карпологический
  związany z karpologią, dotyczący karpologii

karta /ˈkarta/ (n)
карта
  (termin karciany) (sport, sportowy) (zobacz) karta do gry
меню
  menu, spis dań

karta SIM (n)
сим-карта
  (telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;

karta do głosowania (n)
бюллетень
  (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach

karta dźwiękowa /ˈkarta ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
звуковая карта
  (informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;

karta kredytowa /ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva/ (n)
кредитная карта, кредитка
  (bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

karta pokładowa (n)
посадочный талон
  (lotnictwo, lotniczy) rodzaj biletu upoważniającego do wejścia na pokład samolotu bądź statku

kartagiński /ˌkartaˈɟĩj̃sʲci/ (adj)
карфагенский
  związany z Kartaginą

karteczka /karˈtɛʧ̑ka/ (n)
карточка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: kartka

kartel /ˈkartɛl/ (n)
картель
  (ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;

kartezjański (adj)
картезианский
  związany z osobą lub dorobkiem naukowym i filozoficznym Kartezjusza

kartka /ˈkartka/ (n)
открытка
  (potocznie, potoczny) karta pocztowa lub pocztówka
карточка
  bon towarowy na artykuły deficytowe
лист, страница
  luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

kartkować /kartˈkɔvaʨ̑/ (v)
листать
  oglądać pobieżnie książkę, gazetę itp., przewracając kartka po kartce

kartofel /karˈtɔfɛl/ (n)
картофелина, картошина
  (zobacz) ziemniak

kartofelek /ˌkartɔˈfɛlɛk/ (n)
баядерка, картошка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastko w kształcie kulki, wykonanym z masy z kruszonych herbatników, resztek ciast, z dodatkiem kakao, najczęściej polanym polewą czekoladową, posypanym orzeszkami ziemnymi lub wiórkami kokosowymi; także z marcepanu;

kartograf /karˈtɔɡraf/ (n)
картограф
  specjalista w zakresie kartografii; rysownik map

kartografia /ˌkartɔˈɡrafʲja/ (n)
картография
  nauka o tworzeniu map;

kartograficzny /ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
картографический
  dotyczący kartografii

karton /ˈkartɔ̃n/ (n)
картон
  gruby, sztywny papier
блок
  o papierosach: opakowanie zbiorcze zawierające 10 paczek papierosów
картонный коробка
  tekturowe pudełko

kartridż (n)
картридж
  (informatyka, informatyczny) wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej

karuna (n)
каруна
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się o empatię i okazywanie dobroci cierpiącym;

karuzela /ˌkaruˈzɛla/ (n)
карусель
  urządzenie do zabawy, które się kręci;

karykatura /ˌkarɨkaˈtura/ (n)
карикатура, карикату́ра
  humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

karykaturalny /ˌkarɨkatuˈralnɨ/ (adj)
карикатурный
  mający cechy karykatury, przejaskrawiony, wyolbrzymiony

karykaturzysta (n)
карикатурист
  (sztuka) rysownik karykatur, autor karykatur

karyncki (adj)
каринтийский
  związany z Karyntią, dotyczący Karyntii

karzeł /ˈkaʒɛw/ (n)
карлик
  (medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
  postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
  (astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

kaseta (n)
кассета
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie

kaseta magnetofonowa (n)
аудиокассета
  taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych;

kasiarz /ˈkaɕaʃ/ (n)
медвежатник
  (potocznie, potoczny) złodziej okradający kasy pancerne

kasjer /ˈkasʲjɛr/ (n)
кассир
  pracownik instytucji finansowej lub firmy handlowej przyjmujący lub wypłacający pieniądze

kasjerka /kaˈsʲjɛrka/ (n)
кассирша
  forma żeńska od: kasjer (pracownik przyjmujący/wypłacający pieniądze)
  forma żeńska od: kasjer (sprzedawca biletów)

kask /kask/ (n)
шлем, каска
  rodzaj ochronnego nakrycia głowy;

kaskader (n)
каскадёр
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kaskaderski (adj)
каскадёрский
  związany z kaskaderem, dotyczący kaskadera lub jego pracy

kaspijski (adj)
каспийский
  dotyczący rejonu Morza Kaspijskiego

kasta /ˈkasta/ (n)
каста
  (społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet (n)
кастет
  rodzaj dodatkowej broni do walki na pięści w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastowy (adj)
кастовый
  związany z kastą, dotyczący kast; podzielony na kasty

kastracja /kaˈstraʦ̑ʲja/ (n)
кастрация
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;

kastrat /ˈkastrat/ (n)
кастрат, скопец
  mężczyzna, który został poddany kastracji

kastrowanie /ˌkastrɔˈvãɲɛ/ (n)
кастрирование
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usuwanie jąder

kastrować /kaˈstrɔvaʨ̑/ (v)
кастрировать, оскоплять
  usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kastylijski (adj)
кастильский
  związany z Kastylią, dotyczący Kastylii

kasyno /kaˈsɨ̃nɔ/ (n)
казино
  ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kasza /ˈkaʃa/ (n)
каша
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kaszy (1.1)
крупа
  (spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;

kasza gryczana /ˈkaʃa ɡrɨˈʧ̑ãna/ (n)
греча, гречка, гречневая каша, гречневая крупа
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kasza z gryki

kasza jaglana /ˈkaʃa jaɡˈlãna/ (n)
пшённая каша
  (spożywczy) obłuszczone ziarniaki prosa zwyczajnego, kasza z łuskanego ziarna prosa

kasza jęczmienna (n)
ячменная крупа
  (spożywczy) rodzaj kaszy wyrabianej z ziarna jęczmienia zwyczajnego;

kaszalot /kaˈʃalɔt/ (n)
кашалот
  (zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka /kaˈʃãnka/ (n)
кровяная колбаса
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel /ˈkaʃɛl/ (n)
кашель
  nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszleć /ˈkaʃlɛʨ̑/ (v)
кашлять
  gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kaszlnąć /ˈkaʃl̥nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
кашлянуть
  aspekt dokonany od: kaszleć

kaszmirowy (adj)
кашемировый
  (włókiennictwo) wykonany z kaszmiru

kaszmirski /kaʃˈmʲirsʲci/ (adj)
кашмирский
  pochodzący z Kaszmiru, właściwy Kaszmirowi, wykonany w Kaszmirze

kasztan /ˈkaʃtãn/ (n)
каштан
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)

kasztanowy /ˌkaʃtãˈnɔvɨ/ (adj)
каштановый
  mający kolor rudawobrązowy, taki jak kolor owocu kasztanowca
  dotyczący drzew kasztana lub kasztanowca

kaszubski /kaˈʃupsʲci/ (adj)
кашубский
  odnoszący się do Kaszub lub Kaszubów

kaszubski /kaˈʃupsʲci/ (n)
кашубский
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

kaszyński (adj)
кашинский
  związany z Kaszynem, dotyczący Kaszyna

kat /kat/ (n)
палач
  osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

kataforeza (n)
катафорез
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody

kataklizm (n)
катаклизм
  gwałtowne zmiany w przyrodzie wywołujące znaczne zniszczenia, spustoszenie

katalityczny /ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
каталитический
  (chemia, chemiczny) związany z katalizą, dotyczący katalizy, polegający na katalizie

kataliza (n)
катализ
  (chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;

katalizator /ˌkatalʲiˈzatɔr/ (n)
катализатор
  (chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) czynnik będący przyczyną czegoś, przyśpieszający coś

katalizować (v)
катализировать
  (chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie
  (przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać

katalog /kaˈtalɔk/ (n)
директория, папка, фолдер
  (informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;
проспект
  folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami
каталог
  spis zawartości biblioteki

katalogować /ˌkatalɔˈɡɔvaʨ̑/ (v)
каталогизировать
  tworzyć katalog

katalogowy /ˌkatalɔˈɡɔvɨ/ (adj)
каталожный
  związany z jakimś katalogiem

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
каталонский
  związany z Katalonią

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (n)
каталонский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katana /kaˈtãna/ (n)
катана
  rodzaj miecza japońskiego;

katar /ˈkatar/ (n)
насморк
  (medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;
катар
  rodzaj broni białej, pochodzącej z Indii;

kataralny /ˌkataˈralnɨ/ (adj)
катаральный
  (przymiotnik) od katar

kataryniarz /ˌkataˈrɨ̃ɲaʃ/ (n)
шарманщик
  uliczny grajek grający na katarynce

katarynka (n)
шарманка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

kataster (n)
кадастр
  (geodezja, geodezyjny) wykonywany dla celów podatkowych spis obiektów i oszacowanie przychodów

katastrofa /ˌkataˈstrɔfa/ (n)
катастрофа
  tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi
  (przenośnie, przenośnia) wyjątkowe nieszczęście

katański (adj)
катанийский
  związany z Katanią, dotyczący Katanii

katechizacja (n)
катехизация
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zaplanowany proces nauczania katechezy

katechizm (n)
катехизис
  (kościelny) podręcznik do katechezy
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;
  (przenośnie, przenośnia) podstawowe zasady czegoś

katechon (n)
катехон
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijna siła powstrzymującą nadejście antychrysta i czasów apokalipsy;

katedra /kaˈtɛdra/ (n)
кафедральный собор, собор
  (kościelny) główny kościół diecezji;
кафедра
  szeroki stół wykładowcy, podium pod tym stołem
  greckie krzesło z oparciami, tron

kategoria /ˌkatɛˈɡɔrʲja/ (n)
категория
  każde z podstawowych pojęć danego systemu filozoficznego, bądź nauki
  każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji

kategorycznie /ˌkatɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
категорически
  w sposób kategoryczny

kategoryczny /ˌkatɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
категорический
  zdecydowany i niedopuszczający sprzeciwu

katharewusa (n)
кафаревуса
  (językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;

katieńka (n)
катенька
  (historia, historyczny, historycznie) banknot sturublowy

kation /ˈkatʲjɔ̃n/ (n)
катион
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katiusza (n)
катюша
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich samobieżnych wyrzutni rakietowych wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej;

katoda /kaˈtɔda/ (n)
катод
  (elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (adj)
католический
  związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
католицизм, католичество
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katoliczka /ˌkatɔˈlʲiʧ̑ka/ (n)
католичка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje katolicyzm

katolik /kaˈtɔlʲik/ (n)
католик
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

katorga (n)
каторга
  (historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą
  (przenośnie, przenośnia) ciężka praca, zwłaszcza fizyczna
  (przenośnie, przenośnia) wielkie cierpienie lub trudna do zniesienia sytuacja
  miejsce katorgi (1.1)

katorżniczy (adj)
каторжный
  ciężki do wytrzymania
  związany z katorgą, dotyczący katorgi lub katorżnika

katorżnik (n)
каторжанин, каторжник
  (historia, historyczny, historycznie) ktoś odbywający karę katorgi

katownia (n)
застенок
  sala tortur

katuński (adj)
катунский
  związany z Katunią (rzeką na Ałtaju w Rosji)

katyński /kaˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
катынский
  od Katyń

kaucja /ˈkawʦ̑ʲja/ (n)
залог
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

kauczuk (n)
каучук
  (chemia, chemiczny) surowiec do produkcji gumy;

kauczukowy (adj)
каучуковый
  wykonany z kauczuku
  związany z kauczukiem

kaukaski /kawˈkasʲci/ (adj)
кавказский
  wywodzący się z Kaukazu

kaval /ˈkaval/ (n)
кавал
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument drewniany, otwarty na obydwóch końcach

kawa /ˈkava/ (n)
кофе
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
  (spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;

kawaler /kaˈvalɛr/ (n)
жених
  adorator
холостяк
  mężczyzna, który nigdy nie był żonaty
кавалер
  mężczyzna, który otrzymał dany order
молодой человек
  młody mężczyzna, młodzieniec

kawaleria /ˌkavaˈlɛrʲja/ (n)
кавалерия
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno;

kawalerka (n)
гостинка, малосемейка
  (budownictwo) mieszkanie jednopokojowe

kawalerski (adj)
холостяцкий
  dotyczący kawalera, przeznaczony dla kawalera

kawalerskie słońce /ˌkavaˈlɛrsʲcɛ ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (n)
казачъе солнышко
  (poetycki, poetycko) (żartobliwie) księżyc

kawaleryjski (adj)
кавалерийский
  związany z kawalerią, dotyczący kawalerii, kawalerzystów

kawalkada /ˌkavalˈkada/ (n)
кавалькада
  grupa jeźdźców albo pojazdów jadących gdzieś razem

kawalkator (n)
берейтор
  (dawniej, dawny) ujeżdżacz koni wierzchowych, często również trener i nauczyciel jazdy konnej;

kawał /ˈkavaw/ (n)
анекдот
  (potocznie, potoczny) dowcip, śmieszna historyjka

kawał z brodą /ˈkavaw ˈz‿brɔdɔ̃w̃/ (n)
анекдот с бородой
  stary, powszechnie znany kawał, który przestał śmieszyć

kawałek /kaˈvawɛk/ (n)
кусок, часть
  fragment pewnej całości

kawiarka /kaˈvʲjarka/ (n)
Мока, Мока Экспресс
  ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy

kawiarnia /kaˈvʲjarʲɲa/ (n)
кафе
  lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawitacja (n)
кавитация
  (fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;

kawka /ˈkafka/ (n)
галка
  (ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kawon (n)
арбуз
  (botanika, botaniczny) (gwara lwowska) (regionalizm krakowski), (zobacz) arbuz

kazachski /kaˈzaxsʲci/ (adj)
казахстанский
  odnoszący się do Kazachów lub Kazachstanu

kazachski /kaˈzaxsʲci/ (n)
казахский
  język urzędowy Kazachstanu

kazachstański /ˌkazaxˈstãj̃sʲci/ (adj)
казахстанский
  związany z Kazachstanem, dotyczący Kazachstanu

kazamata (n)
каземат
  (wojskowość, wojskowy) w fortyfikacji: budowla o murowanym sklepieniu, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, używana jako stanowisko dział lub magazyn

kazanie /kaˈzãɲɛ/ (n)
проповедь, про́поведь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;

kazanka (n)
казанка
  mieszkanka Kazania; kobieta z tego miasta

kazarka /kaˈzarka/ (n)
огарь
  (ornitologia, ornitologiczny) Tadorna ferruginea, gatunek kaczki;

kazańczyk (n)
казанец
  mieszkaniec Kazania; osoba z tego miasta

kazański (adj)
казанский
  związany z Kazaniem, dotyczący Kazania

kazeina /ˌkazɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
казеин
  (biochemia, biochemiczny) białko z mleka ssaków;

kazeinowy /ˌkazɛ<sup>j</sup>ĩˈnɔvɨ/ (adj)
казеиновый
  (biochemia, biochemiczny) dotyczący kazeiny, właściwy kazeinie

kazirodztwo (n)
инцест, кровосмесительство, кровосмешение
  stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja (n)
проповедник
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kazuar /kaˈzu<sup>w</sup>ar/ (n)
казуар
  (ornitologia, ornitologiczny) Casuarius, duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot;

kał /kaw/ (n)
кал
  (fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałach /ˈkawax/ (n)
калаш
  (potocznie, potoczny) (wojskowość, wojskowy) karabinek typu AK

kałacki (adj)
калачский
  związany z Kałaczem, dotyczący Kałacza

kałakutas (n)
калакутас
  (słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie narodowości litewskiej
  (słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej

kałamarz /kaˈwãmaʃ/ (n)
чернильница
  niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałarski (adj)
каларский
  związany z Kałarem (rzeką w Rosji azjatyckiej)

kałasznikow (n)
калаш, калашников
  (wojskowość, wojskowy) karabinek automatyczny radzieckiej konstrukcji;

kałdun (n)
пузо
  (potocznie, potoczny) duży brzuch

kałmucki (adj)
калмыцкий
  (etnografia, etnograficzny) odnoszący się, związany z Kałmukami

kałuski (adj)
калужский
  związany z Kaługą, dotyczący Kaługi

kałuża /kaˈwuʒa/ (n)
лужа
  płytki dołek wypełniony wodą, błotem
  mokra plama, rozlana ciecz

kałym /ˈkawɨ̃m/ (n)
калым
  (u ludów tureckich) wykup narzeczonej przez narzeczonego od rodziny lub krewnych

kański (adj)
канский
  związany z Kańskiem, dotyczący Kańska

każdy /ˈkaʒdɨ/ (pronoun)
каждый
  odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

każdy sobie rzepkę skrobie /ˈkaʒdɨ ˈsɔbʲjɛ ˈʒɛpkɛ ˈskrɔbʲjɛ/ (proverb)
каждый сам за себя; сова о сове, а всяк о себе
  każdy dba przede wszystkim o swoje własne interesy

kciuk /cʨ̑uk/ (n)
большой палец
  (anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

keczup /ˈkɛʧ̑up/ (n)
кетчуп
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kefija /kɛˈfʲija/ (n)
куфия
  tradycyjne arabska chusta noszona jako nakrycie głowy;

kefir /ˈkɛfʲir/ (n)
кефир
  (spożywczy) napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego;

kefirowy (adj)
кефирный
  związany z kefirem, dotyczący kefiru; przeznaczony do produkcji kefiru

keiki (n)
кеики
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) młoda roślina u storczykowatych, która wykształca się na pędzie w miejscu kwiatów po przekwitnięciu;

kelner /ˈkɛlnɛr/ (n)
официант
  osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kelnerka /kɛlˈnɛrka/ (n)
официантка
  osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kemalistyczny (adj)
кемалистский
  związany z kemalizem, dotyczący kemalizmu

kemerowski (adj)
кемеровский
  związany z Kemerowem, dotyczący Kemerowa

kemping /ˈkɛ̃mpʲĩŋk/ (n)
кемпинг
  ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;

kenijski /kɛ̃ˈɲijsʲci/ (adj)
кенийский
  odnoszący się do państwa Kenia

kenozoiczny /ˌkɛ̃nɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
кайнозойский
  (geologia, geologiczny) dotyczący kenozoiku, występujący, powstały w kenozoiku

kenozoik /ˌkɛ̃nɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
кайнозой
  (geologia, geologiczny) najmłodsza era w dziejach Ziemi;

kerczeński (adj)
керченский
  związany z Kerczem, dotyczący Kerczu

ketyjski (adj)
кетский
  odnoszący się do narodu Ketów

ketyjski (n)
кетский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język ketyjski;

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (adj)
кхмерский
  związany z Khmerami z Kambodży

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (n)
кхмерский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach

kibel /ˈcibɛl/ (n)
нужник, сортир, толчок
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) toaleta albo sam klozet, często zaniedbany

kibic /ˈcibʲiʦ̑/ (n)
болельщик
  osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;

kibicować /ˌcibʲiˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
болеть
  sympatyzować z kimś, popierać lub wspierać w wysiłku zwykle uczestników rozgrywek sportowych

kibitka /ciˈbʲitka/ (n)
кибитка
  (historia, historyczny, historycznie) kryty wóz, czasem także na płozach, używany w dawnej Rosji

kichanie /ciˈxãɲɛ/ (n)
чиханье
  (rzeczownik odczasownikowy) od kichać

kichać /ˈcixaʨ̑/ (v)
чихать
  gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kichnięcie (n)
чих
  gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem

kichnąć /ˈcixnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
чихнуть
  aspekt dokonany od: kichać

kici, kici (interjection)
кис-кис
  …służąca do nawoływania kota

kick boxing (n)
кикбоксинг
  (sport, sportowy) rodzaj sztuki walki

kicz /ciʧ̑/ (n)
китч
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiedy /ˈcɛdɨ/ (conjunction)
раз
  …służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś

kiedy /ˈcɛdɨ/ (pronoun)
когда
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia
  …służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia

kiedykolwiek /ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk/ (adv)
когда-либо
  w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś /ˈcɛdɨɕ/ (indefinitePronoun)
когда-нибудь, когда-то
  w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kieliszek /cɛˈlʲiʃɛk/ (n)
рюмка, бокал, фужер
  zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;

kiep /cɛp/ (n)
бычок, окурок
  (potocznie, potoczny) niedopałek papierosa

kiepski /ˈcɛpsʲci/ (adj)
плохой, худой
  (potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły

kiepsko (adv)
паршиво
  (potocznie, potoczny) dając bardzo słaby efekt czy wrażenie
  (potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia

kierat /ˈcɛrat/ (n)
мельница конь привод
  (rolnictwo, rolniczy) (technologia, technika, techniczny) urządzenie, którego napęd stanowi praca zwierząt pociągowych chodzących w koło;

kierować /cɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
обращать
  czynić kogoś lub coś adresatem jakiejś wypowiedzi
направлять
  obracać coś w jakimś kierunku
  udzielać wskazówek, zawierać wskazówki
водить, управлять, рулить
  sterować pojazdem lub grupą pojazdów
руководить, управлять
  wydawać komuś polecenia

kierowca /cɛˈrɔfʦ̑a/ (n)
водитель
  osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica /ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
руль
  (motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierownictwo /ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
руководство
  kierowanie, zarządzanie czymś lub kimś
начальство
  zespół osób stojących na czele jakiejś instytucji, organizacji itp.

kierownik /cɛˈrɔvʲɲik/ (n)
руководитель, начальник
  osoba wydająca innym polecenia w danym dziale lub jednostce firmy albo organizacji

kierunek /cɛˈrũnɛk/ (n)
направление, направле́ние
  droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel
направление, течение
  w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży

kierunkowskaz /ˌcɛrũŋˈkɔfskas/ (n)
поворотник
  (motoryzacja) urządzenie służące do sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku poruszania się

kieszeń /ˈcɛʃɛ̃ɲ/ (n)
карман
  (krawiectwo) (odzieżownictwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;
  (przenośnie, przenośnia) o czyichś środkach finansowych, funduszach

kieszonkowiec /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
карманник
  osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieł /cɛw/ (n)
клык, бивень
  (zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;

kiełbasa /cɛwˈbasa/ (n)
колбаса, колбаса́
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kiełek (n)
проросток, росток
  (botanika, botaniczny) cześć zarodka zawierająca część korzeniową i pąk

kij /cij/ (n)
кий, клюшка
  (sport, sportowy) długi przyrząd sportowy do uderzania
палка
  długi patyk;

kij hokejowy (n)
клюшка
  (sport, sportowy) przyrząd do popychania krążka podczas gry w hokej

kijanka /ciˈjãnka/ (n)
головастик
  (zoologia, zoologiczny) larwa płazów bezogonowych prowadząca wodny tryb życia;

kijowianin /ˌcijɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
киевлянин
  mieszkaniec Kijowa

kijowianka /ˌcijɔˈvʲjãnka/ (n)
киевлянка
  mieszkanka Kijowa

kijowski /ciˈjɔfsʲci/ (adj)
киевский
  związany z Kijowem, dotyczący Kijowa

kilka /ˈcilka/ (indefinitePronoun)
несколько
  oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)

kilka /ˈcilka/ (n)
килька
  (ichtiologia, ichtiologiczny) rodzaj małych ryb z rodziny śledziowatych, zamieszkujących Morze Kaspijskie, Azowskie, Czarne i Śródziemne;

kilkanaście /ˌcilkãˈnaɕʨ̑ɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
надцать
  oznaczenie w sposób przybliżony liczby od jedenastu do dziewiętnastu

kilo- /ˈcilɔ/
кило-
  (fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;

kilobajt /ciˈlɔbajt/ (n)
килобайт
  (jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka informacji lub pojemności pamięci komputera równa 1 024 bajtom

kilof /ˈcilɔf/ (n)
кайло
  (technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;

kilogram /ciˈlɔɡrãm/ (n)
килограмм
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kilogramowy (adj)
килограммовый
  mający masę równą jednemu kilogramowi

kiloherc (n)
килогерц
  (metrologia, metrologiczny) jednostka częstotliwości równa tysiącowi herców

kilometr /ciˈlɔ̃mɛtr̥/ (n)
километр
  jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilometraż /ˌcilɔ̃ˈmɛtraʃ/ (n)
километраж
  przebyta droga zmierzona w kilometrach

kilometrowy /ˌcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ/ (adj)
километровый
  mający długość jednego kilometra
  stanowiący oznaczenie odległości jednego kilometra

kilowat (n)
кВт, киловатт
  (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) tysiąc watów (jednostka mocy)

kilowatowy (adj)
киловаттный
  mający moc jednego kilowata

kilowolt /ciˈlɔvɔlt/ (n)
киловольт
  (fizyka, fizyczny) 1000 woltów

kiloński (adj)
кильский
  związany z Kilonią, dotyczący Kilonii

kilwater /cilˈvatɛr/ (n)
кильватер
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimchi (n)
кимчхи
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie albo półprodukt przygotowany z fermentowanych lub kiszonych warzyw według tradycyjnej receptury koreańskiej;

kindżał (n)
кинжал
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym

kinematograf (n)
кинематограф, синематограф
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;

kinematografia (n)
кинематография
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) technika i sztuka kręcenia filmów; także: przemysł filmowy, twórczość filmowa

kinematograficzny (adj)
кинематографический, кинематографичный
  związany z kinematografią, przemysłem filmowym

kinematyczny /ˌcĩnɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
кинематический
  (fizyka, fizyczny) związany z kinematyką, dotyczący kinematyki

kinematyka /ˌcĩnɛ̃ˈmatɨka/ (n)
кинематика
  (fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się badaniem ruchu ciał;

kineszemski (adj)
кинешемский
  związany z Kineszmą, dotyczący Kineszmy

kinezjologia (n)
кинезиология
  nauka o mięśniach w ruchu;

kingiseppski (adj)
кингисеппский
  związany z Kingiseppem, dotyczący Kingiseppu

kino /ˈcĩnɔ/ (n)
кино
  (przenośnie, przenośnia) zabawna lub groteskowa sytuacja w publicznym miejscu
кино, кинотеатр
  (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy
кино, киноискусство
  ogół filmów, które mają wspólną cechę, np. kraj produkcji, tematykę;

kinoman /cĩˈnɔ̃mãn/ (n)
киношник
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) miłośnik kina, filmu

kinoteatr /ˌcĩnɔˈtɛatr̥/ (n)
кинотеатр
  (przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) kino (budynek)

kinszaski /cĩw̃ˈʃasʲci/ (adj)
киншасский
  odnoszący się do Kinszasy, stolicy DR Konga

kiosk /cɔsk/ (n)
киоск
  mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kioskarka (n)
киоскёрша
  sprzedawczyni w kiosku

kioskarz (n)
киоскёр
  (handel, handlowy) sprzedający w kiosku

kipczacki (adj)
кипчакский
  związany z Kipczakami, dotyczący Kipczaków

kipczacki (n)
кипчакский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język kipczacki;

kipnąć /ˈcipnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
окочуриться
  (pospolicie) umrzeć

kirasjer /ciˈrasʲjɛr/ (n)
кирасир
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz ciężkiej jazdy w zbroi płytowej;

kirasjerski (adj)
кирасирский
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z kirasjerami, dotyczący kirasjerów

kireński (adj)
киренский
  związany z Kireńskiem, dotyczący Kireńska

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (adj)
киргизский
  odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (n)
киргизский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kiribatyjski /ˌcirʲibaˈtɨjsʲci/ (adj)
кирибатский
  związany z Kiribati, dotyczący Kiribati

kirkut /ˈcirkut/ (n)
еврейский кладбище
  cmentarz żydowski;

kirowohradzki (adj)
кировоградский
  związany z Kirowohradem, dotyczący Kirowohradu (obecnie Kropywnycki na Ukrainie)

kirowski (adj)
кировский
  związany z Kirowem, dotyczący Kirowa

kirys /ˈcirɨs/ (n)
кираса
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) tułowiowa część zbroi;

kisiel /ˈciɕɛl/ (n)
кисель
  (technologia, technika, techniczny) (gastronomia), (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser żelujący z mąki ziemniaczanej, owoców (lub soku owocowego), wody i cukru;

kiszyniowski /ˌciʃɨ̃ˈɲɔfsʲci/ (adj)
кишинёвский
  odnoszący się do miasta Kiszyniów

kisłowodzki (adj)
кисловодский
  związany z Kisłowodzkiem, dotyczący Kisłowodzka

kita /ˈcita/ (n)
хвост
  puszysty ogon zwierzęcia
плюмаж, султан
  pęk piór lub włosia, używany jako ozdoba nakrycia głowy albo końskiej uprzęży

kitajec /ciˈtajɛʦ̑/ (n)
китаёза
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) Chińczyk

kitajka (n)
китаёза
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) Chinka
китайка
  cienka, jedwabna tkanina pochodzenia wschodniego

kitajski /ciˈtajsʲci/ (adj)
китайский
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) chiński

kiur /cjur/ (n)
кюрий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;

kiwi /ˈki.vʲi/ (n)
киви
  (spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiziełowski (adj)
кизеловский
  związany z Kizłem, dotyczący Kizła

kiła /ˈciwa/ (n)
сифилис
  (medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

kiść /ciɕʨ̑/ (n)
гроздь, кисть
  pęk czegoś – owoców, kwiatów, przedmiotów

klacz /klaʧ̑/ (n)
кобыла
  (zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klamerka /klãˈmɛrka/ (n)
прищепка
  przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura

klamka /ˈklãmka/ (n)
тормозной ручка
  (środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) dźwignia ręcznego hamulca rowerowego
дверной ручка
  dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie
волына
  gwara więzienna pistolet

klamra (n)
пряжка, фастекс
  zapięcie, zwykle ozdobne, u pasa, butów, odzieży, przy okładkach;

klangor /ˈklãŋɡɔr/ (n)
курлыкание, курлыканье
  (ornitologia, ornitologiczny) głośny, jednostajny wielokrotnie powtarzany dźwięk wydawany przez lecące ptactwo

klapa /ˈklapa/ (n)
клапан
  każda część ubrania zaginana i odkładana
крышка
  pokrywa na zawiasach przykrywająca coś
лацкан, отворот
  wyłóg płaszcza, fraka lub marynarki

klapek /ˈklapɛk/ (n)
босоножка, шлёпанец
  lekkie obuwie składające się z samej podeszwy i paska na palce;

klapka /ˈklapka/ (n)
шоры
  przesłona na oczy konia, ograniczająca pole widzenia

klarnecista /ˌklarnɛˈʨ̑ista/ (n)
кларнетист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie

klarnet /ˈklarnɛt/ (n)
кларнет
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klarnetowy /ˌklarnɛˈtɔvɨ/ (adj)
кларнетный, кларнетовый
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przymiotnik od rzeczownika → klarnet

klasa /ˈklasa/ (n)
класс
  (edukacja, edukacyjny) grupa dzieci w szkole
  pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje
  dobry styl
  pewien zbiór spełniający dane kryteria

klaser /ˈklasɛr/ (n)
кляссер
  (filatelistyka) specjalny album do przechowywania kolekcji znaczków pocztowych, pocztówek, etykiet itp.;

klasy (n)
классики
  zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasycystyczny /ˌklasɨʦ̑ɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
классицистический
  (sztuka) stworzony w stylu klasycyzmu, nawiązującym do klasycznych wzorców antycznych

klasycyzm (n)
классицизм
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;

klasyczny /klaˈsɨʧ̑nɨ/ (adj)
классический
  związany z kulturą starożytnych Greków lub Rzymian
  tradycyjny, uznawany za doskonały w poprzednim okresie
  wyróżniający się harmonią i dobrymi proporcjami

klasyfikacyjny (adj)
классификационный
  związany z klasyfikacją, dotyczący klasyfikowania

klasyfikować (v)
классифицировать
  dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady

klasyk (n)
классик
  autor dzieł zaliczanych do klasyki

klasztor /ˈklaʃtɔr/ (n)
монастырь
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klasztorny /klaˈʃtɔrnɨ/ (adj)
обительский
  związany z klasztorem, dotyczący klasztoru

klasówka (n)
классная работа
  (potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) pisemne sprawdzenie wiedzy uczniów z określonej partii materiału, trwające pełną godzinę lekcyjną;

klatka piersiowa /ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva/ (n)
грудная клетка, грудь
  (anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klatka schodowa /ˈklatka sxɔˈdɔva/ (n)
лестничная клетка
  biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody;

klatkować /klatˈkɔvaʨ̑/ (v)
лагать
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wyświetlać obraz na ekranie w sposób umożliwiający rozróżnienie poszczególnych klatek

klaunada (n)
клоунада
  występ komiczny z udziałem klaunów

klaustrofobia /ˌklawstrɔˈfɔbʲja/ (n)
клаустрофобия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym

klawesyn /klaˈvɛsɨ̃n/ (n)
клавесин
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawesynista (n)
клавесинист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klawesynie

klawesynowy (adj)
клавесинный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z klawesynem, dotyczący klawesynu

klawiatura /ˌklavʲjaˈtura/ (n)
клавиатура
  część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych

klawisz /ˈklavʲiʃ/ (n)
клавиша
  element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

klawiszowy (adj)
кнопочный
  związany z klawiszami

kleić /ˈklɛ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
врубаться
  (slangowo) (przenośnie, przenośnia) rozumieć
клеить
  łączyć coś za pomocą kleju, sklejać coś z czymś

klej /klɛj/ (n)
клей
  lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

kleks (n)
клякса, пятно
  plama atramentu lub tuszu na papierze

klepsydra /klɛpˈsɨdra/ (n)
песочные часы
  przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;

kleptokracja (n)
клептократия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy złodziei, osób skorumpowanych;

kleptomania /ˌklɛptɔ̃ˈmãɲja/ (n)
клептомания
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;

kleptomański (adj)
клептоманский
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z kleptomanią lub kleptomanami; mający cechy kleptomana

klerykalizm (n)
клерикализм
  tendencja do podporządkowania klerowi i Kościołowi wszelkich dziedzin życia w państwie;

klerykalny (adj)
клерикальный
  związany z klerykalizmem, charakterystyczny dla klerykalizmu

klerykał (n)
клерикал
  zwolennik klerykalizmu, zwolennik podporządkowania życia społecznego, polityki oraz kultury duchowieństwu i Kościołowi

kleszcz /klɛʃʧ̑/ (n)
клещ
  (zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

kleszczak /ˈklɛʃʧ̑ak/ (n)
аист-разиня
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodzaju Anastomus Bonnaterre;

kleszczak afrykański /ˈklɛʃʧ̑ak ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
африканский аист-разиня
  (ornitologia, ornitologiczny) Anastomus lamelligerus Temminck, duży ptak z rodziny bocianowatych;

kleszczak azjatycki /ˈklɛʃʧ̑ak ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (n)
индийский аист-разиня
  (ornitologia, ornitologiczny) Anastomus oscitans Boddaert, duży ptak z rodziny bocianowatych;

kleszczaki /klɛʃˈʧ̑aci/ (n)
аисты-разини
  (ornitologia, ornitologiczny) Anastomus, rodzaj ptaków z rodziny bocianowatych;

kleszcze /ˈklɛʃʧ̑ɛ/ (n)
клещи
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie z uchwytami służące do chwytania przedmiotów

klient /ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt/ (n)
клиент, покупатель
  (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej
клиент
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie korzystające z usług dostarczanych przez serwer

klif /klʲif/ (n)
утёс, обрыв
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;

klika /ˈklʲika/ (n)
клика
  (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;

klikać /ˈklʲikaʨ̑/ (v)
кликать
  (informatyka, informatyczny) naciskać przycisk myszy komputerowej

kliknąć /ˈklʲiknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
кликнуть
  aspekt dokonany od: klikać

klimat /ˈklʲĩmat/ (n)
климат
  (geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;
  (przenośnie, przenośnia) atmosfera, stosunki między członkami grupy

klimatologiczny (adj)
климатологический
  związany z klimatologią, dotyczący klimatologii

klimatyczny /ˌklʲĩmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
климатический
  związany z klimatem

klimatyzacja /ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
климатизация, кондиционирование воздуха
  automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klimatyzator /ˌklʲĩmatɨˈzatɔr/ (n)
кондиционер
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń;

klin /klʲĩn/ (n)
клин
  (fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
  kształt tej maszyny

klinga /ˈklʲĩŋɡa/ (n)
клинок
  ostrze broni siecznej

klipa (n)
клиппа
  (numizmatyka, numizmatyczny) moneta nieokrągła, obcięta w formie kwadratu lub innego wielokąta;
чижик
  (środowiskowy) gra zespołowa, dawniej szczególnie popularna wśród dzieci i młodzieży;

klips /klʲips/ (n)
клипс
  element biżuterii przypinany najczęściej do ucha

klitoridektomia (n)
клиторидэктомия
  chirurgiczne usunięcie łechtaczki; obrzezanie dziewcząt polegające na usunięciu łechtaczki

kliński (adj)
клинский
  związany z Klinem, dotyczący Klina

kloc /klɔʦ̑/ (n)
колода, пень
  gruby pniak
шведские шахматы
  odmiana szachów rozgrywana na dwóch planszach przez cztery osoby;

klon /klɔ̃n/ (n)
клон
  (biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym;
клён
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

klonazepam (n)
клоназепам
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o silnym, długotrwałym działaniu;

klops /klɔps/ (n)
тефтель
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsna kulka duszona w sosie;

klosz /klɔʃ/ (n)
клёш
  szklana osłona na żarówkę

kloszard /ˈklɔʃart/ (n)
бомж, клошар
  odziany w łachy żebrak, często bezdomny

klub /klup/ (n)
клуб
  stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klub nocny (n)
ночной клуб
  lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klub sportowy (n)
спортивный клуб, спортклуб
  (sport, sportowy) podstawowa jednostka organizacyjna realizująca cele i zadania w zakresie różnych dyscyplin sportu;

klucz /kluʧ̑/ (n)
колок
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pokrętło do naciągu strun i strojenia instrumentu
авиазвено
  (wojskowość, wojskowy) jednostka taktyczna lotnictwa złożona z trzech lub czterech samolotów;
ключ
  przyrząd do otwierania zamka;
  narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
  kod do szyfru;
  podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
  (informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord
  (elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego

klucznica (n)
ключніца
  szafka lub gablotka na klucze

kluczowy /kluˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
ключевой
  podstawowy, najważniejszy

kląć /klɔ̃ɲʨ̑/ (v)
материться, ругаться
  używać wyrazów obelżywych lub wulgarnych
клясться
  przysięgać, zaklinać się

kląć jak dorożkarz /ˈklɔ̃ɲʨ̑ ˈjaɡ dɔˈrɔʃkaʃ/ (v)
ругаться как извозчик
  (przestarzałe, przestarzały) kląć bardzo, z pasją, dosadnie, w wielkim zdenerwowaniu

kląć jak szewc /ˈklɔ̃ɲʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑/ (v)
ругаться как сапожник
  kląć wulgarnie, używać wyrazów obelżywych, dosadnie komuś wymyślać

klękać /ˈklɛ̃ŋkaʨ̑/ (v)
вставать на колени
  zginać kolana, przyjmując pozycję opierającą się na nich

klępa /ˈklɛ̃mpa/ (n)
лосиха
  (łowiectwo, łowiecki) samica łosia

klęska /ˈklɛ̃w̃ska/ (n)
поражение
  fatalna przegrana w bitwie

kminić /ˈkmʲĩɲiʨ̑/ (v)
врубаться
  (slangowo) rozumieć

kminkowy /kmʲĩŋˈkɔvɨ/ (adj)
тминный
  związany z kminkiem, dotyczący kminku

knajpa /ˈknajpa/ (n)
забегаловка
  (potocznie, potoczny) gorszy typ restauracji

knebel /ˈknɛbɛl/ (n)
кляп
  (książkowy) szmata wepchnięta komuś przemocą do ust, aby uniemożliwić mu wydobycie głosu;

kniaziówna (n)
княжна
  (historia, historyczny, historycznie) córka kniazia

kniaź (n)
князь
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł księcia na dawnej Rusi i Litwie;

knieć błotna (n)
калужница болотная
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku knieci błotnych (1.1)

knować /ˈknɔvaʨ̑/ (v)
затевать
  planować, obmyślać potajemnie coś złego, knuć spisek

koala /kɔˈala/ (n)
коала
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja /ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
коалиция, коали́ция
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji
коалиция
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sojusz państw zawiązany w celu prowadzenia wspólnej polityki, zwłaszcza wojskowej

koalicyjka /ˌkɔalʲiˈʦ̑ɨjka/ (n)
портупея
  (wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;

koalicyjny (adj)
коалиционный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z koalicją, dotyczący koalicji; stworzony przez koalicję

kobalt /ˈkɔbalt/ (n)
кобальт
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobaltowy /ˌkɔbalˈtɔvɨ/ (adj)
кобальтовый
  (chemia, chemiczny) dotyczący kobaltu, związany z kobaltem, zawierający kobalt

kobaltyn (n)
кобальтит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli, siarczek kobaltu i arsenu;

kobieciarz /kɔˈbʲjɛ̇ʨ̑aʃ/ (n)
бабник, женолюб, женолюбец
  (potocznie, potoczny) mężczyzna lubiący flirty z kobietami

kobiecość (n)
женственность
  cecha tego, co kobiece

kobiecy /kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ/ (adj)
женский, женственный
  dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta /kɔˈbʲjɛta/ (n)
женщина
  dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobieta lekkich obyczajów /kɔˈbʲjɛta ˈlɛcːix ˌɔbɨˈʧ̑ajuf/ (n)
женщина лёгкого поведения
  (eufemistycznie) prostytutka

kobra /ˈkɔbra/ (n)
кобра
  (herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

kobyła /kɔˈbɨwa/ (n)
кобыла
  (zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia

kobza (n)
кобза
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument strunowy;

koc /kɔʦ̑/ (n)
одеяло
  gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

koc elektryczny (n)
электроодеяло
  okrycie z wkładem grzejnym zasilanym elektrycznie

kocanka /kɔˈʦ̑ãnka/ (n)
цмин
  (botanika, botaniczny) roślina zielna z rodziny astrowatych;

kocanka ogrodowa (n)
иммортель
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z gatunku kocanek ogrodowych (1.1)

kochajmy się jak bracia, rachujmy się jak Żydzi /kɔˈxajmɨ‿ɕɛ ˈjaɡ ˈbraʨ̑a raˈxujmɨ‿ɕɛ ˈjaɡ ˈʒɨʥ̑i/ (proverb)
брат братом, сват сватом, а денежки не сосватаны
  mimo że jesteśmy przyjaciółmi, niech każdy dba o własne interesy

kochanek /kɔˈxãnɛk/ (n)
любовник
  mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński

kochanie /kɔˈxãɲɛ/ (n)
любовь
  (rzeczownik odczasownikowy) od kochać
дорогая, любимая
  osoba ukochana

kochanka /kɔˈxãnka/ (n)
любовница
  kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochany /kɔˈxãnɨ/ (adj)
милый
  taki, który jest darzony przez kogoś miłością
  taki, który jest komuś miły, bliski; związany z miłością, kochaniem, sympatią

kochać /ˈkɔxaʨ̑/ (v)
любить
  odczuwać miłość do kogoś
  uwielbiać jakąś rzecz
  uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem

kochliwy /kɔxˈlʲivɨ/ (adj)
влюбчивый
  mający skłonność do łatwego zakochiwania się

kociak /ˈkɔʨ̑ak/ (n)
киса
  (przenośnie, przenośnia) ładna dziewczyna o kokieteryjnym wyglądzie i zachowaniu
  młody kot

kociara /kɔˈʨ̑ara/ (n)
кошатница
  (potocznie, potoczny) miłośniczka kotów
котяра
  (przestarzałe, przestarzały) duży kot, kocisko

kocioł /ˈkɔʨ̑ɔw/ (n)
котёл
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody)
  duże naczynie metalowe z pokrywą;

kocioł parowy /ˈkɔʨ̑ɔw paˈrɔvɨ/ (n)
паровой котёл
  urządzenie służące do wytwarzania pary wodnej;

kocisko /kɔˈʨ̑iskɔ/ (n)
котишко
  (rubaszny, rubasznie) o kocie

kocię /ˈkɔʨ̑ɛ/ (n)
котёнок
  młody kot

kocur /ˈkɔʦ̑ur/ (n)
кот
  samiec kota

koczkodan /kɔʧ̑ˈkɔdãn/ (n)
мартышка
  (zoologia, zoologiczny) Cercopithecus, niewielka afrykańska małpa;
  (potocznie, potoczny) (zwykle o kobiecie) osoba brzydka

koczowniczy /ˌkɔʧ̑ɔvʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
кочевнический
  związany z koczownictwem i koczownikami, polegający na ciągłej zmianie miejsca pobytu

koczownik (n)
кочевник
  (etnografia, etnograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce

kod kreskowy /ˈkɔt krɛˈskɔvɨ/ (n)
штрихкод
  standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod pocztowy (n)
почтовый индекс
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek

koda /ˈkɔda/ (n)
кода
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie kompozycji muzycznych zawierające zwięzłe powtórzenie głównych tematów

kodeina (n)
кодеин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny;

kodeks /ˈkɔdɛks/ (n)
кодекс
  stara księga rękopiśmienna powstała z szeregu składek, ułożonych jedna na drugiej i spojonych ze sobą u grzbietu;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) usystematyzowany zbiór przepisów prawnych, najczęściej dotyczących jednej dziedziny prawa;

kodeks karny (n)
уголовный кодекс
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów regulujących odpowiedzialność karną obywateli danego kraju

kodeks postępowania cywilnego /ˈkɔdɛks ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲa ˌʦ̑ɨvʲilˈnɛɡɔ/ (n)
гражданский процессуальный кодекс
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów normujących właściwości sądów i postępowania przed nimi w sprawach cywilnych;

kodowanie /ˌkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
кодирование
  kod, sposób zakodowania

kodyfikatorski (adj)
кодификаторский
  związany z kodyfikatorem, dotyczący kodyfikatora, właściwy kodyfikatorowi

kodykologiczny (adj)
кодикологический
  związany z kodykologią, dotyczący kodykologii

koewolucja (n)
коэволюция
  (biologia, biologiczny) proces współzależnej ewolucji dwóch lub kilku gatunków;

kofeina /ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
кофеин
  (biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

koguci /kɔˈɡuʨ̑i/ (adj)
петуший, петушиный
  dotyczący koguta, odnoszący się do koguta (o zwierzęciu)

kogut /ˈkɔɡut/ (n)
петух
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

koherentny /ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
когерентный
  (fizyka, fizyczny) oparty na koherencji fal
  będący spójną całością

kohorta /kɔˈxɔrta/ (n)
когорта
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;

koja /ˈkɔja/ (n)
койка, шконка
  (marynarka) łóżko na statku

kojarzyć /kɔˈjaʒɨʨ̑/ (v)
ассоциироваться
  przypominać coś komuś; wydawać się komuś podobnym do czegoś

kojec (n)
манеж
  zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy;

kojotołak /ˌkɔjɔˈtɔwak/ (n)
койот-оборотень
  (folklor) (fantasy) człowiek, którego jedną z form jest kojot

kok /kɔk/ (n)
кок
  (fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy

kokaina /ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
кокаин
  silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokainista /ˌkɔka<sup>j</sup>ĩˈɲista/ (n)
кокаинист
  (książkowy) osoba uzależniona od kokainy

kokainistka /ˌkɔka<sup>j</sup>ĩˈɲistka/ (n)
кокаинистка, кокаиноманка, кокаинщица
  kobieta uzależniona od kokainy

kokainowy (adj)
кокаиновый
  związany z kokainą, dotyczący kokainy

kokarda /kɔˈkarda/ (n)
бант
  rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka

kokieteria /ˌkɔcɛˈtɛrʲja/ (n)
кокетство
  zachowanie osoby starającej się spodobać i wzbudzić zainteresowanie osoby przeciwnej płci

kokieteryjnie /ˌkɔcɛtɛˈrɨjɲɛ/ (adv)
кокетливо
  w sposób mający wywołać zainteresowanie, obliczony na spodobanie się

kokieteryjność (n)
кокетливость
  cecha tego, co jest kokieteryjne

kokietka (n)
кокетка
  kobieta zalotna, starająca się podobać, wywrzeć wrażenie swym zachowaniem, strojem itp.

kokietowanie /ˌkɔcɛtɔˈvãɲɛ/ (n)
кокетничанье
  (rzeczownik odczasownikowy) od kokietować

kokietować /ˌkɔcɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
кокетничать
  starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil

kokon (n)
кокон
  (zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt;

kokoryczka wielokwiatowa (n)
купена многоцветковая
  (botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka, występującej w Europie, Azji i Ameryce Północnej;

kokos /ˈkɔkɔs/ (n)
кокос
  (spożywczy) owoc palmy kokosowej
  (botanika, botaniczny) palma kokosowa (kokos właściwy, Cocos nucifera L.);
кокосовая стружка
  (spożywczy) wiórki z miąższu kokosa (1.2)

kokosowy /ˌkɔkɔˈsɔvɨ/ (adj)
кокосовый
  sporządzony z kokosu
  związany z palmą kokosu lub jej owocem

kokosznik /kɔˈkɔʃʲɲik/ (n)
кокошник
  kobiece wysokie nakrycie głowy używane dawniej w Rosji;

koks /kɔks/ (n)
кокс
  (technologia, technika, techniczny) stały produkt suchej destylacji węgla;

koksowanie (n)
коксование
  (technologia, technika, techniczny) wytwarzanie koksu

koksowy (adj)
коксовый
  związany z koksem, dotyczący koksu

koktajl Mołotowa /ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva/ (n)
коктейль Молотова
  (potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną;

kolaboracja /ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
коллаборационизм
  współpraca z okupantem, wrogiem;

kolaborant (n)
коллаборационист
  (książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną

kolaborantka (n)
коллаборационистка
  (książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną

kolaborować (v)
коллаборировать
  współpracować, zwykle w pejoratywnym znaczeniu

kolacja /kɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
ужин
  posiłek wieczorny, ostatni posiłek w ciągu dnia

kolagen (n)
коллаген
  (biochemia, biochemiczny) białko włókienkowe stanowiące główny składnik tkanki łącznej kręgowców, nadający jej elastyczność;

kolano /kɔˈlãnɔ/ (n)
колено
  (anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolanowy /ˌkɔlãˈnɔvɨ/ (adj)
коленный
  związany z kolanem

kolarka /kɔˈlarka/ (n)
велосипедистка
  (sport, sportowy) kobieta uprawiająca wyczynowo jazdę na rowerze

kolarski /kɔˈlarsʲci/ (adj)
велосипедный
  mający związek z kolarstwem lub kolarzem

kolarstwo /kɔˈlarstfɔ/ (n)
велоспорт, велосипедный спорт
  (sport, sportowy) forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolba /ˈkɔlba/ (n)
початок
  (botanika, botaniczny) rodzaj kwiatostanu i owocostanu;
колба
  (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką;
приклад
  (wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej;

kolchicyna /ˌkɔlxʲiˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
колхицин
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy alkaloidów, silnie trująca, otrzymywana z nasion zimowita jesiennego, stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej i leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej;

kolcowój pospolity (n)
дереза обыкновенная
  (botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych;

kolczasty /kɔlˈʧ̑astɨ/ (adj)
колючий
  mający kolce i kłujący

kolczatka /kɔlˈʧ̑atka/ (n)
ехидна
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tachyglossus, żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

kolczuga /kɔlˈʧ̑uɡa/ (n)
кольчуга
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę;

kolczyk /ˈkɔlʧ̑ɨk/ (n)
серьга, серёжка
  ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolebka /kɔˈlɛpka/ (n)
колыбель
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się
  kołyska, łóżeczko dla dziecka

kolega /kɔˈlɛɡa/ (n)
коллега, друг, приятель
  towarzysz pracy, nauki lub zabawy

koleina /ˌkɔlɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
колея
  ślad, wgłębienie pozostawione przez koła lub płozy pojazdu;

kolej /ˈkɔlɛj/ (n)
очередь
  następstwo zdarzeń według ustalonego porządku
железная дорога, железнодорожный транспорт
  środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolej linowa (n)
канатная дорога
  tor linowy wraz z przeznaczonymi do jego eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz gondolami lub krzesełkami;

kolejarz /kɔˈlɛjaʃ/ (n)
железнодорожник
  pracownik kolei

kolejka /kɔˈlɛjka/ (n)
электричка
  (potocznie, potoczny) lokalny środek transportu obsługiwany przez wagony, np. kolej podmiejska, metro, kolejka górska, kolejka linowa, kolejka wąskotorowa
очередь
  uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;
  (informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych;
  miejsce w uporządkowanej grupie ludzi, w szeregu, w kolejce (1.1)
игрушечный поезд
  zabawka będąca modelem pociągu lub złożona z wagoników

kolejka górska (n)
американские горки
  urządzenie rozrywkowe w formie konstrukcji z wysokimi wzniesieniami, stromiznami i ostrymi zakrętami, po której poruszają się wagoniki z pasażerami;

kolejność /kɔˈlɛjnɔɕʨ̑/ (n)
очередь
  uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolejny /kɔˈlɛjnɨ/ (adj)
следующий, очередной
  następny po tym, który jest teraz; przyszły

kolejowy /ˌkɔlɛˈjɔvɨ/ (adj)
железнодорожный
  związany z kolejnictwem (koleją); taki, który dotyczy kolejnictwa, pociągów

kolekcja /kɔˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
коллекция
  zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.)

kolekcjoner /ˌkɔlɛkˈʦ̑ʲjɔ̃nɛr/ (n)
коллекционер
  osoba, która coś kolekcjonuje; właściciel kolekcji

kolekcjonerski (adj)
коллекционерский
  związany z kolekcjonerami, dotyczący kolekcjonerów, kolekcjonowania; charakterystyczny dla kolekcjonera

kolekcjonowanie (n)
коллекционирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od kolekcjonować

kolekcjonować /ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
коллекционировать
  zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolekta (n)
коллекта
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z modlitw w kanonie mszy świętej;

kolektor /kɔˈlɛktɔr/ (n)
коллектор
  (technologia, technika, techniczny) przewód lub kanał zbiorczy służący do przepływu cieczy lub gazów

kolektyw (n)
коллектив
  (książkowy) grupa osób związanych wspólną pracą czy inną działalnością, mających ten sam cel

kolektywistyczny (adj)
коллективистский
  związany z kolektywizmem, kolektywistami, właściwy kolektywizmowi lub kolektywistom

kolektywizacja (n)
коллективизация
  nadawanie czemuś formy kolektywnej;

kolektywizm (n)
коллективизм
  (socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;

kolektywnie /ˌkɔlɛkˈtɨvʲɲɛ/ (adv)
коллективно
  zbiorowo, zespołowo, wspólnie

kolektywny /ˌkɔlɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
коллективный
  zbiorowy, zespołowy, wspólny; oparty na takim działaniu

koleopterologia /ˌkɔlɛɔptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
колеоптерология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o chrząszczach;

koleżeński /ˌkɔlɛˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
товарищеский
  dotyczący kolegi, koleżanki lub koleżeństwa
приятельский
  przyjacielski, życzliwy i uczynny

koleżeństwo (n)
товарищество
  przyjazne zachowanie i sympatia okazywane kolegom i koleżankom

koliber /kɔˈlʲibɛr/ (n)
колибри
  (ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

koliszczyzna (n)
Колиивщина
  (historia, historyczny, historycznie) wystąpienie ruskiego chłopstwa pańszczyźnianego na Ukrainie Prawobrzeżnej w 1768;

kolokwializm /ˌkɔlɔˈkfʲjalʲism̥/ (n)
коллоквиализм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie potoczne, używane tylko w swobodnej rozmowie;

kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (n)
колония
  (biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;
  ludzka jednostka osadnicza;

kolonialistyczny (adj)
колониалистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany z kolonializmem, dotyczący kolonializmu lub kolonialistów

kolonializm /ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥/ (n)
колониализм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonialny /ˌkɔlɔ̃ˈɲalnɨ/ (adj)
колониальный
  związany z terytorium kolonii, dotyczący terytorium kolonii

kolonie /kɔˈlɔ̃ɲjɛ/ (n)
лагерь
  grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;

kolonista /ˌkɔlɔ̃ˈɲista/ (n)
колонист
  mieszkaniec kolonii

kolonizacyjny (adj)
колонизационный
  związany z kolonizacją, dotyczący kolonizowania

kolonizator /ˌkɔlɔ̃ɲiˈzatɔr/ (n)
колонизатор
  ten, który organizuje kolonizację danego kraju, obszaru

kolonizatorski (adj)
колонизаторский
  dotyczący kolonizatorów

kolonoskop /ˌkɔlɔ̃ˈnɔskɔp/ (n)
колоноскоп
  (medycyna, medyczny) urządzenie do przeprowadzania kolonoskopii w zakresie diagnostyki i niewielkich zabiegów;

kolonoskopia /ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja/ (n)
колоноскопия
  (medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor /ˈkɔlɔr/ (n)
масть, цвет
  (termin karciany) symbol na karcie umieszczony obok jej wartości;
краска, румянец
  (zobacz) kolory
цвет, краска
  cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

koloradzki (adj)
колорадский
  związany z Kolorado, dotyczący Kolorado

kolorowy /ˌkɔlɔˈrɔvɨ/ (adj)
цветастый цветной
  będący w jakimś kolorze innym niż czarny i biały
разноцветный
  wielobarwny, pełen różnych kolorów

koloryzować /ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
приукрашивать, романтизировать
  dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia

kolos na glinianych nogach /ˈkɔlɔs ˌna‿ɡlʲĩˈɲãnɨx ˈnɔɡax/ (n)
колосс на глиняных ногах
  (książkowy) coś pozornie mocnego, potężnego, wielkiego, a w rzeczywistości małego, słabego, nieznacznego

koloński (adj)
одеколонный
  dotyczący wody kolońskiej
кёльнский
  związany z Kolonią, dotyczący Kolonii

kolski (adj)
кольский
  związany z Kołą, dotyczący Koły (miasta lub rzeki na Półwyspie Kolskim)

kolumbijski /ˌkɔlũmˈbʲijsʲci/ (adj)
колумбийский
  odnoszący się do państwa Kolumbia

kolumna /kɔˈlũmna/ (n)
колонна, столб
  (architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;
колонна, колонка, столбец
  (drukarstwo, drukarski) obszar strony ograniczony jej zadrukowaną powierzchnią;
колонка
  (technologia, technika, techniczny) zestaw głośników umieszczonych w specjalnej obudowie;
колонна
  uformowana grupa osób lub pojazdów wojskowych

kolumnada /ˌkɔlũmˈnada/ (n)
колоннада
  (architektura, architektoniczny) dekoracyjny rząd połączonych kolumn lub kilka takich rzędów

kolęda /kɔˈlɛ̃nda/ (n)
колядка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

kolędniczy (adj)
колядный
  związany z kolędnikiem lub kolędowaniem, dotyczący kolędnika lub kolędowania

kolędnik /kɔˈlɛ̃ndʲɲik/ (n)
колядовщик
  (etnografia, etnograficzny) osoba, która kolęduje, chodzi po kolędzie

koma /ˈkɔ̃ma/ (n)
кома
  (astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety
  (fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej

komandorski (adj)
командорский
  związany z komandorem, dotyczący komandora

komandos (n)
коммандос
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony do zadań specjalnych

komar /ˈkɔ̃mar/ (n)
москит, комар
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

kombajn /ˈkɔ̃mbajn/ (n)
комбайн
  (rolnictwo, rolniczy) wieloczynnościowa maszyna rolnicza do zmechanizowanego zbierania plonów

kombajnista (n)
комбайнер, комбайнёр
  (technologia, technika, techniczny) (rolnictwo, rolniczy) kierowca kombajnu

kombatancki (adj)
комбатантский
  związany z kombatantami, dotyczący kombatantów

kombinat /kɔ̃mˈbʲĩnat/ (n)
комбинат
  (zarządzanie) zespół kilku zakładów przemysłowych powiązanych organizacyjnie i technologicznie;

kombinerki (n)
пассатижи
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne, rodzaj szczypiec o uniwersalnym zastosowaniu;

kombinezon (n)
комбинезон
  jednoczęściowe ubranie ochronne;

komedia /kɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
комедия
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;
  o obłudnym zachowaniu kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści
  o sytuacji ocenianej przez kogoś jako śmieszna lub niepoważna

komediopisarka /ˌkɔ̃mɛdʲjɔpʲiˈsarka/ (n)
комедиограф
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autorka komedii

komedogenny /ˌkɔ̃mɛdɔˈɡɛ̃nːɨ/ (adj)
комедогенный
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zatykający pory skóry, przyczyniający się do powstawania zaskórników

komenda (n)
командование
  dowodzenie, kierowanie, komenderowanie, kierowanie czymś
команда
  krótki, słowny rozkaz natychmiastowego podjęcia lub zaprzestania czegoś, wydany przez dowódcę, zwierzchnika, itp.
отделение
  urząd, na którego czele stoi komendant; też siedziba tego urzędu

komendant (n)
комендант
  (wojskowość, wojskowy) dowódca wojskowy

komentarz /kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
комментарий
  uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

komentator /ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr/ (n)
комментатор
  (sport, sportowy) sprawozdawca sportowy
  osoba, która komentuje coś

komentatorski (adj)
комментаторский
  związany z komentatorem, dotyczący komentatora

komentowanie /ˌkɔ̃mɛ̃ntɔˈvãɲɛ/ (n)
комментирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od komentować

komercyjny /ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
коммерческий, комме́рческий
  nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

kometa /kɔ̃ˈmɛta/ (n)
комета
  (astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komfortowy /ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ/ (adj)
комфортабельный, комфортный
  sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie

komi (adj)
коми
  związany z narodem Komi

komi-permiacki (adj)
коми-пермяцкий
  związany z Komi-Permiakami, dotyczący Komi-Permiaków

komi-zyriański (n)
коми-зырянский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język komi-zyriański (język komi);

komiczność (n)
комичность
  cecha tego, co jest komiczne

komiczny /kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
комический
  taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny
  związany z komedią; taki, jak komedia; humorystyczny

komik /ˈkɔ̃mʲik/ (n)
комик
  artysta estradowy zabawiający publiczność śmiesznymi występami

komiks /ˈkɔ̃mʲiks/ (n)
комикс
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin /ˈkɔ̃mʲĩn/ (n)
дымоход, труба
  (budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;
камин
  pionowa formacja skalna w formie zagłębienia o trzech ścianach;

kominiarka /ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka/ (n)
шапка-маска
  (potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz /kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ/ (n)
трубочист, трубочи́ст
  rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

kominowy (adj)
дымоходный
  związany z kominem, dotyczący komina

kominternowski (adj)
коминтерновский
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z Kominternem, dotyczący Kominternu

komisarz (n)
комиссар
  urzędnik posiadający szczególne pełnomocnictwa

komisja /kɔ̃ˈmʲisʲja/ (n)
комиссия
  grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komitet /ˈkɔ̃mʲitɛt/ (n)
комитет
  grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komiwojażer (n)
коммивояжёр
  (przestarzałe, przestarzały) (handel, handlowy) przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi

komiwojażerski (adj)
коммивояжёрский
  związany z komiwojażerem, dotyczący komiwojażera

komizm /ˈkɔ̃mʲism̥/ (n)
комизм
  zespół cech jakiejś osoby lub sytuacji budzący wesołość

komoda /kɔ̃ˈmɔda/ (n)
комод
  mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora /kɔ̃ˈmɔra/ (n)
камера
  (anatomia, anatomiczny) przestrzeń, zagłębienie w organach u ludzi i zwierząt

komora gazowa /kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva/ (n)
газовая камера, га́зовая ка́мера
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

komoryjski /ˌkɔ̃mɔˈrɨjsʲci/ (adj)
коморский
  odnoszący się do państwa Komory

komp /kɔ̃mp/ (n)
комп
  (slangowo) komputer

kompadorski (adj)
компрадорский
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z kompradorami; taki jak w społeczeństwach, gdzie istnieli kompradorzy

kompania /kɔ̃mˈpãɲja/ (n)
рота
  (wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;

kompas /ˈkɔ̃mpas/ (n)
компас, буссо́ль
  (geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompasowy (adj)
компасный
  związany z kompasem, dotyczący kompasu

kompensować /ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsɔvaʨ̑/ (v)
компенсировать
  równoważyć lub wyrównywać brak, niedobór, negatywny charakter czegoś
  wynagradzać straty lub krzywdy

kompetencja /ˌkɔ̃mpɛˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
компетенция
  zakres czyiś uprawnień, władzy, spraw, którymi ktoś zajmuje się
  zakres czyjejś wiedzy

kompetentność (n)
компетентность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest kompetentne; cecha tych, którzy są kompetentni

kompetentny (adj)
компетентный
  uprawniony do decydowania, posiadający kwalifikacje

kompleks /ˈkɔ̃mplɛks/ (n)
комплекс
  (budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość
  (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego;

kompleks niższości (n)
комплекс неполноценности
  (psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;

komplement (n)
комплимент
  grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała

komplementariusz (n)
комплементарий
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zarządzanie) aktywny wspólnik w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który ponosi odpowiedzialność bez ograniczenia za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli

komplementarność /ˌkɔ̃mplɛ̃mɛ̃nˈtarnɔɕʨ̑/ (n)
взаимодополняемость, комплементарность
  wzajemne uzupełnianie się

kompletnie /kɔ̃mˈplɛtʲɲɛ/ (adv)
комплектно, полностью
  w sposób całkowity, zupełny; bez reszty, w pełni

kompletność /kɔ̃mˈplɛtnɔɕʨ̑/ (n)
комплектность
  cecha tego, co jest kompletne, nie ma braków

kompletny /kɔ̃mˈplɛtnɨ/ (adj)
комплектный
  cały, będący w komplecie

kompletować /ˌkɔ̃mplɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
комплектировать, комплектовать
  uzupełniać zbiór przedmiotów, grupę ludzi itp. w celu uzyskania kompletu

komplikacja (n)
усложнение
  dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń

kompost /ˈkɔ̃mpɔst/ (n)
компост
  produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompot /ˈkɔ̃mpɔt/ (n)
компот
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki napój z gotowanych owoców;

kompozytor /ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr/ (n)
композитор
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompozytorski (adj)
композиторский
  związany z kompozytorem, dotyczący kompozytora, komponowania

kompres /ˈkɔ̃mprɛs/ (n)
компресс
  zimny lub gorący okład

kompromis /kɔ̃mˈprɔ̃mʲis/ (n)
компромисс
  sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

kompromisowość (n)
компромиссность
  cecha tego, co kompromisowe, ugodowe

komputer /kɔ̃mˈputɛr/ (n)
компьютер
  (informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;

komputer osobisty (n)
персональный компьютер
  (informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komputerowiec /ˌkɔ̃mputɛˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
компьютерщик
  (potocznie, potoczny) osoba znająca się na komputerach, specjalista od komputerów

komputerowy /ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ/ (adj)
компьютерный
  dotyczący komputera, związany z komputerem
  taki, który jest wykonywany przy pomocy komputera

komputeryzacja (n)
компьютеризация
  (informatyka, informatyczny) wprowadzanie używania komputerów do przedsiębiorstw, szkół i urzędów;

komsomolec (n)
комсомолец
  (historia, historyczny, historycznie) członek komsomołu

komsomolski (adj)
комсомольский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z komsomołem, dotyczący komsomołu

komunalny (adj)
коммунальный
  (urzędowy) podlegający samorządowi miejskiemu

komunikacja /ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
коммуникация
  ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;

komunikacyjny /ˌkɔ̃mũɲikaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
коммуникационный
  związany z komunikacją, dotyczący komunikacji

komunikat /ˌkɔ̃mũˈɲikat/ (n)
сообщение
  wiadomość przekazywana przez nadawcę odbiorcy; wymieniana informacja.

komunista /ˌkɔ̃mũˈɲista/ (n)
коммунист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu

komunistka /ˌkɔ̃mũˈɲistka/ (n)
коммунистка
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka komunizmu

komunistyczny /ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
коммунистический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm /kɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
коммунизм
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka /kɔ̃ˈmurka/ (n)
клетка
  (biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;
мобильник, мобилка
  (potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefon komórkowy
каморка, чуланчик
  małe pomieszczenie, pokój

komża (n)
комжа
  (kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach;

konakryjczyk /ˌkɔ̃naˈkrɨjʧ̑ɨk/ (n)
конакриец
  mieszkaniec miasta Konakry

konakryjski /ˌkɔ̃naˈkrɨjsʲci/ (adj)
конакрийский
  odnoszący się do miasta Konakry

konar /ˈkɔ̃nar/ (n)
сук
  gruba, wyrastająca z pnia, gałąź z licznymi odroślami

konać (v)
умирать
  przestawać żyć, umierać w agonii

koncentrat (n)
концентрат
  artykuł zawierający więcej składników wartościowych niż wyjściowy

koncentryczny /ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
концентрический
  skierowany ku środkowi, ku określonemu punktowi; współśrodkowy

koncepcja /kɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
концепция
  ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu

konceptualista /ˌkɔ̃nʦ̑ɛptu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
концептуалист
  zwolennik konceptualizmu

konceptualistyczny (adj)
концептуалистский
  (filozofia, filozoficzny) (sztuka) związany z konceptualizmem, dotyczący konceptualizmu

koncern /ˈkɔ̃nʦ̑ɛrn/ (n)
концерн
  (ekonomia, ekonomiczny) zjednoczenie przedsiębiorstw o odrębnej osobowości prawnej;

koncert /ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt/ (n)
концерт
  występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pokrewna sonacie;

koncertmistrz (n)
концертмейстер
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) główny instrumentalista danej grupy instrumentów w orkiestrze symfonicznej, najczęściej pierwszy skrzypek

koncertować (v)
концертировать
  występować z repertuarem muzyki poważnej

koncertowy (adj)
концертный
  związany z koncertem, dotyczący koncertu, przeznaczony na koncert

koncerz /ˈkɔ̃nʦ̑ɛʃ/ (n)
кончар
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa broń biała wywodząca się od miecza i przeznaczona do kłucia;

koncesja (n)
концессия
  (urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej
уступка
  ustępstwo na czyjąś korzyść

koncesyjny /ˌkɔ̃nʦ̑ɛˈsɨjnɨ/ (adj)
концессионный
  (urzędowy) zezwalający na prowadzenie działalności gospodarczej, określający jej warunki

konchiologia /ˌkɔ̃nxʲjɔˈlɔɟja/ (n)
конхология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o muszlach;

koncyliaryzm /ˌkɔ̃nʦ̑ɨˈlʲjarɨsm̥/ (n)
концилиаризм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna w Kościele katolickim, zakładająca wyższość soboru nad papieżem;

kondensacja /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja/ (n)
конденсация
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

kondensator /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr/ (n)
конденсатор, конденса́тор
  (elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

kondolencje /ˌkɔ̃ndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲjɛ/ (n)
соболезнование
  (książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę

kondor /ˈkɔ̃ndɔr/ (n)
кондор
  (ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny

kondotier (n)
кондотьер
  (historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym

kondotierski (adj)
кондотьерский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z kondotierami, dotyczący kondotierów

kondukt /ˈkɔ̃ndukt/ (n)
процессия
  (książkowy) orszak pogrzebowy, grono ludzi uroczyście towarzyszących zmarłemu w drodze na cmentarz

konduktor /kɔ̃nˈduktɔr/ (n)
проводник
  osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

konduktorka /ˌkɔ̃ndukˈtɔrka/ (n)
кондукторша
  forma żeńska od: konduktor

konduktorski (adj)
кондукторский
  związany z osobą lub zawodem konduktora

kondygnacja /ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja/ (n)
этаж
  poziom w budynku

konewka /kɔ̃ˈnɛfka/ (n)
лейка
  pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfederacja /ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
конфедерация
  (historia, historyczny, historycznie) w dawnej Polsce związek szlachty zawierany dla osiągnięcia doraźnych celów;
  (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania

konfederacyjny (adj)
конфедеративный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konfederacją, dotyczący konfederacji; będący konfederacją

konferansjer (n)
конферансье
  osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność

konferencja /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
конференция
  zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

konferencja naukowa /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja ˌna<sup>w</sup>uˈkɔva/ (n)
научная конференция
  spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

konferencja prasowa /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva/ (n)
пресс-конференция, пресс-конфере́нция
  spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów;

konfesjonał (n)
исповедальня, исповеда́льня
  (kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

konfiskata (n)
конфискация
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

konfiskować /ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑/ (v)
конфисковать, изымать
  dokonywać konfiskaty

konfitura /ˌkɔ̃nfʲiˈtura/ (n)
варенье
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce smażone w syropie cukrowym;

konflikt /ˈkɔ̃nflʲikt/ (n)
конфликт
  sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności

konfliktowy /ˌkɔ̃nflʲikˈtɔvɨ/ (adj)
конфликтный
  będący tematem sporu
  taki, który popada w ciągłe konflikty z otoczeniem, nie jest skłonny do ugody

konformista (n)
конформист
  (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel protestantów angielskich, którzy w r. 1662 zadeklarowali lojalność wobec ustroju episkopalnego państwowego Kościoła anglikańskiego
  człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformistka (n)
конформистка
  kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformistyczny (adj)
конформистский
  taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformizm (n)
конформизм
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

kongresmen /kɔ̃ŋˈɡrɛsmɛ̃n/ (n)
конгрессмен
  mężczyzna, będący członkiem kongresu

koniak /ˈkɔ̃ɲak/ (n)
коньяк
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniakowy (adj)
коньячный
  związany z koniakiem, dotyczący koniaku; mający smak koniaku

koniczyna /ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
клевер
  (botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;

koniec /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
конец
  chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
  miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
  okoliczności końca (1.2)
конец, край
  ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

koniec końców (adv)
в конце концов
  (związek frazeologiczny) ostatecznie

koniec świata /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata/ (n)
конец света
  chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny;

koniecznie (adv)
непременно, обязательно
  bezwzględnie, absolutnie

konieczność /kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
необходимость
  coś, czego nie można uniknąć

konieczny /kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɨ/ (adj)
необходимый
  taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

konik /ˈkɔ̃ɲik/ (n)
конёк
  (przenośnie, przenośnia) ulubiony przedmiot zainteresowań jakiejś osoby, któremu poświęca ona dużo czasu i który jest częstym tematem jej rozmów
  (zdrobniale) od: koń

konik morski /ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci/ (n)
морской конёк
  (ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;

konina /kɔ̃ˈɲĩna/ (n)
конина, кони́на
  (spożywczy) mięso końskie;

koniokrad /kɔ̃ˈɲɔkrat/ (n)
конокрад
  złodziej koni

koniokradzki (adj)
конокрадский
  (rzadki, rzadko używany) związany z koniokradami i koniokradztwem, dotyczący koniokradztwa

koniugacja /ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
спряжение
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

koniunktura (n)
конъюнктура
  ogół warunków mających na coś wpływ (zwłaszcza pozytywny)

koniuszek /kɔ̃ˈɲuʃɛk/ (n)
кончик
  (potocznie, potoczny) najdalej wysunięty punkt czegoś, sam koniec, czubek

koniuszy (n)
конюший
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach;

konklawe /kɔ̃ŋˈklavɛ/ (n)
конклав
  (kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia.

konkluzja /kɔ̃ŋˈkluzʲja/ (n)
вывод
  wniosek końcowy

konkordat /kɔ̃ŋˈkɔrdat/ (n)
конкордат
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

konkretny /kɔ̃ŋˈkrɛtnɨ/ (adj)
конкретный
  dobrze określony

konkubent /kɔ̃ŋˈkubɛ̃nt/ (n)
сожитель
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mężczyzna żyjący z kobietą bez oficjalnego zawarcia związku małżeńskiego

konkubinat /ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩnat/ (n)
сожительство
  związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;

konkurencja /ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
конкуренция
  (ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży
  (biologia, biologiczny) oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną
  ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy

konkurs /ˈkɔ̃ŋkurs/ (n)
конкурс
  (administracja) sformalizowana procedura wyboru kandydata na jakieś stanowisko
  (sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konkursowy /ˌkɔ̃ŋkurˈsɔvɨ/ (adj)
конкурсный
  związany z konkursem, biorący udział w konkursie, wybrany w drodze konkursu

konkwistador (n)
конкистадор
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł nadawany przez królów hiszpańskich i portugalskich zdobywcom Ameryki Południowej i Środkowej w XVI w.

konno-artyleryjski (adj)
конноартиллерийский
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z artylerią konną, dotyczący artylerii konnej

konny /ˈkɔ̃nːɨ/ (adj)
конный
  związany z koniem, z jazdą na nim

konopie /kɔ̃ˈnɔpʲjɛ/ (n)
конопля
  (botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

konowalski (adj)
коновальский
  (dawniej, dawny) związany z konowałem, dotyczący konowała

konował /kɔ̃ˈnɔvaw/ (n)
коновал
  (dawniej, dawny) człowiek niewykształcony, partacz leczący konie i bydło
  (pogardliwie, pogardliwy) zły, kiepski lekarz

konsekwencja /ˌkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
результат, следствие
  skutek czegoś, rezultat
последовательность
  spójność działań, wytrwałość w robieniu czegoś

konsekwentny (adj)
последовательный
  przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany

konserwant (n)
консервант
  (chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwatorski (adj)
реставраторский
  związany z konserwatorstwem

konserwatysta /ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨsta/ (n)
консерватист
  (książkowy) osoba przywiązana do tradycji i niechętna wszelkim zmianom
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii konserwatywnej lub jej sympatyk

konserwatywny /ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ/ (adj)
консервативный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów
  zachowawczy, nie lubiący zmian

konserwatyzm /ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥/ (n)
консерватизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)
  postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

konserwować /ˌkɔ̃w̃sɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
консервировать
  chronić coś przed zniszczeniem za pomocą odpowiednich środków; utrzymywać we właściwym stanie

konsorcjum /kɔ̃w̃ˈsɔrʦ̑ʲjũm/ (n)
консорциум
  (zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;

konspekt /ˈkɔ̃w̃spɛkt/ (n)
конспект, проспект
  zarys, plan, szkic wykładu, utworu

konspiracja (n)
конспирация
  tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy

konspiracyjny (adj)
конспиративный
  związany z konspiracją, dotyczący konspiracji

konspirator (n)
конспиратор
  uczestnik konspiracji

konspiratorski (adj)
конспираторский
  związany z konspiratorami, dotyczący konspiratorów; właściwy konspiratorom

konstancjański (adj)
констанцский
  związany z Konstancją, dotyczący Konstancji (miasta w Niemczech)

konstantynopolitański (adj)
константинопольский
  odnoszący się do Konstantynopola, związany z Konstantynopolem

konstatować /ˌkɔ̃w̃staˈtɔvaʨ̑/ (v)
констатировать
  (książkowy) stwierdzać zaistnienie jakiegoś faktu, zdarzenia; ustalać coś

konstrukcja /kɔ̃w̃ˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
конструкция
  układ elementów, sposób ich powiązania

konstrukcyjny /ˌkɔ̃w̃strukˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
конструкционный
  dotyczący konstrukcji, związany z konstrukcją

konstruktor /kɔ̃w̃ˈstruktɔr/ (n)
конструктор
  ktoś zajmujący się konstruowaniem czegoś, np. inżynier projektujący budynki

konstruktorski (adj)
конструкторский
  związany z konstruktorem, dotyczący konstruktora

konstruktywistyczny /ˌkɔ̃w̃struktɨvʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
конструктивистский
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem

konstruktywizm (n)
конструктивизм
  (sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

konstruktywność (n)
конструктивность
  cecha tego, co jest konstruktywne

konstruowanie /ˌkɔ̃w̃stru<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ/ (n)
конструирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od konstruować

konstruować /ˌkɔ̃w̃struˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
конструировать
  budować, tworzyć konstrukcję

konstytucja /ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
конституция
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucjonalistyczny (adj)
конституционалистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konstytucjonalizmem, dotyczący konstytucjonalizmu

konstytucyjność (n)
конституционность
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą

konstytucyjny /ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
конституционный
  dotyczący konstytucji
  zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsularny (adj)
консульский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z konsulem, dotyczący konsula (urzędnika rewolucyjnej Francji)
  (historia, historyczny, historycznie) związany z konsulem, dotyczący konsula (urzędnika starożytnego Rzymu)
  związany z konsulem, dotyczący konsula (przedstawiciela państwa)

konsulat /kɔ̃w̃ˈsulat/ (n)
консульство
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: okres, gdy władzę sprawował jeden z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję
  (historia, historyczny, historycznie) we Francji: okres w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie;

konsultacja /ˌkɔ̃w̃sulˈtaʦ̑ʲja/ (n)
консультация
  narada specjalistów lub decydentów przed decyzją w jakiejś sprawie
  udzielanie rad i wyjaśnień przez specjalistę lub rzeczoznawcę
  zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy

konsultacyjny (adj)
консультационный
  związany z konsultacją, dotyczący konsultacji

konsultancki (adj)
консультантский
  związany z osobą lub pracą konsultanta, dotyczący konsultanta

konsultowanie /ˌkɔ̃w̃sultɔˈvãɲɛ/ (n)
консультирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od konsultować

konsultować /ˌkɔ̃w̃sulˈtɔvaʨ̑/ (v)
консультировать
  udzielać specjalistycznych porad
консультироваться
  zasięgać opinii, rady

konsument (n)
консумент
  (biologia, biologiczny) organizm odżywiający się substancjami organicznymi;
потребитель
  (handel, handlowy) nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr;

konsumpcja /kɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja/ (n)
потребление
  zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie

konsumpcyjny (adj)
потребительский
  związany z konsumpcją

konsystencja /ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
консистенция
  poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość

konsystorski (adj)
консисторский
  związany z konsystorzem, dotyczący konsystorza

kontakt /ˈkɔ̃ntakt/ (n)
розетка, контакт, электрический контакт
  gniazdo sieci elektrycznej
контакт
  zetknięcie się
  (geologia, geologiczny) styk dwóch skał różnego pochodzenia
  możliwość przekazywania i odbierania informacji

kontekst /ˈkɔ̃ntɛkst/ (n)
контекст
  (językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

kontemplacja /ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja/ (n)
медитация, созерцание
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa
раздумье, размышление
  skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach

kontemplować /ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑/ (v)
размышлять
  pogrążać się głęboko w myślach

kontener /kɔ̃nˈtɛ̃nɛr/ (n)
контейнер
  (informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;
  (potocznie, potoczny) duży pojemnik na śmieci
  standaryzowany pojemnik służący do przechowywania i przewożenia towarów;

kontestacja /ˌkɔ̃ntɛˈstaʦ̑ʲja/ (n)
контестация
  protest, manifestowanie sprzeciwu wobec czegoś; podanie w wątpliwość

konto /ˈkɔ̃ntɔ/ (n)
счёт
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;
аккаунт
  (informatyka, informatyczny) adres i skrzynka poczty elektronicznej
  (informatyka, informatyczny) przypisana danemu użytkownikowi część zasobów serwera lub prawo dostępu do tych zasobów

kontrabanda /ˌkɔ̃ntraˈbãnda/ (n)
контрабанда
  nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

kontrabandowy (adj)
контрабандный
  związany z kontrabandą, dotyczący kontrabandy

kontrabas /kɔ̃nˈtrabas/ (n)
контрабас
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontrabasista /ˌkɔ̃ntrabaˈɕista/ (n)
контрабасист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na kontrabasie

kontradmiralski (adj)
контр-адмиральский
  związany z kontradmirałem, dotyczący kontradmirała; dowodzony przez kontradmirała

kontradmirał (n)
контр-адмирал
  (marynarka) oficer mający stopień kontradmirała (1.1)
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;

kontrahencki (adj)
контрагентский
  związany z kontrahentem, dotyczący kontrahenta

kontrahent /kɔ̃nˈtraxɛ̃nt/ (n)
контрагент
  każda ze stron zawierających umowę

kontrakt /ˈkɔ̃ntrakt/ (n)
контракт
  umowa dotycząca jakiegoś przedsięwzięcia lub czyjegoś zatrudnienia

kontrast /ˈkɔ̃ntrast/ (n)
контраст
  (książkowy) sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)
  (optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu

kontrasygnata (n)
контрассигнация
  (administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności;

kontratak (n)
контратака
  odpowiedź atakowanego w dyskusji, sporcie, w wojskowości itp.

kontrfaktyczny (adj)
контрафактивный
  (filozofia, filozoficzny) taki, który odnosi się do zdarzeń potencjalnych lub nierzeczywistych

kontrgambit (n)
контргамбит
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

kontrofensywa (n)
контрнаступление
  (wojskowość, wojskowy) natarcie wojsk, które następuje bezpośrednio po odparciu ofensywy wroga

kontrola /kɔ̃nˈtrɔla/ (n)
контроль
  sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi
  (potocznie, potoczny) nadzór nad kimś lub nad czymś

kontroler /kɔ̃nˈtrɔlɛr/ (n)
контролёр
  osoba kontrolująca, sprawdzająca coś

kontrolerka /ˌkɔ̃ntrɔˈlɛrka/ (n)
контролёрша
  forma żeńska od: kontroler

kontrolerski (adj)
контролёрский
  związany z kontrolerem, dotyczący kontrolera, tego, kto wykonuje kontrole

kontrolny /kɔ̃nˈtrɔlnɨ/ (adj)
контрольный
  związany z kontrolą lub kontrolowaniem

kontrolować /ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
контролировать
  sprawdzać, czy coś działa tak, jak powinno, czy jest takie, jak powinno być

kontrreformacja /ˌkɔ̃ntr̥rɛfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
Контрреформация
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;

kontrrewolucja /ˌkɔ̃ntr̥rɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
контрреволюция
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;

kontrrewolucyjny (adj)
контрреволюционный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z kontrrewolucją, dotyczący kontrrewolucji

kontrwywiad /kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat/ (n)
контрразведка
  instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontur /ˈkɔ̃ntur/ (n)
абрис
  linia, zarys kształtu

kontuzja /kɔ̃nˈtuzʲja/ (n)
контузия
  (medycyna, medyczny) (sport, sportowy) uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność

kontynent /kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
континент, материк
  (geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynentalny /ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
континентальный, материковый
  dotyczący kontynentu

kontynuacja (n)
продолжение
  dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuować /ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
продолжать
  dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konurbacja /ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja/ (n)
конурбация
  zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

konwalia /kɔ̃nˈvalʲja/ (n)
ландыш
  (botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwalia majowa (n)
ландыш майский
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku konwalii majowych (1.1)
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Convallaria majalis L., gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;

konwaliowy /ˌkɔ̃nvaˈlʲjɔvɨ/ (adj)
ландышевый
  (przymiotnik) od konwalia

konwejer /kɔ̃nˈvɛjɛr/ (n)
конвейер
  (technologia, technika, techniczny) przenośnik taśmowy
  (środowiskowy) metoda wydobywania zeznań polegająca wielogodzinnych, nocnych przesłuchaniach świadków lub podejrzanych;

konwojencki (adj)
конвоирский
  związany z osobą lub pracą konwojenta, dotyczący konwojenta

konwojować (v)
конвоировать
  towarzyszyć komuś lub czemuś w drodze w celu ochrony lub uniemożliwienia ucieczki

konwulsja (n)
конвульсия
  gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś
  mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała

konwój /ˈkɔ̃nvuj/ (n)
конвой
  (wojskowość, wojskowy) poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;
  grupa uzbrojonych osób ochraniająca przewożony ładunek lub ludzi

koordynacja (n)
координация
  organizowanie i planowanie wspólnych działań

koordynator (n)
координатор
  osoba koordynująca dane działania

koordynowanie (n)
координирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od koordynować

koordynować (v)
координировать
  kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

kopa /ˈkɔpa/ (n)
копа
  (jednostka miary) (przestarzałe, przestarzały) 60 sztuk;

kopacz (n)
проходчик
  górnik pracujący na przodku
копатель
  ktoś, kto zajmuje się kopaniem w ziemi, wykopywaniem

kopalnia /kɔˈpalʲɲa/ (n)
шахта, рудник
  (górnictwo, górniczy) zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;
неиссякаемый источник
  (przenośnie, przenośnia) skarbnica np. wiedzy

koparka /kɔˈparka/ (n)
экскаватор
  (maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać /ˈkɔpaʨ̑/ (v)
лягать, лягаться, пинать, толкать нога
  uderzać kogoś / coś nogą
копать, добывать
  wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny

kopciuszek /kɔpʲˈʨ̑uʃɛk/ (n)
горихвостка-чернушка
  (ornitologia, ornitologiczny) Phoenicurus ochruros, mały ptak z rzędu wróblowatych;

kopenhaski /ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci/ (adj)
копенгагенский
  odnoszący się do miasta Kopenhaga

koper /ˈkɔpɛr/ (n)
укроп
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

koper włoski /ˈkɔpɛr ˈvwɔsʲci/ (n)
фенхель
  (botanika, botaniczny) gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kopru włoskiego (1.1)
  (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona kopru włoskiego (1.2)
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna ze zgrubiałych łodyg kopru włoskiego (1.2)

kopernik /kɔˈpɛrʲɲik/ (n)
коперниций
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

koperta /kɔˈpɛrta/ (n)
конверт
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopia /ˈkɔpʲja/ (n)
копьё
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;
копия
  przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

kopiejka /kɔˈpʲjɛ̇jka/ (n)
копейка
  (jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;

kopiowanie /ˌkɔpʲjɔˈvãɲɛ/ (n)
копирование, копировка
  (rzeczownik odczasownikowy) od kopiować

kopiować /kɔˈpʲjɔvaʨ̑/ (v)
копировать
  powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie

kopnąć /ˈkɔpnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
копнуть
  aspekt dokonany od: kopać

kopnąć w kalendarz /ˈkɔpnɔ̃ɲʨ̑ f‿kaˈlɛ̃ndaʃ/ (v)
отбросить копыта, сыграть в ящик, дать дуба, откинуть копыта
  (związek frazeologiczny) (żartobliwie) (ironicznie) umrzeć

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (adj)
коптский
  (antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (n)
коптский
  (językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich

kopulować /ˌkɔpuˈlɔvaʨ̑/ (v)
копулировать
  (fizjologia, fizjologiczny) odbywać stosunek seksualny

kopuła /kɔˈpuwa/ (n)
купол
  (architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

kopytny (adj)
копытный
  taki, który ma kopyta

kopyto /kɔˈpɨtɔ/ (n)
копыто
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora /ˈkɔra/ (n)
кора
  (botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką
  (botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

koral /ˈkɔral/ (n)
коралл
  (biologia, biologiczny) koralowiec
  (jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny

korale /kɔˈralɛ/ (n)
бусы
  ozdoba kobieca z koralików nanizanych na sznurek

koralowiec (n)
коралл
  (zoologia, zoologiczny) osiadłe zwierzę morskie z gromady koralowców;

kordobański (adj)
кордовский
  związany z Kordobą, dotyczący Kordoby, pochodzący z Kordoby

kordonek /kɔrˈdɔ̃nɛk/ (n)
ирис
  (włókiennictwo) (rękodzieło, rękodzielniczy) skręcona nitka używana do haftowania i szydełkowania;

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
корейский
  odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (n)
корейский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

korek /ˈkɔrɛk/ (n)
пробка
  zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału
  (transport, transportowy) (potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym;

korekta /kɔˈrɛkta/ (n)
корректив
  poprawienie błędu lub niedoskonałości, dorównanie do stanu prawidłowego

korektor /kɔˈrɛktɔr/ (n)
корректор
  osoba sprawdzająca i poprawiająca tekst pod kątem redakcyjnym przed oddaniem go do druku;
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk przeznaczony do ukrywania wad skóry;
эквалайзер
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie poprawiające usterki, np. zniekształcenia dźwięku;
ручка-корректор
  przyrząd piśmienniczy służący do zamalowywania błędów na kartce papieru;

korektorski (adj)
корректорский
  związany z korektorem, dotyczący pracy korektora

korelacja /ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja/ (n)
корреляция
  (statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych;

korespondencja /ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
корреспонденция
  wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)

korespondencyjny /ˌkɔrɛspɔ̃ndɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
дистантный
  odbywający się na odległość
корреспондентский
  związany z korespondencją; służący do korespondencji

korespondent (n)
корреспондент
  ktoś kto koresponduje

koriacki (adj)
корякский
  związany z Koriacją lub Koriakami, dotyczący Koriacji lub Koriaków

koriacki (n)
корякский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język koriacki;

korkiński (adj)
коркинский
  związany z Korkinem, dotyczący Korkina

korkociąg /kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
штопор
  (lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji lotniczej;
штопор, што́пор
  urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

korma (n)
корма
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z duszonego mięsa z warzywami, rodzaj curry z dodatkiem jogurtu i orzechów;

kormoran /kɔrˈmɔrãn/ (n)
баклан
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kormorani (adj)
баклановый
  związany z kormoranem; taki jak u kormoranów

kornijski (n)
корнуэльский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornik /ˈkɔrʲɲik/ (n)
короед
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący pod korą chrząszcz, ksylofag;

kornwalijski (adj)
корнский
  związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

koromysło (n)
коромысло
  nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą;

korona /kɔˈrɔ̃na/ (n)
венчик
  (botanika, botaniczny) wewnętrzna część okwiatu złożona z płatków
крона, корона
  (jednostka monetarna) waluta w Czechach;
  (jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
  (botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
  (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
коронка
  (stomatologia, stomatologiczny) metalowe lub porcelanowe wzmocnienie plomby na zębie;
корона
  atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
  (potocznie, potoczny) wirus SARS-CoV-2
  monarchia

korona cierniowa (n)
терновый венец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieniec upleciony z cierni, który według Nowego Testamentu został włożony Jezusowi na głowę przez żołnierzy rzymskich;

korona z głowy nie spadnie
корона с головы не упадёт
  (potocznie, potoczny) (ironicznie) jeśli ktoś coś zrobi, to nie przyniesie mu to ujmy, nie będzie to dla niego dyshonorem

koronawirus (n)
коронавирус
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;
корона
  (potocznie, potoczny) wirus SARS-CoV-2

koronka /kɔˈrɔ̃nka/ (n)
коронка
  (potocznie, potoczny) (stomatologia, stomatologiczny) stałe uzupełnienie protetyczne odtwarzające znaczny ubytek korony klinicznej zęba
кружево
  (włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici;

koronny (adj)
коронный
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z Koroną, dotyczący Korony

korowód /kɔˈrɔvut/ (n)
хоровод
  tańczący ludzie posuwający się jeden za drugim, często w rytmie tanecznym, czasem trzymający się za ręce

korozja (n)
коррозия
  proces niszczenia metalu lub innego materiału na skutek kontaktu z otoczeniem;

korporancki (adj)
корпорантский
  związany z korporantem, dotyczący korporanta

korpulencja /ˌkɔrpuˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
корпуленция
  (rzadki, rzadko używany) poważna nadwaga będąca wynikiem nadmiernego nagromadzenia tłuszczu w organizmie

korpulentność (n)
корпулентность
  cecha tego, co jest korpulentne

korpulentny /ˌkɔrpuˈlɛ̃ntnɨ/ (adj)
корпулентный
  o człowieku: odznaczający się nadwagą, o tęgiej budowie ciała

korpus /ˈkɔrpus/ (n)
корпус, туловище
  (anatomia, anatomiczny) tułów człowieka lub zwierzęcia
корпус
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych;
  (technologia, technika, techniczny) główna część maszyny lub urządzenia;
  (wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych;

korrida /kɔrˈrʲida/ (n)
коррида
  (etnografia, etnograficzny) widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;

korsykański /ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
корсиканский
  odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

korsykański /ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci/ (n)
корсиканский
  język używany na Korsyce;

kortyzol (n)
кортизол
  (biochemia, biochemiczny) hormon należący do kortykosteroidów;

kortyzon (n)
кортизон
  (biochemia, biochemiczny) hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie

korund /ˈkɔrũnt/ (n)
корунд
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu;

korundowy /ˌkɔrũnˈdɔvɨ/ (adj)
корундовый
  zrobiony z korundu, składający się z korundu, zawierający korund

korupcja /kɔˈrupʦ̑ʲja/ (n)
коррупция
  nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korupcyjny (adj)
коррупционный
  związany z korupcją, dotyczący korupcji

koryfeusz (n)
корифей
  (historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

koryncki /kɔˈrɨ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
коринфский
  (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji)
  (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji)
  od Korynt (miasto w obecnej Grecji)

korytarz /kɔˈrɨtaʃ/ (n)
коридор
  (budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

koryto /kɔˈrɨtɔ/ (n)
русло
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu
кормушка
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (ironicznie) źródło znacznych dochodów, posada, zazwyczaj publiczna, zapewniająca duże dochody
корыто
  podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

korzenić się (v)
укореняться
  (botanika, botaniczny) rozwijać system korzeniowy; zapuszczać korzenie

korzeń /ˈkɔʒɛ̃ɲ/ (n)
корень, ко́рень
  (botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

korzystanie /ˌkɔʒɨˈstãɲɛ/ (n)
использование, применение
  (rzeczownik odczasownikowy) od korzystać

korzystać /kɔˈʒɨstaʨ̑/ (v)
использовать
  używać czegoś

korzystny /kɔˈʒɨstnɨ/ (adj)
выгодный
  o cenach: niski
благодатный, доброжелательный, положительный
  przychylny, pochlebny
полезный
  przynoszący korzyść
способствующий
  sprzyjający

korzyść /ˈkɔʒɨɕʨ̑/ (n)
польза, выгода
  zysk, pożytek

kos /kɔs/ (n)
чёрный дрозд
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku kosów (1.1)
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus merula, kos zwyczajny;

kosa /ˈkɔsa/ (n)
коса
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosiarka /kɔˈɕarka/ (n)
косилка
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy;

kosiarski (adj)
косарский
  związany z osobą lub pracą kosiarza, dotyczący kosiarza

kosić /ˈkɔɕiʨ̑/ (v)
косить
  ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo

kosmaty (adj)
косматый
  pokryty włosami, sierścią, meszkiem

kosmetyczka /ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑ka/ (n)
косметолог, косметичка
  kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne;
косметичка
  torebka, saszetka do noszenia / przechowywania kosmetyków

kosmetyczny /ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
косметический
  dotyczący kosmetyki lub kosmetyków

kosmiczny /kɔsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
космический
  odbywający się w kosmosie
космический, вселенский
  związany z kosmosem, dotyczący kosmosu
космический
  (przenośnie, przenośnia) bardzo duży

kosmita /kɔsˈmʲita/ (n)
инопланетянин
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;

kosmodrom /kɔsˈmɔdrɔ̃m/ (n)
космодром
  (astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;

kosmogoniczny (adj)
космогонический
  związany z kosmogonią, dotyczący kosmogonii

kosmologia /ˌkɔsmɔˈlɔɟja/ (n)
космология
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się tematami powstania, istoty i końca wszechświata

kosmologiczny (adj)
космологический
  związany z kosmologią, dotyczący kosmologii

kosmonauta /ˌkɔsmɔ̃ˈnawta/ (n)
космонавт
  człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

kosmonautka /ˌkɔsmɔ̃ˈnawtka/ (n)
космонавтка
  kobieta, która wzięła udział w podróży kosmicznej

kosmonautyczny /ˌkɔsmɔ̃nawˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
космонавтический
  związany z kosmonautyką i kosmonautami

kosmopolita /ˌkɔsmɔpɔˈlʲita/ (n)
космополит
  człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe

kosmopolityczny (adj)
космополитический
  nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności

kosmos /ˈkɔsmɔs/ (n)
космос
  (astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

kosmyk (n)
прядь
  niewielki pukiel włosów

kosowski (adj)
косовский
  odnoszący się do Kosowa

kostarykański /ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
коста-риканский
  odnoszący się do Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej

kostium /ˈkɔstʲjũm/ (n)
костюм
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać

kostka /ˈkɔstka/ (n)
щиколотка, лодыжка
  (anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;
плектр, медиатор
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych
косточка
  (zdrobniale) od: kość
стоппер
  element sprzętu wspinaczkowego, używany do zakładania punktów asekuracyjnych
кусок
  pewna jednostkowa porcja towaru, zwykle tłuszczu

kostka Rubika /ˈkɔstka ruˈbʲika/ (n)
кубик Рубика
  zabawka logiczna o kształcie sześcianu;

kostka rosołowa /ˈkɔstka ˌrɔsɔˈwɔva/ (n)
бульонный кубик
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koncentrat z mięsa wołowego lub kurzego i przypraw w postaci kostki, służący głównie do rozpuszczania w wodzie w celu uzyskania wywaru

kostnica /kɔˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
морг
  pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kostny /ˈkɔstnɨ/ (adj)
костяной
  związany z kością

kostromski (adj)
костромский
  związany z Kostromą, dotyczący Kostromy

kosyginowski (adj)
косыгинский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z działaczem komunistycznym Aleksiejem Kosyginem

kosz /kɔʃ/ (n)
корзина
  pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego
  jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)

koszarowy (adj)
казарменный
  (wojskowość, wojskowy) związany z koszarami

koszary /kɔˈʃarɨ/ (n)
казарма
  teren i budynki, w których kwaterują żołnierze

koszerny (adj)
кошерный
  taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków

koszmar /ˈkɔʃmar/ (n)
кошмар
  marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;
  (przenośnie, przenośnia) coś tak skrajnie nieprzyjemnego, strasznego lub wstrząsającego jak koszmar (1.1)

koszt /kɔʃt/ (n)
расходы
  (ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować /kɔˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
стоить
  mieć jakąś cenę w pieniądzu

koszula /kɔˈʃula/ (n)
рубашка, сорочка
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszula Dejaniry /kɔˈʃula ˌdɛjä̃ˈɲirɨ/ (idiom)
хитон Деяниры
  rzecz niszcząca, sprawiająca cierpienie, której trudno się pozbyć;

koszulowy (adj)
сорочечный
  związany z koszulą, dotyczący koszuli, przeznaczony na koszule

koszyczek /kɔˈʃɨʧ̑ɛk/ (n)
корзинка
  (botanika, botaniczny) typ kwiatostanu groniastego, w którym kwiaty są gęsto osadzone na dnie kwiatowym;
корзиночка
  mały koszyk

koszykarka /ˌkɔʃɨˈkarka/ (n)
баскетболистка
  (sport, sportowy) zawodniczka grająca w koszykówkę
корзинщица
  kobieta, która wyrabia kosze

koszykarski (adj)
баскетболистский
  (sport, sportowy) związany z koszykarzami lub koszykówką, dotyczący koszykarzy lub koszykówki

koszykarz /kɔˈʃɨkaʃ/ (n)
корзинщик
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyplatający kosze i koszyki
баскетболист
  (sport, sportowy) sportowiec grający w koszykówkę

koszykówka /ˌkɔʃɨˈkufka/ (n)
баскетбол
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot /kɔt/ (n)
кот, кошка
  (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe;
дух
  (slangowo) rekrut, nowy uczeń

kot perski /ˈkɔt ˈpɛrsʲci/ (n)
персидская кошка
  (felinologia, felinologiczny) rasa kota domowego o długich włosach;

kotara /kɔˈtara/ (n)
штора
  zasłona z grubej tkaniny

kotek cętkowany (n)
кошка-рыболов
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;

koteria /kɔˈtɛrʲja/ (n)
камарилья, клика
  ekskluzywna grupa ludzi i środowisk związanych ze sobą wspólnym interesem, popierających się nawzajem, aby trwać na różnych poziomach i wymiarach władzy

kotka /ˈkɔtka/ (n)
кошка
  (zoologia, zoologiczny) samica kota

kotwica /kɔtˈfʲiʦ̑a/ (n)
якорь
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kotylion (n)
котильон
  tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);

kotłownia /kɔtˈwɔvʲɲa/ (n)
котельная
  pomieszczenie lub budynek, w którym zamontowane są kotły grzewcze

kowadło /kɔˈvadwɔ/ (n)
наковальня, накова́льня
  (technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal /ˈkɔval/ (n)
кузнец, кузне́ц
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;

kowalik /kɔˈvalʲik/ (n)
поползень
  (ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;

kowalski (adj)
кузнечный
  związany z kowalstwem, dotyczący kowalstwa

kowariancja /ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja/ (n)
ковариация
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

kowboj /ˈkɔvbɔj/ (n)
ковбой
  pasterz bydła w Ameryce;

kowbojski (adj)
ковбойский
  związany z kowbojami, dotyczący kowbojów

kowieński (adj)
каунасский
  dotyczący Kowna, związany z Kownem

kowrowski (adj)
ковровский
  związany z Kowrowem, dotyczący Kowrowa

koza /ˈkɔza/ (n)
коза
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozacki /kɔˈzaʦ̑ʲci/ (adj)
казацкий
  odnoszący się do Kozaków (ludności ruskiej/ukraińskiej)

kozak /ˈkɔzak/ (n)
казак
  lekki kawalerzysta elitarnych oddziałów armii carskiej, także w szlacheckiej Polsce;
казачок
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca ukraińskiego; muzyka skomponowana do tańczenia tego tańca;
сапог
  wysoki but damski ze skóry

kozi /ˈkɔʑi/ (adj)
козий
  dotyczący kozy, odnoszący się do kozy (o zwierzęciu)

kozica /kɔˈʑiʦ̑a/ (n)
серна
  (zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

kozielski (adj)
козельский
  związany z Kozielskiem, dotyczący Kozielska

kozik /ˈkɔʑik/ (n)
перочинный ножик
  mały nóż ze składanym, spiczastym ostrzem i drewnianym trzonkiem

koziorożec (n)
козерог, горный альпийский козел
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych;

kozioł ofiarny /ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ/ (n)
козёл отпущения
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;

koziołek /kɔˈʑɔwɛk/ (n)
козлик, козлёнок
  (zoologia, zoologiczny) młody lub mały kozioł

kozojebca (n)
овцеёб, козоёб
  (wulgarnie, wulgaryzm) (dosłownie) osoba uprawiająca seks z kozą
козоёб, овцеёб
  (wulgarnie, wulgaryzm) (obraźliwie) mieszkaniec Afryki Północnej albo Bliskiego Wschodu i innych krajów muzułmańskich

kozłek /ˈkɔzwɛk/ (n)
валериана
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny kozłkowatych;

kozłek lekarski /ˈkɔzwɛk lɛˈkarsʲci/ (n)
валериана лекарственная
  (botanika, botaniczny) gatunek zbiorowy obejmujący kilka do kilkunastu gatunków (podgatunków) o podobnym działaniu leczniczym;

kołacz /ˈkɔwaʧ̑/ (n)
калач, колач
  (folklor) (spożywczy) rodzaj obrzędowego pieczywa, pierwotnie o okrągłym kształcie;

kołatka /kɔˈwatka/ (n)
дверной молоток
  (potocznie, potoczny) często ozdobny przedmiot, zazwyczaj metalowy, przymocowany przy drzwiach wejściowych służący do stukania;
трещотка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków

kołchoz /ˈkɔwxɔs/ (n)
колхоз
  spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan /ˈkɔwʧ̑ãn/ (n)
колчан
  podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołdra /ˈkɔwdra/ (n)
одеяло
  element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

kołek (n)
дюбель
  (budownictwo) drewniany lub plastikowy walec wciskany do ściany, w który wkręcana jest śruba
кол
  ociosany kawałek drewna o podłużnej formie

kołnierz /ˈkɔwʲɲɛʃ/ (n)
воротник
  część ubrania otaczająca szyję;
манжета, фланец
  występ na powierzchni elementu konstrukcyjnego otaczający go na całym obwodzie, który służy do połączeń;

kołnierzyk /kɔwʲˈɲɛʒɨk/ (n)
воротничок
  (zdrobniale) od: kołnierz

koło /ˈkɔwɔ/ (n)
круг
  (geometria) okrąg wraz z odciętym wewnątrz niego fragmentem płaszczyzny;
окружность
  (potocznie, potoczny) linia o kształcie brzegu koła (1.1), okrąg
колесо
  przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło /ˈkɔwɔ/ (preposition)
возле, около
  obok, przy, blisko czegoś

koło garncarskie /ˈkɔwɔ ɡarn̥ˈʦ̑arsʲcɛ/ (n)
гончарный круг
  urządzenie do wykonywania przedmiotów i narzędzi z gliny techniką toczenia;

koło podbiegunowe /ˈkɔwɔ ˌpɔdbʲjɛɡũˈnɔvɛ/ (n)
полярный круг
  (geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;

koło sterowe /ˈkɔwɔ stɛˈrɔvɛ/ (n)
штурвал
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;

koło wodne (n)
водяное колесо
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;

koło zębate /ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ/ (n)
зубчатое колесо
  (mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;

kołodziej /kɔˈwɔʥ̑ɛ̇j/ (n)
колесник
  (historia, historyczny, historycznie) (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;

kołokolnia (n)
колокольня
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna

kołomieński (adj)
коломенский
  związany z Kołomną, dotyczący Kołomny

kołowrót (n)
лебёдка
  (mechanika) drewniana oś z korbą, np. do wyciągania ze studni wiadra z wodą
турникет
  (mechanika) urządzenie zapewniające przepuszczanie ludzi po jednej osobie

kołtuństwo (n)
мещанство
  (książkowy) (pogardliwie, pogardliwy) mentalność, moralność i postawa właściwa kołtunowi
мещане
  (książkowy) (pogardliwie, pogardliwy) zbiorowość ludzi zacofanych, ciemnych i nietolerancyjnych

kołymski (adj)
колымский
  związany z Kołymą (rzeką w Rosji azjatyckiej)

kołysanka /ˌkɔwɨˈsãnka/ (n)
колыбельная
  piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

kołysać (v)
качать, колыхать
  wprawiać w ruch wahadłowy
укачивать
  usypiać dziecko, bujając je

koń /kɔ̃ɲ/ (n)
конь, козёл
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach
конь, лошадь
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;
  (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;

koń mechaniczny /ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
лошадиная сила
  (fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

koń trojański /ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci/ (idiom)
троянский конь
  (przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp

końcowy /kɔ̃j̃nˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
концевой
  ten przed definitywnym końcem; bliski końcowi

kończyna /kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
конечность
  (anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć /ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
заканчивать, кончать
  wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca
бросать
  zrywać z czymś, przestawać coś robić

końcówka /kɔ̃j̃nˈʦ̑ufka/ (n)
окончание, эндшпиль
  (szachy, pojęcie szachowe) ostatnia faza partii szachów, gdy w grze pozostało niewiele bierek;

koński /ˈkɔ̃j̃sʲci/ (adj)
конский
  związany z koniem, dotyczący konia
  charakterystyczny dla konia, mający cechy konia

kości zostały rzucone /ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ/ (idiom)
жребий брошен
  (książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościec /ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑/ (n)
костяк
  (anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt

kościelny /kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ/ (adj)
церковный
  związany z określonym kościołem (instytucją)
  związany z regułami określonego kościoła (instytucji)
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) związany z budynkiem kościoła

kościelny /kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ/ (n)
пономарь, церковнослужитель
  (kościelny) mężczyzna pomagający w kościele

kościół /ˈkɔɕʨ̑uw/ (n)
церковь, костёл
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;

koślawy /kɔɕˈlavɨ/ (adj)
кривой
  krzywego kształtu, ze zniekształceniem

kość /kɔɕʨ̑/ (n)
кость
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
  wielościan z oczkami służący do gry;

kość krzyżowa /ˈkɔɕʨ̑ kʃɨˈʒɔva/ (n)
крестцовая кость
  (anatomia, anatomiczny) dolny odcinek kręgosłupa powstały ze zrośnięcia pięciu kręgów krzyżowych;

kość słoniowa /ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva/ (n)
слоновая кость
  (zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlarz /ˈkɔʑlaʃ/ (n)
берёзовик, обабок, подберёзовик
  (mikologia, mikologiczny) grzyb z rodzaju Leccinum Gray z charakterystycznymi kosmkami na trzonie;

koźlarz babka /ˈkɔʑlaʒ ˈbapka/ (n)
подберёзовик обыкновенный
  (botanika, botaniczny) Leccinum scabrum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o brązowej barwie kapelusza i czarnych kosmkach na trzonie;

koźlarz czerwony /ˈkɔʑlaʃ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (n)
подосиновик красный
  (mikologia, mikologiczny) Leccinum aurantiacum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o czerwonej barwie kapelusza;

koźlę (n)
козлик, козлёнок
  (zoologia, zoologiczny) młode mniejszych zwierząt kopytnych, np. sarny, muflona, kozicy
козлёнок, козлик
  (zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej

kożuch /ˈkɔʒux/ (n)
тулуп, дублёнка
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)

kożusznik /kɔˈʒuʃʲɲik/ (n)
меховщик, скорняк
  rzemieślnik wyrabiający kożuchy

kpić (v)
высмеивать, насмехаться
  odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

kra /kra/ (interjection)
кар
  (potocznie, potoczny) wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtarzany, naśladujący niski, gardłowy dźwięk wydawany przez kruki i wrony

kra /kra/ (n)
льдина
  tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli;

krab /krap/ (n)
краб
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;
крабб
  (architektura, architektoniczny) w gotyku ozdoba w kształcie liścia lub pąka

krach /krax/ (n)
крах
  (ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne
  (ekonomia, ekonomiczny) nagły, gwałtowny spadek kursu walut, akcji, obligacji lub innych aktywów;
  (przenośnie, przenośnia) klęska

kradzież /ˈkraʥ̑ɛʃ/ (n)
кража, кра́жа
  przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraina mlekiem i miodem płynąca /kraˈ<sup>j</sup>ĩna ˈmlɛcɛ̃m i‿ˈmʲjɔdɛ̃m pwɨ̃ˈnɔ̃nʦ̑a/ (n)
земля, текущая молоком и мёдом земля, где текут молоко и мёд земля, где течёт молоко и мёд
  miejsce, w którym jest wszystkiego pod dostatkiem

kraj /kraj/ (n)
страна, край
  (geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
край
  kraniec, koniec
страна, край, государство
  państwo

krajalnica /ˌkrajalʲˈɲiʦ̑a/ (n)
ломтерезка
  urządzenie służące do krojenia, np. chleba, wędlin, sera;

krajanka /kraˈjãnka/ (n)
лапша
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj klusek lub makaronu krajanego w krótkie paski
землячка
  kobieta pochodząca z tego samego kraju, regionu

krajcar (n)
крейцер
  grajcar – moneta srebrna, bita od XIII wieku, początkowo w Tyrolu. Od XVI wieku moneta zdawkowa w krajach habsburskich (równa 1/60 złotytego reńskiego, w latach 1857 – 1892 1/100 reńskiego);

krajobraz /kraˈjɔbras/ (n)
ландшафт, пейзаж, вид
  wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;

krajowy /kraˈjɔvɨ/ (adj)
краевой
  związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju

krajoznawczy (adj)
краеведческий
  związany z krajoznawstwem; przeznaczony do wykorzystania w krajoznawstwie

krakać /ˈkrakaʨ̑/ (v)
каркать
  (przenośnie, przenośnia) wygłaszać pesymistyczne sądy
  wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk

krakowianin /ˌkrakɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
краковянин
  mieszkaniec Krakowa

krakowski /kraˈkɔfsʲci/ (adj)
краковский
  związany z Krakowem, dotyczący Krakowa
  charakterystyczny dla Krakowa lub krakowian, mający cechy lub właściwości przypisywane Krakowowi lub krakowianom

krakwa /ˈkrakfa/ (n)
серая утка
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas strepera, gatunek kaczki pływającej;

kramatorski (adj)
краматорский
  związany z Kramatorskiem, dotyczący Kramatorska

kran /krãn/ (n)
кран
  rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

kranik /ˈkrãɲik/ (n)
краник
  (zdrobniale) kran

krasnodarski (adj)
краснодарский
  związany z Krasnodarem, dotyczący Krasnodaru

krasnojarski /ˌkrasnɔˈjarsʲci/ (adj)
красноярский
  dotyczący Krasnojarska, związany z Krasnojarskiem

krasnokamski (adj)
краснокамский
  związany z Krasnokamskiem, dotyczący Krasnokamska

krasomówca /ˌkrasɔ̃ˈmufʦ̑a/ (n)
краснослов, оратор
  osoba, która potrafi pięknie przemawiać, po mistrzowsku włada słowem

krata /ˈkrata/ (n)
решётка
  (budownictwo) krzyżujące się pręty metalowe lub drewniane; ażurowe zamknięcie otworu (wejściowego, okiennego) lub rodzaj ogrodzenia konkretnej przestrzeni wewnątrz lub na zewnątrz budowli

krater /ˈkratɛr/ (n)
кратер
  (geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;
  (geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji rodzaj naczynia używanego do mieszania wina z wodą;

kraul /krawl/ (n)
кроль
  (sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;

krawat /ˈkravat/ (n)
галстук
  (krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawiec /ˈkravʲjɛʦ̑/ (n)
портной
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawiecki /kraˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
портновский
  związany z krawiectwem, dotyczący krawiectwa

krawiectwo /kraˈvʲjɛʦ̑tfɔ/ (n)
портняжество
  dział rzemiosła zajmujący się szyciem ubrań i innych wyrobów

krawędź /ˈkravɛ̃ɲʨ̑/ (n)
край
  miejsce wyznaczające ostry lub ekstremalny koniec czegoś

krawężnik /kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik/ (n)
бордюр, поребрик
  (budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

kraść /kraɕʨ̑/ (v)
красть, воровать
  brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreacjonista (n)
креационист
  zwolennik kreacjonizmu

kreacjonistyczny (adj)
креационистский
  związany z kreacjonizmem, dotyczący kreacjonizmu

kreacjonizm /ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
креационизм
  pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga);

kreator (n)
мастер, помощник
  (informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

kreatynina /ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna/ (n)
креатинин
  (biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;

kreatywność (n)
креативность
  cecha tego, co kreatywne; cecha tych, którzy są kreatywni

kreatywny /ˌkrɛaˈtɨvnɨ/ (adj)
креативный
  twórczy, wnoszący coś nowego, odkrywczego

kreda /ˈkrɛda/ (n)
мел
  (edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
мел, меловой период
  (geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);

kredens /ˈkrɛdɛ̃w̃s/ (n)
буфет, сервант
  mebel do przechowywania naczyń stołowych;

kredka /ˈkrɛtka/ (n)
пастель
  ołówek z kolorowym grafitem służący do rysowania lub pisania

kredyt /ˈkrɛdɨt/ (n)
кредит
  (ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

kredytorski (adj)
кредиторский
  (dawniej, dawny) związany z kredytorem, dotyczący kredytora

kredytowy /ˌkrɛdɨˈtɔvɨ/ (adj)
кредитный
  dotyczący kredytu, dotyczący sprzedaży bez pieniędzy

krem /krɛ̃m/ (n)
крем, мазь
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;

kremacja /krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
кремация
  spalenie ciała zmarłej osoby

kremacyjny (adj)
кремационный
  związany z kremacją, dotyczący kremacji, spalenia ciała

krematorium /ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm/ (n)
крематорий
  budynek, w którym spopiela się zwłoki ludzkie;

kreml (n)
кремль
  (historia, historyczny, historycznie) gród warowny w dawnej Rusi;

kremlowski (adj)
кремлёвский
  (potocznie, potoczny) związany z Kremlem, najwyższymi władzami Rosji (a wcześniej ZSRR)
  związany z kremlem lub Kremlem (zespołami budynków)

kremoński (adj)
кремонский
  związany z Cremoną, dotyczący Cremony

kreolski (adj)
креольский
  związany z Kreolami, dotyczący Kreolów; będący kreolem

kres /krɛs/ (n)
конец, край
  granica pewnej przestrzeni

kreska /ˈkrɛska/ (n)
тире
  (marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a
чёрточка
  (potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski
  pozioma linia na podziałce przyrządów mierniczych, oznaczająca odcinek skali
черта
  (sztuka) sposób rysowania charakterystyczny dla danego rysownika
штрих
  zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa

kret /krɛt/ (n)
крот
  (zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

kreteński /krɛˈtɛ̃j̃sʲci/ (adj)
критский
  (archeologia, archeologiczny) (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) dotyczący starożytnej cywilizacji powstałej w basenie Morza Egejskiego
  dotyczący Krety, związany z Kretą, pochodzący z Krety

kretowisko /ˌkrɛtɔˈvʲiskɔ/ (n)
кротороина
  kopczyk ziemi usypany przez kreta

kretyn /ˈkrɛtɨ̃n/ (n)
кретин
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem

kretynka /krɛˈtɨ̃nka/ (n)
кретинка
  (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) forma żeńska od: kretyn

krew /krɛf/ (n)
кровь
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;
  (przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa

krewetka /krɛˈvɛtka/ (n)
креветка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
  (zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krewna /ˈkrɛvna/ (n)
родственница
  osoba płci żeńskiej mająca z kimś wspólnego przodka

krewniak (n)
родственник
  osoba będąca w relacji pokrewieństwa

krewny /ˈkrɛvnɨ/ (n)
родственник
  człowiek mający z kimś wspólnego przodka
потомок
  gatunek posiadający wspólnego przodka ewolucyjnego z danym gatunkiem

krewski (adj)
кревский
  dotyczący Krewa, związany z Krewem

kriologia /krʲjɔˈlɔɟja/ (n)
криология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodzie;

krnąbrny /ˈkr̥nɔ̃mbrnɨ/ (adj)
своенравный
  nieposłuszny, bezczelny, o trudnym charakterze

kroczek /ˈkrɔʧ̑ɛk/ (n)
шажок
  (zdrobniale) od krok

kroczyć /ˈkrɔʧ̑ɨʨ̑/ (v)
шагать
  iść wolno, dużymi krokami, dostojnie

krogulec /krɔˈɡulɛʦ̑/ (n)
ястреб-перепелятник, малый ястреб
  (ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

kroić /ˈkrɔ.<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
резать
  oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia

krok /krɔk/ (n)
шаг
  przestawienie nogi, by wykonać ruch

krok po kroku (adv)
шаг за шагом
  powoli, stopniowo, dążąc do wyznaczonego celu

krokodyl /krɔˈkɔdɨl/ (n)
крокодил
  (herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy /ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ/ (idiom)
крокодиловы слёзы
  nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokodylek /ˌkrɔkɔˈdɨlɛk/ (n)
крокодил
  (elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów

krokomierz /krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
педометр, шагомер
  (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;

krokosz barwierski (n)
сафлор красильный
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych, występującej na Bliskim Wschodzie i Indiach, uprawianej już w starożytności jako roślina farbierska i oleista;

krokus /ˈkrɔkus/ (n)
крокус
  (botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;

krokus uprawny (n)
шафран посевной
  (botanika, botaniczny) Crocus sativus, gatunek rośliny z rodzaju szafran, roślina przyprawowa;

kromka /ˈkrɔ̃mka/ (n)
ломоть, ломтик
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kronocki (adj)
кроноцкий
  związany z rzeką Kronocką na Kamczatce

kronsztadzki (adj)
кронштадтский
  związany z Kronsztadem, dotyczący Kronsztadu

kropelkowy (adj)
капельный
  mający związek z kropelką, rozprzestrzeniający się za pomocą kropelek

kropidło (n)
омежник
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju kropideł (1.3)
кропило
  (kościelny) specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą;

kropielnica (n)
кропильница
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie na wodę święconą zwykle umieszczane przy wejściu

kropierz (n)
попона
  (jeździectwo, jeździecki) średniowieczne sukienne okrycie konia z otworami na oczy, dłuższe od czapraka;

kropka /ˈkrɔpka/ (n)
пятнышко
  małe wypełnione kółko, plamka
точка
  znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:
  krótki sygnał w alfabecie Morse'a

kropka w kropkę /ˈkrɔpka ˈf‿krɔpkɛ/ (adv)
точка в точку, тютелька в тютельку
  tak samo, identycznie

kropla /ˈkrɔpla/ (n)
капля
  drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;
  (przenośnie, przenośnia) bardzo mała ilość czegoś

kropla drąży skałę /ˈkrɔpla ˈdrɔ̃w̃ʒɨ ˈskawɛ/ (proverb)
вода камень точит, капля и камень долбит
  długie i wytrwałe działania przynoszą w końcu oczekiwane wyniki

kropla w morzu /ˈkrɔpla ˈv‿mɔʒu/ (idiom)
капля в море
  bardzo mała, całkowicie niewystarczająca ilość czegoś

krople (n)
капли
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dozowany kroplami;

krosno /ˈkrɔsnɔ/ (n)
кросно, ткацкий станок
  (włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;

krowa /ˈkrɔva/ (n)
корова
  (zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje /ˈkrɔva ˈktura ˈduʒɔ ˈrɨʧ̑ɨ ˈmawɔ ˈmlɛka ˈdajɛ/ (proverb)
лающая собака не кусает; собака, которая лает — не кусает
  z przechwałek niewiele wynika

krowi /ˈkrɔvʲi/ (adj)
коровий
  charakterystyczny dla krowy, mający cechy krowy
  pochodzący od krowy, odnoszący się do krowy

krtaniowy (adj)
гортанный
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący krtani

krtań /kr̥tãɲ/ (n)
гортань
  (anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchość (n)
ломкость, хрупкость
  cecha tego, co kruche i łamliwe
ломкость, нежность
  cecha tego, co kruche, delikatne, słabe i wątłe

kruchy /ˈkruxɨ/ (adj)
хрупкий
  (przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby
  łatwo ulegający złamaniu, pokruszeniu

krucjata /kruˈʦ̑ʲjata/ (n)
крестовый поход
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;

krucza (n)
круча
  (rzadki, rzadko używany) urwisko

kruczowłosy (adj)
темнокудрый, черноволосый
  (książkowy) mający kruczoczarne włosy

kruczę /ˈkruʧ̑ɛ/ (n)
воронёнок
  pisklę kruka

kruk /kruk/ (n)
ворон
  (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruk krukowi oka nie wykole /ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ/ (proverb)
ворон ворону глаз не выклюет
  osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy

krukowate (n)
врановые
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

kruszarka /kruˈʃarka/ (n)
дробилка
  (technologia, technika, techniczny) maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa

krwawienie (n)
кровотечение
  tracenie krwi

krwawodziób /kr̥faˈvɔʥ̑up/ (n)
травник
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa totanus, brodziec krwawodzioby, średniej wielkości ptak z rodziny bekasowatych;

krwawy (adj)
кровавый
  (przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny
  (przenośnie, przenośnia) przypominający kolor krwi
  taki, który zawiera krew, (także, też) będący skutkiem krwawienia
  związany z rozlewem krwi

krwiak (n)
гематома
  (medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie krwi w organizmie;

krwiobieg (n)
кровообращение
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) układ krwionośny

krwiodawca /kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a/ (n)
донор кровь
  (medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiodawstwo /kr̥fʲjɔˈdafstfɔ/ (n)
донорство кровь
  (medycyna, medyczny) oddawanie własnej krwi na cele medyczne;

krwiomocz /ˈkr̥fʲjɔ̃mɔʧ̑/ (n)
гематурия
  (medycyna, medyczny) obecność krwi w moczu

krwionośny /kr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
кровеносный
  (medycyna, medyczny) mający związek z krążeniem krwi

krwiopijca /kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a/ (n)
кровопийца
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) ten, który przelewa czyjąś krew
кровопийца, кровосос
  ten, który pije krew

krwioplucie (n)
кровохарканье
  (medycyna, medyczny) odpluwanie wydzieliny zmieszanej z krwią;

krwiożerczość (n)
кровожадность
  cecha tego, kto krwiożerczy; cecha tego, co krwiożercze

krwiożerczy /kr̥fʲjɔˈʒɛrʧ̑ɨ/ (adj)
кровожадный
  o zwierzętach: żywiący się mięsem lub krwią upolowanych istot żywych
  (przenośnie, przenośnia) o człowieku: odznaczający się okrucieństwem

krwotoczny (adj)
кровоточивый
  związany z krwotokiem

krwotok /ˈkr̥fɔtɔk/ (n)
кровотечение
  obfita utrata krwi na skutek urazu lub jako objaw choroby;

krykiet /ˈkrɨcɛt/ (n)
крикет
  (sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryminalista /ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲista/ (n)
уголовник
  osoba, która dopuściła się przestępstwa kryminalnego

kryminalistka /ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲistka/ (n)
уголовница
  kobieta, która popełnia przestępstwa

kryminalny /ˌkrɨ̃mʲĩˈnalnɨ/ (adj)
уголовный
  odnoszący się do przestępstwa, związany z popełnieniem przestępstwa

kryminologia /ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
криминология
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

kryminologiczny /ˌkrɨ̃mʲĩnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
криминологический
  dotyczący kryminologii, związany z kryminologią

krymski /ˈkrɨ̃msʲci/ (adj)
крымский, кры́мский
  od Krym

kryolit (n)
криолит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady halogenków;

krypta /ˈkrɨpta/ (n)
склеп, крипта
  podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

kryptograficzny (adj)
криптографический
  związany z kryptografią, dotyczący kryptografii

kryptologia (n)
криптология
  (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);

krypton /ˈkrɨptɔ̃n/ (n)
криптон
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

kryptonowy /ˌkrɨptɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
криптоновый
  (przymiotnik) od krypton

krystalit /krɨˈstalʲit/ (n)
кристаллит
  (chemia, chemiczny) część ciała stałego o budowie krystalicznej będąca obszarem monokrystalicznego uporządkowania;

krystalizacja (n)
кристаллизация
  proces tworzenia się kryształów

krystalograficzny (adj)
кристаллографический
  (fizyka, fizyczny) (mineralogia, mineralogiczny) związany z krystalografią, dotyczący krystalografii

kryształ /ˈkrɨʃ.taw/ (n)
кристал
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;
хрусталь
  (potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;

kryształek /krɨˈʃtawɛk/ (n)
кристаллик
  (zdrobniale) od: kryształ

kryterium (n)
критерий
  obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytyka /ˈkrɨtɨka/ (n)
критика
  surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykancki (adj)
критиканский
  taki jak krytykant t.j. krytykujący niesłusznie, nierzetelnie

krytykanctwo /ˌkrɨtɨˈkãnʦ̑tfɔ/ (n)
критиканство
  krytykowanie, z którego niewiele wynika; skłonność do nierzeczowego krytykowania, wydawania bezcelowych negatywnych sądów

krytykant (n)
критикан
  osoba skłonna do krytykanctwa, nierzeczowego krytykowania

krytykować /ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
критиковать
  oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys /ˈkrɨzɨs/ (n)
кризис
  zła sytuacja (trwająca dłużej)

kryć /krɨʨ̑/ (v)
прятать, скрывать
  przechowywać w ukryciu
скрываться
  chować się, aby nie być widzianym

krzak /kʃak/ (n)
куст
  (botanika, botaniczny) krzew
крокозябры
  (przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) zwykle w lm zbiór bezsensownych znaków powstały z logicznego tekstu, np. na skutek niepoprawnych ustawień strony kodowej lub wystąpienia błędów

krzem /kʃɛ̃m/ (n)
кремний, силиций
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemian /ˈkʃɛ̃mʲjãn/ (n)
силикат
  (chemia, chemiczny) sól kwasu krzemowego;

krzemień (n)
кремень
  (geologia, geologiczny) krzemionkowa, skrytokrystaliczna skała osadowa;

krzemowy (adj)
кремниевый
  dotyczący krzemu

krzepnąć (v)
крепнуть
  nabierać siły; stawać się krzepkim

krzesany (n)
кшесаны
  (choreografia, choreograficzny) (ludowy) szybki taniec podhalański;

krzesło /ˈkʃɛswɔ/ (n)
стул
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzesło elektryczne /ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ/ (n)
электрический стул
  (elektryczność) (technologia, technika, techniczny) (więziennictwo, więzienny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;

krztusiec /ˈkʃtuɕɛʦ̑/ (n)
коклюш
  (medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności;

krzyczeć /ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
кричать, орать
  mówić lub wołać bardzo głośno
  o niemowlęciu: płakać
  wydawać głośny, nieartykułowany dźwięk, np. z radości, na skutek zadania bólu

krzyk /kʃɨk/ (n)
крик
  głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzykliwy /kʃɨkˈlʲivɨ/ (adj)
крикливый
  o człowieku skłonny do krzyku, do krzyczenia

krzywa /ˈkʃɨva/ (n)
кривая, крива́я
  (geometria) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywda /ˈkʃɨvda/ (n)
вред
  szkoda, strata, która spotyka kogoś niezasłużenie, niesłusznie

krzywica (n)
рахит
  (medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;

krzywomierz (n)
курвиметр
  przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość;

krzywonogi /ˌkʃɨvɔ̃ˈnɔɟi/ (adj)
кривоногий
  mający krzywe nogi

krzywoprzysięstwo /ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
клятвопреступление, лжесвидетельство
  złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywoprzysięzca /ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃sʦ̑a/ (n)
клятвопреступник
  ktoś, kto złożywszy przysięgę, łamie ją

krzyworoski (adj)
криворожский
  związany z Krzywym Rogiem, dotyczący Krzywego Rogu

krzywousty (adj)
кривоустый
  mający krzywe, asymetryczne usta

krzywy /ˈkʃɨvɨ/ (adj)
кривой
  wygięty, powyginany, nieprosty

krzyż /kʃɨʃ/ (n)
крестец
  (anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa;
крест
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
  order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)
крест, крестик
  konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;

krzyżacki (adj)
тевтонский
  związany z Krzyżakami

krzyżak /ˈkʃɨʒak/ (n)
крестовик
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż;

krzyżodziób /kʃɨˈʒɔʥ̑up/ (n)
клёст
  (ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki

krzyżodziób świerkowy /kʃɨˈʒɔʥ̑upʲ ɕfʲjɛrˈkɔvɨ/ (n)
клёст-еловик
  (ornitologia, ornitologiczny) Loxia curvirostra, gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, rodzaju krzyżodziobów;

krzyżowiec (n)
крестоносец
  (historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżyk /ˈkʃɨʒɨk/ (n)
-диез
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu;

krzyżówka /kʃɨˈʒufka/ (n)
кряква
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek kaczki;
кроссворд
  zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

król /krul/ (n)
король, царь
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
король
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie
король, царь
  (szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
  (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

król jest nagi /ˈkrulʲ ˈjɛst ˈnaɟi/ (proverb)
а король - то голый
  stwierdzenie oczywistości, której inni nie chcą lub boją się zauważyć, kiedy wygodniej im jest udawać, że wszystko jest w porządku

król śledziowy (n)
сельдяной король
  (dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne;

królestwo /kruˈlɛstfa/ /kruˈlɛstfɔ/ (n)
царство, королевство
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);
королевство, царство
  ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;

królewicz /kruˈlɛvʲiʧ̑/ (n)
королевич
  syn króla

królewna (n)
королевна
  córka króla i/lub królowej

królewski /kruˈlɛfsʲci/ (adj)
королевский
  mający związek z królem lub królową
  (szachy, pojęcie szachowe) dotyczący szachowego króla
царский
  (przenośnie, przenośnia) bogaty i pełen przepychu, jakby z królewskiego (1.1) dworu

królik /ˈkrulʲik/ (n)
кролик, крольчиха
  (zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

królikarnia /ˌkrulʲiˈkarʲɲa/ (n)
крольчатник
  pomieszczenie przeznaczone do hodowli królików

królobójca (n)
цареубийца
  zabójca króla

królowa /kruˈlɔva/ (n)
королева, царица
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
королева
  (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman
  żona króla
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów

królowanie (n)
королевствование
  (rzeczownik odczasownikowy) od królować

krótki /ˈkrutʲci/ (adj)
короткий, краткий
  mający małą długość
короткий
  trwający niedługo

krótkodzioby (adj)
короткоклювый
  taki, który posiada krótki dziób

krótkolufowy (adj)
короткоствольный
  (wojskowość, wojskowy) mający krótką lufę

krótkonogi /ˌkrutkɔ̃ˈnɔɟi/ (adj)
коротконогий
  mający krótkie nogi

krótkoterminowy (adj)
краткосрочный
  taki, który krótko trwa
  taki, który został przewidziany na krótki okres lub który ma krótki termin realizacji

krótkotrwale (adv)
кратковременно
  w sposób krótkotrwały, na krótki czas

krótkotrwałość (n)
кратковременность
  cecha tego, co krótkotrwałe

krótkotrwały /ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ/ (adj)
кратковременный
  trwający przez krótki czas

krótkowzroczność /ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
близорукость, миопия
  (medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;
близорукость, недальновидность
  (przenośnie, przenośnia) brak zdolności przewidywania

krótkowzroczny (adj)
близорукий
  (medycyna, medyczny) cierpiący na krótkowzroczność, widzący nieostro odległe przedmioty
близорукий, недальновидный
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) nieumiejący przewidywać

krótkowłosy /ˌkrutkɔˈvwɔsɨ/ (adj)
коротковолосый
  (książkowy) mający krótkie włosy

krąg /krɔ̃ŋk/ (n)
круг
  okrąg
  grupa ludzi, która siedzi wokół czegoś

krążek /ˈkrɔ̃w̃ʒɛk/ (n)
шайба
  (sport, sportowy) przedmiot, którym rozgrywa się hokej

krążenie /krɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
вращение, кружение, обращение, циркуляция
  (rzeczownik odczasownikowy) od krążyć

krążownik /krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik/ (n)
крейсер
  (wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

krążyć /ˈkrɔ̃w̃ʒɨʨ̑/ (v)
кружить
  robić okrążenie, obieg

kręcić /ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
крутиться
  obracać się

kręgiel (n)
кегля
  pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręgosłup /krɛ̃ŋˈɡɔswup/ (n)
позвоночник
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

krępować /krɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
связывать
  mocno wiązać ręce lub nogi np. sznurem, aby utrudnić poruszanie

krętacz (n)
плут, пройдоха
  człowiek oszukujący, używający wykrętów, wybiegów

krętek blady (n)
бледная трепонема
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) Treponema pallidum, gatunek bakterii z rodzaju Treponema, wywołujący kiłę, malinicę i bejel;
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) bakteria z gatunku krętków bladych (1.1)

krętogłów /krɛ̃nˈtɔɡwuf/ (n)
вертишейка
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jynginae, krętogłowy;

kręty /ˈkrɛ̃ntɨ/ (adj)
извилистый
  taki, który nie biegnie w linii prostej, pełen zakrętów

kseno- /ˈksɛ̃nɔ/
ксено-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z czymś obcym, odmiennym

ksenofilia (n)
ксенофилия
  (książkowy) sympatia dla cudzoziemców i cudzoziemszczyzny

ksenofobia /ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja/ (n)
ксенофобия
  (psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenofobiczny (adj)
ксенофобский
  związany z ksenofobią; stanowiący przejaw ksenofobii

ksenon /ˈksɛ̃nɔ̃n/ (n)
ксенон
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

ksenonowy /ˌksɛ̃nɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
ксеноновый
  (przymiotnik) od ksenon

ksero /ˈksɛrɔ/ (n)
ксерокс
  (potocznie, potoczny) (technologia, technika, techniczny) kserograf
  (potocznie, potoczny) kserokopia

kserograficzny (adj)
ксерографический, ксероксный
  (drukarstwo, drukarski) związany z kserografią, dotyczący kserografii

kserokopia (n)
ксерокопия
  (biurowość, biurowy) kopia dokumentu sporządzona przy użyciu kserokopiarki

ksi /ksʲi/ (n)
кси
  czternasta litera alfabetu greckiego, ξ;
  (historia, historyczny, historycznie) litera wczesnej cyrylicy pochodząca od ksi (1.1), ѯ;

ksieni (n)
аббатиса
  (przestarzałe, przestarzały) przełożona klasztoru żeńskiego

ksiądz /cɕɔ̃nʦ̑/ (n)
священник, ксёндз
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książeczka /cɕɔ̃w̃ˈʒɛʧ̑ka/ (n)
книжечка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: książka

książeczka wojskowa (n)
военный билет
  (wojskowość, wojskowy) wojskowy dokument tożsamości żołnierza;

książka /ˈcɕɔ̃w̃ʃka/ (n)
книга
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka kucharska /ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska/ (n)
кулинарная книга
  książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książkowy /cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ/ (adj)
книжный
  odnoszący się do książki, zawarty w książce

książę /ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ/ (n)
принц, княжич
  syn monarchy
герцог, князь
  wysoki tytuł szlachecki
князь, принц
  władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla;

książęcy (adj)
герцогский
  odnoszący się do księcia, związany z księciem

księga /ˈcɕɛ̃ŋɡa/ (n)
книга
  opasła książka

księgarnia /cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa/ (n)
книжный магазин
  sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgowość /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑/ (n)
бухгалтерия
  (ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych
бухгалтерия, счетоводство
  (ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księgowy /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ/ (adj)
бухгалтерский
  związany z księgowością

księgowy /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ/ (n)
бухгалтер
  (księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księstwo /ˈcɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
герцогство, кня́жество
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;

księżna /ˈcɕɛ̃w̃ʒna/ (n)
герцогиня, княгиня
  członkini rodu, której nadano tytuł książęcy
  kobieta, która sprawuje władzę w księstwie
  żona księcia

księżniczka /cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
принцесса
  córka księcia i/lub księżnej

księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
луна, спутник
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;
луна, месяц
  Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część

księżycowy /ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
лунный
  związany z Księżycem, dotyczący Księżyca

księżycówka /ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ufka/ (n)
самогон
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) (spożywczy) nielegalnie pędzona wódka, rzekomo nocą, przy świetle księżyca

ksylen /ˈksɨlɛ̃n/ (n)
диметилбензол, ксилол
  (chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny używany głównie jako rozpuszczalnik;

ksylo- /ˈksɨlɔ/
ксило-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drewnem lub drzewem

ksylometazolina /ˌksɨlɔ̃mɛtazɔˈlʲĩna/ (n)
ксилометазолин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny;

ksywa /ˈksɨva/ (n)
феня
  (gwara, gwarowe) (więziennictwo, więzienny) przestępcza gwara

kształcenie (n)
обучение
  przekazywanie komuś wiedzy lub/i umiejętności, nauczanie

kształt /kʃtawt/ (n)
форма
  zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

kszyk /kʃɨk/ (n)
бекас
  (ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;

kto /ktɔ/ (interrogativePronoun)
кто
  …służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto /ktɔ/ (pronoun)
кто
  …służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie /ˈktɔ ˈmʲjɛʧ̑ɛ̃m vɔˈjüjɛ ˈtɛ̃n ɔd‿ˈmʲjɛʧ̑a ˈɟĩɲɛ/ (proverb)
кто с мечом к нам придет от меча и погибнет, поднявший меч от меча и погибнет
  jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami

kto nie ma w głowie, ten ma w nogach /ˈktɔ ˈɲɛ‿ma ˈv‿ɡwɔvʲjɛ ˈtɛ̃n ˈma ˈv‿nɔɡax/ (proverb)
дурная голова ногам покоя не даёт
  jeśli ktoś nie ma dobrej pamięci, musi często wracać po to, o czym zapomniał

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada /ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada/ (proverb)
не рой другому яму, сам в неё попадёшь
  intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi

kto pyta, nie błądzi /ˈktɔ ˈpɨta ɲɛ‿ˈbwɔ̃ɲʥ̑i/ (proverb)
язык до Киева доведёт
  zamiast uczyć się na własnych błędach, warto spytać o radę

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje /ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ/ (proverb)
кто рано встаёт, тому Бог подаёт
  ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

kto z kim przestaje, takim się staje /ˈktɔ ˈsʲ‿cĩm pʃɛˈstajɛ ˈtacĩmʲ‿ɕɛ ˈstajɛ/ (proverb)
с кем поведешься, от того и наберешься
  długie przebywanie z kimś powoduje upodobnienie się do niego, przejęcie czyichś zwyczajów, poglądów

ktokolwiek /ktɔˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
кто-либо, кто-нибудь
  obojętnie, byle kto, bez znaczenia kto

ktoś /ktɔɕ/ (indefinitePronoun)
кто-нибудь, кто-то
  nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który /ˈkturɨ/ (pronoun)
который
  …pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie

którędy (interrogativePronoun)
как пройти
  zaimek wprowadzający pytanie o drogę, którą coś lub ktoś się porusza

którędy (pronoun)
где, куда
  zaimek wprowadzający zdanie podrzędne dotyczące drogi, którą coś lub ktoś się porusza

ku /ku/ (preposition)
к
  …wskazujący kierunek

kubański /kuˈbãj̃sʲci/ (adj)
кубанский
  związany z krainą Kubań, dotyczący krainy Kubań
  związany z rzeką Kubań, dotyczący rzeki Kubań
кубинский
  związany z państwem lub wyspą Kuba, dotyczący Kuby, pochodzący z Kuby

kubeczek /kuˈbɛʧ̑ɛk/ (n)
чашечка
  (zdrobniale) od: kubek

kubek /ˈkubɛk/ (n)
кружка
  naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubeł /ˈkubɛw/ (n)
ведро
  walcowaty lub kanciasty pojemnik, przeznaczony na przechowywanie płynów, artykułów sypkich, śmieci itp.

kubieński (adj)
кубенский
  związany z Kubieną, dotyczący Kubieny

kubistyczny (adj)
кубистский
  (sztuka) związany z kubizmem; dotyczący kubizmu

kubizm /ˈkubʲism̥/ (n)
кубизм
  (sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;
  (architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;

kucać /ˈkuʦ̑aʨ̑/ (v)
сидеть на корточки
  obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach

kucharka /kuˈxarka/ (n)
повариха, кухарка
  kobieta lub dziewczyna, która gotuje potrawy

kucharz /ˈkuxaʃ/ (n)
повар
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka /kuˈxɛ̃nka/ (n)
плита
  (potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania
кухонька
  (zdrobniale) mała kuchnia

kuchenny /kuˈxɛ̃nːɨ/ (adj)
кухонный
  związany z kuchnią, używany w kuchni

kuchmistrz /ˌkuxmʲiˈsṭʃ/ (n)
кухмистер
  mistrz sztuki kulinarnej

kuchnia /ˈkuxʲɲa/ (n)
кухня
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
  sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.
  komplet mebli kuchennych

kucyk /ˈkuʦ̑ɨk/ (n)
пони
  (zoologia, zoologiczny) mały lub niedorosły kuc
хвост, хвостик
  (fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kudymkarski (adj)
кудымкарский
  związany z Kudymkarem, dotyczący Kudymkaru

kudłacz /ˈkudwaʧ̑/ (n)
космач, лохмач
  człowiek z przydługimi, rozczochranymi włosami

kudłaty /kudˈwatɨ/ (adj)
патлатый
  mający kudły

kufajka (n)
фуфайка
  (potocznie, potoczny) watowana kurtka robocza

kufel /ˈkufɛl/ (n)
кружка для пиво, пивная кружка
  grubościenne duże naczynie z uchem do picia piwa lub wina;

kujawiak (n)
куявяк
  (choreografia, choreograficzny) (folklor) polski taniec ludowy pochodzący z Kujaw;

kujbyszewski (adj)
куйбышевский
  związany z Kujbyszewem, dotyczący Kujbyszewa ((współcześnie) Samara)

kujon /ˈkujɔ̃n/ (n)
ботан, ботаник, зубрила, зубрилка
  (pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia

kukabura (n)
кукабара
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo;

kukać /ˈkukaʨ̑/ (v)
куковать
  (ornitologia, ornitologiczny) wydawać dźwięki charakterystyczne dla kukułki

kukiełka (n)
куколка
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka teatralna osadzona na kiju i animowana od dołu;
  (zdrobniale) od: kukła

kukiełkowy (adj)
кукольный
  związany z kukiełkami, odnoszący się do kukiełek

kukuruźnik /ˌkukuˈruʑɲik/ (n)
кукурузник
  (potocznie, potoczny) (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) mały radziecki dwupłatowy samolot z okresu II wojny światowej; używano go najczęściej podczas zwiadów

kukurydza /ˌkukuˈrɨʣ̑a/ (n)
кукуруза, маис
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1)

kukurydziany /ˌkukurɨˈʥ̑ãnɨ/ (adj)
кукурузный
  dotyczący kukurydzy
  zrobiony z kukurydzy

kukuryku /ˌkukuˈrɨku/ (interjection)
кукареку
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułczy /kuˈkuwʧ̑ɨ/ (adj)
кукушкин
  charakterystyczny dla kukułki; dotyczący, odnoszący się do kukułki

kukułka /kuˈkuwka/ (n)
пальчатокоренник
  (botanika, botaniczny) bylina o gęstych kwiatach;
кукушка
  (ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;
  figurka ptaka w ściennych zegarach, wysuwająca się ze środka w równych odstępach czasu

kukła /ˈkukwa/ (n)
чучело
  przedmiot wykonany na podobieństwo postaci człowieka, zwykle przedstawionej karykaturalne

kula /ˈkula/ (n)
шар
  (geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby;
  każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
костыль
  (medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;
пуля
  (wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej

kulawy /kuˈlavɨ/ (adj)
хромой
  utykający na nogę

kuleć (v)
хромать
  utykać na nogę

kulinarny /ˌkulʲĩˈnarnɨ/ (adj)
кулинарный
  taki, który dotyczy gotowania, kulinariów, gastronomii, przygotowywania potraw

kulisty /kuˈlʲistɨ/ (adj)
шаровой
  przypominający kształtem kulę

kulminacja /ˌkulmʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
кульминация
  (astronomia, astronomiczny) proces przejścia ciała niebieskiego poprzez płaszczyznę południka
  szczytowy punkt, najmocniejsze nasilenie jakiegoś procesu

kulminacyjny /ˌkulmʲĩnaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
кульминационный
  najwyższy, szczytowy pod względem napięcia uczuciowego, nasilenia, nagromadzenia jakichś zjawisk, przeżyć

kulomb /ˈkulɔ̃mp/ (n)
кулон
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

kulomiot /kuˈlɔ̃mʲjɔt/ (n)
толкатель
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca pchnięcie kulą

kuloodporny (adj)
пуленепробиваемый
  taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kult /kult/ (n)
культ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;

kult jednostki (n)
культ личности
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrytykowana w ustroju socjalistycznym i komunistycznym polityka błędów w przywództwie przez otaczanie swojej osoby oficjalnym uwielbieniem i całkowitym blokowaniem krytyki;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) kult osoby występujący w autokratycznym systemie władzy, prowadzący do idealizowania i wręcz do deifikacji władcy czy przywódcy;

kultura /kulˈtura/ (n)
культура
  całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości
  umiejętność obcowania z ludźmi

kultura języka (n)
культура речи, культура языка, языковая культура
  (językoznawstwo, językoznawczy) dyscyplina zajmująca się normatywnością w języku
  (językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się językiem zgodnie z pewnymi normami językowymi, zwłaszcza umiejętność operowania językiem standardowym

kulturalny /ˌkultuˈralnɨ/ (adj)
культурный
  dotyczący kultury, szerzący kulturę
  taki, który odznacza się kulturą, wykształceniem, dobrym wychowaniem

kulturolog (n)
культуролог
  specjalista w dziedzinie kulturologii

kulturologia /ˌkulturɔˈlɔɟja/ (n)
культурология
  nauka o kulturze

kulturologiczny (adj)
культурологический
  związany z kulturologią

kulturowy /ˌkultuˈrɔvɨ/ (adj)
культурный
  dotyczący kultury

kulturystka /ˌkultuˈrɨstka/ (n)
культуристка
  (sport, sportowy) kobieta uprawiająca kulturystykę

kulturystyka (n)
культуризм
  (sport, sportowy) kształtowanie sylwetki ciała poprzez ćwiczenia fizyczne wykonywane z obciążeniem;

kultywator (n)
культиватор
  drapacz, narzędzie uprawowe do spulchniania roli bez jej odwracania oraz do niszczenia chwastów;

kum /kũm/ (interjection)
квак, ква
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kumaryna (n)
кумарин
  (biochemia, biochemiczny) bezbarwna substancja występująca w roślinach;

kumarynowy (adj)
кумариновый
  dotyczący kumaryny

kumaty /kũˈmatɨ/ (adj)
смышлёный
  (potocznie, potoczny) szybko orientujący się w jakimś zagadnieniu, pojętny

kumać /ˈkũmaʨ̑/ (v)
врубаться
  (slangowo) rozumieć

kumkwat /ˈkũmkfat/ (n)
кумкват
  (botanika, botaniczny) Fortunella, krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe pochodzące z Chin, uprawiane w Azji i Ameryce Północnej dla owoców lub jako roślina ozdobna;
  mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

kumpel /ˈkũmpɛl/ (n)
приятель
  (potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel

kumski (adj)
кумский
  związany z Kumą, dotyczący Kumy

kumulacja (n)
скопление, накопление
  nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; (także, też) sumowanie działań, doświadczeń itp.

kumycki (adj)
кумыкский
  związany z Kumykami, dotyczący Kumyków

kumys /ˈkũmɨs/ (n)
кумыс
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;

kuna /ˈkũna/ (n)
куница
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kunaszyrski (adj)
кунаширский
  związany z Kunaszyrem, dotyczący Kunaszyru

kundalini (n)
кундалини
  (filozofia, filozoficzny) w filozofii i mistyce hinduskiej: energia, która spoczywa u podstawy kręgosłupa

kundel /ˈkũndɛl/ (n)
дворняга
  pies nie zaliczany do żadnej z ras psów

kunktatorski (adj)
кунктаторский
  (książkowy) postępujący jak kunktator: wyczekujący, odwlekający działanie

kunszt (n)
мастерство
  doprowadzona do perfekcji umiejętność wykonywania czegoś lub posługiwania się czymś

kunsztowny /kũw̃ˈʃtɔvnɨ/ (adj)
артистический, искусный, мастерской, тонкий
  wytwornie ozdobiony, wykonany misternie, po mistrzowsku

kupa /ˈkupa/ (n)
кака, какашка
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) kał, stolec, odchody
куча, толпа
  (potocznie, potoczny) dużo czegoś lub kogoś, masa

kupić /ˈkupʲiʨ̑/ (v)
купить
  (zobacz) kupować

kupić kota w worku /ˈkupʲiʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku/ (v)
купить кота в мешке
  (potocznie, potoczny) kupić coś bez obejrzenia, bez sprawdzenia

kupno /ˈkupnɔ/ (n)
покупка
  nabywanie czegoś

kupon /ˈkupɔ̃n/ (n)
купон
  (ekonomia, ekonomiczny) odcinek papieru wartościowego uprawniający właściciela do odbioru należnego mu procentu lub dywidendy

kupować /kuˈpɔvaʨ̑/ (v)
покупать
  nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kupować kota w worku /kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku/ (v)
покупать кота в мешке
  kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno

kupryt /ˈkuprɨt/ (n)
куприт
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, tlenek miedzi; ruda miedzi;

kura /ˈkura/ (n)
курица, кура
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kuracja /kuˈraʦ̑ʲja/ (n)
лечение
  szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody

kuracjusz (n)
курортник
  ktoś poddawany kuracji

kuracjuszka (n)
курортница
  kobieta poddawana kuracji

kurajski (adj)
курайский
  dotyczący Kurajki (rzeki w Ałtaju w Rosji)

kuratorski (adj)
кураторский
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z kuratorem, dotyczący kuratora

kuraż /ˈkuraʃ/ (n)
кураж
  (przestarzałe, przestarzały) śmiałość, odwaga do wykonania czegoś

kurcz (n)
спазм, конвульсия, корча, судорога
  (medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;

kurczak /ˈkurʧ̑ak/ (n)
курятина
  (spożywczy) mięso z kurczaka (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kurczaka (1.1)
цыплёнок, курятина
  większe kurczę (pisklę kury)

kurczę /ˈkurʧ̑ɛ/ (interjection)
чёрт
  …wyrażający zdziwienie, zaskoczenie

kurczę /ˈkurʧ̑ɛ/ (n)
цыплёнок
  pisklę kury

kurdupel /kurˈdupɛl/ (n)
курдупель
  (pospolicie) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś bardzo niski, krępy, przysadzisty

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (adj)
курдский
  dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (n)
курдский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurdystański (adj)
курдистанский
  związany z Kurdystanem, dotyczący Kurdystanu

kurewski /kuˈrɛfsʲci/ (adj)
блядовской, блядский
  (wulgarnie, wulgaryzm) właściwy prostytutkom lub kobietom rozwiązłym, charakterystyczny dla nich
  (wulgarnie, wulgaryzm) zły, wstrętny, podły

kurewstwo /kuˈrɛfstfɔ/ (n)
блядство
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytucja lub rozwiązłość seksualna
блядство, хуйня
  (wulgarnie, wulgaryzm) rzecz wzbudzająca irytację lub sprawiająca kłopot

kurgański (adj)
курганский
  związany z Kurganem, dotyczący Kurganu

kurhan /ˈkurxãn/ (n)
курган
  (archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca;

kurier /ˈkurʲjɛr/ (n)
курьер
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości;

kurierski (adj)
курьерский
  związany z osobą lub zawodem kuriera, kurierstwem

kuriozalny /ˌkurʲjɔˈzalnɨ/ (adj)
курьёзный
  wyjątkowo osobliwy, budzący zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością

kuriozum /kurʲˈjɔzũm/ (n)
курьёз
  rzecz lub zjawisko wyjątkowo osobliwe, które budzi zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością

kurka /ˈkurka/ (n)
лисичка, лисичка обыкновенная
  (potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Cantharellus cibarius, pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;
курочка
  (zdrobniale) od kura

kurka wodna /ˈkurka ˈvɔdna/ (n)
камышница
  (ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;

kurlandzki (adj)
курляндский
  dotyczący Kurlandii

kurnik /ˈkurʲɲik/ (n)
курятник, хлев
  (rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kuropatwa /ˌkurɔˈpatfa/ (n)
куропатка, серая куропатка
  (ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kuropatwi /ˌkurɔˈpatfʲi/ (adj)
куропатковый
  charakterystyczny dla kuropatwy; dotyczący, odnoszący się do kuropatwy

kurort /ˈkurɔrt/ (n)
курорт
  miejscowość wypoczynkowa

kursancki (adj)
курсантский
  związany z kursantem, dotyczący kursanta, przeznaczony dla niego

kurski (adj)
курский
  pochodzący z Kurska albo dotyczący tego miasta

kurtka /ˈkurtka/ (n)
куртка
  (krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna /kurˈtɨ̃na/ (n)
занавес, за́навес
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurtyzana /ˌkurtɨˈzãna/ (n)
куртизанка
  (przestarzałe, przestarzały) utrzymanka kogoś wysoko postawionego

kurwa /ˈkurva/ (interjection)
блядь, бля
  (wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;

kurwa /ˈkurva/ (n)
блядь
  (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) do kobiety / o kobiecie
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek postępujący w sposób podły lub niemoralny, łajdak, nikczemnik, sprzedający się
блядь, курва
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

kurwa twoja mać /ˈkurva ˈtfɔja ˈmaʨ̑/ (interjection)
ёб твою мать
  (wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne wyrażenie złości do konkretnej osoby, ubliżające jej matce

kurwisko /kurˈvʲiskɔ/ (n)
блядина, шлюшара
  (wulgarnie, wulgaryzm) (zgrubienie) od: kurwa

kurwiszcze (n)
блядища, блядище
  (wulgarnie, wulgaryzm) (zobacz) kurwiszon

kurylski (adj)
курильский
  związany z Kurylami (Wyspami Kurylskimi), dotyczący Kurylów (Wysp Kurylskich)

kurz /kuʃ/ (n)
пыль
  pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kurza pamięć (n)
куриная память
  (potocznie, potoczny) bardzo słaba, krótka pamięć

kurzy /ˈkuʒɨ/ (adj)
куриный
  charakterystyczny dla kury, mający cechy kury
  związany z kurą, pochodzący od kury

kusić /ˈkuɕiʨ̑/ (v)
соблазнять
  wystawiać na pokusę

kuskus /ˈkuskus/ (n)
кус-кус, кускус
  tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy;

kustodia (n)
кустодия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;

kustosz /ˈkustɔʃ/ (n)
хранитель
  opiekun zbiorów muzealnych lub bibliotecznych; kierownik działu

kusza /ˈkuʃa/ (n)
арбалет
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kuszetka (n)
спальный полка
  (kolejnictwo) leżanka w przedziale kolejowym;
плацкартный вагон
  (kolejnictwo) wagon kolejowy z miejscami do leżenia

kuszycki (adj)
кушитский
  związany z Kuszytami, dotyczący Kuszytów, Kuszu

kuter /ˈkutɛr/ (n)
катер
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;

kuty na cztery nogi /ˈkutɨ na‿ˈʧ̑tɛrɨ ˈnɔɟi/ (idiom)
стреляный воробей, тёртый калач
  (przenośnie, przenośnia) ktoś bardzo sprytny; przygotowany na każdą ewentualność; wyrachowany spryciarz; ktoś z ogromnym doświadczeniem życiowym lub w jakiejś konkretnej dziedzinie

kuwejcki /kuˈvɛjʦ̑ʲci/ (adj)
кувейтский
  odnoszący się do państwa Kuwejt

kuzyn /ˈkuzɨ̃n/ (n)
двоюродный брат, кузен
  syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka /kuˈzɨ̃nka/ (n)
кузина, двоюродная сестра
  córka wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuć żelazo, póki gorące /ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ/ (proverb)
ковать железо, пока горячо
  robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kułak (n)
кулак
  (historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie, pogardliwy) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;

kułundyński (adj)
кулундинский
  związany z rzeką Kułundą

kuśnierski (adj)
скорняжный
  związany z kuśnierstwem, dotyczący kuśnierstwa

kuśnierz (n)
скорняк
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra

kuźniecki (adj)
кузнецкий
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Kuźnieckiem, dotyczący Kuźniecka (po 1932 Nowokuźnieck)
  związany z Kuźnieckiem, dotyczący Kuźniecka

kwadrans /ˈkfadrãw̃s/ (n)
четверть
  czwarta część godziny, 15 minut

kwadrat /ˈkfadrat/ (n)
квадрат
  (geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny;
квадратная степень, квадрат
  (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby;

kwadratowy /ˌkfadraˈtɔvɨ/ (adj)
квадратный
  (matematyka, matematyczny) związany z kwadratem, dotyczący kwadratu
  (matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia

kwadratura koła /ˌkfadraˈtura ˈkɔwa/ (n)
квадратура круга
  (geometria) jeden ze starożytnych, nie mających rozwiązania problemów matematyki greckiej, polegający na skonstruowaniu kwadratu, którego pole równe jest polu danego koła, przy użyciu wyłącznie cyrkla i linijki bez podziałki;
  (przenośnie, przenośnia) cel niemożliwy do osiągnięcia, sytuacja bez wyjścia

kwadrycykl /kfaˈdrɨʦ̑ɨkl̥/ (n)
квадроцикл
  (historia, historyczny, historycznie) rower z czterema kołami;

kwadryga /kfaˈdrɨɡa/ (n)
кдадрига
  (historia, historyczny, historycznie) rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie obok siebie;

kwakanie (n)
кряканье
  (rzeczownik odczasownikowy) od kwakać

kwakać /ˈkfakaʨ̑/ (v)
крякать
  o kaczce: wydawać charakterystyczne odgłosy

kwakierski (adj)
квакерский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kwakrami, dotyczący kwakrów

kwalifikacja /ˌkfalʲifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
квалификация
  (książkowy) zaliczenie do określonej kategorii

kwant /kfãnt/ (n)
квант
  (fizyka, fizyczny) najmniejsza porcja o jaką może zmienić się wielkość fizyczna;

kwantowy /kfãnˈtɔvɨ/ (adj)
квантовый
  (fizyka, fizyczny) związany z kwantami, dotyczący kwantów

kwantowy laser kaskadowy /kfãnˈtɔvɨ ˈlasɛr ˌkaskaˈdɔvɨ/ (n)
квантово-каскадный лазер
  (fizyka, fizyczny) unipolarny laser półprzewodnikowy, emitujący promieniowanie w zakresie średniej i dalekiej podczerwieni;

kwarantanna (n)
карантин, каранти́н
  przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarantannowy (adj)
карантинный
  (geografia, geograficzny) związany z kwarantanną, dotyczący kwarantanny

kwarc /kfarʦ̑/ (n)
кварц
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwarcowy /kfarˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
кварцевый
  (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący kwarcu, związany z kwarcem

kwarkowy (adj)
кварковый
  (fizyka, fizyczny) związany z kwarkami, dotyczący kwarków

kwartał /ˈkfartaw/ (n)
квартал
  trzy miesiące, czwarta część roku

kwartet /ˈkfartɛt/ (n)
квартет
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków lub śpiewaków

kwartetowy (adj)
квартетный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z kwartetem; przeznaczony do zagrania przez kwartet, czterech muzyków

kwas /kfas/ (n)
кислота
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

kwas abietynowy /ˈkfas ˌabʲjɛtɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
абиетиновая кислота
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów żywicznych, żółte ciało stałe występujące naturalnie w żywicach drzew iglastych;

kwas akrylowy /ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ/ (n)
акриловая кислота
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas arsenowy /ˈkfas ˌarsɛ̃ˈnɔvɨ/ (n)
мышьяковая кислота
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze AsO(OH)3;

kwas askorbinowy /ˈkfas ˌaskɔrbʲĩˈnɔvɨ/ (n)
аскорбиновая кислота
  (biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;

kwas azelainowy (n)
азелаиновая кислота
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;

kwas azotowy /ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ/ (n)
азотная кислота
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas cerotynowy (n)
гексакозановая кислота, церотиновая кислота
  (chemia, chemiczny) nasycony kwas tłuszczowy występujący w wosku pszczelim i karnaubie;

kwas chlebowy (n)
квас
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego;

kwas cytrynowy (n)
лимонная кислота
  (chemia, chemiczny) dodatek do żywności stosowany jako naturalna substancja zakwaszająca

kwas deoksyrybonukleinowy (n)
дезоксирибонуклеиновая кислота
  (biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych

kwas foliowy /ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ/ (n)
фолиевая кислота
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas gentyzynowy /ˈkfaz ˌɡɛ̃ntɨzɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
2, 5 ди- гидрокси- бензойная кислота, гентизиновая кислота
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, pochodna kwasu benzoesowego, występuje w goryczce;

kwas hialuronowy (n)
гиалуроновая кислота, гиалуронан, гиалуронат
  (biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;

kwas masłowy (n)
масляная кислота
  (biochemia, biochemiczny) kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów;

kwas mlekowy /ˈkfas mlɛˈkɔvɨ/ (n)
молочная кислота
  (chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas mrówkowy /ˈkfas mrufˈkɔvɨ/ (n)
муравьиная кислота
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas karboksylowy, silnie żrący i redukujący;

kwas octowy /ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (n)
уксусная кислота, этановая кислота, метанкарбоновая кислота
  (chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwas salicylowy (n)
салициловая кислота, 2-гидроксибензойная кислота
  (chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do produkcji kwasu acetylosalicylowego (aspiryny);

kwas siarkowy /ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
серная кислота
  (chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;

kwas stearynowy (n)
стеариновая кислота
  nasycony kwas tłuszczowy, składnik stearyny, wzór chemiczny C17H35COOH;

kwas szczawiowy (n)
щавелевая кислота
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas dikarboksylowy;

kwas tłuszczowy (n)
жирная кислота
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny z klasy kwasów karboksylowych, zawierający jedną grupą karboksylową i alifatyczny łańcuch węglowy, jeden z głownych składników m.in. lipidów;

kwas węglowy /ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ/ (n)
угольная кислота
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasica (n)
ацидоз
  (medycyna, medyczny) stan zwiększonej kwasowości krwi;

kwasica metaboliczna (n)
метаболический ацидоз
  (medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35;

kwasowość (n)
кислотность
  (chemia, chemiczny) cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie

kwazar /ˈkfazar/ (n)
квазар
  (astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwaśny /ˈkfaɕnɨ/ (adj)
кислый
  (chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu
  (dosłownie) mający cierpki smak
  (przenośnie, przenośnia) pokazujący niezadowolenie

kwestia /ˈkfɛstʲja/ (n)
вопрос
  warunek, którego spełnienie jest potrzebne do rozwiązania problemu

kwiaciarka /kfʲjäˈʨ̑arka/ (n)
цветочница
  (handel, handlowy) kobieta, która sprzedaje kwiaty

kwiaciarz /ˈkfʲjäʨ̑aʃ/ (n)
цветовод
  hodowca kwiatów
цветочник
  sprzedawca kwiatów, pracownik kwiaciarni

kwiat /kfʲjat/ (n)
цветок, цветы
  (botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
цветок
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
  (potocznie, potoczny) roślina doniczkowa
  (przenośnie, przenośnia) najlepsza część społeczności

kwiatek /ˈkfʲjatɛk/ (n)
цветочек
  (zdrobniale) od: kwiat
  niewielkich rozmiarów roślina kwitnąca

kwiatonośny (adj)
цветоносный
  (botanika, botaniczny) taki, który wytwarza kwiaty

kwiatowy /kfʲjaˈtɔvɨ/ (adj)
цветочный
  dotyczący kwiatów

kwiczoł /ˈkfʲiʧ̑ɔw/ (n)
рябинник
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus pilaris, niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień /ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
апрель
  czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwietniowy /kfʲjɛtʲˈɲɔvɨ/ (adj)
апрельский
  charakterystyczny dla kwietnia, związany z kwietniem; taki, jak w kwietniu

kwintet (n)
квинтет
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków lub śpiewaków

kwitnąć /ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
цвести
  (botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty
цвести, процветать, преуспевать
  (przenośnie, przenośnia) rozwijać się, prosperować

kwoka /ˈkfɔka/ (n)
брюзга, ворчунья
  (pogardliwie, pogardliwy) (przenośnie, przenośnia) kobieta gadatliwa, nieznośna
наседка
  kura będąca w okresie lęgowym

kwokacz /ˈkfɔkaʧ̑/ (n)
большой улит
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa nebularia, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

kwota /ˈkfɔta/ (n)
количество, сумма
  ilość pieniędzy bądź innych dóbr materialnych

kynologia /ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
кинология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o psach;

kynologiczny /ˌkɨ̃nɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
кинологический
  związany z kynologią, dotyczący kynologii

kyzylski (adj)
кызылский
  związany z Kyzyłem, dotyczący Kyzyłu

kółko /ˈkuwkɔ/ (n)
кружок
  (edukacja, edukacyjny) szkolne zajęcia dla grupy zainteresowań
  (zdrobniale) od: koło
  małe koło
хоровод
  grupa bawiących się osób trzymająca się za ręce

kółko i krzyżyk /ˈkuwkɔ i‿ˈkʃɨʒɨk/ (n)
крестики-нолики
  popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;

kąpać /ˈkɔ̃mpaʨ̑/ (v)
купать
  zanurzać kogoś w wodzie w celu umycia go, bądź w celach leczniczych
купаться
  zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych

kąpiel /ˈkɔ̃mpʲjɛl/ (n)
купание, ванна
  kąpanie kogoś, kąpanie się

kąpielisko /ˌkɔ̃mpʲjɛˈlʲiskɔ/ (n)
купальня
  (turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) część akwenu przeznaczona do kąpieli

kąpielowy /ˌkɔ̃mpʲjɛˈlɔvɨ/ (adj)
купальный
  związany z kąpielą, dotyczący kąpieli

kąpielówki /ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci/ (n)
плавки
  krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

kąsanie /kɔ̃w̃ˈsãɲɛ/ (n)
кусание
  (rzeczownik odczasownikowy) od kąsać

kąsać /ˈkɔ̃w̃saʨ̑/ (v)
кусать
  kaleczyć ostrymi zębami lub żądłem

kąt /kɔ̃nt/ (n)
угол
  (geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi

kąt prosty /ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ/ (n)
прямой угол
  (geometria) kąt równy 90 stopni;

kątomierz (n)
угломер
  przyrząd kreślarski służący do ustalania miar kątów;

kędzierzawy /ˌkɛ̃ɲʥ̑ɛˈʒavɨ/ (adj)
кудрявый
  o człowieku taki, który ma kręcone włosy, kędziory

kęs /kɛ̃w̃s/ (n)
кусок
  tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach

kłajpedzki (adj)
клайпедский
  związany z Kłajpedą, dotyczący Kłajpedy

kłamać /ˈkwãmaʨ̑/ (v)
лгать, врать
  świadomie mówić nieprawdę

kłamać jak z nut /ˈkwãmaʨ̑ ˈjaɡ ˈz‿nut/ (v)
врать не краснея
  celowo i bez wahania kłamać, oszukiwać

kłamca /ˈkwãmʦ̑a/ (n)
лгун, лжец, врун, брехун
  mężczyzna lub chłopiec, który kłamie

kłamliwy /kwãmˈlʲivɨ/ (adj)
лживый
  taki, który jest pełen kłamstwa
  taki, który kłamie

kłamstwo /ˈkwãmstfɔ/ (n)
ложь, враньё, вздор, враки, неправда, обман
  nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłamstwo ma krótkie nogi /ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi/ (proverb)
у лжи короткие ноги
  kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw

kłaniać się /ˈkwãɲäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
кланяться
  pochylać tułów na powitanie lub w geście szacunku

kłaść /kwaɕʨ̑/ (v)
класть
  umieszczać coś w jakimś miejscu
  pokrywać warstwą

kłoda /ˈkwɔda/ (n)
колодка
  (staropolski) dyby
бревно, колода
  grube drzewo, zdatne na budowę i do wyrobów bednarskich
колода
  tułów konia
борть
  ul z wydrążonego pnia drzewnego

kłodzki /ˈkwɔʦ̑ʲci/ (adj)
клодзский
  związany z Kłodzkiem, dotyczący Kłodzka

kłopot /ˈkwɔpɔt/ (n)
беспокойство, затруднение
  przykra sytuacja, wymagająca reakcji

kłopotliwy /ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ/ (adj)
хлопотный
  sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos /kwɔs/ (n)
колос
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłus /kwus/ (n)
рысь
  (jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia;

kłusować (v)
скакать рысью
  (jeździectwo, jeździecki) jechać kłusem
браконьерствовать
  (łowiectwo, łowiecki) nielegalnie polować na zwierzynę lub łowić ryby

kłusownictwo (n)
браконьерство
  (łowiectwo, łowiecki) nielegalne łowienie zwierząt

kłusowniczy (adj)
браконьерский
  (łowiectwo, łowiecki) związany z kłusownictwem albo kłusownikiem, dotyczący kłusownictwa albo kłusownika

kłusownik /kwuˈsɔvʲɲik/ (n)
браконьер
  (łowiectwo, łowiecki) człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

kłuć /kwuʨ̑/ (v)
колоть
  przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym

kłócić /ˈkwuʨ̑iʨ̑/ (v)
ссориться
  toczyć spór, spierać się

kłódka /ˈkwutka/ (n)
висячий замок
  przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłódka miłości /ˈkwutka mʲiˈwɔɕʨ̑i/ (n)
замок любви
  kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;

kłótliwość (n)
вздорность, сварливость
  cecha tego, co kłótliwe; cecha tych, którzy są kłótliwi

kłótliwy /kwuˈtlʲivɨ/ (adj)
сварливый
  skłonny do kłótni

kłótnia /ˈkwutʲɲa/ (n)
спор
  brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura

kłąb (n)
холка
  (zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;
моток пряжи
  zbite, obłe, splątane nagromadzenie czegoś

kłącze /ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
корневище, ризома
  (botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
ризома
  (filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

kłębek /ˈkwɛ̃mbɛk/ (n)
клубок
  przędza (np. nić) zwinięty w kulkę

kłębek nerwów /ˈkwɛ̃mbɛk ˈnɛrvuf/ (n)
комок нервов
  osoba bardzo nerwowa

labilność (n)
лабильность
  cecha tego, co labilne

labilny /laˈbʲilnɨ/ (adj)
лабильный
  zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

labioplastyka (n)
лабиопластика
  (medycyna, medyczny) zabieg korekty wyglądu lub wielkości warg sromowych;

labirynt /laˈbʲirɨ̃nt/ (n)
лабиринт
  (budownictwo) układ krzyżujących się korytarzy i pomieszczeń, w którym trudno znaleźć wyjście;

laborancki (adj)
лаборантский
  związany z osobą lub pracą laboranta, dotyczący laboranta

laborant /laˈbɔrãnt/ (n)
лаборант
  pracownik laboratorium

laborantka /ˌlabɔˈrãntka/ (n)
лаборантка
  pracownica laboratorium

laboratorium /ˌlabɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
лаборатория
  pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;
  pomieszczenie przeznaczone do zajęć dydaktycznych, wymagających specjalistycznego sprzętu

laboratoryjny /ˌlabɔratɔˈrɨjnɨ/ (adj)
лабораторный
  związany z laboratorium, dotyczący laboratorium

labrador /laˈbradɔr/ (n)
лабрадор
  (mineralogia, mineralogiczny) ozdobny minerał;

labradorski (adj)
лабрадорский
  związany z Labradorem, dotyczący Labradoru

labradoryt /ˌlabraˈdɔrɨt/ (n)
лабрадорит
  (mineralogia, mineralogiczny) skała w większości utworzona z labradoru

labry (n)
намёт
  (heraldyka, heraldyczny) ornament na zewnątrz tarczy herbowej;

labrys /ˈlabrɨs/ (n)
лабрис
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny;
  symbol w kształcie labrysa (1.1) przyjęty współcześnie m.in. przez środowiska neonazistowskie

laburzystowski /ˌlɛjbuʒɨˈstɔfsʲci/ (adj)
лейбористский
  związany z brytyjską Partią Pracy

lacedemoński /ˌlaʦ̑ɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃sʲci/ (adj)
лакедемонский
  związany z Lacedemonem, dotyczący Lacedemonu lub Lacedemończyków

lada /ˈlada/ (n)
прилавок
  (handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

lada /ˈlada/ (particle)
любой
  jakikolwiek, małowartościowy

ladacznica /ˌladaʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
блудница
  (przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami

laddu (n)
ладду
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie indyjskie kulki z purée z ciecierzycą, maczane w syropie, oblepione kawałkami migdałów i orzechów;

lady (n)
леди
  angielski tytuł obejmujący żonę i córki lorda
  angielski zwrot grzecznościowy, pani

ladyboy (n)
ледибой
  określenie transgenderycznego mężczyzny funkcjonującego w społeczeństwie Tajlandii

lafirynda /ˌlafʲiˈrɨ̃nda/ (n)
шлюха
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami

laguna /laˈɡũna/ (n)
лагуна
  (geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

lakier /ˈlacɛr/ (n)
лак
  (technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony

lakier do paznokci /ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
лак для ногтей
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakierowanie (n)
лакирование, лакировка
  nakładanie na coś powłoki lakierowej

lakierować (v)
лакировать
  pokrywać, powlekać coś lakierem

lakijski (adj)
лакский
  związany z Lakami, dotyczący Laków

lakijski (n)
лакский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język lakijski;

lakmus /ˈlakmus/ (n)
лакмус
  (chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

lakmusowy (adj)
лакмусовый
  (chemia, chemiczny) związany z lakmusem; zawierający lakmus

lakonicznie (adv)
лаконически, лаконично
  w sposób lakoniczny

lakoniczność /ˌlakɔ̃ˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
лаконичность
  wyrażanie czegoś w sposób zwięzły, krótki; oszczędność w słowach, wypowiedzi

lakoniczny /ˌlakɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
лаконический, лаконичный
  zwięźle wyrażony, oszczędny w słowach

lakowy (adj)
сургучный
  związany z lakiem, dotyczący laku

lakoński (adj)
лаконский
  związany z Lakonią, dotyczący Lakonii

lakrymator /ˌlakrɨ̃ˈmatɔr/ (n)
лакриматор, слезоточивый газ
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej lakrymatorami, działający drażniąco na oczy i drogi oddechowe powodując silne łzawienie;

laktacja /lakˈtaʦ̑ʲja/ (n)
лактация
  (biologia, biologiczny) wydzielanie mleka z sutków samicy ssaków w okresie karmienia;

laktaza /lakˈtaza/ (n)
лактаза
  enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy;

laktoza /lakˈtɔza/ (n)
лактоза
  (chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka /ˈlalka/ (n)
кукла
  dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lalkarz /ˈlalkaʃ/ (n)
кукловод
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem lalek

lama /ˈlãma/ (n)
лама
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;
  jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczyciel buddyzmu tybetańskiego;

lamaistyczny /ˌlãma<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
ламаистский
  związany z buddyzmem tybetańskim (lamaizmem)

lamaizm /lãˈma<sup>j</sup>ism̥/ (n)
ламаизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) buddyzm tybetański

lamarkistyczny (adj)
ламаркистский
  związany z lamarkizmem, teoriami Jeana-Baptiste'a de Lamarcka

lambda /ˈlãmbda/ (n)
лямбда
  nazwa jedenastej litery alfabetu greckiego, λ;

lambdacyzm (n)
ламбдаизм
  (medycyna, medyczny) wada wymowy polegająca na zastępowaniu głoski r głoską l;

lamblia /ˈlãmblʲja/ (n)
лямблия
  (zoologia, zoologiczny) Giardia intestinalis, wiciowiec pasożytny przywierający za pomocą przyssawki do jelita żywiciela, czasem też do wątroby lub pęcherzyka żółciowego;

lambrekin /lãmˈbrɛcĩn/ (n)
ламбрекен
  rodzaj krótkiej ozdobnej zasłony, firanki nad oknem, drzwiami zawieszonej na drążku lub ozdabiający baldachimy;

lamer /ˈlãmɛr/ (n)
ламер
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba niemająca doświadczenia w posługiwaniu się komputerem, najczęściej w znaczeniu pejoratywnym;

lampa /ˈlãmpa/ (n)
радиолампа, электронная лампа
  (zobacz) lampa elektronowa;
лампа, лампочка
  urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampa Aladyna /ˈlãmpa ˌːlaˈdɨ̃na/ (n)
лампа Аладдина
  (książkowy) magiczny przedmiot mający spełniać wszelkie życzenia osoby, która go posiada

lampa wyładowcza (n)
газоразрядная лампа
  (elektryczność) lampa świecąca dzięki wyładowaniom elektrycznym w parach metalu, gazie lub mieszaninie tychże;

lamparci /lãmˈparʲʨ̑i/ (adj)
леопардовый
  charakterystyczny dla lamparta; dotyczący, odnoszący się do lamparta

lampart /ˈlãmpart/ (n)
леопард, барс
  (zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lamperia /lãmˈpɛrʲja/ (n)
панель
  dolna część ściany, pokryta farbą olejną;
  ozdobna okładzina na ścianie

lampka /ˈlãmpka/ (n)
лампочка, рюмка
  kieliszek

lamucki (n)
ламутский ламутский
  (językoznawstwo, językoznawczy) (przestarzałe, przestarzały) język eweński;

landrynka /lãnˈdrɨ̃nka/ (n)
леденец
  (spożywczy) twardy, lekko przeźroczysty, kolorowy cukierek do ssania;

langosz (n)
лангош
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa w formie pszenno-ziemniaczanego placka smażonego na głębokim oleju podawanego z różnymi dodatkami – na słono lub słodko;

langwedocki (adj)
лангедокский
  związany z Langwedocją, dotyczący Langwedocji

lankijski /lãŋʲˈcijsʲci/ (adj)
ланкийский
  odnoszący się do państwa Sri Lanka

lantan /ˈlãntãn/ (n)
лантан
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laotański /ˌlaɔˈtãj̃sʲci/ (adj)
лаосский
  odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków

laotański /ˌlaɔˈtãj̃sʲci/ (n)
лаосский
  język urzędowy Laosu;

laparoskopia /ˌlaparɔˈskɔpʲja/ (n)
лапароскопия
  (medycyna, medyczny) wziernikowanie jamy otrzewnej;

laparoskopowy (adj)
лапароскопический
  związany z laparoskopią, dotyczący laparoskopii

laparotomia /ˌlaparɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
лапаротомия
  (medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej;

lapoński /laˈpɔ̃j̃sʲci/ (adj)
лапландский
  dotyczący Laponii, związany z Laponią, pochodzący z Laponii

lapoński /laˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
саамский
  język używany w Laponii;

larwa /ˈlarva/ (n)
личинка
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

laryngolog /ˌlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk/ (n)
ларинголог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka laryngologii

laryngologia (n)
ларингология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami gardła i krtani

laryngologiczny (adj)
ларингологический
  (medycyna, medyczny) związany z laryngologią lub laryngologiem, dotyczący laryngologii lub laryngologa

laryngoskop (n)
ларингоскоп
  (medycyna, medyczny) przyrząd medyczny pozwalający obejrzeć wnętrze krtani;

las /las/ (n)
лес
  gęste zbiorowisko drzew;
  (przenośnie, przenośnia) mnóstwo czegoś

laseczka /laˈsɛʧ̑ka/ (n)
бацилла
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) forma bakterii zdolna do tworzenia endospor

laser /ˈlasɛr/ (n)
лазер
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) broń emitująca laser (1.2)

laserowy (adj)
лазерный
  związany z laserem, dotyczący lasera, wykorzystujący do działania światło lasera, powstały ze światła lasera

laska /ˈlaska/ (n)
тёлка, краля
  (potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna
трость, палка
  wydłużony przedmiot służący do podpierania się;

laski /ˈlasʲci/ (adj)
лашский
  związany z Lachami, dotyczący Lachów

laskonogi (adj)
тонконогий
  mający długie, cienkie i patykowate nogi

lasostep (n)
лесостепь
  (geografia, geograficzny) formacja roślinna stanowiąca strefę przejściową między stepem a lasem liściastym, macharakter mozaiki tworzonej przez przemieszane wzajemnie płaty zbiorowisk stepowych i leśnych;

lasostepowy (adj)
лесостепной
  związany z lasostepem, dotyczący lasostepu

lasotundrowy (adj)
лесотундровый
  związany z lasotundrą, dotyczący lasotundry

lasso /ˈlasːɔ/ (n)
лассо
  (etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;

latający spodek /ˌlataˈjɔ̃nʦ̑ɨ ˈspɔdɛk/ (n)
летающая тарелочка, летающее блюдце
  (potocznie, potoczny) (zobacz) UFO

latarka /laˈtarka/ (n)
фонарик
  podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia /laˈtarʲɲa/ (n)
фонарь
  (architektura, architektoniczny) cylinder na górnym pierścieniu kopuły z otworami doświetlającymi wnętrze;
  lampa przeznaczona do oświetlania otwartej przestrzeni
маяк
  lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych

latarnia Diogenesa /laˈtarʲɲa ˌdʲjɔɡɛ̃ˈnɛsa/ (n)
лампа Диогена, фонарь Диогена
  symbol niewiary w istnienie prawdziwego człowieka

latarnia morska /laˈtarʲɲa ˈmɔrska/ (n)
маяк
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latawiec /laˈtavʲjɛʦ̑/ (n)
воздушный змей, летающий змей, змей
  zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać /ˈlataʨ̑/ (v)
бегать, суетиться
  (przenośnie, przenośnia) być w ruchu, śpieszyć się
летать
  umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

lateks /ˈlatɛks/ (n)
латекс
  (chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy;

latem /ˈlatɛ̃m/ (adv)
летом
  w czasie trwania lata

lato /ˈlatɔ/ (n)
лето
  pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latopis /laˈtɔpʲis/ (n)
летопись
  (historia, historyczny, historycznie) staroruski rocznik dziejopisarski;

latorośl (n)
молодой растение
  (botanika, botaniczny) (przestarzałe, przestarzały) młoda, tegoroczna roślina
дитя, отпрыск, потомок, чадо
  (przenośnie, przenośnia) dziecko, młody potomek

latynista /ˌlatɨ̃ˈɲista/ (n)
латинист
  znawca łaciny i kultury rzymskiej

latynizm /laˈtɨ̃ɲism̥/ (n)
латинизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;

latynoamerykański (adj)
латиноамериканский
  związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej

lawa /ˈlava/ (n)
лава
  (geologia, geologiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda /laˈvɛ̃nda/ (n)
лаванда, лава́нда
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;
лаванда
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

lawendowy /ˌlavɛ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
лавандовый
  (botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dotyczący lawendy, należący do lawendy, zrobiony z lawendy, zawierający lawendę, związany z lawendą

laweta /laˈvɛta/ (n)
эвакуатор
  (motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów
лафет
  (wojskowość, wojskowy) podstawa armaty służąca jako oparcie dla lufy i przyrządów celowniczych

lawina /laˈvʲĩna/ (n)
лавина
  masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;
  (potocznie, potoczny) duża ilość czegoś

lawirowanie (n)
лавирование
  (przenośnie, przenośnia) przebiegłe zachowanie się w kłopotliwych sytuacjach
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żeglowanie zmiennym kursem pod wiatr
  zręczne omijanie przeszkód w czasie ruchu

lazuryt /laˈzurɨt/ (n)
лазурит
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

lazyjski (adj)
лазский
  związany z Lazami lub Lazyką, dotyczący Lazów lub Lazyki

lać /laʨ̑/ (n)
лить
  (Górny Śląsk) kapeć

lać /laʨ̑/ (v)
лить
  powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie

lać jak z cebra /ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra/ (v)
лить как из ведра
  (potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu

lać łzy /ˈlaʨ̑ ˈwzɨ/ (v)
лить слёзы, лить слёзы в три ручья
  bardzo, przejmująco płakać, rozpaczać

lebioda /lɛˈbʲjɔda/ (n)
марь, лебеда, марь белая
  (botanika, botaniczny) zwyczajowa nazwa komosy

lebiodka pospolita /lɛˈbʲjɔtka ˌpɔspɔˈlʲita/ (n)
душица обыкновенная, мята боровая, мята лесная
  (botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślina z gatunku lebiodek pospolitych (1.1)

lecieć /ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
лететь
  podróżować samolotem
  przemieszczać się w powietrzu

lecytyna (n)
лецитин
  (biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej

leczenie /lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
лечение
  (rzeczownik odczasownikowy) od leczyć

lecznica /lɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
лечебница
  zakład leczniczy

leczniczy /lɛʧ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
врачебный, лекарственный, лечебный, целебный, целительный
  pomagający wyzdrowieć

leczo (n)
лечо
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa jednogarnkowa z pokrojonych na kawałki papryki, pomidorów i cebuli, często z dodatkiem boczku lub kiełbasy, duszonych z przyprawami;

leczyć /ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (v)
лечить
  przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

ledwo /ˈlɛdvɔ/ (adv)
едва
  … czasu: niedawno, dopiero co
  … sposobu: z trudem, z ledwością

ledwo /ˈlɛdvɔ/ (conjunction)
едва, как только
  … wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko

ledwo /ˈlɛdvɔ/ (particle)
только
  podkreślająca, że czegoś jest mniej, niż spodziewała się osoba mówiąca
едва не
  prawie nie, tylko trochę

ledwo żywy /ˈlɛdvɔ ˈʒɨvɨ/ (adj)
еле живой
  osłabiony, bez siły

legalizacja /ˌlɛɡalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
легализация
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem

legalny /lɛˈɡalnɨ/ (adj)
легальный
  zgodny z prawem
  produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem

legenda /lɛˈɡɛ̃nda/ (n)
легенда
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;
  wymysł, bajka, przesadzona ocena czyjejś wartości
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczny utwór instrumentalny zbliżony do ballady;

legendarny /ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ/ (adj)
легендарный
  fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend
  rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy

legginsy (n)
леггинсы
  obcisłe, elastyczne spodnie z lekkiej tkaniny, bez szwów

legia cudzoziemska /ˈlɛɟja ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mska/ (n)
иностранный легион
  (wojskowość, wojskowy) w niektórych armiach, oddziały żołnierzy zawodowych składające się w części lub w całości z obcokrajowców;

legitymistyczny (adj)
легитимистский
  związany z legitymizmem, legitymistami, dotyczący legitymizmu

legowisko (n)
берлога, логово, нора
  miejsce snu i schronienia zwierząt
логово
  prymitywne, skromne miejsce służące do leżenia i spania

leiszmanioza (n)
лейшманиоз
  choroba z grupy chorób pasożytniczych powodująca m.in. gorączkę, owrzodzenia skóry oraz zniekształcenia twarzy;

lejce /ˈlɛjʦ̑ɛ/ (n)
вожжи
  (hipologia, hipologiczny) rzemienne pasy służące do kierowania koniem

lejdejski (adj)
лейденский
  związany z Lejdą, pochodzący z Lejdy, dotyczący Lejdy

lejek (n)
воронка, лейка
  urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszenia średnicy strumienia cieczy;

lejtnant /ˈlɛjtnãnt/ (n)
лейтенант
  (wojskowość, wojskowy) oficerski stopień wojskowy, odpowiednik porucznika;

lekarka /lɛˈkarka/ (n)
врачиха
  (potocznie, potoczny) kobieta pracująca jako lekarz

lekarski /lɛˈkarsʲci/ (adj)
лечебный, медицинский
  dotyczący leczenia, mający zastosowanie w leczeniu
врачебный
  związany z lekarzem, dotyczący lekarza

lekarstwo /lɛˈkarstfɔ/ (n)
лекарство
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz /ˈlɛkaʃ/ (n)
врач, доктор
  (medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekarz medycyny pracy /ˈlɛkaʃ ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃nɨ ˈpraʦ̑ɨ/ (n)
профврач
  (medycyna, medyczny) lekarz zajmujący się badaniami profilaktycznymi pracowników oraz diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób zawodowych

lekceważenie /ˌlɛkʦ̑ɛvaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
презрение
  traktowanie kogoś z pogardą, bez dostatecznej uwagi

lekcja /ˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
урок
  (edukacja, edukacyjny) jednostka zajęć dydaktycznych
  (przenośnie, przenośnia) przykre doświadczenie będące przestrogą

lekki /ˈlɛcːi/ (adj)
лёгкий
  o małej wadze, małym ciężarze
  o słabej sile, niskim natężeniu
  łatwy, np. do zaakceptowania, przyjęcia, zrobienia

lekki chleb /ˈlɛcːi ˈxlɛp/ (idiom)
лёгкий хлеб
  lekka, niemęcząca praca; lekki, łatwy sposób zarabiania na swoje utrzymanie

lekkoatleta /ˌlɛkːɔaˈtlɛta/ (n)
легкоатлет
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający lekkoatletykę

lekkoatletyczny (adj)
легкоатлетический
  związany z lekką atletyką, dotyczący lekkiej atletyki

lekkoatletyka /ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka/ (n)
лёгкая атлетика
  (sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

lekkomyślność /ˌlɛkːɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
легкомысле, легкомысленность
  cecha kogoś, kto jest lekkomyślny, niepoważny, zbyt lekko coś traktujący

lekkomyślny (adj)
легкомысленный
  czyniony bez głębszego namysłu
  o osobie: taki, który nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji własnych poczynań

lekkostrawny /ˌlɛkːɔˈstravnɨ/ (adj)
удобоваримый, усваиваемый
  (przenośnie, przenośnia) łatwo przyswajalny, przystępny
  taki, który jest łatwo przyswajany przez organizm, szybko trawiony

leksem /ˈlɛksɛ̃m/ (n)
лексема
  (językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;

leksyka /ˈlɛksɨka/ (n)
лексика
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich wyrazów składających się na jakiś język

leksykograf (n)
лексикограф
  (językoznawstwo, językoznawczy) badacz i znawca leksykografii

leksykografia (n)
лексикография
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników;
  tworzenie słowników, słownikarstwo
  zbiór słowników jakiegoś języka, regionu, okresu

leksykograficzny (adj)
лексикографический
  dotyczący leksykografii, właściwy leksykografii

leksykolog (n)
лексиколог
  (językoznawstwo, językoznawczy) badacz leksyki, zasobów wyrazów i związków wyrazowych

leksykologia (n)
лексикология
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia;

leksykologiczny (adj)
лексикологический
  (językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do leksykologii, mający związek z leksykologią

leksykon (n)
лексикон
  publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lektorski (adj)
лекторский
  związany z lektorem, dotyczący lektora lub jego pracy

lektyka /ˈlɛktɨka/ (n)
паланкин
  łoże osłonięte baldachimem, ściankami i daszkiem;

lemiesz /ˈlɛ̃mʲjɛʃ/ (n)
лемех
  (rolnictwo, rolniczy) dolna część pługa odcinająca skibę;

leming /ˈlɛ̃mʲĩŋk/ (n)
лемминг
  (zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus, gatunek ssaków, małych gryzoni występujących w dużych ilościach w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;

lemoniada /ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada/ (n)
лимонад
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn

lemur /ˈlɛ̃mur/ (n)
лемур
  (zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze;

len /lɛ̃n/ (n)
лён
  (botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion

leningradzki /ˌlɛ̃ɲĩŋˈɡraʦ̑ʲci/ (adj)
ленинградский
  związany z Leningradem, dotyczący Leningradu

leninowski /ˌlɛ̃ɲĩˈnɔfsʲci/ (adj)
ленинский
  związany z Włodzimierzem Leninem albo leninizmem, właściwy dla leninizmu

lenistwo /lɛ̃ˈɲistfɔ/ (n)
лень
  odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuch (n)
лентяй, лодырь
  (potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie)

leniuchować (v)
бездельничать, валяться, лентяйничать
  (potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwie (adv)
лениво
  w sposób leniwy

leniwiec /lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑/ (n)
ленивец, лени́вец
  (zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);
ленивец, лентяй
  (potocznie, potoczny) ktoś leniwy

leniwy /lɛ̃ˈɲivɨ/ (adj)
ленивый
  charakteryzujący się lenistwem
  wolny, poruszający się bez pośpiechu

lepidopterolog /ˌlɛpʲidɔptɛˈrɔlɔk/ (n)
лепидоптеролог
  specjalista zawodowo zajmujący się badaniem motyli;

lepidopterologia /lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
лепидоптерология
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o motylach;

lepiej /ˈlɛpʲjɛ̇j/ (adv)
лучше
  (zobacz) dobrze
  nie powinno się (robić czegoś)

lepiej późno niż wcale /ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ/ (proverb)
лучше поздно, чем никогда
  sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepiej z mądrym zgubić, niż z głupim znaleźć /ˈlɛpʲjɛ̇j ˈz‿mɔ̃ndrɨ̃m ˈzɡubʲiʨ̑ ˈɲiʒ ˈz‿ɡwupʲĩm ˈznalɛɕʨ̑/ (proverb)
лучше с умным потерять, чем с глупым найти
  zawsze, niezależnie od okoliczności, lepiej przestawać z mądrymi

lepić /ˈlɛpʲiʨ̑/ (v)
лепить
  kształtować coś z plastycznego materiału
  sklejać coś, przyklejać
липнуть
  być lepkim, kleić się do czegoś

leprozorium /ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm/ (n)
лепрозорий
  izolowany zakład leczniczy dla chorych na trąd lub kolonia dla trędowatych;

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu /ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu/ (proverb)
лучше синица в руках, чем журавль в небе; не сули журавля в небе, а дай синицу в руки
  lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lerka (n)
лесной жаворонок
  (ornitologia, ornitologiczny) Lullula arborea, gatunek ptaka z rodziny skowronków;

lesbijka /lɛzˈbʲijka/ (n)
лесбиянка
  homoseksualna kobieta;

lesbijski (adj)
лесбийский
  dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

lesistość (n)
лесистость
  (leśnictwo) wskaźnik pokrycia lasem określonej powierzchni;

lesisty /lɛˈɕistɨ/ (adj)
лесистый
  obfitujący w lasy, pokryty lasami

lesotyjski /ˌlɛsɔˈtɨjsʲci/ (adj)
лесотский
  związany z Lesotho, odnoszący się do państwa Lesotho

less /lɛs/ (n)
лёсс
  (geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego;

lessowy (adj)
лёссовый
  związany z lessem, dotyczący lessu, zbudowany z lessu

leszcz /lɛʃʧ̑/ (n)
лещ
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Abramis brama, eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

leszy (n)
леший
  (mitologia słowiańska) demon lasu;

letargiczny (adj)
летаргический
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny
  (medycyna, medyczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi

letni /ˈlɛtʲɲi/ (adj)
комнатный температура
  o substancji: ciepły, lecz nie gorący
летний
  taki, który odbywa się w lecie, odnosi się do lata; jest przystosowany do lata

leucyna (n)
лейцин
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, kodowany aminokwas alifatyczny;

leukocyt (n)
лейкоцит
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) komórka krwi pełniąca funkcję ochronną;

leukocytoza /ˌlɛwkɔʦ̑ɨˈtɔza/ (n)
лейкоцитоз
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowa liczba krwinek białych, powyżej górnej granicy normy;

leukopenia (n)
лейкопения
  (medycyna, medyczny) niedobór leukocytów we krwi; zmniejszona liczba krwinek białych we krwi obwodowej

leutnant (n)
лейтенант
  (wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy odpowiadający porucznikowi lub podporucznikowi w wojsku polskim;

lew /lɛf/ (n)
лев
  (zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;
  (zoologia, zoologiczny) samiec lwa (1.1)
  (jednostka monetarna) bułgarska jednostka monetarna; 100 stotinek;

lewacki /lɛˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
левацкий
  związany z lewactwem, dotyczący lewactwa

lewactwo /lɛˈvaʦ̑tfɔ/ (n)
левачество
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pogardliwie, pogardliwy) poglądy skrajnie lewicowe

lewak /ˈlɛvak/ (n)
левак, леворадикал
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba o skrajnie lewicowych poglądach

lewantyński (adj)
левантийский
  (geografia, geograficzny) związany z Lewantem, dotyczący Lewantu

lewar (n)
домкрат
  (technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewarek /lɛˈvarɛk/ (n)
домкрат
  (technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewatywa /ˌlɛvaˈtɨva/ (n)
клизма
  (medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;

lewicowiec (n)
левый
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy

lewicowy /ˌlɛvʲiˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
левый
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy

lewo /ˈlɛvɔ/ (n)
лево
  w wyrażeniach przyimkowych: lewa strona

lewobrzeżny (adj)
левобережный
  (hydrologia, hydrologiczny) znajdujący się po lewej stronie brzegu patrząc w kierunku ujścia

leworęczny /ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (n)
левша
  osoba leworęczna (1.1)

lewy /ˈlɛvɨ/ (adj)
левый
  znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka
  (potocznie, potoczny) o dokumentach, interesach: nielegalny

lezgiński (adj)
лезгинский
  związany z Lezginami, dotyczący Lezginów

leń /lɛ̃ɲ/ (n)
лентяй, бездельник, ленивец
  człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy

leśnictwo /lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
лесоведение
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leśniczy /lɛɕˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
лесничий
  związany z leśnictwem, dotyczący leśnictwa

leśniczy /lɛɕˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
лесник, лесничий
  (leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa

leśniczyna /ˌlɛɕɲiˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
лесничиха
  żona leśniczego

leśnik /ˈlɛɕɲik/ (n)
лесник
  pracownik lub urzędnik zajmujący się zagospodarowaniem lasu

leśny /ˈlɛɕnɨ/ (adj)
лесной
  odnoszący się do lasu, mający związek z lasem

leżak /ˈlɛʒak/ (n)
шезлонг
  rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

leżenie /lɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
лежание
  zachowywanie pozycji poziomej

leżeć /ˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
сидеть
  o ubraniu dobrze się układać na kimś
лежать
  zachowywać pozycję poziomą

li /lʲi/ (particle)
ли
  (dawniej, dawny) czy

liana /ˈlʲjãna/ (n)
лиана
  (botanika, botaniczny) roślina o długim pędzie czepnym, rosnąca głównie w lasach tropikalnych;

libański /lʲiˈbãj̃sʲci/ (adj)
ливанский
  odnoszący się do państwa Liban

liberalny /ˌlʲibɛˈralnɨ/ (adj)
либеральный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce

liberał (n)
либерал
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik liberalizmu

liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (n)
ливрея
  (historia, historyczny, historycznie) uniform używany przez służbę królewską i magnacką, a także urzędników dworskich

libertarianizm (n)
либертарианство
  (filozofia, filozoficzny) doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce;

libertyński /ˌlʲibɛrˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
либертинский
  związany z libertynizmem

liberyjski /ˌlʲibɛˈrɨjsʲci/ (adj)
либерийский
  odnoszący się do państwa Liberia

libijski /lʲiˈbʲijsʲci/ (adj)
ливийский
  odnoszący się do Libii

libretto /lʲiˈbrɛtːɔ/ (n)
либретто
  tekst utworu muzycznego (opery, operetki, oratorium), scenariusz baletu lub pantomimy;

licencja /lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
лицензия
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;
  zezwolenie, pozwolenie na korzystanie z czegoś, na wykonywanie czegoś

licencyjny (adj)
лицензионный
  związany z licencją, dotyczący licencji, związany z działalnością albo produkcją w ramach licencji

liceum /lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
лицей
  (edukacja, edukacyjny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;

lichenologiczny (adj)
лихенологический
  związany z lichenologią, dotyczący lichenologii

licho /ˈlʲixɔ/ (n)
лихо
  (przenośnie, przenośnia) coś złego, co przynosi nieszczęście

licho wie /ˈlʲixɔ ˈvʲjɛ/ (idiom)
чёрт его знает
  (potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości

lichwa /ˈlʲixfa/ (n)
ростовщичество
  (pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

lichwiarski (adj)
ростовщический
  (pejoratywnie, pejoratywny) dotyczący lichwy albo lichwiarza

lichwiarz (n)
ростовщик
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

lichy /ˈlʲixɨ/ (adj)
худой
  (potocznie, potoczny) będący w złym stanie, złej jakości, w złym gatunku

lico /ˈlʲiʦ̑ɔ/ (n)
лицо
  (książkowy) (anatomia, anatomiczny) twarz, oblicze, policzek

licyjski (adj)
ликийский
  związany z Licją, dotyczący Licji

licytacja /ˌlʲiʦ̑ɨˈtaʦ̑ʲja/ (n)
аукцион
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;

liczba /ˈlʲiʤ̑ba/ (n)
число, число́
  (matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
число
  zapis liczby (1.1)
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa

liczba atomowa /ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva/ (n)
зарядовое число, атомный номер
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba całkowita /ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita/ (n)
целое число, це́лое
  (matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;

liczba mnoga /ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa/ (n)
множественное число
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba naturalna (n)
натуральное число
  (matematyka, matematyczny) liczba z ciągu 0, 1, 2, 3, …;

liczba niewymierna /ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna/ (n)
иррациональное число
  (matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;

liczba podwójna /ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna/ (n)
двойственное число
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczba pojedyncza /ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a/ (n)
единственное число
  (gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczebnik /lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik/ (n)
числительное, имя числительное
  (gramatyka) nazwa liczby

liczebnik główny (n)
количественное числительное, кардинальное число
  (gramatyka) nazwa liczby całkowitej

liczebnik porządkowy (n)
порядковое числительное
  (gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

liczebnik zbiorowy (n)
собирательное числительное
  (gramatyka) nazwa liczby określająca liczność grupy elementów

liczenie /lʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
счёт
  (rzeczownik odczasownikowy) od liczyć

licznik /ˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
числитель, числи́тель
  (matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;
счётчик
  urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie;

liczny /ˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
многочисленный
  (o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek
многий, много
  (tylko w lm.) występujący w dużej liczbie

liczydło /lʲiˈʧ̑ɨdwɔ/ (n)
счёты
  (matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;
счётчик
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) mechanizm wskazujący licznika

liczyć /ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
считать, счесть
  określać liczbę elementów składających się na dany zbiór
рассчитывать
  wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne
включать, учитывать
  włączać do zbioru
насчитывать
  zawierać w sobie określoną ilość elementów
надеяться, рассчитывать
  pokładać swoje zaufanie
  spodziewać się
считать
  wymawiać liczby
считаться
  brać pod uwagę, respektować
  mieć duże znaczenie

lider /ˈlʲidɛr/ (n)
лидер
  osoba dowodząca, zarządzająca pracą zespołu
  (sport, sportowy) sportowiec lub drużyna zajmująca czołowe miejsce w zawodach lub rozgrywkach

liderski (adj)
лидерский
  związany z liderem, dotyczący lidera; właściwy liderowi

lidokaina /ˌlʲidɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
лидокаин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, używany jako środek miejscowo znieczulający;

lidyjski (adj)
лидийский
  związany z Lidią, pochodzący z Lidii

lidzki (adj)
лидский
  dotyczący Lidy, związany z Lidą

liechtensteiński /ˌlʲixtɛ̃w̃ˈʃtajj̃sʲci/ (adj)
лихтенштейнский
  odnoszący się do państwa Liechtenstein

lifehack (n)
лайфхак
  (potocznie, potoczny) pomysł, trick ułatwiający życie, rozwiązujący problem bądź przyspieszający codzienną czynność;

ligatura /ˌlʲiɡaˈtura/ (n)
лигатура
  (językoznawstwo, językoznawczy) (termin typograficzny) znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ;
  (medycyna, medyczny) nić służąca do podwiązywania naczyń krwionośnych w czasie operacji
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający następstwo dwu lub więcej nut;

lignitowy (adj)
лигнитовый
  związany z lignitem, dotyczący lignitu

liguryjski /ˌlʲiɡuˈrɨjsʲci/ (adj)
лигурийский
  związany z Ligurią, wywodzący się z Ligurii

likier /ˈlʲicɛr/ (n)
ликёр
  słodki i mocny napój alkoholowy;

likoryna (n)
ликорин
  (chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych

liktor (n)
ликтор
  (historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;

liktorski (adj)
ликторский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z liktorem, dotyczący liktora

likwidacja /ˌlʲikfʲiˈdaʦ̑ʲja/ (n)
ликвидация
  (przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) zabicie
  pozbycie się

likwidacyjny (adj)
ликвидационный
  związany z likwidacją, dotyczący likwidacji

likwidatorski (adj)
ликвидаторский
  związany z likwidatorem, dotyczący likwidatora; właściwy likwidatorowi

likwidować /ˌlʲikfʲiˈdɔvaʨ̑/ (v)
ликвидировать
  usuwać, znosić lub rozwiązywać coś
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) zabijać, pozbawiać życia

lilak /ˈlʲilak/ (n)
сирень
  (botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia /ˈlʲilʲja/ (n)
лилия
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

lilia wodna /ˈlʲilʲja ˈvɔdna/ (n)
водяная лилия
  (potocznie, potoczny) grzybień, Nymphaea L., roślina wodna o okazałych kwiatach

liliput /lʲiˈlʲiput/ (n)
лилипут
  (potocznie, potoczny) człowiek bardzo małego wzrostu

lilongwejski /ˌlʲilɔ̃ŋɡˈvɛjsʲci/ (adj)
лилонгвийский
  odnoszący się do miasta Lilongwe

lilski (adj)
лилльский
  związany z Lille, dotyczący Lille

lima /ˈlʲĩma/ (n)
лайм
  (botanika, botaniczny) krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe;
  owoc limy (1.1), żółtozielony, podobny do cytryny, ale mniejszy

limburski /lʲĩmˈbursʲci/ (adj)
лимбургский
  związany z Limburgią, dotyczący Limburgii, pochodzący z Limburgii

limfa (n)
лимфа
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;

limfatyczny (adj)
лимфатический
  (anatomia, anatomiczny) związany z limfą, dotyczący limfy

limit /ˈlʲĩmʲit/ (n)
лимит
  granica niemożliwa do przekroczenia

limnologia /ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja/ (n)
лимнология, озероведение
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

limnologiczny (adj)
лимнологический
  (zoologia, zoologiczny) związany z limnologią, dotyczący limnologii

limo /ˈlʲĩmɔ/ (n)
синяк под глаз
  (potocznie, potoczny) podbite oko

limuzyna (n)
лимузин
  (motoryzacja) luksusowy samochód;

lin /lʲĩn/ (n)
линь
  (ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lina /ˈlʲĩna/ (n)
канат, трос
  elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

linearność (n)
линеарность
  cecha tego, co linearne

lingwista /lʲĩŋɡˈvʲista/ (n)
лингвист
  (językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca

lingwistka (n)
лингвистка
  (językoznawstwo, językoznawczy) specjalistka w zakresie lingwistyki

lingwistyczny (adj)
лингвистический
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty

lingwistyka /lʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
лингвистика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia /ˈlʲĩɲja/ (n)
линия
  kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka
маршрут
  trasa dla środków lokomocji

linijka /lʲĩˈɲijka/ (n)
линейка
  przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowiec /lʲĩˈɲɔvʲjɛʦ̑/ (n)
лайнер
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek regularnie kursujący między danymi punktami;

liniowy /lʲĩˈɲjɔvɨ/ (adj)
линейный, линеен, линейнуй
  mający związek z linią

linoleum /ˌlʲĩnɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
линолеум
  (budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;

linoskoczek /ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
канатоходец
  cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie

linuksowy /ˌlʲĩnuˈksɔvɨ/ (adj)
линуксовый
  (informatyka, informatyczny) związany z systemem operacyjnym Linux, dotyczący tego systemu operacyjnego, z zainstalowanym systemem operacyjnym Linux

lioński (adj)
лионский
  związany z Lyonem, dotyczący Lyonu

lipa /ˈlʲipa/ (n)
липа
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;
  (potocznie, potoczny) kłamstwo, oszustwo

lipcowy /lʲipˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
июльский
  związany z lipcem, dotyczący lipca

lipiec /ˈlʲipʲjɛʦ̑/ (n)
июль
  siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipiecki (adj)
липецкий
  związany z Lipieckiem, dotyczący Lipiecka

lipień /ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
хариус
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

lipodystrofia /ˌlʲipɔdɨˈstrɔfʲja/ (n)
липодистрофия
  (medycyna, medyczny) zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;

lipowy /lʲiˈpɔvɨ/ (adj)
липовый
  będący częścią lipy
  składający się z lip
  wykonany z drewna lub innej części lipy

lipski /ˈlʲipsʲci/ (adj)
лейпцигский
  związany z Lipskiem, dotyczący Lipska

lirogon (n)
лирохвост
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu wróblowych występujący na kontynencie australijskim;

lirycznie (adv)
лирически
  w sposób liryczny

liryczność (n)
лиричность
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nastrojowość, liryzm w utworze lub zachowaniu osób

liryzm (n)
лиризм
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób

lis /lʲis/ (n)
лиса, лисица
  (zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie;

lis polarny /ˈlʲis pɔˈlarnɨ/ (n)
песец
  (zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;

lisek (n)
лисёнок
  mały, młody lis

list /lʲist/ (n)
письмо, письмо́
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
  papier, na którym napisano list (1.1)
  wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie

list otwarty /ˈlʲist ɔtˈfartɨ/ (n)
открытое письмо, публичное письмо
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją;

list polecony (n)
заказное письмо
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) list przyjmowany za potwierdzeniem nadania, rejestrowany oraz doręczany adresatowi za pokwitowaniem odbioru

lista /ˈlʲista/ (n)
список
  elementy zapisane w kolejności

listek figowy /ˈlʲistɛk fʲiˈɡɔvɨ/ (n)
фиговый листок
  (związek frazeologiczny) osłona czegoś, co z jakichś względów chciałoby się ukryć, nie ujawniać; przykrywka dla czegoś, parawan
  (związek frazeologiczny) skąpa przysłona nagości

listonosz /lʲiˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
почтальон
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listonoszka (n)
письмоноска
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracowniczka urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad /lʲiˈstɔpat/ (n)
листопад
  (dawniej, dawny) opadanie liści
ноябрь
  jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listopadowy /ˌlʲistɔpaˈdɔvɨ/ (adj)
ноябрьский
  mający miejsce, odbywający się w listopadzie

listowie /lʲiˈstɔvʲjɛ/ (n)
листва
  (botanika, botaniczny) ogół liści roślin, zwłaszcza drzew i krzewów

lit /lʲit/ (n)
литий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litera /lʲiˈtɛra/ (n)
буква
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

litera prawa /lʲiˈtɛra ˈprava/ (n)
буква закона
  dosłowne brzmienie, strona formalna tekstu prawnego, przepisu itp.

literacki /ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci/ (adj)
литературный, литерату́рный
  mający związek z literaturą

literalny /ˌlʲitɛˈralnɨ/ (adj)
буквальный
  (książkowy) mający związek ze ścisłym rozumieniem, przytoczeniem lub tłumaczeniem czyichś słów

literat /lʲiˈtɛrat/ (n)
литератор
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz, autor

literatura /ˌlʲitɛraˈtura/ (n)
литература
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literaturoznawca (n)
литературовед
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) naukowiec badający literaturę

literaturoznawczy (adj)
литературоведческий
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z literaturoznawstwem, dotyczący literaturoznawstwa

literaturoznawstwo /ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ/ (n)
литературоведение
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;

literować (v)
произносить по буквам
  podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

literówka /ˌlʲitɛˈrufka/ (n)
опечатка, описка
  błąd w pisaniu polegający na pomyleniu lub opuszczeniu liter w słowie

litewski /lʲiˈtɛfsʲci/ (adj)
литовский
  odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litewski /lʲiˈtɛfsʲci/ (n)
литовский
  (językoznawstwo, językoznawczy) bałtyjski język używany przez Litwinów;

litografia /ˌlʲitɔˈɡrafʲja/ (n)
литография
  (drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
  (sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litologia /ˌlʲitɔˈlɔɟja/ (n)
литология
  (geologia, geologiczny) zbiór cech i właściwości skał, obserwowany makroskopowo

litosfera /ˌlʲitɔˈsfɛra/ (n)
литосфера
  (geologia, geologiczny) zewnętrzna, najbardziej sztywna sfera kuli ziemskiej;

litowy (adj)
литиевый
  związany z litem, dotyczący litu

litościwy /ˌlʲitɔˈɕʨ̑ivɨ/ (adj)
милосердный, милостивый, сострадательный
  pełen litości, mający litość

litość /ˈlʲitɔɕʨ̑/ (n)
жалость, милость
  współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

litr /lʲitr̥/ (n)
литр
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

litraż /ˈlʲitraʃ/ (n)
литраж
  pojemność zbiornika lub naczynia wyrażona w litrach

litrowy /lʲiˈtrɔvɨ/ (adj)
литровый
  mający pojemność jednego litra, zawierający jeden litr czegoś

litrówka (n)
литровка
  pojemnik, zwykle butelka, o pojemności jednego litra

lituanizacja /ˌlʲitu<sup>w</sup>ãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
литвинизация, литуанизация
  proces przyswajania lub celowego, stopniowego narzucania przez państwo litewskie litewskiego języka, obyczajów, kultury i wzorców w sztuce;

liturgia /lʲiˈturʲɟja/ (n)
литургия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

liturgiczny (adj)
литургический
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii

liverpoolski (adj)
ливерпульский
  odnoszący się do Liverpoolu, związany z Liverpoolem

liza /ˈlʲiza/ (n)
лизис
  (biologia, biologiczny) rozpad na cząstki elementarne;

lizak /ˈlʲizak/ (n)
леденец
  twardy cukierek na patyku

lizać /ˈlʲizaʨ̑/ (v)
лизать, лиза́ть
  dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizboński /lʲizˈbɔ̃j̃sʲci/ (adj)
лисабонский
  odnoszący się do miasta Lizbona

lizus /ˈlʲizus/ (n)
льстец, лизун, подлиза, подхалим
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy

liściasty /lʲiɕˈʨ̑astɨ/ (adj)
лиственный
  (botanika, botaniczny) mający liście, złożony z drzew lub krzewów mających liście
листовой
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) w postaci liści

liściec (n)
листовидки
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Phyllium, rodzaj owadów z rzędu straszyków;
листовидка
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stosujący mimetyzm owad z rodzaju (1.1)

liść /lʲiɕʨ̑/ (n)
лист
  (botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść laurowy /ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ/ (n)
лавровый лист
  (spożywczy) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa;

loarski (adj)
луарский
  związany z Loarą, dotyczący Loary

lobby /ˈlɔbbʲi/ (n)
лобби
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)

lobbysta (n)
лоббист
  zawodowy rzecznik czyichś interesów wywierający wpływ na władze publiczne

loch /lɔx/ (n)
темница
  podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;

lockdown (n)
локдаун
  zakaz wyjścia, zakaz opuszczania danej strefy

lodowcowy /ˌlɔdɔfˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
ледниковый
  związany z lodowcami i ich działalnością

lodowiec /lɔˈdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
ледник
  (geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodowisko /ˌlɔdɔˈvʲiskɔ/ (n)
каток
  miejsce przeznaczone do sportowej lub rekreacyjnej jazdy na łyżwach;

lodownia (n)
ледник
  (przestarzałe, przestarzały) budowla lub pomieszczenie służące do przechowywania produktów spożywczych, w których niską temperaturę zapewniano dzięki zgromadzonej dużej ilości lodu lub śniegu;

lodołamacz /ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑/ (n)
ледокол, ледоко́л
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody (n)
мороженое
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodziarz /ˈlɔʥ̑aʃ/ (n)
мороженщик
  ktoś, kto sprzedaje lody

lodówka /lɔˈdufka/ (n)
дубак, холодина, холодрыга
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo zimno, duży mróz
холодильник
  pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm /lɔˈɡarɨtm̥/ (n)
логарифм
  (matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logarytm naturalny (n)
натуральный логарифм
  (matematyka, matematyczny) logarytm o podstawie e, tzw. liczbie Eulera, równej w przybliżeniu 2{,}718281828...;

logarytmiczny /ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
логарифмический
  taki, którego wartość zmienia się zgodnie z określonym logarytmem
  związany z logarytmami, dotyczący logarytmów

logarytmowanie (n)
логарифмирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od logarytmować

loggia (n)
лоджия
  (architektura, architektoniczny) otwarta zadaszona galeria lub balkon wzdłuż ściany budynku;

logicznie (adv)
логически
  (potocznie, potoczny) w sposób sensowny, rozsądny (o zachowaniu, postępowaniu)
  w myśl zasad logiki, zgodnie z logiką

logiczność (n)
логичность
  cecha tego, co logiczne

logiczny /lɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
логический
  (potocznie, potoczny) mający sens, zrozumiały, rozsądny
  konsekwentny, budowany zgodnie z logiką
  związany z logiką, zgodny z logiką

logika /ˈlɔɟika/ (n)
логика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
  poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych
  prawa i mechanizmy rządzące jakimiś zdarzeniami

logo /ˈlɔɡɔ/ (n)
логотип
  znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną;

logotyp (n)
логотип
  logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim;

lojalizm /lɔˈjalʲism̥/ (n)
лоялизм
  praworządność; postępowanie zgodnie z polityką rządu

lojalnie /lɔˈjalʲɲɛ/ (adv)
лояльно
  w sposób lojalny

lojalność (n)
лояльность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni

lojalny /lɔˈjalnɨ/ (adj)
лояльный
  rzetelny, uczciwy w relacjach z innymi
  taki, który nie dopuści się zdrady, jest godny zaufania i postępuje zgodnie z określonymi regułami, nakazami; wierny

lokaj (n)
лакей
  człowiek usługujący w bogatym domu lub na dworze panującego

lokajski (adj)
лакейский
  związany z lokajem, dotyczący lokaja
  (pogardliwie, pogardliwy) właściwy lokajowi; mający cechy lokaja, zwłaszcza służalczość

lokalizacja /ˌlɔkalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
локализация
  usytuowanie, położenie jakiegoś obiektu; miejsce, pozycja zajmowana przez jakiś obiekt

lokalnie /lɔˈkalʲɲɛ/ (adv)
локально
  w sposób lokalny

lokalny /lɔˈkalnɨ/ (adj)
локальный, местный
  związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca

lokator /lɔˈkatɔr/ (n)
квартирант
  ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu

lokomotywa /ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva/ (n)
локомотив
  (kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

lokówka /lɔˈkufka/ (n)
плойка
  (fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco
бигуди
  (fryzyjski) wałek wykonany z metalu lub tworzyw sztucznych, służący do zakręcania włosów

lombard /ˈlɔ̃mbart/ (n)
ломбард
  instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych;

lombardowy (adj)
ломбардный
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z lombardem, dotyczący lombardów

lombardzista (n)
ломбардщик
  (potocznie, potoczny) właściciel lombardu, osoba pożyczająca pod zastaw

lombardzki /lɔ̃mˈbarʦ̑ʲci/ (adj)
ломбардский
  związany z Lombardią

londyńczyk /lɔ̃nˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
лондонец
  mieszkaniec Londynu

londyński /lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
лондонский
  pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu

longboard (n)
лонгборд
  (sport, sportowy) deskorolka o dłuższym rozmiarze, pozwalająca rozwinąć większą prędkość;

longobardzki (adj)
лангобардский
  związany z Longobardami, dotyczący Longobardów

lont /lɔ̃nt/ (n)
шнур
  (wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

lorandyt (n)
лорандит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarkoarsenek talu, występujący głównie w złożu Allchar w Macedonii, w postaci koszenilowoczerwonych, drobnych, jednoskośnych kryształów

lorens /ˈlɔrɛ̃w̃s/ (n)
лоуренсий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lornetka /lɔrˈnɛtka/ (n)
бинокль
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;

los /lɔs/ (n)
судьба
  fatum, przeznaczenie
  wydarzenia, bieg czyjegoś życia
лотерейный билет
  mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej

losowy /lɔˈsɔvɨ/ (adj)
случайный
  przypadkowy, niezależny od decyzji

lot /lɔt/ (n)
полёт, перелёт
  przemieszczanie się w powietrzu lub w przestrzeni kosmicznej
  podróż, np. samolotem, balonem

lotaryński (adj)
лотарингский
  związany z Lotaryngią, dotyczący Lotaryngii lub Lotaryńczyków

lotaryński (n)
лотарингский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Lotaryńczyków, (właściwie) gwara lotaryńska języka niemieckiego

lotem błyskawicy /ˈlɔtɛ̃m ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑ɨ/ (adv)
с быстротой молнии
  bardzo szybko, momentalnie

loteria /lɔˈtɛrʲja/ (n)
лотерея
  gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie

loteryjny (adj)
лотерейный
  związany z loterią

lotka /ˈlɔtka/ (n)
элерон
  (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;
волан
  (sport, sportowy) uskrzydlony przedmiot służący do gry w badmintona
маховое перо
  typ pióra ptasiego

lotnictwo /lɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
авиация, авиатика
  ogół zagadnień związanych ze wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi;

lotniczo-modelarski (adj)
авиамоделистский
  związany z modelarstwem lotniczym, dotyczący modelarstwa lotniczego

lotniczy /lɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
авиационный
  związany z lotnictwem

lotnik /ˈlɔtʲɲik/ (n)
лётчик, авиатор
  (lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie
авиатор
  inżynier posiadający specjalizację lotniczą

lotnisko /lɔtʲˈɲiskɔ/ (n)
аэропорт, аэродром
  (lotnictwo, lotniczy) wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec /ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
авианосец, авиаматка
  (wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotniskowy (adj)
аэродромный
  służący do startu samolotów, śmigłowców itp.
аэропортовый
  związany z lotniskiem

lotos /ˈlɔtɔs/ (n)
лотос
  (botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych;

lotos orzechodajny (n)
лотос орехоносный
  (botanika, botaniczny) Nelumbo nucifera, wieloletnia roślina z rodziny lotosowatych, rośnąca dziko w Azji;

lowelas /lɔˈvɛlas/ (n)
ловелас
  (pejoratywnie, pejoratywny) podrywacz, uwodziciel

lozański (adj)
лозаннский
  związany z Lozanną, dotyczący Lozanny, pochodzący z Lozanny

loża (n)
ложа
  (architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości;

lub /lup/ (conjunction)
или
  spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubczyk /ˈlupʧ̑ɨk/ (n)
любисток
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lubelski /luˈbɛlsʲci/ (adj)
люблинский
  odnoszący się do Lublina, związany z Lublinem

lubierecki (adj)
люберецкий
  związany z Lubiercami, dotyczący Lubierców

lubieżny /luˈbʲjɛʒnɨ/ (adj)
похотливый
  rozpustny, sprośny

lubić /ˈlubʲiʨ̑/ (v)
нравиться, любить
  darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lublański /luˈblãj̃sʲci/ (adj)
люблянский
  związany z Lublaną (stolicą Słowenii)

lucerna /luˈʦ̑ɛrna/ (n)
люцерна
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) jednoroczna lub dwuletnia bylina z rodziny bobowatych;

lucerneński (adj)
люцернский
  związany z Lucerną, dotyczący Lucerny, pochodzący z Lucerny

lucerniany (adj)
люцерновый
  zrobiony z lucerny
  związany z lucerną, dotyczący lucerny

lud /lut/ (n)
люд
  warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie
народ
  zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem

ludność /ˈludnɔɕʨ̑/ (n)
население
  ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójczy (adj)
геноцидный
  związany z ludobójstwem, właściwy ludobójstwu

ludobójstwo /ˌludɔˈbujstfɔ/ (n)
геноцид
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludowy /luˈdɔvɨ/ (adj)
народный
  dotyczący obszarów wiejskich i chłopów
  pochodzący od ludu
  przeznaczony dla ludu, powszechny

ludowładztwo (n)
народовластие
  (książkowy) forma rządów sprawowanych przez wszystkich obywateli

ludożerca /ˌludɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
людоед
  człowiek zjadający mięso ludzkie

ludożerczy (adj)
людоедский
  właściwy ludożercy

ludożerstwo /ˌludɔˈʒɛrstfɔ/ (n)
людоедство
  jedzenie mięsa ludzkiego przez innych ludzi

ludzik (n)
человечек
  figurka człowieka
  lekceważąco o człowieku

ludzki /ˈluʦ̑ʲci/ (adj)
человеческий
  odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
  cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

ludzkość /ˈluʦ̑kɔɕʨ̑/ (n)
человеколюбие, человечность
  natura człowieka, która jest utożsamiana z dobrymi cechami ludzi
человечество
  ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie

lufa /ˈlufa/ (n)
ствол
  część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale;

lufowy (adj)
ствольный
  związany z lufą, dotyczący lufy (tylko w znaczeniu: „część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale”)

luidor (n)
луидор
  (dawniej, dawny) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita we Francji;

luizjański (adj)
луизианский
  związany z Luizjaną, dotyczący Luizjany

luka /ˈluka/ (n)
зазор
  puste miejsce

lukkański (adj)
луккский
  związany z Lukką, dotyczący Lukki

lukrecja /luˈkrɛʦ̑ʲja/ (n)
лакрица
  (botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;

luksemburczyk /ˌluksɛ̃mˈburʧ̑ɨk/ (n)
люксембуржец
  mieszkaniec Luksemburga (stolicy państwa Luksemburg)

luksemburka /ˌluksɛ̃mˈburka/ (n)
люксембурженка
  mieszkanka miasta Luksemburg

luksemburski /ˌluksɛ̃mˈbursʲci/ (adj)
люксембургский
  odnoszący się do miasta Luksemburg
  odnoszący się do państwa Luksemburg

luksus /ˈluksus/ (n)
роскошь, люкс
  warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

lulać /ˈlulaʨ̑/ (v)
баюкать, убаюкивать
  (potocznie, potoczny) kołysać dziecko (najczęściej do snu)

lulkowy (adj)
беленной
  związany z lulkiem, powstający z lulka

lumpenproletariacki (adj)
люмпен-пролетарский
  związany z lumpenproletariatem, odnoszący się do lumpenproletariatu

lumpenproletariat (n)
люмпен-пролетариат
  (socjologia, socjologiczny) (pogardliwie, pogardliwy) warstwa społeczna składająca się z miejskiej biedoty, ludzi trwale bezrobotnych żyjących na marginesie społeczeństwa;

lupa /ˈlupa/ (n)
лупа
  wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lupanar /luˈpãnar/ (n)
лупанарий
  (przestarzałe, przestarzały) dom publiczny, zamtuz

lupinina /ˌlupʲĩˈɲĩna/ (n)
люпинин
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, alkaloid występujący w łubinie o bardzo gorzkim smaku;

lura /ˈlura/ (n)
бурда
  (potocznie, potoczny) napój o małej zawartości esencji; słaba kawa

lusakijski /ˌlusaˈcijsʲci/ (adj)
лусакский
  odnoszący się do miasta Lusaka

lusterko wsteczne /luˈstɛrkɔ ˈfstɛʧ̑nɛ/ (n)
зеркало заднего вида
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy

lustracyjny (adj)
люстрационный
  związany z lustracją, dotyczący lustracji

lustro /ˈlustrɔ/ (n)
зеркало
  gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

luteranin /ˌlutɛˈrãɲĩn/ (n)
лютеранин
  osoba, która wyznaje luteranizm

luteranizm /ˌlutɛˈrãɲism̥/ (n)
лютеранство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;

luteranka /ˌlutɛˈrãnka/ (n)
лютеранка
  kobieta, która wyznaje luteranizm

luterański (adj)
лютеранский
  związany z luteranizmem

lutet /ˈlutɛt/ (n)
лютеций
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia /ˈlutʲɲa/ (n)
лютня
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

lutnik (n)
скрипичный мастер
  rzemieślnik, który konstruuje i naprawia strunowe instrumenty muzyczne

lutowanie (n)
пайка
  (rzeczownik odczasownikowy) od lutować

lutować /luˈtɔvaʨ̑/ (v)
паять, пропаять, спаивать
  (technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

lutownica /ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
паяльник
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania;

lutowy /luˈtɔvɨ/ (adj)
февральский
  od: luty

luty /ˈlutɨ/ (n)
февраль
  drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

luwijski (adj)
лувийский
  (dosłownie) związany z Luwią lub Luwijczykami, dotyczący Luwii lub Luwijczyków

luwijski (n)
лувийский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język luwijski;

luźny /ˈluʑnɨ/ (adj)
свободный
  nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach)

lwia część /ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
львиная доля
  znaczna, większa część czegoś

lwię (n)
львёнок
  młode lwa; mały, młody lew

lwowski /ˈlvɔfsʲci/ (adj)
львовский
  związany ze Lwowem, dotyczący Lwowa

lwołak /ˈlvɔwak/ (n)
лев-оборотень
  (fantasy) człowiek, którego jedną z form jest lew

lystrozaur (n)
листрозавр
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Lystrosaurus, rodzaj terapsyda z rodziny Lystrosauridae;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju (1.1)

lód /lut/ (n)
лёд
  stały stan skupienia wody;
  (potocznie, potoczny) lodowisko
минет
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) fellatio
мороженое, лёд
  (potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd /lɔ̃nt/ (n)
земля, суша, материк
  obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądowanie /ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ/ (n)
высадка, посадка, приземление
  (rzeczownik odczasownikowy) od lądować

lądować /lɔ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
приземляться
  osiadać na czymś – z powietrza lub wody

lęk /lɛ̃ŋk/ (n)
тревога
  (psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny;

lękać się /ˈlɛ̃ŋkaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
бояться, опасаться
  (książkowy) bać się; odczuwać strach, trwogę

lękliwy /lɛ̃ŋkˈlʲivɨ/ (adj)
боязливый, робкий, пугливый
  (o osobach) skłonny do lęku, dający się łatwo nastraszyć

maca /ˈmaʦ̑a/ (n)
маца
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;

maccartyzm (n)
маккартизм
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajnie prawicowy kierunek polityki wewnętrznej Stanów Zjednoczonych w latach 50. XX wieku charakteryzujący się radykalnym zwalczaniem komunizmu i jego przedstawicieli w państwie;

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (adj)
македонский
  odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków
  odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (n)
македонский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Macedonii;

machaczkalski (adj)
махачкалинский
  związany z Machaczkałą, dotyczący Machaczkały

machać /ˈmaxaʨ̑/ (v)
махать гнать
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) robić coś szybko

machinalny (adj)
машинальный
  dziejący się mimowolnie, bez udziału świadomości

macica /maˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
матка
  (anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;
перламутр
  (sztuka) (zobacz) masa perłowa

maciczny (adj)
маточный
  dotyczący macicy

macierz /ˈmaʨ̑ɛʃ/ (n)
матрица, ма́трица
  (matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia;

macierzyński /ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃sʲci/ (adj)
материнский
  dotyczący macierzyństwa, właściwy matce

macierzyństwo /ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ/ (n)
материнство
  bycie matką

macka (n)
щупальце
  (zoologia, zoologiczny) wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem

macocha /maˈʦ̑ɔxa/ (n)
мачеха
  żona ojca, ale nie matka;

maczeta /maˈʧ̑ɛta/ (n)
мачете
  długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

madagaskarski /ˌmadaɡaˈskarsʲci/ (adj)
мадагаскарский
  odnoszący się do państwa Madagaskar
  odnoszący się do wyspy Madagaskar

maderski (adj)
мадейрский
  związany z Maderą, dotyczący Madery

madrycki /maˈdrɨʦ̑ʲci/ (adj)
мадридский
  odnoszący się do miasta Madryt

madrygałowy (adj)
мадригальный
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) lub (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z madrygałem, dotyczący madrygału

madrytczyk /maˈdrɨṭʧ̑ɨk/ (n)
мадридец
  mieszkaniec Madrytu

madrytka /maˈdrɨtka/ (n)
мадридка
  mieszkanka Madrytu

madżong (n)
маджонг
  chińska gra dla czterech graczy;

mafia /ˈmafʲja/ (n)
мафия
  zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

mafijny /maˈfʲijnɨ/ (adj)
мафиозный
  dotyczący mafii; taki, który jest związany z mafią; mający charakter mafii

mafioso /maˈfʲjɔzɔ/ (n)
мафиози
  (kryminologia, kryminologiczny) członek mafii

magadański (adj)
магаданский
  związany z Magadanem (miastem w Rosji)

magazyn /maˈɡazɨ̃n/ (n)
журнал
  czasopismo
склад
  pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów

magdeburski /ˌmaɡdɛˈbursʲci/ (adj)
магдебургский
  związany z Magdeburgiem, dotyczący Magdeburga

magenta /maˈɡɛ̃nta/ (n)
маджента
  barwa purpurowa;

magia /ˈmaɟja/ (n)
магия, волшебство
  (ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magiczny /maˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
магический, волшебный
  związany z magią

magisterski (adj)
магистерский
  związany z osobą magistra
  związany z tytułem magistra

magma /ˈmaɡma/ (n)
магма
  (geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

magmowy /maɡˈmɔvɨ/ (adj)
магматический
  (geologia, geologiczny) powstały z magmy, mający związek z magmą

magnat (n)
магнат
  (ekonomia, ekonomiczny) właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży

magnes /ˈmaɡnɛs/ (n)
магнит
  przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon /ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n/ (n)
магнитофон
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetofonowy (adj)
магнитофонный
  związany z magnetofonem, dotyczący magnetofonu

magnetorecepcja (n)
магниторецепция
  (biologia, biologiczny) zdolność organizmu do rozpoznawania kierunku pola magnetycznego;

magnetowid /ˌmaɡnɛˈtɔvʲit/ (n)
видеомагнитофон
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;

magnetyczny /ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
магнитный
  (fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes
привлекательный
  taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

magnetyt /maɡˈnɛtɨt/ (n)
магнетит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;

magnetytowy /ˌmaɡnɛtɨˈtɔvɨ/ (adj)
магнетитовый
  zrobiony z magnetytu , składający się z magnetytu, zawierający magnetyt

magnez /ˈmaɡnɛs/ (n)
магний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnezowy (adj)
магниевый
  dotyczący magnezu

magnezyt (n)
магнезит
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

magnezytowy (adj)
магнезитовый
  (mineralogia, mineralogiczny) związany z magnezytem, dotyczący magnezytu; zawierający magnezyt

magnitogorski (adj)
магнитогорский
  związany z Magnitogorskiem, dotyczący Magnitogorska

magnituda (n)
магнитуда
  (geologia, geologiczny) (fizyka, fizyczny) liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;

magnolia /maɡˈnɔlʲja/ (n)
магнолия
  (botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;
  (potocznie, potoczny) kwiat magnolii (1.1)

mahometanin (n)
магометанин
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu

mahometański (adj)
магометанский
  związany z mahometanizmem i mahometanami, dotyczący mahometanizmu

maj /maj/ (n)
май
  piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majeranek /ˌmajɛˈrãnɛk/ (n)
майоран
  (botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majerankowy (adj)
майорановый
  związany z majerankiem, dotyczący majeranku; zawierający majeranek

majestat /maˈjɛstat/ (n)
величественность
  dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

majestatyczny /ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
величавый, величественный, царственный
  (książkowy) pełen dostojnej powagi

majkopski (adj)
майкопский
  związany z Majkopem, dotyczący Majkopu

majonez /maˈjɔ̃nɛs/ (n)
майонез
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

majonezowy (adj)
майонезный
  związany z majonezem, dotyczący majonezu; zawierający majonez

major /ˈmajɔr/ (n)
майор
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

majorowa /ˌmajɔˈrɔva/ (n)
майорша
  (potocznie, potoczny) żona majora

majowy /maˈjɔvɨ/ (adj)
майский
  związany z majem, dotyczący maja

majski (adj)
майский
  związany z Mają (rzeką na Syberii w Rosji)

majtki /ˈmajtʲci/ (n)
трусы
  (krawiectwo) dolna część bielizny okrywająca biodra;

majątek /maˈjɔ̃ntɛk/ (n)
имущество
  bogactwo, fortuna
имение
  posiadłość ziemska

majątkowy /ˌmajɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
имущественный
  dotyczący majątku

mak /mak/ (n)
мак
  (botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;
  (cukiernictwo) (spożywczy) nasiona maku (1.2)

makabryczny /ˌmakaˈbrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ужасный, чудовищный
  wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

makak /ˈmakak/ (n)
макака
  (zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa;

makaron /maˈkarɔ̃n/ (n)
макароны, вермишель, лапша
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makdonaldyzacja /ˌmaɡdɔ̃naldɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
макдональдизация
  zjawisko ujednolicania się zasad funkcjonowania i zachowań ludzi i jednostek organizacyjnych, a także standaryzacji oferowanych im produktów i usług oraz sposobu ich traktowania;

makiawelista (n)
макиавеллианец, макиавеллист
  (książkowy) ktoś, kto posługuje się podstępem w osiągnięciu zamierzonego celu
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik makiawelizmu w polityce

makiawelizm /ˌmacaˈvɛlʲism̥/ (n)
макиавеллизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;

makler /ˈmaklɛr/ (n)
маклер
  (finanse, finansowy) osoba, która zawodowo zajmuje się pośrednictwem w handlu

maklerski (adj)
маклерский
  związany z osobą lub pracą maklera

makolągwa /ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva/ (n)
коноплянка
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

makowiec /maˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
маковник
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

makrela /maˈkrɛla/ (n)
макрель
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

makro-
макро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na duże rozmiary lub dużą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

makroekonomiczny (adj)
макроэкономический
  dotyczący makroekonomii, związany z makroekonomią

makroflora (n)
макрофлора
  (ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) organizmy roślinne wchodzące w skład makrobentosu, o rozmiarach od 0,3 mm × 0,3 mm do 1 mm × 1 mm

makroskopowy (adj)
макроскопический
  dotyczący makroskopii

maksimum /ˈmaksʲĩmũm/ (n)
максимум
  największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

maksyma (n)
максима
  (książkowy) myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

maksymalnie /ˌmaksɨ̃ˈmalʲɲɛ/ (adv)
максимально
  w sposób maksymalny

maksymalny /ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ/ (adj)
максимальный
  taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

makulatura /ˌmakulaˈtura/ (n)
макулатура
  niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu;

makulaturowy (adj)
макулатурный
  wytworzony z makulatury
  związany z makulaturą, odnoszący się do makulatury

makutra (n)
макитра
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gliniana misa do ucierania maku i innych produktów;

makówka /maˈkufka/ (n)
маковка
  (botanika, botaniczny) owoc maku w formie torebki z nasionami

malachit /maˈlaxʲit/ (n)
малахит
  (mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

malachitowy /ˌmalaxʲiˈtɔvɨ/ (adj)
малахитовый
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący malachitu, wykonany z malachitu, związany z malachitem, ozdobiony malachitem
  (książkowy) mający kolor szmaragdowozielony, taki jak kolor malachitu

malajski /maˈlajsʲci/ (adj)
малайский
  dotyczący Malajów (lub Malezji)

malakolog (n)
малаколог
  (zoologia, zoologiczny) zoolog zajmujący się badaniem mięczaków

malakologia /ˌmalakɔˈlɔɟja/ (n)
малакология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;

malakologiczny (adj)
малакологический
  (zoologia, zoologiczny) związany z malakologią, dotyczący malakologii

malarstwo /maˈlarstfɔ/ (n)
живопись
  (sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malaryczny (adj)
малярийный
  o obszarze, terenie: taki, na którym często występują zachorowania na malarię
  odnoszący się do malarii, związany z malarią
  sprzyjający powstawaniu i rozwojowi ognisk malarii

malarz /ˈmalaʃ/ (n)
маляр, художник
  (budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku
художник
  (sztuka) artysta, który maluje obrazy

malawijski /ˌmalaˈvʲijsʲci/ (adj)
малавийский
  odnoszący się do państwa Malawi

malediwski /ˌmalɛˈdʲifsʲci/ (adj)
мальдивский
  odnoszący się do archipelagu Malediwy
  odnoszący się do państwa Malediwy

malediwski /ˌmalɛˈdʲifsʲci/ (n)
мальдивский
  język urzędowy Malediwów

malezyjski /ˌmalɛˈzɨjsʲci/ (adj)
малайзийский
  odnoszący się do państwa Malezja

maleńki /maˈlɛ̃ɲci/ (adj)
маленький
  (zdrobniale) od: mały

malgaski (adj)
малагасийский
  związany z Malgaszami, dotyczący Malgaszów

malijski /maˈlʲijsʲci/ (adj)
малийский
  odnoszący się do państwa Mali

malina /maˈlʲĩna/ (n)
малина
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
  (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malinka /maˈlʲĩnka/ (n)
засос
  (potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

malinowy /ˌmalʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
малиновый
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin
  dotyczący malin (krzewów i owoców)
  mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony

malinówka (n)
малиновка
  (spożywczy) nalewka na malinach

malować /maˈlɔvaʨ̑/ (v)
красить
  (technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem

malowniczy (adj)
живописный
  pełny walorów malarskich

maltański /malˈtãj̃sʲci/ (adj)
мальтийский
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do państwa Malta
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta

maltański /malˈtãj̃sʲci/ (n)
мальтийский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty;

maluch /ˈmalux/ (n)
малыш
  (potocznie, potoczny) małe dziecko lub zwierzę

mama /ˈmãma/ (n)
мама, мамочка
  (potocznie, potoczny) matka

mameluk (n)
мамлюк
  (historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;

maminy (adj)
мамин
  dotyczący mamy, należący do mamy, właściwy mamie, charakteryzujący mamę

mamka /ˈmãmka/ (n)
кормилица, мамка
  kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mammalogia /ˌmãmːaˈlɔɟja/ (n)
маммалогия
  (zoologia, zoologiczny) teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami;

mammografia /ˌmãmːɔˈɡrafʲja/ (n)
маммография
  (medycyna, medyczny) radiologiczne badanie piersi;

mamonowski (adj)
мамоновский
  związany z Mamonowem, dotyczący Mamonowa

mamuci (adj)
мамонтовый
  (zoologia, zoologiczny) związany z mamutem, dotyczący mamuta, odnoszący się do mamuta

mamut /ˈmãmut/ (n)
мамонт
  (zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius, wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

managuański /ˌmãnaɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci/ (adj)
манагуанский
  odnoszący się do miasta Managua

manamski /mãˈnãmsʲci/ (adj)
манамский
  odnoszący się do miasta Manama

manat /ˈmãnat/ (n)
манат
  (jednostka monetarna) waluta Azerbejdżanu;
  (jednostka monetarna) waluta Turkmenistanu;

manchesterski (adj)
манчестерский
  odnoszący się do Manchesteru, związany z Manchesterem

mandala /mãnˈdala/ (n)
мандала
  motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;

mandaryn (n)
мандарин
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik w cesarskich Chinach;

mandarynka /ˌmãndaˈrɨ̃nka/ (n)
мандаринка
  (ornitologia, ornitologiczny) Aix galericulata, ptak wodny z rodziny kaczkowatych;
мандарин
  (spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce
  (botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;

mandarynkowy /ˌmãndarɨ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
мандаринный, мандариновый
  dotyczący mandarynek (drzew i owoców)

mandaryński (adj)
мандаринский
  (historia, historyczny, historycznie) związany, odnoszący się do mandarynów

mandat /ˈmãndat/ (n)
мандат
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;
штраф
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie;

mandolina /ˌmãndɔˈlʲĩna/ (n)
мандолина
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

mandolinistka (n)
мандолинистка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na mandolinie

mandolinowy (adj)
мандолинный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z mandoliną, dotyczący mandoliny

mandragora /ˌmãndraˈɡɔra/ (n)
мандрагора
  (botanika, botaniczny) Mandragora L., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1), której ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką, przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności

mandżurski /mãn͇ˈʤ̑ursʲci/ (adj)
маньчжурский
  dotyczący Mandżurii, związany z Mandżurią, pochodzący z Mandżurii

manekin /mãˈnɛcĩn/ (n)
манекен
  figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

manetka /mãˈnɛtka/ (n)
манетка, шифтер
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj dźwigni służącej do sterowania jakimś mechanizmem

maneż (n)
манеж
  (jeździectwo, jeździecki) plac służący do ujeżdżania koni
  arena cyrkowa

manga /ˈmãŋɡa/ (n)
манга
  japoński komiks;

mangan /ˈmãŋɡãn/ (n)
марганец
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

manganowy (adj)
марганцевый, марганцовый
  dotyczący manganu

mango /ˈmãŋɡɔ/ (n)
манго
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)
  (botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;

mania prześladowcza (n)
бред преследования, персекуторный бред
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie

maniak /ˈmãɲak/ /ˈmãɲjak/ (n)
маньяк
  (medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej
  (potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany

maniakalność (n)
маниакальность
  cecha tego, co maniakalne; cecha tych, którzy są maniakalni

maniakalny (adj)
маниакальный
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący manii i/lub maniaka

manicheizm (n)
манихеизм, манихейство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność;

manichejczyk (n)
манихей, манихеец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) zwolennik manicheizmu

manierka (n)
фляга
  płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów;

manifest (n)
манифест
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odezwa władz skierowana do narodu
  (urzędowy) wykaz ładunku
  publiczna deklaracja zawierająca program działania

manifestacja /ˌmãɲifɛˈstaʦ̑ʲja/ (n)
манифестация
  czynne publiczne wystąpienie dla wyrażenia swego stanowiska, protestu, sympatii, solidarności
  ostentacyjne okazywanie swoich uczuć, emocji

manifestant /ˌmãɲiˈfɛstãnt/ (n)
манифестант
  uczestnik manifestacji

manifestantka (n)
манифестантка
  kobieta biorąca udział w manifestacji

manilka /mãˈɲilka/ (n)
манилка
  mieszkanka Manili

mankament /mãŋˈkãmɛ̃nt/ (n)
дефект
  wada, błąd jakiegoś przedmiotu; także uchybienie, usterka

manko /ˈmãŋkɔ/ (n)
недостача, недочёт
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;

manna z nieba /ˈmãnːa ˈzʲ‿ɲɛba/ (n)
манна небесная
  coś dobrego, co przychodzi nagle, niespodziewanie lub łatwo (bez wysiłku)

manometr /mãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
манометр
  przyrząd do mierzenia ciśnienia;

mansarda /mãw̃ˈsarda/ (n)
мансарда
  pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym;

mansardowy /ˌmãw̃sarˈdɔvɨ/ (adj)
мансардный
  (architektura, architektoniczny) związany z mansardą, dotyczący mansardy

mantuanka (n)
мантуанка
  mieszkanka Mantui

mantuańczyk (n)
мантуанец
  mieszkaniec Mantuy

mantuański (adj)
мантуанский
  związany z Mantuą, dotyczący Mantui

mantykora (n)
мантикора
  (mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

manufaktura (n)
мануфактура
  (historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;

manuskrypt /mãˈnuskrɨpt/ (n)
манускрипт
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;

manycki (adj)
Манычский
  związany z Manyczem, dotyczący Manycza

maoista /ˌmaɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
маоист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik maoizmu

maoistowski (adj)
маоистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z maoizmem

maoizm (n)
маоизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

mapa /ˈmapa/ (n)
карта
  graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

mapa topograficzna /ˈmapa ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
топографическая карта
  dokładna mapa terenu, która szczegółowo przedstawia elementy jego powierzchni;

maputański /ˌmapuˈtãj̃sʲci/ (adj)
мапутский
  odnoszący się do miasta Maputo

marabut /maˈrabut/ (n)
марабу
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak padlinożerny z rodzaju Leptoptilos Lesson;

marabut afrykański /maˈrabut ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
африканский марабу
  (ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos crumeniferus Lesson, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

marabut indyjski /maˈrabut ĩnˈdɨjsʲci/ (n)
индийский марабу
  (ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos dubius Gmelin, duży ptak z rodziny bocianowatych;

marabut jawajski /maˈrabutʲ jaˈvajsʲci/ (n)
яванский марабу
  (ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos javanicus Horsfield, duży ptak z rodziny bocianowatych;

marathi (n)
маратхи
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;

maraton /maˈratɔ̃n/ (n)
марафон
  (sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m;

maratończyk /ˌmaraˈtɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
марафонец
  (sport, sportowy) biegacz biorący udział w maratonie

maratoński /ˌmaraˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
марафонский
  (sport, sportowy) związany z maratonem, dotyczący maratonu

marcepanowy /ˌmarʦ̑ɛpãˈnɔvɨ/ (adj)
марципанный, марципановый
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z marcepanu, zawierający marcepan

marchew /ˈmarxɛf/ (n)
морковь
  (botanika, botaniczny) Daucus L., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) warzywo z korzenia marchwi zwyczajnej

marchwiowy /marxˈfʲjɔvɨ/ (adj)
морковный
  zrobiony z marchwi

marcowy /mar.ˈʦ̑ɔ.vɨ/ (adj)
мартовский
  odnoszący się do marca, trzeciego miesiąca roku

margaryna /ˌmarɡaˈrɨ̃na/ (n)
маргарин
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

margarynowy (adj)
маргариновый
  związany z margaryną; zawierający margarynę

margiel /ˈmarʲɟɛl/ (n)
мергель
  (geologia, geologiczny) skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

margines (n)
поле
  niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;

margrabstwo (n)
маркграфство
  (historia, historyczny, historycznie) ziemie zarządzane przez margrabiego

marihuana /ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna/ (n)
марихуана
  substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marimba (n)
маримба
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy idiofonów;

marionetka /ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka/ (n)
марионетка
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest czyimś bezwolnym narzędziem, kto ślepo wykonuje czyjeś polecenia

marionetkowy (adj)
марионеточный
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) będący bezwolnym narzędziem w czyichś rękach, całkowicie zależny od kogoś
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący marionetki, związany z marionetką

markaczka /marˈkaʧ̑ka/ (n)
синьга
  (ornitologia, ornitologiczny) Melanitta nigra, gatunek morskiej kaczki o czarnym upierzeniu;

markasyt (n)
марказит
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza;

marketing (n)
маркетинг
  (ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;

marketingowy (adj)
маркетинговый
  związany z marketingiem, dotyczący marketingu

markiz (n)
маркиз
  tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markomański (adj)
маркоманский
  związany z Markomanami, dotyczący Markomanów

marksista /marʲˈcɕista/ (n)
марксист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik marksizmu

marksistka /marʲˈcɕistka/ (n)
марксистка
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka marksizmu

marksistowski (adj)
марксистский
  (filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący marksizmu

marksizm /ˈmarʲcɕism̥/ (n)
марксизм
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marlin (n)
марлин
  (potocznie, potoczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny żaglicowatych, Istiophoridae

marmolada /ˌmarmɔˈlada/ (n)
мармелад
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur /ˈmarmur/ (n)
мрамор
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;
  przedmiot wykonany z marmuru (1.1)

marmurek /marˈmurɛk/ (n)
мраморный кекс
  rodzaj babki lub keksa z dwóch rodzajów ciasta, o marmurkowym deseniu po ukrojeniu kawałka

marnotrawca /ˌmarnɔˈtrafʦ̑a/ (n)
расточитель
  osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna

marnotrawny /ˌmarnɔˈtravnɨ/ (adj)
расточительный, мотовской
  niewykorzystujący rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarujący, rozrzutny

marnotrawstwo /ˌmarnɔˈtrafstfɔ/ (n)
расточительство
  niewykorzystywanie rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędne gospodarowanie

marnować /marˈnɔvaʨ̑/ (v)
тратить
  wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marny /ˈmarnɨ/ (adj)
ничтожный
  będący w złym stanie, o niewielkiej wartości
крохотный
  mały, drobny

marokański /ˌmarɔˈkãj̃sʲci/ (adj)
марокканский
  odnoszący się do Maroka

marsjański /marˈsʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
марсианский
  dotyczący Marsa, związany z Marsem

marskość /ˈmarskɔɕʨ̑/ (n)
цирроз
  (medycyna, medyczny) stwardnienie narządu i związane z tym upośledzenie jego czynności

marsylski (adj)
марсельский
  związany z Marsylią, dotyczący Marsylii

marsz /marʃ/ (n)
марш
  przemieszczanie się, pochód wojsk;
  rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszałek /marˈʃawɛk/ (n)
маршал
  (wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przewodniczący sejmu;

marszruta /marʃˈruta/ (n)
маршрут
  wyznaczona trasa dojazdu, dojścia, dotarcia do jakiegoś celu

martwak (n)
секвестр
  (medycyna, medyczny) martwa tkanka oddzielona od tkanki żywej, najczęściej w kości

martwica (n)
некроз, омертвение
  (medycyna, medyczny) miejscowe obumarcie tkanek;

martwicze zapalenie powięzi (n)
некротический фасциит
  (medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn;

martwić /ˈmartfʲiʨ̑/ (v)
беспокоить беспокоиться
  niepokoić się, smucić się

martwy /ˈmartfɨ/ (adj)
мёртвый
  (przenośnie, przenośnia) taki, który jest wyłączony z aktywnego życia
неживой, неодушевлённый
  taki, który należy do kategorii przedmiotów
мёртвый, умерший, покойный
  taki, który umarł

martyrologia /ˌmartɨrɔˈlɔɟja/ (n)
мартирология
  cierpienie i męczeństwo narodu lub wyznawców jakiejś religii;

maruder (n)
мямля, рохля
  (potocznie, potoczny) człowiek wykonujący wszystko w bardzo powolnym tempie, marudnie
мародёр
  (wojskowość, wojskowy) dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw

maruderstwo (n)
мародёрство
  (wojskowość, wojskowy) ogół zachowań i postępków charakterystycznych dla maruderów, którzy w warunkach wojennych dopuszczają się różnych przestępstw, zwłaszcza rabunków i kradzieży

maryjski (adj)
марийский
  związany z Maryjczykami lub Republiką Mari El, dotyczący Maryjczyków lub Republiki Mari El

marynarka /ˌmarɨ̃ˈnarka/ (n)
пиджак
  (krawiectwo) rodzaj męskiej kurtki, noszonej jako część garnituru lub munduru
флот
  (wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie

marynarka wojenna /ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
военно-морской флот
  (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz /maˈrɨ̃naʃ/ (n)
матрос, моряк
  (marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynata (n)
маринад
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;

marynować (v)
мариновать
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec /ˈmaʒɛʦ̑/ (n)
март
  trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie /maˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
мечта
  fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś
  ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu

marzenie senne /maˈʒɛ̃ɲɛ ˈsɛ̃nːɛ/ (n)
сновидение
  to, co się śni w czasie snu;

marznący deszcz /marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑/ (n)
ледяной дождь
  (meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;

marznąć /ˈmarznɔ̃ɲʨ̑/ (v)
мёрзнуть
  odczuwać duże zimno, mróz
леденеть
  przeistaczać się w lód

marzyciel (n)
мечтатель
  ten, kto marzy

marzycielka /ˌmaʒɨˈʨ̑ɛlka/ (n)
мечтательница
  forma żeńska od: marzyciel

marzycielskość (n)
мечтательность
  cecha tych, którzy są marzycielscy

marzyć /ˈmaʒɨʨ̑/ (v)
мечтать
  myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

marża (n)
маржа
  (handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk

masa /ˈmasa/ (indefiniteCardinalNumeral)
масса
  bardzo dużo czegoś, mnóstwo

masa /ˈmasa/ (n)
масса, заземление
  (elektryczność) połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym;
масса
  (fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;
  gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta
  (środowiskowy) (sport, sportowy) wydatne mięśnie, duża muskulatura

masa atomowa (n)
атомная масса
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca ile razy masa pierwiastka jest większa od 1/12 masy atomu węgla 12C;

masa krytyczna /ˈmasa krɨˈtɨʧ̑na/ (n)
критическая масса
  (fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa

masa molowa (n)
молярная масса
  (chemia, chemiczny) masa jednego mola substancji chemicznej;

masa perłowa /ˈmasa pɛrˈwɔva/ (n)
перламутр
  ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masakra /maˈsakra/ (n)
бойня
  umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masarz /ˈmasaʃ/ (n)
колбасник
  pracownik masarni zajmujący się produkcją wędlin

masaż /ˈmasaʃ/ (n)
массаж
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

masażysta /ˌmasaˈʒɨsta/ (n)
массажист
  osoba zajmująca się masażem

masażystka /ˌmasaˈʒɨstka/ (n)
массажистка
  kobieta wykonująca masaż

maselniczka /ˌmasɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
маслёнка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) specjalne naczynie na masło

maska /ˈmaska/ (n)
капот
  część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik
маска
  przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

maskareński (adj)
маскаренский
  odnoszący się do Maskarenów, związany z Maskarenami

maskonur /maˈskɔ̃nur/ (n)
тупик
  (ornitologia, ornitologiczny) Fratercula Brisson, rodzaj ptaka z rodziny alk;
тупик, атлантический тупик
  (ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

maskonur pacyficzny /maˈskɔ̃nur ˌpaʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
ипатка
  (ornitologia, ornitologiczny) Fratercula corniculata, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju maskonurów, występujący na północy Pacyfiku

maskonur złotoczuby /maˈskɔ̃nur ˌzwɔtɔˈʧ̑ubɨ/ (n)
топорик
  (ornitologia, ornitologiczny) Lunda cirrhata, gatunek ptaka z rodziny alk, jeden z trzech gatunków maskonurów, zamieszkuje północny Pacyfik;

maskowy /maˈskɔvɨ/ (adj)
масочный
  od: maska

masochistka /ˌmasɔˈxʲistka/ (n)
мазохистка
  (psychologia, psychologiczny) forma żeńska od: masochista; kobieta znajdująca upodobanie w masochizmie

masochizm /maˈsɔxʲism̥/ (n)
мазохизм
  (psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia
  przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

mason /ˈmasɔ̃n/ (n)
масон
  członek masonerii, stowarzyszenia masońskiego

masowanie (n)
массажирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od masować

masowy /maˈsɔvɨ/ (adj)
массовый
  obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów
  (fizyka, fizyczny) dotyczący masy w znaczeniu fizycznym
  przeznaczony, skierowany do dużej liczby ludzi, zwierząt lub przedmiotów

masoński (adj)
масонский
  związany z masonerią, dotyczący masonerii

mastektomia /ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
мастэктомия
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi;

mastodont (n)
мастодонт
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) słoniopodobne zwierzę kopalne;

masturbacja /ˌmasturˈbaʦ̑ʲja/ (n)
мастурбация
  (medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masturbować /ˌmasturˈbɔvaʨ̑/ (v)
мастурбировать
  pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem
мастурбироваться
  masturbować (1.1) samego siebie
  masturbować (1.1) siebie wzajemnie

masy /ˈmasɨ/ (n)
массы
  (przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) duża ilość ludzi, spora część społeczeństwa

masywny (adj)
массивный
  o mocnej budowie i dużym ciężarze

maszerowanie /ˌmaʃɛrɔˈvãɲɛ/ (n)
маршировка
  (rzeczownik odczasownikowy) od maszerować

maszerować (v)
маршировать
  iść miarowym, równym krokiem

maszkaron /maˈʃkarɔ̃n/ (n)
маскарон
  (architektura, architektoniczny) ozdobny detal architektoniczny w kształcie głowy;

maszt /maʃt/ (n)
мачта
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;
  (architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;

masztalerski (adj)
шталмейстерский
  związany z osobą lub pracą masztalerza, dotyczący masztalerstwa

masztalerz (n)
шталмейстер
  wykwalifikowany pracownik obsługujący konie w stadninach

maszyna /maˈʃɨ̃na/ (n)
машина
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania /maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa/ (n)
пишущая машинка, пишущая машина
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia /maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a/ (n)
швейная машина, швейная машинка
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynista /ˌmaʃɨ̃ˈɲista/ (n)
машинист
  (kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg;

maszynistka (n)
машинистка
  (dawniej, dawny) szwaczka pracująca na maszynie do szycia
  kobieta zawodowo pisząca na maszynie do pisania

maszynka do golenia /maˈʃɨ̃nka ˌdɔ‿ɡɔˈlɛ̃ɲa/ (n)
безопасная бритва
  narzędzie służące do usuwania w bezpieczny sposób owłosienia ciała

maszynka do mięsa /maˈʃɨ̃nka dɔ‿ˈmʲjɛ̃w̃sa/ (n)
мясорубка
  mechaniczne narzędzie kuchenne, służące do rozdrabniania mięsa;

maszynopis (n)
машинопись
  tekst napisany na maszynie do pisania;

maszynopisanie (n)
машинопись
  pisanie na maszynie

maszynoznawstwo (n)
машиноведение
  nauka o budowie i zasadach funkcjonowania maszyn;

masło /ˈmaswɔ/ (n)
масло
  (spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;

masło maślane /ˈmaswɔ maɕˈlãnɛ/ (n)
масло масляное
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

matador /maˈtadɔr/ (n)
матадор
  (etnografia, etnograficzny) główny uczestnik korridy, toreador zadający bykowi ostatni cios szpadą;

matczyny /maṭˈʧ̑ɨ̃nɨ/ (adj)
материнский
  (książkowy) dotyczący matki, należący do matki, właściwy matce, charakteryzujący matkę

matematycznie (adv)
математически
  w sposób dotyczący matematyki; pod względem matematyki

matematyczny /ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
математический
  związany z matematyką

matematyk /ˌmatɛ̃ˈmatɨk/ (n)
математик
  osoba zajmująca się zawodowo matematyką

matematyka /ˌmatɛ̃ˈmatɨka/ (n)
математика, матема́тика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac /maˈtɛraʦ̑/ (n)
матрас, матра́ц
  duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materialista /ˌmatɛrʲjaˈlʲista/ (n)
материалист
  (filozofia, filozoficzny) wyznawca, zwolennik materializmu
  (potocznie, potoczny) człowiek kierujący się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

materialistka /ˌmatɛrʲjaˈlʲistka/ (n)
материалистка
  (filozofia, filozoficzny) zwolenniczka materializmu w filozofii
  kobieta kierująca się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

materialny /ˌmatɛrʲˈjalnɨ/ (adj)
материальный
  dotyczący materii, związany z pojęciem materii
  związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

materiał /maˈtɛrʲjaw/ (n)
ткань
  to, z czego się szyje m.in. ubrania; tkanina, dzianina
материал
  to, z czego są wytwarzane przedmioty

materiał wybuchowy /maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (n)
взрывчатка, взрывчатое вещество
  związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka /ˈmatka/ (n)
игуменья, настоятельница
  (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo
мать, мама
  rodzic płci żeńskiej;

matka chrzestna /ˈmatka ˈxʃɛstna/ (n)
крёстная мать
  (kościelny) kobieta przedstawiająca do chrztu osobę chrzczoną

matka trutowa (n)
трутневая матка
  (pszczelarstwo, pszczelarski) niezapłodniona matka pszczela, składająca jaja z których wylęgają się wyłącznie trutnie

matkobójca (n)
матереубийца
  (książkowy) zabójca własnej matki

matlockit (n)
матлокит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy halogenków;

matnia /ˈmatʲɲa/ (n)
западня, ловушка
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja bez wyjścia
  (łowiectwo, łowiecki) sidła, pułapka

matowy /maˈtɔvɨ/ (adj)
матовый
  bez połysku
глухой
  bezdźwięczny, przytłumiony

matriarchalny /ˌmatrʲjarˈxalnɨ/ (adj)
матриархальный
  dotyczący matriarchatu

matriarchat /maˈtrʲjarxat/ (n)
матриархат
  (socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

matrioszka /maˈtrʲjɔʃka/ (n)
матрёшка
  rosyjska ludowa drewniana zabawka w formie kilku lalek wkładanych jedna w drugą;

matrymonialny (adj)
матримониальный
  dotyczący małżeństwa

maturzystka /ˌmatuˈʒɨstka/ (n)
выпускница
  osoba płci żeńskiej, która przygotowuje się do matury; uczennica najwyższej klasy szkoły średniej

maucheryt (n)
маухерит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków;

mauretański /ˌmawrɛˈtãj̃sʲci/ (adj)
мавританский
  (architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego
  odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce

maurytyjski /ˌmawrɨˈtɨjsʲci/ (adj)
маврикийский
  odnoszący się do państwa Mauritius

mauzer (n)
маузер
  (wojskowość, wojskowy) broń palna produkcji albo systemu Mausera; w szczególności karabin powtarzalny lub pistolet

mauzoleum /ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
мавзолей
  (architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mawiać (v)
говаривать
  mieć zwyczaj częstego mówienia, wygłaszania, oznajmiania czegoś

mazanderański (n)
мазандеранский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język mazanderański;

mazdaizm (n)
маздакизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroirański kult boga Ahura Mazdy (Ormuzda), powstały w VIII wieku p.n.e.;

mazowiecki /ˌmazɔˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
мазовецкий
  dotyczący Mazowsza, związany z Mazowszem, pochodzący z Mazowsza

mazurek /maˈzurɛk/ (n)
мазурка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;

mazurski /maˈzursʲci/ (adj)
мазурский
  pochodzący z Mazur, związany z Mazurami

mazurzenie /ˌmazuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
мазурение
  proces fonetyczny polegający na wymowie spółgłosek dziąsłowych ‹sz›, ‹ż›, ‹cz›, ‹dż› jako przedniojęzykowo-zębowych ‹s›, ‹z›, ‹c›, ‹dz›;

mazut (n)
мазут
  (chemia, chemiczny) oleista ciecz pozostała po destylacji ropy naftowej niskiej jakości, używana jako paliwo lub olej opałowy;

mazutowy (adj)
мазутный
  związany z mazutem, dotyczący mazutu; wykorzystujący, spalający mazut

małchański (adj)
малханский
  związany z Małchanem (rzeką na Zabajkalu w Rosji)

mało /ˈmawɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
мало, немного
  niewielka ilość czegoś lub kogoś

małoazjatycki (adj)
малоазиатский
  związany z Azją Mniejszą, dotyczący Azji Mniejszej

małoduszność (n)
малодушество, малодушие
  (książkowy) cecha kogoś, kto nie ma odwagi cywilnej; (także, też) zachowanie wynikające z braku odwagi cywilnej

małokalibrowy (adj)
малокалиберный, мелкокалиберный
  o broni, amunicji: mający niewielki kaliber

małokarpacki (adj)
малокарпатский
  dotyczący Małych Karpat, związany z Małymi Karpatami, pochodzący z Małych Karpat

małomówność (n)
молчаливость
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest małomówne; cecha tych, którzy są małomówni

małomówny /ˌmawɔ̃ˈmuvnɨ/ (adj)
сдержанный
  taki, który mówi mało; nie jest gadatliwy

małorolny (adj)
малоземельный
  posiadający małą ilość ziemi uprawnej

małoruski (adj)
малороссийский, малорусский
  (dawniej, dawny) ukraiński

małosolny (adj)
малосольный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który przyrządzono z niewielką ilością soli

małostkowość (n)
мелкодушность, мелочность
  cecha tego, co małostkowe; cecha tych, którzy są małostkowi

małowodzie (n)
маловодие
  (medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;

małpa /ˈmawpa/ (n)
собака
  (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @
обезьяна
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

małpa z brzytwą (n)
обезьяна с гранатой
  (związek frazeologiczny) osoba niekompetentna i nieodpowiedzialna, która może spowodować poważne szkody, jeśli zostanie dopuszczona do wykonywania ważnych zadań, uważana za potencjalnie niebezpieczną

małpiarnia /mawˈpʲjarʲɲa/ (n)
обезьянник
  pomieszczenie albo budynek przeznaczony dla małp lub małpiatek

małpka /ˈmawpka/ (n)
обезьянка
  (zdrobniale) od: małpa
  mała lub młoda małpa

małpowanie (n)
обезьянничание, обезьянничанье
  (potocznie, potoczny) naśladowanie kogoś lub czegoś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

mały /ˈmawɨ/ (adj)
маленький
  mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski
  występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)

mały ekran /ˈmawɨ ˈɛkrãn/ (n)
голубой экран
  telewizja

mały palec /ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
мизинец
  (anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małżeński /mawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
супружеский
  dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

małżeństwo /mawˈʒɛ̃j̃stfɔ/ (n)
брак, брачный союз
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;
брак, супруг
  dwie osoby będące w małżeństwie (1.1), małżonkowie

małżeństwo wymuszone (n)
насильственный брак
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;

małżonek /mawˈʒɔ̃nɛk/ (n)
супруг
  mąż lub żona (czyiś)

małżonka /mawˈʒɔ̃nka/ (n)
супруга
  (podniośle) cudza żona

małżowina uszna (n)
ушная раковина
  (anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maślak /ˈmaɕlak/ (n)
маслёнок
  (mikologia, mikologiczny) grzyb z rodzaju maślakowatych (Suillaceae);

maślak pstry /ˈmaɕlak ˈpstrɨ/ (n)
маслёнок жёлто-бурый
  (mikologia, mikologiczny) Suillus variegatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o oliwkowej barwie kapelusza;

maślak sitarz /ˈmaɕlac ˈɕitaʃ/ (n)
козляк
  (mikologia, mikologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek;

maślak ziarnisty /ˈmaɕlaɟ ʑarʲˈɲistɨ/ (n)
маслёнок зернистый
  (mikologia, mikologiczny) Suillus granulatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych bez pierścienia;

maślak zwyczajny /ˈmaɕlaɡ zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (n)
маслёнок обыкновенный
  (mikologia, mikologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;

maślak żółty /ˈmaɕlaɡ ˈʒuwtɨ/ (n)
маслёнок лиственничный
  (mikologia, mikologiczny) Suillus grevillei, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o żółtej barwie kapelusza;

maślanka /maɕˈlãnka/ (n)
пахта
  (spożywczy) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany;

maślany /maɕˈlãnɨ/ (adj)
масляный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z wykorzystaniem masła

maść /maɕʨ̑/ (n)
масть
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) (ironicznie) lub (lekceważąco, lekceważący) rodzaj, gatunek
  (zootechnika, zootechniczny) (jeździectwo, jeździecki) barwa sierści u zwierząt, szczególnie u koni i bydła
мазь
  (medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;

mażoretka (n)
мажоретка
  dziewczyna lub kobieta, która w stylizowanym, galowym mundurze uczestniczy w pokazowych przemarszach z elementami musztry i choreografii;

mbabanejski /ˌmbabãˈnɛjsʲci/ (adj)
мбабанский
  odnoszący się do miasta Mbabane

mdleć /mdlɛʨ̑/ (v)
обмирать, падать в обморок
  tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

mdlić (v)
тошнить
  powodować mdłości

mdłości /ˈmdwɔɕʨ̑i/ (n)
тошнота
  (fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;

meander /mɛˈãndɛr/ (n)
меандр
  (geografia, geograficzny) zakole rzeki przypominające literę U;

mebel /ˈmɛbɛl/ (n)
мебель
  ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

meblowy /mɛˈblɔvɨ/ (adj)
мебельный
  dotyczący mebli

mecenas /mɛˈʦ̑ɛ̃nas/ (n)
меценат
  osoba lub instytucja, która finansuje artystę, rzadziej również naukowców (sprawuje mecenat);

mech /mɛx/ (n)
мох
  (botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechanicyzm (n)
механицизм
  (filozofia, filozoficzny) pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki;

mechaniczny /ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
машинальный
  pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny
механический
  związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki
  związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu

mechanik /mɛˈxãɲik/ (n)
механик
  (potocznie, potoczny) serwisant w warsztacie naprawy samochodów
  osoba, która zajmuje się obsługą oraz naprawą maszyn i urządzeń
  specjalista w dziedzinie mechaniki

mechanika kwantowa (n)
квантовая механика
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;

mechanizm /mɛˈxãɲism̥/ (n)
механизм
  (technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność
  (książkowy) grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań

mecz /mɛʧ̑/ (n)
матч
  (sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet /ˈmɛʧ̑ɛt/ (n)
мечеть
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal /ˈmɛdal/ (n)
медаль
  niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalierski (adj)
медальерный
  związany z medalierem lub medalierstwem

medalik /mɛˈdalʲik/ (n)
медальон
  niewielki krążek z metalu do noszenia na szyi

medalista /ˌmɛdaˈlʲista/ (n)
медалист, призёр
  (sport, sportowy) sportowiec, który zdobył medal

medalistka /ˌmɛdaˈlʲistka/ (n)
медалистка, призёрша
  (sport, sportowy) kobieta, która zdobyła medal

medalowy (adj)
медальный
  związany z medalem

medialny (adj)
медийный
  związany z mass mediami, dotyczący mass mediów

mediana /mɛˈdʲjãna/ (n)
медиана
  (statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

mediewista /ˌmɛdʲjɛˈvʲista/ (n)
медиевист
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) historyk zajmujący się mediewistyką

mediewistyka (n)
медиевистика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina historii zajmująca się zagadnieniami epoki średniowiecza;

mediolanka /ˌmɛdʲjɔˈlãnka/ (n)
миланка
  mieszkanka Mediolanu

mediolańczyk /ˌmɛdʲjɔˈlãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
миланец
  mieszkaniec Mediolanu

mediolański /ˌmɛdʲjɔˈlãj̃sʲci/ (adj)
миланский
  związany z Mediolanem, wywodzący się z Mediolanu

meduza /mɛˈduza/ (n)
медуза
  (zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna /ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
медицина
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,
  (edukacja, edukacyjny) kierunek na wyższej uczelni, obejmujący studia w zakresie (1.1)

medyczny /mɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
медицинский
  (medycyna, medyczny) związany z medycyną, dotyczący medycyny

medyjski (adj)
мидийский
  związany z Medią lub Medami, dotyczący Medii lub Medów

medyk /ˈmɛdɨk/ (n)
медик
  (potocznie, potoczny) student medycyny (kierunku lekarskiego)
  (przestarzałe, przestarzały) lekarz

medykalizacja (n)
медикализация
  (socjologia, socjologiczny) (medycyna, medyczny) proces, którego wynikiem jest zawłaszczenie określonych sfer życia społecznego przez przedstawicieli służby zdrowia, przez co stają się domeną medyczną oraz są traktowane wyłącznie w kategoriach problemów zdrowotnych;

medykament /ˌmɛdɨˈkãmɛ̃nt/ (n)
медикамент
  (książkowy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wykorzystywana w medycynie do leczenia

medytacyjny /ˌmɛdɨtaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
медитативный
  związany z medytacją

medyński (adj)
мединский
  związany z Medyną, dotyczący Medyny

mefedron /mɛˈfɛdrɔ̃n/ (n)
мефедрон
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, pochodna katynonu, stymulant i empatogen;

megafon /mɛˈɡafɔ̃n/ (n)
мегафон
  (technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego

megaherc (n)
мегагерц
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka częstotliwości równa milionowi herców

megalit /mɛˈɡalʲit/ (n)
мегалит
  duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień, rodzaj prehistorycznej budowli;

megalomański /ˌmɛɡalɔ̃ˈmãj̃sʲci/ (adj)
страдающий манией величия
  właściwy megalomanii lub megalomanowi, świadczący o przesadnym przekonaniu o swojej wartości

megawat (n)
мегаватт, МВт
  (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) milion watów (jednostka mocy)

meitner /ˈmajtnɛr/ (n)
мейтнерий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

mejoza /mɛˈjɔza/ (n)
мейоз
  (biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;

meklemburski (adj)
мекленбургский
  związany z Meklemburgią, dotyczący Meklemburgii

meksykański /ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
мехиканский
  odnoszący się do miasta Meksyk
мексиканский
  odnoszący się do państwa Meksyk

melancholia /ˌmɛlãnˈxɔlʲja/ (n)
меланхолия, меланхо́лия
  (psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melancholiczka /ˌmɛlãnxɔˈlʲiʧ̑ka/ (n)
меланхоличка
  kobieta cierpiąca na melancholię
  kobieta o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych

melancholijność /ˌmɛlãnxɔˈlʲijnɔɕʨ̑/ (n)
меланхоличность
  skłonność do melancholii, depresji psychicznej, smutku

melancholik /ˌmɛlãnˈxɔlʲik/ (n)
меланхолик
  człowiek cierpiący na melancholię
  człowiek o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych;

melanezyjski (adj)
меланезийский
  związany z Melanezją, dotyczący Melanezji

melatonina /ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna/ (n)
мелатонин
  (biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;

melbourneński (adj)
мельбурнский
  związany z Melbourne

meldunkowy (adj)
прописочный
  związany z meldunkiem, odnoszący się do meldunku

melioracyjny (adj)
мелиоративный, мелиорационный
  związany z melioracją, służący do melioracji

melisa /mɛˈlʲisa/ (n)
мелисса
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;

melisowy (adj)
мелиссовый
  związany z melisą, dotyczący melisy, zawierający melisę, otrzymany z melisy

melodia /mɛˈlɔdʲja/ (n)
мелодия
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodramatyczny (adj)
мелодраматичный
  dotyczący melodramatu

melodyjnie (adv)
благозвучно, мелодически, мелодично
  w sposób melodyjny

melodyjność (n)
мелодичность
  cecha tego, co melodyjne

melodyjny (adj)
мелодичный, благозвучный
  o przyjemnym brzmieniu

meloman /mɛˈlɔ̃mãn/ (n)
меломан
  miłośnik muzyki (w domyśle: klasycznej)

melomania /ˌmɛlɔ̃ˈmãɲja/ (n)
меломания
  zamiłowanie do muzyki, zwłaszcza klasycznej

melomanka /ˌmɛlɔ̃ˈmãnka/ (n)
меломанка
  kobieta, która lubi słuchać muzyki

melon /ˈmɛlɔ̃n/ (n)
сиська
  (przenośnie, przenośnia) (slangowo) (grubiański, grubiańsko) kobieca pierś
дыня
  (spożywczy) jadalny owoc melona (1.1)
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku melon ogórek, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;
миллион
  (uczniowskie) milion złotych

menażeria /ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja/ (n)
зверинец
  (historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są niecodzienne gatunki zwierząt

menażka /mɛ̃ˈnaʃka/ (n)
КЛМН, жорнабор
  (harcerski) (wojskowość, wojskowy) lekki metalowy pojemnik służący do spożywania posiłków, czasami też do ich przygotowywania;

mendelew /mɛ̃nˈdɛlɛf/ (n)
менделевий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

menstruacja /ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
менструация
  (fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

mentalizm (n)
ментализм
  (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego jednostkowy umysł i jego subiektywne stany stanowią jedyną rzeczywistość
  kategoria sztuki iluzji, umiejętność manipulowania myślami i zachowaniami ludzi;

mentalność (n)
менталитет, ментальность
  właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

mentalny (adj)
ментальный
  dotyczący sposobu myślenia

menu (n)
меню
  karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji
  (informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu
  zestaw dań składających się na posiłek

menzurka (n)
мензурка
  (chemia, chemiczny) (laboratoryjny, związany z laboratorium) cylindryczne szklane naczynie z podziałką, służące do pomiaru objętości cieczy

merc /mɛrʦ̑/ (n)
мерс
  (potocznie, potoczny) (motoryzacja) samochód marki Mercedes

mercedes /mɛrˈʦ̑ɛdɛs/ (n)
мерседес
  (motoryzacja) samochód marki Mercedes

merkantylny /ˌmɛrkãnˈtɨlnɨ/ (adj)
меркантильный
  nastawiony wyłącznie na korzyści ekonomiczne

meronim /mɛˈrɔ̃ɲĩm/ (n)
мероним
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;

merytokracja (n)
меритократия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

merytoryczny (adj)
существенный
  dotyczący istoty sprawy, a nie jej strony zewnętrznej

mesjanizm /mɛˈsʲjä̃ɲism̥/ (n)
мессианизм
  wiara w nadejście Mesjasza, który zbawi ludzkość

meskalina /ˌmɛskaˈlʲĩna/ (n)
мескалин
  (chemia, chemiczny) narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen;

mesyński (adj)
мессинский
  (geografia, geograficzny) związany z Mesyną, dotyczący Mesyny

meta /ˈmɛta/ (n)
финиш
  (sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach

metaboliczny (adj)
метаболический
  (biochemia, biochemiczny) związany z metabolizmem, dotyczący metabolizmu

metabolista (n)
метаболист
  (architektura, architektoniczny) architekt projektujący w stylu metabolizmu

metabolistka (n)
метаболистка
  (architektura, architektoniczny) architektka projektująca w stylu metabolizmu

metabolizm /ˌmɛtaˈbɔlʲism̥/ (n)
метаболизм
  (biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;
  (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii;

metafizycznie (adv)
метафизически
  w sposób metafizyczny

metafizyczny /ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
метафизический
  (filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków

metafizyk /ˌmɛtaˈfʲizɨk/ (n)
метафизик
  (filozofia, filozoficzny) osoba, która zajmuje się metafizyką lub jest zwolennikiem metafizyki
  (przenośnie, przenośnia) osoba, która ma skłonności do rozważań oderwanych od rzeczywistości

metafizyka (n)
метафизика
  (filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora /ˌmɛtaˈfɔra/ (n)
метафора
  (językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny (adj)
метафорический, метафоричный
  dotyczący metafory

metal /ˈmɛtal/ (n)
металл
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;

metalizowanie (n)
металлизирование
  (technologia, technika, techniczny) pokrywanie przedmiotu powłoką z metalu

metalowy /ˌmɛtaˈlɔvɨ/ (adj)
металлический
  (chemia, chemiczny) związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metaloznawca (n)
металловед
  specjalista w dziedzinie metaloznawstwa

metaloznawczy (adj)
металловедческий
  dotyczący metaloznawstwa i/lub metaloznawców

metalurgia (n)
металлургия
  nauka o wytwarzaniu i obróbce metali;

metalurgiczny (adj)
металлургический
  związany z metalurgią

metamorfoza /ˌmɛtãmɔrˈfɔza/ (n)
метаморфоза
  przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną

metan /ˈmɛtãn/ (n)
метан
  (chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metanowy (adj)
метановый
  związany z metanem, dotyczący metanu; zawierający metan

metaxa (n)
метакса
  (spożywczy) rodzaj regionalnej greckiej wódki będącej mieszaniną destylatu i muskatu, w których maceruje się zioła;

metempsychoza (n)
метемпсихоз
  reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

meteor /mɛˈtɛɔr/ (n)
метеор
  (astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteorolog /ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk/ (n)
метеоролог
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (meteorologia, meteorologiczny) specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

meteorologia /ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja/ (n)
метеорология, метеороло́гия
  nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteorologiczny /ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
метеорологический
  związany z meteorologią, dotyczący meteorologii

meteoryt /ˌmɛtɛˈɔrɨt/ (n)
метеорит
  (astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

meteorytyka /ˌmɛtɛɔˈrɨtɨka/ (n)
метеоритика, метеорная астрономия
  (astronomia, astronomiczny) nauka o meteorytach i związanych z nimi zjawiskach;

meteotsunami (n)
метеоцунами
  (meteorologia, meteorologiczny) przybrzeżna fala morska pochodzenia meteorologicznego podobna do tsunami

metformina (n)
метформин
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;

metoda /mɛˈtɔda/ (n)
метод
  sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

metoda kija i marchewki /mɛˈtɔda ˈcija ˌi‿marˈxɛfʲci/ (n)
метод кнута и пряника
  (potocznie, potoczny) sposób postępowania z ludźmi mający na celu skłonienie ich do określonych działań poprzez straszenie i schlebianie, karanie i nagradzanie na przemian

metonimia (n)
метонимия
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

metr /mɛtr̥/ (n)
метр
  odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;
мэтр
  (przestarzałe, przestarzały) nauczyciel, zwłaszcza muzyki, tańca lub języków obcych

metr kwadratowy /ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ/ (n)
квадратный метр, квадра́тный метр
  (matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny (n)
куб, кубометр
  (jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metrampaż /mɛˈtrãmpaʃ/ (n)
верстальщик
  (drukarstwo, drukarski) osoba pracująca w drukarni, która formuje kolumny publikacji ze złożonych wierszy tekstu oraz innych elementów druku;

metresa (n)
метресса
  (dawniej, dawny) kochanka i utrzymanka, zazwyczaj króla lub magnata

metro /ˈmɛtrɔ/ (n)
метро
  (transport, transportowy) podziemna kolej miejska

metrolog /mɛtˈrɔlɔk/ (n)
метролог
  specjalista z zakresu metrologii

metrologia /ˌmɛtrɔˈlɔɟja/ (n)
метрология
  nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych;

metrologiczny /ˌmɛtrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
метрологический
  związany z metrologią, dotyczący metrologii

metronom /mɛˈtrɔ̃nɔ̃m/ (n)
метроном
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego;

metrowy /mɛˈtrɔvɨ/ (adj)
метровый
  mający długość jednego metra
  związany z długością rzędu jednego metra

metyl (n)
метыл
  (chemia, chemiczny) wywodząca się z metanu grupa alkilowa o wzorze −CH3

metylofenidat (n)
метилфенидат
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;

mewa /ˈmɛva/ (n)
чайка
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mewa blada /ˈmɛva ˈblada/ (n)
бургомистр
  (ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej;

mewa mała /ˈmɛva ˈmawa/ (n)
малая чайка
  (ornitologia, ornitologiczny) Larus minutus, najmniejszy gatunek mewy występujący w Polsce;

mewa pospolita /ˈmɛva ˌpɔspɔˈlʲita/ (n)
сизая чайка
  (ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych;

mewa siodłata /ˈmɛva ɕɔdˈwata/ (n)
морская чайка
  (ornitologia, ornitologiczny) Larus marinus, gatunek dużej mewy, spotykanej z reguły tylko na wybrzeżach morskich;

mewa srebrzysta /ˈmɛva srɛˈbʒɨsta/ (n)
серебристая чайка
  (ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;

mewa trójpalczasta (n)
обыкновенная моевка
  (ornitologia, ornitologiczny) Rissa tridactyla, gatunek mewy;

mezolityczny /ˌmɛzɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
мезолитический
  żyjący/mający miejsce w mezolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

mezopotamski /ˌmɛzɔpɔˈtãmsʲci/ (adj)
месопотамский
  związany z Mezopotamią, dotyczący Mezopotamii

mezosfera /ˌmɛzɔˈsfɛra/ (n)
мезосфера
  (meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi znajdująca się między stratosferą a termosferą;

mezozoiczny /ˌmɛzɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
мезозойский
  (geologia, geologiczny) dotyczący mezozoiku, występujący, powstały w mezozoiku

mezozoik /ˌmɛzɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
мезозой
  (geologia, geologiczny) jedna z er geologicznych;

mglistość (n)
туманность
  właściwość tego, co jest pełne mgły

mglisty /ˈmɡlʲistɨ/ (adj)
туманный
  (przenośnie, przenośnia) widziany jak przez mgłę, za mgłą; niewyraźny
  pełen mgły

mgnienie /ˈmʲɟɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
мгновение
  (książkowy) bardzo krótki odcinek czasu

mgła /mɡwa/ (n)
туман, мгла
  zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica /mɡwaˈvʲiʦ̑a/ (n)
туманность
  (astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mi /mʲi/ (n)
ми
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;
мю
  jedna z nazw dwunastej litery alfabetu greckiego;

mianownik /mʲjãˈnɔvʲɲik/ (n)
именительный падеж
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;
знаменатель, знамена́тель
  (matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

miara /ˈmʲjara/ (n)
мера
  (matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru;
  kryterium, wyznacznik, źródło sądów
  odmierzona ilość
  rozmiar
  wielkość lub podziałka służąca do porównania lub pomiaru

miasteczko /mʲjaˈstɛʧ̑kɔ/ (n)
городок
  (zdrobniale) od miasto
местечко, посёлок городского типа
  prawno-administracyjna jednostka osadnicza o charakterze przejściowym między miastem a wsią

miastenia /mʲjaˈstɛ̃ɲja/ (n)
миастения
  (medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;

miasto /ˈmʲjastɔ/ (n)
город
  (administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;

miasto widmo (n)
город-призрак
  opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miau /mʲjaw/ (interjection)
мяу
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć /ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑/ (v)
мяукать
  (zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

miazga /ˈmʲjazɡa/ (n)
пульпа
  bezkształtna masa powstała wskutek rozbicia, zgniecenia lub roztarcia czegoś

miażdżyca /mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a/ (n)
атеросклероз
  (medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

micela /mʲiˈʦ̑ɛla/ (n)
мицелла
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;

miczuryński (adj)
мичуринский
  związany z Miczuryńskiem, dotyczący Miczuryńska

miecz /mʲjɛʧ̑/ (n)
меч
  obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz Damoklesa /ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa/ (n)
дамоклов меч
  symbol niepewności losu, nawisłej groźby zatruwającej poczucie beztroski i każdą chwilę szczęścia;

miecz świetlny /mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
световой меч
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

mieczyk /ˈmʲjɛʧ̑ɨk/ (n)
гладиолус
  (botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;

miednica /mʲjɛdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
таз
  (anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;
  duża miska, głównie do mycia lub prania;

miedziany /mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ/ (adj)
медный
  koloru miedzi
  zawierający miedź lub zrobiony z miedzi

miedziowy (adj)
медный
  zawierający miedź, zrobiony z miedzi, dotyczący miedzi

miedź /mʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
медь, купрум
  (chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce /ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (n)
место
  obszar lub punkt w przestrzeni
  miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś
  (sport, sportowy) ranga, pozycja
  wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś

miejscownik /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
предложный падеж
  (gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?;

miejscowość /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑/ (n)
местность
  jednostka osadnicza lub inny obszar zabudowany wyróżniający się odrębną nazwą

miejscowy /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
местный
  związany z jakimś miejscem
  (medycyna, medyczny) dotyczący ograniczonego miejsca na ciele

miejscowy /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
местный
  (potocznie, potoczny) stały mieszkaniec jakiejś miejscowości

miejski /ˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
городской, городско́й
  związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielizna /mʲjɛˈlʲizna/ (n)
мель, банка, мелководье
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mienie /ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
достояние, имущество
  ogół rzeczy stanowiących czyjąś własność;

mienszewicki (adj)
меньшевистский
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z mienszewikami, dotyczący mienszewików, mienszewizmu

mierzeja /mʲjɛˈʒɛja/ (n)
коса
  (geografia, geograficzny) piaszczysta bariera oddzielająca zalew lub zatokę od otwartego morza;

mierzyć /ˈmʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
мерить
  liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar
  (krawiectwo) zakładać na siebie ubranie lub obuwie, sprawdzając czy pasuje
  (wojskowość, wojskowy)celować do kogoś lub czegoś; brać kogoś / coś na cel

miesiąc /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑/ (n)
месяц
  (jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ/ (n)
медовый месяц
  pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesiączka /mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
месячные
  (fizjologia, fizjologiczny) cykliczne, comiesięczne złuszczanie się nabłonka macicy;

miesiączkować (v)
менструировать
  (fizjologia, fizjologiczny) mieć miesiączkę

miesiączkowy (adj)
менструальный
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący miesiączki, menstruacji

miesić /ˈmʲjɛ̇ɕiʨ̑/ (v)
месить
  gnieść, rozrabiać ciasto

miesięcznie /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
в месяц
  w ciągu miesiąca; dotyczy ilości czegoś

miesięcznik /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
ежемесячник
  czasopismo wydawane co miesiąc

miesięczny /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
месячный
  związany z okresem jednego miesiąca

mieszanka /mʲjɛˈʃãnka/ (n)
смесь
  zmieszane ze sobą produkty lub substancje

mieszać /ˈmʲjɛʃaʨ̑/ (v)
мешать, смешивать
  łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)

mieszczański (adj)
мещанский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast

mieszczaństwo /mʲjɛʃˈʧ̑ãj̃stfɔ/ (n)
буржуазия, мещанство
  (dawniej, dawny) ogół mieszkańców miast, zwłaszcza ich zamożniejszych warstw
мещанство
  (historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;

mieszkalny /mʲjɛˈʃkalnɨ/ (adj)
жилой
  przeznaczony do mieszkania, nadający się do zamieszkania

mieszkanie /mʲjɛˈʃkãɲɛ/ (n)
проживание
  (rzeczownik odczasownikowy) od mieszkać
квартира, жилище
  zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec /mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑/ (n)
житель
  osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkanka /mʲjɛˈʃkãnka/ (n)
жительница
  kobieta na stałe mieszkająca w jakimś miejscu (regionie, mieście)

mieszkać /ˈmʲjɛʃkaʨ̑/ (v)
жить, проживать
  przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

miewać /ˈmʲjɛvaʨ̑/ (v)
время от времени иметь
  mieć coś w pewnych odstępach czasu

mieć /mʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
иметь
  być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
  czuć coś
  dysponować środkami na wykonanie czegoś
  dążyć do oddania czegoś komuś

mieć dwie lewe ręce /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈdvʲjɛ ˈlɛvɛ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ/ (v)
у кого-то обе руки левые
  być niezdarnym, nie mieć żadnych zdolności manualnych; być fajtłapą lub nie nadawać się do pracy

mieć dziurawą kieszeń (v)
карман дыряв у кого-то
  nie umieć oszczędzać, wydawać za dużo pieniędzy

mieć długi język /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈdwuɟi ˈjɛ̃w̃zɨk/ (v)
у него язык без костей
  nie umieć dochować tajemnicy, zwykle z powodu gadulstwa

mieć głowę na karku /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈɡwɔvɛ na‿ˈkarku/ (v)
иметь голову на плечах
  być rozsądnym, zaradnym, umieć sobie radzić; myśleć trzeźwo

mieć miejsce /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (idiom)
иметь место
  rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć mleko pod nosem /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmlɛkɔ pɔd‿ˈnɔsɛ̃m/ (v)
молоко на губах не обсохло
  (lekceważąco, lekceważący) być kimś zbyt młodym, niedoświadczonym lub niedojrzałym

mieć na głowie (v)
голова идет кругом
  (przenośnie, przenośnia) mieć coś do załatwienia, musieć się czymś zająć

mieć na końcu języka /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ na‿ˈkɔ̃j̃nʦ̑u jɛ̃w̃ˈzɨka/ (v)
вертеться на языке
  chcieć coś powiedzieć, ale powstrzymać się, zrezygnować w ostatniej chwili
  wiedzieć, co się chce powiedzieć, ale w danej chwili to umknęło; mieć wrażenie, że za chwilę się to przypomni

mieć nadzieję /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ/ (v)
надеяться
  wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieć nie po kolei w głowie (v)
не дружить с головой
  (potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być szalonym, być chorym umysłowo lub zachowywać się w sposób właściwy osobie chorej umysłowo

mieć pełne kieszenie (v)
полный карман у кого-то, толстый карман у кого-то, тугой карман у кого-то
  mieć dużo pieniędzy

mieć powyżej uszu /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈvɨʒɛj ˈuʃu/ (v)
быть сытым по горло
  (potocznie, potoczny) być bardzo zmęczonym, udręczonym czymś, kimś, nie móc kogoś, czegoś dłużej znosić

mieć pustą kieszeń (v)
пустой карман
  (przenośnie, przenośnia) zupełnie nie mieć pieniędzy

mieć rację (v)
быть правым
  nie mylić się; powiedzieć coś, co jest słuszne, prawidłowe

mieć ręce i nogi /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ i‿ˈnɔɟi/ (v)
иметь смысл
  mieć sens, być poukładanym, uporządkowanym

mieć siano w głowie (v)
иметь ветер в голове
  (potocznie, potoczny) być lekkomyślnym, niedojrzałym, niepoważnym

mieć się na baczności /ˈmʲjɛ̇ʨ̑‿ɕɛ ˌna‿baʧ̑ˈnɔɕʨ̑i/ (v)
пальца в рот не класть
  uważać; postępować ostrożnie w stosunku do czegoś lub kogoś

mieć w nosie /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈv‿nɔɕɛ/ (v)
до лампочки, плевать
  (eufemistycznie) lekceważyć kogoś lub coś, nie interesować się, być obojętnym wobec kogoś lub czegoś

mieć wolną rękę /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈvɔlnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ/ (v)
иметь полную свободу действий
  mieć możliwość samodzielnego decydowania, swobodnego wyboru

mifepriston /ˌmʲifɛˈprʲistɔ̃n/ (n)
мифепристон
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy steroidów, pochodna noretysteronu, antagonista receptoru progesteronowego o działaniu poronnym w czasie pierwszych dwóch trymestrów ciąży;

migawka /mʲiˈɡafka/ (n)
затвор
  część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;

migdał /ˈmʲiɡdaw/ (n)
миндалина
  (anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek
миндаль
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;
  (zobacz) migdałowiec

migdałecznik arjuna (n)
кукубха
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Terminalia arjuna, gatunek drzewa z rodziny trudziczkowatych, występujący w Indiach, w Mjanmie i na Sri Lance;

migdałek (n)
гланда, миндалина
  (anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła;

migdałowiec trójklapowy (n)
миндаль трёхлопастный
  (botanika, botaniczny) Prunus triloba, gatunek rośliny krzewiastej z rodzaju Prunus, występującej dziko w Chinach i Korei;

migiem /ˈmʲiɟɛ̃m/ (adv)
в один миг, вмиг
  szybko, natychmiast

migotanie przedsionków /ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf/ (n)
фибрилляция предсердий
  (medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca;

migrant /ˈmʲiɡrãnt/ (n)
мигрант
  osoba migrująca

migrena /mʲiˈɡrɛ̃na/ (n)
мигрень
  (medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mijać /ˈmʲijäʨ̑/ (v)
обгонять, проходить
  przechodzić, przejeżdżać obok kogoś, czegoś

mijać się z prawdą /ˈmʲijäʨ̑‿ɕɛ ˈs‿pravdɔ̃w̃/ (v)
грешить против истины, отклоняться от истины, расходиться с истиной
  (eufemistycznie) kłamać

mikołajki /ˌmʲikɔˈwajci/ (n)
день святого Николая
  zwyczaj obdarowywania się drobnymi prezentami 6 (w dzień Świętego Mikołaja, patrona dzieci i ubogich) lub 5 grudnia (w wigilię);

mikro- /ˈmʲikrɔ/
микро-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych;
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

mikroamper (n)
микроампер
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia prądu elektrycznego równa jednej milionowej ampera

mikroamperomierz /ˌmʲikrɔãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
микроамперметр
  (metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego rzędu milionowych części ampera

mikrob /ˈmʲikrɔp/ (n)
микроб
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) bardzo drobny, jednokomórkowy organizm

mikrobiolog /ˌmʲikrɔˈbʲjɔlɔk/ (n)
микробиолог
  specjalista zajmujący się mikrobiologią

mikrobiologia /ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
микробиология
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrobiologiczny (adj)
микробиологический
  dotyczący mikrobiologii

mikrocefalia /ˌmʲikrɔʦ̑ɛˈfalʲja/ (n)
микроцефалия
  (medycyna, medyczny) wada rozwojowa charakteryzująca się nienaturalnie małymi wymiarami czaszki;

mikrochirurgiczny (adj)
микрохирургический
  (medycyna, medyczny) związany z mikrochirurgią, dotyczący mikrochirurgii

mikroflora (n)
микрофлора
  (biologia, biologiczny) zespół roślinnych drobnoustrojów żyjących w danym środowisku;

mikrofon /mʲiˈkrɔfɔ̃n/ (n)
микрофон
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikrofonowy /ˌmʲikrɔfɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
микрофонный
  (przymiotnik) od mikrofon

mikrokaseta (n)
микрокассета
  mała kaseta z taśmą magnetyczną, na której jest nagrany dźwięk, przeznaczona do dyktafonów i automatycznych sekretarek;

mikronezyjski /ˌmʲikrɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (adj)
микронезийский
  odnoszący się do Mikronezji

mikroorganizm /ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥/ (n)
микроорганизм
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

mikroprocesorowy (adj)
микропроцессорный
  związany z mikroprocesorami; zawierający mikroprocesor

mikroskop /mʲiˈkrɔskɔp/ (n)
микроскоп
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskopijność (n)
микроскопичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mikroskopijne; cecha tych, którzy są mikroskopijni

mikroskopijny /ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ/ (adj)
микроскопический
  bardzo mały, w skali mikro

mikroskopowy (adj)
микроскопный
  (technologia, technika, techniczny) związany z mikroskopem

mikser /ˈmʲiksɛr/ (n)
миксер
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów;

milczek /ˈmʲilʧ̑ɛk/ (n)
молчун
  człowiek małomówny, milczący

milczenie /mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
молчание
  nieodzywanie się, niemówienie

milczeć /ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑/ (v)
молчать
  nie chcieć wypowiadać się na jakiś temat
молчать, безмолвствовать
  nie mówić, nie wydawać głosu

milczeć jak grób /ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ ˈjaɡ ˈːrup/ (v)
молчать как партизан
  (związek frazeologiczny) dotrzymywać tajemnic, nie ujawniać sekretów
молчать как рыба
  (związek frazeologiczny) milczeć uporczywie, nie odzywać się zupełnie

mile /ˈmʲilɛ/ (adv)
мило
  od przym. → miły

milezyjski (adj)
милетский
  związany z Miletem, dotyczący Miletu

mili- /ˈmʲilʲi/
милли-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;

miliarder /mʲiˈlʲjardɛr/ (n)
миллиардер
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

milicja /mʲiˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
милиция
  w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji

milicjant (n)
милиционер
  funkcjonariusz milicji – instytucji odpowiedzialnej za ochronę bezpieczeństwa publicznego

milicyjny (adj)
милицейский, милиционерский
  odnoszący się do milicji, związany z milicją

mililitr (n)
миллилитр
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, milionowa część metra sześciennego

milimetrowy (adj)
миллиметровый
  taki, który ma wielkość jednego milimetra

milion /ˈmʲilʲjɔ̃n/ (n)
миллион
  liczba o wartości: 1 000 000 = 106;

milioner /mʲiˈlʲjɔ̃nɛr/ (n)
миллионер
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

milionerka (n)
миллионерша
  kobieta majętna, o majątku przekraczającym milion

militarny /ˌmʲilʲiˈtarnɨ/ (adj)
военный
  związany z wojskiem, wojskowością lub wojną

militaryzacja /ˌmʲilʲitarɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
милитаризация
  podporządkowanie wszelkich dziedzin życia państwa przygotowaniom do wojny
  zwiększenie liczby wojska przez państwo

militaryzm (n)
милитаризм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

milkliwość (n)
молчаливость
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest milkliwe; cecha tych, którzy są milkliwi

milkliwy /mʲilkˈlʲivɨ/ (adj)
молчаливый
  zwykle milczący

milord /ˈmʲilɔrt/ (n)
милорд
  tytuł grzecznościowy stosowany wobec lordów angielskich - członków Izby Lordów

milyjski (n)
милийский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język milyjski, należący do rodziny anatolijskiej;

mimiczny (adj)
мимический
  dotyczacy mimiki, wyrażony za pomocą mimiki

mimo /ˈmʲĩmɔ/ (preposition)
мимо
  (przestarzałe, przestarzały) obok, koło (w wyrażeniach oznaczających ruch)
вопреки, несмотря на, помимо
  wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimowolny /ˌmʲĩmɔˈvɔlnɨ/ (adj)
невольный, непроизвольный
  niezależny od woli, powstały lub wykonany mimo woli

mina /ˈmʲĩna/ (n)
мина
  (wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;
  wyraz twarzy

minarchizm (n)
минархизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna zakładająca istnienie państwa o jak najmniejszej roli rządu w życiu społecznym i politycznym obywateli;

minaret /mʲĩˈnarɛt/ (n)
минарет
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mineralny (adj)
минеральный
  nie będący organicznym

mineralog /ˌmʲĩnɛˈralɔk/ (n)
минералог
  (mineralogia, mineralogiczny) specjalista zajmujący się mineralogią

mineralogia /ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja/ (n)
минералогия
  (geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

mineralogiczny (adj)
минералогический
  dotyczący mineralogii

minerał /mʲĩˈnɛraw/ (n)
минерал
  (geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minerał towarzyszący /mʲĩˈnɛraw ˌtɔvaʒɨˈʃɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
сопровождающий минерал, сопутствующий минерал
  (mineralogia, mineralogiczny) składnik skał występujący rzadko i w ilościach śladowych

minimalista /ˌmʲĩɲĩmaˈlʲista/ (n)
минималист
  zwolennik minimalizmu

minimalistka /ˌmʲĩɲĩmaˈlʲistka/ (n)
минималистка
  forma żeńska od minimalista

minimalistyczny /ˌmʲĩɲĩmalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
минималистский
  ograniczający się do minimum
  związany z minimalizmem

minimalizacja /ˌmʲĩɲĩmalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
минимизация
  sprowadzenie czegoś do możliwe najmniejszych rozmiarów

minimalizm /ˌmʲĩɲĩˈmalʲism̥/ (n)
минимализм
  ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera)

minimalnie /ˌmʲĩɲĩˈmalʲɲɛ/ (adv)
минимально
  w sposób minimalny

minimalny /ˌmʲĩɲĩˈmalnɨ/ (adj)
минимальный
  (książkowy) bardzo mały, ograniczony lub zbliżony do minimum
  najniższy z możliwych lub dopuszczalnych

minimum /ˈmʲĩɲĩmũm/ (n)
минимум
  najmniejsza możliwa, niezbędna lub wymagana ilość, wielkość

minispódniczka /ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
мини-юбка
  (krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister /mʲĩˈɲistɛr/ (n)
министр, мини́стр
  urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

ministerialny (adj)
министерский
  (administracja) dotyczący ministerstwa albo ministra, związany z ministerstwem albo ministrem

ministerstwo /ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ/ (n)
министерство
  (administracja) urząd państwowy, którego szefem jest minister;

ministrant /mʲĩˈɲistrãnt/ (n)
министрант
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;

ministrowa /ˌmʲĩɲiˈstrɔva/ (n)
министерша
  (przestarzałe, przestarzały) żona ministra

minjan (n)
миньян
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;

mintaj /ˈmʲĩntaj/ (n)
минтай
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;

minusiński (adj)
минусинский
  związany z Minusińskiem, dotyczący Minusińska

minusowy /ˌmʲĩnuˈsɔvɨ/ (adj)
минусовой, минусовый
  ujemny

minuta /mʲĩˈnuta/ (n)
минута
  (jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa;

minuteczka /ˌmʲĩnuˈtɛʧ̑ka/ (n)
минуточка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: minuta

minutka (n)
минутка
  (zdrobniale) od: minuta

minutowy (adj)
минутный
  trwający jedną minutę

miocen /ˈmʲjɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
миоцен
  (geologia, geologiczny) pierwsza (starsza) epoka neogenu;

miodarka (n)
медогонка, центрифуга
  (pszczelarstwo, pszczelarski) urządzenie do pozyskiwania miodu z plastra

miodojad (n)
медосос
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Meliphagidae;

miodowy /mʲjɔˈdɔvɨ/ (adj)
медовый
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący miodu, zawierający miód, zrobiony z miodu
  przypominający miód w smaku lub zapachu
медовый, медоцветный
  mający kolor złotawy, taki jak kolor miodu

miodowód (n)
медоуказчик
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Indicatoridae;

miologiczny (adj)
миологический
  (anatomia, anatomiczny) związany z miologią, dotyczący miologii

miotacz /ˈmʲjɔtaʧ̑/ (n)
метатель
  (sport, sportowy) lekkoatleta uprawiający pchnięcie kulą, rzut dyskiem lub rzut oszczepem

miotanie /mʲjɔˈtãɲɛ/ (n)
метание
  (rzeczownik odczasownikowy) od miotać

miotać /ˈmʲjɔtaʨ̑/ (v)
метать
  mocno i daleko rzucać

miotła /ˈmʲjɔtwa/ (n)
метла, веник
  narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mioza (n)
миоз
  (medycyna, medyczny) nienaturalne zwężenie źrenicy oka;

mirandyjski (adj)
мирандский
  związany z miastem Miranda do Douro (miasto w północno-wschodniej Portugalii)

mirra /ˈmʲirːa/ (n)
мирра
  (botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirrowy (adj)
мирровый
  związany z mirrą, dotyczący mirry, zawierający mirrę

mirt /mʲirt/ (n)
мирт
  (botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa;

mirza /ˈmʲirza/ (n)
мирза
  wódz, książę tatarski; perski i turecki tytuł honorowy, np. uczonych (umieszczany przed nazwiskiem) lub książęcy (wtedy po nazwisku);

misa /ˈmʲisa/ (n)
таз
  duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia

mischling (n)
мишлинг
  (historia, historyczny, historycznie) (obraźliwie) mieszaniec rasowy, osoba mająca żydowskich przodków; określenie używane w propagandzie, teorii rasowej i prawie nazistowskim w Niemczech;

miseczka /mʲiˈsɛʧ̑ka/ (n)
чашка
  mała miska

misie-patysie /ˈmʲiɕɛ paˈtɨɕɛ/ (n)
пустяки
  (neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dziecięca gra towarzyska o literackiej proweniencji, polegająca na umiejętnym zrzucaniu patyka z mostu tak, aby wypłynął z drugiej strony jako pierwszy;

misja /ˈmʲisʲja/ (n)
миссия
  posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania

misjonarka (n)
миссионерка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta uczestnicząca w działalności misyjnej

misjonarski (adj)
миссионерский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy

misjonarz /mʲiˈsʲjɔ̃naʃ/ (n)
миссионер
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

miska /ˈmʲiska/ (n)
миска, таз
  mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry;

missisipijski (adj)
миссисипский
  (rzadki, rzadko używany) związany z Missisipi, dotyczący Missisipi

missouryjski (adj)
миссурийский
  związany ze stanem lub rzeką Missouri

mistrz /mʲisṭʃ/ (n)
магистр
  (historia, historyczny, historycznie) przełożony w niektórych zakonach rycerskich
мастер
  (rzemiosło, rzemieślniczy) najwyższy stopień kształcenia zawodowego;
  osoba najlepsza w czymś
мастер, чемпион
  (sport, sportowy) zwycięzca zawodów sportowych, w szczególności mistrzostw

mistrzostwa (n)
чемпионат, первенство
  (sport, sportowy) zawody o tytuł mistrza w jakiejś dyscyplinie

mistrzostwa świata /mʲiˈsṭʃɔstfa ˈɕfʲjata/ (n)
чемпионат мира
  (sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie

mistrzostwo /mʲiˈsṭʃɔstfɔ/ (n)
чемпионат
  (sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie
  (sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza
мастерство
  najwyższa biegłość w czymś

mistrzowski /mʲiˈsṭʃɔfsʲci/ (adj)
чемпионский
  właściwy mistrzowi

mistycyzm /mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
мистицизм
  kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

mistyczny (adj)
мистический
  związany z mistyką, mistycyzmem

mistyfikacja /ˌmʲistɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
мистификация
  (książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozory prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;

mistyk (n)
мистик
  osoba doświadczająca stanów mistycznych
  wyznawca mistycyzmu

mistyka /ˈmʲistɨka/ (n)
мистика
  duchowość opierająca się na mistycyzmie

miswak (n)
мисвак
  alternatywa szczoteczki do zębów z gałązki drzewa arakowego (Salvadora persica L.);

mit /mʲit/ (n)
миф
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;
  (potocznie, potoczny) fałszywy pogląd o czymś, coś zmyślonego

mitenka /mʲiˈtɛ̃nka/ (n)
митенка
  rękawiczka bez palców lub przysłaniająca je do połowy;

mitologia /ˌmʲitɔˈlɔɟja/ (n)
мифология
  funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
  nauka zajmująca się mitami

mitologiczny /ˌmʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
мифологический
  związany z mitologią, dotyczący mitologii

mitologizm (n)
мифологизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub połączenie wyrazów pochodzące z mitologii używane jako przenośnia

mityczny /mʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
мифический
  związany z mitem, mitologią

mizantrop (n)
мизантроп, человеконенавистник
  (książkowy) ktoś stroniący od ludzi, czujący do nich niechęć lub wręcz wrogość

mizantropia /ˌmʲizãnˈtrɔpʲja/ (n)
мизантропия, человеконенавистничество
  niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizantropijny (adj)
мизантропический, человеконенавистнический
  charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizoandria (n)
мизандрия, мужененавистничество
  (psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt do mężczyzn;

mizoandryzm (n)
мизандрия, мужененавистничество
  (psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt do mężczyzn

mizofobia (n)
мизофобия
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed brudem;

mizofonia /ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa/ (n)
мисофония
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na określone dźwięki objawiająca się złością i lękiem;

miód /mʲjut/ (n)
мёд
  (spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;
медовуха
  (spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;

miąższ /mʲjɔ̃w̃ʃ/ (n)
мякоть
  miękka, wewnętrzna część owocu lub narządu

miąższość /ˈmʲjɔ̃w̃ʃːɔɕʨ̑/ (n)
мощность
  (geologia, geologiczny) grubość warstwy, zespołu warstw lub żyły mierzona prostopadle do ograniczających je powierzchni

mięczak /ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak/ (n)
моллюск
  (zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;
тряпка
  (pogardliwie, pogardliwy) człowiek miękki, uległy, bez charakteru

między /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ/ (preposition)
среди
  …używany, gdy coś otoczone jest większą ilością czegoś innego
между
  …używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami
  …określający przedział czasowy
  …podkreślający pośredni charakter czegoś
  …używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców
  …zaznaczający możliwość wyboru

między Scyllą a Charybdą /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈsʦ̑ɨlːɔ̃w̃ ˌa‿xaˈrɨbdɔ̃w̃/ (idiom)
между Сциллой и Харибдой
  (książkowy) sytuacja wyboru między dwiema złymi możliwościami, z których każda obciążona jest kosztami

między innymi (adv)
в том числе
  fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

między młotem a kowadłem /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈmwɔtɛ̃m ˌa‿kɔˈvadwɛ̃m/ (adv)
между молотом и наковальней
  (związek frazeologiczny) w sytuacji wyboru między dwiema złymi możliwościami

międzybankowy (adj)
межбанковский
  zachodzący między dwoma lub więcej bankami; dokonywany między bankami

międzynarodowy /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ/ (adj)
международный, интернациональный
  taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

międzypaństwowy (adj)
межгосударственный
  dotyczący wielu państw; zachodzący, odbywający się przy udziale różnych państw; złożony z wielu państw (ich przedstawicieli)

międzyplanetarny /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨplãnɛˈtarnɨ/ (adj)
межпланетный
  taki, który znajduje się między planetami, dzieje się w przestrzeni między danymi planetami

międzyrasowy (adj)
межрасовый
  odbywający się pomiędzy różnymi rasami

międzyresortowy (adj)
междуведомственный
  dotyczący kilku resortów

międzywojenny /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨvɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
междувоенный
  dotyczący czasu między wojnami, zwłaszcza okresu między pierwszą a drugą wojną światową

międzyżebrowy (adj)
межрёберный
  znajdujący się między żebrami

miękki /ˈmʲjɛ̃ŋʲci/ (adj)
мягкий
  taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

miękkie serce /ˈmʲjɛ̃ŋʲcɛ ˈsɛrʦ̑ɛ/ (idiom)
мягкое сердце
  skłonność do bycia ustępliwym, współczującym, dobrotliwym, dobrodusznym

miękko (adv)
мягко
  w sposób miękki

miękkość /ˈmʲjɛ̃ŋkɔɕʨ̑/ (n)
мягкость, уступчивость
  (przenośnie, przenośnia) uległość, ustępliwość
мягкость
  cecha tego, co jest miękkie w dotyku

mięknąć (v)
мякнуть
  stawać się miękkim

mięsak (n)
саркома
  (medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór tkanki łącznej;

mięsień /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
мышца
  (anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu;

mięsień gruszkowaty (n)
грушевидная мышца
  (anatomia, anatomiczny) mięsień szkieletowy zaczynający się na miedniczej kości krzyżowej;

mięsień sercowy /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ sɛrˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
миокард
  (anatomia, anatomiczny) główna warstwa mięśniowa serca;

mięsisty (adj)
мясистый
  o roślinach, częściach roślin, owocach: wypełniony soczystą substancją, soczystym miąższem
  zawierający w sobie dużo mięsa, ciała

mięsny /ˈmʲjɛ̃w̃snɨ/ (adj)
мясной
  (zootechnika, zootechniczny) hodowany dla pozyskania mięsa
  dotyczący mięsa
  zrobiony z mięsa, zawierający mięso

mięsny /ˈmʲjɛ̃w̃snɨ/ (n)
мясной
  (potocznie, potoczny) sklep mięsny (1.2) (w którym sprzedaje się mięso)

mięso /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ/ (n)
мясо
  (spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa (1.1)

mięso armatnie /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ/ (n)
пушечное мясо
  (związek frazeologiczny) (wojskowość, wojskowy) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięsożerca /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
хищник
  (ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem

mięsożerny /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
плотоядный
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem

mięta /ˈmʲjɛ̃nta/ (n)
мята
  (botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

miętowy /mʲjɛ̃nˈtɔvɨ/ (adj)
мятный
  (rzadki, rzadko używany) związany z miętą, dotyczący mięty
  otrzymywany z mięty lub zawierający miętę

miętus /ˈmʲjɛ̃ntus/ (n)
налим
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;

mięśniowy /mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ/ (adj)
мышечный
  dotyczący mięśni

miło /ˈmʲiwɔ/ (adv)
приятно, мило
  od: miły

miłosierdzie /ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
милосердие
  okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosierny /ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ/ (adj)
милосердный
  okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłosny /mʲiˈwɔsnɨ/ (adj)
любовный
  dotyczący miłości, kochania; taki, który jest wynikiem miłości, faktu kochania kogoś

miłościwy (adj)
милостивый
  (dawniej, dawny) (książkowy) pełen dobroci, mający litość

miłośnik /mʲiˈwɔɕɲik/ (n)
любовник
  (dawniej, dawny) kochanek
любитель
  wielbiciel, amator, fan czegoś

miłość /ˈmʲiwɔɕʨ̑/ (n)
любовь
  uczucie, którym się darzy kochaną osobę;
  osoba, którą się kocha
  silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym
  kontakt fizyczny prowadzący zwykle do stosunku płciowego
  przedmioty, czynności, które sprawiają przyjemność

miłość jest ślepa /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa/ (proverb)
любовь слепа
  osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha

miłość od pierwszego wejrzenia /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa/ (n)
любовь с первого взгляда
  zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miły /ˈmʲiwɨ/ (adj)
милый
  uprzejmy, serdeczny
приятный, милый
  wywołujący przyjemne uczucie

miński /ˈmʲĩj̃sʲci/ (adj)
минский
  odnoszący się do Mińska (stolicy Białorusi)

mińszczanin /mʲĩj̃ʃˈʧ̑ãɲĩn/ (n)
минчанин
  mieszkaniec Mińska

mińszczanka /mʲĩj̃ʃˈʧ̑ãnka/ (n)
минчанка
  mieszkanka Mińska

miś /mʲiɕ/ (n)
мишка
  zabawka wyobrażająca misia (1.1);
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) niedźwiedź lub niedźwiadek

mjanmański (adj)
мьянманский
  związany z Mjanmą lub Mjanmańczykami

mknąć /m̥knɔ̃ɲʨ̑/ (v)
мчаться
  (książkowy) poruszać się bardzo szybko naprzód

mlecz /mlɛʧ̑/ (n)
осот
  (botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
молоки
  (ichtiologia, ichtiologiczny) nasienie samców ryb;
одуванчик, одуванчик лекарственный
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski

mleczarz /ˈmlɛʧ̑aʃ/ (n)
молочник
  (potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mleczko (n)
молочко
  (zdrobniale) mleko

mleczność (n)
молочность
  (zootechnika, zootechniczny) wymiar wydajności zwierząt hodowanych dla mleka

mleczny /ˈmlɛʧ̑nɨ/ (adj)
молочный
  dotyczący mleka, otrzymywany, zrobiony z mleka, z dodatkiem mleka

mleko /ˈmlɛkɔ/ (n)
молоко
  (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm
  (biologia, biologiczny) wydzielina gruczołów mlecznych samic ssaków służąca jako pokarm dla swojego potomstwa dostępna w okresie laktacji;

mleko sojowe /ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ/ (n)
соевое молоко
  tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi;

mleć /mlɛʨ̑/ (v)
молоть
  rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mnemotechnika /ˌmnɛ̃mɔˈtɛxʲɲika/ (n)
мнемотехника
  sposoby ułatwiające zapamiętywanie czegoś metodą wolnych skojarzeń, np. poprzez nadanie tekstowi rymowanej formy, wizualizację, itp.;

mnich /mʲɲix/ (n)
монах
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniej więcej /ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj/
более или менее, более-менее
  szacunkowe podanie miary, wielkości

mniejszościowy (adj)
миноритарный
  związany z mniejszością, dotyczący mniejszości

mniejszość /ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑/ (n)
меньшинство
  mniejsza część jakiejś całości
  (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.

mniszka białorzytna (n)
острохвостая бронзовая амадина
  (ornitologia, ornitologiczny) Lonchura striata, gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych;

mnogość /ˈmnɔɡɔɕʨ̑/ (n)
множество
  (matematyka, matematyczny) zbiór
  duża ilość czegoś

mnożenie /mnɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
умножение
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem

mnożyć /ˈmnɔʒɨʨ̑/ (v)
множить, перемножать, умножать
  (matematyka, matematyczny) wykonywać działanie matematyczne dające w wyniku iloczyn;
множить, увеличивать, умножать
  powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać
размножать
  rozpleniać coś (rośliny, zwierzęta)
размножаться
  o niektórych organizmach: rozmnażać się
множиться
  powiększać swą ilość, liczbę

mnóstwo /ˈmnustfɔ/ (n)
масса, множество
  bardzo dużo

mobbing (n)
моббинг
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;

mobilizacja /ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
мобилизация, мобилиза́ция
  (wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

mobilizacyjny (adj)
мобилизационный
  (wojskowość, wojskowy) związany z mobilizacją, dotyczący mobilizacji
  związany z mobilizacją; powodujący mobilizację, pobudzający do działania

mobilność (n)
мобильность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków

moc /mɔʦ̑/ (n)
мощность
  (fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach;

mocarstwo (n)
держава
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pełniące kluczową rolę w stosunkach międzynarodowych;

mocno /ˈmɔʦ̑nɔ/ (adv)
мощно, сильно
  w sposób mocny

mocny /ˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
крепкий
  o wysokim stężeniu, o wysokiej zawartości jakiejś substancji w czymś
  wytrzymały

mocz /mɔʧ̑/ (n)
моча, ссаки
  (fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczary (n)
болото
  (hydrologia, hydrologiczny) (książkowy) tereny podmokłe

moczopędny /ˌmɔʧ̑ɔˈpɛ̃ndnɨ/ (adj)
мочегонный
  taki, który wywołuje wydzielanie moczu lub zwiększenie jego objętości

moczowy /mɔˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
мочевой
  związany z moczem, dotyczący moczu

moczowód (n)
мочеточник, мочето́чник
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

moczyć /ˈmɔʧ̑ɨʨ̑/ (v)
мочить
  powodować, że coś staje się mokre

moda /ˈmɔda/ (n)
мода
  zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

model /ˈmɔdɛl/ (n)
модель
  fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu
  mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

modelarski (adj)
моделистский
  związany z modelarstwem, dotyczący modelarstwa

modelka /mɔˈdɛlka/ (n)
натурщица
  kobieta pozująca do zdjęć, obrazów, rzeźb;
модель
  kobieta prezentująca stroje na pokazach mody

moderator /ˌmɔdɛˈratɔr/ (n)
модератор
  (informatyka, informatyczny) osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy;
  osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach

modernizacja /ˌmɔdɛrʲɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
модернизация
  unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej

modernizm (n)
модернизм
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;

modernizowanie /ˌmɔdɛrʲɲizɔˈvãɲɛ/ (n)
модернизирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od modernizować

modernizować (v)
модернизировать
  dokonywać modernizacji; czynić bardziej nowoczesnym

modeński (adj)
моденский
  związany z Modeną, dotyczący Modeny, wywodzący się z Modeny

modlenie (n)
моление
  (rzeczownik odczasownikowy) od modlić

modliszka /mɔˈdlʲiʃka/ (n)
богомол
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitewnik /ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik/ (n)
молитвенник
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

modlitewny /ˌmɔdlʲiˈtɛvnɨ/ (adj)
молитвенный
  związany z modlitwą, dotyczący modlitwy

modlitwa /mɔˈdlʲitfa/ (n)
молитва
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualny tekst modlitwy (1.1) – wypowiadany lub napisany

modlić się /ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
молиться
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modnisia (n)
модница
  (ironicznie) elegantka

modniś (n)
модник
  (ironicznie) elegant

modny /ˈmɔdnɨ/ (adj)
модный
  będący w modzie, popularny; powszechny przez jakiś czas

modrzew /ˈmɔḍʒɛf/ (n)
лиственница
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;

modrzewiowy /ˌmɔḍʒɛˈvʲjɔvɨ/ (adj)
лиственничный
  będący częścią modrzewia
  składający się z modrzewia
  wykonany z drewna lub innej części modrzewia

modyfikator (n)
модификатор
  czynnik zmieniający, modyfikujący coś

modyfikowanie /ˌmɔdɨfʲikɔˈvãɲɛ/ (n)
модифицирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od modyfikować

modyfikować /ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
модифицировать
  wprowadzać zmiany

modystka /mɔˈdɨstka/ (n)
модистка
  (rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się wyrabianiem damskich kapeluszy;

mogiła /mɔˈɟiwa/ (n)
гроб, капут, каюк
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) fatalna sytuacja, sytuacja bez wyjścia
могила
  miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary

moher /ˈmɔxɛr/ (n)
мохер
  wełna z kóz angorskich;

moherowy (adj)
мохеровый
  wykonany z moheru; związany z moherem

moim zdaniem (adv)
по-моему, на мой взгляд, по моему мнению
  wyrażenie komunikujące, iż dana wypowiedź jest subiektywna; jest osobistą interpretacją danej sytuacji lub zdarzenia

moja chata z kraja /ˈmɔja ˈxata ˈs‿kraja/ (proverb)
моя хата с краю
  te sprawy mnie nie dotyczą, są więc mi obojętne

mojito /mɔˈxʲi.tɔ/ (n)
мохито
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

moknąć (v)
мокнуть
  stawać się mokrym, zazwyczaj od deszczu

mokry /ˈmɔkrɨ/ (adj)
мокрый, сырой
  pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mol /mɔl/ (n)
моль
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molekularny (adj)
молекулярный
  dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molekuła /ˌmɔlɛˈkuwa/ (n)
молекула
  (chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

molibden /mɔˈlʲibdɛ̃n/ (n)
молибден
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molibdenit (n)
молибденит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

molo /ˈmɔlɔ/ (n)
мол
  pomost spacerowy wychodzący w morze;

moment /ˈmɔ̃mɛ̃nt/ (n)
момент
  krótki odcinek czasu

momentalny (adj)
моментальный, сиюминутный
  nagły, błyskawiczny

momski (adj)
момский
  związany z Momą (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji)

monachijski /ˌmɔ̃naˈxʲijsʲci/ (adj)
мюнхенский
  związany z Monachium, dotyczący Monachium, pochodzący z Monachium

monachomachia (n)
монахомахия
  (książkowy) wojna, walka mnichów

monakijski /ˌmɔ̃naˈcijsʲci/ (adj)
монакский
  odnoszący się do państwa Monako

monarcha /mɔ̃ˈnarxa/ (n)
монарх
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia /mɔ̃ˈnarxʲja/ (n)
монархия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monarchiczny (adj)
монархический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)

monarchista /ˌmɔ̃narˈxʲista/ (n)
монархист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik monarchizmu

monarchistyczny (adj)
монархистский, монархический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z monarchizmem lub monarchistami

monastyr (n)
монастырь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;

moneta /mɔ̃ˈnɛta/ (n)
монета
  metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

monetarny (adj)
монетарный
  (ekonomia, ekonomiczny) dotyczący pieniędzy, ich emisji, obiegu, pokrycia

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (adj)
монгольский
  odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (n)
монгольский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mongolii;

monitor /mɔ̃ˈɲitɔr/ (n)
монитор
  (marynarka) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;
компьютерный экран, монитор
  (technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

monocykl /mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
моноцикл
  rower z jednym kołem

monodia /mɔ̃ˈnɔdʲja/ (n)
монодия
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monoftong /mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk/ (n)
монофтонг
  (językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monoftongizacja /ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
монофтонгизация
  (językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

monogamia /ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja/ (n)
моногамия
  (socjologia, socjologiczny) życie w związku małżeńskim z tylko jednym partnerem

monogamiczny (adj)
единобрачный, моногамный
  (socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii

monografia /ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
монография
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) opis leków i surowców farmaceutycznych w farmakopeach
монография, моногра́фия
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monograficzny (adj)
монографический
  związany z monografią, dotyczący monografii; będący monografią

monokultura /ˌmɔ̃nɔkulˈtura/ (n)
монокультура
  system wieloletniego uprawiania tego samego gatunku roślin na określonym gruncie;

monolog (n)
монолог
  dłuższa wypowiedź jednej osoby, szczególnie na scenie lub w utworze dramatycznym

monopol /mɔ̃ˈnɔpɔl/ (n)
монополия
  (handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monosacharyd (n)
моносахарид
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

monoteista /ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
монотеист
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga

monoteistka /ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
монотеистка
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni jednego, jedynego boga

monoteistyczny /ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
монотеистический
  związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

monoteizm /ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
монотеизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monoteletyzm (n)
монофелитство
  (teologia, teologiczny) pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą;

monotematyczny (adj)
монотематический
  dotyczący jednego tematu

monotonia /ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja/ (n)
монотонность
  jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia

monotonny /ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ/ (adj)
монотонный
  ciągle taki sam, bez urozmaicenia

monstrancja (n)
монстранция, монстрация
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej

monstrum /ˈmɔ̃w̃strũm/ (n)
монстр
  potwór

monsun /ˈmɔ̃w̃sũn/ (n)
муссон
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

monsunowy /ˌmɔ̃w̃sũˈnɔvɨ/ (adj)
муссонный
  związany z monsunem

montaż /ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
монтаж
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (zobacz) montaż filmowy;
монтаж, сборка
  (maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

montowanie /ˌmɔ̃ntɔˈvãɲɛ/ (n)
монтирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od montować

montrealski (adj)
монреальский
  związany z Montrealem, dotyczący Montrealu

monumentalnie /ˌmɔ̃nũmɛ̃nˈtalʲɲɛ/ (adv)
монументально
  w sposób monumentalny

mop /mɔp/ (n)
швабра
  zmywak do podłogi na kiju;

mops /mɔps/ (n)
мопс
  (kynologia, kynologiczny) rasa niedużych, łagodnych psów;

moralista /ˌmɔraˈlʲista/ (n)
моралист
  człowiek wskazujący innym, jak mają postępować, głoszący surowe zasady moralne
  filozof lub pisarz zajmujący się zagadnieniami moralności

moralitet /ˌmɔraˈlʲitɛt/ (n)
моралите
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) średniowieczny dramat moralizatorski;

moralizatorski (adj)
морализаторский
  związany z moralizatorstwem, dotyczący moralizatorstwa

moralnie /mɔˈralʲɲɛ/ (adv)
морально
  w sposób zgodny z moralnością

moralność /mɔˈralnɔɕʨ̑/ (n)
моральность, мораль
  zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

moralny /mɔˈralnɨ/ (adj)
моральный
  dotyczący moralności, opisujący moralność

moratorium /ˌmɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
мораторий
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności

morawski /mɔˈravsʲci/ (adj)
моравский
  związany z Morawami, dotyczący Moraw, pochodzący z Moraw

morda /ˈmɔrda/ (n)
морда
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) twarz lub usta człowieka
  (zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia

morderca /mɔrˈdɛrʦ̑a/ (n)
убийца
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderstwo /mɔrˈdɛrstfɔ/ (n)
убийство
  celowe odebranie komuś życia

mordobicie /ˌmɔrdɔˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
мордобитие, мордобой
  (pospolicie) bijatyka, bójka, zwłaszcza z uderzaniem się po twarzy

mordować /mɔrˈdɔvaʨ̑/ (v)
убивать
  pozbawiać życia, zwłaszcza w okrutny sposób

morela /mɔˈrɛla/ (n)
абрикос
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;

morelowy /ˌmɔrɛˈlɔvɨ/ (adj)
абрикосный, абрикосовый
  przyrządzony z moreli, z dodatkiem moreli

morelówka /ˌmɔrɛˈlufka/ (n)
абрикосовка
  (spożywczy) nalewka na owocach moreli

morfem /ˈmɔrfɛ̃m/ (n)
морфема
  (gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina /mɔrˈfʲĩna/ (n)
морфий, морфин
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfinista (n)
морфинист
  osoba uzależniona od morfiny

morfinistka (n)
морфинистка
  osoba płci żeńskiej uzależniona od morfiny

morfinizm (n)
морфинизм
  uzależnienie polegające na nałogowym używaniu morfiny;

morfinowy (adj)
морфийный
  dotyczący morfiny

morfonologiczny (adj)
морфонологический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z morfonologią, dotyczący morfonologii

morganit /mɔrˈɡãɲit/ (n)
аметист-бальзатин, воробьевит, морганит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, odmiana berylu;

mormon /ˈmɔrmɔ̃n/ (n)
мормон
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, który wyznaje mormonizm

mormonka /mɔrˈmɔ̃nka/ (n)
мормонка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje mormonizm

mornel /ˈmɔrnɛl/ (n)
хрустан
  (ornitologia, ornitologiczny) Charadrius morinellus, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców;

moronijczyk /ˌmɔrɔ̃ˈɲijʧ̑ɨk/ (n)
морониец
  mieszkaniec Moroni

moronijski /ˌmɔrɔ̃ˈɲijsʲci/ (adj)
моронийский
  odnoszący się do miasta Moroni

moroszka /mɔˈrɔʃka/ (n)
морошка
  (botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;

mors /mɔrs/ (n)
морж
  (zoologia, zoologiczny) Odobenus rosmarus, gatunek ssaka morskiego;
  (potocznie, potoczny) osoba, która kąpie się w bardzo zimnej wodzie

morski /ˈmɔrsʲci/ (adj)
морской
  związany z morzem, dotyczący morza
цвет морской волны
  mający kolor niebieskozielony, taki jak kolor morza

morszczuk /ˈmɔrʃʧ̑uk/ (n)
хек
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;

mortadela /ˌmɔrtaˈdɛla/ (n)
мортаделла
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

morwowy (adj)
шелковичный
  związany z morwą, dotyczący morwy

morze /ˈmɔ.ʒɛ/ (n)
море
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;
  (przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś

morze Marmara (pn)
Мраморное море
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morzyk /ˈmɔʒɨk/ (n)
пыжик, старик
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus

morzyk japoński /ˈmɔʒɨc jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
хохлатый старик
  (ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus wumizusume, gatunek ptaka z rodziny alk występujący u wybrzeży Japonii i Dalekiego Wschodu Rosji

morzyk marmurkowy /ˈmɔʒɨk ˌmarmurˈkɔvɨ/ (n)
длинноклювый пыжик
  (ornitologia, ornitologiczny) Brachyramphus marmoratus, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północnym Pacyfiku

morzyk sędziwy /ˈmɔʒɨk sɛ̃ɲˈʥ̑ivɨ/ (n)
обыкновенный старик
  (ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus antiquus, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się u północnych wybrzeżach Pacyfiku, Azji i Ameryki Północnej:

mosiądz /ˈmɔɕɔ̃nʦ̑/ (n)
латунь
  stop miedzi z cynkiem;

mosiężny /mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
латунный
  wykonany z mosiądzu

moskiewski /mɔˈsʲcɛfsʲci/ (adj)
московский
  (geografia, geograficzny) związany z miastem Moskwa, dotyczący miasta Moskwy

moskit /ˈmɔsʲcit/ (n)
москит
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;

moskitiera /ˌmɔsʲciˈtʲjɛra/ (n)
накомарник
  zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

moskwianin /mɔsˈkfʲjä̃ɲĩn/ (n)
москвич
  mieszkaniec Moskwy

moskwianka /mɔsˈkfʲjãnka/ (n)
москвичка
  mieszkanka Moskwy

most /mɔst/ (n)
мост
  (architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

most zwodzony (n)
подъёмный мост, разводной мост, раскрывающийся мост
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;

mostek /ˈmɔstɛk/ (n)
грудина, грудная кость
  (anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;

mostowy (adj)
мостовой
  związany z mostem, dotyczący mostu

moszna /ˈmɔʃna/ (n)
мошонка
  (anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

mosznowy /mɔʃˈnɔvɨ/ (adj)
мошоночный
  (przymiotnik) od moszna

motek /ˈmɔtɛk/ (n)
моток
  pewna liczba kolisto namotanych pasm nici, przędzy zwiniętych luźno w podłużny pęczek

motel /ˈmɔtɛl/ (n)
мотель
  hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;

motocykl /mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
мотоцикл
  (motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motocyklista /ˌmɔtɔʦ̑ɨkˈlʲista/ (n)
мотоциклист
  osoba kierująca motocyklem

motocyklistka /ˌmɔtɔʦ̑ɨkˈlʲistka/ (n)
мотоциклистка
  kobieta kierująca motocyklem

motocyklowy (adj)
мотоциклетный
  od: motocykl

motorniczy /ˌmɔtɔˈrʲɲiʧ̑ɨ/ (n)
вагоновожатый
  osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

motoryzacja /ˌmɔtɔrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
моторизация
  ogół zagadnień związanych z pojazdami mechanicznymi

motoryzacyjny /ˌmɔtɔrɨzaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
автотракторный
  dotyczący motoryzacji, samochodów

motorówka /ˌmɔtɔˈrufka/ (n)
мотолодка, моторный лодка
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mała jednostka pływająca napędzana silnikiem mechanicznym;

motyka /mɔˈtɨka/ (n)
мотыга
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl /ˈmɔtɨl/ (n)
бабочка, мотылёк
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;

motylek (n)
бабочка, мотылёк
  (zdrobniale) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały motyl
баттерфляй
  (potocznie, potoczny) (sport, sportowy) jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;
барашек
  (potocznie, potoczny) (technologia, technika, techniczny) nakrętka skrzydełkowa

motyw /ˈmɔtɨf/ (n)
мотив
  (psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania

motywacja /ˌmɔtɨˈvaʦ̑ʲja/ (n)
мотивация, мотивировка
  coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

mowa /ˈmɔva/ (n)
речь
  przemówienie, wypowiedź;
  zdolność mówienia;
  język, zbiór słów i reguł gramatycznych

mowa ciała (n)
язык тела
  zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;

mowa jest srebrem, a milczenie złotem /ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m/ (proverb)
слово — серебро, а молчание — золото
  chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mowa nienawiści (n)
язык вражды
  (socjologia, socjologiczny) (publikatory) wypowiedzi mające na celu znieważenie, wyszydzenie bądź poniżenie jakiejś osoby lub grupy osób;

mozaika /mɔˈzajka/ (n)
мозаика
  (sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

mozaikarz /mɔˈzajkaʃ/ (n)
мозаист
  twórca mozaik, artysta lub rzemieślnik

mozambicki /ˌmɔzãmˈbʲiʦ̑ʲci/ (adj)
мозамбикский
  odnoszący się do państwa Mozambik, związany z Mozambikiem

mozazaur (n)
мозазавр
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Mosasaurus, rodzaj zauropsydów żyjących w późnej kredzie;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju (1.1)

mozzarella (n)
моцарелла
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;

mołdawski /mɔwˈdafsʲci/ (adj)
молдавский
  odnoszący się do Mołdawii

mołdawski /mɔwˈdafsʲci/ (n)
молдавский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mołdawii

mołojec (n)
молодец
  (dawniej, dawny) mężczyzna odważny, krzepki

moździerz /ˈmɔʑʥ̑ɛʃ/ (n)
ступка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;
миномёт
  (wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może /ˈmɔʒɛ/ (particle)
может быть, возможно
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

możliwie /mɔʒˈlʲivʲjɛ/ (adv)
возможно
  w miarę możliwości; tak jak tylko się da; jak to tylko możliwe

możliwość /mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
возможность
  stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)
  często w lm umiejętność, predyspozycja, sprzyjające warunki do dokonania czegoś

możliwy /mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
возможный, возможно
  taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

można /ˈmɔʒna/ (v)
можно
  jest dozwolone; pozwala się na coś
возможно
  jest możliwe do wykonania

możny /ˈmɔʒnɨ/ (adj)
державный
  o dużej mocy i wpływie

mroczny /ˈmrɔʧ̑nɨ/ (adj)
мрачный
  (przenośnie, przenośnia) przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy
  pogrążony w mroku

mrok /mrɔk/ (n)
мрак
  brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca

mrowie /ˈmrɔvʲjɛ/ (n)
муравейник
  wielka ilość, liczba czegoś lub kogoś, zwłaszcza gdy widziane z daleka

mrowisko /mrɔˈvʲiskɔ/ (n)
муравейник
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;

mrozoodporność (n)
морозостойкость
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: mrozoodporny

mrozoodporny (adj)
морозоустойчивый
  odporny na mróz

mroźno /ˈmrɔʑnɔ/ (adv)
морозно
  tak, jak przy ujemnych temperaturach, bardzo zimno

mroźny /ˈmrɔʑnɨ/ (adj)
морозный
  przejmująco zimny

mruczeć (v)
мурлыкать
  zazwyczaj o kocie: wydawać cichy, niski, przeciągły dźwięk

mrugać /ˈmruɡaʨ̑/ (v)
моргать
  wykonywać szybkie ruchy powiekami

mrówczy /ˈmrufʧ̑ɨ/ (adj)
муравьиный
  charakterystyczny dla mrówki; dotyczący, odnoszący się do mrówki

mrówka /ˈmrufka/ (n)
муравей
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad /mrufˈkɔjat/ (n)
муравьед
  (zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrówkowanie /ˌmrufkɔˈvãɲɛ/ (n)
муравление
  (ornitologia, ornitologiczny) pielęgnacyjny zabieg ptasi polegający na sadowieniu się ptaka w pobliżu mrowiska w celu kontaktu z mrówkami i wydzielanym przez nie kwasem mrówkowym

mrówkowy /mrufˈkɔvɨ/ (adj)
муравьиный
  taki jak u mrówki lub mrówek

mrównik /ˈmruvʲɲik/ (n)
трубкозуб
  (zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz /mrus/ (n)
мороз
  temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza /m̥ʃa/ (n)
обедня
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

mszyca /ˈm̥ʃɨʦ̑a/ (n)
тля
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach;

mszysty (adj)
мшистый
  pokryty meszkiem
  porosły mchem

mucha /ˈmu.xa/ (n)
муха
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;
бабочка
  krawat w kształcie kokardy, muszka;

muchomor /muˈxɔ̃mɔr/ (n)
мухомор
  (systematyka) (mikologia, mikologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muchomor cytrynowy /muˈxɔ̃mɔr ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
мухомор поганковидный
  (mikologia, mikologiczny) Amanita citrina Pers., gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o cytrynowej barwie kapelusza;

muchomor czerwonawy /muˈxɔ̃mɔr ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ/ (n)
мухомор серо-розовый
  (mikologia, mikologiczny) Amanita rubescens Pers., jadalny gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych;

muchomor czerwony /muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (n)
мухомор красный
  (mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;

muchomor jadowity /muˈxɔ̃mɔrʲ ˌjadɔˈvʲitɨ/ (n)
мухомор вонючий
  (mikologia, mikologiczny) Amanita virosa, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o białej barwie kapelusza;

muchomor mglejarka /muˈxɔ̃mɔr mɡlɛˈjarka/ (n)
поплавок серый
  (mikologia, mikologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;

muchomor plamisty /muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ/ (n)
мухомор пантерный
  (mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;

muchomor sromotnikowy /muˈxɔ̃mɔr ˌsrɔ̃mɔtʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
бледная поганка
  (mikologia, mikologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza;

muchomor twardawy /muˈxɔ̃mɔr tfarˈdavɨ/ (n)
мухомор толстый
  (mikologia, mikologiczny) Amanita excelsa, Amanita spissa, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z białoszarymi łatkami na powierzchni;

muchomor złotawy /muˈxɔ̃mɔr zwɔˈtavɨ/ (n)
поплавок странный
  (mikologia, mikologiczny) Amanita ceciliae, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z grubymi łatkami na powierzchni;

muchołówka szara /ˌmuxɔˈwufka ˈʃara/ (n)
серая мухоловка
  (ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głównym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie;

muchówka /muˈxufka/ (n)
двукрылое
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu dwuskrzydłych Diptera

muezin /muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn/ (n)
муэззин
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

mufa (n)
муфта
  (technologia, technika, techniczny) tuleja z wewnętrznym gwintem służąca do łączenia rur;

mufka (n)
муфта
  rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety;

mukaczewski (adj)
мукачевский
  związany z Mukaczewem, dotyczący Mukaczewa

mukowiscydoza (n)
муковисцидоз
  (medycyna, medyczny) choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;

mulacki (adj)
мулатский
  związany z Mulatem, dotyczący Mulatów, Mulatek

mulić /ˈmulʲiʨ̑/ (v)
тормозить
  (potocznie, potoczny) o elektronice: działać zbyt wolno

multikulti (n)
мультикультурализм
  multikulturalizm, wielokulturowość

multimedialny /ˌmultʲĩmɛˈdʲjalnɨ/ (adj)
мультимедийный
  wykorzystujący multimedia, zrobiony z wykorzystaniem multimediów, łączący w sobie różne środki audiowizualne

multiplikacja /ˌmultʲiplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
мультипликация
  nazwa czynności lub faktu zwielokrotnienia ilości czegoś

mulwijski (adj)
мильвийский, мульвийский
  związany z osobą Mulviusa lub jego rodziną

mumia /ˈmũmʲja/ (n)
мумия, му́мия
  zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mumio (n)
мумиё
  (geologia, geologiczny) mineralna żywica o ciemnej barwie, której przypisuje się lecznicze właściwości;

mundur /ˈmũndur/ (n)
униформа, форма
  charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

mundżański (n)
мунджанский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język mundżański;

municypalny /ˌmũɲiʦ̑ɨˈpalnɨ/ (adj)
муниципальный
  mający związek z miastem lub jego samorządem

munsztuk /ˈmũw̃ʃtuk/ (n)
мундштук, удила
  połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna;

mur /mur/ (n)
стена
  (budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku

mur oporowy (n)
подпорная стена
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu;

murarski (adj)
каменщицкий, каменщичий
  (technologia, technika, techniczny) dotyczący murarza i jego pracy

murarstwo /muˈrarstfɔ/ (n)
ремесло каменщик
  rzemiosło i rodzaj pracy zajmujące się głównie murowaniem – wznoszeniem ścian;

murarz /ˈmuraʃ/ (n)
каменщик
  robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

murena (n)
мурена
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;

murmański /murˈmãj̃sʲci/ (adj)
мурманский
  związany z Murmańskiem, dotyczący Murmańska

muromski (adj)
муромский
  związany z Muromiem, dotyczący Muromia

murować /muˈrɔvaʨ̑/ (v)
муровать
  budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą

murzyński (adj)
негритянский
  związany z Murzynami, dotyczący Murzynów
  mający cechy przypisywane Murzynom lub Murzynkom

musaka /muˈsaka/ (n)
мусака
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;

musical /ˈmuzʲikal/ /ˈmʲjuzʲikal/ (n)
мюзикл
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;

musieć /ˈmuɕɛ̇ʨ̑/ (modal)
должен, нужно
  być zobowiązanym do zrobienia czegoś

muskaryna (n)
мускарин
  (biochemia, biochemiczny) trujący alkaloid występujący w wielu grzybach;

muskowit /muˈskɔvʲit/ (n)
мусковит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, o silnym perłowym połysku;

musnąć /ˈmusnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
коснуться, погладить, поласкать
  aspekt dokonany od: muskać

muszelka /muˈʃɛlka/ (n)
ракушка
  (zdrobniale) od: muszla

muszka /ˈmuʃka/ (n)
мушка
  (zdrobniale) mucha; mała mucha
бабочка
  rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;

muszkiet /ˈmuʃʲcɛt/ (n)
мушкет
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,

muszkieter (n)
мушкетёр
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet;

muszla /ˈmuʃla/ (n)
унитаз
  ceramiczny element toalety do załatwiania czynności fizjologicznych;
раковина, ракушка
  skorupa małża lub ślimaka

muszla klozetowa (n)
унитаз
  ceramiczne siedzisko, element wyposażenia ubikacji;

musztarda /muˈʃtarda/ (n)
горчица
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

muszy /ˈmuʃɨ/ (adj)
мушиный
  charakterystyczny dla muchy; dotyczący, odnoszący się do muchy

mutacja /muˈtaʦ̑ʲja/ (n)
мутация
  (biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;
  (fizjologia, fizjologiczny) zmiana wysokości i skali głosu występująca u męskiej młodzieży w okresie dojrzewania płciowego;
  przemiana

muza /ˈmuza/ (n)
муза
  (książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty
  (mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;
  (książkowy) talent twórczy, natchnienie twórcze, wena
  (książkowy) twórczość artystyczna, poetycka

muzealny /ˌmuzɛˈalnɨ/ (adj)
музейный
  związany z muzeum, dotyczący muzeum i jego zbiorów

muzeum /muˈzɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
музей
  (turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1)
  (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;

muzułmanin /ˌmuzuwˈmãɲĩn/ (n)
мусульманин
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmanka /ˌmuzuwˈmãnka/ (n)
мусульманка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje islam

muzułmański /ˌmuzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
мусульманский
  związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyczny /muˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
музыкальный
  odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk /ˈmuzɨk/ (n)
музыкант
  osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka /ˈmuzɨka/ (n)
музыка
  kompozycja artystyczna złożona z dźwięków

muzykalny /ˌmuzɨˈkalnɨ/ (adj)
музыкальный
  uzdolniony muzycznie, wrażliwy na muzykę

muzykolog (n)
музыковед
  (edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) badacz twórczości muzycznej

muzykologia (n)
музыковедение, музыкознание
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muzykologiczny (adj)
музыковедческий
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzykologią

muzykowanie /ˌmuzɨkɔˈvãɲɛ/ (n)
музицирование
  amatorskie uprawianie muzyki, szczególnie instrumentalnej, dla przyjemności

muł /muw/ (n)
мул
  (zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;
ил
  (geologia, geologiczny) naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych;

mułła (n)
мулла
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;

my /mɨ/ (personalPronoun)
мы
  pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mycie /ˈmɨʨ̑ɛ/ (n)
мытьё
  oczyszczanie czegoś wodą, czasami z dodatkiem jakichś środków

mydlany /mɨˈdlãnɨ/ (adj)
мыльный
  zawierający mydło

mydlić (v)
мылить
  nacierać zmoczonym mydłem
мылиться
  mydlić samego siebie

mydlić oczy (v)
втирать очки, глаза мылить
  świadomie, celowo wprowadzać w błąd pozorami, okłamywać, oszukiwać

mydlnica lekarska /mɨdlʲˈɲiʦ̑a lɛˈkarska/ (n)
мыльнянка лекарственная
  (botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;

mydło /ˈmɨdwɔ/ (n)
мыло
  (higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

mykolog /mɨˈkɔlɔk/ (n)
миколог
  (biologia, biologiczny) człowiek biegły w dziedzinie mykologii

mykologia /ˌmɨkɔˈlɔɟja/ (n)
микология
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem grzybów;

mykologiczny (adj)
микологический
  związany z mykologią

mylić /ˈmɨlʲiʨ̑/ (v)
путать
  błędnie identyfikować daną rzecz jako co innego lub daną osobę jako kogoś innego
ошибаться
  popełniać błędy

mylny /ˈmɨlnɨ/ (adj)
ошибочный
  wynikający z pomyłki, błędu

myrmekologia /ˌmɨrmɛkɔˈlɔɟja/ (n)
мирмекология
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o mrówkach;

mysz /mɨʃ/ (n)
мышь
  (zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
  (informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych

mysz komputerowa (n)
компьютерная мышь
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;

mysz morska (n)
морская мышь
  (zoologia, zoologiczny) Aphrodita aculeata, gatunek morskiej pierścienicy zaliczany do wieloszczetów;

myszka /ˈmɨʃka/ (n)
мышь
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) łono kobiece
мышка
  (zdrobniale) od mysz

myszołów /mɨˈʃɔwuf/ (n)
канюк
  (ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

myszołów włochaty /mɨˈʃɔwuv ːwɔˈxatɨ/ (n)
канюк мохноногий
  (ornitologia, ornitologiczny) Buteo lagopus, gatunek dużego drapieżnego ptaka, gnieżdżący się na północy Eurazji i Ameryki Północnej;

myć /mɨʨ̑/ (v)
мыть, вымыть
  czyścić coś za pomocą wody

myśl /mɨɕl̥/ (n)
идея
  (potocznie, potoczny) pomysł
мысль
  efekt pracy umysłu

myślenie /mɨɕˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
думание, мышление
  (rzeczownik odczasownikowy) od myśleć

myślenie magiczne /mɨɕˈlɛ̃ɲɛ maˈɟiʧ̑nɛ/ (n)
магическое мышление
  (psychologia, psychologiczny) rozumowanie, w którym myślenie jest tożsame z działaniem;

myśleć /ˈmɨɕlɛʨ̑/ (v)
собираться, ду́мать
  chcieć coś zrobić, mieć zamiar
думать, мыслить, размышлять
  kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu
думать, полагать
  mieć zdanie
задумываться, сосредотачиваться
  skupiać się nad czymś

myśliciel (n)
мыслитель
  człowiek rozważający życie, próbujący zrozumieć rzeczywistość

myśliwiec /mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑/ (n)
истребитель
  (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;

myśliwy /mɨɕˈlʲivɨ/ (n)
охотник
  (łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

myślozbrodnia (n)
мыслепреступление
  (neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zbrodnia, którą popełnia niepoprawnymi myślami obywatel podporządkowany wszechwładnemu ustrojowi; myślenie podniesione do rangi karygodnego występku;

móc /muʦ̑/ (modal)
мочь
  być w stanie coś wykonać, zrobić
  mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś
  mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się

mój /muj/ (pronoun)
мой
  1. (osoba) lp

mól /mul/ (n)
моль
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mól książkowy /ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ/ (n)
книжный червь
  (potocznie, potoczny) owad żyjący w książkach;
  osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu

mówienie /muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
говорение
  (rzeczownik odczasownikowy) od mówić

mówić /ˈmuvʲiʨ̑/ (v)
говорить, рассказывать
  (przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie
говорить
  posługiwać się jakimś językiem
  używać mowy
разговаривать, говорить
  rozmawiać

mózg /musk/ (n)
мозг, головной мозг
  (anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;
головастик, ум
  (przenośnie, przenośnia) osoba o wybitnym intelekcie
мозг
  (przenośnie, przenośnia) osoba, która w danej organizacji kieruje jakimś przedsięwzięciem i je szczegółowo planuje

mózgowo-rdzeniowy (adj)
спинномозговой
  (anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem i rdzeniem kręgowym

mózgowy /muzˈɡɔvɨ/ (adj)
мозговой
  (anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

móżdżek (n)
мозжечок
  (anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego

mącić (v)
баламутить
  sprawiać, że coś staje się mętne, nieprzezroczyste
  zakłócać spokój, ład, harmonię, wprowadzać zamieszanie

mączny (adj)
мучной
  zrobiony z mąki, zawierający mąkę

mądrość /ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑/ (n)
мудрость
  umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry /ˈmɔ̃ndrɨ/ (adj)
умный, мудрый
  odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie

mądry Polak po szkodzie /ˈmɔ̃ndrɨ ˈpɔlak pɔ‿ˈʃkɔʥ̑ɛ/ (proverb)
быть умным задним числом
  o charakterystycznym dla Polaków uczeniu się na błędach już popełnionych zamiast przewidywania negatywnych skutków

mądrzejsze jajko od kury /mɔ̃nˈḍʒɛjʃɛ ˈjäjkɔ ːt‿ˈkurɨ/ (proverb)
яйцо умнее курицы
  powinno się szanować wiedzę oraz doświadczenie starszych

mąka /ˈmɔ̃ŋka/ (n)
мука
  (spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka pszenna (n)
пшеничная мука
  (spożywczy) mąka wytwarzana z drobno zmielonych zieren pszenicy;

mąka żytnia (n)
ржаная мука
  (spożywczy) mąka uzyskana z ziarna żyta;

mątwa /ˈmɔ̃ntfa/ (n)
каракатица
  (zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie;

mąż /mɔ̃w̃ʃ/ (n)
муж
  mężczyzna będący w małżeństwie
  (przestarzałe, przestarzały) mężczyzna; rycerz, wojownik

mąż zaufania /ˈmɔ̃w̃ʒ ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲa/ (n)
доверенное лицо, профуполномоченный
  osoba, której dana grupa powierzyła określone obowiązki społeczne

męczennik (n)
мученик
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

męczeński (adj)
мученический
  związany z męczeństwem

męczyć /ˈmɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
мучить
  zadawać męki, dręczyć

mędrzec /ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑/ (n)
мудрец
  osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

męka /ˈmɛ̃ŋka/ (n)
старсти Христовы, страсти Господни
  (zobacz) Męka Pańska
мука, мучение, пытка
  wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męska kurwa /ˈmɛ̃w̃ska ˈkurva/ (n)
жиголо, проститут
  (wulgarnie, wulgaryzm) mężczyzna trudniący się prostytucją

męski /ˈmɛ̃w̃sʲci/ (adj)
мужской
  (gramatyka) (zobacz) rodzaj męski
  dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny
мужественный
  o mężczyźnie: atrakcyjny fizycznie w sposób stereotypowo kojarzony z mężczyzną

męstwo /ˈmɛ̃w̃stfɔ/ (n)
доблесть
  cnota moralna, jedna z czterech cnót kardynalnych;
мужество
  odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo

mętność (n)
мутность
  cecha tego, co mętne

mętny /ˈmɛ̃ntnɨ/ (adj)
мутный
  bez blasku
  zawierający męty, z zanieczyszczeniem
туманный
  bez dokładnego określenia czy przybliżenia
  w chaosie, trudny do zrozumienia
мутный, облачный, туманный
  słabo widoczny, widziany jak przez mgłę

mężczyzna /mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna/ (n)
мужчина
  dorosły człowiek płci męskiej;

mężny (adj)
мужественный
  dzielny, waleczny, śmiały, odważny

mężulek (n)
муженёк
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (ironicznie) określenie męża

młociarka (n)
метателница молота
  (sport, sportowy) lekkoatletka uprawiająca rzut młotem

młociarz /ˈmwɔʨ̑aʃ/ (n)
метатель молота
  (sport, sportowy) zawodnik rzucający młotem

młode /ˈmwɔdɛ/ (n)
детёныш
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodoturek (n)
младотурок
  (historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;

młodość /ˈmwɔdɔɕʨ̑/ (n)
юность, молодость
  okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (adj)
молодой, юный
  znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młodzieniec /mwɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
парень
  (książkowy) młody mężczyzna
младенец
  (staropolski) niemowlę

młodzież /ˈmwɔʥ̑ɛʃ/ (n)
молодёжь
  młodzi ludzie

młodzieżowy /ˌmwɔʥ̑ɛˈʒɔvɨ/ (adj)
молодёжный
  przeznaczony dla młodzieży
  typowy dla młodzieży

młodziutki /mwɔˈʥ̑utʲci/ (adj)
молоденький
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) bardzo młody

młot /mwɔt/ (n)
молот
  (sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem

młotek /ˈmwɔtɛk/ (n)
молоток
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn /mwɨ̃n/ (n)
мельница, ме́льница
  budynek, w którym zboże miele się na mąkę

młyn wodny (n)
водяная мельница
  budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;

młynarz /ˈmwɨ̃naʃ/ (n)
мельник
  człowiek, który miele mąkę w młynie

młynarzowa (n)
мельничиха
  żona młynarza

młynek do kawy (n)
кофемолка
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy

młyński (adj)
мельничный
  związany z młynem, dotyczący młynu; używany we młynie

młócić (v)
молотить
  (potocznie, potoczny) także (przenośnie, przenośnia) bić kogoś bardzo mocno
молотить, молоти́ть
  (rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

mściciel /ˈm̥ʲɕʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
мститель
  osoba dokonująca zemsty, mszcząca się

mścicielka (n)
мстительница
  kobieta dokonująca zemsty, mszcząca się

mściwy /ˈm̥ʲɕʨ̑ivɨ/ (adj)
мстительный
  skłonny do zemsty, niewybaczający

mżawka /ˈmʒafka/ (n)
морось, изморось
  (meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

na /na/ (preposition)
на
  …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na bezrybiu i rak ryba /ˌna‿bɛzˈrɨbʲju i‿ˈrak ˈrɨba/ (proverb)
на безрыбье и рак рыба, на безптичье и жопа соловей
  trzeba zadowolić się tym, co jest dostępne

na chuj /na‿ˈxuj/ (idiom)
на кой хуй, на хуя
  (wulgarnie, wulgaryzm) po co?, w jakim celu?

na chybił trafił (adv)
наобум
  losowo, przypadkowo

na czasie (adj)
актуальный
  aktualny, bieżący

na czczo /na‿ˈʧ̑ːɔ/ (adv)
натощак
  przed zjedzeniem czegoś, o pustym żołądku

na dobrą sprawę (adv)
на самом деле
  w rzeczywistości, tak naprawdę, w istocie, tak na dobrą sprawę

na dwoje babka wróżyła /na‿ˈdvɔjɛ ˈbapka vruˈʒɨwa/ (idiom)
бабушка надвое гадала, бабушка надвое сказала
  mówiący o sytuacji, której wynik jest niepewny; gdy każda z opcji jest możliwa

na dworze (adv)
на улице
  poza domem

na golasa /ˌna‿ɡɔˈlasa/ (adv)
голышом
  zupełnie bez ubrania

na głos (adv)
вслух
  tak, że wyraźnie słychać

na lewo (adv)
налево
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nielegalnie
  w lewą stronę

na lewą stronę /na‿ˈlɛvɔ̃w̃ ˈstrɔ̃nɛ/ (adv)
наизнанку, шиворот-навыворот
  o ubraniu: w sposób, w którym wewnętrzna część ubrania znajduje się na zewnątrz

na odpierdol (adv)
на отъебись
  (wulgarnie, wulgaryzm) o wykonaniu bez należytej precyzji, bez ambicji, z naruszeniem lub wręcz pominięciem wymaganych standardów

na ogół /na‿ˈɔɡuw/ (adv)
обычно
  zazwyczaj, przeważnie

na oścież /na‿ˈɔɕʨ̑ɛʃ/ (adv)
настежь
  o drzwiach, oknie: na całą szerokość

na pamięć /na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (adv)
наизусть, на память, назубок, по памяти
  w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pewno /na‿ˈpɛvnɔ/ (adv)
конечно
  z całą pewnością, bez wątpliwości

na pierwszy rzut oka /na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka/
на первый взгляд
  o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy

na przemian /na‿ˈpʃɛ̃mʲjãn/ (adv)
поочерёдно, попеременно
  na zmianę, gdy coś jest przeplecione z czymś innym

na przykład /na‿ˈpʃɨkwat/
например
  … poprzedzająca wyliczenie przykładów

na próżno (adv)
зря, бесплодно, напрасно, тщетно
  na darmo

na psa urok /na‿ˈpsa ˈurɔk/ (interjection)
тьфу-тьфу, чтоб не сглазить
  zaklęcie mające zapobiec nieszczęściu

na razie /na‿ˈraʑɛ/ (adv)
пока что
  tymczasem, póki coś się nie zmieni

na razie /na‿ˈraʑɛ/ (interjection)
пока
  (potocznie, potoczny) do zobaczenia wkrótce!

na rzecz
для, ради
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

na sto procent /na‿ˈstɔ ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (adv)
на все сто процентов, на сто процентов
  całkowicie, zupełnie

na styk (adv)
впритык
  (potocznie, potoczny) mieszcząc się idealnie w wyznaczonych granicach, nie zostawiając zapasu
  (potocznie, potoczny) w ostatnim momencie, w ostatniej chwili by zmieścić się w zaplanowanym terminie
  przylegając krawędziami

na szczęście /na‿ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (adv)
к счастью
  szczęśliwie, fartownie

na wagę złota /na‿ˈvaɡɛ ˈzwɔta/ (idiom)
на вес золота
  unikatowe, poszukiwane i zarazem bardzo wartościowe, cenione lub kosztowne

na wariackich papierach /ˌna‿varʲˈjaʦ̑ʲcix paˈpʲjɛrax/ (idiom)
на птичьих правах
  bez odpowiedniego przygotowania, planu; spontanicznie

na wieki (adv)
навеки, навечно
  na zawsze

na wskroś /na‿ˈfskrɔɕ/ (adv)
насквозь
  (książkowy) na wylot, na przestrzał, przez

na wszelki wypadek /na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk/ (adv)
на всякий случай
  przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym

na własną rękę /na‿ˈvwasnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ/ (adv)
на свой страх и риск
  samodzielnie, na własną odpowiedzialność

na zawsze (adv)
навсегда
  bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie /na‿ˈzdrɔvʲjɛ/ (interjection)
за здоровье
  zwrot używany przed toastem
будь здоров
  zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął

na złamanie karku /ˌna‿zwãˈmãɲɛ ˈkarku/ (adv)
сломя голову
  bardzo szybko, w ogromnym pośpiechu, bez zwracania uwagi na niebezpieczeństwa i przeszkody

na złodzieju czapka gore /ˌna‿zwɔˈʥ̑ɛ̇ju ˈʧ̑apka ˈɡɔrɛ/ (proverb)
на воре шапка горит
  sytuacja, gdy winowajca dręczony wyrzutami sumienia boi się zdemaskowania, a jednak swoim zachowaniem wzbudza podejrzenia

na łeb na szyję (adv)
сломя голову
  bardzo szybko, w ogromnym pośpiechu, bez zwracania uwagi na niebezpieczeństwa i przeszkody

na świętego Dygdy /ˌna‿ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈdɨɡdɨ/ (adv)
когда рак на горе свистнет
  (związek frazeologiczny) (potocznie, potoczny) (żartobliwie) nigdy, ponieważ nie ma dnia świętego Dygdy

na święty nigdy /na‿ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈɲiɡdɨ/ (adv)
когда рак на горе свистнет
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) o terminie bardzo odległym, poza wszelką możliwością realizacji

na żywo (adv)
вживую
  będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania

na żądanie (adj)
по требованию
  taki, który wystąpi tylko wtedy, gdy ktoś zażąda

nabiał /ˈnabʲjaw/ (n)
молочный продукция
  (spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

nabożeństwo (n)
богослужение
  (kościelny) obrzęd religijny, niekiedy znacznie rozbudowany, odbywający się najczęściej w świątyni;

nabrać wody w usta /ˈnabraʥ̑ ˈvɔdɨ ˈv‿usta/ (v)
набрать воды в рот
  nie chcieć się wypowiedzieć na jakiś temat; uparcie milczeć
  przestać mówić, pisać na jakiś temat, zamilknąć; milczeć

nabywać (v)
покупать, приобретать
  (handel, handlowy) otrzymywać w posiadanie poprzez kupno lub wymianę
приобретать
  dochodzić do czego

nabyć (v)
приобрести
  (książkowy) zdobyć jakąś umiejętność, osiągnąć coś, dojść do czegoś
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (książkowy) wejść w posiadanie czegoś

nabój /ˈnabuj/ (n)
патрон
  (wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;
заряд
  (wojskowość, wojskowy) jednostka ładunku miotającego niezbędna do spowodowania wybuchu gazów w lufie, umieszczana oddzielnie w komorze nabojowej za pociskiem

nabłonek (n)
эпителий
  (anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu

nabłonkowy (adj)
эпителиальный
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący nabłonka

nachiczewanka /ˌnaxʲiʧ̑ɛˈvãŋka/ (n)
нахичеванка
  mieszkanka Nachiczewanu

nachiczewańczyk (n)
нахичеванец
  mieszkaniec Nachiczewanu; osoba z tego miasta

nachiczewański (adj)
нахичеванский
  związany z Nachiczewanem, dotyczący Nachiczewanu

nachodzić /naˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
охватывать
  (przenośnie, przenośnia) ogarniać, opanowywać
находить
  pojawiać się niespodziewanie, odwiedzać kogoś wbrew jego woli
наполняться
  przesycać, wypełniać sobą

nachodzki (adj)
находский
  związany z Nachodem, dotyczący Nachoda
находкинский
  związany z Nachodką, dotyczący Nachodki

nacisk /ˈnaʨ̑isk/ (n)
давление, напор, натиск
  działanie na coś z pewną siłą
давление, нажим, натиск
  presja, przymus
акцентирование, настаивание, упор
  zaakcentowanie czegoś, wyróżnienie

naciskać /naˈʨ̑iskaʨ̑/ (v)
нажимать
  działać na coś siłą

nacięcie krocza (n)
эпизиотомия
  (medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;

nacjonalista /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista/ (n)
националист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nacjonalizmu

nacjonalistka /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲistka/ (n)
националистка
  zwolenniczka nacjonalizmu

nacjonalistyczny /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
националистический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) charakterystyczny dla nacjonalizmu lub nacjonalistów

nacjonalizacja /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
национализация
  (ekonomia, ekonomiczny) przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;

nacjonalizm /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
национализм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

nacjonalizować /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
национализировать
  (ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego

naczelnik (n)
начальник
  osoba stojąca na czele instytucji lub organizacji

naczyniak krwionośny /naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (n)
гемангиома
  łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych

naczynie /naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ/ (n)
посуда, сосуд
  rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

naczyniowy /ˌnaʧ̑ɨ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
сосудистый
  dotyczący naczynia, np. chłonnego lub krwionośnego

nad /nat/ (preposition)
к, под
  …nieodległy czas względem omawianego wyrażenia
над
  …położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
  …ruch kogoś lub czegoś w kierunku góry omawianego wyrażenia
у
  …położenie kogoś lub czegoś w okolicy omawianego wyrażenia
  …ruch kogoś lub czegoś w kierunku do okolicy omawianego wyrażenia

nadal /ˈnadal/ (adv)
всё ещё
  w dalszym ciągu, dalej, wciąż jeszcze

nadawca /naˈdafʦ̑a/ (n)
адресант
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę

nadbałtycki /ˌnadbawˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
прибалтийский
  taki, który leży nad Bałtykiem

nadbitka (n)
отдельный оттиск
  (poligrafia) artykuł pochodzący z czasopisma lub pracy zbiorowej wydrukowany osobno z tego samego składu drukarskiego;

nadbrzeże (n)
набережная
  obszar nad brzegiem zbiornika wodnego

nadbrzusze /nadˈbʒuʃɛ/ (n)
эпигастрий
  (anatomia, anatomiczny) górna okolica brzucha;

nadbudówka (n)
ют, квартердек
  (marynarka) pomieszczenie na górnym pokładzie statku

nadchodzić /natˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
надвигаться
  o zjawiskach atmosferycznych: zbliżać się, nadciągać

nadciśnienie (n)
гипертония
  (medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

nadczłowiek (n)
сверхчеловек
  (filozofia, filozoficzny) jednostka przewyższająca pod każdym względem wszystkich ludzi;

naddniestrzański /ˌnaddʲɲɛˈsṭʃãj̃sʲci/ (adj)
приднестровский
  dotyczący Naddniestrza, związany z Naddniestrzem, pochodzący z Naddniestrza

naddźwiękowy /ˌnadʲʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
сверхзвуковой
  poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

nadepnąć /naˈdɛpnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
наступить
  przygnieść coś stopą; nastąpić na coś

nadgarstek /nadˈɡarstɛk/ (n)
запястье
  (anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadgarstkowy (adj)
запястный
  (anatomia, anatomiczny) związany z nadgarstkiem, dotyczący nadgarstka

nadgorliwość (n)
чрезмерный рвение
  nadmierna gorliwość

nadir /ˈnadʲir/ (n)
надир
  (astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

nadkaspijski (adj)
прикаспийский
  położony lub związany z obszarami wokół Morza Kaspijskiego

nadludzki /nadˈluʦ̑ʲci/ (adj)
сверхчеловеческий
  taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

nadmiar /ˈnadmʲjar/ (n)
излишек
  reszta pozostała po czymś, z czegoś
излишек, избыток
  zbyt duża ilość lub liczba czegoś

nadmiernie /nadˈmʲjɛrʲɲɛ/ (adv)
излишне, чрезмерно
  w sposób nadmierny

nadmierność (n)
чрезмерность
  cecha tego, co nadmierne

nadmierny /nadˈmʲjɛrnɨ/ (adj)
чрезмерный
  taki, który (swoją intensywnością, rozmiarem) przekracza miarę, normę

nadmorski /nadˈmɔrsʲci/ (adj)
приморский
  znajdujący się w niewielkiej odległości od morza

nadnercze /nadˈnɛrʧ̑ɛ/ (n)
надпочечник
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

nadopiekuńczość (n)
гиперопека
  nadmierna, niepotrzebna opiekuńczość

nadpobudliwość (n)
гипервозбудимость
  nadmierna pobudliwość

nadpobudliwy (adj)
гипервозбудимый
  zbyt pobudliwy

nadprzewodnictwo /ˌnatpʃɛvɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
сверхпроводимость
  (fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;

nadprzewodnik /ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
сверхпроводник
  (fizyka, fizyczny) ciało, u którego w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny

nadprzewodnikowy /ˌnatpʃɛvɔdʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
сверхпроводниковый
  (przymiotnik) od nadprzewodnik

nadrabiać /nadˈrabʲjäʨ̑/ (v)
навёрстывать
  pracować więcej w celu wykonania zaległej pracy

nadrabiać miną (v)
делать хорошую мину при плохой игре
  udawać, że wszystko jest w porządku, mimo że sytuacja przedstawia się źle

nadstawić drugi policzek /natˈstavʲiʥ̑ ˈdruɟi pɔˈlʲiʧ̑ɛk/ (v)
подставить другую щеку
  na zło odpowiedzieć dobrem, na nienawiść miłością; nie odpowiadać przemocą na przemoc

nadstępka (n)
кильсон
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu;

nadużywać /ˌnaduˈʒɨvaʨ̑/ (v)
злоупотреблять
  używać w nadmiarze, przesadzać

nadwiślański /ˌnadvʲiɕˈlãj̃sʲci/ (adj)
привислинский
  znajdujący się w bliskiej odległości od Wisły

nadwozie (n)
кузов
  część górna pojazdu;

nadwrażliwość (n)
гіперчувствітельность
  (fizjologia, fizjologiczny) indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym;

nadwzroczność (n)
дальнозоркость, гиперметропия
  (medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja /naˈʥ̑ɛ̇ja/ (n)
надежда
  oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy
  osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia

nadzieja umiera ostatnia (proverb)
надежда умирает последней
  nigdy nie należy tracić ducha

nadziewać /naˈʥ̑ɛvaʨ̑/ (v)
фаршировать
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypełniać wnętrze czegoś nadzieniem
натыкаться
  nabijać się na ostry przedmiot

nadzorca (n)
надзиратель, надсмотрщик
  ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś

nadzwyczajnie /ˌnadzvɨˈʧ̑ajɲɛ/ (adv)
необыкновенно
  w sposób niezwykły, nadzwyczajny, nieprzeciętny; bardzo

nadzwyczajny /ˌnadzvɨˈʧ̑ajnɨ/ (adj)
чрезвычайный
  szczególny, ponadprzeciętny, wyjątkowy, niezwykły

nadzór /ˈnadzur/ (n)
контроль
  pełnienie kontroli
надзор
  sprawowanie dozoru lub opieki, strzeżenie, pilnowanie

nadęty (adj)
надутый
  napełniony gazem wskutek dmuchania, zaczerpnięcia powietrza lub wzdymania

nafta /ˈnafta/ (n)
керосин
  (chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;
нефть
  (potocznie, potoczny) ropa naftowa

naftalinowy /ˌnaftalʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
нафталинный
  (przymiotnik) od naftalina

naftowy /naˈftɔvɨ/ (adj)
нефтяной
  związany z naftą, dotyczący nafty

nagan (n)
наган
  (wojskowość, wojskowy) siedmiostrzałowy rewolwer popularny zwłaszcza podczas pierwszej i drugiej wojny światowej;

nagana /naˈɡãna/ (n)
выговор, замечание
  upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

nagi /ˈnaɟi/ (adj)
голый
  (geografia, geograficzny) o terenie, podłożu pozbawiony roślinności
  (zoologia, zoologiczny) o zwierzętach niemający włosów, sierści, piór itp.
  pozbawiony ozdób
голый, нагой
  bez ubrania, rozebrany do naga

nagle /ˈnaɡlɛ/ (adv)
вдруг, внезапно, неожиданно
  w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nagminny /naˈɡmʲĩnːɨ/ (adj)
распространенный, частый
  występujący bardzo często, szeroko rozpowszechniony

nagniotek (n)
мозоль
  stwardnienie, które tworzy się na dłoni lub stopie wskutek długotrwałego ucisku

nagranie /naˈɡrãɲɛ/ (n)
запись
  zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku

nagrobek /naˈɡrɔbɛk/ (n)
надгробие
  trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagrobny /naˈɡrɔbnɨ/ (adj)
надгробный, надмогильный
  taki, który jest umieszczany na grobie

nagroda /naˈɡrɔda/ (n)
приз, награда, премия
  wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagrywarka /ˌnaɡrɨˈvarka/ (n)
накопитель
  (informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;

nagły /ˈnaɡwɨ/ (adj)
внезапный, неожиданный
  taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek /naˈɡwuvɛk/ (n)
заголовок
  wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

nahajka (n)
нагайка
  pleciony bicz o krótkiej rękojeści

nairobijski /ˌnajrɔˈbʲijsʲci/ (adj)
найробский
  odnoszący się do miasta Nairobi

naiwnie /naˈ<sup>j</sup>ivʲɲɛ/ (adv)
наивно
  w sposób naiwny; łatwowiernie, zbyt ufnie

naiwność /naˈ<sup>j</sup>ivnɔɕʨ̑/ (n)
наивность
  bycie naiwnym, nadmierna szczerość, łatwowierność

naiwny /naˈ<sup>j</sup>ivnɨ/ (adj)
наивный
  taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności

najczęściej /najˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ̇j/ (adv)
обычно
  zwykle

najedzony /ˌnajɛˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
наевшийся, сытый
  taki, który najadł się do syta i nie jest już głodny

najemnik /naˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
наёмник
  (wojskowość, wojskowy) wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz;
  (rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny

najeżdżać /naˈjɛʒʤ̑aʨ̑/ (v)
захватывать, нападать
  dokonywać inwazji
наезжать
  jadąc, wpadać na coś lub na kogoś

najeżony /ˌnajɛˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
ощетинившийся
  mający groźny, nieprzystępny wygląd
  pokryty czymś ostrym, sterczącym

najpierw /ˈnajpʲjɛrf/ (adv)
сначала, сперва, в первую очередь
  przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

najstarszy zawód świata /najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata/ (idiom)
древнейшая профессия в мире
  (eufemistycznie) prostytucja

naklejka /naˈklɛjka/ (n)
наклейка
  zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;

nakolannik /ˌnakɔˈlãɲːik/ (n)
наколенник
  ochraniacz na kolano

nakrywać /naˈkrɨvaʨ̑/ (v)
накрывать
  kłaść coś na wierzchu czegoś / kogoś, osłaniając to

nakręcać (v)
снимать
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) realizować film
накручивать
  kręcąc mocować coś na gwintowanym przedmiocie
наматывать
  okręcać lub nawijać coś wokół czegoś
заводить
  uruchamiać jakieś urządzenie (lub podtrzymywać jego działanie), kręcąc pokrętłem naciągającym sprężynę wewnątrz tego urządzenia
накручиваться
  być mocowanym na gwintowanym przedmiocie poprzez kręcenie
накручиваться, наматываться
  być okręcanym lub nawijanym na coś
заводиться
  być uruchomianym przez naciąganie sprężyny

nakrętka /naˈkrɛ̃ntka/ (n)
крышка, пробка
  (potocznie, potoczny) nakręcane zamknięcie butelki
гайка
  (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

naktuz (n)
нактоуз
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego;

nakład /ˈnakwat/ (n)
тираж
  liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

nakładać /naˈkwadaʨ̑/ (v)
возлагать, накладывать
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę
накидывать
  (regionalizm białostocki) zakładać ubranie
накладывать
  umieszczać przedmiot lub rozprowadzać substancję na innym przedmiocie albo substancji
накладываться
  (przenośnie, przenośnia) mylić lub łączyć ze sobą wrażenia, zjawiska

nalczycki (adj)
нальчикский
  związany z Nalczykiem, dotyczący Nalczyka

nalewanie /ˌnalɛˈvãɲɛ/ (n)
наливание
  (rzeczownik odczasownikowy) od nalewać

nalewać /naˈlɛvaʨ̑/ (v)
наливать
  napełniać cieczą

nalewka /naˈlɛfka/ (n)
тинктура
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo
наливка, настойка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem

naleśnik /naˈlɛɕɲik/ (n)
блин, налистник
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć /naˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
нужно, следует
  (tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się
принадлежать
  być w posiadaniu czyimś

należy /naˈlɛʒɨ/ (v)
необходимо, нужно
  powinno się; warto, trzeba, wypada

należyty /ˌnalɛˈʒɨtɨ/ (adj)
надлежащий
  (podniośle) właściwy; taki, jak należy

naliczyć /naˈlʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
насчитать
  (zobacz) naliczać
насчитаться
  zmęczyć się liczeniem

nalot /ˈnalɔt/ (n)
бомбардировка
  (wojskowość, wojskowy) atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel;

nalot dywanowy /ˈnalɔd ˌːɨvãˈnɔvɨ/ (n)
ковровая бомбардировка
  (wojskowość, wojskowy) atak lotniczy z użyciem samolotów bombowych, mający na celu całkowite zniszczenie wyznaczonego terenu;

namawiać /nãˈmavʲjäʨ̑/ (v)
уговаривать
  nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać kogoś, zachęcać

namiastka /nãˈmʲjastka/ (n)
заменитель, суррогат, эрзац
  coś, co zastępuje inną rzecz, ale nie dorównuje jej jakością

namibijski /ˌnãmʲiˈbʲijsʲci/ (adj)
намибийский
  odnoszący się do państwa Namibia

namiot /ˈnãmʲjɔt/ (n)
палатка, шатёр
  (turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namiotowy (adj)
палаточный
  związany z namiotem, dotyczący namiotu

namiętny /nãˈmʲjɛ̃ntnɨ/ (adj)
горячий
  świadczący o pożądaniu
страстный
  żarliwy, pełen pasji, zamiłowania do czegoś

nanajski (adj)
нанайский
  związany z Nanajami, dotyczący Nanajów

nano- /ˈnãnɔ/
нано-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem

nanometr /nãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
нанометр
  jednostka długości równa jednej miliardowej metra

napad /ˈnapat/ (n)
атака, нападение
  atak, napaść, zaatakowanie; napadnięcie na kogoś

napalm /ˈnapalm/ (n)
напалм
  (chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

napalmowy (adj)
напалмовый
  (chemia, chemiczny) związany z napalmem; wykorzystujący napalm; zawierający napalm

napalony /ˌnapaˈlɔ̃nɨ/ (adj)
возбуждённый
  (potocznie, potoczny) podniecony seksualnie

napar /ˈnapar/ (n)
навар
  spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;

naparstek /naˈparstɛk/ (n)
напёрсток
  (krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;
с напёрсток
  (przenośnie, przenośnia) bardzo mało, odrobinę

napastnik /naˈpastʲɲik/ (n)
агрессор
  strona atakująca, osoba dokonująca napaści

napaść /ˈnapaɕʨ̑/ (n)
нападение
  gwałtowny atak (zbrojny, słowny (i tym podobne, i temu podobne))

napełniać /naˈpɛwʲɲäʨ̑/ (v)
наполнять
  sprawiać, że coś staje się pełne
  wywoływać stany emocjonalne
заполнять
  zajmować wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu

napełnić /naˈpɛwʲɲiʨ̑/ (v)
наполнить
  aspekt dokonany od: napełniać

napis /ˈnapʲis/ (n)
надпись, субтитр
  napisana informacja o czymś

napisać /naˈpʲisaʨ̑/ (v)
написать
  wyrazić coś słowami na piśmie

napisy (n)
титры
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) lista twórców filmu wyświetlana zwykle na jego zakończenie
субтитры
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;

napiwek /naˈpʲivɛk/ (n)
чаевые
  pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napić się (v)
напиться
  (potocznie, potoczny) wypić jakąś porcję alkoholu
выпить
  przyjąć do ust i połknąć pewną ilość płynu

napięcie /naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
напряжение
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia
  (rzeczownik odczasownikowy) od napiąć
  stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją

napletek /naˈplɛtɛk/ (n)
крайняя плоть
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny okrywający łechtaczkę
крайняя плоть, препуций
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

napoleoński (adj)
наполеоновский
  dotyczący życia i polityki Napoleona, charakterystyczny, typowy dla Napoleona, taki jak u Napoleona

naprawa /naˈprava/ (n)
ремонт
  doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

naprawczy (adj)
аварийный
  służący do naprawy; podejmowany aby coś naprawić; związany z naprawą

naprawdę /naˈpravdɛ/ (particle)
действительно, всерьёз, серьёзно
  …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością
действительно, неужели, разве
  …wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie mówiącego

naprawiać /naˈpravʲjäʨ̑/ (v)
ремонтировать
  likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

naprzeciwko (preposition)
напротив
  po przeciwnej stronie

naprzód /ˈnapʃut/ (adv)
вперёд
  do przodu, przed siebie

napój /ˈnapuj/ (n)
напиток
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napędzać /naˈpɛ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
нагонять
  (przenośnie, przenośnia) przyczyniać się do pojawienia się kogoś, czegoś
  zaganiając, popychając gromadzić coś w jakimś miejscu

napędzić /naˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
нагнать
  aspekt dokonany od: napędzać

narada /naˈrada/ (n)
совещание
  spotkanie, zwykle służbowe, w celu omówienia pewnych kwestii

naraz /ˈnaras/ (adv)
вместе
  jednocześnie, razem
вдруг, неожиданно
  nagle, bez ostrzeżenia

narciarka /narʲˈʨ̑arka/ (n)
лыжница
  forma żeńska od: narciarz

narciarski /narʲˈʨ̑arsʲci/ (adj)
лыжный
  charakterystyczny dla narciarza, przeznaczony dla narciarzy, dotyczący narciarstwa

narciarstwo /narʲˈʨ̑arstfɔ/ (n)
лыжный спорт
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

narciarz /ˈnarʲʨ̑aʃ/ (n)
лыжник
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo

narcyz /ˈnarʦ̑ɨs/ (n)
нарцисс
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju narcyz (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat narcyza (1.2)
  (botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;
  (książkowy) mężczyzna zakochany w samym sobie

narcyzm (n)
нарциссизм
  (psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

narewski (adj)
нарвский
  związany z Narwą (miastem w Estonii)
  związany z Narwą (rzeką w Rosji i Estonii)

narkolepsja (n)
нарколепсия
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narkom (n)
нарком
  (historia, historyczny, historycznie) komisarz ludowy (odpowiednik ministra w Związku Radzieckim do 1946);

narkoman /narˈkɔ̃mãn/ (n)
наркоман
  osoba uzależniona od narkotyków

narkomania /ˌnarkɔ̃ˈmãɲja/ (n)
наркомания
  nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków;

narkomanka /ˌnarkɔ̃ˈmãnka/ (n)
наркоманка
  kobieta uzależniona od narkotyków

narkotyczny /ˌnarkɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
наркотический
  związany z narkotykiem, dotyczący narkotyku
  związany z narkozą, dotyczący narkozy

narkotyk /narˈkɔtɨk/ (n)
наркотик
  substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narkoza /narˈkɔza/ (n)
наркоз
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wprowadzenie osoby lub zwierzęcia w stan snu przy użyciu substancji powodujących utratę świadomości i wrażliwości na ból;

narodnik (n)
народник
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działacz rosyjskiego ruchu narodowo-demokratycznego z lat 1870-1890;

narodowościowy (adj)
национальный
  dotyczący narodowości

narodowość /ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑/ (n)
национальность
  przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy /ˌnarɔˈdɔvɨ/ (adj)
народный, национальный
  charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narodowy socjalista (n)
национал-социалист
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik narodowego socjalizmu

narodowy socjalizm /ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
национал-социализм
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;

narożny /naˈrɔʒnɨ/ (adj)
угловой
  znajdujący się, umieszczony w rogu czegoś

narszarab (n)
наршараб
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczony sok, syrop lub sos z dojrzałych granatów popularny na Bliskim Wschodzie, w Turcji, Gruzji, Azerbejdżanie, na Ukrainie

narta /ˈnarta/ (n)
лыжа
  (sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

narty /ˈnartɨ/ (n)
лыжный спорт
  (sport, sportowy) (potocznie, potoczny) jazda na nartach

narzecze /naˈʒɛʧ̑ɛ/ (n)
наречие
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna o zasięgu szerszym niż dialekt i gwara;

narzeczona /ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na/ (n)
невеста
  kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona

narzeczony (n)
жених
  mężczyzna w okresie narzeczeństwa

narzekanie /ˌnaʒɛˈkãɲɛ/ (n)
жалоба, нарекание
  skarga, utyskiwanie

narzekać /naˈʒɛkaʨ̑/ (v)
жаловаться, роптать
  mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

narzucać /naˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
набрасывать, накидывать
  pośpiesznie ubierać się w coś, okrywać sobie ramiona
  rzucać przedmioty na jakąś powierzchnię
навязывать
  zmuszać kogoś do akceptacji czegoś

narzucić /naˈʒuʨ̑iʨ̑/ (v)
набросить, накинуть
  pośpiesznie ubrać się w coś, okryć sobie ramiona
  rzucić przedmioty na jakąś powierzchnię
навязать
  zmusić kogoś do akceptacji czegoś

narzuta (n)
покрывало
  nakrycie na łóżko, tapczan, kanapę, często ozdobne

narzędnik /naˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
творительный падеж
  (gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?;

narzędzie /naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (n)
инструмент, орудие
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;

naród /ˈnarut/ (n)
народ
  (dawniej, dawny) (regionalizm, regionalny) duża liczba ludzi
  (zobacz) lud
народ, нация
  grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

naręcze (n)
охапка
  tyle, ile uda się unieść na rękach

nasada /naˈsada/ (n)
насадка
  część nasadzona na coś

nasieniowód (n)
семяпровод
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód wyprowadzający plemniki z jąder

nasierdzie /naˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
эпикард
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza pokrywająca z zewnątrz mięsień sercowy, stanowiąca wewnętrzną blaszkę osierdzia;

nasiono /naˈɕɔ̃nɔ/ (n)
семя
  (botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;

nasięźrzał (n)
ужовник
  (botanika, botaniczny) Ophioglossum L. rodzaj roślin z rodziny nasięźrzałowatych (Ophioglossaceae);

naskórek /naˈskurɛk/ (n)
эпидермис
  najbardziej zewnętrzna warstwa skóry;

nastawnia /naˈstavʲɲa/ (n)
пост ЭЦ, пост электрической централизации
  (kolejnictwo) budynek z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym;

nastolatek /ˌnastɔˈlatɛk/ (n)
подросток
  chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastrojenie (n)
настройка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyregulowanie instrumentu muzycznego w celu uzyskania właściwego brzmienia

nastrój /ˈnastruj/ (n)
настроение
  (psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;
  (potocznie, potoczny) chęć na coś

następca /naˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
наследник, преемник
  ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

następczyni (n)
наследница
  kobieta obejmująca, dziedzicząca po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

następnie /naˈstɛ̃mpʲɲɛ/ (adv)
потом, после, затем
  później, w chwili następnej

następny /naˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
следующий
  mający nastąpić, kolejny

następować /ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
наступать
  zdarzać się, stać się, odbywać się, dochodzić do skutku

następstwo /naˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
последствие
  skutek, rezultat czegoś; zdarzenie następujące w konsekwencji innego zdarzenia/działania

nasyp /ˈnasɨp/ (n)
насыпь
  (architektura, architektoniczny) wał usypany w celu podniesienia terenu w danym miejscu;

nasz /naʃ/ (pronoun)
наш
  1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik /naˈʃɨjɲik/ (n)
ожерелье, колье́
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

natarczywy (adj)
навязчивый, неотвязный
  żądający coś w sposób natrętny

native speaker (n)
носитель языка
  osoba posługująca się danym językiem jako językiem ojczystym

natomiast /naˈtɔ̃mʲjast/ (conjunction)
с другой стороны, в то время как, зато
  w kontraście do tego, co powiedziano wcześniej

natowski (adj)
натовский
  dotyczący NATO, związany z NATO

natręt /ˈnatrɛ̃nt/ (n)
нахал
  człowiek natrętny, nahalny, narzucający się, niemile widziany

natrętny /naˈtrɛ̃ntnɨ/ (adj)
раздражающий
  taki, który się komuś naprzykrza, taki, który nie daje spokoju, powraca lub powtarza się

natura /naˈtura/ (n)
натура
  ogół cech człowieka lub zwierzęcia
природа, натура
  przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;

naturalista /ˌnaturaˈlʲista/ (n)
натуралист
  (dawniej, dawny) przyrodnik
  (filozofia, filozoficzny) filozof, który głosi poglądy w nurcie naturalizmu
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz, który tworzy w nurcie naturalizmu literackiego

naturalistyczny (adj)
натуралистичный
  właściwy naturalizmowi, charakteryzujący się naturalizmem

naturalnie /ˌnatuˈralʲɲɛ/ (adv)
натурально
  w sposób naturalny, zgodnie z naturą

naturalność /ˌnatuˈralnɔɕʨ̑/ (n)
натуральность
  cecha tego, co naturalne

naturalny /ˌnatuˈralnɨ/ (adj)
естественный
  charakterystyczny dla natury

natychmiast /naˈtɨxmʲjast/ (adv)
немедленно, тут же, сейчас же, сию минуту, сию секунду, сразу же
  bardzo szybko, bez zwłoki

natychmiastowy (adj)
мгновенный, немедленный
  dziejący się natychmiast, bardzo szybko po jakimś wydarzeniu

nauczanie /ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ãɲɛ/ (n)
обучение
  (rzeczownik odczasownikowy) od nauczać

nauczyciel /ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
учитель
  osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka /ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka/ (n)
учительница
  (edukacja, edukacyjny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauczycielski /ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlsʲci/ (adj)
учительский
  dotyczący nauczyciela

nauczycielstwo /ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlstfɔ/ (n)
учительство
  (przestarzałe, przestarzały) zbiorowość nauczycieli
  zawód, zajęcie nauczyciela

nauka /naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
наука
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;
учение, учёба
  proces uczenia (siebie lub kogoś)

naukowiec /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
учёный
  człowiek zajmujący się nauką;

naukowo (adv)
научно
  w sposób naukowy

naukowość (n)
научность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest naukowe

naukowy /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ/ (adj)
научный
  związany z nauką

nawalny (adj)
грозовой
  uderzający silnie, z gwałtownością

nawarski (adj)
наваррский
  związany z Nawarrą, dotyczący Nawarry, pochodzący z Nawarry

nawarzyłeś piwa, to musisz je teraz wypić /ˌnavaˈʒɨwɛɕ ˈpʲiva ˈtɔ ˈmuɕiʃʲ‿jɛ ˈtɛraz ˈvɨpʲiʨ̑/ (proverb)
заварил кашу, сам и расхлёбывай
  należy ponosić odpowiedzialność za swoje czyny

nawałnica /ˌnavawʲˈɲiʦ̑a/ (n)
гроза
  (książkowy) gwałtowna burza połączona z silnym wiatrem

nawet /ˈnavɛt/ (particle)
даже
  …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją
  …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru

nawias /ˈnavʲjas/ (n)
скобка
  (termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
  (termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawiasem mówiąc /naˈvʲjasɛ̃m ˈːuvʲjɔ̃nʦ̑/ (adv)
к слову сказать, кстати
  nadmieniając, dodając mimochodem, przy okazji, od niechcenia

nawierzchnia /naˈvʲjɛʃxʲɲa/ (n)
мостовая
  górna część drogi, placu, chodnika;

nawietrzny /naˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
наветренный
  (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po stronie, na którą wieje wiatr

nawigacja (n)
навигация
  (astronomia, astronomiczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych

nawigacyjny /ˌnavʲiɡaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
навигационный
  związany z nawigacją, dotyczący nawigacji, mający zastosowanie w nawigacji, odpowiedni do nawigacji

nawigator /ˌnavʲiˈɡatɔr/ (n)
навигатор
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) oficer na pokładzie statku lub samolotu zajmujący się nawigacją

nawilżać /naˈvʲilʒaʨ̑/ (v)
увлажнять
  nasycać coś wilgocią; sprawiać, że powierzchnia czegoś staje się lekko wilgotna

nawiązywać (v)
контактировать, связываться
  zaczynać lub wznawiać kontakt, stosunki

nawrócić (v)
повернуть
  skierować na poprzednią drogę, w uprzednie miejsce

nawyk /ˈnavɨk/ (n)
привычка
  (psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nawzajem /naˈvzajɛ̃m/ (adv)
взаимно, друг друга
  o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego
взаимно, и вам того же, и тебе того же
  przy podziękowaniu za życzenia używany do życzenia tego samego życzącemu

nawóz /ˈnavus/ (n)
удобрение
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby
удобрение, навоз
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

nazad /ˈnazat/ (adv)
назад
  wstecz, za siebie, w tył
  z powrotem

nazajutrz /naˈzajuṭʃ/ (adv)
на следующий день
  (książkowy) na drugi dzień, kolejnego dnia

nazista /naˈʑista/ (n)
нацист
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu

nazistka /naˈʑistka/ (n)
нацистка
  forma żeńska od: nazista

nazistowski (adj)
нацистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nazizmem lub nazistami, dotyczący nazizmu lub nazistów
  charakterystyczny dla nazizmu lub nazistów

nazizm /ˈnaʑism̥/ (n)
нацизм
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

naznosić (v)
натаскать
  (potocznie, potoczny) nosząc coś, zgromadzić czegoś dużo w jakimś miejscu

nazrański (adj)
назрановский
  związany z Nazraniem, dotyczący Nazrania

nazwa /ˈnazva/ (n)
имя, название
  wyraz lub termin określający coś

nazwa własna /ˈnazva ˈvwasna/ (n)
имя собственное
  (zobacz) rzeczownik własny

nazwać /ˈnazvaʨ̑/ (v)
назвать
  aspekt dokonany od: nazywać

nazwisko /naˈzvʲiskɔ/ (n)
фамилия
  nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie (n)
девичья фамилия
  nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż

nazywać /naˈzɨvaʨ̑/ (v)
звать, называть
  określać nazwą, mianem
зваться
  nosić dane imię, nazwisko lub nazwę, być znanym pod tym imieniem

nazywać rzeczy po imieniu /naˈzɨvaʥ̑ ˈʒɛʧ̑ɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu/ (v)
называть вещи своими именами
  mówić szczerze, bez ogródek

naćpany (adj)
под кайфом
  (pospolicie) odurzony narkotykami

naładowanie /ˌnawadɔˈvãɲɛ/ (n)
зарядка
  (rzeczownik odczasownikowy) od naładować

nałogowy (adj)
заядлый
  dotyczący nałogu, z nałogiem

nałożnica (n)
наложница
  (dawniej, dawny) kobieta żyjąca bez ślubu z mężczyzną, który stoi wyżej w hierarchii społecznej

naśladować /ˌnaɕlaˈdɔvaʨ̑/ (v)
копировать, имитировать, повторять, подражать
  powtarzać po kimś jakąś czynność

naśladowca (n)
подражатель
  osoba, która kogoś naśladuje, wzoruje się na kimś

naśladownictwo (n)
подражание
  naśladowanie kogoś, wzorowanie się na kimś

naśmiewać się /naˈɕmʲjɛvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
насмехаться
  śmiejąc się drwić z kogoś lub czegoś

neandertalczyk /ˌnɛãndɛrˈtalʧ̑ɨk/ (n)
неандерталец
  (paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;

neandertalski /ˌnɛãndɛrˈtalsʲci/ (adj)
неандертальский
  (antropologia, antropologiczny) związany z neandertalczykami

neapolitanka /ˌnɛapɔlʲiˈtãnka/ (n)
неаполитанка
  mieszkanka Neapolu

neapolitańczyk /ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
неаполитанец
  mieszkaniec Neapolu

neapolitański /ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci/ (adj)
неаполитанский
  związany z Neapolem lub neapolitańczykami

nefrolog /nɛfˈrɔlɔk/ (n)
нефролог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek

nefrologiczny (adj)
нефрологический
  (medycyna, medyczny) związany z nefrologią, dotyczący nefrologii

nefryt /ˈnɛfrɨt/ (n)
нефрит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

negacja /nɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
отрицание
  zaprzeczenie, przeciwieństwo

negatywny /ˌnɛɡaˈtɨvnɨ/ (adj)
негативный, отрицательный
  niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy
негативный
  stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu)
  wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący

negliż (n)
неглиже
  niekompletny, niedbały ubiór, dzienna lub nocna bielizna
  rodzaj ubioru nocnego

negować /nɛˈɡɔvaʨ̑/ (v)
отрицать
  zaprzeczać

negroidalny (adj)
негроидный
  (antropologia, antropologiczny) mający cechy negroidów, charakterystyczny dla negroidów

nekrolog /nɛˈkrɔlɔk/ (n)
некролог
  notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;

nekromancja (n)
некромантия
  (ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

nekropolia (n)
некрополь
  (książkowy) wielki i zwykle zabytkowy cmentarz, na którym pochowane są słynne osoby i znane rody

nektarnik (n)
нектарница
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Nectariniidae;

nektaryna /ˌnɛktaˈrɨ̃na/ (n)
нектарин
  (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica / Prunus persica var. nectarina, odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;
  owoc nektaryny (1.1)

nektarynka /ˌnɛktaˈrɨ̃nka/ (n)
нектарин
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc nektarynki (1.1)
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica, Prunus persica var. nectarina odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;

neodym /nɛˈɔdɨ̃m/ (n)
неодим
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neofaszysta /ˌnɛɔfaˈʃɨsta/ (n)
неофашист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neofaszyzmu

neofaszystowski /ˌnɛɔfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
неофашистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z neofaszyzmem, właściwy neofaszyzmowi lub neofaszystom

neofaszyzm /ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥/ (n)
неофашизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;

neofilologia (n)
неофилология
  dział filologii zajmujący się językami nowożytnymi;

neofilologiczny (adj)
неофилологический
  związany z neofilologią, dotyczący neofilologii

neofita (n)
неофит
  człowiek, który zmienił wyznanie na inne
  nowy, żarliwy wyznawca jakiejś doktryny, nauki lub ideologii

neogen /nɛˈɔɡɛ̃n/ (n)
неоген
  (geologia, geologiczny) drugi okres ery kenozoicznej;

neogotycki (adj)
неоготический
  wykorzystujący elementy charakterystyczne dla gotyku

neoliberalizm (n)
неолиберализм
  (ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;

neolit /nɛˈɔlʲit/ (n)
неолит
  (historia, historyczny, historycznie) końcowy okres epoki kamienia

neolityczny /ˌnɛɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
неолитический
  żyjący/mający miejsce w neolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

neologizm /ˌnɛɔˈlɔɟism̥/ (n)
неологизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon /ˈnɛɔ̃n/ (n)
неон
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

neonatolog /ˌnɛɔ̃naˈtɔlɔk/ (n)
неонатолог
  (medycyna, medyczny) lekarz, specjalista neonatologii

neonatologia /ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja/ (n)
неонатология
  (medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi;

neonazista /ˌnɛɔ̃naˈʑista/ (n)
неонацист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neonazizmu

neonazizm /ˌnɛɔ̃ˈnaʑism̥/ (n)
неонацизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia odwołująca się do nazizmu;

neonowy (adj)
неоновый
  dotyczący neonu (pierwiastka chemicznego)

neoplatoński /ˌnɛɔplaˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
неоплатонический
  (filozofia, filozoficzny) związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników

nepalski /nɛˈpalsʲci/ (adj)
непальский
  odnoszący się do państwa Nepal

nepotyzm /nɛˈpɔtɨsm̥/ (n)
непотизм
  obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi
  (dawniej, dawny) preferowanie przez papieży swoich krewnych przy udzielaniu przywilejów

neptun /ˈnɛptũn/ (n)
нептуний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerczyński (adj)
нерчинский
  związany z Nerczyńskiem (miastem w Rosji)
  związany z Nerczą (rzeką w Rosji)

nerd /nɛrt/ (n)
нерд
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

nerka /ˈnɛrka/ (n)
почка
  (anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;
нерка
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Oncorhynchus nerka, gatunek łososia;

nerkowy /nɛrˈkɔvɨ/ (adj)
почечный
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący nerek

nerw /nɛrf/ (n)
нерв
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;
жилка
  (botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;

nerwiakowłókniak (n)
нейрофиброма
  (medycyna, medyczny) guzek lub guz o charakterze nowotworu łagodnego;

nerwica (n)
невроз
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;

nestorianizm (n)
несторианство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

neurastenia (n)
неврастения
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;

neurasteniczny (adj)
неврастенический, неврастеничный
  (psychologia, psychologiczny) właściwy neurastenii

neurobiologia (n)
нейробиология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;

neurochirurg /ˌnɛwrɔˈxʲirurk/ (n)
нейрохирург
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami układu nerwowego
  (medycyna, medyczny) lekarka - specjalistka w zakresie neurochirurgii

neurochirurgia /ˌnɛwrɔxʲiˈrurʲɟja/ (n)
нейрохирургия
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;

neurochirurgiczny (adj)
нейрохирургический
  związany z neurochirurgią, dotyczący neurochirurgii

neurofizjologia (n)
нейрофизиология
  (medycyna, medyczny) fizjologia układu nerwowego

neuroleptyk (n)
нейролептик
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic

neurolog /nɛwˈrɔlɔk/ (n)
невролог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka neurologii

neurologia /ˌnɛwrɔˈlɔɟja/ (n)
неврология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego;

neurologiczny (adj)
неврологический
  (medycyna, medyczny) dotyczący neurologii

neuron /ˈnɛwrɔ̃n/ (n)
нейрон
  (anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neuropatologiczny (adj)
невропатологический
  (medycyna, medyczny) związany z neuropatologią, dotyczący neuropatologii

neuropsychologiczny (adj)
нейропсихологический
  związany z neuropsychologią, dotyczący neuropsychologii

neurorozwojowy (adj)
нейроонтогенетический
  dotyczący rozwoju układu nerwowego

neurotoksyna (n)
нейротоксин
  (biochemia, biochemiczny) substancja działająca destrukcyjnie na układ nerwowy;

neurotyczka /ˌnɛwrɔˈtɨʧ̑ka/ (n)
невротичка
  forma żeńska od: neurotyk

neurotyczny /ˌnɛwrɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
невротический
  będący skutkiem zaburzeń nerwicowych
  mający skłonność do nerwicowych reakcji lub cierpiący na nerwicę

neutralność /ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɔɕʨ̑/ (n)
нейтралитет
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny /nɛwˈtralnɨ/ /ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ/ (adj)
нейтральный
  taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny
  taki, który nie wyraża ocen, sądów lub emocji
  taki, który zachowuje neutralność polityczną, nie uczestniczy w wojnie między danymi państwami

neutrino /nɛwˈtrʲĩnɔ/ (n)
нейтрино
  (fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron /nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n/ /ˈnɛwtrɔ̃n/ (n)
нейтрон
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

newelski (adj)
невельский
  związany z Newlem, dotyczący Newla

newralgia /nɛvˈralʲɟja/ (n)
невралгия
  (medycyna, medyczny) nerwoból

newski /ˈnɛfsʲci/ (adj)
невский
  od Newa

newsroom (n)
ньюсрум
  pomieszczenie telewizyjnej redakcji programów informacyjnych;

ni /ɲi/ (n)
ню
  nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”;

ni chuja /ˈɲi ˈxuja/ (adv)
ни хуя
  (wulgarnie, wulgaryzm) nie ma mowy; absolutnie nie; wykluczone; w żadnym razie
ни хуя; ноль целых, хуй десятых
  (wulgarnie, wulgaryzm) zupełnie nic, ani trochę, w żadnym stopniu

ni pies, ni wydra /ˈɲi ˈpʲjɛsʲ ˈɲi ˈvɨdra/ (idiom)
ни рыба ни мясо
  (potocznie, potoczny) coś o czym trudno powiedzieć coś konkretnego, czego nie można określić znanymi pojęciami

ni w pizdę, ni w oko /ˈɲi ˈf‿pʲizdɛ ˈɲi ˈv‿ɔkɔ/ (idiom)
ни в пизду, ни в Красную Армию
  (wulgarnie, wulgaryzm) oznacza brak tzw. złotego środka, np. w rozwiązaniu jakiegoś problemu

ni w pięć, ni w dziewięć /ˈɲi ˈf‿pʲjɛ̇̃ɲʨ̑ ˈɲi ˈvʲ‿ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (idiom)
ни два ни полтора
  o czymś całkowicie nie pasującym do danej sytuacji; o czymś chybionym, nietrafnym

ni w ząb /ˈɲi ˈv‿zɔ̃mp/ (adv)
ни в зуб ногой
  o rozumieniu czegoś: ani trochę, wcale, w ogóle

niacynamid (n)
ниацинамид
  (biochemia, biochemiczny) amid kwasu nikotynowego

niby /ˈɲibɨ/ (conjunction)
как
  spójnik wyrażający relację podobieństwa

niby /ˈɲibɨ/ (preposition)
будто, как будто, словно
  przyimek wyrażający relację podobieństwa

nic /ɲiʦ̑/ (indefinitePronoun)
ничто, ничего
  …sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nicergolina /ˌɲiʦ̑ɛrɡɔˈlʲĩna/ (n)
ницерголин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający naczynia, półsyntetyczna pochodna alkaloidów sporyszu

niczyj /ˈɲiʧ̑ɨj/ (pronoun)
ничей
  nie należący do nikogo/żadnej osoby, nie pochodzący od nikogo

niczym /ˈɲiʧ̑ɨ̃m/ (conjunction)
как
  …przyłączający wyraz lub wyrażenie, które określają podstawę porównania

niczym /ˈɲiʧ̑ɨ̃m/ (preposition)
как
  …przyłączający wyraz, który określa podstawę porównania

niderlandzki /ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
нидерландский
  związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

nie /ɲɛ/ (particle)
не
  wyraża zakaz
  podkreślenie obojętności mówiącego co do czynności
не, нет
  zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
нет
  zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

nie czuć nóg /ˈɲɛ‿ʧ̑uʨ̑ ˈnuk/ (v)
валиться с ног
  być bardzo zmęczonym po długim chodzeniu, bieganiu

nie dorastać do pięt (v)
в подмётки не годиться
  nie posiadać pewnych zdolności, nie być tak cenionym

nie ma /ˈɲɛ‿ma/ (v)
нет
  forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje
  forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu

nie ma dymu bez ognia /ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa/ (proverb)
нет дыма без огня
  nie ma skutku bez przyczyny

nie ma róży bez kolców /ˈɲɛ‿ma ˈruʒɨ bɛs‿ˈkɔlʦ̑uf/ (proverb)
не бывает розы без шипов
  nie ma radości bez smutku; wszystko ma zalety i wady

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło /ˈɲɛ‿ma ˈtɛɡɔ ˈzwɛɡɔ ˈʦ̑ɔ ˈbɨ na‿ˈdɔbrɛ ɲɛ‿ˈvɨʃwɔ/ (proverb)
нет худа без добра
  każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany

nie ma za co (interjection)
не за что, не стоит благодарности
  odpowiedź na „dziękuję”

nie mieć bladego pojęcia /ˈɲɛ‿mʲjɛ̇ʥ̑ blaˈdɛɡɔ pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑a/ (v)
не иметь ни малейшего представления
  całkowicie nie posiadać wiedzy, informacji na określony temat lub w określonej sprawie

nie od razu Kraków zbudowano /ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ/ (proverb)
Москва не сразу строилась
  nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie omieszkać /ˌɲɛ‿ɔ̃ˈmʲjɛʃkaʨ̑/ (v)
не промедлить
  wykorzystać nadarzającą się sposobność, skorzystać z okazji

nie pozostawać dłużnym (v)
не оставаться в долгу
  postępować wobec kogoś w podobny sposób, w jaki ta osoba zachowuje się wobec niego

nie puszczać pary z ust /ɲɛ‿ˈpuʃʧ̑aʨ̑ ˈparɨ ˈz‿ust/ (v)
молчать как рыба
  (potocznie, potoczny) milczeć, nic nie mówić, nie odzywać się
молчать как партизан
  (potocznie, potoczny) zachowywać coś w tajemnicy, nic nie mówić, nie wygadywać się

nie samym chlebem człowiek żyje /ɲɛ‿ˈsãmɨ̃m ˈxlɛbɛ̃m ˈʧ̑wɔvʲjɛɡ ˈʒɨjɛ/ (proverb)
не хлебом единым жив человек
  człowiek, oprócz podstawowych potrzeb materialnych, ma także wyższe potrzeby — duchowe

nie taki diabeł straszny, jak go malują /ɲɛ‿ˈtaci ˈdʲjabɛw ˈstraʃnɨ ˈjaɡ‿ːɔ maˈlujɔ̃w̃/ (proverb)
не так страшен чёрт, как его малюют
  coś okazało się prostsze, niż wyglądało na początku

nie ucz księdza pacierza
не учи плавать щуку, щука знает свою науку
  nie pouczaj kogoś, kto jest w jakiejś dziedzinie specjalistą

nie ucz ojca dzieci robić
не учи плавать щуку, щука знает свою науку
  nie pouczaj kogoś, kto jest w jakiejś dziedzinie specjalistą

nie widzieć dalej niż czubek własnego nosa /ɲɛ‿ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˈdalɛj ˈɲiʃ ˈʧ̑ubɛɡ vwasˈnɛɡɔ ˈnɔsa/ (v)
не видеть дальше своего носа, не видеть дальше собственного носа
  być egoistą, myśleć tylko o własnych korzyściach, zajmować się tylko swoimi sprawami
  mieć ograniczone horyzonty, zainteresowania

nie wierzyć własnym oczom /ɲɛ‿ˈvʲjɛʒɨʥ̑ ˈvwasnɨ̃m ˈɔʧ̑ɔ̃m/ (idiom)
не верить своим глазам
  bardzo dziwić się czemuś; być bardzo zaskoczonym, zdumionym; uważać coś, co się widzi za rzecz nieprawdopodobną

nie wszystko złoto, co się świeci /ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i/ (proverb)
не всё то золото, что блестит
  nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nie wylewać za kołnierz /ˌɲɛ‿vɨˈlɛvaʥ̑ za‿ˈkɔwʲɲɛʃ/ (v)
заливать за воротник
  (potocznie, potoczny) chętnie pić alkohol, lubić wypić

nie wywołuj wilka z lasu /ˌɲɛ‿vɨˈvɔwuj ˈvʲilka ˈz‿lasu/ (proverb)
не буди лихо, пока спит тихо; не будите спящую собаку; от греха подальше
  nie przewiduj pesymistycznie, bo się sprawdzi

nie zmrużyć oka /ɲɛ‿ˈzmruʒɨʨ̑ ˈɔka/ (v)
не сомкнуть глаз
  nie spać, zwłaszcza długo

nie- /ɲɛ/ (prefix)
не-
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno)
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon rzeczowników złożonych…
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych
  niemożliwość realizacji tego, co oznacza czasownik, od którego pochodzi przymiotnik
  oznaczający brak lub przeciwieństwo do tego, co oznacza rzeczownik podstawowy
  stanowiących nazwę wykonawców czynności lub nosicieli cech
  zakończonych na -nie, -cie, oznaczający ich zaprzeczenie
  zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy

nie-Żyd /ɲɛ‿ˈʒɨt/ (n)
нееврей
  osoba narodowości nieżydowskiej

nieadekwatnie (adv)
неадекватно
  w sposób nieadekwatny

nieadekwatny (adj)
неадекватный
  (książkowy) niezgodny z czymś, niedokładnie czemuś odpowiadający

nieakcentowany (adj)
безударный, неударный
  (językoznawstwo, językoznawczy) niebędący pod akcentem

nieakceptowalny (adj)
неприемлемый
  taki, który jest niemożliwy do zaakceptowania

nieaktywność (n)
неактивность
  brak aktywności, bezczynność

niebakteryjny (adj)
абактериальный
  niemający związku z bakteriami; nie powodowany przez bakterie

niebezpieczeństwo /ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
опасность
  sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpiecznie /ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
опасно
  tak, iż jest to groźnym, ryzykownym

niebezpieczny /ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
опасный
  taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebieskawy /ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ/ (adj)
голубоватый
  w kolorze podobnym do niebieskiego

niebieski /ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
синий, голубой, лазурный
  mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;
небесный
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący nieba jako pozornego sklepienia Ziemi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nieba jako wyobrażanego miejsca pobytu Boga, bogów, aniołów, świętych itp.

niebieskodzioby (adj)
синеклювый
  taki, który ma niebieski dziób

niebieskogłowy /ˌɲɛbʲjɛskɔɡˈwɔvɨ/ (adj)
синеголовый
  taki, którego głowa częściowo lub całkowicie jest koloru niebieskiego

niebieskooki /ˌɲɛbʲjɛskɔˈːci/ (adj)
голубоглазый
  taki, który ma niebieskie oczy

niebo /ˈɲɛbɔ/ (n)
небо, не́бо
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

nieborak (n)
бедняжка, бедолага
  ze współczuciem o człowieku lub zwierzęciu

nieboskłon /ɲɛˈbɔskwɔ̃n/ (n)
небосклон
  (książkowy) kopuła nieba, zwłaszcza jej dolna część

nieboszczyk /ɲɛˈbɔʃʧ̑ɨk/ (n)
покойник, мертвец
  człowiek zmarły

niebywale (adv)
небывало, невиданно
  w sposób niebywały, nietypowo, niezwykle

niech /ɲɛx/ (particle)
пусть
  …używana do tworzenia trybu rozkazującego dla 3 (osoba) lp oraz 3 (osoba) lm

niech żyje /ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ/ (interjection)
да здравствует
  wiwat na cześć kogoś lub czegoś

niechcący /ɲɛˈxʦ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (adv)
невольно, невзначай, ненароком, неумышленно, нечаянно
  nieumyślnie, niezamierzenie, przypadkowo, nieświadomie

niechlujny /ɲɛˈxlujnɨ/ (adj)
неряшливый
  taki, który nie dba o czystość i porządek

niechętny /ɲɛˈxɛ̃ntnɨ/ (adj)
неохотный, недружелюбный
  nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu

niechęć /ˈɲɛxɛ̃ɲʨ̑/ (n)
нежелание
  brak chęci, pragnienia czegoś
неприязнь
  uprzedzenie, brak pozytywnych uczuć wobec jakiejś osoby lub rzeczy

niechże (particle)
пусть же
  niech, niechaj

niecierpek (n)
недотрога
  (botanika, botaniczny) Impatiens, rodzaj roślin zielnych z rodziny niecierpkowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

niecierpliwie /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivʲjɛ/ (adv)
нетерпеливо
  okazując brak cierpliwości, z niecierpliwością

niecierpliwość /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
нетерпеливость
  brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

niecierpliwy /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
нетерпеливый
  taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości

nieco /ˈɲɛʦ̑ɔ/ (adv)
немножко, слегка
  przysłówek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy
слегка, чуть
  w niewielkim stopniu intensywniej

nieczuły (adj)
бессердечный, бесчувственный
  pozbawiony wrażliwości, współczucia, okazywania reakcji emocjonalnych

nieczysty (adj)
нечистый
  niezgodny z nakazami obowiązującej w danym środowisku etyki

nieczytelny (adj)
нечитабельный
  niemożliwy do odczytania, nie dający się przeczytać

niedaleko /ˌɲɛdaˈlɛkɔ/ (adv)
недалеко
  dość blisko, niezbyt daleko

niedaleko pada jabłko od jabłoni /ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi/ (proverb)
яблоко от яблони недалеко падает
  dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedawno /ɲɛˈdavnɔ/ (adv)
недавно
  w niedalekiej przeszłości

niedobrze /ɲɛˈdɔbʒɛ/ (adv)
нехорошо, плохо
  w sposób niewłaściwy, zły, niepomyślny, nieszczęśliwy
  w sposób pozbawiony życzliwości, nieprzyjazny
  źle pod względem fizycznym

niedochodowy (adj)
бездоходный, бесприбыльный
  (ekonomia, ekonomiczny) nie przynoszący zysków, ale straty

niedoczas (n)
цейтнот
  (szachy, pojęcie szachowe) sytuacja w partii szachowej, kiedy jednemu lub obydwojgu graczom grozi przegrana z powodu przekroczenia limitu czasu

niedogodność (n)
неудобство
  (książkowy) cecha tego, co jest niedogodne

niedojrzały /ˌɲɛdɔjˈʒawɨ/ (adj)
незрелый
  o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie
зелёный, незрелый, неспелый
  o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia

niedokonany /ˌɲɛdɔkɔ̃ˈnãnɨ/ (adj)
несовершенный
  (gramatyka) opisujący czynność trwającą lub powtarzającą się

niedokrwistość /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑/ (n)
анемия
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedola /ɲɛˈdɔla/ (n)
недоля
  złe położenie, zły los, bieda, niepowodzenie

niedomaganie /ˌɲɛdɔ̃maˈɡãɲɛ/ (n)
недомогание
  (rzeczownik odczasownikowy) od niedomagać

niedopałek /ˌɲɛdɔˈpawɛk/ (n)
окурок
  niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

niedoskonały (adj)
несовершенный
  niepozbawiony wad; posiadający słabe strony

niedostatek /ˌɲɛdɔˈstatɛk/ (n)
недостаток
  zbyt mała ilość

niedostrzegalny (adj)
незримый
  niemożliwy do dostrzeżenia, zobaczenia

niedostępny /ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
недоступный
  taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć

niedowierzanie (n)
недоверие
  (rzeczownik odczasownikowy) od nie dowierzać

niedoświadczony (adj)
малоопытный
  niemający doświadczenia w określonej dziedzinie

niedożywienie /ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
недоедание
  nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów

niedziela /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla/ (n)
воскресенье
  siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedzielny /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
воскресный
  odbywający się w niedzielę (niedziele), nawiązujący do niedzieli

niedługo /ɲɛˈdwuɡɔ/ (adv)
вскоре, скоро
  niebawem; o czymś, co ma się zdarzyć w niedalekiej przyszłości

niedźwiadek (n)
медвежонок
  (zdrobniale) od: niedźwiedź

niedźwiedzi /ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑i/ (adj)
медвежий
  związany z niedźwiedziem, dotyczący niedźwiedzia

niedźwiedzia przysługa /ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑a pʃɨˈswuɡa/ (n)
медвежья услуга
  przysługa przynosząca szkodę temu, komu chciano przysłużyć

niedźwiedzica /ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (n)
медведица
  (zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia

niedźwiedziówka kaja (n)
медведица-кайя
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Arctia caja, gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych;

niedźwiedź /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
медведь
  (zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);
  (finanse, finansowy) (środowiskowy) inwestor giełdowy grający na spadki kursów akcji lub innych aktywów

niedźwiedź polarny /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ/ (n)
белый медведь, полярный медведь, северный медведь
  (zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

nieetyczność (n)
неэтичность
  cecha tego, co jest nieetyczne; cecha tego, kto jest nieetyczny

nieetyczny /ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
неэтичный
  niezgodny z etyką

niefrasobliwość (n)
беззаботность, беспечность, легкомыслие
  (książkowy) cecha tego, co niefrasobliwe; cecha tych, którzy są niefrasobliwi

nieftiejugański (adj)
нефтеюганский
  związany z Nieftiejuganskiem, dotyczący Nieftiejuganska

niegdyś /ˈɲɛɡdɨɕ/ (indefinitePronoun)
некогда
  w przeszłości (zwykle odległej), dawniej, kiedyś

niegodziwiec /ˌɲɛɡɔˈʥ̑ivʲjɛʦ̑/ (n)
негодяй, подлец
  (książkowy) ktoś niegodziwy, zły, nieuczciwy, nikczemny

niegodziwość /ˌɲɛɡɔˈʥ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
бесчестность, низость, подлость
  (książkowy) haniebne, niegodziwe postępowanie; występek zasługujący na potępienie

niegodziwy (adj)
бесчестный
  taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości

niegramotny (adj)
неграмотный
  (potocznie, potoczny) mało rozgarnięty, o niskim stopniu inteligencji
  (potocznie, potoczny) nieumiejący czytać i pisać

niegrzeczny /ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
невежливый
  zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy

niegustowny (adj)
безвкусный
  w złym guście, bez smaku

niehigienicznie (adv)
негигиенично
  w sposób niehigieniczny

niehigieniczny /ˌɲɛxʲiɟɛ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
негигиеничный, антисанитарный
  niezgodny z podstawowymi zasadami higieny

nieistnienie /ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
небытие, несуществование, отсутствие
  fakt, że coś nie istnieje

nieistotny /ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ/ (adj)
мелкий, незначительный, ничтожный
  bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy

niejadalność (n)
несъедобность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest niejadalne

niejadalny /ˌɲɛ̇jaˈdalnɨ/ (adj)
несъедобный
  nienadający się do jedzenia

niejaki /ɲɛ̇ˈjäci/ (pronoun)
некий, некоторый
  jakiś, pewien, coś nieokreślonego lub ktoś nieokreślony

niejasny /ɲɛ̇ˈjasnɨ/ (adj)
непонятный, неясный
  trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości

niekoherentny /ˌɲɛkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
некогерентный
  niespójny, wewnętrznie sprzeczny lub odmienny; nielogiczny

niekompletność (n)
некомплектность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest niekompletne; cecha tych, którzy są niekompletni

niekompletny (adj)
некомплектный
  nietworzący kompletu, nietworzący całości, niepełny

niekoniecznie (adv)
необязательно
  opcjonalnie, nie zawsze

niekonkurencyjny (adj)
неконкурентоспособный
  taki, który nie stanowi konkurencji

niekonsekwentny /ˌɲɛkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃ntnɨ/ (adj)
непоследовательный
  pozbawiony konsekwencji (np. w działaniu, planach); sprzeczny, nielogiczny

niekonstytucyjność /ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑/ (n)
неконституционность
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodność z konstytucją

niekonstytucyjny /ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
неконституционный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z konstytucją

niekorzystny (adj)
неблагоприятный
  taki, który przynosi straty

niektóry /ɲɛˈkturɨ/ (indefinitePronoun)
некоторый
  pewien należący do jakiegoś zbioru, ale nie każdy

niekulturalny (adj)
некультурный
  cechujący się brakiem kultury
  świadczący o braku kultury

nielegalnie /ˌɲɛlɛˈɡalʲɲɛ/ (adv)
незаконно, нелегально
  w sposób nielegalny; niezgodnie z prawem

nielegalność /ˌɲɛlɛˈɡalnɔɕʨ̑/ (n)
незаконность, нелегальность
  cecha tego, co nielegalne; sprzeczność z prawem

nielegalny /ˌɲɛlɛˈɡalnɨ/ (adj)
незаконный, нелегальный
  niezgodny z prawem

nielegał (n)
нелегал
  (z rosyjskiej terminologii wywiadowczej) agent albo kadrowy pracownik wywiadu („nielegalnego”), który operuje na terytorium obcego państwa pod przykryciem, bez statusu dyplomatycznego

nieletni (adj)
малолетний
  (potocznie, potoczny) który nie osiągnął pełnoletniości

nieliczny /ɲɛˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
малочисленный
  który nie jest liczny, którego nie jest dużo

nielogiczność (n)
нелогичность
  cecha tego, co nielogiczne

nielogiczny (adj)
нелогичный
  sprzeczny z prawidłami logiki

nieludzki /ɲɛˈluʦ̑ʲci/ (adj)
бесчеловечный
  nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi

niemal /ˈɲɛ̃mal/ (particle)
почти
  partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było.

niematerialny (adj)
нематериальный
  nie będący materią

niemański (adj)
неманский
  związany z Niemanem, dotyczący Niemana

niemczyzna (n)
неметчина
  to, co niemieckie

niemczyć (v)
онемечивать
  nadawać czemuś charakter niemiecki
  narzucać kulturę i język niemiecki

niemetal /ɲɛ̃ˈmɛtal/ (n)
неметалл
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;

niemetaliczny (adj)
неметаллический
  taki, który nie wykazuje właściwości charakterystycznych dla metali; nie jest metalem

niemeński (adj)
неманский
  związany z Niemnem, dotyczący Niemna

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
немецкий, германский
  związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
немецкий, неме́цкий
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemieckojęzyczny /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
немецкоязычный, немецкоговорящий
  posługujący się językiem niemieckim
немецкоязычный
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem niemieckim
  spisany, stworzony w języku niemieckim

niemiłosierny /ˌɲɛ̃mʲiwɔˈɕɛrnɨ/ (adj)
немилосердный
  (książkowy) pozbawiony miłosierdzia, nieodczuwający litości ani współczucia

niemiły /ɲɛ̃ˈmʲiwɨ/ (adj)
немилый
  wywołujący nieprzyjemne uczucie

niemniej jednak
тем не менее
  …przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu

niemoralność (n)
аморальность
  cecha tego, co jest niemoralne; cecha tego, kto jest niemoralny

niemoralny /ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ/ (adj)
безнравственный, аморальный
  niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

niemowlak (n)
младенец
  (potocznie, potoczny) małe dziecko nieumiejące jeszcze mówić

niemowlę /ɲɛ̃ˈmɔvlɛ/ (n)
младенец
  małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić;

niemożliwość (n)
невозможность
  cecha tego, co niemożliwe

niemożliwy /ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
невозможный
  taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemy /ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
немой
  taki, który nie może mówić

nienaganny (adj)
безукоризненный, безупречный
  (książkowy) niedający powodu do jakichkolwiek zarzutów

nienaruszalny (adj)
ненарушимый
  taki, który nie może zostać naruszony, zmieniany

nienaturalność (n)
ненатуральность
  cecha tego, co nienaturalne

nienaturalny /ˌɲɛ̃natuˈralnɨ/ (adj)
неестественный
  taki, który nie wynika z praw natury

nienawidzić /ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑/ (v)
ненавидеть
  czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawistnie /ˌɲɛ̃naˈvʲistʲɲɛ/ (adv)
ненавистно
  w sposób nienawistny, pełen nienawiści

nienawistnik (n)
ненавистник
  ktoś, kto nienawidzi

nienawiść /ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑/ (n)
ненависть
  silna niechęć, awersja, wrogość

nieniecki (adj)
ненецкий
  związany z Nieńcami, dotyczący Nieńców

nienormalnie /ˌɲɛ̃nɔrˈmalʲɲɛ/ (adv)
ненормально
  w sposób nienormalny

nienormalny /ɲɛnɔrˈmalnɨ/ (adj)
ненормальный, анормальный
  taki, który odbiega od pewnej normy

nieobecność /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
отсутствие
  (urzędowy) opuszczenie lekcji, zajęć, dnia pracy itp.
  brak kogoś w jakimś miejscu

nieobecny /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
отсутствующий
  taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa

nieobserwowalny (adj)
необозримый
  niemożliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób

nieoczekiwanie /ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ/ (adv)
неожиданно
  nagle, niespodziewanie

nieoczekiwany /ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ/ (adj)
неожиданный
  taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodmienny /ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
несклоняемый
  (gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same

nieodpowiedni /ˌɲɛɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi/ (adj)
неподходящий
  niewłaściwy, niespełniający warunków

nieodpowiedzialność (n)
безответственность, безотве́тственность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieodpowiedzialne; cecha tych, którzy są nieodpowiedzialni

nieodpowiedzialny /ˌɲɛɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ/ (adj)
безответственный
  taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać
  będący wynikiem, świadectwem takiej postawy

nieodpłatny (adj)
безвозмездный
  bez pobierania opłaty

nieodwracalny (adj)
неотвратимый
  taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu

nieodłączny (adj)
неотлучный, неразделимый
  taki, który zawsze towarzyszy komuś lub czemuś

nieoficjalny (adj)
неофициальный
  taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości

nieograniczony /ˌɲɛɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
неограниченный
  nie mający żadnych ograniczeń, niczym nie skrępowany

nieokreślony /ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (adj)
неопределенный
  niejasny, nieprecyzyjny, niezupełnie zdefiniowany, niezupełnie określony

nieokrzesany /ˌɲɛɔkʃɛˈsãnɨ/ (adj)
неотёсанный
  nieposiadający ogłady towarzyskiej

nieomylnie /ˌɲɛɔ̃ˈmɨlʲɲɛ/ (adv)
безошибочно
  w sposób nieomylny

nieomylny /ˌɲɛɔ̃ˈmɨlnɨ/ (adj)
безошибочный
  taki, który się nie myli

nieopłacalność (n)
нерентабельность
  cecha tego, co nieopłacalne

nieopłacalny (adj)
бесприбыльный, начётистый, нерентабельный
  taki, który nie pokrywa poniesionych kosztów i przynosi straty

nieosiągalny /ˌɲɛɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ/ (adj)
недосягаемый
  taki, którego nie da się osiągnąć

nieostrożnie (adv)
неосторожно
  w sposób nieostrożny

nieostrożny /ˌɲɛɔˈstrɔʒnɨ/ (adj)
неосторожный
  taki, który nie jest ostrożny, który nie uważa

nieparzysty /ˌɲɛpaˈʒɨstɨ/ (adj)
нечётный
  (matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa

niepełnoletni /ˌɲɛpɛwnɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
несовершеннолетний
  niebędący dojrzałym

niepełnoletni /ˌɲɛpɛwnɔˈlɛtʲɲi/ (n)
несовершеннолетний
  osoba przed wkroczeniem w wiek dojrzały

niepełnosprawność /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɔɕʨ̑/ (n)
инвалидность
  bycie niepełnosprawnym, cecha osoby niepełnosprawnej

niepełnosprawny /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ/ (n)
инвалид
  osoba niepełnosprawna (1.1)

niepiśmienny (adj)
безграмотный, неграмотный
  taki, który nie umie pisać

niepoczytalny (adj)
невменяемый
  taki, który nie jest zdolny do kierowania swoim postępowaniem z powodu zaburzeń psychicznych

niepodległość /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
независимость
  niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodważalny (adj)
неуязвимый
  taki, którego nie da się podważyć

niepogoda /ˌɲɛpɔˈɡɔda/ (n)
непогода
  zła, nieprzyjemna pogoda

niepokalane poczęcie (n)
непорочное зачатие
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego

niepokalany (adj)
непорочный
  w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą
безукоризненный, безупречный
  w sensie materialnym: bez skaz, niezakłócony niczym

niepokój /ɲɛˈpɔkuj/ (n)
беспокойство, волнение, тревога
  stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

niepomyślny /ˌɲɛpɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ/ (adj)
неблагополучный
  który nie jest po czyjejś myśli, który komuś nie sprzyja

niepoprawny (adj)
некорректный, неучтивый
  niezgodny częściowo lub zupełnie z ustalonymi regułami
неисправимый
  taki, który nie zamierza lub nie daje się poprawić

niepopularny (adj)
непопулярный
  niecieszący się popularnością, nieznany
  niezgodny z opinią ogółu, nielubiany

nieporządek (n)
беспорядок
  brak porządku

nieporównywalny (adj)
несравнимый
  nie dający się porównać, zbyt różny/odmienny

niepostrzeżenie (adv)
незаметно
  niezauważalnie, poza zasięgiem czyjegoś wzroku

nieposzlakowany /ˌɲɛpɔʃlakɔˈvãnɨ/ (adj)
незапятнанный
  bez zarzutu, najczęściej pod względem moralnym

nieposłuszeństwo /ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ/ (n)
неповиновение, непослушание
  cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa

nieposłusznie (adv)
непокорно, непослушно
  w sposób nieposłuszny

niepotrzebny /ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
ненужный
  taki, który nie jest potrzebny

niepowodzenie /ˌɲɛpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
неудача
  przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka

niepowstrzymany (adj)
безудержный
  niedający się powstrzymać, powściągnąć

niepowtarzalny (adj)
неповторимый
  wyjątkowy, nadzwyczajny, jedyny w swoim rodzaju

niepozorny /ˌɲɛpɔˈzɔrnɨ/ (adj)
непримечательный
  niewielki, nie rzucający się w oczy, nie zwracający na siebie uwagi

niepożądany (adj)
нежелательный
  taki, jakiego się unika; odwrotny do zamierzonego

nieprawda /ɲɛˈpravda/ (n)
неправда
  coś co jest niezgodne z prawdą

nieprawdopodobny /ˌɲɛpravdɔpɔˈdɔbnɨ/ (adj)
невероятный, немыслимый
  bardzo duży, niezwykły, niesłychany
неправдоподобный
  pozbawiony cech prawdopodobieństwa, niedający się uznać za prawdziwy

nieprawdziwie /ˌɲɛpravʲˈʥ̑ivʲjɛ/ (adv)
неправдиве, неправдиво
  w sposób nieprawdziwy

nieprawdziwy /ˌɲɛpravʲˈʥ̑ivɨ/ (adj)
неправдивый
  taki, który nie jest prawdziwy

nieprawidłowo /ˌɲɛpravʲidˈwɔvɔ/ (adv)
неправильно
  w sposób nieprawidłowy

nieprawidłowy /ˌɲɛpravʲidˈwɔvɨ/ (adj)
неправильный
  niezgodny z normą; niezgodny z tym, co prawidłowe

nieprawny /ɲɛˈpravnɨ/ (adj)
незаконный
  niezgodny z prawem

nieproszony (adj)
непрошеный
  taki, którego się nie oczekuje

nieprzechodni /ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
непереходный
  (gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzekupność (n)
неподкупность, непродажность
  (książkowy) cecha tego, co jest nieprzekupne; cecha tych, którzy są nieprzekupni

nieprzekupny (adj)
неподкупный
  niedający się przekupić

nieprzemakalny /ˌɲɛpʃɛ̃maˈkalnɨ/ (adj)
непромокаемый
  nieprzepuszczający wody ani wilgoci

nieprzerwany (adj)
безостановочный
  trwający bez przerwy

nieprzestrzeganie /ˌɲɛpʃɛsṭʃɛˈɡãɲɛ/ (n)
несоблюдение
  (rzeczownik odczasownikowy) od nie przestrzegać

nieprzetłumaczalność (n)
непереводимость
  cecha tego, co nieprzetłumaczalne

nieprzetłumaczalny /ˌɲɛpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
непереводимый
  niemożliwy do przetłumaczenia, nie dający się przetłumaczyć na inny język

nieprzewidywalność (n)
непредвиденность, непредсказуемость, непрогнозируемость
  cecha tego, co nieprzewidywalne; cecha tych, którzy są nieprzewidywalni

nieprzewidywalny /ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ/ (adj)
непредсказуемый
  taki, którego nie da się przewidzieć

nieprzyjaciel /ˌɲɛpʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (n)
неприятель
  (wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk
  ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś

nieprzyjazny /ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ/ (adj)
враждебный, неприязненный
  nastawiony niechętnie, wrogo

nieprzyjemnie /ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
неприятно
  w sposób nieprzyjemny, niemiło

nieprzyjemny /ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
неприятный
  sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia
  zachowujący się w sposób niemiły dla otoczenia

nieprzystojny (adj)
непристойный
  (przestarzałe, przestarzały) niezgodny z dobrymi obyczajami

nieprzyzwoity /ˌɲɛpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ/ (adj)
неприличный, непристойный
  niezgodny z powszechnymi zasadami moralnymi (często w kontekście seksualnym)

nieraz /ˈɲɛras/ (adv)
иногда
  czasami, niekiedy
неоднократно, часто
  wiele razy, często

nierdzewka /ɲɛˈrʣ̑ɛfka/ (n)
нержавейка
  (potocznie, potoczny) stal nierdzewna

nierdzewny (adj)
нержавеющий
  nieulegający rdzewieniu, odporny na rdzewienie

nierealny /ˌɲɛrɛˈalnɨ/ (adj)
несбыточный
  taki, którego nie da się urzeczywistnić
нереальный
  taki, który nie istnieje w rzeczywistości

nieregularnie /ˌɲɛrɛɡuˈlarʲɲɛ/ (adv)
нерегулярно
  w sposób nieregularny

nieregularność (n)
нерегулярность
  cecha tego, co nieregularne

nieregularny (adj)
нерегулярний
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) taki, który nie podlega danej regule, odbiega od niej
  pojawiający się, działający, występujący w nierównych odstępach czasu
иррегулярный
  (wojskowość, wojskowy) nienależący do wojsk stałych, formowany doraźnie

niereligijny /ˌɲɛrɛlʲiˈɟijnɨ/ (adj)
нерелигиозный
  taki, który nie dotyczy religii

nierozpoznawalny /ˌɲɛrɔspɔznaˈvalnɨ/ (adj)
неразличимый
  taki, który nie daje się rozpoznać

nierozsądny (adj)
безрассудный
  bez rozsądku

nierozumny (adj)
неразумный
  niezdolny do myślenia, rozumowania, wnioskowania

nierozważny (adj)
безрассудный
  taki, który działa bez rozwagi, namysłu

nierozłączka /ˌɲɛrɔzˈwɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
неразлучник
  (ornitologia, ornitologiczny) mała papuga żyjąca w Afryce, zawsze w parze z inną;

nieruchomość /ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
недвижимость
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;

nierytmiczny (adj)
аритмический, аритмичный, неритмичный
  niemający rytmu, nieregularny

nierzadko (adv)
нередко
  dość często

nierząd (n)
блуд, прелюбодеяние
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi
безурядица
  (przestarzałe, przestarzały) brak rządu, chaos społeczny

nierób (n)
бездельник
  (pogardliwie, pogardliwy) człowiek stroniący od pracy

nierówność /ɲɛˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
неравенство
  (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema liczbami lub funkcjami wskazująca, która z nich jest mniejsza lub większa od drugiej;
  brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości

niesamowity /ˌɲɛsãmɔˈvʲitɨ/ (adj)
необычайный
  wyróżniający się, niezwykły, bardzo nietypowy

nieskończony /ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
бесконечный
  niemający końca, niekończący się

nieskromnie (adv)
нескромно
  w sposób nieskromny

nieskromność (n)
нескромность
  cecha tego, kto jest nieskromny

nieskromny /ɲɛˈskrɔ̃mnɨ/ (adj)
нескромный
  bez oznak zawstydzenia

nieskrępowany (adj)
беспрепятственный
  niemający przeszkód

niesmaczny /ɲɛˈsmaʧ̑nɨ/ (adj)
невкусный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) źle smakujący
пошлый
  (przenośnie, przenośnia) niegrzeczny, ordynarny, wzbudzający niesmak, w złym smaku

niespełna /ɲɛˈspɛwna/ (particle)
почти
  prawie, nie całkiem, nie do końca, niezupełnie

niespodzianka /ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka/ (n)
сюрприз
  coś, czego się ktoś nie spodziewa

niespokojniczek (n)
блажной, гомоза, гомоюнъ
  (dawniej, dawny), (zdrobniale) od niespokojnik

niespokojnie (adv)
неспокойно
  w sposób niespokojny

niespokojnik (n)
безкокойный, блажный, гомоза, гомоюнъ
  (dawniej, dawny) człowiek niespokojny, powodujący zamęt, niepokój

niespokojność (n)
беспокойность, беспокойство
  niepokój, zaniepokojenie, zdenerwowanie

niesporczak /ɲɛˈspɔr.t͡ʂak/ (n)
тихоходка
  (zoologia, zoologiczny) Tardigrada, typ bardzo małych zwierząt bezkręgowych;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę tego typu (1.1)

niesprawiedliwie /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ/ (adv)
несправедливо
  w sposób niesprawiedliwy

niesprawiedliwość /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
несправедливость
  brak sprawiedliwości
  niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie

niestety /ɲɛˈstɛtɨ/ (particle)
к сожалению
  …służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

niestierowski (adj)
нестеровский
  związany z Niestierowem, dotyczący Niestierowa

niestosowność /ˌɲɛstɔˈsɔvnɔɕʨ̑/ (n)
неуместность
  brak stosowności; cecha tego, co jest niestosowne

niestrawiony /ˌɲɛstraˈvʲjɔ̃nɨ/ (adj)
непродуманный
  nie uległy trawieniu

nieszczery (adj)
неискренний
  pozbawiony szczerości, fałszywy

nieszczęścia chodzą parami /ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi/ (proverb)
беда одна не ходит
  jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne

nieszczęście /ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
беда
  pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń
трагедия
  przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie

nieszczęśliwy /ˌɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ/ (adj)
несчастливый, несчастный
  nieodczuwający szczęścia, przygnębiony
несчастный
  prowadzący do niekorzystnego przebiegu wydarzeń

nieszczęśnik (n)
бедняга
  osoba nieszczęśliwa, wzbudzająca litość i współczucie

nieszkodliwy (adj)
безобидный, безвредный
  niestanowiący zagrożenia

nieszpory (n)
вечерня, вечерний молебен
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

niesławnie (adv)
бесславно
  w sposób niesławny

niesławny (adj)
бесславный
  okryty niesławą, okryty hańbą

niesłowiański (adj)
неславянский
  taki, który nie jest słowiański albo nie dotyczy Słowian

niesłychanie /ˌɲɛswɨˈxãɲɛ/ (adv)
неслыханно
  w sposób niesłychany, bardzo, niesamowicie

niesłyszalny /ˌɲɛswɨˈʃalnɨ/ (adj)
неслышный
  taki, którego nie da się usłyszeć

nietaktownie (adv)
бестактно
  w sposób nietaktowny

nietaktowny /ˌɲɛtakˈtɔvnɨ/ (adj)
бестактный, нетактичный
  pozbawiony taktu, nieuprzejmy, niekulturalny, niezręczny

nietolerancyjny (adj)
интолерантный, нетолерантный
  wykazujący się brakiem tolerancji

nietoperz /ɲɛˈtɔpɛʃ/ (n)
летучая мышь, лету́чая мышь
  (zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nietuzinkowy (adj)
необычайный, экстраординарный
  wyróżniający się z ogółu, rzadki, osobliwy

nietykalny (adj)
неприкосновенный, неприкасаемый
  taki, którego coś chroni, nie można go tknąć

nieuchronny /ˌɲɛ<sup>w</sup>uxˈrɔ̃nːɨ/ (adj)
неизбежный
  taki, przed którym nie da się uciec, uchronić; któremu nie da się zapobiec, powstrzymać

nieudacznik /ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈdaʧ̑ʲɲik/ (n)
неудачник
  osoba, której nic się nie udaje, której nie wiedzie się

nieufny /ɲɛˈ<sup>w</sup>ufnɨ/ (adj)
недоверчивый
  niemający zaufania do kogoś lub czegoś, mający sceptyczne usposobienie

nieugięty (adj)
неумолимый, непреклонный
  o osobie niedający się przekonać, pokonać lub zmienić

nieuk /ˈɲɛ<sup>w</sup>uk/ (n)
невежда, неуч
  ktoś, kto nie ma zamiłowania do nauki, także niedouczony

nieunikniony /ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ/ (adj)
неизбежный
  taki, którego nie da się uniknąć; taki, który musi zajść

nieuprzejmy (adj)
неучтивый
  niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości

nieurodzaj /ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈrɔʣ̑aj/ (n)
неурожай
  zmniejszenie się zbiorów w rolnictwie w stosunku do innych lat

nieurodzajność (n)
неплодородность, неурожайность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieurodzajne

nieustannie /ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈstãɲːɛ/ (adv)
непрерывно, неустанно
  bez przerwy, non-stop, bez ustanku

nieustanny (adj)
безустанный, беспрестанный, непрерывный, непрестанный, неустанный
  taki, który nie ustaje, trwający ciągle

nieustępliwość /ˌɲɛ<sup>w</sup>ustɛ̃mˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
настойчивость, упорство
  cecha kogoś lub czegoś nieustępującego, opornego, upartego, bezkompromisowego

nieuważność (n)
невнимательность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieuważne; cecha tych, którzy są nieuważni

nieuzasadniony /ˌɲɛ<sup>w</sup>uzasadʲˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
неоправданный
  nie mający uzasadnienia, nie mający usprawiedliwienia

nieuzbrojony (adj)
невооружённый, безоружный
  niewyposażony w broń lub uzbrojenie

niewart /ˈɲɛvart/ (adj)
не стоит
  niemający wartości, niezasługujący na pozytywną ocenę

niewart złamanego grosza /ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ˈɡrɔʃa/ (adj)
выеденного яйца не стоит
  (potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

niewart złamanego szeląga /ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ʃɛˈlɔ̃ŋɡa/ (adj)
выеденного яйца не стоит
  (książkowy) oceniany jako bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

nieważenie /ˌɲɛvaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
оскорбление
  (rzeczownik odczasownikowy) od nie ważyć

niewdzięczność /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
неблагодарность
  brak wdzięczności; cecha tego, co jest niewdzięczne; cecha tego, kto jest niewdzięczny

niewdzięczny /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
неблагодарный
  pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewesoło /ˌɲɛvɛˈsɔwɔ/ (adv)
невесело
  w sposób niewesoły

niewiarygodny /ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
недостоверный, сомнительный
  któremu trudno uwierzyć, niegodny zaufania
невероятный
  tak wielki, że trudno uwierzyć
невероятный, неимоверный
  w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidoczny /ˌɲɛvʲiˈdɔʧ̑nɨ/ (adj)
невидимый, незаметный
  taki, którego nie widać

niewidomy /ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ/ (adj)
незрячий
  taki, który trwale nie widzi

niewidomy /ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ/ (n)
незрячий
  osoba, która trwale nie widzi

niewidzialny /ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ/ (adj)
невидимый
  niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiedza /ɲɛˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
невежество
  brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie
незнание
  niedoinformowanie, nieznajomość, nieświadomość czegoś

niewiele /ɲɛˈvʲjɛlɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
немного
  nieduża ilość kogoś lub czegoś

niewielki /ɲɛˈvʲjɛlʲci/ (adj)
небольшой
  taki, który jest mały w rozmiarze, objętości lub fizycznym nasileniu
  taki, który ma małe znaczenie lub wartość

niewierność /ɲɛˈvʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
неверность
  cecha tego, co jest niewierne, tego kto jest niewierny; sprzeniewierzenie się czemuś
  zdrada, bycie niewiernym

niewierny Tomasz /ɲɛˈvʲjɛrnɨ ˈtɔ̃maʃ/ (n)
Фома неверующий
  o człowieku, który nie uwierzy w coś, póki tego nie zobaczy, nie dotknie

niewierzący /ˌɲɛvʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ/ (participleAdjective)
неверующий
  (teologia, teologiczny) w kontekście wiary, wyznania: który nie wyznaje żadnej religii, niereligijny

niewola /ɲɛˈvɔla/ (n)
плен
  areszt dla żołnierzy drugiej strony podczas wojny
рабство, зависимость, кабала, неволя, подчинённость
  brak wolności, suwerenności; zamknięcie

niewolnictwo /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
рабство, рабовладение
  (socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolniczy /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
рабский, невольнический, невольничий
  dotyczący niewolnika lub niewolnictwa

niewolnik /ɲɛˈvɔlʲɲik/ (n)
раб
  osoba będąca w niewoli

niewydolność /ˌɲɛvɨˈdɔlnɔɕʨ̑/ (n)
недостаточность, неработоспособность
  (medycyna, medyczny) niezdolność do skutecznego działania

niewygodny (adj)
неудобный
  o odzieży sprawiający uczucie dyskomfortu, uciskający

niewykorzystywanie /ˌɲɛvɨkɔʒɨstɨˈvãɲɛ/ (n)
неиспользование
  (rzeczownik odczasownikowy) od nie wykorzystywać

niewykształcony /ˌɲɛvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
необразованный
  niemający wykształcenia

niewyobrażalnie (adv)
невообразимо
  (książkowy) w sposób trudny lub niemożliwy do wyobrażenia

niewypowiedziany /ˌɲɛvɨpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ/ (adj)
неописуемый
  niemożliwy do wyrażenia za pomocą słów
невысказанный
  taki, który nie został powiedziany

niewypłacalność (n)
неплатёжеспособность, несостоятельность
  (ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, kiedy dłużnik nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań z posiadanego majątku;

niewypłacalny (adj)
неплатёжеспособный
  (ekonomia, ekonomiczny) taki, który nie ma możliwości spłaty swoich długów z posiadanego majątku

niewystarczający (adj)
недостаточный
  niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom

niewytłumaczalny (adj)
необъяснимый
  nie dający się wytłumaczyć lub wyjaśnić, niemożliwy do wytłumaczenia

niewód /ˈɲɛvut/ (n)
невод
  (rybołówstwo, rybacki) rodzaj sieci rybackiej;

niewątpliwie /ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ/ (adv)
несомненно, непременно
  od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia

niewątpliwy (adj)
несомненный
  taki, który nie wzbudza żadnych wątpliwości

niewłaściwy /ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ/ (adj)
неподходящий, неуместный
  inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być

niezadowalająco (adv)
неудовлетворительно
  w sposób niezadowalający

niezadowolenie /ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
неудовлетворённость, неудовлетворение
  brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem

niezadowolony /ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
недовольный
  odczuwający niezadowolenie

niezależny /ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ/ (adj)
независимый
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie

niezapominajka /ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka/ (n)
незабудка
  (botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezapominajka leśna (n)
незабудка лесная
  (botanika, botaniczny) Myosotis sylvatica, gatunek rośliny z rodziny ogórecznikowatych;

niezapomniany (adj)
незабвенный, незабываемый
  taki, którego nie można zapomnieć

niezaprzeczalny (adj)
неоспоримый
  taki, któremu nie można zaprzeczyć, nie budzący wątpliwości

niezawodny (adj)
надёжный
  taki, który nie zawodzi

niezbyt /ˈɲɛzbɨt/ (adv)
не слишком
  w małym stopniu, tylko trochę

niezbędny /ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ/ (adj)
необходимый
  taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdolny (adj)
неспособный
  niebędący w stanie; taki, który nie nadaje się; bez predyspozycji

niezgodność (n)
несовместимость
  cecha tego, co niezgodne; cecha tych, którzy są niezgodni

niezgodny /ɲɛˈzɡɔdnɨ/ (adj)
неуживчивый
  kłótliwy, nieustępliwy, żyjący w niezgodzie
несовместимый
  źle dobrany, niepasujący do czegoś

niezidentyfikowany obiekt latający (n)
неопознанный летающий объект
  obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

nieziszczalny (adj)
неисполнимый, неосуществимый, несбыточный
  taki, który nie może się ziścić

niezliczony (adj)
несчётный, бесчисленный, неисчислимый, несметный
  niedający się zliczyć, bardzo liczny

niezmiernie (adv)
крайне
  w sposób niezmierny; bardzo, wielce, intensywnie

nieznajoma (n)
незнакомка
  kobieta nieznana, obca

nieznajomy /ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ/ (adj)
неизвестный
  taki, który nie jest komuś znany; obcy, nieznany

nieznajomy /ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ/ (n)
неизвестный, незнакомец
  osoba nieznana, obca

nieznany /ɲɛˈznãnɨ/ (adj)
неизвестный
  ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany

niezrozumiały /ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
непонятный
  niedający się zrozumieć

niezwyciężony /ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
непобедимый
  taki, którego nie da się zwyciężyć
непобеждённый
  taki, którego nikt nie zwyciężył

niezwykły /ɲɛˈzvɨkwɨ/ (adj)
необычный
  rzadko spotykany, nietypowy

niezwłocznie /ɲɛˈzvwɔʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
немедленно, тотчас
  bez zwłoki, natychmiast

niezłomny (adj)
непреклонный, несгибаемый, несокрушимый
  taki, którego nie można zwyciężyć

niezły /ˈɲɛzwɨ/ (adj)
неплохой
  mający dość dobry charakter

niełupka /ɲɛˈwupka/ (n)
семянка
  (botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;

nieśmiało /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔ/ (adv)
застенчиво
  z wahaniem, bez śmiałości czy pewności siebie

nieśmiały /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ/ (adj)
застенчивый, несмелый
  niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelność /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
бессмертие, бессмертность
  koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
бессмертный
  wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieświadomie /ˌɲɛ̇ɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ/ (adv)
бессознательно, неосознанно
  w sposób nieświadomy

nieświeski (adj)
несвижский
  związany z Nieświeżem, dotyczący Nieświeża

nieść /ɲɛ̇ɕʨ̑/ (v)
нести
  zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym

nieźle /ˈɲɛ̇ʑlɛ/ (adv)
неплохо
  w miarę dobrze, całkiem dobrze

nieżonaty /ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ/ (adj)
холостой, неженатый
  zwykle o mężczyźnie: niemający żony

nieżonaty /ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ/ (n)
холостяк
  mężczyzna, który nie ma żony

nieżyczliwy (adj)
неблагожелательный
  usposobiony nieprzyjaźnie, nieuprzejmy

nieżywy /ɲɛˈʒɨvɨ/ (adj)
неживой
  pozbawiony życia, martwy

nigdy /ˈɲiɡdɨ/ (pronoun)
никогда, вовек, вовеки, сроду
  w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdy indziej /ˈɲiɡdɨ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/ (adv)
как никогда
  w żadnym innym czasie

nigdzie /ˈɲiɟʥ̑ɛ/ (adv)
никуда
  do żadnego miejsca
нигде
  w żadnym miejscu

nigeryjski /ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci/ (adj)
нигерийский
  odnoszący się do państwa Nigeria

nihilista /ˌɲixʲiˈlʲista/ (n)
нигилист
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik nihilizmu

nihilistka /ˌɲixʲiˈlʲistka/ (n)
нигилистка
  forma żeńska od: nihilista

nihilistyczny (adj)
нигилистический, нигилистский
  właściwy nihiliście lub nihilizmowi

nihilizm (n)
нигилизм
  (filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nihon (n)
нихоний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nh i liczbie atomowej 113;

nijaki /ɲiˈjäci/ (adj)
никакой
  niczym niewyróżniający się, niemający żadnych charakterystycznych cech
средний
  (gramatyka) rodzaj nijaki
никакой
  (przestarzałe, przestarzały) żaden

nikaraguański /ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci/ (adj)
никарагуанский
  odnoszący się do państwa Nikaragua

nikczemny /ɲikˈʧ̑ɛ̃mnɨ/ (adj)
подлый
  podły, niegodziwy, zły; postępujący źle lub świadczący o złym, niegodziwym postępowaniu

nikiel /ˈɲicɛl/ (n)
никель
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikielin (n)
никелин
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze;

niklowanie (n)
никелирование
  (technologia, technika, techniczny) (metaloznawstwo, metalurgia) pokrywanie czegoś warstwą niklu

niklować (v)
никелировать
  (technologia, technika, techniczny) pokrywać powierzchnię przedmiotów metalowych warstwą niklu

niklowy (adj)
никелевый
  zawierający nikiel, zrobiony z niklu, dotyczący niklu

nikotyna /ˌɲikɔˈtɨ̃na/ (n)
никотин
  bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikozyjski /ˌɲikɔˈzɨjsʲci/ (adj)
никозийский
  odnoszący się do miasta Nikozja

nikołajewski (adj)
николаевский
  związany z Nikołajewskiem (w obwodzie wołgogradzkim) lub Nikołajewskiem nad Amurem

nikt /ɲikt/ (pronoun)
никто
  żadna osoba

nikt nie jest prorokiem we własnym kraju /ˈɲiktʲ ˈɲɛ‿jɛst prɔˈrɔcɛ̃m vɛ‿ˈvwasnɨ̃m ˈkraju/ (proverb)
нет пророка в своем отечестве
  łatwiej znaleźć uznanie u obcych niż wśród swoich, najtrudniej zdobyć uznanie wśród rodaków

nimfomania /ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja/ (n)
нимфомания
  (medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet;

nimfomanka /ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãnka/ (n)
нимфоманка
  kobieta o chorobliwie nadmiernym popędzie seksualnym

niniejszy /ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ/ (pronoun)
данный, настоящий
  (książkowy) ten oto właśnie

niniejszym /ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ̃m/ (adv)
сим
  (urzędowy) tym oto aktem (pismem, wystąpieniem)

niob /ɲɔp/ (n)
ниобий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

niobowy (adj)
ниобиевый
  dotyczący niobu

nirwana /ɲirˈvãna/ (n)
нирвана
  w buddyzmie: oświecenie, wyzwolenie, cel praktyki buddyjskiej;

niski /ˈɲisʲci/ (adj)
низкий
  mający mały wymiar w pionie
  mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
  oceniany ujemnie w sensie moralnym

nisko /ˈɲiskɔ/ (adv)
низко
  na niedużej wysokości
  na niewysokim poziomie bądź pozycji w rankingu, tabeli

niskoalkoholowy /ˌɲiskɔalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
малоалкогольный
  mający niską zawartość alkoholu

niskogatunkowy (adj)
низкосортный
  taki, który jest w złym gatunku

niskokaloryczny /ˌɲiskɔkalɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
малокалорийный
  mający/dostarczający małą ilość kalorii

niskonakładowy (adj)
малотиражный
  mający niski, mały nakład

niskoobrotowy (adj)
низкооборотный
  (technologia, technika, techniczny) pracujący na niskich obrotach

niszański (adj)
нишский
  związany z Niszem, dotyczący Niszu

niszczarka (n)
шредер
  urządzenie służące do niszczenia dokumentów;

niszczyciel /ɲiʃˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
разрушитель, уничтожитель
  ten, kto niszczy
эсминец, эскадренный миноносец
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;

niszczycielski /ˌɲiʃʧ̑ɨˈʨ̑ɛlsʲci/ (adj)
разрушительный
  taki, który niesie zniszczenie, który coś niszczy, wyniszcza

niszczyć /ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
разрушать, уничтожать, портить
  pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nit /ɲit/ (n)
заклёпка
  (technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym;

nitkowaty /ˌɲitkɔˈvatɨ/ (adj)
нитковидный, ниткообразный
  taki, który kształtem przypomina nitkę

nitroglicerynowy (adj)
нитроглицериновый
  (chemia, chemiczny) związany z nitrogliceryną, dotyczący nitrogliceryny, zawierający nitroglicerynę

niuans /ˈɲu<sup>w</sup>ãw̃s/ (n)
тонкость
  drobna, subtelna różnica, ledwo dostrzegalna zmiana; odcień

niuansowanie /ˌɲu<sup>w</sup>ãw̃sɔˈvãɲɛ/ (n)
нюансирование, нюансировка
  (rzeczownik odczasownikowy) od niuansować

niuansować /ˌɲu<sup>w</sup>ãw̃ˈsɔvaʨ̑/ (v)
нюансировать
  ukazywać / wydobywać subtelne, ledwie dostrzegalne szczegóły / różnice

niueński (adj)
ниуэанский
  związany z Niue, dotyczący Niue

nizina /ɲiˈʑĩna/ (n)
низина, низменность
  (geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m.

niziny społeczne /ɲiˈʑĩnɨ spɔˈwɛʧ̑nɛ/ (idiom)
социальные низы
  określenie najbiedniejszych warstw społecznych

nić /ɲiʨ̑/ (n)
нить, нитка
  cienkie włókno używane np. do szycia

nić Ariadny /ˈɲiʨ̑ arʲˈjadnɨ/ (idiom)
нить Ариадны
  coś, co pomaga wybrnąć z kłopotów; kluczowy element będący rozwiązaniem problemu

niż /ɲiʃ/ (conjunction)
чем, нежели
  …używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

niżniekamski (adj)
нижнекамский
  związany z Niżniekamskiem, dotyczący Niżniekamska

niżniewartowski (adj)
нижневартовский
  związany z Niżniewartowskiem, dotyczący Niżniewartowska

niżnonowogrodzki (adj)
нижегородский
  związany z Niżnym Nowogrodem, dotyczący Niżnego Nowogrodu

niżnotagilski (adj)
тагильский
  związany z Niżnym Tagiłem, dotyczący Niżnego Tagiłu

no /nɔ/ (particle)
ну
  (potocznie, potoczny) …oznaczająca przytaknięcie
  (potocznie, potoczny) …oznaczająca przyzwolenie
  (potocznie, potoczny) …oznaczająca zakłopotanie
  (potocznie, potoczny) …oznaczająca ponaglenie

nobel /ˈnɔbɛl/ (n)
нобелий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noc /nɔʦ̑/ (n)
ночь
  okres od zmierzchu do świtu;

nocka /ˈnɔʦ̑ka/ (n)
ночка
  (zdrobniale) od: noc

nocleg (n)
ночлег
  miejsce nocnego wypoczynku poza domem
  spanie nocą poza miejscem zamieszkania

noclegownia /ˌnɔʦ̑lɛˈɡɔvʲɲa/ (n)
ночлежка
  miejsce urządzone na nocleg – zwykle dla osób bezdomnych lub ofiar klęsk żywiołowych

nocna zmiana /ˈnɔʦ̑na ˈzmʲjãna/ (n)
ночная смена
  okres czasu pracy przebiegający w nocy

nocnik /ˈnɔʦ̑ʲɲik/ (n)
ночной горшок
  naczynie do wypróżniania się, używane zwłaszcza przez małe dzieci;

nocny /ˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
ночной
  związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy

nocować /nɔˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
ночевать, переночёвывать
  spędzać gdzieś noc, najczęściej w obcym miejscu

nocą /ˈnɔʦ̑ɔ̃w̃/ (adv)
ночью
  wtedy, gdy trwa noc

noga /ˈnɔɡa/ (n)
нога
  (anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;

nogal /ˈnɔɡal/ (n)
большеног
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Megapodiidae;

nogawka /nɔˈɡafka/ (n)
штанина
  (krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nogiński (adj)
ногинский
  związany z Nogińskiem, dotyczący Nogińska

nokautować (v)
нокаутировать
  (sport, sportowy) uniemożliwiać rywalowi dalszą walkę poprzez zadanie unieszkodliwiającego ciosu

nominacja (n)
номинация, производство
  oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie

nominat (n)
номинант
  osoba nominowana na urząd

nonkonformista /ˌnɔ̃ŋkɔ̃nfɔrˈmʲista/ (n)
нонконформист
  ten, kto nie zgadza się z powszechnie panującymi opiniami i wyraża jawnie swój sprzeciw wobec nich

nonkonformistka /ˌnɔ̃ŋkɔ̃nfɔrˈmʲistka/ (n)
нонконформистка
  forma żeńska od: nonkonformista

nonkonformistyczny (adj)
нонконформистский
  taki, który sprzeciwia się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

nonkonformizm (n)
нонконформизм
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku;

nora /ˈnɔra/ (n)
нора
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) obskurne, podejrzane, zaniedbane mieszkanie lub lokal
  (zoologia, zoologiczny) podziemne schronienie zwierząt

norka (n)
норка, но́рка
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;

norma /ˈnɔrma/ (n)
норма
  ogólnie przyjęta zasada;
  wyznaczona granica pewnej wielkości, której nie powinno się przekraczać
  (technologia, technika, techniczny) dokument standaryzujący działalność badawczą, technologiczną, produkcyjną, usługową;
  wielkość pracy do wykonania w określonym czasie

normalność (n)
нормальность
  cecha tego, co normalne; brak dziwactw

normalny /nɔrˈmalnɨ/ (adj)
нормальный
  zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być
  najczęściej spotykany, typowy
  zdrowy psychicznie i fizycznie

normandzki (adj)
нормандский
  związany z Normandią, dotyczący Normandii, pochodzący z Normandii

normotwórca (n)
нормотворец
  osoba, która ustanawia normy, prawidła, wytyczne (i tym podobne, i temu podobne)

normotwórstwo (n)
нормотворчество
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawotwórstwo
  (rzadki, rzadko używany) ustanawianie norm, prawideł, wytycznych (i tym podobne, i temu podobne)

normować /nɔrˈmɔvaʨ̑/ (v)
нормализовать
  ustalać normy

nornica /nɔrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
полёвка
  (zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (adj)
норвежский
  odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (n)
норвежский, норвежский язык
  język urzędowy Norwegii;

norylski (adj)
норильский
  związany z Norylskiem

norymberczyk (n)
нюрнбержец
  mieszkaniec Norymbergi

norymberski (adj)
нюрнбергский
  związany z Norymbergą, dotyczący Norymbergi

nos /nɔs/ (n)
нос
  (anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;
  dziób samolotu
  koniec buta

nosić /ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
носить
  fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu
  o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie

nosić głowę wysoko (v)
держать голову высоко
  być dumnym, pewnym siebie, zachowywać się wyniośle

nosorożec /ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
носорог
  (zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosowy /nɔˈsɔvɨ/ (adj)
назальный, носовой
  (fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową
носовой, назальный
  (przymiotnik) od nos

nostalgia /nɔˈstalʲɟja/ (n)
ностальгия, ностальги́я
  tęsknota, zwłaszcza za krajem ojczystym

nostalgiczny /ˌnɔstalʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ностальгический
  (książkowy) taki, który wyraża, odczuwa lub wzbudza nostalgię; jest pełen tęsknoty

nosze (n)
носилки
  (medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

nota /ˈnɔta/ (n)
нота
  (administracja) oficjalne pismo urzędowe, w szczególności międzyrządowe
отметка
  (edukacja, edukacyjny) ocena czyjejś pracy, postępów w nauce itp.
примечание
  uwaga zapisana na marginesie tekstu

notarialny (adj)
нотариальный
  odnoszący się do notariusza lub notariatu, związany z notariuszem lub notariatem

notariusz (n)
нотариус
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron

notatka /nɔˈtatka/ (n)
записка
  krótki tekst, mający na celu przypomnienie jakiejś informacji

notebook /ˈnɔdbuk/ /ˈnɔwdbuk/ (n)
ноутбук
  niewielki komputer przenośny, składany jak książka

notes /ˈnɔtɛs/ (n)
блокнот
  plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;

nowator /nɔˈvatɔr/ (n)
новатор
  wprowadzający jakąś nowość, coś nowego w określonej dziedzinie

nowatorski (adj)
новаторский
  wprowadzający coś nowego w jakiejś dziedzinie

nowicjat /nɔˈvʲiʦ̑ʲjat/ (n)
новициат
  okres próbny kandydata do zakonu;

nowiczok (n)
новичок
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni chemicznej;

nowoczerkaski (adj)
новочеркасский
  związany z Nowoczerkaskiem, dotyczący Nowoczerkaska

nowoczesny /ˌnɔvɔˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
современный
  charakterystyczny dla nowych czasów, współczesny

nowofundlandzki (adj)
ньюфаундлендский
  związany z Nową Fundlandią, dotyczący Nowej Fundlandii

nowogródzki /ˌnɔvɔˈɡruʦ̑ʲci/ (adj)
новогрудский
  związany z Nowogródkiem, dotyczący Nowogródka

nowogwinejski (adj)
новогвинейский
  związany z Nową Gwineą, dotyczący Nowej Gwinei, pochodzący z Nowej Gwinei

nowojorczyk /ˌnɔvɔˈjɔrʧ̑ɨk/ (n)
ньюйоркец
  mieszkaniec Nowego Jorku (miasta)

nowojorski /ˌnɔvɔˈjɔrsʲci/ (adj)
нью-йоркский
  dotyczący Nowego Jorku, związany z Nowym Jorkiem, pochodzący z Nowego Jorku

nowokaledoński (adj)
новокаледонский
  związany z Nową Kaledonią, dotyczący Nowej Kaledonii

nowokubański (adj)
новокубанский
  związany z Nowokubańskiem, dotyczący Nowokubańska

nowokuźniecki (adj)
новокузнецкий
  dotyczący Nowokuźniecka, związany z Nowokuźnieckiem, pochodzący z Nowokuźniecka

nowomowa (n)
новояз
  język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

nowonikołajewski (adj)
новониколаевски
  dotyczący Nowonikołajewska albo pochodzący z Nowonikołajewska, związany z Nowonikołajewskiem

nowoorleański (adj)
новоорлеанский
  związany z Nowym Orleanem, dotyczący Nowego Orleanu

noworoczny /ˌnɔvɔˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
новогодний
  związany z dniem Nowego Roku

noworodek /ˌnɔvɔˈrɔdɛk/ (n)
новорождённый, младенец
  człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat;

nowosadzki (adj)
нови-садский
  związany z Nowym Sadem, dotyczący Nowego Sadu

nowosybirski (adj)
новосибирский
  dotyczący Nowosybirska, pochodzący z Nowosybirska

nowoszachtyński (adj)
новошахтинский
  dotyczący Nowoszachtyńska, związany z Nowoszachtyńskiem, pochodzący z Nowoszachtyńska

nowosądecki /ˌnɔvɔsɔ̃nˈdɛʦ̑ʲci/ (adj)
новы-сончский
  (przymiotnik) od Nowy Sącz

nowotestamentowy (adj)
новозаветный
  związany z Nowym Testamentem, dotyczący Nowego Testamentu

nowotwór /nɔˈvɔtfur/ (n)
новообразование
  (medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;

nowourengojski (adj)
новоуренгойский
  dotyczący Nowego Urengoju albo pochodzący z Nowego Urengoju, związany z Nowym Urengojem

nowozelandzki /ˌnɔvɔzɛˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
новозеландский
  odnoszący się do państwa Nowa Zelandia

nowoładoski (adj)
новоладожский
  związany z Nową Ładogą, dotyczący Nowej Ładogi

nowożeńcy (n)
молодожёны
  para małżeńska bezpośrednio lub krótko po ślubie

nowy /ˈnɔvɨ/ (adj)
новый, Нью-
  istniejący od niedawna

nowy porządek świata (n)
новый мировой порядок
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) teoria spiskowa tłumacząca istotne zmiany w polityce międzynarodowej rzekomą zmową „zakonspirowanej elity globalnej władzy” przejmującej rządzenie państwami;

nozdrze /ˈnɔzḍʒɛ/ (n)
ноздря
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nozologia (n)
нозология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;

nośnik danych (n)
носитель информации
  (informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie;

nożyczki /nɔˈʒɨʧ̑ʲci/ (n)
ножницы
  małe nożyce;

nubijski (adj)
нубийский
  związany z Nubią, dotyczący Nubii, pochodzący z Nubii

nuda /ˈnuda/ (n)
скука, тоска
  stan, gdy jest nudno, gdy nie dzieje się nic ciekawego;

nudno (adv)
скучно
  w sposób nudny, nieciekawie

nudny /ˈnudnɨ/ (adj)
скучный
  wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudysta /nuˈdɨsta/ (n)
нудист
  osoba przebywająca towarzysko na zewnątrz nago dla kontaktu z naturą

nudziarz (n)
зануда
  człowiek zanudzający innych

nudzić /ˈnuʥ̑iʨ̑/ (v)
надоедать
  powodować nudę

nukleotyd /ˌnuklɛˈɔtɨt/ (n)
нуклеотид
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, podstawowy składnik strukturalny kwasu nukleinowego

nuklid (n)
нуклид
  (fizyka, fizyczny) jądro atomu o określonej liczbie nukleonów;

numeański (adj)
нумеанский
  związany z Numeą, dotyczący Numei

numer /ˈnũmɛr/ (n)
номер
  liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru
  egzemplarz czasopisma z daną datą
  pozycja w programie (zwykle w cyrku)

numerek /nũˈmɛrɛk/ (n)
перепихон
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (seksuologia, seksuologiczny) stosunek seksualny, zwłaszcza szybki lub z prostytutką
номерок
  (zdrobniale) od: numer
  zawieszka lub breloczek z umieszczonym na nim numerem

numidyjski (adj)
нумидийский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Numidią, dotyczący Numidii

numizmatyk (n)
нумизмат
  specjalista w dziedzinie numizmatyki
  zbieracz numizmatów

nunatak /nũˈnatak/ (n)
нунатак
  (geologia, geologiczny) wzniesienie wystające nad powierzchnię lodowca lub lądolodu i zewsząd otoczone przez pokrywę lodową;

nuncjusz /ˈnũnʦ̑ʲjuʃ/ (n)
нунций
  dyplomatyczny przedstawiciel Watykanu

nur /nur/ (n)
гагара
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy;

nur białodzioby /ˈnur ˌbʲjawɔˈʥ̑ɔbɨ/ (n)
белоклювая гагара
  (ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów, gniazdującego w dalekiej Arktyce;

nur czarnoszyi /ˈnur ˌʧ̑arnɔˈʃɨji/ (n)
чернозобая гагара
  (ornitologia, ornitologiczny) Gavia arctica, duży ptak wodny z rodziny nurów, zamieszkuje północną Eurazję;

nur pacyficzny (n)
белошейная гагара
  (ornitologia, ornitologiczny) Gavia pacifica, gatunek ptaka z rodziny nurów;

nur rdzawoszyi /ˈnur ˌːʣ̑avɔˈʃɨji/ (n)
краснозобая гагара
  (ornitologia, ornitologiczny) Gavia stellata, duży ptak wodny, jeden z pięću gatunków nurów;

nurek /ˈnurɛk/ (n)
ныряльщик, дайвер
  człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych
тупик-носорог
  (ornitologia, ornitologiczny) Cerorhinca monocerata, ptak z rodziny alk;

nurkowanie /ˌnurkɔˈvãɲɛ/ (n)
дайвинг
  (rzeczownik odczasownikowy) od nurkować
ныряние
  skakanie do wody

nurkować /nurˈkɔvaʨ̑/ (v)
нырять
  pływać pod powierzchnią wody

nurniczek /nurʲˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
конюга
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak morski z rodziny alk, z rodzajów Aethia i Ptychoramphus

nurniczek ciemny (n)
алеутский пыжик
  (ornitologia, ornitologiczny) Ptychoramphus aleuticus, mały ptak morski z rodziny alk

nurniczek czubaty /nurʲˈɲiʧ̑ɛk ʧ̑uˈbatɨ/ (n)
большая конюга
  (ornitologia, ornitologiczny) Aethia cristatella, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Oceanu Spokojnego

nurniczek krasnodzioby /nurʲˈɲiʧ̑ɛk ˌːrasnɔˈʥ̑ɔbɨ/ (n)
белобрюшка
  (ornitologia, ornitologiczny) Aethia psittacula, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Pacyfiku

nurniczek malutki (n)
конюга-крошка
  (ornitologia, ornitologiczny) Aethia pusilla, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków;

nurniczek wąsaty (n)
малая конюга
  (ornitologia, ornitologiczny) Aethia pygmaea, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków;

nurnik /ˈnurʲɲik/ (n)
чистик
  (ornitologia, ornitologiczny) Cepphus, morski ptak z rodziny alk;

nurnik aleucki /ˈnurʲɲik ˌalɛˈ<sup>w</sup>uʦ̑ʲci/ (n)
тихоокеанский чистик
  (ornitologia, ornitologiczny) Cepphus columba, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego,

nurnik ochocki (n)
очковый чистик
  (ornitologia, ornitologiczny) Cepphus carbo, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego

nurogęś /nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ/ (n)
большой крохаль
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;

nurt /nurt/ (n)
струя
  ciąg wydarzeń
течение
  strumień wody w rzece na jej środku, który płynie szybciej niż reszta
  tendencje w sztuce, filozofii itp.

nurzyk /ˈnuʒɨk/ (n)
кайра
  (ornitologia, ornitologiczny) Uria, ptak morski gnieżdżący się na skalistych północnych wybrzeżach;

nurzyk polarny /ˈnuʒɨk pɔˈlarnɨ/ (n)
толстоклювая кайра
  (ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;

nuta /ˈnuta/ (n)
нота
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nuworysz /nuˈvɔrɨʃ/ (n)
нувориш
  (książkowy) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dorobiła się majątku lub pozycji społecznej, ale nie jest akceptowana przez nowe środowisko

nyktofobia /ˌnɨktɔˈfɔbʲja/ (n)
никтофобия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed ciemnością;

nypel (n)
ниппель
  (technologia, technika, techniczny) rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych;

nów /nuf/ (n)
новолуние
  (astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż /nuʃ/ (n)
нож
  krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nóż do masła /ˈnuʒ dɔ‿ˈmaswa/ (n)
нож для масла
  nóż służący do smarowania masłem lub innymi smarowidłami

nóżka /ˈnuʃka/ (n)
ножка
  (zdrobniale) noga

nęcić /ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
привлекать
  działać przyciągająco

nędza /ˈnɛ̃nʣ̑a/ (n)
нищета
  stan ubóstwa w najwyższym stopniu, brak środków do życia

nędzny /ˈnɛ̃nʣ̑nɨ/ (adj)
жалкий, несчастный
  niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony

nękać /ˈnɛ̃ŋkaʨ̑/ (v)
беспокоить, не давать покой, преследовать
  dręczyć, trapić

o /ɔ/ (preposition)
про
  …wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o chlebie i wodzie (adv)
на хлебе и воде
  (przenośnie, przenośnia) o życiu w biedzie w tak ciężkich warunkach, że w minimalnym stopniu zostają zaspokojone jedynie podstawowe potrzeby takie jak jedzenie i picie

o czasie /ɔ‿ˈʧ̑aɕɛ/ (adv)
вовремя
  we właściwym (zaplanowanym) momencie

o dwa kroki stąd (adv)
рукой подать
  w bliskiej odległości

o rzut kamieniem /ɔ‿ˈʒut kãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̃m/ (adv)
рукой подать
  niedaleko, w pobliżu, bliziutko

o wiele /ɔ ˈvjɛ.lɛ/ (adv)
намного
  wyraża zauważalną rozbieżność w rzeczywistym natężeniu jakiejś cechy względem oczekiwanego natężenia tej cechy

o wilku mowa /ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva/ (idiom)
лёгок на помине
  wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach

o wilku mowa, a wilk tu /ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva ː‿ˈvʲilk ˈtu/ (idiom)
лёгок на помине
  (zobacz) o wilku mowa

oaza /ɔˈaza/ (n)
оазис
  (geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

oazowy (adj)
оазисный
  związany z oazą, pochodzący z oazy, wywodzący się z oazy

oba /ˈɔba/ (collective)
оба
  dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden, i drugi

obaj /ˈɔbaj/ (collective)
оба
  dwie konkretne osoby określone rzeczownikiem rodzaju męskoosobowego; i jeden, i drugi

obalać /ɔˈbalaʨ̑/ (v)
свергать
  odbierać komuś władzę, moc, wpływ itp.
опровергать
  wykazać o czymś, że jest fałszywe

obawa /ɔˈbava/ (n)
опасение
  niepokój o przyszłość połączony z lękiem; przewidywanie, że coś może się nie powieść

obawiać się /ɔˈbavʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
бояться
  mieć obawę, bać się czegoś
сомневаться
  mieć wątpliwości (co do słuszności, powodzenia czegoś)

obcas /ˈɔpʦ̑as/ (n)
каблук
  część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obchodzić /ɔpˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
обходить
  krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie
праздновать
  świętować, uczcić jakąś rocznicę, radosne wydarzenie, sukces
обходиться
  poradzić sobie bez czegoś lub kogoś (określenie najczęściej używane w formie dokonanej)

obcinacz /ɔpʲˈʨ̑ĩnaʧ̑/ (n)
кусачки
  narzędzie do obcinania (różnego typu)

obcinak (n)
труборез
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do przecinania rur

obcisły /ɔpʲˈʨ̑iswɨ/ (adj)
тесный, обтягивающий
  o ubraniu: ściśle przylegający do ciała, ciasno opinający

obciążenie /ˌɔpʲʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
нагрузка
  ciężar spoczywający na kimś lub czymś

obcojęzyczny /ˌɔpʦ̑ɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
иноязычный
  odnoszący się do innego języka
  posługujący się językiem obcym

obcoplemieniec (n)
иноплеменник
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (książkowy) członek obcego plemienia, człowiek innego pochodzenia i narodowości

obcowanie (n)
общение
  przebywanie z kimś, kontaktowanie się

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (adj)
чужой, посторонний
  nienależący do jakiegoś kręgu

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
посторонний, чужой
  ktoś nienależący do danej grupy

obecnie /ɔˈbɛʦ̑ʲɲɛ/ (adv)
сейчас, ныне, в настоящее время, в настоящий момент, нынче, теперь
  teraz, aktualnie, w tym momencie

obecność /ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
присутствие
  bycie, przebywanie gdzieś

obecny /ɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
присутствующий
  osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili

obejmować /ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
обнимать
  otaczać ramionami

obejrzeć /ɔˈbɛjʒɛʨ̑/ (v)
посмотреть
  patrzeć w ekran przez cały film
осмотреть
  poznać coś patrząc na to

obelga /ɔˈbɛlɡa/ (n)
оскорбление
  obraźliwe słowo skierowane do kogoś

obelisk /ɔˈbɛlʲisk/ (n)
обелиск
  pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

oberpolicmajster (n)
обер-полицмейстер
  (historia, historyczny, historycznie) w Cesarstwie Rosyjskim: dowódca policji w dużym mieście

oberża (n)
трактир
  (przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg

oberżyna /ˌɔbɛrˈʒɨ̃na/ (n)
баклажан
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (zobacz) bakłażan
баклажановый
  kolor fioletowoczarny przypominający kolor owocu oberżyny (1.1)

obezwładnić /ˌɔbɛzvˈwadʲɲiʨ̑/ (v)
взять верх, пересилить
  pozbawić kogoś swobody ruchu

obficie /ɔpˈfʲiʨ̑ɛ/ (adv)
обильно
  w dużej ilości, w dużej mierze

obfitość /ɔpˈfʲitɔɕʨ̑/ (n)
изобилие
  duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś

obfity /ɔpˈfʲitɨ/ (adj)
обильный
  występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś

obgryzać (v)
обгрызать
  gryźć dookoła

obiad /ˈɔbʲjat/ (n)
обед
  gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiadowy /ˌɔbʲjaˈdɔvɨ/ (adj)
обеденный
  służący do obiadu, związany z obiadem

obie /ˈɔbʲjɛ/ (collective)
обе
  dwie konkretne osoby, dwoje zwierząt lub dwa przedmioty, określone rzeczownikiem rodzaju żeńskiego; i jedna, i druga

obiecać /ɔˈbʲjɛʦ̑aʨ̑/ (v)
пообещать
  aspekt dokonany od: obiecywać

obiecywać /ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑/ (v)
обещать
  mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obieg (n)
оборот, обращение
  krążenie lub rozpowszechnianie się czegoś wśród różnych osób lub w różne miejsca
циркуляция
  przepływ cieczy, gazu w danym zamkniętym układzie przewodów i zbiorników

obiekt /ˈɔbʲjɛkt/ (n)
объект, объе́кт
  rzecz fizycznie istniejąca

obiektowy (adj)
объектно-ориентированный
  (informatyka, informatyczny) taki, który do tworzenia programów wykorzystuje koncepcję obiektów, zawierających dane oraz metody

obiektyw /ɔˈbʲjɛktɨf/ (n)
объектив
  (technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obiektywnie (adv)
объективно
  w sposób obiektywny

obiektywność (n)
объективность
  cecha tego, co jest obiektywne, bezstronność

obiektywny /ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
объективный
  odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń
  istniejący niezależnie od poznającego podmiotu

obieraczka /ˌɔbʲjɛˈraʧ̑ka/ (n)
картофелечистка
  (potocznie, potoczny) przyrząd służący do obierania warzyw ze skóry

obierać /ɔˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
чистить
  usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp.

obietnica /ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
обещание
  wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

obić mordę /ˈɔbʲiʨ̑ ˈmɔrdɛ/ (v)
дать пизды
  (wulgarnie, wulgaryzm) pobić kogoś

objawiać /ɔbʲˈjavʲjäʨ̑/ (v)
показывать, проявлять
  dawać wyraz czemuś; ukazywać, ujawniać coś
проявляться
  ujawniać się dając określone objawy, znaki

objętość /ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
объём
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni

oblać (v)
облить
  aspekt dokonany od: oblewać
облиться
  aspekt dokonany od: oblewać się

oblegać (v)
осаждать
  (wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie

obleśny /ɔbˈlɛɕnɨ/ (adj)
плотоядный, похотливый
  (pogardliwie, pogardliwy) cecha kogoś rozpustnego i wywołujący wstręt

oblicze /ɔbˈlʲiʧ̑ɛ/ (n)
лицо
  (książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz
  (przenośnie, przenośnia) charakter czegoś; zarys, postać czegoś

obligacja /ˌɔblʲiˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
облигация
  (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;

obligatoryjny /ˌɔblʲiɡatɔˈrɨjnɨ/ (adj)
облигаторный
  obowiązkowy, konieczny, obowiązujący

oblężenie /ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
осада
  (wojskowość, wojskowy) otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obniński (adj)
обнинский
  związany z Obnińskiem, dotyczący Obnińska

obniżyć /ɔbʲˈɲiʒɨʨ̑/ (v)
уменьшить
  uczynić coś niższym
уценить
  uczynić coś tańszym
упростить
  uczynić coś łatwiejszym

obojczyk /ɔˈbɔjʧ̑ɨk/ (n)
ключица
  (anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obojczykowy (adj)
ключичный
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący obojczyka

obojętnie /ˌɔbɔˈjɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
безразлично
  w sposób nie wyrażający zainteresowania, bez przejęcia

obojętność /ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
безразличие
  brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś

obojętny /ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ/ (adj)
безразличный
  taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś

obok /ˈɔbɔk/ (preposition)
возле
  w niedużej odległości

obora /ɔˈbɔra/ (n)
коровник, хлев
  budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obosieczny /ˌɔbɔˈɕɛʧ̑nɨ/ (adj)
обоюдоострый
  (przenośnie, przenośnia) niebezpieczny dla obu stron konfliktu, mogący zwrócić się przeciwko obu stronom
  mający ostrze z obu stron

obowiązek /ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk/ (n)
обязанность, обязательство
  nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obowiązkowość (n)
добросовестность
  cecha osoby, która sumiennie wypełnia swoje obowiązki
обязательность
  sytuacja, gdy coś jest obowiązkowe, obligatoryjne

obowiązkowy /ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ/ (adj)
добросовестный
  (o człowieku) dobrze wywiązujący się z obowiązków
обязательный
  będący czyimś obowiązkiem

obrabiarka /ˌɔbraˈbʲjarka/ (n)
металлорежущий станок
  maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów;

obrabiać /ɔbˈrabʲjäʨ̑/ (v)
злословить, перемывать косточки
  (potocznie, potoczny) mówić o kimś pejoratywnie podczas jego nieobecności
обчищать
  (potocznie, potoczny) zabierać komuś jego rzeczy
обрабатывать
  nadawać kształt
отделывать
  wykańczać materiał

obrabować /ˌɔbraˈbɔvaʨ̑/ (v)
ограбить
  (książkowy) przemocą odebrać coś komuś; wynieść, ukraść skądś wiele rzeczy lub dużą sumę pieniędzy

obrady /ɔbˈradɨ/ (n)
прения
  omawianie spraw publicznych w szerokim gronie

obraz /ˈɔbras/ (n)
картина, икона, образ
  (sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
картина
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odsłona sztuki, baletu lub przedstawienia operowego
  scena rozgrywająca się w wyobraźni lub pamięci
вид, картина
  całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia
картина, представление
  wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia

obrazek /ɔbˈrazɛk/ (n)
картинка
  (zdrobniale) od obraz

obrazić /ɔbˈraʑiʨ̑/ (v)
обидеть
  aspekt niedokonany od: obrażać
обидеться
  aspekt niedokonany od: obrażać się

obrazki (n)
аронник
  (botanika, botaniczny) rodzaj trujących roślin z rodziny obrazkowatych

obrazowo /ˌɔbraˈzɔvɔ/ (adv)
образно
  w sposób obrazowy, jasny, czytelny, sugestywny

obrazowość (n)
образность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest obrazowe

obrazowy (adj)
образный
  oddziałujący na wyobraźnię

obrać (v)
слупить
  aspekt dokonany od: obierać

obrażać /ɔbˈraʒaʨ̑/ (v)
обижать
  sprawiać komuś przykrość
обижаться
  być urażonym, dotkniętym

obrona /ɔbˈrɔ̃na/ (n)
оборона
  (wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;
защита
  przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją
  (szachy, pojęcie szachowe) rodzaj debiutu, w którym o charakterze gry zadecydował szachista grający czarnymi

obrona francuska (n)
французская защита
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe rozpoczynające się od ruchów 1. e4 e6;

obrona rosyjska (n)
защита Петрова, русская партия
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe rozpoczynające się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sf6;

obrona sycylijska (n)
сицилианская защита
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe rozpoczynające się od ruchów 1. e4 c5;

obronny /ɔbˈrɔ̃nːɨ/ (adj)
защитный, оборонительный, оборонный
  taki, który stanowi obronę przed atakiem; taki, który służy do obrony

obrotnica /ˌɔbrɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
поворотный круг
  (kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi;

obrotnik /ɔbˈrɔtʲɲik/ (n)
эпистрофей, аксис
  (anatomia, anatomiczny) drugi kręg szyjny;

obrońca /ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
защитник
  (sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny
  osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej

obroża /ɔbˈrɔʒa/ (n)
ошейник
  taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus /ˈɔbrus/ (n)
скатерть
  wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzeże /ɔbˈʒɛʒɛ/ (n)
окраина
  okolice kończącego się zjawiska czy czynności
граница
  wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie

obrzucać błotem /ɔbˈʒuʦ̑aʥ̑ ˈbwɔtɛ̃m/ (v)
бросать грязью, кидать грязью, обливать грязью
  wypowiadać się o kimś bardzo nieprzychylnie, szkalować, zniesławiać go

obrzydliwy /ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ/ (adj)
отвратительный
  (książkowy) budzący odrazę

obrzydzenie /ˌɔbʒɨˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
отвращение
  bardzo silne uczucie niechęci

obrzyn /ˈɔbʒɨ̃n/ (n)
обрез
  broń zazwyczaj kłusownicza, karabin z obciętą lufą;

obrzęd /ˈɔbʒɛ̃nt/ (n)
обряд, ритуал
  uporządkowany akt o znaczeniu symbolicznym, element uroczystości, wynikający z tradycji

obrzędowy (adj)
обрядовый
  mający znaczenie obrzędu, związany z obrzędem, oparty na obrzędach

obrzęk (n)
отёк, эдема
  (medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obrót /ˈɔbrut/ (n)
оборот
  ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny

obrączka /ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
обручальное кольцо
  (jubilerstwo, jubilerski) (zobacz) obrączka ślubna;
кольцо
  (jubilerstwo, jubilerski) ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu
колечко
  (zdrobniale) od: obręcz

obrączka ślubna (n)
обручальное кольцо
  (jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;

obręb (n)
территория
  wyraźnie odgraniczony obszar wewnętrzny
область
  zakres działań, możliwości, obszar wpływów

obręcz /ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
обруч
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu;
кольцо
  sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś

obsada (n)
состав
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.

obserwacja /ˌɔpsɛrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
наблюдение, обсервация
  dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów

obserwacyjny (adj)
наблюдательный, обсервационный
  służący obserwacji

obserwatorium /ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm/ (n)
обсерватория
  miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa;

obserwowalny (adj)
обозримый
  możliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób

obserwować /ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
наблюдать
  uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

obskurancki (adj)
обскурантистский, обскурантский
  (książkowy) charakterystyczny dla obskuranta i obskurantyzmu

obskurant (n)
обскурант
  (książkowy) osoba o wstecznych poglądach, przeciwnik postępu i wszelkich nowinek

obskurantka (n)
обскурантка
  (książkowy) kobieta o wstecznych poglądach, przeciwniczka postępu i wszelkich nowinek

obstrukcja (n)
обструкция
  hamowanie sprawnego przebiegu czegoś

obszar /ˈɔpʃar/ (n)
территория, площадь, зона, пространство, район
  ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów

obszerny /ɔpˈʃɛrnɨ/ (adj)
обширнуй, просторнуй
  dużych rozmiarów

obudowa (n)
корпус, оболочка
  część zewnętrzna urządzenia

oburzony /ˌɔbuˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
возмущённый, негодующий
  odczuwający oburzenie

obuwie /ɔˈbuvʲjɛ/ (n)
обувь
  wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

obuwniczy /ˌɔbuvʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
обувной
  dotyczący obuwia, związany z butami

obuć /ˈɔbuʨ̑/ (v)
обуть
  założyć buty

obwieszczać (v)
объявлять
  oficjalnie albo uroczyście ogłaszać coś

obwieszczenie (n)
объявление
  oficjalna informacja podana do publicznej wiadomości na ogół w formie pisemnej

obwinić /ɔbˈvʲĩɲiʨ̑/ (v)
обвинить
  aspekt dokonany od: obwiniać

obwodnica /ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
кольцо, окружной дорога
  droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie;

obwodowy (adj)
областной
  (administracja) będący stolicą obwodu albo będący przedstawicielstwem na obwód

obwód /ˈɔbvut/ (n)
область
  (administracja) jednostka podziału terytorialnego w niektórych krajach;
цепь, контур
  (elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd;
периметр, окружность
  (geometria) długość brzegu figury geometrycznej;
обхват, окружность
  brzeg, krawędź, otaczająca coś z każdej strony, obejmująca obiekt zwykle w poziomie

obwód murmański (pn)
Мурманская область
  (geografia, geograficzny) obwód w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej niemal w całości leżący poza kołem podbiegunowym;

oby /ˈɔbɨ/ (particle)
лишь, чтоб, чтобы
  wyrażenie nadziei, że coś się stanie

obywatel /ˌɔbɨˈvatɛl/ (n)
гражданин
  członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;
  (przestarzałe, przestarzały) oficjalna forma zwracania się do kogoś

obywatelka /ˌɔbɨvaˈtɛlka/ (n)
гражданка
  kobieta związana z krajem oficjalnymi prawami i obowiązkami

obywatelski /ˌɔbɨvaˈtɛlsʲci/ (adj)
гражданский
  związany z obywatelem, właściwy obywatelowi

obywatelstwo /ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ/ (n)
гражданство
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój /ˈɔbuj/ (n)
гобой
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz /ˈɔbus/ (n)
лагерь
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niesformalizowana grupa polityczna o wspólnych celach
  impreza wypoczynkowa lub tematyczna, której uczestnicy mieszkają w obozie (1.1)
  miejsce, w którym są izolowani więźniowie, uchodźcy lub jeńcy
  wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje

obóz dla uchodźców (n)
лагерь для беженцев
  tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;

obóz koncentracyjny /ˈɔbus ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃ntraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
концентрационный лагерь, концлагерь
  miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;

obłoczek (n)
облачко
  (zdrobniale) od: obłok
  mały obłok

obłok /ˈɔbwɔk/ (n)
облако
  (meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów

obłuda /ɔbˈwuda/ (n)
лицемерие
  ukazywanie fałszywych własnych intencji, myśli, poglądów, uczuć itp.

obłudnica /ˌɔbwudʲˈɲiʦ̑a/ (n)
лицемерка
  obłudna osoba płci żeńskiej

obłudnie /ɔbˈwudʲɲɛ/ (adv)
лицемерно
  w sposób obłudny

obłudnik /ɔbˈwudʲɲik/ (n)
лицемер
  ktoś, kto jest nieszczery, fałszywy

obłudny /ɔbˈwudnɨ/ (adj)
лицемерный
  fałszywy, nieszczery

obłąkanie (n)
безумие, невменяемость
  zaburzenie psychiczne lub choroba psychiczna, obłęd, niepoczytalność

obżarstwo /ɔbˈʒarstfɔ/ (n)
обжорство
  nadmierne spożywanie pokarmów

obżartuch (n)
обжора
  (potocznie, potoczny) osoba, która się obżera

ocalić /ɔˈʦ̑alʲiʨ̑/ (v)
спасти
  aspekt dokonany od: ocalać

ocean /ɔˈʦ̑ɛãn/ (n)
океан
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanarium /ˌɔʦ̑ɛãˈnarʲjũm/ (n)
океанарий
  instytucja badająca i prezentująca florę i faunę morską;

oceaniczny (adj)
океанический
  dotyczący oceanu, związany z oceanem

oceanograf /ˌɔʦ̑ɛãˈnɔɡraf/ (n)
океанограф
  specjalista w dziedzinie oceanografii (oceanologii)

oceanografia /ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja/ (n)
океанография
  nauka o oceanach i morzach;

oceanograficzny (adj)
океанографический
  (geografia, geograficzny) związany z oceanografią, dotyczący oceanografii

oceanologia (n)
океанология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o oceanach

oceanologiczny (adj)
океанологический
  związany z oceanologią, dotyczący oceanologii

ocelot /ɔˈʦ̑ɛlɔt/ (n)
оцелот
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
  (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)

ocena /ɔˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
оценка
  (edukacja, edukacyjny) nota dawana uczniowi lub studentowi
отметка
  opinia kogoś o czymś lub kimś

ocet /ˈɔʦ̑ɛt/ (n)
уксус
  (spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;

och /ɔx/ (interjection)
ох
  …służący wyrażaniu stanów uczuciowych (zachwytu, zaskoczenia, przestrachu)

ochlokracja (n)
охлократия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;

ochocki (adj)
охотский
  związany z Ochockiem, dotyczący Ochocka

ochota /ɔˈxɔta/ (n)
желание, аппетит, жажда, охота
  pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochotniczy /ˌɔxɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
добровольческий
  właściwy ochotnikowi, dotyczący ochotnika, składający się z ochotników

ochotnik (n)
доброволец
  ktoś dobrowolnie zgłaszający się do udziału w czymś

ochrona /ɔxˈrɔ̃na/ (n)
защита, охрана
  dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu
охрана
  służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo

ochroniarz /ɔxˈrɔ̃ɲaʃ/ (n)
охранник
  (potocznie, potoczny) pracownik służb ochrony

ochryple (adv)
хрипло
  mając chrypliwe brzmienie

ocki (adj)
окский
  związany z Oką, dotyczący Oki

octan /ˈɔktãn/ (n)
ацетат, уксуснокислая соль
  (chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

octowy /ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (adj)
уксусный
  (przymiotnik) od ocet

oczekiwanie /ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ/ (n)
ожидание
  pragnienie, żądanie
  czekanie na kogoś lub na coś z nadzieją lub niecierpliwością

oczekiwać /ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑/ (v)
ожидать
  spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś
  dłużej czekać

oczerniać (v)
бесчестить
  rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczko /ˈɔʧ̑kɔ/ (n)
очко
  (termin karciany) hazardowa gra w karty;
глазок
  (zdrobniale) od: oko

oczny /ˈɔʧ̑nɨ/ (adj)
глазной
  dotyczący oka, związany z okiem, oczami

oczodół /ɔˈʧ̑ɔduw/ (n)
глазница, орбита
  (anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;

oczopląs (n)
нистагм
  (medycyna, medyczny) mimowolne drganie gałek ocznych wywołane chorobą lub wadą wzroku;

oczywisty /ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ/ (adj)
очевидный
  taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście /ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (interjection)
конечно, естественно
  wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie

oczywiście /ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (particle)
конечно, естественно, несомненно
  partykuła wyrażająca brak wątpliwości

od /ɔt/ (preposition)
от
  …tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot

od a do zet /ˌɔd‿a‿dɔ‿ˈzɛt/ (adv)
от а до я
  od początku do końca; w pełni, całkowicie

od chuja /ɔt‿ˈxuja/
до фига, до хрена, до хуя
  (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo dużo

od chuja i trochę /ɔt‿ˈxuja i‿ˈtrɔxɛ/
до хуя и больше
  (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo dużo, nieco więcej niż od chuja

od czasu do czasu /ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu/ (adv)
время от времени
  co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często

od czubka głowy do pięt /ɔt‿ˈʧ̑upka ˈɡwɔvɨ dɔ‿ˈpʲjɛ̃nt/ (adv)
с головы до пят, с головы до пяток, с макушки до пят
  całkowicie, zupełnie, cała postać od dołu do góry

od deski do deski /ɔd‿ˈːɛsʲci dɔ‿ˈdɛsʲci/ (adv)
от корки до корки, от доски до доски
  od początku do końca

od razu /ɔd‿ˈrazu/ (adv)
сразу
  bez zwłoki, natychmiast, z miejsca

od stóp do głów /ɔt‿ˈstub dɔ‿ˈɡwuf/ (adv)
с головы до ног, с ног до головы
  całkowicie, zupełnie, cała postać od dołu do góry

odaliska /ˌɔdaˈlʲiska/ (n)
одалиска
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim

odbicie /ɔdˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
отражение
  obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni

odbierać /ɔdˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
воспринимать
  odczytywać coś (słowa, zachowanie, reakcje) w określony indywidualny sposób
забирать, отбирать, отнимать
  zabierać coś od kogoś, co się wcześniej dało/pożyczyło lub co ktoś wziął
  zabierać komuś coś, co miał, posiadał
забирать
  zabierać coś z miejsca, do którego wcześniej się to zanosiło
  zabierać kogoś z jakiegoś miejsca

odbijać /ɔdˈbʲijäʨ̑/ (v)
отражать
  o powierzchniach mających właściwości zwierciadła: odtwarzać, dawać obraz czegoś

odbiornik (n)
приёмник
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne odbierające fale elektromagnetyczne

odbiór /ˈɔdbʲjur/ (n)
приём
  (elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego
получение
  wzięcie czegoś, co jest nasze lub przeznaczone dla nas, a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu)

odbudowa /ˌɔdbuˈdɔva/ (n)
восстановление
  (przenośnie, przenośnia) powrót do poprzedniego, lepszego stanu czegoś
  odnowienie, wzniesienie czegoś, co zostało zniszczone

odbudować (v)
восстановить
  (budownictwo) zbudować na nowo lub odświeżyć budowę
  odtworzyć poprzedni stan

odbyt /ˈɔdbɨt/ (n)
задний проход, анус
  (anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbywać /ɔdˈbɨvaʨ̑/ (v)
участвовать
  robić coś lub brać udział w wykonywaniu czegoś; uczestniczyć w czymś
случаться
  mieć miejsce, dziać się, dokonywać się

odchodzić /ɔtˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
уходить
  (eufemistycznie) umierać
  oddalać się od jakiegoś miejsca
  zrywać związek z kimś, opuszczać kogoś

odchylenie (n)
отклонение
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) termin statystyczny, określający np. rozmiar błędu;
  różnica między istniejącym, a właściwym stanem czegoś

odcień /ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
оттенок
  odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru

odcinać kupony /ɔtʲˈʨ̑ĩnaʨ̑ kuˈpɔ̃nɨ/ (v)
стричь купоны
  (przenośnie, przenośnia) czerpać korzyści z czegoś, co zostało osiągnięte, wypracowane wcześniej

odcinek /ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
серия
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno
отрезок, сегмент
  (geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;
  fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2)
квитанция, отрезок, талон
  fragment większej całości, odcięty od niej

odcisk palca /ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a/ (n)
отпечаток пальца
  wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odciąć /ˈɔtʲʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
обесточить
  przerwać dopływ czegoś dostarczanego rurociągiem lub przewodem

odczucie /ɔṭˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
ощущение
  wrażenie, które się odczuwa

odczuwać /ɔṭˈʧ̑uvaʨ̑/ (v)
воспринимать
  interpretować coś
ощущать
  reagować na coś zmysłowo, doświadczać czegoś za pomocą zmysłów

odczyt (n)
показание
  sprawdzenie wartości zarejestrowanej na przyrządzie pomiarowym

odczytywać /ˌɔṭʧ̑ɨˈtɨvaʨ̑/ (v)
разбирать
  czytać tekst zapisany nieznanymi znakami lub zapisany niewyraźnie
истолковывать
  interpretować coś, domyślać się czegoś
прочитывать, читать
  publicznie czytać na głos

oddalać (v)
отдалять
  zwiększać odległość pomiędzy danymi jednostkami

oddanie /ɔdˈːãɲɛ/ (n)
сдача
  (rzeczownik odczasownikowy) od oddawać
преданность
  wierność, poświęcenie określonej sprawie, idei lub osobie

oddany (adj)
преданный, верный
  gotów do poświęceń dla kogoś lub czegoś; wierny, lojalny, przywiązany

oddawać /ɔdˈːavaʨ̑/ (v)
возвращать, отдавать
  dawać coś komuś z powrotem, zwracać właścicielowi
передавать
  przekazywać, dostarczać coś komuś

oddać /ˈɔdːaʨ̑/ (v)
отдать
  dać coś komuś z powrotem, zwrócić właścicielowi

oddać Bogu ducha (v)
отдать Богу душу
  (podniośle) umrzeć, skonać

oddać duszę Bogu /ˈɔdːaʥ̑ ˈduʃɛ ˈbɔɡu/ (v)
отдать Богу душу
  (podniośle) umrzeć

oddech /ˈɔdːɛx/ (n)
вдох
  pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc

oddechowy (adj)
дыхательный
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący oddechu i oddychania

oddychanie /ˌɔdːɨˈxãɲɛ/ (n)
дыхание
  (rzeczownik odczasownikowy) od oddychać

oddychać /ɔdˈːɨxaʨ̑/ (v)
дышать
  (fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddział /ˈɔdʲʥ̑aw/ (n)
отряд
  grupa ludzi jako część pewnej formacji
отделение
  odrębna i samodzielnie działająca część jakiejś organizacji lub urzędu

oddziaływać /ˌɔdʲʥ̑aˈwɨvaʨ̑/ (v)
воздействовать
  wpływać, powodować skutek

oddzielać /ɔdʲˈʥ̑ɛlaʨ̑/ (v)
отделять
  separować jedną rzecz od drugiej

oddzielić (v)
отделить
  aspekt dokonany od: oddzielać

oddzielić ziarno od plew /ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛf/ (v)
отделить зёрна от плевел
  wybrać to, co wartościowe, spośród tego, co niewiele warte lub bezwartościowe

oddzielić ziarno od plewy /ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛvɨ/ (idiom)
отделить зёрна от плевел
  (książkowy) oddzielić to, co dobre, od tego, co złe, oddzielić dobrych od złych

odebrać /ɔˈdɛbraʨ̑/ (v)
забрать
  aspekt dokonany od: odbierać

odegrać (v)
исполнить
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odtworzyć postać i przebieg wydarzeń w ekranizacji lub inscenizacji
сыграть
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odtworzyć utwór za pomocą instrumentu lub urządzenia

odejść /ˈɔdɛjɕʨ̑/ (v)
уйти
  oddalić się od jakiegoś miejsca

odeski (adj)
одесский
  związany z Odessą, dotyczący Odessy

odgadnąć /ɔdˈɡadnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
отгадать
  aspekt dokonany od: odgadywać

odgradzać (v)
отгораживать
  ogradzając, oddzielać coś od czegoś

odgłos /ˈɔdɡwɔs/ (n)
отглос, отголосок, отзвук, эхо
  dźwięk towarzyszący jakiejś czynności lub wydawany przez coś, brzmienie czegoś

odjechać /ɔdʲˈjɛxaʨ̑/ (v)
отправиться, отъехать
  aspekt dokonany od: odjeżdżać

odjemna /ɔdʲˈjɛ̃mna/ (n)
уменьшаемое
  (matematyka, matematyczny) liczba, od której odejmujemy

odjeżdżać /ɔdʲˈjɛʒʤ̑aʨ̑/ (v)
отправляться, отъезжать
  jadąc, oddalać się

odkażanie (n)
обеззараживание
  (medycyna, medyczny) usuwanie drobnoustrojów chorobotwórczych

odkorkować (v)
откупорить, раскупорить
  otworzyć coś zamknięte na korek

odkrycie /ɔtˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
открытие
  napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej

odkrywać /ɔtˈkrɨvaʨ̑/ (v)
открывать
  poznawać coś nowego

odkrywca (n)
открыватель
  ktoś, kto coś odkrywa

odkrywka /ɔtˈkrɨfka/ (n)
разрез
  powierzchniowe złoże jakiejś kopaliny, odsłonięte w naturalny lub sztuczny sposób;

odkryć /ˈɔtkrɨʨ̑/ (v)
открыть
  aspekt dokonany od: odkrywać

odkurzacz /ɔtˈkuʒaʧ̑/ (n)
пылесос
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odkurzać /ɔtˈkuʒaʨ̑/ (v)
пылесосить
  odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd.

odkładanie (n)
откладывание
  (rzeczownik odczasownikowy) od odkładać

odległość /ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
расстояние
  długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami

odległy /ɔdˈlɛɡwɨ/ (adj)
далёкий, отдалённый
  znajdujący się daleko

odludek /ɔdˈludɛk/ (n)
бирюк, нелюдим
  (książkowy) człowiek stroniący od innych ludzi, unikający towarzystwa

odludzie /ɔdˈluʥ̑ɛ/ (n)
безлюдье, глубинка, глухомань
  miejsce położone daleko od skupisk ludzkich

odmawiać /ɔdˈmavʲjäʨ̑/ (v)
молиться
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wypowiadać słowa modlitwy
отказываться
  nie zgadzać się

odmiana /ɔdˈmʲjãna/ (n)
словоизменение, флексия
  (językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.
вид, сорт, вариант, подвид, разновидность
  rodzaj, gatunek, wariant, klasa
изменение, перемена, разновидность
  zmieniona postać lub sposób, zmienianie postaci lub sposobu

odmiana językowa (n)
языковая разновидность, идиом
  swoista forma mowy (regiolekt, socjolekt, język standardowy (i tym podobne, i temu podobne));

odmienność (n)
непохожесть
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest odmienne; cecha tych, którzy są odmienni

odmienny /ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
склоняемый
  (gramatyka) podlegający odmianie

odmowa /ɔdˈmɔva/ (n)
отказ
  niewyrażenie zgody

odmówić /ɔdˈmuvʲiʨ̑/ (v)
отказаться
  aspekt dokonany od: odmawiać

odnaleźć /ɔdˈnalɛɕʨ̑/ (v)
найти
  trafić na to, czego się szuka

odnawiać /ɔdˈnavʲjäʨ̑/ (v)
обновлять
  ponownie nadawać wygląd nowości, tak by coś wyglądało znów jak nowe

odnowić /ɔdˈnɔvʲiʨ̑/ (v)
обновить
  aspekt dokonany od: odnawiać

odnośnie do /ɔdˈnɔɕɲɛ ˈdɔ/
касательно, относительно
  (urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś

odontologia (n)
одонтология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) nauka badająca budowę, rozwój, fizjologię i patologię zębów

odontologiczny (adj)
одонтологический
  (medycyna, medyczny) związany z odontologią, dotyczący odontologii

odpisać (v)
переписать
  (przestarzałe, przestarzały) pisząc, skopiować coś, ręcznie sporządzić odpis
списать
  (uczniowskie) ściągnąć
ответить
  napisać coś w odpowiedzi, udzielić pisemnej odpowiedzi

odpoczynek /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk/ (n)
отдых
  przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odpoczywać /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑/ (v)
отдыхать
  przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił

odpocząć (v)
отдохнуть
  aspekt dokonany od: odpoczywać

odporność /ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑/ (n)
иммунитет
  (medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami

odporny /ɔtˈpɔrnɨ/ (adj)
закалённый, выносливый, стойкий, упорный
  mający wysoką odporność i wytrzymałość; silny, wytrzymały
отпорный, стойкий, упорный, устойчивый
  taki, na którego dana rzecz nie ma wpływu; obojętny

odpowiadać /ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
подходить
  podobać się
отвечать, соответствовать
  spełniać jakieś warunki, oczekiwania
  być zgodnym z czymś
отвечать
  udzielać odpowiedzi
  odpisywać (np. na list)
  odpowiadać (1.1) na pytania nauczyciela w celu oceny wiedzy
  ponosić za coś konsekwencje
  być za coś odpowiedzialnym
  reagować, odwzajemniać się

odpowiedni /ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi/ (adj)
соответствующий
  spełniający wymagane warunki

odpowiedzialność /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑/ (n)
ответственность
  cecha kogoś, kto jest odpowiedzialny, dojrzały, rozsądny
ответственность, ответ
  obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzieć /ˌɔtpɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
ответить
  aspekt dokonany od: odpowiadać

odpowiedź /ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
ответ
  reakcja na pytanie

odprawa /ɔtˈprava/ (n)
регистрация
  załatwienie formalności związanych z wyjazdem osób, wysłaniem towarów lub odlotem samolotu lub odejściem jednostki pływającej
инструктаж
  zebranie, podczas którego zwierzchnik udziela instrukcji podwładnym

odprowadzać /ˌɔtprɔˈvaʣ̑aʨ̑/ (v)
провожать
  towarzyszyć komuś idąc z nim do jakiegoś miejsca; zaprowadzić kogoś gdzieś

odprowadzić /ˌɔtprɔˈvaʥ̑iʨ̑/ (v)
проводить
  aspekt dokonany od: odprowadzać

odpukać w niemalowane drewno /ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ/ (idiom)
постучать по дереву
  pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy

odpust (n)
отпущение, индульгенция
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;

odpłacać taką samą monetą /ɔtˈpwaʦ̑aʨ̑ ˈtakɔ̃w̃ ˈsãmɔ̃w̃ mɔ̃ˈnɛtɔ̃w̃/ (v)
платить той же монетой
  odwzajemniać się komuś w taki sam sposób w odwet za coś złego

odpływ /ˈɔtpwɨf/ (n)
отлив
  (hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów
слив
  ujście, otwór, przez który odpływa skądś woda

odra /ˈɔdra/ (n)
корь
  (medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odraczać /ɔdˈraʧ̑aʨ̑/ (v)
откладывать, отсрочивать
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin

odraza /ɔdˈraza/ (n)
отвращение
  uczucie wstrętu, obrzydzenia, niechęci do kogoś lub czegoś

odrobina /ˌɔdrɔˈbʲĩna/ (n)
чуть-чуть
  bardzo mała ilość czegoś

odrodzenie /ˌɔdrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
Возрождение, Ренессанс
  (historia, historyczny, historycznie) epoka w historii kultury europejskiej wieku XV i XVI
возрождение
  (rzeczownik odczasownikowy) od odrodzić

odruch (n)
рефлекс
  (fizjologia, fizjologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego

odruchowo (adv)
инстинктивно, непроизвольно
  w sposób odruchowy

odrzański (adj)
одерский
  związany z rzeką Odrą, dotyczący rzeki Odry

odrzucać /ɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
отторгать
  (medycyna, medyczny) nie przyjmować przeszczepu
отбрасывать
  oddalać gwałtownie od siebie

odrzutowiec (n)
реактивный самолёт
  (lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;

odrębny /ɔdˈrɛ̃mbnɨ/ (adj)
особый, своеобразный
  różniący się od innych
отдельный
  stanowiący samodzielną całość

odsprzedaż (n)
перепродажа
  sprzedaż czegoś uprzednio kupionego lub nabytego, zwykle w celu osiągnięcia zysku

odstawka /ɔtˈstafka/ (n)
отставка
  (potocznie, potoczny) odsunięcie kogoś od jakiejś działalności, zrezygnowanie ze współpracy z kimś

odstęp /ˈɔtstɛ̃mp/ (n)
промежуток
  odległość między dwoma przedmiotami, obiektami lub dwiema osobami

odstępca (n)
отступник
  ktoś, kto odstąpił od dotychczas wyzwanych ideałów

odszczepieniec /ˌɔṭʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
раскольник
  ktoś, kto zerwał z jakąś tradycją, ideologią itp.

odszkodowanie /ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
компенсация, возмещение
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odtwarzać /ɔtˈːfaʒaʨ̑/ (v)
воспроизводить
  ponownie tworzyć

odtąd /ˈɔtːɔ̃nt/ (pronoun)
отсюда
  od tego miejsca
впредь
  od tej chwili, od teraz

odurzenie (n)
опьянение, упоение
  podniecenie wywołane jakąś sytuacją, zjawiskiem
опьянение
  zamroczenie świadomości wywołane środkami odurzającymi

odwaga /ɔdˈvaɡa/ (n)
отвага
  zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odwalić kitę /ɔdˈvalʲiʨ̑ ˈcitɛ/ (v)
отбросить копыта, сыграть в ящик
  (potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) umrzeć

odwar (n)
отвар
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania;

odważnik /ɔdˈvaʒʲɲik/ (n)
гиря
  przedmiot służący do pomiaru masy innych przedmiotów na wadze szalkowej;

odważny /ɔdˈvaʒnɨ/ (adj)
отважный, смелый, храбрый
  taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze
храбрый, отважный, смелый
  taki, który ma odwagę

odwet (n)
месть
  odwzajemnienie za zło

odwieczny /ɔdˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
извечный, изначальный, исконный
  istniejący, trwający od wieków

odwiedzać /ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑/ (v)
посещать, навещать
  składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś

odwiedzić /ɔdˈvʲjɛ̇ʥ̑iʨ̑/ (v)
навестить, посетить
  przybyć do kogoś

odwilż /ˈɔdvʲilʃ/ (n)
оттепель
  (meteorologia, meteorologiczny) ocieplenie w zimie połączone z topnieniem śniegu

odwołać /ɔdˈvɔwaʨ̑/ (v)
отменить, отозвать
  aspekt dokonany od: odwoływać

odwoływać (v)
отзывать, отменять
  oznajmiać, że coś się nie odbędzie (np. zebranie, przedstawienie)
увольнять, отзывать
  usuwać kogoś ze stanowiska (np. dyrektora, ambasadora)

odwrotnie /ɔdˈvrɔtʲɲɛ/ (adv)
наоборот
  w inny sposób, inaczej niż należy, na odwrót

odwrotny /ɔdˈvrɔtnɨ/ (adj)
потивоположный
  odbywający się w przeciwnym kierunku

odwrót (n)
отступление
  (wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska

odwłok /ˈɔdvwɔk/ (n)
брюшко
  (zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów

odzież /ˈɔʥ̑ɛʃ/ (n)
одежда
  ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odzieżowy /ˌɔʥ̑ɛˈʒɔvɨ/ (adj)
одёжный
  związany z odzieżą, dotyczący odzieży

odłamek (n)
шрапнель
  (wojskowość, wojskowy) część pocisku oderwana w czasie wybuchu
обломок
  mała część odłamana od całości

odśnieżarka /ˌɔtʲɕɲɛˈʒarka/ (n)
снегоочиститель
  (technologia, technika, techniczny) maszyna służąca do usuwania śniegu z ulic, chodników, podwórek itp.

odśrubowywać (v)
отвинчивать
  odkręcając śruby, odłączać coś od pewnej całości

odświeżać (v)
обновлять
  czynić ponownie świeżym, przywrócić nowy lub nadać pożądany stan czemuś

odżywka /ɔḍˈʒɨfka/ (n)
кондиционер
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek kosmetyczny (krem, maseczka, żel lub pianka) o działaniu regenerującym, wzmacniającym lub pielęgnującym
пищевой добавка
  (spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu

oenzetowski (adj)
ооновский
  związany z ONZ-em, dotyczący ONZ-u

oferent (n)
оферент
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja składająca ofertę

oferować /ˌɔfɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
предлагать
  proponować coś, składać ofertę

ofiara /ɔˈfʲjara/ (n)
жертва
  osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
  osoba, która ucierpiała wskutek wypadku
  poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar składany bogom lub duchom przez grupę ludzi
  datek, podarowanie jakiejś kwoty (najczęściej na cele dobroczynne)

ofiarny /ɔˈfʲjarnɨ/ (adj)
беззаветный
  gotowy do poświęceń, oddany

ofiarodawca /ˌɔfʲjarɔˈdafʦ̑a/ (n)
даритель
  osoba, która składa ofiarę lub dar na jakiś cel

oficer /ɔˈfʲiʦ̑ɛr/ (n)
офицер
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;

oficerski /ˌɔfʲiˈʦ̑ɛrsʲci/ (adj)
офицерский
  dotyczący oficera

oficjalnie /ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalʲɲɛ/ (adv)
официально
  w sposób oficjalny

oficjalny /ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
официальный
  zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

ofsajd (n)
офсайд
  (sport, sportowy) (zobacz) spalony

oftalmo- /ɔfˈtalmɔ/
офтальмо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z okiem lub gałką oczną

oftalmolog /ˌɔftalˈmɔlɔk/ (n)
офтальмолог
  (medycyna, medyczny) okulista

oftalmologia /ˌɔftalmɔˈlɔɟja/ (n)
офтальмология
  (medycyna, medyczny) (zobacz) okulistyka

oftalmologiczny (adj)
офтальмологический
  (medycyna, medyczny) okulistyczny

oftalmoskopia (n)
офтальмоскопия
  (medycyna, medyczny) badanie dna oka, przeprowadzane za pomocą oftalmoskopu;

oganeson (n)
оганесон
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Og i liczbie atomowej 118;

ogarniać /ɔˈɡarʲɲäʨ̑/ (v)
охватывать
  (książkowy) o uczuciu, emocji, wrażeniu: zawładnąć kimś, stać się silnie odczuwanym
догонять
  (potocznie, potoczny) rozumieć, pojmować

ogarnąć /ɔˈɡarnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
охватить
  (zobacz) ogarniać

ogier /ˈɔɟɛr/ (n)
жеребец
  (zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;

ogień /ˈɔɟɛ̇̃ɲ/ (n)
огонь, пламя
  płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;

oglądać /ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
осматривать, смотреть, видеть
  przypatrywać się komuś lub czemuś

oględziny /ˌɔɡlɛ̃ɲˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
осмотр
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) oglądanie czegoś lub kogoś przez upoważnioną osobę, komisję

ognioodporny (adj)
огнеупорный
  niewrażliwy, niepodatny na działanie ognia

ognisko /ɔɟˈɲiskɔ/ (n)
очаг
  miejsce, w którym coś się zaczyna lub z którego się rozprzestrzenia
костёр
  ułożony, płonący stos drewna

ogon /ˈɔɡɔ̃n/ (n)
хвост
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
  (potocznie, potoczny) długa kolejka
  końcowa część jakiegoś przedmiotu

ogonek /ɔˈɡɔ̃nɛk/ (n)
огонэк
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci ogonka (1.2) umieszczany pod literą
хвостик
  (zdrobniale) od: ogon
  kształt podobny do zakręconego ogona, zawijas
  mały ogon u zwierzęcia
очередь
  kolejka, np. do kasy

ogonowy (adj)
задний, хвостовой
  związany z ogonem, dotyczący ogona

ogorzałka /ˌɔɡɔˈʒawka/ (n)
морская чернеть
  (ornitologia, ornitologiczny) Aythya marila, gatunek kaczki z grupy grążyc;

ogradzać (v)
огораживать
  otaczać ogrodzeniem

ograniczać /ˌɔɡrãˈɲiʧ̑aʨ̑/ (v)
ограничивать
  ujmować w pewną limitowaną przestrzeń; wyznaczać obszar czegoś; otaczać czymś, co oddziela od reszty

ograniczenie /ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
ограниченность
  brak szerszych horyzontów myślowych, brak inteligencji
ограничение
  norma, przepis, zarządzenie krępujące czyjąś swobodę działania

ograniczony /ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
ограниченный
  taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)

ogrodniczy (adj)
овощеводческий, огороднический
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) związany z ogrodnictwem, dotyczący ogrodnictwa

ogrodnik /ɔˈɡrɔdʲɲik/ (n)
садовник, огородник, овощевод
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogrodowy (adj)
садовый
  uprawiany, hodowany w ogrodzie

ogrodzenie /ˌɔɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
изгородь, ограда
  przeszkoda ogradzająca jakiś teren, np. w postaci płotu, parkanu, muru

ogrodzić (v)
огородить, оградить
  otoczyć ogrodzeniem

ogrom /ˈɔɡrɔ̃m/ (n)
огромный количество
  bardzo duża ilość czegoś
огромный размер
  bardzo duże rozmiary czegoś

ogromny /ɔˈɡrɔ̃mnɨ/ (adj)
огромный
  mający bardzo duży rozmiar

ogryzek /ɔˈɡrɨzɛk/ (n)
огрызок
  ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka)

ogrzać /ˈɔɡʒaʨ̑/ (v)
согреть
  aspekt dokonany od: ogrzewać

ogrzewanie /ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ/ (n)
обогрев
  czynność dostarczania ciepła
обогреватель
  urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogrzewać /ɔˈɡʒɛvaʨ̑/ (v)
согревать
  zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym
согреваться
  stawać się cieplejszym, dostarczać sobie ciepła skądś

ogród /ˈɔɡrut/ (n)
сад, огород
  miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród botaniczny /ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
ботанический сад
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;

ogród zimowy (n)
зимний сад
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami;

ogródek /ɔˈɡrudɛk/ (n)
огородик, садик
  (zdrobniale) od: ogród
  mały ogród
дворик
  wydzielony teren gastronomiczny na zewnątrz lokalu

ogródek jordanowski /ɔˈɡrudɛc ˌjɔrdãˈnɔfsʲci/ (n)
детская площадка
  teren z urządzeniami sportowymi, przeznaczony dla dzieci na miejsce gier, zabaw i ćwiczeń fizycznych;

ogólnie /ɔˈɡulʲɲɛ/ (adv)
в целом, вообще
  powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy
в основном
  w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły

ogólnodostępny (adj)
общедоступный
  dostępny dla wszystkich

ogólnokrajowy /ˌɔɡulnɔkraˈjɔvɨ/ (adj)
общегосударственный
  dotyczący całego kraju

ogólnonarodowy /ˌɔɡulnɔ̃narɔˈdɔvɨ/ (adj)
всенародный, общенародный, общенациональный
  dotyczący całego narodu

ogólnozwiązkowy (adj)
общесоюзный
  obejmujący cały związek

ogólnoświatowy /ˌɔɡulnɔɕfʲjaˈtɔvɨ/ (adj)
всемирный
  dotyczący całego świata

ogólność (n)
огульность
  cecha tego, co ogólne

ogólny /ɔˈɡulnɨ/ (adj)
общий
  nieuwzględniający szczegółów
  zbierający w całość

ogórek /ɔˈɡurɛk/ (n)
огурец
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Cucumis sativus L., owoc ogórka siewnego

ogórkowy (adj)
огуречный
  związany z ogórkiem, dotyczący ogórka, sporządzony z ogórka

ogłoszenie /ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
объявление
  (rzeczownik odczasownikowy) od ogłosić
  pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu

ogłuszyć /ɔˈɡwuʃɨʨ̑/ (v)
оглушить
  uczynić głuchym; upośledzić słuch
ошарашить
  uderzeniem pozbawić przytomności

ohydny /ɔˈxɨdnɨ/ (adj)
мерзкий, гадкий, отвратительный, уродливый
  obrzydliwy, budzący wstręt

oj /ɔj/ (interjection)
эх
  …wyrażający spontaniczną reakcję, zaskoczenie

ojciec /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑/ (n)
отец, папа
  mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);
родоначальник, отец
  założyciel, pierwszy przedstawiciel;

ojciec chrzestny /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ/ (n)
крёстный отец
  (kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną

ojcobójca (n)
отцеубийца
  (książkowy) zabójca własnego ojca

ojcostwo /ɔjˈʦ̑ɔstfɔ/ (n)
отцовство
  bycie ojcem

ojczym /ˈɔjʧ̑ɨ̃m/ (n)
отчим
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczysty /ɔjˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
родной
  dotyczący ojczyzny, charakteryzujący ojczyznę, wywodzący się z ojczyzny

ojczyzna /ɔjˈʧ̑ɨzna/ (n)
отечество, родина, отчизна
  kraj, w którym ktoś się urodził;

ojczyźniany /ˌɔjʧ̑ɨʑˈɲãnɨ/ (adj)
отечественный
  związany z ojczyzną, dotyczący ojczyzny

ojej /ɔˈjɛ̇j/ (interjection)
ой
  …wyrażający zniecierpliwienie, przestrach, podziw, często wzmacniający wypowiedź

ojmiakoński (adj)
оймяконский
  związany z Ojmiakonem, dotyczący Ojmiakonu

okaryna /ˌɔkaˈrɨ̃na/ (n)
окарина
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okaziciel /ˌɔkaˈʑiʨ̑ɛl/ (n)
предъявитель
  człowiek okazujący, przedstawiający jakiś dokument, dowód

okazja /ɔˈkazʲja/ (n)
случай, оказия
  sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś

okazja czyni złodzieja /ɔˈkazʲja ˈʧ̑ɨ̃ɲi zwɔˈʥ̑ɛ̇ja/ (proverb)
плохо не клади, вора в грех не вводи
  możliwość szybkiego, nieoczekiwanego wzbogacenia się jest pokusą do kradzieży

okienko /ɔˈcɛ̃nkɔ/ (n)
окошко
  miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci
  (zdrobniale) od okno

okiennica /ˌɔcɛ̇̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
ставень
  rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;

okienny /ɔˈcɛ̃nːɨ/ (adj)
оконный
  (przymiotnik) od okno

okinawski (adj)
окинавский
  związany z Okinawą, dotyczący Okinawy

oklaski (n)
аплодисменты, рукоплескание
  brawa, aplauz

okno /ˈɔkna/ /ˈɔknɔ/ (n)
окно
  oszklony otwór w ścianie
  (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
  (przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra

oknówka /ɔkˈnufka/ (n)
городская ласточка
  (ornitologia, ornitologiczny) Delichon urbica, pospolity w Polsce gatunek jaskółki;

oko /ˈɔkɔ/ (n)
глаз, око
  (anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;
ячейка
  otwór pomiędzy węzłami (splotami) sieci

oko cyklonu /ˈɔkɔ ʦ̑ɨkˈlɔ̃nu/ (n)
глаз бури
  obszar ciszy w centrum cyklonu;

oko za oko, ząb za ząb /ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp/ (proverb)
око за око, зуб за зуб
  zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

okolica /ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
окрестность
  obszar wokół czegoś

okolicznik /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
обстоятельство, наре́чие
  (gramatyka) część zdania określająca czasownik;

okoliczność /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
обстоятельство
  coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

okop /ˈɔkɔp/ (n)
окоп, траншея
  (wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;

okopowy (adj)
траншейный
  związany z okopem, dotyczący okopu

okostna /ɔˈkɔstna/ (n)
надкостница
  (anatomia, anatomiczny) błona otaczająca i ochraniająca kości;

okostnowy (adj)
надкостничный
  (anatomia, anatomiczny) związany z okostną, dotyczący okostnej

około /ɔˈkɔwɔ/ (particle)
приблизительно, примерно
  … wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około /ɔˈkɔwɔ/ (preposition)
примерно, приблизительно
  … wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

okoń /ˈɔkɔ̃ɲ/ (n)
окунь, о́кунь
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, słodkowodna ryba drapieżna;

okrakiem /ɔˈkracɛ̃m/ (adv)
верхом
  obejmując coś rozstawionymi nogami

okraść /ˈɔkraɕʨ̑/ (v)
обокрасть
  przywłaszczyć sobie czyjąś własność

okres /ˈɔkrɛs/ (n)
период
  (fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
  (geologia, geologiczny) część podziału historii Ziemi, podzielona na epoki;
  (matematyka, matematyczny) dla funkcji okresowej: przedział zmiennej niezależnej, w którym zmienna zależna (wartości funkcji) przyjmuje te same wartości, co w każdym przedziale odległym o całkowitą wielokrotność długości tego przedziału;
  przedział czasu, czas trwania czegoś
регулы
  (potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem

okresowość (n)
периодичность
  cecha tego, co okresowe

określać /ɔˈkrɛɕlaʨ̑/ (v)
определять
  definiować, ustalać cechy czegoś

określenie /ˌɔkrɛɕˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
определение
  wyrażenie charakteryzujące lub nazywające przedmiot bądź osobę

okropnie (adv)
страшно, ужасно
  źle, strasznie, przerażająco
  (potocznie, potoczny) niezmiernie, bardzo, ogromnie

okropny /ɔˈkrɔpnɨ/ (adj)
ужасный, чудовищный
  wywołujący strach, odrzucający

okruch /ˈɔkrux/ (n)
крошка
  mały, odkruszony kawałek czegoś

okrutny /ɔˈkrutnɨ/ (adj)
жестокий
  nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrąg /ˈɔkrɔ̃ŋk/ (n)
окружность
  (geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);
круг
  kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)

okrągłolistny (adj)
круглолистный
  posiadający okrągłe liście

okrągły /ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ/ (adj)
круглый
  mający kształt okręgu, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okrążać (v)
окружать
  rozstawiać się dookoła kogoś (czegoś), szczelnie odcinając go (to) od świata

okręt /ˈɔkrɛ̃nt/ (n)
корабль
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt podwodny (n)
подводная лодка, подлодка, субмарина
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okręt wojenny (n)
военный корабль
  (marynarka) uzbrojony statek wchodzący w skład sił zbrojnych państwa;

oksfordczyk (n)
оксфордец
  mieszkaniec Oksfordu

oksfordzki (adj)
оксфордский
  związany z Oksfordem, dotyczący Oksfordu, pochodzący z Oksfordu

oksydaza (n)
оксидаза
  (biochemia, biochemiczny) enzym katalizujący przenoszenie atomu wodoru na tlen, tworząc wodę lub nadtlenek wodoru;

oksydoreduktaza (n)
оксидоредуктаза
  (biochemia, biochemiczny) enzym katalizujący reakcje redoks;

oksymoron /ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n/ (n)
оксиморон
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

oksytocyna /ˌɔksɨtɔˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
окситоцин
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

oktan /ˈɔktãn/ (n)
октан
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny;

okular /ɔˈkular/ (n)
окуляр
  (optyka, optyczny) rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego;

okularnik /ˌɔkuˈlarʲɲik/ (n)
очкарик
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto nosi okulary
кобра, очковая змея
  (zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;

okulary /ˌɔkuˈlarɨ/ (n)
очки
  przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne /ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ/ (n)
солнечные очки, солнцезащитные очки
  (optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okulista /ˌɔkuˈlʲista/ (n)
окулист, офтальмолог, глазник
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

okulistka /ˌɔkuˈlʲistka/ (n)
окулистка
  forma żeńska od: okulista

okulistyczny (adj)
офтальмологический
  (medycyna, medyczny) związany z okulistyką, dotyczący okulistyki

okultysta (n)
оккультист
  zwolennik okultyzmu

okultyzm (n)
оккультизм
  doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okup /ˈɔkup/ (n)
выкуп
  pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja /ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja/ (n)
оккупация
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

okupacyjny /ˌɔkupaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
оккупационный
  związany z okupacją lub okupantem

okupant /ɔˈkupãnt/ (n)
оккупант
  podmiot zajmujący zbrojnie terytorium innego państwa

okład (n)
компресс
  (medycyna, medyczny) opatrunek

okładka /ɔˈkwatka/ (n)
обложка
  wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu

olbrzym /ˈɔlbʒɨ̃m/ (n)
великан, гигант, титан
  (mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;
гигант
  człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile
  rzecz o bardzo dużych rozmiarach
  zwierzę o bardzo dużych rozmiarach

olcha /ˈɔlxa/ (n)
ольха
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;

olchowy /ɔlˈxɔvɨ/ (adj)
ольховый
  będący częścią olchy
  składający się z olchy
  wykonany z drewna lub innej części olchy

oleander /ˌɔlɛˈãndɛr/ (n)
олеандр
  (botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;

olej /ˈɔlɛj/ (n)
масло
  (spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
  (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar
  (sztuka) obraz namalowany farbami olejnymi

olej palmowy (n)
пальмовое масло
  (spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olej rycynowy (n)
касторовое масло
  olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce;

oleniocki (adj)
оленёкский
  związany z Oleniokiem, dotyczący Olenioku

oligarcha (n)
олигарх
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) często (pejoratywnie, pejoratywny) bardzo zamożny człowiek mający wpływ na politykę

oligarchia /ˌɔlʲiˈɡarxʲja/ (n)
олигархия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ

oligarchiczny (adj)
олигархический
  związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów

oligocen /ˌɔlʲiˈɡɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
олигоцен
  (geologia, geologiczny) najmłodsza epoka paleogenu

oligoceński (adj)
олигоценовый
  (geologia, geologiczny) dotyczący oligocenu, związany z oligocenem, występujący lub powstały w oligocenie

oligofrenia /ˌɔlʲiɡɔˈfrɛ̃ɲja/ (n)
олигофрения
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) upośledzenie umysłowe, niepełnosprawność intelektualna;

oligofrenopedagogika /ɔˈlʲiɡɔˈfrɛ̃nɔˌpɛdaˈɡɔɟika/ (n)
олигофренопедагогика
  (pedagogika, pedagogiczny) dział zajmujący się problematyką wychowania i kształcenia dzieci o obniżonym stanie sprawności umysłu;

olimpiada /ˌɔlʲĩmˈpʲjada/ (n)
олимпиада
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata;
  (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie
  zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu

olimpijczyk /ˌɔlʲĩmˈpʲijʧ̑ɨk/ (n)
олимпиец
  (mitologia grecka) każdy z dwunastu głównych bogów mieszkających, biesiadujących i obradujących na Olimpie
  (sport, sportowy) zawodnik biorący udział w igrzyskach olimpijskich

olimpijski spokój /ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci ˈspɔkuj/ (n)
олимпийское спокойствие
  niewzruszony, całkowity spokój

oliwa /ɔˈlʲiva/ (n)
оливковое масло
  (spożywczy) ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek;

oliwka /ɔˈlʲifka/ (n)
маслина, оливка
  (botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;
оливка, маслина
  (spożywczy) owoc oliwki (1.1)

oliwkowy /ˌɔlʲifˈkɔvɨ/ (adj)
оливковый
  mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki;
  związany z oliwką, dotyczący drzewa lub owocu oliwki

olokiemski (adj)
олёкминский
  związany z Olokmą, dotyczący Olokmy

om /ɔ̃m/ (interjection)
ом
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta zgłoska, sylaba i podstawowa mantra religii hindu;

om /ɔ̃m/ (n)
ом
  (jednostka miary) (elektryczność) jednostka oporu elektrycznego;

om mani padme hum
ом мани падме хум
  buddyjska sześciosylabowa mantra bodhisattwy;

omal /ˈɔ̃mal/ (adv)
почти
  wskazanie, iż do jakiegoś wydarzenia było bardzo blisko

omański /ɔ̃ˈmãj̃sʲci/ (adj)
оманский
  odnoszący się do państwa Oman

ombudsman (n)
омбудсмен
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;

omdlenie /ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ/ (n)
обморок
  (medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;

omega /ɔ̃ˈmɛɡa/ (n)
омега
  (językoznawstwo, językoznawczy) dwudziesta czwarta litera alfabetu greckiego, ω;
  (historia, historyczny, historycznie) (językoznawstwo, językoznawczy) litera wczesnej cyrylicy wzorowana na omedze (1.1), ѡ;

omikron /ɔ̃ˈmʲikrɔ̃n/ (n)
амикрон
  nazwa piętnastej litery alfabetu greckiego, ο;

omlet /ˈɔ̃mlɛt/ (n)
омлет
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omnibus /ɔ̃mʲˈɲibus/ (n)
омнибус
  (motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd;

omowy /ɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
омический
  (fizyka, fizyczny) spełniający pierwsze prawo Ohma, taki w którym natężenie płynącego prądu jest wprost proporcjonalne do przyłożonego napięcia;

omski (adj)
омский
  dotyczący Omska albo pochodzący z Omska, związany z Omskiem

omułek /ɔ̃ˈmuwɛk/ (n)
мидия, ми́дия съедо́бная
  (zoologia, zoologiczny) przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego;

on /ɔ̃n/ (personalPronoun)
он
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

on /ɔ̃n/ (pronoun)
оный
  (przestarzałe, przestarzały) ten, ów

ona /ˈɔ̃na/ (personalPronoun)
она, она́
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

ona /ˈɔ̃na/ (pronoun)
оный
  (przestarzałe, przestarzały) ta, owa

onanista /ˌɔ̃nãˈɲista/ (n)
онанист
  (seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna lub chłopak, który onanizuje się

onanizować /ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑/ /ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
онанировать, дрочить
  (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie narządów płciowych

one /ˈɔ̃nɛ/ (personalPronoun)
они
  3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oneski (adj)
онежский
  związany z Onegą, dotyczący Onegi (jeziora, miasta albo rzeki)

oni /ˈɔ̃ɲi/ (personalPronoun)
они
  trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

onigiri (n)
онигири
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne danie japońskie w formie ryżowych bryłek z wytrawnym nadzieniem i dodatkami;

onko- /ˈɔ̃ŋkɔ/
онко-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nowotworem

onkolog /ɔ̃ŋˈkɔlɔk/ (n)
онколог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka onkologii

onkologia /ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja/ (n)
онкология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami

onkologiczny /ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
онкологический
  (medycyna, medyczny) związany z onkologią, dotyczący onkologii

ono /ˈɔ̃nɔ/ (personalPronoun)
оно
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

onomastyka /ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka/ (n)
ономастика
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);

onomatopeja /ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja/ (n)
ономатопея
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia /ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
онтология
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;
  (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

ontologiczny /ˌɔ̃ntɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
онтологический
  (przymiotnik) od ontologia

onuca /ɔ̃ˈnuʦ̑a/ (n)
портянка
  (odzieżownictwo) pas tkaniny do owijania stopy stosowany zamiast skarpety;

onycholiza (n)
онихолизис
  (medycyna, medyczny) schorzenie polegające na odwarstwianiu płytki paznokcia od jego łożyska;

onyksowy (adj)
ониксовый
  związany z onyksem; wykonany z onyksu, zawierający onyks

oologia /ˌɔːˈlɔɟja/ (n)
оология
  (ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością

opacki (adj)
аббатский
  związany z opatem lub opactwem

opactwo /ɔˈpaʦ̑tfɔ/ (n)
аббатство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opal /ˈɔpal/ (n)
опал
  (mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z opalu (1.1) mineralnego

opalać /ɔˈpalaʨ̑/ (v)
загорать
  poddawać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry

opalenizna /ˌɔpalɛ̃ˈɲizna/ (n)
загар, зага́р
  ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opalowy /ˌɔpaˈlɔvɨ/ (adj)
опаловый
  błyszczący jak opal (minerał), mieniący się jak opal
  zrobiony z opalu (minerału), składający się z opalu, zawierający opal

opanowanie /ˌɔpãnɔˈvãɲɛ/ (n)
невозмутимость
  spokój, panowanie nad swoimi emocjami

opanowany (adj)
невозмутимый
  taki, który panuje nad swoim zachowaniem

oparcie /ɔˈparʲʨ̑ɛ/ (n)
спинка
  część mebla służąca do podtrzymywania pleców

opasać (v)
опоясать
  otoczyć wiązaniem; owinąć pasem

opaska (n)
полоса
  wstążka / taśma / bandaż

opat /ˈɔpat/ (n)
аббат
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opatka (n)
аббатиса
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona monasteru mniszek

opatrunek (n)
повязка
  (medycyna, medyczny) materiał do zabezpieczania i leczenia uszkodzeń ciała

opatulić /ˌɔpaˈtulʲiʨ̑/ (v)
закутать
  okryć starannie przed zimnem

opawski (adj)
опавский
  związany z miastem Opawa, dotyczący miasta Opawa
  związany ze wsią Opawa, dotyczący wsi Opawa

opcja /ˈɔpʦ̑ʲja/ (n)
опция
  jedna z możliwości do wyboru

opera /ˈɔpɛra/ (n)
опера
  utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;
  budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);

opera mydlana /ˈɔpɛra mɨˈdlãna/ (n)
мыльная опера
  (telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem

operacja /ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
операция
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
  działania skierowane na wykonanie określonego zadania
  (wojskowość, wojskowy) ogół działań bojowych prowadzonych dla osiągnięcia określonego celu;
  (wojskowość, wojskowy) zbrojna akcja o charakterze specjalnym

operowy (adj)
оперный
  związany z operą, dotyczący opery

opieka /ɔˈpʲjɛka/ (n)
опека
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadzór prawny nad osobą małoletnią
забота, опека
  dbanie o kogoś lub coś;

opiekować się /ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
приглядывать, присматривать, следить
  sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś

opiekun klienta (n)
менеджер по работе с клиентами
  osoba odpowiedzialna za bezpośredni kontakt z klientem – w agencji reklamowej, banku itp.;

opierać /ɔˈpʲjɛraʨ̑/ (v)
основываться
  spocząć całym ciężarem na jakiejś podporze lub oparciu

opierdalać /ˌɔpʲjɛrˈdalaʨ̑/ (v)
пинать хуи
  (wulgarnie, wulgaryzm) leniuchować, wymigiwać się od pracy

opinia /ɔˈpʲĩɲja/ (n)
мнение, взгляд
  sąd, zdanie na jakiś temat
репутация
  zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja

opinia publiczna /ɔˈpʲĩɲja puˈblʲiʧ̑na/ (n)
общественное мнение
  reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;

opis /ˈɔpʲis/ (n)
описание
  określenie podstawowych cech czegoś

opisać /ɔˈpʲisaʨ̑/ (v)
описать
  aspekt dokonany od: opisywać

opisywać /ˌɔpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
описывать
  przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis

opium /ˈɔpʲjũm/ (n)
опиум, опий
  wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

opiumowy (adj)
опийный, опиумный
  związany z opium, dotyczący opium; zawierający opium

opiłek /ɔˈpʲiwɛk/ (n)
опилки
  mały kawałek metalu powstający podczas piłowania za pomocą pilnika lub piły

opodatkowanie (n)
налогообложение
  (ekonomia, ekonomiczny) nałożenie podatku lub podatków

opodatkować (v)
обложи́ть налог
  (ekonomia, ekonomiczny) nałożyć podatek, obłożyć, obciążyć podatkiem

opona /ɔˈpɔ̃na/ (n)
мозговые оболочки
  (anatomia, anatomiczny) błona tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy; (zobacz) [[opony mózgowo-rdzeniowe]]
шина, покрышка
  (motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

oponent /ɔˈpɔ̃nɛ̃nt/ (n)
оппонент
  ten, kto się przeciwstawia komuś lub czemuś, ma odmienną opinię

oponowanie /ˌɔpɔ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
оппонирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od oponować

oponować /ˌɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
оппонировать
  przeciwstawiać się, mieć odmienne zdanie

opornik /ɔˈpɔrʲɲik/ (n)
резистор
  (elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;

oportunista /ˌɔpɔrtũˈɲista/ (n)
оппортунист
  (książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

oportunistka /ˌɔpɔrtũˈɲistka/ (n)
оппортунистка
  forma żeńska od: oportunista

oportunistyczny (adj)
оппортунистический
  (medycyna, medyczny) związany z zakażeniem u osobników z obniżoną odpornością
оппортунистический, оппортунистичный
  związany z oportunizmem, charakteryzujący się oportunizmem

oportunizm /ˌɔpɔrˈtũɲism̥/ (n)
оппортунизм
  postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (przestarzałe, przestarzały) uleganie naciskowi burżuazji, polityka uchylania się od walki klasowej

opos (n)
опоссум
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodzaju (1.1)

opowiadać /ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
рассказывать, рассказать
  mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opowiedzieć /ˌɔpɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
рассказать
  (zobacz) opowiadać

opowieść /ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
история
  opowiadana historia

opozycja /ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
оппозиция
  (astronomia, astronomiczny) przeciwstawne położenie ciał niebieskich względem obserwatora na Ziemi;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;
  (szachy, pojęcie szachowe) przeciwstawne położenie króli na jednej linii lub przekątnej, kiedy oddziela je jedno pole
оппозиция, оппози́ция
  przeciwstawienie, przeciwdziałanie

opozycjonistka (n)
оппозиционерка
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członkini opozycji

opozycyjny (adj)
оппозиционный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący grupy opozycji względem władzy

oprawca /ɔˈprafʦ̑a/ (n)
палач
  osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia

oprogramowanie /ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
программное обеспечение, ПО
  (informatyka, informatyczny) ogół programów komputerowych

oprogramowanie układowe (n)
встроенное ПО, микропрограмма, прошивка
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie zainstalowane na stałe w urządzeniu, zapewniające podstawowe procedury jego obsługi;

oprycznina (n)
опричнина
  (historia, historyczny, historycznie) carski aparat terroru w XVI w. za panowania Iwana IV Groźnego;

opryszczka (n)
герпес
  (medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

oprzyrządowanie /ˌɔpʃɨʒɔ̃ndɔˈvãɲɛ/ (n)
оборудование
  (technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji

oprócz /ˈɔpruʧ̑/ (preposition)
кроме
  oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

oprócz tego /ˈɔpruʧ̑ ˈtɛɡɔ/
кроме того, к тому же, помимо этот
  wprowadza uzupełnienie wypowiedzi, nową informację o czymś

optyczny /ɔpˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
оптический
  związany z optyką, dotyczący optyki – działu fizyki traktującego o świetle

optyk /ˈɔptɨk/ (n)
оптик
  rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary
  sprzedawca okularów
  naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki

optymista /ˌɔptɨ̃ˈmʲista/ (n)
оптимист
  człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistka /ˌɔptɨ̃ˈmʲistka/ (n)
оптимистка
  kobieta przeniknięta skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistyczny /ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
оптимистический
  pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

optymizm /ɔpˈtɨ̃mʲism̥/ (n)
оптимизм
  wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opuszczony (adj)
заброшенный
  zniszczony wskutek zaniedbania

opór /ˈɔpur/ (n)
сопротивление
  (fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
  akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
  w lm przeszkody, utrudnienia

opętanie (n)
одержимость
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stan bycia owładniętym przez demona;

opłacalność (n)
окупаемость, рентабельность
  (ekonomia, ekonomiczny) cecha, tego co przynosi zysk i jest opłacalne

opłacalny (adj)
рентабельный
  taki, który się opłaca i przynosi zysk albo oszczędność

opłacać /ɔpˈwaʦ̑aʨ̑/ (v)
оплачивать
  przez pewien czas (lub kilkakrotnie) płacić za coś
окупаться
  być wartym określonych kosztów

opłacić /ɔˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
оплатить
  aspekt dokonany od: opłacać

opłata /ɔˈpwata/ (n)
оплата
  kwota płacona za usługę, świadczenie

opłatek /ɔˈpwatɛk/ (n)
облатка
  rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;

opłatkowy (adj)
облаточный
  związany z opłatkiem, dotyczący opłatka

opłucna (n)
плевра
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej;

oracz (n)
пахарь
  ten, kto orze pole

oralny /ɔˈralnɨ/ (adj)
оральный
  o zachowaniu seksualnym z użyciem języka i ust
устный
  ustny, przekazywany za pomocą mowy

orangutan /ˌɔrãŋˈɡutãn/ (n)
орангутан, орангутанг
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

oranżada /ˌɔrãw̃ˈʒada/ (n)
оранжад
  napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat

oranżeria /ˌɔrãw̃ˈʒɛrʲja/ (n)
оранжерея
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;

oratoryjny (adj)
ораториальный
  związany z oratorium, dotyczący oratorium

oraz /ˈɔras/ (conjunction)
а также
  …łączący słowa i zdania równorzędne, wskazując je jako występujące równocześnie

orać /ˈɔraʨ̑/ (v)
пахать
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ciężko pracować
вспахивать, пахать
  (rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbita /ɔrˈbʲita/ (n)
глазница, орбита
  (anatomia, anatomiczny) oczodół
орбита
  (astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;
  krąg, sfera, zasięg

orbitalny (adj)
орбитальный
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

orchestrion /ɔrˈxɛstrʲjɔ̃n/ (n)
оркестрион
  (historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj mechanicznej szafy grającej;

ordalia /ɔrˈdalʲja/ (n)
ордалии
  (historia, historyczny, historycznie) Sąd Boży;

order /ˈɔrdɛr/ (n)
орден
  wysokiej rangi odznaczenie, wywodzące się z dawnych zakonów rycerskich (religijnych i świeckich);

ordowicki /ˌɔrdɔˈvʲiʦ̑ʲci/ (adj)
ордовикский
  (geologia, geologiczny) dotyczący ordowiku, występujący, powstały w ordowiku

ordowik /ɔrˈdɔvʲik/ (n)
ордовик
  (geologia, geologiczny) drugi okres geologiczny paleozoiku;

ordynans (n)
вестовой
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz posługujący oficerowi

ordynarny /ˌɔrdɨ̃ˈnarnɨ/ (adj)
вульгарный, грубый
  wulgarny, prostacki, budzący zgorszenie

ordynować (v)
предписывать
  (medycyna, medyczny) przepisywać leki, kurację (i tym podobne, i temu podobne)
  dyktować sposób postępowania

orenburczyk (n)
оренбуржец
  mieszkaniec Orenburga; osoba z tego miasta

orenburski (adj)
оренбургский
  związany z Orenburgiem, dotyczący Orenburga

organ /ˈɔrɡãn/ (n)
орган
  część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;

organiczny /ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
органический
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący

organista /ˌɔrɡãˈɲista/ (n)
органист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach;

organistka /ˌɔrɡãˈɲistka/ (n)
органистка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na organach

organizacja /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
организация
  grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów
  sposób przygotowywania czegoś, planowania

organizacyjny (adj)
организационный
  dotyczący organizacji

organizator /ˌɔrɡãɲiˈzatɔr/ (n)
организатор
  instytucja lub osoba, do której należy zorganizowanie czegoś (np. wydarzenia)

organizatorka /ˌɔrɡãɲizaˈtɔrka/ (n)
организаторка
  forma żeńska od: organizator

organizm /ɔrˈɡãɲism̥/ (n)
организм
  (biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;
  (medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka
  (przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów

organizować /ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
организовать
  porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom
организоваться
  zakładać, zbierać się w organizację; zrzeszać się

organowy (adj)
органный
  związany z organami (instrumentem), dotyczący organów

organy (n)
орган
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

organza /ɔrˈɡãw̃za/ (n)
органза
  (włókiennictwo) cienka, przezroczysta, lekko sztywna tkanina z nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji sukni ślubnych i wieczorowych oraz firanek i zasłon;

orgazm /ˈɔrɡasm̥/ (n)
оргазм
  (seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orientacja (n)
ориентация
  umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie
  określone poglądy polityczne lub preferencje seksualne
  rozeznanie w sytuacji, jakimś zagadnieniu oraz umiejętność ich oceny

orientalistyczny /ˌɔrʲjɛ̃ntalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
востоковедческий
  dotyczący orientalistyki

orientalistyka /ˌɔrʲjɛ̃ntaˈlʲistɨka/ (n)
востоковедение, ориенталистика
  (edukacja, edukacyjny) nauka o kulturach Orientu;

orka /ˈɔrka/ (n)
косатка
  (zoologia, zoologiczny) Orcinus orca L., drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra /ɔrʲˈcɛstra/ (n)
оркестр
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne

orkiestrant (n)
оркестрант
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) członek orkiestry

orkiestron /ɔrʲˈcɛstrɔ̃n/ (n)
оркестровая яма
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wydzielone miejsce w teatrze, operze itp., przeznaczone dla orkiestry;

orkiestrowy (adj)
оркестровый
  związany z orkiestrą, wchodzący w jej skład; przeznaczony na orkiestrę

orleański (adj)
орлеанский
  związany z Orleanem, dotyczący Orleanu

orli /ˈɔrlʲi/ (adj)
орлиный
  charakterystyczny dla orła, podobny do orła
  związany z orłem, dotyczący orła

orlica (n)
орлица
  (ornitologia, ornitologiczny) samica orła

orlicki (adj)
орлицкий
  związany z rzeką Orlicą, dotyczący rzeki Orlicy

orlik /ˈɔrlʲik/ (n)
водосбор
  (botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach;
орленок
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) odważny, bystry młodzieniec
  (ornitologia, ornitologiczny) młody orzeł
подорлик
  (ornitologia, ornitologiczny) Aquila, ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych o brunatnym upierzeniu;
орёл-яйцеед
  (ornitologia, ornitologiczny) Ictinaetus malayensis, ptak z rodziny jastrzębiowatych, z rodzaju Ictinaetus;

orlik krzykliwy (n)
малый подорлик
  (ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;

orlę (n)
орлёнок
  (ornitologia, ornitologiczny) pisklak orła

ormiański /ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
армянский
  związany z Ormianami

ormiański /ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci/ (n)
армянский
  język urzędowy Armenii;

ornito- /ɔrʲˈɲitɔ/
орнито-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ptakami

ornitofobia (n)
орнитофобия
  lęk przed ptakami

ornitolog /ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk/ (n)
орнитолог
  (biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii
  (biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ornitologii

ornitologia /ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja/ (n)
орнитология
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

ornitologiczny /ˌɔrʲɲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
орнитологический
  (biologia, biologiczny) związany z ornitologią, dotyczący ornitologii

orny /ˈɔrnɨ/ (adj)
пахотный
  (rolnictwo, rolniczy) przeznaczony i wykorzystywany pod orkę

oroczański (adj)
орочский
  związany z Oroczanami, dotyczący Oroczanów

oroczański (n)
орочский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język oroczański;

orogeneza /ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza/ (n)
горообразование, орогенезис
  (geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych;

orski (adj)
орский
  związany z Orskiem, dotyczący Orska

orszak /ˈɔrʃak/ (n)
свита
  grupa ludzi uroczyście towarzyszących komuś

orszelina (n)
клетра
  (botanika, botaniczny) Clethra L., rodzaj roślin z rodziny orszelinowatych o owłosionych liściach i kwiatach wyrastających w gronach;

ortalionowy (adj)
болоньевый
  uszyty z ortalionu

ortodoksyjny /ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ/ (adj)
ортодоксальный
  (o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom
  rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny

ortodonta (n)
ортодонт
  (stomatologia, stomatologiczny) stomatolog, specjalista w zakresie ortodoncji (leczenia wad zgryzu)

ortografia /ˌɔrtɔˈɡrafʲja/ (n)
орфография, правописание
  zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortograficznie /ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
орфографически
  poprawnie pod względem ortograficznym

ortograficzny /ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
орфографический
  dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii

ortopeda /ˌɔrtɔˈpɛda/ (n)
ортопед
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

ortopedyczny /ˌɔrtɔpɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
ортопедический
  związany z leczeniem urazów układu kostnego
  związany z ortopedią lub ortopedami

oryginał /ˌɔrɨˈɟĩnaw/ (n)
оригинал, подлинник
  rzecz powstała jako pierwsza

orzech /ˈɔʒɛx/ (n)
ореховый
  kolor złocistobrązowy
орех
  suchy owoc o zdrewniałej łupinie;
  drewno drzewa z rodziny orzechowatych;
  roślina, której owoce to orzechy (1.1);
  (potocznie, potoczny) owoc orzecha (1.2) włoskiego;

orzech laskowy (n)
лесной орех
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski (n)
грецкий орех
  (spożywczy) jadalne nasiono z drzewa orzecha włoskiego (1.2)

orzech ziemny /ˈɔʒɛγʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
земляной орех
  (botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;

orzechodajny (adj)
орехоносный
  (botanika, botaniczny) taki, który daje orzechy

orzechowy /ˌɔʒɛˈxɔvɨ/ (adj)
ореховый
  dotyczący orzecha (roślin i owocu)
  przyrządzony, zrobiony z orzechów, z dodatkiem orzechów
  zrobiony z drewna drzewa orzechowego (1.1)
красновато-коричневый, ореховый
  złocistobrązowy, taki jak kolor orzecha

orzeczenie /ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
сказуемое, предикат
  (językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu
приговор, решение постановление
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji
мнение, суждение
  jakaś opinia, osąd, ekspertyza

orzeł /ˈɔʒɛw/ (n)
орёл
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;
  (numizmatyka, numizmatyczny) (bankowość, bankowy) rewers monety
  (przenośnie, przenośnia) zdolna, bystra osoba

orędzie (n)
выступление
  uroczyste przemówienie osobistości

orłowski (adj)
орловский
  związany z Orłem, dotyczący Orła, miasta w Rosji

osa /ˈɔsa/ (n)
оса
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

osadowy (adj)
осадочный
  związany z osadem lub powstały w wyniku osadzania

osadzony /ˌɔsaˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
посаженный
  (książkowy) tkwiący w czymś, umiejscowiony gdzieś

osadzony /ˌɔsaˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (n)
осужденный
  (urzędowy) osoba odbywająca karę w więzieniu

osakijski (adj)
осакский
  związany z Osaką, dotyczący Osaki

oscyloskop /ˌɔsʦ̑ɨˈlɔskɔp/ (n)
осциллоскоп
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

oscypek /ɔsˈʦ̑ɨpɛk/ (n)
осцыпек
  (etnografia, etnograficzny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędzony ser z mleka owczego o wrzecionowatym kształcie, wyrabiany przez podhalańskich górali;

osesek (n)
грудничок, сосунок
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko karmione jeszcze mlekiem matki
сосунок
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) młode zwierzęcia karmione mlekiem matki

oset /ˈɔsɛt/ (n)
чертополох
  (botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

osetyjski /ˌɔsɛˈtɨjsʲci/ (adj)
осетинский
  (przymiotnik) od Osetia, Osetyjczyk

osełedec /ˌɔsɛˈwɛdɛʦ̑/ (n)
чуб
  (dawniej, dawny) u Kozaków kosmyk na czubku ogolonej głowy;

osełka (n)
оселок, точильный камень
  narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

osi (possessiveAdjective)
осиный
  należący do osy

osiedlać (v)
вселять, оседлать
  aspekt niedokonany od: osiedlić
заселять, поселяться, расселяться, селиться
  aspekt niedokonany od: osiedlić się

osiedle /ɔˈɕɛdlɛ/ (n)
поселение
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osiedle typu miejskiego (n)
п. г. т., пгт, посёлок городского типа
  (administracja) pośredni między miastem a wsią status jednostki osadniczej, w której ludność w dużej mierze nie zajmuje się działalnością rolniczą, np. osiedla przyfabryczne

osiedlić (v)
водворить, вселить, поселить, расселить
  pozwolić komuś gdzieś zamieszkać
водвориться, вселиться, заселить, расселиться
  zamieszkać gdzieś

osiemdziesięciolecie /ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
восьмидесятилетие
  okres osiemdziesięciu lat
  osiemdziesiąta rocznica

osiemdziesięcioletni /ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
восьмидесятилетний
  mający osiemdziesiąt lat
  trwający osiemdziesiąt lat

osiemdziesięciominutowy (adj)
восьмидесятиминутный
  trwający osiemdziesiąt minut

osiemnastoletni /ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
восемнадцатилетний
  mający osiemnaście lat
  trwający osiemnaście lat

osiemnastominutowy (adj)
восемнадцатиминутный
  trwający osiemnaście minut

osiemsetlecie /ˌɔɕɛ̃msɛtˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
восьмисотлетие
  okres ośmiuset lat
  osiemsetna rocznica

osiemsetletni /ˌɔɕɛ̃msɛtˈlɛtʲɲi/ (adj)
восьмисотлетний
  mający osiemset lat
  trwający osiemset lat

osierdzie /ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
перикард, околосердечная сумка
  (anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce;

osierdziowy /ˌɔɕɛrʲˈʥ̑ɔvɨ/ (adj)
околосердечный
  dotyczący osierdzia

osika /ɔˈɕika/ (n)
осина
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osikowy /ˌɔɕiˈkɔvɨ/ (adj)
осиновый
  będący częścią osiki
  składający się z osiki
  wykonany z drewna lub innej części osiki

osioł /ˈɔɕɔw/ (n)
осёл, ишак
  (zoologia, zoologiczny) Equus asinus Linnaeus, zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
осёл
  (potocznie, potoczny) głupi człowiek
  (potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiołek Buridana /ɔˈɕɔwɛɡ ˌburʲiˈdãna/ (n)
буриданов осёл
  (związek frazeologiczny) osoba nieumiejąca podjąć decyzji, dokonać wyboru

osiągalny /ˌɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ/ (adj)
достижимый
  możliwy do osiągnięcia

osiągać /ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
добиваться, достигать
  realizować pewien cel

osiągnięcie /ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
достижение
  coś, co zostało osiągnięte

osiągnąć /ɔˈɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
добиться, достичь
  aspekt dokonany od: osiągać

oskarżać /ɔˈskarʒaʨ̑/ (v)
обвинять
  obwiniać kogoś o coś

oskarżenie /ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
обвинение
  zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

oskarżony /ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ/ (n)
обвиняемый, подсудимый
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne

oskarżyciel (n)
обвинитель
  człowiek, który oskarża

oskarżyć /ɔˈskarʒɨʨ̑/ (v)
обвинить
  obwinić kogoś o coś

oskijski (adj)
оскский
  związany z Oskami, dotyczący Osków

oskrzele (n)
бронх
  (anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie

osm /ɔsm̥/ (n)
осмий, о́смий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osnowa /ɔsˈnɔva/ (n)
основа
  (włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

osoba /ɔˈsɔba/ (n)
лицо
  (gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych
герой, лицо
  bohater dramatu
лицо, человек
  pojedynczy człowiek, ktoś

osoba fizyczna /ɔˈsɔba fʲiˈzɨʧ̑na/ (n)
физическое лицо
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;

osoba prawna /ɔˈsɔba ˈpravna/ (n)
юридическое лицо
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;

osobistość /ˌɔsɔˈbʲistɔɕʨ̑/ (n)
особа, фигура
  osoba wybitna, ważna i wpływowa

osobisty /ˌɔsɔˈbʲistɨ/ (adj)
личный, персональный
  odnoszący się do pojedynczej osoby

osobiście /ˌɔsɔˈbʲiɕʨ̑ɛ/ (adv)
лично
  we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa

osobliwy (adj)
особенный, своеобразный
  nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobnik /ɔˈsɔbʲɲik/ (n)
особь
  (biologia, biologiczny) jednostkowy okaz gatunku;

osobowościowy (adj)
личностный
  (psychologia, psychologiczny) związany z osobowością

osobowość /ˌɔsɔˈbɔvɔɕʨ̑/ (n)
личность, индивидуальность
  (psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

osobowy /ˌɔsɔˈbɔvɨ/ (adj)
личный
  (gramatyka) związany z kategorią gramatyczną osoby
  dotyczący osoby
легковой, пассажирский
  służący do transportu ludzi

osobowy /ˌɔsɔˈbɔvɨ/ (n)
пассажирский
  rodzaj pociągu pasażerskiego

osobłoski (adj)
особлажский, особложский
  odnoszący się do rzeki Osobłoga
особлажский
  odnoszący się do wsi Osobłoga

ospa wietrzna (n)
ветряная оспа, ветрянка
  (medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ostaszkowski (adj)
осташковский
  związany z Ostaszkowem, dotyczący Ostaszkowa

ostatecznie /ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
окончательно
  całkowicie, zupełnie, w sposób ostateczny lub do końca

ostateczny /ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
окончательный, последний, конечный
  (książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny
последний, конечный, окончательный
  (książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy

ostatni /ɔˈstatʲɲi/ (adj)
последний
  znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostatni Mohikanin (n)
последний из могикан
  (książkowy) ostatni przedstawiciel jakiejś grupy ludzi o wspólnych tradycjach, poglądach, działalności

ostatni krzyk mody /ɔˈstatʲɲi ˈkʃɨk ˈmɔdɨ/ (n)
последний крик моды, последний писк моды
  (przenośnie, przenośnia) coś najbardziej modnego w danym czasie

osteo- /ɔˈstɛɔ/
остео-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kością, kośćcem, tkanką kostną

osteoblast (n)
остеобласт
  (biologia, biologiczny) komórka wytwarzająca osseinę i kontrolująca jej mineralizację;

osteoklast (n)
остеокласт
  (biologia, biologiczny) wielojądrzasta komórka zdolna do resorpcji tkanki kostnej;

osteomalacja /ˌɔstɛɔ̃maˈlaʦ̑ʲja/ (n)
остеомаляция
  (medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;

osteoporoza /ˌɔstɛɔpɔˈrɔza/ (n)
остеопороз
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

ostoja /ɔˈstɔja/ (n)
оплот
  coś, co zapewnia trwanie temu, co jest w jakiś sposób zagrożone
опора
  ten lub to, co nie zawodzi, stanowi podporę, oparcie dla kogoś lub czegoś

ostracyzm /ɔˈstraʦ̑ɨsm̥/ (n)
остракизм
  wykluczenie, bojkot kogoś z danej grupy lub z danego środowiska
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat;

ostrawski (adj)
остравский
  odnoszący się do miasta Ostrawa

ostro /ˈɔstrɔ/ (adv)
остро
  w sposób charakterystyczny dla ostrych przedmiotów

ostroga (n)
шпора
  (jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;

ostrogocki (adj)
остготский
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Ostrogotami, dotyczący Ostrogotów

ostrokątny (adj)
остроугольный
  mający kąt ostry

ostrożnie /ɔˈstrɔʒʲɲɛ/ (adv)
внимательно, осторожно
  w sposób ostrożny, uważny

ostrożność (n)
осторожность
  zdolność do działania z rozwagą

ostrożny /ɔˈstrɔʒnɨ/ (adj)
осторожный, осторо́жный
  postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostry /ˈɔstrɨ/ (adj)
острый
  taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
  o zapachu: intensywny, zwykle nieprzyjemny

ostryga /ɔˈstrɨɡa/ (n)
устрица
  (zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad /ˌɔstrɨˈɡɔjat/ (n)
кулик-сорока
  (ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrygowy (adj)
устричный
  związany z ostrygami, dotyczący ostryg

ostrze /ˈɔsṭʃɛ/ (n)
лезвие, остриё
  część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzegać /ɔˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
предупреждать
  informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

ostrzyć /ˈɔsṭʃɨʨ̑/ (v)
точить
  czynić ostrym (krawędź czegoś)

ostygnąć (v)
остыть
  stać się zimniejszym lub całkowicie zimnym, stracić ciepło

oszacować (v)
оценить
  podać wartość lub wielkość w przybliżeniu

oszczać /ˈɔʃʧ̑aʨ̑/ (v)
обоссать
  (wulgarnie, wulgaryzm) oddając mocz, zmoczyć kogoś lub coś

oszczepniczka /ˌɔʃʧ̑ɛpʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
копьеметательница
  (sport, sportowy) sportsmenka uprawiająca rzut oszczepem

oszczepnik /ɔʃˈʧ̑ɛpʲɲik/ (n)
копьеметатель
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający rzut oszczepem

oszczerczy (adj)
клеветнический
  będący oszczerstwem lub zawierający oszczerstwa

oszczerstwo /ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ/ (n)
клевета
  kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

oszczędnościowy (adj)
сберегательный
  związany z oszczędzaniem, służący do oszczędzania

oszczędność /ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
простота
  cecha czegoś, co mało ozdobne
бережливость, расчётливость
  cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki
экономность
  rozporządzanie zasobami w taki sposób, aby możliwie najmniej ich zużyć

oszczędny (adj)
бережливый, экономный
  nietrwoniący pieniędzy, majątku
экономичный, экономный
  taki, przy którym zużywa się niewiele jakichś zasobów lub środków

oszczędzać /ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
экономить
  zużywać w niewielkiej ilości
  zachować część czegoś na później

oszmiański (adj)
ошмянский
  dotyczący Oszmiany, związany z Oszmianą

oszukańczy /ˌɔʃuˈkãj̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
мошеннический, плутовской
  opierający się na oszustwie, nieuczciwości

oszukiwać /ˌɔʃuˈcivaʨ̑/ (v)
обманывать, надувать
  mówić komuś nieprawdę, kłamać

oszust /ˈɔʃust/ (n)
мошенник, жулик, обманщик, плут, пройдоха
  ten, kto oszukuje

oszustka /ɔˈʃustka/ (n)
мошенница, обманщица, плутовка
  osoba płci żeńskiej, która oszukuje

oszustwo /ɔˈʃustfɔ/ (n)
мошенничество
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;
  (potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści

otaczać /ɔˈtaʧ̑aʨ̑/ (v)
окружать
  zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)

otawa /ɔˈtava/ (n)
отава
  (rolnictwo, rolniczy) drugi pokos siana;

otchłań /ˈɔtxwãɲ/ (n)
бездна
  realna pusta, ogromna, głęboka lub wręcz bezdenna przestrzeń

oto /ˈɔtɔ/ (pronoun)
вот
  w połączeniu z czasownikiem „być” wskazuje coś lub kogoś w bezpośrednim otoczeniu

otoczenie /ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
окружение
  łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron
  ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący

otoczyć /ɔˈtɔʧ̑ɨʨ̑/ (v)
окружить
  aspekt dokonany od: otaczać

otolaryngolog /ˌɔtɔlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk/ (n)
отоларинголог
  (medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie chorób uszu i krtani
  (medycyna, medyczny) specjalistka w dziedzinie chorób uszu i krtani

otolaryngologiczny (adj)
отоларингологический
  (medycyna, medyczny) związany z otolaryngologią, dotyczący otolaryngologii

otolog /ɔˈtɔlɔk/ (n)
отиатр, отолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób uszu

otologia (n)
отология
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;

otorynolaryngolog /ˌɔtɔrɨ̃nɔlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk/ (n)
оториноларинголог
  (medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie chorób nosa, uszu, krtani i gardła
  (medycyna, medyczny) specjalistka w dziedzinie chorób nosa, uszu, krtani i gardła

otorynolaryngologiczny (adj)
оториноларингологический
  (medycyna, medyczny) związany z otorynolaryngologią, dotyczący otorynolaryngologii

otoskop /ɔˈtɔskɔp/ (n)
отоскоп
  (medycyna, medyczny) przyrząd laryngologiczny do badania wnętrza ucha;

otrancki (adj)
отрантский
  związany z Otranto, dotyczący Otranto

otrzewna (n)
брюшина
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

otrzymać /ɔˈṭʃɨ̃maʨ̑/ (v)
получить
  (zobacz) otrzymywać

otrzymywać /ˌɔṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
получать
  dostawać, być odbiorcą

otręby /ɔˈtrɛ̃mbɨ/ (n)
отруби
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;

ottawianin /ˌɔtːaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
оттавец
  mieszkaniec Ottawy; osoba z tego miasta

ottawski /ɔtˈːafsʲci/ (adj)
оттавский
  odnoszący się do miasta Ottawa

otucha /ɔˈtuxa/ (n)
приободрение
  nadzieja wynikająca z przekonania, że będzie lepiej

otwarcie /ɔtˈfarʲʨ̑ɛ/ (adv)
искренне, откровенно, открыто, прямо
  w sposób otwarty, szczery, uczciwy, jawny

otwarcie /ɔtˈfarʲʨ̑ɛ/ (n)
дебют
  (szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów;
открытие
  uroczystość założenia, uruchomienia czegoś

otwarty /ɔtˈfartɨ/ (adj)
открытый
  niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
  o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć
  o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
  o sklepie: czynny, działający
  ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami

otwieracz /ɔtˈfʲjɛraʧ̑/ (n)
открывашка
  przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek

otwieranie /ˌɔtfʲjɛˈrãɲɛ/ (n)
открывание
  (rzeczownik odczasownikowy) od otwierać

otwierać /ɔtˈfʲjɛraʨ̑/ (v)
открывать, отворять
  powodować, że coś przestaje być zamknięte

otworzyć /ɔˈtfɔʒɨʨ̑/ (v)
отворить, открыть
  aspekt dokonany od: otwierać

otwór /ˈɔtfur/ (n)
отверстие
  dziura lub wgłębienie

otyły /ɔˈtɨwɨ/ (adj)
полный, толстый, тучный
  o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

otóż /ˈɔtuʃ/ (particle)
вот
  nawiązuje do innej wypowiedzi, rozpoczynając komentarz lub jej uzupełnienie

outing (n)
аутинг
  (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) mówienie, często publiczne, o czyjejś orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej bez zgody tej osoby;

owacja /ɔˈvaʦ̑ʲja/ (n)
овация
  ostentacyjne i publiczne wyrażenie komuś uznania lub czci, w szczególności burzą braw

owad /ˈɔvat/ (n)
насекомое
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadobójczy /ˌɔvadɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
инсектицидный
  używany do zabijania owadów

owal /ˈɔval/ (n)
овал
  (geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;
  kontur przypominający tę krzywą

owca /ˈɔfʦ̑a/ (n)
овца
  (zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owczarnia (n)
кошара
  (zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie gospodarskie dla owiec;

owczarski (adj)
овцеводческий, овчарный
  związany z owczarstwem lub owczarzem, dotyczący owczarstwa lub owczarza

owczarstwo (n)
овцеводство
  (zootechnika, zootechniczny) produkcja zwierzęca obejmująca chów i hodowlę owiec

owczy /ˈɔfʧ̑ɨ/ (adj)
овечий
  związany z owcami, pochodzący od owcy

owdowieć (v)
овдоветь
  zostać wdowcem lub wdową

owies /ˈɔvʲjɛs/ (n)
овёс
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owiewka /ɔˈvʲjɛfka/ (n)
зализ, обтекатель
  aerodynamiczna osłona w konstrukcji pojazdu lub samolotu;

owijać w bawełnę /ɔˈvʲijäʥ̑ v‿baˈvɛwnɛ/ (idiom)
говорить обиняками
  mówić z użyciem aluzji, unikać bezpośredniego przedstawienia sprawy

owoc /ˈɔvɔʦ̑/ (n)
фрукт, плод
  (botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo
плод, фрукт
  (przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań

owocnia /ɔˈvɔʦ̑ʲɲa/ (n)
околоплодник, перикарпий
  (botanika, botaniczny) część owocu, powstająca ze ściany zalążni;

owocnik /ɔˈvɔʦ̑ʲɲik/ (n)
карпофор, плодовое тело гриба, спорокарп
  (mikologia, mikologiczny) zbita część grzybni, występująca u grzybów wyższych, tworząca zarodniki;

owocowy /ˌɔvɔˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
фруктовый
  taki, który jest zrobiony z owoców, smakuje lub pachnie jak owoc

owsiany (adj)
овсяный
  dotyczący owsa; zrobiony z owsa

owszem /ˈɔfʃɛ̃m/ (particle)
да, конечно, разуметь
  odpowiedź twierdząca, potwierdzająca słowa rozmówcy (także na pytanie z partykułą nie)

owulacja (n)
овуляция
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

owłosiony /ˌɔvwɔˈɕɔ̃nɨ/ (adj)
волосатый
  taki, który ma włosy, owłosienie

ozdabiać /ɔzˈdabʲjäʨ̑/ (v)
украшать
  czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

ozdoba /ɔzˈdɔba/ (n)
украшение
  coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś

ozdobny /ɔˈzdɔbnɨ/ (adj)
декоративный
  stanowiący ozdobę; o cechach właściwych ozdobie

oziorski (adj)
озёрский
  związany z Oziorskiem, dotyczący Oziorska

oziębienie (n)
отчуждённость
  osłabienie relacji między osobami lub instytucjami

ozięble (adv)
холодно
  chłodno, bez uczuć

oziębły (adj)
холодный
  odnoszący się z rezerwą

oznaczać /ɔzˈnaʧ̑aʨ̑/ (v)
означать
  wyrażać określoną treść
  znakować, wyróżniać, robić znak

ozonowy /ˌɔzɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
озоновый
  (chemia, chemiczny) związany z ozonem, wykorzystujący ozon

oładka /ɔˈwatka/ (n)
оладья
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placuszek z tartych ziemniaków i mąki, racuszek

ołoniecki (adj)
олонецкий
  związany z Ołońcem, dotyczący Ołońca

ołowiany /ˌɔwɔˈvʲjãnɨ/ (adj)
свинцовый
  wykonany z ołowiu, związany z ołowiem, dotyczący ołowiu
  (przenośnie, przenośnia) taki, który ma cechy podobne do ołowiu, np. barwę, ciężar

ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (n)
алтарь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołtarzowy (adj)
алтарный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza

ołów /ˈɔwuf/ (n)
свинец
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;
  (peryfrastyczny) pocisk wystrzeliwany z broni strzeleckiej

ołóweczek /ˌɔwuˈvɛʧ̑ɛk/ (n)
карандашик
  (zdrobniale) od: ołówek
  mały ołówek

ołówek /ɔˈwuvɛk/ (n)
карандаш
  przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

ołówkowy /ˌɔwufˈkɔvɨ/ (adj)
карандашный
  odnoszący się do ołówka

oś /ɔɕ/ (n)
ось
  centralna linia danego układu
  (matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy;
  (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;

ościsty /ɔɕˈʨ̑istɨ/ (adj)
остистый
  (ichtiologia, ichtiologiczny) o rybie: mająca dużo ości

ośli /ˈɔɕlʲi/ (possessiveAdjective)
ослиный
  należący do osła

ośmieszyć (v)
осрамить
  uczynić przedmiotem śmiechu; wystawić na pośmiewisko

ośmiodniowy /ˌɔɕmʲjɔˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
восьмидневный
  będący w wieku ośmiu dni
  trwający osiem dni

ośmiogodzinny /ˌɔɕmʲjɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
восьмичасовой
  będący w wieku ośmiu godzin
  trwający osiem godzin

ośmiokąt (n)
восьмиугольник
  (matematyka, matematyczny) figura geometryczna mająca osiem kątów;

ośmiokątny (adj)
восьмиугольный
  taki, który ma osiem kątów; mający kształt ośmiokąta

ośmioletni /ˌɔɕmʲjɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
восьмилетний
  mający osiem lat
  trwający osiem lat

ośmiominutowy (adj)
восьмиминутный
  trwający osiem minut

ośmiopiętrowy (adj)
девятиэтажный
  złożony z parteru i ośmiu wyższych kondygnacji

ośmiopokojowy (adj)
восьмикомнатный
  z ośmioma pokojami

ośmiornica /ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a/ (n)
осьминог, спрут
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ośmioro /ɔɕˈmʲjɔrɔ/ (collective)
восьмеро
  …odpowiadający liczbie 8

ośmiotysięcznik /ˌɔɕmʲjɔtɨˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
восьмитысячник
  góra o wysokości przekraczającej osiem tysięcy metrów n.p.m.;

ośmiościan (n)
восьмигранник, октаэдр
  (geometria) wielościan o ośmiu ścianach

ośnik /ˈɔɕɲik/ (n)
скобель
  ręczne narzędzie do strugania i korowania drewna,

ośrodek /ɔˈɕrɔdɛk/ (n)
центр
  instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie
  środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia

oświadczać /ɔɕˈfʲjaṭʧ̑aʨ̑/ (v)
заявлять, объявлять
  komunikować w podniosły lub formalny sposób

oświadczenie /ˌɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
заявление
  oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego
  pismo zawierające oświadczenie (1.1)

oświata /ɔˈɕfʲjata/ (n)
просвещение
  ogół instytucji i ludzi zajmujących się upowszechnianiem wiedzy i kultury
образование
  proces kształcenia, upowszechnienia wiedzy i kultury w społeczeństwie

oświatowy (adj)
просветительный
  dotyczący oświaty

ożywiać (v)
оживлять
  przywracać do życia
оживать
  stawać się bardziej energicznym

paca (n)
гладилка
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (budownictwo) narzędzie murarskie w formie krótkiej deski z rękojeścią do wyrównywania zaprawy na murze

pacha /ˈpaxa/ (n)
подмышка
  (anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym;

pachnieć /ˈpaxʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
пахнуть
  wydzielać jakiś zapach, zwykle przyjemny

pachnolit (n)
пахнолит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady halogenków, jednowodny heksafluoroglinian sodowo-wapniowy;

pachnący /paxˈnɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
ароматный, благоухающий
  taki, który wydziela łatwo wyczuwalny zapach, najczęściej przyjemny

pachołek /paˈxɔwɛk/ (n)
кнехт
  słupek służący do obkładania cum i szpringów

pachwina /paxˈfʲĩna/ (n)
пах
  (anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda

paciuk (n)
пацук
  (zoologia, zoologiczny) (słownictwo kresowe) (regionalizm, regionalny) wileński szczur

pacjent /ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt/ (n)
пациент
  osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

packa /ˈpaʦ̑ka/ (n)
мухобойка
  przyrząd do zabijania much

pacyficzny (adj)
тихоокеанский
  zamieszkujący Pacyfik, związany z Pacyfikiem

pacyfikacja /ˌpaʦ̑ɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
пацификация
  tłumienie buntu, powstania, strajku itp., zwykle przy użyciu siły zbrojnej;

pacyfista (n)
пацифист
  zwolennik pacyfizmu

pacyfistka /ˌpaʦ̑ɨˈfʲistka/ (n)
пацифистка
  forma żeńska od: pacyfista

pacyfistyczny (adj)
пацифистский
  dotyczący pacyfizmu lub związany z pacyfistami

pacyfizm (n)
пацифизм
  pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka /ˈpaʧ̑ka/ (n)
пачка
  (handel, handlowy) zawartość małego opakowania
  spódniczka baletowa;
компашка
  (potocznie, potoczny) grupa przyjaciół
посылка, паке́т
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;
рождественский подарок
  prezent na choinkę

paczkomat (n)
постамат, постомат, почтомат
  (potocznie, potoczny) automat do nadawania i odbioru paczek;

padaczka /paˈdaʧ̑ka/ (n)
эпилепсия
  (medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padalec /paˈdalɛʦ̑/ (n)
веретеница, медяница
  (zoologia, zoologiczny) Anguis, rodzaj beznogiej jaszczurki;
гадюка, падла
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) osoba podła, której postępowanie wzbudza odrazę

padać /ˈpadaʨ̑/ (v)
идти, дождить, лить
  (meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)
потерпеть поражение
  o terytorium: ulegać przed siłami nieprzyjaciela
издыхать, околевать
  o zwierzętach: zdychać
падать, сваливаться
  w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą

padać jak muchy /ˈpadaʨ̑ ˈjak ˈmuxɨ/ (v)
мрут как мухи
  (przenośnie, przenośnia) umierać, ginąć masowo

padać z nóg /ˈpadaʥ̑ ˈz‿nuk/ (v)
валиться с ног
  być bardzo zmęczonym

padewski (adj)
падуанский
  odnoszący się do Padwy, związany z Padwą

padlina /paˈdlʲĩna/ (n)
падаль
  zwierzęce zwłoki

padlinożerca /ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
падальщик
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się padliną

pager /ˈpɛjʤ̑ɛr/ (n)
пейджер
  (technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;

pagoda /paˈɡɔda/ (n)
пагода
  (budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia buddyjska o architekturze pagody (1.1)

pagórek /paˈɡurɛk/ (n)
холм
  niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

pagórkowaty /ˌpaɡurkɔˈvatɨ/ (adj)
холмистый
  nierówny; taki, który jest pokryty pagórkami

pajac /ˈpajaʦ̑/ (n)
клоун, паяц, скоморох, шут
  komiczna postać w dawnej krotochwili
марионетка, кукла
  figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka

pajączek /paˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
паучок
  (zdrobniale) od: pająk

pająk /ˈpajɔ̃ŋk/ (n)
паук
  (zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pająkowaty /ˌpajɔ̃ŋkɔˈvatɨ/ (adj)
паукообразный
  przypominający pająka

pajęczy /paˈjɛ̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
паучий
  charakterystyczny dla pająka; dotyczący, odnoszący się do pająka

pajęczyca /ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
паучиха
  (zoologia, zoologiczny) samica pająka

pajęczyna /ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
паутина
  sieć tkana przez pająka

paka /ˈpaka/ (n)
пака
  (zoologia, zoologiczny) Cuniculus paca, gatunek dużego gryzonia;

pakamera /ˌpakãˈmɛra/ (n)
паккамера
  pomieszczenie, w którym przechowywane i pakowane są towary

pakernia /paˈkɛrʲɲa/ (n)
качалка
  (slangowo) (pospolicie) siłownia

pakiet /ˈpacɛt/ (n)
пакет
  (informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;
  kilka rzeczy spakowanych razem

pakistański /ˌpaciˈstãj̃sʲci/ (adj)
пакистанский
  związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

pakowacz (n)
упаковщик
  mężczyzna, który trudni się pakowaniem;

pakować /paˈkɔvaʨ̑/ (v)
влезать
  (potocznie, potoczny) włazić, wciskać się, pchać się gdzieś; za wszelką cenę chcieć się dostać / wejść gdzieś; także wtrącać się

pakt /pakt/ (n)
пакт
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym

pakuły /paˈkuwɨ/ (n)
пакля
  (technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska;

palacz /ˈpalaʧ̑/ (n)
кочегар
  ktoś, kto zawodowo pali w piecu;
курильщик, курящий
  osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palaczka /paˈlaʧ̑ka/ (n)
курильщица, табачница
  kobieta, która pali (np. papierosy, tytoń, opium itp.)

palajski (adj)
палайский
  (dosłownie) (starożytność) związany z krainą Pala w Anatolii

palajski (n)
палайский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język palajski, należący do języków anatolijskich;

palant /ˈpalãnt/ (n)
козёл
  (potocznie, potoczny) obraźliwy zwrot do mężczyzny, który wzbudza lekceważenie lub pogardę

palarnia /paˈlarʲɲa/ (n)
кочегарка
  miejsce, w którym robi się/wytwarza coś dzięki procesowi palenia
курилка
  wydzielone pomieszczenie przeznaczone do palenia papierosów, tytoniu (obok miejsc, w których nie wolno palić)

palec /ˈpalɛʦ̑/ (n)
палец
  (technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie sztyftu, który służy do przekazywania ruchu
палец, штифт
  część rękawiczki przykrywająca palce (1.1)
палец, перст
  u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący /ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
указательный палец
  (anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

paleciak (n)
гидравлическая тележка
  (potocznie, potoczny) ręczny wózek do przewożenia palet wyposażony w podnośnik hydrauliczny;

palenie /paˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
горение, сжигание
  proces spalania, palenia się
курение, табакокурение
  zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

palenisko (n)
очаг
  (technologia, technika, techniczny) część pieca lub urządzenia, w którym pali się ogień

paleo- /paˈlɛɔ/
палео-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z dawnymi czasami, prehistorią

paleoantropolog (n)
палеоантрополог
  (antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz zajmujący się opisaniem ewolucji człowieka

paleoantropologia /ˌpalɛɔãntrɔpɔˈlɔɟja/ (n)
палеоантропология
  (antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) nauka o ewolucji człowieka;

paleoantropologiczny (adj)
палеоантропологический
  (antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) związany z paleoantropologią, dotyczący paleoantropologii

paleobiologiczny (adj)
палеобиологический
  (biologia, biologiczny) związany z paleobiologią, dotyczący paleobiologii

paleobotaniczny (adj)
палеоботанический
  związany z paleobotaniką, dotyczący paleobotaniki

paleobotanika /ˌpalɛɔbɔˈtãɲika/ (n)
палеоботаника
  (botanika, botaniczny) nauka o roślinach kopalnych;

paleocen (n)
палеоцен
  (geologia, geologiczny) najstarsza epoka paleogenu

paleofitologia /ˌpalɛɔfʲitɔˈlɔɟja/ (n)
палеофитология
  (botanika, botaniczny) (zobacz) paleobotanika

paleofitologiczny (adj)
палеофитологический
  związany z paleofitologią, dotyczący paleofitologii

paleogen /ˌpalɛˈɔɡɛ̃n/ (n)
палеоген
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych w kenozoiku;

paleogeński /ˌpalɛɔˈɡɛ̃j̃sʲci/ (adj)
палеогеновый
  (geologia, geologiczny) dotyczący paleogenu, występujący, powstały w paleogenie

paleografia /ˌpalɛɔˈɡrafʲja/ (n)
палеография
  badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleolit /ˌpalɛˈɔlʲit/ (n)
палеолит
  (archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;

paleolityczny /ˌpalɛɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
палеолитический
  żyjący / mający miejsce w paleolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

paleontolog /ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk/ (n)
палеонтолог
  (biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych
  specjalistka z zakresu paleontologii

paleontologia /ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
палеонтология
  (biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych;

paleontologiczny (adj)
палеонтологический
  (biologia, biologiczny) związany z paleontologią, dotyczący paleontologii

paleoproterozoik /paˈlɛɔˌprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
палеопротерозой
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

paleozoiczny /ˌpalɛɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
палеозойский
  (geologia, geologiczny) dotyczący paleozoiku, występujący, powstały w paleozoiku

paleozoik /ˌpalɛɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
палеозой
  (geologia, geologiczny) era w dziejach Ziemi;

paleozoolog /ˌpalɛɔzɔˈːlɔk/ (n)
палеозоолог
  specjalista zajmujący się badaniem zwierząt, które żyły w minionych epokach geologicznych
  specjalistka z zakresu paleozoologii

paleozoologia /ˌpalɛɔzɔːˈlɔɟja/ (n)
палеозоология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o zwierzętach kopalnych;

paleozoologiczny (adj)
палеозоологический
  (zoologia, zoologiczny) związany z paleozoologią, dotyczący paleozoologii

palermianin (n)
палермец
  mieszkaniec Palermo; osoba z tego miasta

palermski (adj)
палермский
  związany z Palermo, dotyczący Palermo

palestyński /ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci/ (adj)
палестинский
  związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

paleta /paˈlɛta/ (n)
палитра
  specjalna owalna deseczka służąca artyście-malarzowi do mieszania farb;
поддон
  znormalizowana drewniana platforma ułatwiająca przeładunek towarów;

paliatywny (adj)
паллиативный
  uśmierzający ból lub łagodzący objawy choroby, lecz nieusuwający jej przyczyn

paliczek /paˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
фаланга
  (anatomia, anatomiczny) mała kość palców stopy i dłoni;

palilalia (n)
палилалия
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;

palimpsest /paˈlʲĩmpsɛst/ (n)
палимпсест
  (historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom /paˈlʲĩndrɔ̃m/ (n)
палиндром
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

palinologiczny (adj)
палинологический
  (botanika, botaniczny) związany z palinologią, dotyczący palinologii

palisada (n)
палисад
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych

paliwo /paˈlʲivɔ/ (n)
топливо, горючее
  substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

paliwowy /ˌpalʲiˈvɔvɨ/ (adj)
топливный
  związany z paliwem

palić /ˈpalʲiʨ̑/ (v)
жечь
  niszczyć coś za pomocą ognia
курить
  wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo
жечь
  (potocznie, potoczny) parzyć, piec (wywoływać ból na ciele)

palić jak smok /ˈpalʲiʨ̑ ˈjak ˈsmɔk/ (idiom)
курить как паровоз
  palić dużo, nadmiernie

palić za sobą mosty /ˈpalʲiʥ̑ za‿ˈsɔbɔ̃w̃ ˈmɔstɨ/ (v)
жечь за собой мосты, жечь свои корабли, жечь свои мосты
  (książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie

pallad /ˈpalːat/ (n)
палладий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palladianizm /ˌpalːaˈdʲjä̃ɲism̥/ (n)
палладианство
  (sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;

palma /ˈpalma/ (n)
пальма
  (botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;

palnik /ˈpalʲɲik/ (n)
конфорка
  część kuchenki gazowej, w której wytwarza się płomień, na której stawia się naczynia do gotowania
горелка
  każda inna część urządzenia wytwarzająca płomień
сварочный аппарат
  urządzenie wytwarzające płomień, służące do spawania metali

palny /ˈpalnɨ/ (adj)
огнестрельный
  o broni: miotający pociskiem na skutek spalania ładunku

palnąć /ˈpalnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
ляпнуть
  (potocznie, potoczny) powiedzieć coś bez sensu

palto /ˈpaltɔ/ (n)
пальто
  ciepłe okrycie wierzchnie do noszenia głównie zimą

paluch /ˈpalux/ (n)
большой палец
  (anatomia, anatomiczny) duży palec u nogi;

paludologia /ˌpaludɔˈlɔɟja/ (n)
болотоведение
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o bagnach;

pamirski (adj)
памирский
  związany z Pamirem, dotyczący Pamiru

pamirski (n)
памирский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język pamirski

pamiątka /pãˈmʲjɔ̃ntka/ (n)
сувенир
  drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamiątkowy /ˌpãmʲjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
памятный
  taki, który jest pamiątką, pozostałością po czymś lub po kimś
  taki, który został wykonany, aby upamiętniać coś lub kogoś

pamiętać /pãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑/ (v)
помнить
  przechowywać informacje w pamięci i potrafić je odtwarzać
  (o przedmiotach) pochodzić z dawnych czasów
  dbać, troszczyć się o kogoś lub o coś

pamiętliwy (adj)
злопамятный
  pamiętający długo urazy, doznane krzywdy, przykrości itp.

pamiętnik (n)
мемуары
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki opisujący wydarzenia z życia bohatera, opierający się na jego wspomnieniach i przeżyciach
дневник
  wspomnienia spisywane przez kogoś, zwykle na własne potrzeby

pamiętny (adj)
памятный
  taki, który długo się pamięta; godny zapamiętania; zapadający w pamięć

pamięć /ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
память
  zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
  fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości
  (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;

pan /pãn/ (n)
господин
  feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
  pracodawca dla służby
  właściciel niewolników
  z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy
  właściciel psa
господин, вы
  zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

pan młody /ˈpãn ˈmwɔdɨ/ (n)
жених, молодой, новобрачный
  mężczyzna w dniu swojego ślubu

panamczyk /pãˈnãmʧ̑ɨk/ (n)
панамец
  mieszkaniec Panamy (stolicy państwa Panama)

panamka /pãˈnãmka/ (n)
панамка
  mieszkanka Panamy (stolicy państwa Panama)

panamski /pãˈnãmsʲci/ (adj)
панамский, пана́мский
  odnoszący się do państwa Panama

pancernik /pãnˈʦ̑ɛrʲɲik/ (n)
броненосец
  (zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
броненосец, линейный корабль
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

pancerz /ˈpãnʦ̑ɛʃ/ (n)
панцирь
  (zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;

panczenista /ˌpãn͇ʧ̑ɛ̃ˈɲista/ (n)
конькобежец
  (sport, sportowy) łyżwiarz jeżdżący na panczenach, uprawiający łyżwiarstwo szybkie

panda /ˈpãnda/ (n)
панда
  (zoologia, zoologiczny) panda mała
  (zoologia, zoologiczny) panda wielka

panda wielka (n)
большая панда
  (zoologia, zoologiczny) Ailuropoda melanoleuca David, drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w Azji;

pandeizm /pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
пандеизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia /pãnˈdɛ̃mʲja/ (n)
пандемия, пандеми́я
  (medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

pandemiczny (adj)
пандемический, пандеми́ческий
  (medycyna, medyczny) związany z pandemią; mający charakter pandemii

panegiryk /ˌpãnɛˈɟirɨk/ (n)
панегирик
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;

pangermanizm (n)
пангерманизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna doktryna polityczna postulująca zjednoczenie wszystkich ludów germańskich

pani /ˈpãɲi/ (n)
хозяйка
  pracodawczyni dla służby
вы, госпожа
  zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panienka /pãˈɲɛ̃nka/ (n)
барышня
  (dawniej, dawny) córka chlebodawców
девушка
  młoda dziewczyna

panierować (v)
панировать
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce

panna /ˈpãnːa/ (n)
незамужняя, девушка
  kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda /ˈpãnːa ˈmwɔda/ (n)
молодая, новобрачная
  kobieta w dniu swojego ślubu

panorama /ˌpãnɔˈrãma/ (n)
панорама
  rozległy, szeroki widok

panowanie /ˌpãnɔˈvãɲɛ/ (n)
царствование, правление
  okres władzy danego monarchy

panować /pãˈnɔvaʨ̑/ (v)
выкать, чинопочитательствовать
  (potocznie, potoczny) określać kogoś mianem pana, podczas gdy ta osoba nie widzi takiej potrzeby
властвовать
  być panem, przywódcą czegoś
править
  być panem, władcą kraju, królestwa
хозяйничать владеть
  podporządkowywać coś sobie, mieć władzę nad czymś
царить
  występować, pojawiać się

panoński (adj)
паннонский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Panonią, dotyczący Panonii

panslawistyczny (adj)
панславистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z panslawizmem, dotyczący panslawizmu

panslawizm /pãw̃ˈslavʲism̥/ (n)
панславизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;

pantałyk /pãnˈtawɨk/ (n)
панталык
  tylko w zwrocie zbić z pantałyku

panteista /ˌpãntɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
пантеист
  osoba wyznająca panteizm

panteistyczny (adj)
пантеистический
  właściwy panteizmowi

panteizm /pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
пантеизм
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

pantofel /pãnˈtɔfɛl/ (n)
тапка
  (regionalizm, regionalny) rodzaj obuwia noszonego w domu
туфля
  rodzaj lekkiego, płytkiego, wsuwanego buta

pantoflarz /pãnˈtɔflaʃ/ (n)
подкаблучник, бабораб, лизун, олень, терпила
  mężczyzna potulny, ulegający kobiecie

pantograf /pãnˈtɔɡraf/ (n)
пантограф
  przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń;
токоприёмник, пантограф
  przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe;

pantomima /ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma/ (n)
пантомима
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;

pantoprazol (n)
пантопразол
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;

panturkizm (n)
пантюркизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna ideologia i doktryna polityczna głosząca jedność etniczną ludów tureckich i konieczność ich integracji kulturalnej i politycznej;

papa /ˈpapa/ (n)
толь
  materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;

papacha (n)
папаха
  (odzieżownictwo) męska futrzana czapka używana przez Kozaków, mieszkańców Kaukazu i Azji Środkowej;

papaja /paˈpaja/ (n)
папайя
  (botanika, botaniczny) (zobacz) melonowiec

papier /ˈpapʲjɛr/ (n)
бумага
  wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;
  (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument

papier jest cierpliwy /ˈpapʲjɛrʲ ˈjɛstʲ ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (proverb)
бумага всё терпит
  na papierze można napisać wszystko bez ryzyka natychmiastowych konsekwencji

papier milimetrowy (n)
миллиметровая бумага, миллиметровка
  arkusz papieru kreślarskiego z naniesioną siatką milimetrową

papier toaletowy /ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ/ (n)
туалетная бумага
  chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy /ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
ценная бумага
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papier ścierny /ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ/ (n)
наждачная бумага, шлифовальная бумага
  jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;

papier śniadaniowy (n)
жиронепроницаемая бумага для бутербродов
  specjalny papier do zawijania kanapek

papieros /paˈpʲjɛrɔs/ (n)
сигарета, папироса
  wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papierosowy /ˌpapʲjɛrɔˈsɔvɨ/ (adj)
сигаретный
  dotyczący papierosa

papierowy /ˌpapʲjɛˈrɔvɨ/ (adj)
бумажный
  wykonany z papieru

papierośnica /ˌpapʲjɛrɔɕˈɲiʦ̑a/ (n)
портсигар, сигаретница
  mały, elegancki pojemnik do trzymania papierosów.

papieski /paˈpʲjɛsʲci/ (adj)
папский
  związany z papieżem lub papiestwem, dotyczący papieża lub papiestwa

papiestwo (n)
папежство, папство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd papieża, forma rządów papieża

papież /ˈpapʲjɛʃ/ (n)
папа римский, папеж
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;
папа
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) koptyjski patriarcha Aleksandrii, głowa Kościoła koptyjskiego
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawosławny patriarcha Aleksandrii
  jedna z kart tarota;

papirologiczny (adj)
папирологический
  związany z papirologią albo papirologiem, dotyczący papirologii albo papirologa

papka /ˈpapka/ (n)
кашица
  półpłynna, miękka, gęsta masa

paplać /ˈpaplaʨ̑/ (v)
трепаться, болтать, чесать язык
  (potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach

paproć /ˈpaprɔʨ̑/ (n)
папоротник
  (botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z kladu monilofitów;

papryka /ˈpaprɨka/ (n)
перец
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;
горький острый перец
  (spożywczy) czerwona, sypka przyprawa sporządzona z owocu papryki (1.1)
сладкий перец
  (spożywczy) jarzyna z owocu papryki (1.1);

papuaski (adj)
папуасский
  związany z Papuasami, dotyczący Papuasów

papuga /paˈpuɡa/ (n)
попугай
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1)
  (ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papużka falista /paˈpuʃka faˈlʲista/ (n)
волнистый попугайчик
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para /ˈpara/ (n)
пар, водяной пар
  (fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
пара, чета
  dwa przedmioty stanowiące komplet
  dwie osoby, darzące się uczuciem
  określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części
  dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu
  drugi przedmiot z przedmiotów występujących po dwa

para- /ˈpara/
пара-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający: niby, prawie, podobny do tego, co jest określane drugą częścią złożenia

parabioza (n)
парабиоз
  (zoologia, zoologiczny) zespolenie układów krążenia dwóch zwierząt;

parabola /ˌparaˈbɔla/ (n)
парабола, иносказание
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;
парабола
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;

paraboliczny /ˌparabɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
параболический
  taki, który ma kształt paraboli
аллегоричный, иносказательный, параболический
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) mający charakter paraboli, przypowieści

paracetamol /ˌparaʦ̑ɛˈtãmɔl/ (n)
парацетамол
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym;

parada /paˈrada/ (n)
парад
  (sport, sportowy) w szermierce, boksie: odparcie ciosu lub uderzenie w odpowiedzi na cios przeciwnika
  (wojskowość, wojskowy) uroczysty przegląd wojsk połączony z defiladą;
  efektowny przemarsz z udziałem wielu osób;

paradoksalnie (adv)
парадоксально
  w sposób paradoksalny

paradoksalność (n)
парадоксальность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest paradoksalne

paradoksalny /ˌparadɔˈksalnɨ/ (adj)
парадоксальный
  sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny

paradygmat /ˌparaˈdɨɡmat/ (n)
парадигма
  (filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki;
  (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

paradygmatyczny /ˌparadɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
парадигматический
  dotyczący paradygmatu, właściwy paradygmatowi

parafia /paˈrafʲja/ (n)
приход, церковный приход
  (kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;

parafialny (adj)
приходский, общинный
  (kościelny) związany z parafią, należący do parafii

parafianin /ˌparaˈfʲjä̃ɲĩn/ (n)
прихожанин
  (kościelny) członek wspólnoty parafialnej

parafianka /ˌparaˈfʲjãnka/ (n)
прихожанка
  (kościelny) członkini wspólnoty parafialnej

parafilia (n)
парафилия
  (seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne

parafinowanie (n)
парафинирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od parafinować

parafowanie (n)
парафирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od parafować

paragon /paˈraɡɔ̃n/ (n)
кассовый чек
  (księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar

paragwajski /ˌparaˈɡvajsʲci/ (adj)
парагвайский
  odnoszący się do państwa Paragwaj

paralityczka (n)
паралитичка
  (medycyna, medyczny) kobieta sparaliżowana

paralityk (n)
паралитик
  (medycyna, medyczny) ktoś sparaliżowany

paraliż /paˈralʲiʃ/ (n)
паралич
  utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego

paramaribski /ˌparãmaˈrʲipsʲci/ (adj)
парамарибский
  odnoszący się do miasta Paramaribo

parametr /paˈrãmɛtr̥/ (n)
параметр
  (technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.)

paramilitarny /ˌparãmʲilʲiˈtarnɨ/ (adj)
военизированный
  zorganizowany na wzór wojskowy

paranoiczny (adj)
параноический
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z paranoją, charakterystyczny dla paranoi

paranoja (n)
паранойя
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;

parapet /paˈrapɛt/ (n)
подоконник
  fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia

parapetówka /ˌparapɛˈtufka/ (n)
новоселье
  (potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania

parapsychologia /ˌparapsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
парапсихология
  dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę

parasol /paˈrasɔl/ (n)
зонт, зонтик
  przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem
  przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem

parasolowy (adj)
зонтовый
  dotyczący parasola

parawan (n)
ширма
  rozstawialna segmentowa ścianka wydzielająca część pomieszczenia;

parazonium (n)
паразониум
  (historia, historyczny, historycznie) ozdobny sztylet z czasów starożytnego Rzymu noszony do celów reprezentacyjnych i ceremonialnych, reprezentujący status społeczny właściciela;

parazytologia /ˌparazɨtɔˈlɔɟja/ (n)
паразитология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami;

parch jabłoni (n)
парша яблони
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) choroba grzybiczna jabłoni;

parcie /ˈparʲʨ̑ɛ/ (n)
усилие
  (fizyka, fizyczny) siła oddziałująca na powierzchnię zanurzonego ciała;

pardubicki (adj)
пардубицкий
  związany z miastem Pardubice, dotyczący miasta Pardubice

pardwa górska /ˈpardva ˈɡurska/ (n)
тундряная куропатка
  (ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa mszarna /ˈpardva ˈm̥ʃarna/ (n)
белая куропатка
  (ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pareidolia (n)
парейдолия
  (psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;

parestezja (n)
парестезия
  (medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;

park /park/ (n)
парк
  (turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy /ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
национальный парк, заповедник
  obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

parkan /ˈparkãn/ (n)
забор
  ogrodzenie, najczęściej drewniane;

parkowy (adj)
парковый
  dotyczący parku, związany z parkiem, charakterystyczny dla parku

parlament /parˈlãmɛ̃nt/ (n)
парламент
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;

parlamentariusz (n)
парламентёр
  (wojskowość, wojskowy) posłaniec wysyłany przez walczące strony w celu negocjacji;

parlamentarny /ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
парламентский
  dotyczący parlamentu, związany z parlamentem

parlamentaryzm (n)
парламентаризм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów z parlamentem mającym władzę ustawodawczą i sprawującym ją nad rządem;

parlamentarzysta /ˌparlãmɛ̃ntaˈʒɨsta/ (n)
парламентарий
  członek parlamentu

parmezan /parˈmɛzãn/ (n)
пармезан
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;

parmeński (adj)
пармский
  związany z Parmą, dotyczący Parmy

parnaski (adj)
парнасский
  związany z Parnasem, dotyczący Parnasu

parodia /paˈrɔdʲja/ (n)
пародия
  celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

paroksyton (n)
парокситон
  (fonetyka, fonetyczny) akcent na przedostatniej sylabie wyrazu;

parolist (n)
парнолистник
  (botanika, botaniczny) Zygophyllum, dzika roślina pustynna

paronim /paˈrɔ̃ɲĩm/ (n)
пароним
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;

parowanie /ˌparɔˈvãɲɛ/ (n)
испарение
  (fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia substancji z fazy ciekłej na fazę gazową
парение
  (rzeczownik odczasownikowy) od parować

parowar /paˈrɔvar/ (n)
пароварка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie lub urządzenie służące do gotowania na parze;

parować /paˈrɔvaʨ̑/ (v)
парить
  poddawać działaniu pary
испарять, парить
  wydzielać parę wodną
спаривать
  łączyć w pary
спариваться
  łączyć się samemu w pary

parowiec (n)
пароход
  (przestarzałe, przestarzały) statek z napędem parowym;

parowóz /paˈrɔvus/ (n)
паровоз
  (kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy

parsek (n)
парсек
  (astronomia, astronomiczny) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;

parsować (v)
парсить
  (informatyka, informatyczny) dokonywać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury

parszywiec /parˈʃɨvʲjɛʦ̑/ (n)
паршивец
  (obraźliwie) człowiek podły

parszywy /parˈʃɨvɨ/ (adj)
паршивый
  (potocznie, potoczny) podły, zły, nędzny
  (potocznie, potoczny) pokryty parchami

parter /ˈpartɛr/ (n)
первый этаж
  kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

partia /ˈpartʲja/ (n)
партия
  (zobacz) partia polityczna
  (przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę
  (przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób
  (handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców
  (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR)
  (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz

partia angielska (n)
английское начало
  (szachy, pojęcie szachowe) debiut szachowy rozpoczynający się od ruchu 1. c4;

partia hiszpańska (n)
испанская партия
  (szachy, pojęcie szachowe) debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. Gb5;

partia katalońska (n)
каталонское начало
  (szachy, pojęcie szachowe) debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. d4 Sf6 2. Sf3 Sc6 3. g3 d5 4. Gg2;

partia polityczna /ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
политическая партия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partia szkocka (n)
шотландская партия
  (szachy, pojęcie szachowe) debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. d4;

partia włoska (n)
итальянская партия
  (szachy, pojęcie szachowe) debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. Gc4 Gc5;

partner /ˈpartnɛr/ (n)
партнёр, компаньон
  współuczestnik w grze, rozmowie, zabawie lub przedsięwzięciu

partnerka /partˈnɛrka/ (n)
партнёрша
  forma żeńska od: partner

partnerski (adj)
партнёрский
  oparty na partnerstwie

partnerstwo (n)
партнёрство
  równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

partorg (n)
парторг
  organizator partyjny, sekretarz grupy partyjnej

partyjność (n)
партийность
  cecha tego, co partyjne
  przynależność do partii

partyjny /parˈtɨjnɨ/ (adj)
партийный
  związany z partią polityczną, dotyczący partii politycznej

partyjny /parˈtɨjnɨ/ (n)
партийный
  przed 1989 r.: członek rządzącej partii komunistycznej

partyjski (adj)
парфянский
  związany z Partami lub Partią, dotyczący Partów lub Partii

partykuła /ˌpartɨˈkuwa/ (n)
частица
  (językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partyzana /ˌpartɨˈzãna/ (n)
протазан
  (historia, historyczny, historycznie) broń drzewcowa o długim, obosiecznym grocie, używana w zachodniej Europie od XV w.;

partyzancki /ˌpartɨˈzãnʦ̑ʲci/ (adj)
партизанский
  związany z partyzantką i partyzantami
  działający samowolnie, nielegalnie lub nieprofesjonalnie

partyzant /parˈtɨzãnt/ (n)
партизан
  (wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego

paryski /paˈrɨsʲci/ (adj)
парижский
  związany z Paryżem, dotyczący Paryża

paryżanin /ˌparɨˈʒãɲĩn/ (n)
парижанин
  mieszkaniec Paryża

paryżanka /ˌparɨˈʒãnka/ (n)
парижанка
  mieszkanka Paryża

parzystokopytny /paˈʒɨstɔkɔˈpɨtnɨ/ (adj)
парнокопытный
  (zoologia, zoologiczny) mający parzystą liczbę palców zwieńczonych kopytami

parzysty /paˈʒɨstɨ/ (adj)
чётный
  (matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa;
парный
  taki, który występuje w parze

parzyć /ˈpaʒɨʨ̑/ (v)
жечь
  być odczuwanym jako gorące

parówka /paˈrufka/ (n)
сосиска
  (spożywczy) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco;

pas /pas/ (n)
полоса
  (motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;
ремень
  (technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości
ремень, пояс
  część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;
пояс, талия
  miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)

pas szahida (n)
пояс шахида
  ładunek wybuchowy z detonatorem którym opasują się zamachowcy samobójcy;

pasażer /paˈsaʒɛr/ (n)
пассажир
  osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasażerka /ˌpasaˈʒɛrka/ (n)
пассажирка
  kobieta podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasażerski (adj)
пассажирский
  taki, który służy do przewozu pasażerów

pascha /ˈpasxa/ (n)
пасха
  (etnografia, etnograficzny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) tradycyjna potrawa wielkanocna, podawana zazwyczaj w postaci ściętej piramidki ozdobionej rodzynkami i skórką pomarańczową;

paschał /ˈpasxaw/ (n)
пасхал
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca poświęcona w Wigilię Paschalną z charakterystycznymi greckimi literami Α i Ω (alfa i omega);

pasek narzędzi /ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i/ (n)
панель инструментов
  (informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu

pasieka /paˈɕɛka/ (n)
пасека
  (pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami;

pasierb /ˈpaɕɛrp/ (n)
пасынок, па́сынок
  syn męża lub żony pochodzący z wcześniejszego małżeństwa

pasikonik /ˌpaɕiˈkɔ̃ɲik/ (n)
кузнечик
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) zwykle zielony, skoczny owad;

pasja /ˈpasʲja/ (n)
страсть, увлечение
  silne zainteresowania, zamiłowanie

pasjans /ˈpasʲjãw̃s/ (n)
пасьянс
  (termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

pasmajtki /pasˈmajtʲci/ (n)
трусы-пояс
  (potocznie, potoczny) majtki z pasem do pończoch

pasmo /ˈpasmɔ/ (n)
цепь
  (geografia, geograficzny) grupa gór, wzniesień o wydłużonym kształcie;
полоса
  (przenośnie, przenośnia) wiele następujących po sobie zdarzeń
  fragment powierzchni w postaci długiego pasa
  rzeczy ułożone w kształt pasa

pasować jak wół do karety /paˈsɔvaʨ̑ ˈjaɡ ˈvuw ˌdɔ‿kaˈrɛtɨ/ (v)
годится как вол для кареты
  porównanie, które podkreśla skrajną dysharmonię bliską absurdu

pasożyt /paˈsɔʒɨt/ (n)
паразит
  (biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści

pasożytnictwo (n)
тунеядство
  negatywny typ zależności między żywicielem a pasożytem, gdy pasożyt żyje kosztem gospodarza i działa na jego szkodę, równocześnie nie mogąc bez niego utrzymać się przy życiu

pasożytniczy (adj)
паразитарный, паразитический, паразитный
  (biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów
дармоедческий, паразитический
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący jak pasożyt, żyjący na cudzy koszt

pasożytowanie (n)
паразитирование
  (biologia, biologiczny) odżywianie się kosztem innego organizmu
  (przenośnie, przenośnia) życie na cudzy koszt

passé (adj)
старомодный
  przebrzmiały, już niemodny

pasta /ˈpasta/ (n)
паста, крем
  substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować

pasta do zębów /ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
зубная паста
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pastafarianin /ˌpastafarʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
пастафарианец
  zwolennik pastafarianizmu, „wyznawca” pastafarianizmu

pastafariański (adj)
пастафарианский
  związany z pastafarianizmem, zgodny z pastafarianizmem

pastelista (n)
пастелист
  (sztuka) artysta malarz wykonujący obrazy w technice pastelu

pastelistka (n)
пастелист
  (sztuka) artystka malarka wykonująca obrazy w technice pastelu

pasteryzacja /ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
пастеризация
  (spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasterz /ˈpastɛʃ/ (n)
пастырь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun
пастух
  (zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pastisz /ˈpastʲiʃ/ (n)
пастиш, пасти́ш
  (książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastor /ˈpastɔr/ (n)
пастор
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki;

pastuch (n)
пастух
  człowiek wypasający hodowlane zwierzęta domowe

pasturma /paˈsturma/ (n)
бастурма
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej;

pastyła (n)
пастила
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru z soku i miąższu owoców lub jagód

pasywny (adj)
пассивный, страдательный
  który nie wykazuje chęci działania

paszcza /ˈpaʃʧ̑a/ (n)
пасть
  zwierzęcy otwór gębowy, zwłaszcza gdy pokaźnych rozmiarów lub u drapieżnika

paszenog (n)
свояк
  (staropolski) mąż siostry żony

paszkot /ˈpaʃkɔt/ (n)
деряба
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych;

paszport /ˈpaʃpɔrt/ (n)
паспорт
  dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

pasztet /ˈpaʃtɛt/ (n)
паштет
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka

pasztet strasburski /ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci/ (n)
фуа-гра
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

paszto /ˈpaʃtɔ/ (n)
афганский язык, пахто, пашто, пушту
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Pasztunów;

patagoński /ˌpataˈɡɔ̃j̃sʲci/ (adj)
патагонский
  od Patagonia

patelnia /paˈtɛlʲɲa/ (n)
сковорода, сковородка
  naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patetyczny /ˌpatɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
патетический, патетичный
  poważny, doniosły, uroczysty

patison /paˈtʲisɔ̃n/ (n)
патиссон
  (botanika, botaniczny) roślina warzywna o dużych liściach i obłych owocach;

patofizjologiczny (adj)
патофизиологический
  (medycyna, medyczny) związany z patofizjologią, dotyczący patofizjologii

patogeneza (n)
патогенез
  (medycyna, medyczny) nauka, która bada powstawanie i rozprzestrzenianie się chorób

patologia /ˌpatɔˈlɔɟja/ (n)
патология
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu
  (socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa

patologiczny /ˌpatɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
патологический
  (medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby
  (przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością
  (socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy

patomski (adj)
патомский
  związany z Małym albo Wielkim Patomem (rzekami na Syberii w Rosji)

patriarchalny /ˌpatrʲjarˈxalnɨ/ (adj)
патриархальный
  związany z patriarchatem, dotyczący patriarchatu

patriota /paˈtrʲjɔta/ (n)
патриот
  człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej

patriotka /paˈtrʲjɔtka/ (n)
патриотка
  kobieta kochająca swoją ojczyznę, gotowa do poświęceń dla niej

patriotyczny /ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
патриотический
  taki, którego cechuje patriotyzm
  związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm /paˈtrʲjɔtɨsm̥/ (n)
патриотизм
  miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrologia (n)
патрология
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teologia, teologiczny) nauka zajmująca się życiem i twórczością Ojców Kościoła oraz piśmiennictwem starochrześcijańskim;

patrologiczny (adj)
патрологический
  związany z patrologią, dotyczący patrologii

patrolować (v)
патрулировать
  wykonywać obchód kontrolowanego terenu

patrzeć /ˈpaṭʃɛʨ̑/ (v)
смотреть, глядеть
  kierować wzrok na coś lub na kogoś
смотреть
  obserwować, zauważać
  pojmować lub oceniać coś w pewien sposób

patrzeć przez palce (v)
смотреть сквозь пальцы
  udawać, że się czegoś nie widzi, być pobłażliwym, tolerować coś

patrzeć przez różowe okulary /ˈpaṭʃɛʨ̑ ˌpʃɛz‿ruˈʒɔvɛ ˌɔkuˈlarɨ/ (v)
смотреть сквозь розовые очки
  być optymistą, zapomnieć o problemach; widzieć tylko pozytywne strony (aspekty)

patrzeć wilkiem /ˈpaṭʃɛʥ̑ ˈvʲilʲcɛ̃m/ (v)
волком смотреть
  patrzeć wrogo, z niechęcią, nieżyczliwie

pauperyzacja /ˌpawpɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
пауперизация
  ubożenie (człowieka, społeczeństwa)

pauza /ˈpawza/ (n)
перемена
  (edukacja, edukacyjny) przerwa między lekcjami w szkole
тире
  (termin typograficzny) znak interpunkcyjny; pozioma kreska długości jednego firetu;
пауза
  przerwa w jakiejś czynności
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przerwa między dźwiękami;

paw /paf/ (n)
павлин
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju pawi (1.1)

pawian /ˈpavʲjãn/ (n)
павиан
  (zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

pawijski (adj)
павийский
  związany z Pawią, pochodzący z Pawii

pawłodarski (adj)
павлодарский
  związany z Pawłodarem, dotyczący Pawłodaru

paznokciowy (adj)
ногтевой
  (anatomia, anatomiczny) związany z paznokciem, dotyczący paznokcia

paznokieć /pazˈnɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
ноготь
  (anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazucha /paˈzuxa/ (n)
пазуха
  (przestarzałe, przestarzały) miejsce na piersi, schowek znajdujący się pod ubraniem

pazur /ˈpazur/ (n)
коготь
  (zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pała /ˈpawa/ (n)
кол
  (potocznie, potoczny) (studencki) (niegdyś też (uczniowskie)) dwója, dwójka (ocena)

pałac /ˈpawaʦ̑/ (n)
дворец
  (architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka
  (architektura, architektoniczny) okazały budynek użyteczności publicznej

pałacowy (adj)
дворцовый
  związany z pałacem, dotyczący pałacu

pałasz (n)
палаш
  (historia, historyczny, historycznie) odmiana broni białej o prostej głowni;

pałański (adj)
паланский
  związany z Pałaną, dotyczący Pałany

pałeczka grypy (n)
гемофильная палочка
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) Haemophilus influenzae, gatunek bakterii z rodzaju Haemophilus, wywołujący m.in. zakażenia dróg oddechowych i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych;
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) bakteria z gatunku pałeczka grypy (1.1)

pałeczka okrężnicy (n)
кишечная палочка
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) Escherichia coli, gatunek bakterii z rodzaju Escherichia, będący częścią flory bakteryjnej jelita grubego, w określonych warunkach wykazujący chorobotwórczość;
  bakteria z gatunku pałeczka okrężnicy (1.1)

pałka teleskopowa (n)
телескопическая дубинка
  rodzaj składanej broni obuchowej wykonanej z lekkiego i mocnego metalu, zakończonej kulką;

pałować /paˈwɔvaʨ̑/ (v)
бить палка
  bić pałką

państwo /ˈpãj̃stfɔ/ (n)
государство, страна
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;
вы
  zwrot grzecznościowy względem grupy, w której są zarówno kobiety, jak i mężczyźni

państwowość /pãj̃ˈstfɔvɔɕʨ̑/ (n)
государственность
  zespół właściwości cechujących państwo; (także, też) odrębność, niezależność państwowa

państwowy /pãj̃ˈstfɔvɨ/ (adj)
государственный
  będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem

pańszczyzna /pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
барщина, крепостни́чество
  (historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;

paść /paɕʨ̑/ (v)
пасти
  doglądać zwierząt pożywiających się na łące
пастись
  o zwierzętach: pożywiać się trawą na łące

październik /paʑˈʥ̑ɛrʲɲik/ (n)
октябрь
  dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

październikowy /ˌpaʑʥ̑ɛrʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
октябрьский
  dotyczący października, dziejący się w październiku

pchać /pxaʨ̑/ (v)
толкать
  przesuwać coś przed sobą napierając z tyłu

pchli targ /ˈpxlʲi ˈtark/ (n)
блошиный рынок
  (handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów;

pchnięcie kulą /ˈpxʲɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃/ (n)
толкание ядра
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;

pchła /pxwa/ (n)
блоха
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pech /pɛx/ (n)
неудача, невезение
  niepomyślny zbieg okoliczności

pechowiec (n)
неудачник
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto ma pecha

pechowy /pɛˈxɔvɨ/ (adj)
невезучий, неудачливый
  świadczący o pechu

peczorski (adj)
печорский
  związany z Peczorą, dotyczący Peczory (rzeki lub miasta)

pedagog /pɛˈdaɡɔk/ (n)
педагог
  nauczyciel, wychowawca

pedagogiczny (adj)
педагогический
  związany z pedagogiką, wychowawczy

pedagogika /ˌpɛdaˈɡɔɟika/ (n)
педагогика
  nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania;

pedant /ˈpɛdãnt/ (n)
педант
  człowiek bardzo dokładny, przywiązujący dużą wagę do porządku

pedantka /pɛˈdãntka/ (n)
педантка
  kobieta bardzo dokładna, przywiązująca dużą wagę do porządku

pedantycznie (adv)
педантично
  w sposób pedantyczny, pedanteryjny

pedantyczność (n)
педантичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest pedantyczne; cecha tych, którzy są pedantyczni

pedantyczny /ˌpɛdãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
педантичный
  skrajnie, nadmiernie dokładny

pedał /ˈpɛdaw/ (n)
педаль
  (technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;
пидор, педрила
  (slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści

pedałować /ˌpɛdaˈwɔvaʨ̑/ (v)
педалировать
  (środowiskowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) używać pedałów, grając na pianinie, fortepianie lub organach

pederasta /ˌpɛdɛˈrasta/ (n)
педераст
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji mężczyzna utrzymujący homoseksualne kontakty z dojrzewającymi chłopcami;
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) homoseksualista

pederastia /ˌpɛdɛˈrastʲja/ (n)
педерастия
  (dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami;
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) homoseksualizm

pediatra /pɛˈdʲjatra/ (n)
педиатр, педиа́тр
  (medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy

pediatria /pɛˈdʲjatrʲja/ (n)
педиатрия
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pedicure (n)
педикюр
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg pielęgnacji stóp

pedikiurzystka /ˌpɛdʲicuˈʒɨstka/ (n)
педикюрша
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kobieta wykonująca pedikiur zawodowo

pedofil /pɛˈdɔfʲil/ (n)
педофил
  (seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia /ˌpɛdɔˈfʲilʲja/ (n)
педофилия
  (seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pedofilski /ˌpɛdɔˈfʲilsʲci/ (adj)
педофильский
  związany z pedofilią, właściwy pedofilii i pedofilom

pedokracja (n)
педократия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy młodych, niedoświadczonych osób

pedryl /ˈpɛdrɨl/ (n)
педрила
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) homoseksualista

pefloksacyna /ˌpɛflɔksaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
пефлоксацин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, o szerokim zakresie działania;

pejoratywny /ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ/ (adj)
уничижительный, пейоративный
  mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pejzaż /ˈpɛjzaʃ/ (n)
пейзаж
  (sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz

pejzażysta /ˌpɛjzaˈʒɨsta/ (n)
пейзажист
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący opisy przyrody
  (sztuka) malarz tworzący pejzaże

pekinka /pɛˈcĩnka/ (n)
пекинка
  mieszkanka Pekinu

pekińczyk /pɛˈcĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
пекинец
  mieszkaniec Pekinu

pekiński /pɛˈcĩj̃sʲci/ (adj)
пекинский
  odnoszący się do Pekinu

pelargonia /ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja/ (n)
герань
  (botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa

pelikan /pɛˈlʲikãn/ (n)
пеликан, пелика́н
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

peloid /pɛˈlɔ<sup>j</sup>it/ (n)
грязевые ванны
  naturalny twór geologiczny stosowany jako tworzywo lecznicze; powstaje przy udziale wody i mikroorganizmów

peloponeski (adj)
пелопоннесский
  dotyczący Peloponezu, związany z Peloponezem, pochodzący z Peloponezu

penicylina (n)
пенициллин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy penicylin;

penis /ˈpɛ̃ɲis/ (n)
половой член, пенис
  (anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

penologia (n)
пэнология
  nauka zajmująca się ogólnymi zaganieniami dotyczącymi kary

pensja /ˈpɛ̃w̃sʲja/ (n)
зарплата
  płaca za wykonaną pracę wypłacana w równych odstępach czasu, dotycząca jakiegoś okresu

pensjonat /pɛ̃w̃ˈsʲjɔ̃nat/ (n)
пансионат
  (książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;

pensylwański (adj)
пенсильванский
  związany z Pensylwanią, dotyczący Pensylwanii

pentagram /pɛ̃nˈtaɡrãm/ (n)
пентаграмма
  (geometria) pięciokąt gwiaździsty;

pentan /ˈpɛ̃ntãn/ (n)
пентан
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;

penzeński (adj)
пензенский
  związany z Penzą, dotyczący Penzy

penżyński (adj)
пенжинский
  związany z Penżyną (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji)

per- /pɛr/ (prefix)
пер-
  (chemia, chemiczny) przedrostek wskazujący na podstawienie wszystkich atomów wodoru w cząsteczce węglowodoru przez atomy halogenu

perełka /pɛˈrɛwka/ (n)
перл
  (przenośnie, przenośnia) rzecz wyjątkowo piękna, niezwykła, unikatowa
жемчужинка
  mała perła

perfekcjonista /ˌpɛrfɛkʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
перфекционист
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik perfekcjonizmu w etyce
  człowiek dążący do doskonałości

perfekcjonizm /ˌpɛrfɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
перфекционизм
  (filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna, która za najwyższą wartość uznaje doskonałość osobistą
  dążenie do doskonałości

perfumeria /ˌpɛrfũˈmɛrʲja/ (n)
парфюмерия
  sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki

perfumy /pɛrˈfũmɨ/ (n)
духи
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

periodyk /pɛrʲˈjɔdɨk/ (n)
периодическое издание
  czasopismo o regularnej częstotliwości ukazywania się;

perkoz /ˈpɛrkɔs/ (n)
поганка
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

perkoz dwuczuby /ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ/ (n)
большая поганка
  (ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkoz rdzawoszyi /ˈpɛrkɔs ˌrʣ̑avɔˈʃɨji/ (n)
серощёкая поганка
  (ornitologia, ornitologiczny) Podiceps grisegena, gatunek ptaka wodnego z rodziny perkozów;

perkozek /pɛrˈkɔzɛk/ (n)
малая поганка
  (ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce;

perkołyska (n)
лапчатоног
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny perkołysek (Heliornithidae), zamieszkujący głównie lasy tropikalne w strefie równikowej;

perkusista /ˌpɛrkuˈɕista/ (n)
ударник
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka /pɛrˈlʲiʧ̑ka/ (n)
цесарка, цеса́рка
  (ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

perm /pɛrm/ (n)
пермь
  (geologia, geologiczny) szósty i ostatni okres ery paleozoicznej;

permakryzys (n)
пермакризис
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) przedłużający się okres niestabilności i braku bezpieczeństwa, będący w szczególności rezultatem serii katastrofalnych wydarzeń

permakultura (n)
пермакультура
  (ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

permanencja (n)
постоянство
  cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

peron /ˈpɛrɔ̃n/ (n)
перрон, платформа
  (kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronizm /pɛˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
перонизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

peronowy (adj)
перронный
  dotyczący peronu, znajdujący się na peronie

perski /ˈpɛrsʲci/ (adj)
персидский
  dotyczący Persji, pochodzący z Persji

perski /ˈpɛrsʲci/ (n)
персидский
  język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

personel /pɛrˈsɔ̃nɛl/ (n)
персонал
  zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

personifikacja /ˌpɛrsɔ̃ɲifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
персонификация
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;

perspektywa /ˌpɛrspɛkˈtɨva/ (n)
перспектива
  (sztuka) metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku
  daleki widok

persymona /ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na/ (n)
хурма
  (spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc rośliny z rodzaju (1.1)
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;

perugiański (adj)
перуджинский
  związany z Perugią, dotyczący Perugii

peruwiański /ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
перуанский
  odnoszący się do państwa Peru

perwersja (n)
извращение
  (psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

peryfraza /ˌpɛrɨˈfraza/ (n)
перифраз, перифраза
  (językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy jakiegoś zjawiska przez bardziej lub mniej rozbudowane jego opisanie

perygeum (n)
перигей
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołoziemskiej, który znajduje się najbliżej Ziemi

peryhelium /ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm/ (n)
перигелий
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

perykopa (n)
перикопа
  (biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;

perymetr /pɛˈrɨ̃mɛtr̥/ (n)
периметр
  (medycyna, medyczny) przyrząd do badania pola widzenia oka

peryskop /pɛˈrɨskɔp/ (n)
перископ
  urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

peryskopowy (adj)
перископический
  (optyka, optyczny) dotyczący peryskopu

perz /pɛʃ/ (n)
пырейник
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju perzów (1.1)

perła /ˈpɛrwa/ (n)
жемчуг, же́мчуг
  (biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;
жемчуг
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)
перл
  (przenośnie, przenośnia) coś wybitnego, wyróżniającego się, rzadko spotykanego (także o osobie)

pestka /ˈpɛstka/ (n)
косточка
  (botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono
  (spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji
мелочь
  (przenośnie, przenośnia) coś błahego lub łatwego do wykonania

pesymista /ˌpɛsɨ̃ˈmʲista/ (n)
пессимист
  człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

pesymistka /ˌpɛsɨ̃ˈmʲistka/ (n)
пессимистка
  kobieta dostrzegająca tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniająca rzeczywistość i przewidująca same najgorsze rzeczy

pesymistycznie /ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
пессимистически, пессимистично
  w sposób pesymistyczny

pesymistyczny /ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
пессимистичный
  pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

pesymizm /pɛˈsɨ̃mʲism̥/ (n)
пессимизм
  tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

peszawarski (adj)
пешаварский
  związany z Peszawarem, dotyczący Peszawaru

pet /pɛt/ (n)
окурок
  (potocznie, potoczny) resztka wypalonego papierosa

petent /ˈpɛtɛ̃nt/ (n)
заявитель
  człowiek ubiegający się o coś, składający swoją prośbę, podanie w urzędzie, sądzie itp.

petersburski (adj)
петербургский
  dotyczący Petersburga, związany z Petersburgiem, odnoszący się do Petersburga, pochodzący z Petersburga

petrochemiczny /ˌpɛtrɔxɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
нефтехимический
  (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego

petrografia /ˌpɛtrɔˈɡrafʲja/ (n)
петрография
  (geologia, geologiczny) nauka o składzie i właściwościach skał;

petrologia /ˌpɛtrɔˈlɔɟja/ (n)
петрология
  (geologia, geologiczny) nauka o składzie, powstawaniu i rozmieszczeniu skał w skorupie ziemskiej

petting (n)
петтинг, нежничанье
  (książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego

petycja /pɛˈtɨʦ̑ʲja/ (n)
петиция
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (adj)
уверенный
  całkowicie przekonany o słuszności

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (pronoun)
некоторый, некий
  określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pełen /ˈpɛwɛ̃n/ (adj)
полон
  (potocznie, potoczny) obfitujący w coś, posiadający tego dużą liczbę
  cały, napełniony do końca

pełno (adv)
полно
  tak, że nic się więcej nie zmieści

pełnogłos (n)
полногласие
  (językoznawstwo, językoznawczy) występowanie w językach wschodniosłowiańskich grup „-oro-”, „-olo-”, „-ere-” i „-ele-”, którym w innych językach słowiańskich odpowiadają grupy z jedną samogłoską;

pełnoletni (adj)
совершеннолетний
  mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny

pełnoletniość (n)
совершеннолетие
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;

pełny /ˈpɛwnɨ/ (adj)
полный
  wypełniony w największym możliwym stopniu
  o największej możliwej wartości lub natężeniu
  zawierający obfitość rzeczy, dóbr (dobra) lub mnóstwo ludzi
  (przestarzałe, przestarzały) pulchny, okrągły
  taki, w którym nic nie brakuje

phnompeński /fnɔ̃mˈpɛ̃j̃sʲci/ (adj)
пномпеньский
  odnoszący się do miasta Phnom Penh

piana /ˈpʲjãna/ (n)
пена
  masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

pianino /pʲjä̃ˈɲĩnɔ/ (n)
пианино
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista /pʲjä̃ˈɲista/ (n)
пианист
  osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

pianistka /pʲjä̃ˈɲistka/ (n)
пианистка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na pianinie, fortepianie

pianistyczny (adj)
фортепьянный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z pianistyką, dotyczący pianistyki

piano nobile (n)
бельэтаж
  (architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa);

piarg (n)
скальный осыпь
  (geografia, geograficzny) osypisko skalne;

piasek /ˈpʲjasɛk/ (n)
песок
  luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piasiński (adj)
пясинский
  związany z Piasiną, dotyczący Piasiny

piaskowcowy (adj)
песчаниковый
  zbudowany z piaskowca, zawierający piaskowiec

piaskowiec /pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
песчаник
  (geologia, geologiczny) zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem;
песчанка
  (zoologia, zoologiczny) Calidris alba, ptak wędrowny;

piaskownica /ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
песочница
  (gry i zabawy) wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

piaskowy /pʲjaˈskɔvɨ/ (adj)
песочный
  mający kolor piasku
  zbudowany, stworzony z piasku
песочный, песчаный
  związany z piaskiem, dotyczący piasku

piaszczysty /pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
песчаный
  usypany z piasku, pełen piasku

piać /pʲjäʨ̑/ (v)
кукарекать
  (ornitologia, ornitologiczny) o kogucie wydawać charakterystyczny koguci głos

picie /ˈpʲiʨ̑ɛ/ (n)
пьянство
  (potocznie, potoczny) nadużywanie alkoholu
напиток, питие, питьё
  (potocznie, potoczny) napój
питие
  spożywanie płynów

piec /pʲjɛʦ̑/ (n)
печь
  budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec /pʲjɛʦ̑/ (v)
печь
  poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody
жечь
  działać na coś wysoką temperaturą
гореть, печь
  powodować ból odbierany jako gorące swędzenie

piechota /pʲjɛˈxɔta/ (n)
пехота
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

piechur (n)
пехотинец
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty

pieczarka /pʲjɛˈʧ̑arka/ (n)
шампиньон
  (botanika, botaniczny) rodzaj grzybów jadalnych, Agaricus L.;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny
пещерка
  (zdrobniale) od: pieczara

pieczeń /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
жаркое
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczone gołąbki nie lecą same do gąbki /pʲjɛˈʧ̑ɔ̃nɛ ɡɔˈwɔ̃mpʲci ɲɛ‿ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃ ˈsãmɛ dɔ‿ˈɡɔ̃mpʲci/ (proverb)
хочешь есть калачи, так не сиди на печи
  nic w życiu nie przychodzi bez trudu, bez działania

pieczony (adj)
запечённый, печёный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczołowicie (adv)
заботливо, старательно
  z pieczołowitością; z troską

pieczywo /pʲjɛˈʧ̑ɨvɔ/ (n)
выпечка, хлеб
  (spożywczy) ogólnie o produktach spożywczych wypiekanych na bazie mąki

pieczęć /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑/ (n)
печать
  znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności
  środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

piedestał /pʲjɛˈdɛstaw/ (n)
пьедестал
  podstawa, na której umieszczono pomnik, posąg, popiersie, kolumnę;

pieg /pʲjɛk/ (n)
веснушка
  mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piegowaty /ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ/ (adj)
веснушчатый
  pokryty piegami

piekarnia /pʲjɛˈkarʲɲa/ (n)
пекарня
  miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
булочная
  sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarnik /pʲjɛˈkarʲɲik/ (n)
духовка
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;

piekarski /pʲjɛˈkarsʲci/ (adj)
хлебобулочный
  związany z piekarzem, dotyczący piekarza

piekarz /ˈpʲjɛkaʃ/ (n)
пекарь, булочник
  człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekielny /pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ/ (adj)
адский
  dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle

piekło /ˈpʲjɛkwɔ/ (n)
ад
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

pielenie /pʲjɛˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
полка, прополка
  (rzeczownik odczasownikowy) od pielić

pielgrzym (n)
паломник, пилигрим, богомол
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pielgrzymi (adj)
паломнический
  odnoszący się do pielgrzyma, związany z pielgrzymem

pielmień (n)
пельмень
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pierożek nadziewany surowym, mielonym mięsem wołowo-wieprzowym, podawany ze stopionym masłem lub śmietaną; tradycyjna potrawa kuchni ukraińskiej i rosyjskiej;

pieluszka /pʲjɛˈluʃka/ (n)
пелёнка
  kawałek płótna do przewijania niemowląt

pielęgniarka /ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka/ (n)
медсестра
  kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgniarz /pʲjɛˈlɛ̃ŋʲɟɲaʃ/ (n)
медбрат
  pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych

pielęgnować /ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑/ (v)
ухаживать
  dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych
  dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską

piemoncki /pʲjɛ̃ˈmɔ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
пьемонтский
  związany z Piemontem, dotyczący Piemontu, wywodzący się z Piemontu

pieniądz /pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ/ /ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (n)
деньги
  (bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieniądze /pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ/ (n)
деньги
  lm od: pieniądz

pieniądze nie śmierdzą /pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ ɲɛ‿ˈɕmʲjɛrʣ̑ɔ̃w̃/ (proverb)
деньги не пахнут
  pieniądze bez względu na sposób ich zarobienia są tak samo chętnie przyjmowane

pieprz /pʲjɛpʃ/ (n)
перец
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

pieprzniczka /pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka/ (n)
перечница
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

pieprzowy (adj)
перцовый
  przyrządzony z dodatkiem pieprzu

pieprzyć /ˈpʲjɛpʃɨʨ̑/ (v)
перчить
  dodawać pieprzu do jedzenia

pierdel /ˈpʲjɛrdɛl/ (n)
тюряга
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) więzienie

pierdolić /pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑/ (v)
ебать, пердолить
  (wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

pierdolony /ˌpʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
ёбаный
  (wulgarnie, wulgaryzm) zły, wzbudzający gniew, zdenerwowanie lub pogardę

pierdoła /pʲjɛrˈdɔwa/ (n)
хуйня
  (wulgarnie, wulgaryzm) rzecz mało znacząca, bzdura, głupstwo; (zobacz) pierdoły

pierdzieć /ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
пердеть
  (wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

pierekaczewnik (n)
сарбурма
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny wypiek świąteczny w kuchni tatarskiej i podlaskiej w formie cienkiego ciasta makaronowego zawijanego ze słodkim lub wytrawnym farszem w kształt ślimaka;

pieriestrojka /ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka/ (n)
перестройка
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

piernik /ˈpʲjɛrʲɲik/ (n)
пряник, коврижка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

piernikowy /ˌpʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
пряничный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący piernika, związany z piernikiem, zrobiony z piernika, zawierający piernik

pierogownica /ˌpʲjɛrɔɡɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
пелъменница
  narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

piersiowy (adj)
грудной
  dotyczący piersi, związany z piersią

pierwiastek /pʲjɛrˈvʲjastɛk/ (n)
элемент, химический элемент
  (chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;
корень
  (matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
  (matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiastek chemiczny /pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
химический элемент
  taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;
  zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;

pierwiosnek /pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk/ (n)
первоцвет
  (botanika, botaniczny) Primula L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)

pierworodny /ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ/ (adj)
первородный
  urodzony jako pierwszy z potomstwa

pierworodny /ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ/ (n)
первенец
  syn pierworodny (1.1)

pierworódka (n)
первородящая
  (medycyna, medyczny) kobieta, która po raz pierwszy rodzi dziecko

pierwotny /pʲjɛrˈvɔtnɨ/ (adj)
первобытный
  prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu
  taki, który pozostał w niezmienionej postaci
первичный, первоначальный
  ten, który funkcjonuje jako pierwszy

pierwsza dama /ˈpʲjɛrfʃa ˈdãma/ (n)
первая леди
  nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;

pierwsza pomoc /ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
первая помощь
  (medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwsza wojna światowa /ˈpʲjɛrfʃa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
первая мировая война
  (historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1914-1918;

pierwsze koty za płoty /ˈpʲjɛrfʃɛ ˈkɔtɨ za‿ˈpwɔtɨ/ (proverb)
первый блин комом
  pierwsze poczynione próby nie muszą być udane

pierwszeństwo /pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ/ (n)
первенство
  prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

pierwszoklasista /ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕista/ (n)
первоклассник
  (edukacja, edukacyjny) uczeń klasy pierwszej

pierwszoklasistka /ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕistka/ (n)
первоклассница
  uczennica klasy pierwszej

pierwszorzędny /ˌpʲjɛrfʃɔˈʒɛ̃ndnɨ/ (adj)
первоклассный, первосортный
  najlepszej jakości

pierwszy /ˈpʲjɛrfʃɨ/ (n)
первый помощник капитан
  (potocznie, potoczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy oficer

pierzyna /pʲjɛˈʒɨ̃na/ (n)
перина
  element pościeli składający się z tkaniny (wsypy) grubo wypełnionej pierzem, służący do okrywania ciała podczas snu

pieróg /ˈpʲjɛruk/ (n)
вареник
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;
пирог, пирожок
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone danie kuchni ukraińskiej – ciasto w formie placka z farszem słodkim (jabłka albo biały ser) lub słonym (mięso, ziemniaki albo kapusta);

pierś /pʲjɛrʲɕ/ (n)
грудь
  (anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia
  (anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka;
филе
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu

pierścień /ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
кольцо, перстень
  (jubilerstwo, jubilerski) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;

pies /pʲjɛs/ (n)
пёс, собака
  (zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;
мент
  (slangowo) (obraźliwie) policjant, żandarm lub milicjant

pies ogrodnika /ˈpʲjɛs ˌɔɡrɔdʲˈɲika/ (n)
собака на сене
  (przenośnie, przenośnia) o kimś, kto nie pozwala innym z czegoś korzystać, mimo że sam tego nie używa;

pies przewodnik /ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
собака-поводырь
  pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

piesek /ˈpʲjɛsɛk/ (n)
пёсик, собачка
  (zdrobniale) od pies

pieskować (v)
подлизываться
  (przenośnie, przenośnia) zabiegać o względy kobiety niczym piesek o uwagę właściciela

piestrzenica (n)
строчок
  (mikologia, mikologiczny) Gyromitra Fr., rodzaj grzyba o ciemnobrązowym, pofałdowanym kapeluszu obejmujący wiele trujących gatunków;

pieszczota /pʲjɛʃˈʧ̑ɔta/ (n)
ласка
  czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

pieszo /ˈpʲjɛʃɔ/ (adv)
пешком
  idąc, biegnąc, nie zaś pojazdem

pietropawłowski (adj)
петропавловский
  związany z Pietropawłowskiem, dotyczący Pietropawłowska

pietruszka /pʲjɛˈtruʃka/ (n)
петрушка
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pietyzm /ˈpʲjɛtɨsm̥/ (n)
пиетизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.;

pień /pʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
ствол
  zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieścić (v)
ласкать
  tulić, głaskać okazując czułość

pieśń /pʲjɛ̇ɕɲ̊/ (n)
песня
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigment /ˈpʲiɡmɛ̃nt/ (n)
пигмент
  (biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor
  (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb

pigmentacja /ˌpʲiɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
пигментация
  (biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach

pigułka /pʲiˈɡuwka/ (n)
пилюля
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

pigwa /ˈpʲiɡva/ (n)
айва
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory
  (botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;

pigwowy (adj)
айвовый
  związany z pigwą; zrobiony z pigwy

pijak /ˈpʲijak/ (n)
пьяный
  (potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu
пьяница, пропойца
  osoba nadużywająca alkoholu

pijany /pʲiˈjãnɨ/ (adj)
пьяный
  pod wpływem alkoholu

pijany /pʲiˈjãnɨ/ (n)
пьяный
  osoba nietrzeźwa

pijany jak bela /pʲiˈjãnɨ ˈjaɡ ˈbɛla/ (adj)
вдребезги пьян, пьян как сапожник
  (przenośnie, przenośnia) kompletnie pijany

pijany jak świnia /pʲiˈjãnɨ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa/ (adj)
пьян как свинья, пьяный как свинья
  (pospolicie) zupełnie, kompletnie pijany

pijany w sztok /pʲiˈjãnɨ ˈf‿ʃtɔk/ (adj)
пьяный в стельку
  zupełnie, kompletnie pijany

pijany w trzy dupy /pʲiˈjãnɨ ˈf‿ṭʃɨ ˈdupɨ/ (adj)
в жопу пьяный
  (wulgarnie, wulgaryzm) zupełnie, kompletnie pijany

pijatyka /ˌpʲijaˈtɨka/ (n)
пьянка
  uczta skoncentrowana wokół picia alkoholu w dużych ilościach

pijawka /pʲiˈjafka/ (n)
пиявка
  (zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych

pijaństwo (n)
пьянство
  nałogowe nadużywanie alkoholu

pika /ˈpʲika/ (n)
пика
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;

pikantny /pʲiˈkãntnɨ/ (adj)
пикантный, острый
  ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw

pikardyjski (adj)
пикардийский
  dotyczący Pikardii lub Pikardyjczyków
  pochodzący z Pikardii lub wytworzony na tamtejszy sposób

pikinier (n)
пикинёр
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);

pilates (n)
пилатес
  (sport, sportowy) system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;

pilaw /ˈpʲilaf/ (n)
плов
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

pilnie (adv)
срочно
  będąc przymuszony upływającym terminem

pilnować /pʲilˈnɔvaʨ̑/ (v)
караулить, присматривать
  sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilny /ˈpʲilnɨ/ (adj)
прилежный, старательный, усердный
  gorliwie i rzetelnie coś wykonujący
срочный, неотло́жный
  wymagający pośpiechu, szybkiego działania

pilot /ˈpʲilɔt/ (n)
пилот
  (lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
экскурсовод
  osoba odpowiedzialna za przebieg wycieczki
пульт
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

pilzneński (adj)
пльзеньский
  odnoszący się do Pilzna, związany z Pilznem

pinakoteka /ˌpʲĩnakɔˈtɛka/ (n)
пинакотека
  galeria, zbiór obrazów i dzieł sztuki

pinczer (n)
пинчер
  (kynologia, kynologiczny) przedstawiciel grupy ras europejskich psów kontynentalnych o proporcjonalnej, kwadratowej sylwetce, małych wymaganiach, obdarzonych inteligencją, czujnością oraz odpornością na choroby;

pineżański (adj)
пинежский
  związany z Pinegą, dotyczący Pinegi

ping-pong /ˈpʲĩŋk‿pɔ̃ŋk/ (n)
пинг-понг
  (sport, sportowy) (zobacz) tenis stołowy

pingwin /ˈpʲĩŋɡvʲĩn/ (n)
пингвин
  (ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pion /pʲjɔ̃n/ (n)
пешка
  (szachy, pojęcie szachowe) jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach

pionek /ˈpʲjɔ̃nɛk/ (n)
пешка
  (szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

pionier /ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr/ (n)
пионер
  ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje
  (dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) żołnierz wojsk inżynieryjnych
  członek komunistycznej dziecięco-młodzieżowej organizacji pionierskiej
  osadnik, który zagospodarowuje nowe tereny

pionowość (n)
вертикальность, отвесность
  cecha tego, co pionowe

pionowy /pʲjɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
вертикальный
  prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo
пешечный
  związany z pionem w grach planszowych

piorun /ˈpʲjɔrũn/ (n)
молния
  (meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron /ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n/ (n)
молниеотвод
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka /pʲjɔˈsɛ̃nka/ (n)
песня, песенка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarz /pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ/ (n)
певец, вокалист
  osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piotrogrodzki (adj)
петроградский
  związany z Piotrogrodem, dotyczący Piotrogrodu

pipeta /pʲiˈpɛta/ (n)
пипетка
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

piracki /pʲiˈraʦ̑ʲci/ (adj)
пиратский
  dotyczący piractwa lub piratów

piractwo /pʲiˈraʦ̑tfɔ/ (n)
пиратство
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia piractwa (1.1-2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

piramida /ˌpʲirãˈmʲida/ (n)
пирамида
  (architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
  (architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej
  (geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;

piramidka /ˌpʲirãˈmʲitka/ (n)
пирамидка
  (zdrobniale) piramida
  mała piramida

pirargyryt (n)
пираргирит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarkosoli, antymonowa siarkosól srebra;

pirat /ˈpʲirat/ (n)
пират
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;
  (potocznie, potoczny) przestępca nielegalnie rozpowszechniający cudzą własność intelektualną

pirenejski /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci/ (adj)
пиренейский
  związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów

pirofyllit (n)
пирофиллит
  minerał z gromady krzemianów;

piroliza /ˌpʲirɔˈlʲiza/ (n)
пиролиз
  (chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;

piroman /pʲiˈrɔ̃mãn/ (n)
пироман
  (psychologia, psychologiczny) ktoś dotknięty piromanią

piromania /ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja/ (n)
пиромания
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

pirostilpnit (n)
пиростильпнит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, o czerwonej lub czerwonobrunatnej barwie i diamentowym połysku;

pirotechniczny (adj)
пиротехнический
  związany z pirotechniką, dotyczący pirotechniki

pirotechnik (n)
пиротехник
  specjalista w dziedzinie pirotechniki

pirotechnika (n)
пиротехника
  dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

pisanie /pʲiˈsãɲɛ/ (n)
писание
  (rzeczownik odczasownikowy) od pisać

pisanina (n)
писанина
  (lekceważąco, lekceważący) nędzny, marny utwór pisany
  (lekceważąco, lekceważący) przydługie, nudnawe pisanie

pisanka /pʲiˈsãnka/ (n)
писанка
  (etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;

pisarka /pʲiˈsarka/ (n)
писательница
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz

pisarz /ˈpʲisaʃ/ (n)
писатель
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać /ˈpʲisaʨ̑/ (v)
писать, писаться
  tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę
писать
  umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
  tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma

pisać jak kura pazurem /ˈpʲisaʨ̑ ˈjak ˈːura paˈzurɛ̃m/ (v)
писать как курица лапой
  pisać niewyraźnie, bazgrolić

pisemnie /pʲiˈsɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
письменно
  na piśmie, za pomocą pisma

pisemny /pʲiˈsɛ̃mnɨ/ (adj)
письменный
  odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

pisklę /ˈpʲisklɛ/ (n)
птенец
  (ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;
птенчик
  (przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku

pismo /ˈpʲismɔ/ (n)
журнал
  czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści
бумага
  nota, dokument na jakiś temat
письмо
  zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;
  sposób pisania
  (oficjalnie) list

pisownia /pʲiˈsɔvʲɲa/ (n)
правописание
  zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów

pistacja /pʲiˈstaʦ̑ʲja/ (n)
фисташка
  owoc drzewa pistacjowego

pistolet /pʲiˈstɔlɛt/ (n)
пистолет
  ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy /pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
пистолет-пулемёт
  indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pistolet samopowtarzalny /pʲiˈstɔlɛt ˌsãmɔpɔftaˈʒalnɨ/ (n)
самозарядный пистолет
  krótka, samopowtarzalna broń palna zasilana z magazynka innego niż rewolwerowy

pisuar /pʲiˈsu<sup>w</sup>ar/ (n)
писсуар, писсуа́р
  muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

piszczeć /ˈpʲiʃʧ̑ɛʨ̑/ (v)
пищать, скрипеть
  (o istotach żywych) wydawać przenikliwy głos
  powodować przenikliwy dźwięk, odgłos

pitagoreizm (n)
пифагореизм
  (filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna rozwinięta przez Pitagorasa;

pitolenie (n)
пустой болтовня
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) bezwartościowa, czcza gadanina

pittsburski (adj)
питтсбургский
  związany z Pittsburghiem, dotyczący Pittsburgha

piwiarnia /pʲiˈvʲjarʲɲa/ (n)
пивная
  lokal, w którym sprzedaje się piwo

piwko /ˈpʲifkɔ/ (n)
пивцо
  (zdrobniale) piwo

piwnica /pʲivʲˈɲiʦ̑a/ (n)
подвал, погреб
  podziemne piętro budynku
погреб
  pomieszczenie przeznaczone do przechowywania wina, piwa i innych trunków

piwny /ˈpʲivnɨ/ (adj)
пивной
  (spożywczy) używany do produkcji piwa
  zrobiony z piwa lub z dodatkiem piwa
карий
  o kolorze oczu: brązowy z żółtym odcieniem, w kolorze piwa

piwo /ˈpʲivɔ/ (n)
пиво
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

piwonia /pʲiˈvɔ̃ɲja/ (n)
пион
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju piwonii (1.1)
  (botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych;
  kwiat piwonii (1.2)

piwowar /pʲiˈvɔvar/ (n)
пивовар
  osoba zajmująca się warzeniem piwa

piwowarski /ˌpʲivɔˈvarsʲci/ (adj)
пивоваренный
  związany z piwowarstwem, dotyczący piwowarstwa

piwowarstwo /ˌpʲivɔˈvarstfɔ/ (n)
пивоварение
  sztuka warzenia piwa;

pizanka (n)
пизанка
  mieszkanka Pizy

pizańczyk (n)
пизанец
  mieszkaniec Pizy

pizański (adj)
пизанский
  związany z Pizą, dotyczący Pizy, pochodzący z Pizy

pizda /ˈpʲizda/ (n)
пизда
  (wulgarnie, wulgaryzm) (anatomia, anatomiczny) pochwa lub srom; żeński narząd płciowy

pizza /ˈpʲiʦ̑ːa/ (n)
пицца
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria /pʲiʦ̑ˈːɛrʲja/ (n)
пиццерия
  (gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

piórnik /ˈpʲjurʲɲik/ (n)
пенал
  zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro /ˈpʲjurɔ/ (n)
перо
  (ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
  przyrząd do pisania
лопасть, перо
  spłaszczony, rozszerzony koniec wiosła

piórolotek pięciopiór (n)
белый птерофор
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pterophorus pentadactyla, gatunek motyli z rodziny piórolotkowatych;

pióropusz (n)
плюмаж
  nakrycie głowy z piór noszone przez indiańskiego wojownika

piąta kolumna /ˈpʲjɔ̃nta kɔˈlũmna/ (n)
пятая колонна
  (potocznie, potoczny) dywersanci, sabotażyści, prowokatorzy, szpiedzy, wrogowie wewnętrzni;

piątak (n)
пятак
  (potocznie, potoczny) pięć złotych lub inna moneta o nominale pięć

piąte koło u wozu /ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu/ (n)
пятое колесо в телеге
  (przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz zbędna, niepotrzebna, zawadzająca lub niepożądana

piątek /ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
пятница
  piąty dzień tygodnia

piątkowy /pʲjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
пятничный
  właściwy piątkowi; dziejący się w piątek

piątoklasista /ˌpʲjɔ̃ntɔklaˈɕista/ (n)
пятиклассник
  (edukacja, edukacyjny) uczeń piątej klasy

piątoklasistka (n)
пятиклассница
  (edukacja, edukacyjny) uczennica piątej klasy

pić /pʲiʨ̑/ (v)
пить, выпить
  spożywać płyny
пить
  pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pięciobój /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔbuj/ (n)
пятиборье
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, która składa się z pięciu części;

pięciodniowy /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
пятидневный
  będący w wieku pięciu dni
  trwający pięć dni

pięciodrzwiowy /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈḍʒvʲjɔvɨ/ (adj)
пятидверный
  mający pięcioro drzwi

pięciogodzinny /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
пятичасовой
  trwający pięć godzin

pięciokilometrowy (adj)
пятикилометровый
  taki, który ma wielkość (długość) pięciu kilometrów

pięciokrotnie /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
пятикратно
  pięć razy

pięciokrotny /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtnɨ/ (adj)
пятикратный
  odbywający się/powtarzający się pięć razy
  pięć razy większy bądź mniejszy od czegoś
  taki, który osiągnął/zdobył/robił coś pięć razy

pięciokąt /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
пятиугольник
  (geometria) wielokąt mający pięć boków;

pięciokątny (adj)
пятиугольный
  taki, który ma pięć kątów

pięciolatka /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka/ (n)
пятилетка
  dziewczynka mająca pięć lat
  pięcioletni okres objęty planem gospodarczym;
  zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięć lat

pięciolecie /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
пятилетие
  okres pięciu lat
  piąta rocznica czegoś

pięcioletni /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
пятилетний
  mający pięć lat
  trwający pięć lat

pięciomiesięczny /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
пятимесячный
  będący w wieku pięciu miesięcy
  trwający pięć miesięcy

pięciominutowy (adj)
пятиминутный
  trwający pięć minut

pięciopalczasty /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔpalˈʧ̑astɨ/ (adj)
пятипалый
  taki, który jest wyposażony w pięć palców

pięciopiętrowy (adj)
шестиэтажный
  złożony z parteru i pięciu wyższych kondygnacji

pięciopokojowy /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
пятикомнатный
  z pięcioma pokojami

pięcioramienny (adj)
пятиконечный
  mający pięć ramion, odnóg, promieni itp.

pięciornik (n)
лапчатка
  (botanika, botaniczny) Potentilla L., rodzaj roślin z rodziny różowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

pięcioro /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔrɔ/ (collective)
пятеро
  …odpowiadający liczbie 5

pięciorublówka (n)
пятирублёвка
  (numizmatyka, numizmatyczny) moneta wartości pięciu rubli

pięciościan (n)
пятигранник
  (geometria) wielościan o pięciu ścianach

piędź /pʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
пядь
  (historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

pięknie /ˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ/ (adv)
красиво
  w piękny sposób, posiadając dużo piękna

piękno /ˈpʲjɛ̃ŋknɔ/ (n)
красота
  zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

pięknolicy (adj)
миловидный
  (poetycki, poetycko) mający piękne lico, tj. piękną twarz

piękność /ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕʨ̑/ (n)
красота
  cecha tego, co piękne
красавица
  piękna kobieta

piękny /ˈpʲjɛ̃ŋknɨ/ (adj)
красивый, прекрасный
  taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta /ˈpʲjɛ̃nta/ (n)
пятка
  (anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

pięta Achillesa /ˈpʲjɛ̃nta ˌːxʲilˈːɛsa/ (n)
ахиллесова пята
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości;

piętka /ˈpʲjɛ̃ntka/ (n)
горбушка, краюшка
  (spożywczy) kromka chleba odkrojona z początku lub końca bochenka chleba
пятка, пяточка
  (zdrobniale) od: pięta

piętnastoletni /ˌpʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
пятнадцатилетний
  mający piętnaście lat
  trwający piętnaście lat

piętnastominutowy (adj)
пятнадцатиминутный
  trwający piętnaście minut

piętnaście /pʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ/ (cardinalNumeral)
пятнадцать
  liczba 15

piętro /ˈpʲjɛ̃ntrɔ/ (n)
этаж
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięćdziesięciolecie /ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
пятидесятилетие
  okres pięćdziesięciu lat
  pięćdziesiąta rocznica

pięćdziesięcioletni /ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
пятидесятилетний
  mający pięćdziesiąt lat
  trwający pięćdziesiąt lat

pięćdziesięciominutowy (adj)
пятидесятиминутный
  trwający pięćdziesiąt minut

pięść /pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
кулак
  zaciśnięta dłoń

piła /ˈpʲiwa/ (n)
пила
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka /ˈpʲiwka/ (n)
мяч
  (sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych

piłka do metalu (n)
ножовка по металлу
  (technologia, technika, techniczny) ręczne narzędzie z brzeszczotem zamocowanym na ramie, służąca do cięcia metalowych przedmiotów

piłka nożna /ˈpʲiwka ˈnɔʒna/ (n)
футбол, футбо́л
  (sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna /ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na/ (n)
гандбол
  (sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłkarka /pʲiwˈkarka/ (n)
футболистка
  zawodniczka grająca w piłkę nożną

piłkarz /ˈpʲiwkaʃ/ (n)
футболист
  (sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarz ręczny (n)
гандболист
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający piłkę ręczną

piłkarzyki /ˌpʲiwkaˈʒɨci/ (n)
кикер
  gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piński (adj)
пинский
  związany z Pińskiem, dotyczący Pińska

piśmienny (adj)
грамотный
  potrafiący czytać i pisać

piżama /pʲiˈʒãma/ (n)
пижама
  strój, który zakłada się, idąc spać;

piżmak /ˈpʲiʒmak/ (n)
ондатра
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

piżmowół (n)
овцебык
  (zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;

pjongjańczyk /pʲjɔ̃ŋʲˈɟjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
пхеньянец
  mieszkaniec Pjongjangu

pjongjański /pʲjɔ̃ŋʲˈɟjä̃j̃sʲci/ (adj)
пхеньянский
  odnoszący się do Pjongjangu, stolicy Korei Północnej

plac /plaʦ̑/ (n)
площадь
  wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac budowy (n)
строительная площадка
  miejsce, w którym prowadzone są prace budowlane: konstrukcyjne lub rozbiórkowe;

plac zabaw /ˈplaʣ̑ ˈzabaf/ (n)
детская площадка
  niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

placek /ˈplaʦ̑ɛk/ (n)
драник
  niewielki, pieczony lub smażony krążek np. z mąki lub ziemniaków

plafon /ˈplafɔ̃n/ (n)
плафон
  malowidło na tynku, płótnie lub dekoracja stiukowa zajmujące centralną część sufitu lub sklepienia
  sufit ozdobiony sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym;

plaga egipska /ˈplaɡa ɛˈɟipska/ (n)
египетская казнь, чума египетская
  nieszczęścia spadające na ludzi, zwykle masowo, często interpretowane jako kara boża

plagiat /ˈplaɟjat/ (n)
плагиат
  skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;
  utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)

plagiator /plaˈɟatɔr/ (n)
плагиатор
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem

plagionit (n)
плагионит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków;

plakat /ˈplakat/ (n)
плакат
  wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

plama /ˈplãma/ (n)
пятно
  brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

plamisty (adj)
пятнистый
  mający plamy, charakteryzujący się plamistością

plamić (v)
пятнать, загрязнять
  robić plamy
пятнать
  okrywać hańbą

plamka /ˈplãmka/ (n)
пятнышко
  (zdrobniale) plama

plan /plãn/ (n)
план
  to, co chcemy zrobić
  odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety
  układ czegoś, szkic
  tabelka z układem czynności w czasie, np. zajęć lekcyjnych
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) miejsce realizacji filmu

plan filmowy /ˈplãn fʲilˈmɔvɨ/ (n)
план
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rozmiar kadru obejmującego fragment przestrzeni;

plan miasta /ˈplãn ˈmʲjasta/ (n)
план города
  mapa miasta zawierająca nazwy ulic i rozmieszczenie obiektów;

planeta /plãˈnɛta/ (n)
планета
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planetarium /ˌplãnɛˈtarʲjũm/ (n)
планетарий
  (astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;
  (astronomia, astronomiczny) (technologia, technika, techniczny) projektor służący do wyświetlania układów gwiazd i innych ciał niebieskich na sferycznym ekranie

planetarny /ˌplãnɛˈtarnɨ/ (adj)
планетарный
  dotyczący planet; taki, który jest właściwy, charakterystyczny dla planet

planktologia /ˌplãŋktɔˈlɔɟja/ (n)
планктология
  nauka o planktonie;

plankton /ˈplãŋktɔ̃n/ (n)
планктон
  (biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie;

planktonowy /ˌplãŋktɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
планктонный
  związany z planktonem, dotyczący planktonu

planować /plãˈnɔvaʨ̑/ (v)
планировать
  obmyślać sekwencje i warianty czynności do wykonania w przyszłości
  tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy
  zamierzać

plantacja /plãnˈtaʦ̑ʲja/ (n)
плантация
  obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym
  gospodarstwo rolne specjalizujące się w uprawie rośliny na skalę przemysłową

plantator /plãnˈtatɔr/ (n)
плантатор
  właściciel plantacji

plasterek /plaˈstɛrɛk/ (n)
краюха, краюшка, ломоть, ломтик
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mały plaster (porcja czegoś)
пластырь
  (medycyna, medyczny) mały, samoprzylepny opatrunek

plastik /ˈplastʲik/ (n)
пластмасса
  (potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne
пластиковая взрывчатка
  rodzaj materiału wybuchowego;

plastikowy /ˌplastʲiˈkɔvɨ/ (adj)
пластиковый, пластмассовый
  wykonany z dowolnego rodzaju plastiku

plastyczny /plaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
пластичный
  określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu

platan /ˈplatãn/ (n)
платан
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;

platoniczny (adj)
платонический
  o uczuciu: oparty na skłonności duchowej, pozbawiony pierwiastka zmysłowego, seksualnego

platyna /plaˈtɨ̃na/ (n)
платина
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

platynowanie (n)
платинирование
  pokrywanie powierzchni czegoś platyną

platynować (v)
платинировать
  pokrywać platyną

platynowy (adj)
платинный, платиновый
  (chemia, chemiczny) (jubilerstwo, jubilerski) (metaloznawstwo, metalurgia) dotyczący platyny, związany z platyną, wykonany z platyny, zawierający platynę
платиновый
  mający kolor srebrzystobiały, taki jak kolor platyny lub przypominający kolor platyny

plazma /ˈplazma/ (n)
плазма
  (biologia, biologiczny) osocze krwi;
  (fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;
  (potocznie, potoczny) telewizor z ekranem plazmowym

plazmowy (adj)
плазменный
  związany z plazmą, dotyczący plazmy

plaża /ˈplaʒa/ (n)
пляж
  (turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plażowy /plaˈʒɔvɨ/ (adj)
пляжный
  przeznaczony do noszenia, używania na plaży
  znajdujący się na plaży, związany z plażą, odbywający się na plaży

plebejski (adj)
плебейский
  związany z rzymskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy
  mający cechy tego, co pospolite, nieszlachetne

plebiscyt /plɛˈbʲisʦ̑ɨt/ (n)
плебисцит
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uchwała podejmowana przez zgromadzenie plebejuszy pod przewodnictwem trybuna
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie mieszkańców jakiegoś terytorium w celu określenia jego przynależności państwowej;

plecak /ˈplɛʦ̑ak/ (n)
рюкзак, ранец
  rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy /ˈplɛʦ̑ɨ/ (n)
спина
  (anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;
  tylna część ubrania okrywająca plecy (1.1)

plejstocen /plɛjˈstɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
плейстоцен
  (geologia, geologiczny) starsza epoka czwartorzędu;

plejstoceński (adj)
плейстоценовый
  (geologia, geologiczny) związany z plejstocenem, dotyczący plejstocenu

plemienny /plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
племенной
  dotyczący plemienia, właściwy plemieniu i jego regułom

plemię /ˈplɛ̃mʲjɔna/ /ˈplɛ̃mʲjɛ/ (n)
колено, триба
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyki roślin i zwierząt;
племя
  forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;
  (przestarzałe, przestarzały) pokolenie, potomstwo, ród

pleochroizm (n)
плеохроизм
  zjawisko zmiany barwy w zależności od polaryzacji światła przechodzącego przez ciało;

pleonazm /plɛˈɔ̃nasm̥/ (n)
плеоназм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pleć /plɛʨ̑/ (v)
полоть
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) wyrywać chwasty spośród roślin uprawnych

pleśniowy /plɛɕˈɲɔvɨ/ (adj)
плесенный
  związany z pleśnią, dotyczący pleśni

pleść /plɛɕʨ̑/ (v)
молоть, плести
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) gadać bzdury
плести
  łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą

pleśń (n)
плесень
  gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik /plʲik/ (n)
файл
  (informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;
пачка
  pęk papierów (dokumentów, banknotów)

pliocen /ˈplʲjɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
плиоцен
  (geologia, geologiczny) młodsza epoka neogenu

plioceński (adj)
плиоценовый
  (geologia, geologiczny) dotyczący pliocenu, związany z pliocenem, występujący lub powstały w pliocenie

plisa /ˈplʲisa/ (n)
плиссе
  regularna i trwała fałda w spódnicy

pliszka /ˈplʲiʃka/ (n)
трясогузка
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

pliszka górska (n)
горная трясогузка
  (ornitologia, ornitologiczny) Motacilla cinerea, gatunek drobnego ptaka z rzędu wróblowatych;

pliszka siwa /ˈplʲiʃka ˈɕiva/ (n)
белая трясогузка
  (ornitologia, ornitologiczny) Motacilla alba, najczęściej spotykany w Polsce gatunek pliszki;

ploeszteński (adj)
плоештский
  związany z Ploeszti, dotyczący Ploeszti

plomba (n)
пломба
  (stomatologia, stomatologiczny) wypełnienie dentystyczne w zębie

plon /plɔ̃n/ (n)
плод, результат
  (przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania
урожай, жатва, сжать хлеб
  zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców

plotka /ˈplɔtka/ (n)
сплетня
  pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie

plotkarka /plɔtˈkarka/ (n)
сплетница
  kobieta zajmująca się plotkami, rozsiewająca plotki

plotkarz /ˈplɔtkaʃ/ (n)
сплетник
  osoba zajmująca się plotkami

plotkować /plɔtˈkɔvaʨ̑/ (v)
сплетничать, чесать язык
  opowiadać, roznosić plotki

plurale tantum (n)
плюралия тантум
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;

plus /plus/ (n)
плюс
  (matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera
  znak przy ocenie szkolnej podwyższający ją
  dodatnia cecha czegoś

pluskać /ˈpluskaʨ̑/ (v)
плескаться
  kąpać się w płytkiej wodzie, rozchlapując ją

pluskwa /ˈpluskfa/ (n)
клоп
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;

pluskwiak /ˈpluskfʲjak/ (n)
клоп
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

pluszowy /pluˈʃɔvɨ/ (adj)
плюшевый
  wykonany z pluszu

pluszowy miś /pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ/ (n)
тэдди-бер
  zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja (n)
плутократия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

plutokratyczny (adj)
плутократический
  dotyczący plutokracji

pluton /ˈplutɔ̃n/ (n)
плутоний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;
взвод
  (wojskowość, wojskowy) pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów)

pluć /pluʨ̑/ (v)
плевать
  wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę
  (przenośnie, przenośnia) gardzić czymś w sposób czynny

plwocina /pl̥fɔˈʨ̑ĩna/ (n)
мокрота
  (fizjologia, fizjologiczny) płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania

plądrować /plɔ̃nˈdrɔvaʨ̑/ (v)
грабить
  przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

pneumatyczny /ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
пневматический
  zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

po /pɔ/ (preposition)
по
  w danym języku
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch
  każdy dokładnie (tyle samo)
  niewiele ponad
  o rozpoznawaniu: według
  w wielu miejscach, w wielu przedmiotach tego samego typu
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część przed przyimkiem ma miejsce ze strony określonej przez część za przyimkiem
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem była miejscem lub właścicielem części przed przyimkiem
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem określa przedmiot lub osobę, którą zamierza się zabrać lub odebrać z miejsca docelowego
после, по́сле
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po arabsku (adv)
по-арабски
  (językoznawstwo, językoznawczy) w języku arabskim

po chińsku /pɔ‿ˈxʲĩj̃sku/ (adv)
по-китайски
  w chińskim stylu
  w języku chińskim

po cichu (adv)
потихоньку
  zachowując się cicho

po ciemku (adv)
в темнота, впотьмах
  w ciemności, gdy jest ciemno

po czym /ˈpɔ‿ʧ̑ɨ̃m/
а затем, а потом
  a następnie, później zaś

po drugie /pɔ‿ˈdruɟjɛ/ (idiom)
во-вторых
  przy wyliczaniu zaraz po pierwszym

po francusku (adv)
по-французски
  (językoznawstwo, językoznawczy) w języku francuskim

po kiego chuja /pɔ‿ˈcɛɡɔ ˈxuja/
на кой хуй
  (wulgarnie, wulgaryzm) oznacza tyle co pytania: „po co?” lub „w jakim celu?”, „dlaczego?”

po moim trupie /pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ/ (interjection)
через мой труп
  nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie

po omacku /ˌpɔ‿ɔ̃ˈmaʦ̑ku/ (adv)
на ощупь
  (przenośnie, przenośnia) bez rozeznania, intuicyjnie
  nic nie widząc, kierując się dotykiem

po pierwsze /pɔ‿ˈpʲjɛrfʃɛ/ (adv)
во-первых
  przy wyliczaniu jako początek, jako pierwszy element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

po pijaku /ˌpɔ‿pʲiˈjaku/ (adv)
спьяна
  (potocznie, potoczny) będąc nietrzeźwym, pijanym

po polsku /pɔ‿ˈpɔlsku/ (adv)
по-польски
  (językoznawstwo, językoznawczy) w języku polskim

po południu (adv)
пополудни
  w godzinach popołudniowych, przed wieczorem

po prostu /pɔ‿ˈprɔstu/ (adv)
попросту
  bezpośrednio, otwarcie, w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie

po wsze czasy (adv)
ввек
  (przestarzałe, przestarzały) na zawsze

po wszystkie czasy (adv)
ввек
  (przestarzałe, przestarzały) na zawsze

pobiec /ˈpɔbʲjɛʦ̑/ (v)
побежать
  przemieścić się do przodu, biegnąc

pobieżny (adj)
беглый
  wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści

poborowy (adj)
призывной
  związany z poborem, dotyczący poboru

poborowy (n)
призывник, призывной
  (administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej

pobożnie /pɔˈbɔʒʲɲɛ/ (adv)
благочестиво, набожно, религиозно
  w sposób pobożny

pobożność /pɔˈbɔʒnɔɕʨ̑/ (n)
благочестие, набожность
  cecha tego, co pobożne lub tego, kto pobożny; religijność, oddanie wierze religijnej

pobożny /pɔˈbɔʒnɨ/ (adj)
набожный
  taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

pobrać /ˈpɔbraʨ̑/ (v)
скачать
  (informatyka, informatyczny) ściągnąć paczkę danych przez internet na komputer lub inne urządzenie
взять
  wejść w posiadanie czegoś
жениться
  wziąć ślub

pobyt /ˈpɔbɨt/ (n)
пребывание
  przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pobłażliwie (adv)
снисходительно
  w sposób pobłażliwy

pobłażliwość (n)
снисходительность
  cecha tego, co pobłażliwe; cecha tych, którzy są pobłażliwi

pobłażliwy (adj)
снисходительный
  skłonny do pobłażania, wyrozumiały

pobłogosławić (v)
благословить
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielić błogosławieństwa

pocałować /ˌpɔʦ̑aˈwɔvaʨ̑/ (v)
поцеловать
  aspekt dokonany od: całować

pocałować klamkę /ˌpɔʦ̑aˈwɔvaʨ̑ ˈklãmkɛ/ (v)
замок поцеловать
  (związek frazeologiczny) wybrać się dokądś, lecz nie zastać nikogo; nie zostać wpuszczonym do danego miejsca, pomieszczenia

pocałunek /ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
поцелуй
  serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pocałunek Judasza (n)
поцелуй Иуды
  (przenośnie, przenośnia) pozornie przyjazny gest, który przypieczętowuje zdradę

pochlebca (n)
подхалим
  człowiek pochlebiający komu

pochlebstwo (n)
лесть
  nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się

pochmurny /pɔˈxmurnɨ/ (adj)
пасмурный
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) posępny, ponury
  pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami

pochodna /pɔˈxɔdna/ (n)
производное соединение
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny pochodzący od innego związku;
производная
  (matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego;

pochodnia /pɔˈxɔdʲɲa/ (n)
факел
  smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodny (adj)
производный
  taki, który pochodzi od czego

pochodzenie /ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
происхождение
  wywodzenie się z czegoś

pochodzić /pɔˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
происходить, произойти
  mieć coś za miejsce swojego pochodzenia, za źródło, przyczynę, wywodzić się skądś
походить
  aspekt dokonany od: chadzać

pochopnie (adv)
впопыхах
  w sposób nieprzemyślany, zbyt szybko

pochwa /ˈpɔxfa/ (n)
влагалище, вагина
  (anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;
ножны
  futerał na broń białą;

pochwalać (v)
одобрять
  uznawać za dobre, słuszne, właściwe

pochłaniać /pɔˈxwãɲäʨ̑/ (v)
поглощать
  łapczywie zjeść lub wypić
  wchłaniać, wciągać, zasysać

pociecha /pɔˈʨ̑ɛxa/ (n)
утешение
  to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie

pocierać (v)
постирать
  przesuwać z naciskiem, powodując tarcie

pocieszać /pɔˈʨ̑ɛʃaʨ̑/ (v)
утешать
  mówić komuś zasmuconemu miłe rzeczy w celu wprawienia go w lepszy nastrój

pocieszenie (n)
утешение
  (rzeczownik odczasownikowy) od pocieszyć

pocieszyciel (n)
утешитель
  ten, który daje pocieszenie

pocisk /ˈpɔʨ̑isk/ (n)
снаряд
  przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pociąg /ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
поезд
  (transport, transportowy) (kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;

pociągać (v)
привлекать
  być dla kogoś interesującym, intrygującym, również seksualnie atrakcyjnym

pociągowy /ˌpɔʨ̑ɔ̃ŋˈɡɔvɨ/ (adj)
тягловый, тяговый
  związany z ciągnięciem czegoś, dotyczący ciągnięcia
поездной
  związany z pociągiem, dotyczący pociągu

pociąć (v)
изрезать
  tnąc, podzielić na części

pocić się /ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ/ (v)
потеть
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku
  (przenośnie, przenośnia) trudzić się, wysilać się
  (przenośnie, przenośnia) o szkle i innych materiałach: skraplać na sobie wilgoć lub wydzielać ją z siebie

poczciwy /pɔʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ/ (adj)
добродушный, доброжелательный
  życzliwy, szczery i łagodny w stosunku do ludzi, skłonny do pomagania innym

poczdamski /pɔʤ̑ˈdãmsʲci/ (adj)
потсдамский
  związany z Poczdamem, dotyczący Poczdamu, pochodzący z Poczdamu

poczekalnia /ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa/ (n)
зал ожидания, приёмная, ожидальня
  miejsce dla osób, które czekają

poczekać /pɔˈʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
подождать
  pozostać w jednym miejscu lub stanie aż do zajścia oczekiwanego wydarzenia

poczta /ˈpɔʧ̑ta/ (n)
почта, почта́мт
  budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)
почта
  instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
  korespondencja, listy

poczta elektroniczna (n)
электронная почта
  (informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

poczta pantoflowa /ˈpɔʧ̑ta ˌpãntɔˈflɔva/ (n)
сарафанное радио
  (związek frazeologiczny) nieformalny kanał przekazywania informacji; plotki

pocztowy /pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (adj)
почтовый
  związany z pocztą, dotyczący poczty

pocztówka /pɔʧ̑ˈtufka/ (n)
открытка
  karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
чувство
  świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś

poczucie humoru /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru/ (n)
чувство юмора
  umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś

poczytalność (n)
вменяемость
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) możliwość rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem

początek /pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk/ (n)
начало, почин
  to, od czego się coś zaczyna

początkowy /ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
начальный
  stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

początkujący (adj)
начинающий
  nieposiadający dużego doświadczenia; taki, który zaczyna zdobywać doświadczenie lub wiedzę w jakiejś dziedzinie

poczęcie /pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
зачатие
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) zajście kobiety w ciążę

poczęstować (v)
угостить
  aspekt dokonany od: częstować
угоститься
  aspekt dokonany od: częstować się

poczęstunek /ˌpɔʧ̑ɛ̃w̃ˈstũnɛk/ (n)
угощение
  rzeczy, którymi częstuje się gości

pod /pɔt/ (preposition)
к
  …wskazujący nieodległy czas względem omawianego wyrażenia, będący kresem czegoś
под
  …wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia
  …wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia
у
  …wskazujący położenie kogoś lub czegoś przed lub w okolicy omawianego wyrażenia
  …wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku do lub w jego okolicę omawianego wyrażenia

pod egidą /ˌpɔd‿ɛˈɟidɔ̃w̃/ (idiom)
под эгидой
  pod opieką, pod patronatem

pod gołym niebem /pɔd‿ˈɡɔwɨ̃mʲ ˈɲɛbɛ̃m/ (adv)
под открытым небом
  na świeżym powietrzu, na zewnątrz budynku, bez zadaszenia

pod wieczór (adv)
под вечер
  w czasie bezpośrednio poprzedzającym wieczór, późnym popołudniem

pod wpływem /pɔt‿ˈfpwɨvɛ̃m/ (adv)
под влиянием
  pod władzą, działaniem czegoś

podanie /pɔˈdãɲɛ/ (n)
предание
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść o przeszłości przekazywana w ustnej formie z pokolenia na pokolenie;
подача
  (sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych
заявление
  pismo z prośbą skierowane do władz;

podarunek (n)
подарок
  dar, prezent, to, co się komuś darowuje

podatek /pɔˈdatɛk/ (n)
налог
  powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatek od wartości dodanej /pɔˈdatɛk ˌɔd‿varˈtɔɕʨ̑i dɔˈdãnɛj/ (n)
налог на добавленную стоимость
  (ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość

podatkowy /ˌpɔdatˈkɔvɨ/ (adj)
налоговый
  związany z podatkami lub systemem poboru podatków

podatnik /pɔˈdatʲɲik/ (n)
налогоплательщик
  osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podawać /pɔˈdavaʨ̑/ (v)
подавать
  (zobacz) podać (do ręki lub ust)
  (zobacz) podać (do stołu)
передавать
  (zobacz) podać (informację)

podać /ˈpɔdaʨ̑/ (v)
подать
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) postawić jedzenie na stole
  przekazać coś komuś do rąk
передать
  przekazać informację

podaż (n)
предложение
  (ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku

podbródek /pɔdˈbrudɛk/ (n)
подбородок
  (anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg

podbój /ˈpɔdbuj/ (n)
завоевание
  wkroczenie i opanowanie terenów zajmowanych przez kogoś innego

podcast (n)
подкаст
  (publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja dźwiękowa lub wideo dostarczana za pomocą RSS;

podchodzić /pɔtˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
подходить
  zbliżać się do czegoś, zmniejszać dystans pomiędzy sobą a jakimś obiektem

podciąć skrzydła /ˈpɔtʲʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ ˈskʃɨdwa/ (v)
подрезать крылья
  (przenośnie, przenośnia) zniechęcić kogoś, odebrać komuś chęci

podczas /ˈpɔṭʧ̑as/ (preposition)
во время
  …służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności

podczas gdy /ˈpɔṭʧ̑az ˈɡdɨ/
в то время как, тогда как
  natomiast, kiedy, za to

podczerwony /ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
инфракрасный
  (optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

poddany (n)
подданный
  osoba urodzona lub osiadła na terenie należącym do władcy

poddasze /pɔdˈːaʃɛ/ (n)
чердак
  (budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

poddawać /pɔdˈːavaʨ̑/ (v)
сдаваться
  (zobacz) poddać się

poddać /ˈpɔdːaʨ̑/ (v)
сдаться
  uznać swoją porażkę

podejmować /ˌpɔdɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
поднять
  (przestarzałe, przestarzały) unieść coś
принимать в гости, угощать
  gościć
принять
  wziąć coś własnego (lub jego część), co znajduje się u kogoś

podejrzany /ˌpɔdɛjˈʒãnɨ/ (adj)
подозрительный
  budzący podejrzenia; niepewnego pochodzenia, o niepewnych intencjach itp.
  taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś

podejrzany /ˌpɔdɛjˈʒãnɨ/ (n)
подозреваемый
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzewać /ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑/ (v)
подозревать
  posądzać

podejrzliwy (adj)
подозрительный
  skłonny do podejrzeń lub zdradzający takie nastawienie

podejście /pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
подход
  sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś

podejść /ˈpɔdɛjɕʨ̑/ (v)
подойти
  aspekt dokonany od: podchodzić

podejźrzon (n)
ботрихий, гроздовник
  (botanika, botaniczny) Botrychium Sw. rodzaj roślin z rodziny nasięźrzałowatych (Ophioglossaceae);

poderwać /pɔˈdɛrvaʨ̑/ (v)
подцепить
  aspekt dokonany od: podrywać

podeszwa /pɔˈdɛʃfa/ (n)
подошва
  (potocznie, potoczny) spodnia część stopy
  dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami

podgatunek (n)
подвид
  (systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna;

podkarpacki /ˌpɔtkarˈpaʦ̑ʲci/ (adj)
подкарпатский
  związany z Podkarpaciem, dotyczący Podkarpacia

podkoszulek /ˌpɔtkɔˈʃulɛk/ (n)
майка
  krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele;

podkowa /pɔtˈkɔva/ (n)
подкова, подко́ва
  metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkreślenie (n)
подчёркивание
  (rzeczownik odczasownikowy) od podkreślić

podkład /ˈpɔtkwat/ (n)
шпала
  (kolejnictwo) element toru szynowego w postaci belki drewnianej, stalowej lub żelbetowej, ułożonej poprzecznie pod szynami

podle /ˈpɔdlɛ/ (adv)
подло
  (książkowy) w sposób zasługujący na potępienie

podlec (n)
подлец
  (potocznie, potoczny) człowiek podły, nikczemny, niegodziwy

podliczyć /pɔdˈlʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
подсчитать
  aspekt dokonany od: podliczać

podlizywać się (v)
подлизываться
  (potocznie, potoczny) zabiegając o czyjeś względy, pochlebić komuś, kto stoi wyżej w jakiejś hierarchii

podmenu (n)
подменю
  (informatyka, informatyczny) menu podrzędne w stosunku do innego

podmiejski /pɔdˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
загородный, при́городный
  znajdujący się na przedmieściu

podmiot /ˈpɔdmʲjɔt/ (n)
подлежащее
  (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności;
субъект
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś

podmoskiewski /ˌpɔdmɔˈsʲcɛfsʲci/ (adj)
подмосковный
  znajdujący się blisko Moskwy, na przedmieściach Moskwy

podniebienie /ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
нёбо
  (anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;

podniecać /pɔdʲˈɲɛʦ̑aʨ̑/ (v)
возбуждать, стимулировать
  wywoływać czymś stan silnego pobudzenia seksualnego
возбуждать
  wywoływać stan silnego radosnego pobudzenia nerwowego i uczuciowego

podnosić /pɔdˈnɔɕiʨ̑/ (v)
поднимать
  unieść, wziąć coś do góry
  ustawiać coś do pionu
подниматься
  unosić się, wstawać

podnośnik /pɔdˈnɔɕɲik/ (n)
подъёмник
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do podnoszenia (bez względu na rozmiar)

podnóżek (n)
Подставка для ног, подножка
  mebel lub element jakiegoś układu, na którym można wygodnie oprzeć nogi, zmniejszając ich obciążenie

podobać się /pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
нравиться
  odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobno /pɔˈdɔbnɔ/
якобы
  wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje

podobny /pɔˈdɔbnɨ/ (adj)
подобный
  (geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;
похожий
  wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podologia (n)
подиатрия
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;

podolski /pɔdˈɔlsʲci/ (adj)
подольский
  dotyczący Podola, związany z Podolem, pochodzący z Podola
  związany z Podolskiem (miastem w Rosji)

podpalacz (n)
поджигатель
  człowiek umyślnie wzniecający pożar

podpalenie /ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
поджог
  umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru;

podpaska (n)
гигиеническая прокладка
  (higiena, higieniczny) chłonny wkład zewnętrznie pochłaniający krew menstruacyjną

podpierdalać /ˌpɔtpʲjɛrˈdalaʨ̑/ (v)
пиздить
  (wulgarnie, wulgaryzm) kraść
стучать
  (wulgarnie, wulgaryzm) złośliwie donosić, skarżyć

podpis /ˈpɔtpʲis/ (n)
подпись
  własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)
  wyjaśniający tekst umieszczony pod zdjęciem, wykresem

podpisać /pɔtˈpʲisaʨ̑/ (v)
подписать
  aspekt dokonany od: podpisywać
подписаться
  aspekt dokonany od: podpisywać się

podpisywać /ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
подписывать
  składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie
подписываться
  pisać swoje imię i nazwisko

podpity /pɔtˈpʲitɨ/ (adj)
подвыпивши
  lekko pijany

podpowiadać /ˌpɔtpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
подсказывать
  dyskretnie udzielać komuś potrzebnej informacji, której ta osoba nie pamięta lub nie wie

podpowiedzieć /ˌpɔtpɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
подсказать
  aspekt dokonany od: podpowiadać

podpowiedź /pɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
подсказка
  informacja dyskretnie przekazana osobie, która jej zapomniała lub nie wie

podpuszczka /pɔtˈpuʃʧ̑ka/ (n)
сычужный фермент
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;

podpułkownik /ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik/ (n)
подполковник
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrabiać (v)
подделывать
  wykonywać kopię czegoś mającą uchodzić za oryginał

podrodzina (n)
подсемейство
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem;

podrywać /pɔdˈrɨvaʨ̑/ (v)
подцеплять
  (potocznie, potoczny) zagadywać inną osobę i starać się zainteresować ją sobą w celach romantycznych lub erotycznych; uwodzić

podrzędny /pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ/ (adj)
второсортный
  zajmujący w stosunku do innych niższą pozycję

podróbka /pɔdˈrupka/ (n)
подделка
  imitacja jakiegoś przedmiotu, która ma być uważana za oryginał

podróż /ˈpɔdruʃ/ (n)
путешествие, поездка
  długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróż poślubna (n)
свадебное путешествие
  podróż odbywana przez parę nowożeńców

podróżniczek /ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
варакушка
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżnik /pɔdˈruʒʲɲik/ (n)
путешественник
  ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często)

podróżny /pɔdˈruʒnɨ/ (adj)
дорожный, путевой
  związany z podróżą, dotyczący podróży

podróżny /pɔdˈruʒnɨ/ (n)
путешественник, пассажир
  osoba, która podróżuje lub udaje się w podróż

podróżowanie /ˌpɔdruʒɔˈvãɲɛ/ (n)
путешествование
  przebywanie drogi w celu przybycia do jakiegoś miejsca

podróżować /ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑/ (v)
путешествовать
  przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik /pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
учебник, пособие
  książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podskok /ˈpɔtskɔk/ (n)
подскок, прыжок
  wybicie się w górę, w miejscu, na niewielką wysokość

podskórny (adj)
подкожный
  umiejscowiony pod skórą
  wykonywany pod skórą

podstawa /pɔtˈstava/ (n)
база, основа, основание
  pewna zasada, baza teoretyczna
база, основание
  to, na czym coś stoi
основа
  tylko w lm podstawy → elementarna wiedza z danej dziedziny

podstawa prawna /pɔtˈstava ˈpravna/ (n)
правовая основа
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis prawny lub przepisy prawne, które uzasadniają wydanie aktu prawnego niższego rzędu lub podjęcie czynności prawnej lub faktycznej

podstawowy /ˌpɔtstaˈvɔvɨ/ (adj)
основной
  główny, elementarny

podstęp /ˈpɔtstɛ̃mp/ (n)
уловка, хитрость
  przemyślane działanie mające na celu oszukanie kogoś

podstępnie /pɔtˈstɛ̃mpʲɲɛ/ (adv)
коварно
  w sposób podstępny

podstępny /pɔtˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
коварный
  działający przebiegle, skrycie, z chytrymi intencjami

podszewka /pɔṭˈʃɛfka/ (n)
подкладка
  (krawiectwo) cienka tkanina wszyta po wewnętrznej stronie ubrania

podsłuch /ˈpɔtswux/ (n)
баггинг
  każda forma odbierania lub utrwalania rozlegającego się dźwięku przez osoby inne niż obecne w podsłuchiwanym miejscu lub te, do których dźwięk jest adresowany
  przechwytywanie i monitorowanie komunikacji elektronicznej, radiowej lub telefonicznej
  urządzenie, którym wykonywany jest podsłuch (1.1) lub (1.2);

podsłuchiwać (v)
подслушивать
  słuchać czyjejś rozmowy

podtrzymywać /ˌpɔtṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
поддерживать
  trzymać kogoś lub coś, nie dać komuś, czemuś upaść, być podporą czegoś

poduszeczka /ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka/ (n)
подушечка
  (zdrobniale) od poduszka
игольница
  miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek

poduszka /pɔˈduʃka/ (n)
подушка
  worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszka powietrzna /pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna/ (n)
подушка безопасности, аварийная предохранительная подушка
  (motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

poduszkowiec /ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
судно на воздушной подушке
  pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwajać (v)
удваивать
  zwiększać dwukrotnie
удваиваться
  zwiększać się dwukrotnie

podważyć (v)
подорвать
  pomniejszyć wagę; osłabić znaczenie; podać w wątpliwość
поддеть
  unieść coś, działając na to od spodu

podwieczorek /ˌpɔdvʲjɛˈʧ̑ɔrɛk/ (n)
полдник
  posiłek między obiadem a kolacją

podwieczorkować (v)
полдничать
  (przestarzałe, przestarzały) jeść podwieczorek, uczestniczyć w podwieczorku

podwodny /pɔdˈvɔdnɨ/ (adj)
подводный
  będący pod powierzchnią wody; odbywający się pod wodą, w całkowitym zanurzeniu

podwoić (v)
удвоить
  zwiększyć dwukrotnie lub znacznie

podwozie /pɔdˈvɔʑɛ/ (n)
шасси
  (motoryzacja) dolna część pojazdu z układem jezdnym i kierowniczym;

podwyżka /pɔdˈvɨʃka/ (n)
повышение
  podniesienie wysokości uposażenia

podwójnie (adv)
дважды, двукратно
  dwa razy tyle

podwójny /pɔˈdvujnɨ/ (adj)
двойной
  składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podwójny podbródek (n)
двойной подбородок
  warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominajacą podbródek

podwórze /pɔdˈvuʒɛ/ (n)
двор, подворье
  plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami

podwładny /pɔdˈvwadnɨ/ (adj)
подчинённый
  podlegający komuś, pozostający pod czyjąś władzą

podwładny /pɔdˈvwadnɨ/ (n)
подчинённый
  osoba podległa komuś, czyjś pracownik

podziać /ˈpɔʥ̑äʨ̑/ (v)
деть
  (zobacz) podziewać

podział /ˈpɔʥ̑aw/ (n)
деление
  (biologia, biologiczny) jeden ze sposobów rozmnażania bezpłciowego, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych;
  istnienie dwóch lub więcej różnych grup, stref czegoś w obrębie czegoś
деление, распределение, фрагментация
  podzielenie czegoś na dwie lub więcej części

podzielić /pɔˈʥ̑ɛlʲiʨ̑/ (v)
разделить
  dokonać podziału, wyróżnić część z jednej całości

podziemie /pɔdʲˈʑɛ̃mʲjɛ/ (n)
подполье
  (przenośnie, przenośnia) zbrojna lub polityczna organizacja działająca w ukryciu, przeciw urzędującej władzy
подземелье
  część budowli z pomieszczeniami znajdującymi się poniżej poziomu gruntu

podziemny /pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
подпольный
  (przenośnie, przenośnia) konspiracyjny, nieoficjalny, tajny
подземный
  znajdujący się pod powierzchnią ziemi

podziewać /pɔˈʥ̑ɛvaʨ̑/ (v)
подевать
  zostawić coś nie pamiętając w jakim miejscu; zgubić coś
подеваться
  być w nieznanym innym miejscu; pójść nie wiadomo dokąd
  zgubić się

podziw /ˈpɔʥ̑if/ (n)
восхищение
  zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać /pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑/ (v)
восхищаться
  darzyć podziwem

podziękować (v)
поблагодарить
  wyrazić wdzięczność za coś, co się otrzymało

podążać /pɔˈdɔ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
следовать
  (książkowy) iść, jechać, pośpieszać w danym kierunku

podłoga /pɔdˈwɔɡa/ (n)
пол
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podłogowy /ˌpɔdwɔˈɡɔvɨ/ (adj)
напольный
  znajdujący się w podłodze, na podłodze; przeznaczony na podłogę

podłokietnik (n)
подлокотник
  (książkowy) oparcie pod łokcie, np. u fotela;

podłość /ˈpɔdwɔɕʨ̑/ (n)
подлость
  cecha tego, co podłe; cecha tych, którzy są podli
  podły czyn, niegodziwy postępek

podłożyć świnię /pɔdˈwɔʒɨʨ̑ ˈɕfʲĩɲɛ/ (v)
подложить свинью
  (potocznie, potoczny) spowodować, że ktoś znajdzie się w sytuacji, która mu zaszkodzi, skompromituje go

podłużny /pɔdˈwuʒnɨ/ (adj)
повдольный, продольный
  ciągnący się wzdłuż czegoś
продолговатый
  wąski, o wydłużonym kształcie

podły /ˈpɔdwɨ/ (adj)
подлый
  pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę

podświadomie /ˌpɔtʲɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ/ (adv)
подсознательно
  w sposób podświadomy

podświadomość (n)
подсознание
  (psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;

podświadomy (adj)
подсознательный
  taki, który odbywa się bez udziału świadomości

podżegacz (n)
подстрекатель
  ktoś, kto podżega

podżeganie (n)
подстрекательство
  wzniecanie negatywnych uczuć lub czynów wobec kogo lub czego;

podżołądkowy (adj)
поджелудочный
  umiejscowiony z pod żołądkiem

poeta /pɔˈɛta/ (n)
поэт
  literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetka /pɔˈɛtka/ (n)
поэтесса
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze wiersze

poetycki /ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
поэтический
  związany z poezją
поэтический, поэтичный
  o charakterze, uroku właściwym poezji

poetycko /ˌpɔɛˈtɨʦ̑kɔ/ (adv)
поэтически, поэтично
  właściwie dla poezji, w sposób poetycki

poetyckość /ˌpɔɛˈtɨʦ̑kɔɕʨ̑/ (n)
лиризм, поэтичность
  cecha tego, co poetyckie

poezja /pɔˈɛzʲja/ (n)
поэзия
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poganin /pɔˈɡãɲĩn/ (n)
язычник
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

poganka /pɔˈɡãnka/ (n)
язычница
  kobieta wyznająca religię inną niż jedna z dużych, monoteistycznych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogarda /pɔˈɡarda/ (n)
презрение, презрительность
  uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogardliwy /ˌpɔɡarˈdlʲivɨ/ (adj)
презрительный
  wyrażający pogardę

pogardzać (v)
побрезговать, презирать, пренебрегать
  traktować kogoś lub coś z pogardą

pogarszać (v)
ухудшать
  sprawiać, że coś staje się gorsze

pogański /pɔˈɡãj̃sʲci/ (adj)
языческий
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogaństwo /pɔˈɡãj̃stfɔ/ (n)
язычество
  często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogląd /ˈpɔɡlɔ̃nt/ (n)
мнение, взгляд, воззрение, позиция, суждение, точка зрения
  sąd, opinia na określony temat

pognać (v)
погнать
  przemieścić się szybko

pogoda /pɔˈɡɔda/ (n)
погода
  chwilowy stan atmosfery

pogonić (v)
поторопить
  zmusić do rychłego działania
погнать
  zmusić do szybkiego udania się w określonym kierunku

pogorszenie (n)
ухудшение
  (rzeczownik odczasownikowy) od pogorszyć

pogrom /ˈpɔɡrɔ̃m/ (n)
разгром
  (potocznie, potoczny) zadanie komuś klęski
  (wojskowość, wojskowy) rozbicie wojsk wroga
погром
  masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej

pogrzeb /ˈpɔɡʒɛp/ (n)
похороны
  uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogrzebacz (n)
кочерга
  narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku;

pogrzebać (v)
похоронить
  pochować zmarłego

pogrzebowy /ˌpɔɡʒɛˈbɔvɨ/ (adj)
погребальный, похоронный
  związany z pogrzebem, pochówkiem

pogróżka /pɔˈɡruʃka/ (n)
угроза
  groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.

pogłoska /pɔˈɡwɔska/ (n)
слух, сплетня
  rozpowszechniana wiadomość, której autentyczność jest niepewna, niesprawdzona

pohukiwanie (n)
уханье
  (ornitologia, ornitologiczny) niski dźwięk wydawany i powtarzany przez sowy i puchacze

poimek /pɔˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
послелог
  (gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;

poić /ˈpɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
поить, напаивать
  podawać napój

pojawiać się /pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
возникать, появляться
  nadejść, zaistnieć, okazać się
появляться, возникать
  stawać się widocznym, jawnym

pojawić się /pɔˈjavʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
появиться
  (zobacz) pojawiać się

pojazd /ˈpɔjast/ (n)
автомобиль, машина
  (potocznie, potoczny) samochód
средство передвижение, транспортный средство
  maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;

pojeb /ˈpɔjɛp/ (n)
еблан
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek działający irracjonalnie, idiotycznie; ktoś „pojebany” lub kogo „pojebało”

pojechać /pɔˈjɛxaʨ̑/ (v)
поехать, пойти
  udać się dokądś jakimś pojazdem, lub na zwierzęciu

pojedynczy /ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
одиночный, отдельный, единичный, частный
  taki, który jest tylko jeden; osobny

pojedynek (n)
дуэль, поединок
  dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów
дуэль
  walka, spór między dwiema stronami

pojemnik /pɔˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
контейнер, вместилище
  zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność /pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
вместительность, объёмность
  parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojmować /pɔjˈmɔvaʨ̑/ (v)
понимать
  rozumieć

pojutrze /pɔˈjuṭʃɛ/ (adv)
послезавтра
  za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pojęcie /pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
понимание
  (rzeczownik odczasownikowy) od pojąć
понимание, понятие
  rozumienie lub świadomość czegoś, wiedza bądź wyobrażenie na jakiś temat
понятие
  termin, określenie, hasło, nazwa czegoś istniejącego tylko w myśli

pojęcie pierwotne (n)
неопределяемое понятие
  (matematyka, matematyczny) fundamentalne pojęcie matematyczne, traktowane jako niedefiniowalne językiem teorii;

pokal /ˈpɔkal/ (n)
бокал
  naczynie do piwa z nóżką;

pokarm /ˈpɔkarm/ (n)
пища
  pożywienie organizmów żywych danego gatunku (w szczególności człowieka);

pokarmowy (adj)
пищевой
  dotyczący pokarmu

pokaz /ˈpɔkas/ (n)
показ
  prezentacja jakichś umiejętności, przedmiotów itp.

pokazać /pɔˈkazaʨ̑/ (v)
показать
  (zobacz) pokazywać
показаться
  (zobacz) pokazywać się

pokazywać /ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑/ (v)
показывать
  dawać możliwość zobaczenia czegoś
  demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności
  wskazywać w jakimś kierunku
  wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś
  (technologia, technika, techniczny) o przyrządach pomiarowych: wskazywać wartość wielkości mierzonej
показываться
  dawać możliwość zobaczenia siebie, ujawniać się

pokazówka (n)
показуха
  coś zorganizowanego jedynie na pokaz

pokląskwa /pɔˈklɔ̃w̃skfa/ (n)
луговой чекан
  (ornitologia, ornitologiczny) Saxicola rubetra, niewelki ptak wędrowny z rzędu wróblowatych, na wiosnę i w lecie często spotykany na łąkach;

pokojowość (n)
миролюбивость, миролюбие
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest pokojowe; cecha tych, którzy są pokojowi

pokojowy /ˌpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
мирный
  dotyczący porozumienia lub zgody
комнатный
  związany z pomieszczeniem

pokolenie /ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
колено
  (biblijny) plemię
поколение
  grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku
  członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)
  grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń
  okres czasu równy wiekowi ludzi w którym zazwyczaj mają dzieci

pokonywać /ˌpɔkɔ̃ˈnɨvaʨ̑/ (v)
побеждать
  odnosić zwycięstwo nad kimś
преодолевать
  radzić sobie z jakimiś przeszkodami, dalekim dystansem

pokornie (adv)
благодарить
  w sposób pokorny

pokorny (adj)
покорный
  nie wywyższający się, skromny

pokos (n)
валк
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pas, wał skoszonej roślinności, zwykle trawy lub zboża;

pokraka /pɔˈkraka/ (n)
урод
  osoba brzydka, niezgrabna

pokrewieństwo /ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
родство
  relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) podobieństwo właściwości
  (przenośnie, przenośnia) odczuwane podobieństwo poglądów i charakteru do kogoś

pokrewny /pɔˈkrɛvnɨ/ (adj)
сродный
  mający wspólne pochodzenie
смежный
  wykazujący podobieństwo do kogoś lub czegoś pod jakimś względem

pokroić (v)
разрезать
  podzielić coś poprzez krojenie

pokrywać /pɔˈkrɨvaʨ̑/ (v)
покрывать
  nanosić coś na coś

pokrywka (n)
крышка
  przykrywka na garnek

pokrzewka /pɔˈkʃɛfka/ (n)
славка
  (ornitologia, ornitologiczny) mały, częściowo wędrowny ptak z podrodziny gajówek, rodziny pokrzewkowatych, rzędu wróblowych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;

pokrzywa /pɔˈkʃɨva/ (n)
крапива
  (botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokrzywka /pɔˈkʃɨfka/ (n)
крапивница
  (medycyna, medyczny) zmiany na skórze w postaci swędzących bąbli, będące objawem uczulenia;

pokrzywowy (adj)
крапивный
  związany z pokrzywą, składający się z pokrzywy lub zrobiony z pokrzywy

pokrótce /pɔˈkrutʦ̑ɛ/ (adv)
вкратце
  mówiąc w skrócie

pokusa /pɔˈkusa/ (n)
искушение, соблазн
  trudne do opanowania pragnienie

pokuta /pɔˈkuta/ (n)
покаяние
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;

pokutny /pɔˈkutnɨ/ (adj)
покаянный
  związany z pokutą, dotyczący pokuty

pokwitowanie /ˌpɔkfʲitɔˈvãɲɛ/ (n)
квитанция
  potwierdzenie odbioru czegoś

pokój /ˈpɔkuj/ (n)
комната
  (budownictwo) część mieszkania, izba
мир, перемирие
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
мир, покой
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
покой, спокойствие, мир
  (przestarzałe, przestarzały) spokój
номер
  (turystyka, turystyczny) pomieszczenie wynajęte w hotelu

pokój gościnny /ˈpɔkuj ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ/ (n)
гостевая
  w domku, w rezydencji: dodatkowy pokój dla ewentualnych gości, którzy zdecydują się przenocować
гостиная
  w mieszkaniu: duży pokój, salon

pokój jednoosobowy /ˈpɔkuj ˌːɛdnɔːsɔˈbɔvɨ/ (n)
одноместный номер
  pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

pokład /ˈpɔkwat/ (n)
палуба
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;

pokłon /ˈpɔkwɔ̃n/ (n)
поклон
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach;
  niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci

polana /pɔˈlãna/ (n)
поляна
  pozbawione drzew miejsce w lesie;

polarnik /pɔˈlarʲɲik/ (n)
полярник
  uczony lub podróżnik biorący udział w wyprawach na obszary podbiegunowe

polarny /pɔˈlarnɨ/ (adj)
полярный, полюсный
  (geografia, geograficzny) właściwy terenom podbiegunowym lub znajdujący się na tych terenach

polatucha /ˌpɔlaˈtuxa/ (n)
белка-летяга
  (zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę;

pole /ˈpɔlɛ/ (n)
поле
  część ziemi przeznaczona pod uprawę;
  (fizyka, fizyczny) obszar działania sił;
  (geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej;

pole bitwy /ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ/ (n)
поле битвы
  miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie

pole minowe (n)
минное поле
  (wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami;

polec /ˈpɔlɛʦ̑/ (v)
пасть
  zginąć podczas walki, bitwy

polecać /pɔˈlɛʦ̑aʨ̑/ (v)
вверять, поручать
  dawać kogoś lub coś pod czyjąś opiekę
приказывать
  mówić komuś, co ma zrobić, wydawać komuś polecenie
рекомендовать
  przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle

polecenie /ˌpɔlɛˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
распоряжение, указание
  nakazanie komuś zrobienia czegoś, także wypowiedź o takiej intencji
рекомендация
  zaprotegowanie kogoś

polecić /pɔˈlɛʨ̑iʨ̑/ (v)
порекомендовать
  aspekt dokonany od: polecać

polegać /pɔˈlɛɡaʨ̑/ (v)
полагаться
  na czymś opierać się na czymś, ufać czemuś
  na kimś ufać komuś, być pewnym jego zachowania

polemika /pɔˈlɛ̃mʲika/ (n)
поле́мика
  dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji

polemista /ˌpɔlɛ̃ˈmʲista/ (n)
полемист
  autor tekstów polemicznych
  osoba biorąca udział w sporze, polemizująca z kimś

polepszać /pɔˈlɛpʃaʨ̑/ (v)
улучшать
  zmieniać coś na lepsze
улучшаться
  zmieniać się na lepsze, stawać się lepszym, poprawiać się

polerowanie /ˌpɔlɛrɔˈvãɲɛ/ (n)
полирование
  dokładne gładzenie powierzchni czegoś w celu uzyskania gładkiego, połyskliwego wyglądu polerowanego przedmiotu

polerować /ˌpɔlɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
шлифовать
  (przenośnie, przenośnia) nanosić poprawki w celu ulepszenia czegoś
полировать
  czyścić, nadawać czemuś połysk przez pocieranie

poleski /pɔˈlɛsʲci/ (adj)
полесский
  od Polesie

polesski (adj)
полесский
  związany z Polesskiem, dotyczący Polesska

poli-
поли-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś

poliandria /ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja/ (n)
полиандрия
  forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami;

polibazyt (n)
полибазит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli;

policja /pɔˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
полиция, милиция
  instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;

policja drogowa (n)
дорожная полиция
  (administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant /pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt/ (n)
полицейский, полисмен
  funkcjonariusz policji

policyjny /ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
полицейский
  związany z policją

policzek /pɔˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
щека
  (anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa
пощёчина
  (przenośnie, przenośnia) obraza
  uderzenie otwartą dłonią w policzek (1.1)

poliester (n)
полиэстер
  (chemia, chemiczny) syntetyczny polimer zawierający w łańcuchu wiązania estrowe;

polietylen (n)
полиэтилен
  (chemia, chemiczny) termoplastyczny polimer syntetyczny otrzymywany przez polimeryzację etenu;

poligamia /ˌpɔlʲiˈɡãmʲja/ (n)
полигамия
  (socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami
  (zoologia, zoologiczny) współżycie jednego samca z wieloma samicami

poliglota /ˌpɔlʲiˈɡlɔta/ (n)
полиглот
  osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami

poligraf /pɔˈlʲiɡraf/ (n)
полиграфист
  osoba zajmująca się zawodowo poligrafią

poligrafia /ˌpɔlʲiˈɡrafʲja/ (n)
полиграфия
  (drukarstwo, drukarski) (poligrafia) dział techniki zajmujący się wytwarzaniem publikacji drukowanych;

poligraficzny (adj)
полиграфический
  (drukarstwo, drukarski) (poligrafia) związany z poligrafią, dotyczący poligrafii

polikondensacja (n)
поликонденсация
  (chemia, chemiczny) reakcja polimeryzacji, podczas której oprócz polimerów powstają inne związki chemiczne o małej masie atomowej;

polimer (n)
полимер
  (chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;

polimeryzacja /ˌpɔlʲĩmɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
полимеризация
  (chemia, chemiczny) proces chemiczny, w wyniku którego ze związków o małej masie cząsteczkowej (monomerów) powstają związki o dużej masie cząsteczkowej (polimery);

polimorfizm (n)
полиморфизм
  (biologia, biologiczny) zjawisko szczególnego zróżnicowania budowy osobników i przystosowania do pełnienia określonych ról w społeczeństwie;

polinezyjski (adj)
полинезийский
  (geografia, geograficzny) dotyczący Polinezji

polisyndeton (n)
полисиндетон
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wielu części wypowiedzi tym samym spójnikiem;

politechniczny (adj)
политехнический
  dotyczący politechniki, związany z politechniką

politechnika /ˌpɔlʲiˈtɛxʲɲika/ (n)
политехника, политехникум, политехнический институт
  uczelnia wyższa o statusie uniwersyteckim i profilu technicznym;

politeista /ˌpɔlʲitɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
политеист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający politeizm, wierzący w wielu bogów

politeistyczny /ˌpɔlʲitɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
политеистический
  związany z politeizmem, właściwy politeizmowi i/lub politeistom

politeizm /ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
политеизм, многобожие
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

politolog (n)
политолог
  specjalista w dziedzinie politologii

politologiczny /ˌpɔlʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
политологический
  (przymiotnik) od politologia

politruk /pɔˈlʲitruk/ (n)
политрук
  (historia, historyczny, historycznie) oficer polityczny w dawnej armii radzieckiej bądź w armiach innych państw komunistycznych

politura (n)
полировка, политура
  spirytusowy roztwór szelaku używany w meblarstwie do wykańczania powierzchni drewna; .

politycznie (adv)
политически
  w sposób dotyczący polityki

polityczny /ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
политичный
  (przestarzałe, przestarzały) dobrze wychowany, umiejący właściwie się zachować, potrafiący się znaleźć
  (przestarzałe, przestarzały) zachowujący się rozważnie, roztropnie, inteligentnie
политический
  dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk /pɔˈlʲitɨk/ (n)
политик
  osoba zajmująca się polityką

polityka /pɔˈlʲitɨka/ (n)
политика
  całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;

politykier /ˌpɔlʲiˈtɨcɛr/ (n)
политикан
  (pejoratywnie, pejoratywny) źle oceniany polityk

polka /ˈpɔlka/ (n)
полька
  (choreografia, choreograficzny) czeski taniec ludowy w metrum 2/4;

polny /ˈpɔlnɨ/ (adj)
полевой
  związany z polem, dotyczący pola, znajdujący się w polu

polon /ˈpɔlɔ̃n/ (n)
полоний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polonez /pɔˈlɔ̃nɛs/ (n)
полонез
  (choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta o polonez (1.1);

polonista /ˌpɔlɔ̃ˈɲista/ (n)
полонист
  (edukacja, edukacyjny) nauczyciel języka polskiego
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) osoba zajmująca się naukowo językiem polskim

polonistka /ˌpɔlɔ̃ˈɲistka/ (n)
полонистка
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) kobieta zajmująca się naukowo językiem polskim

polonistyka /ˌpɔlɔ̃ˈɲistɨka/ (n)
полонистика
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą polską i językiem polskim
  (potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) studia obejmujące polonistykę (1.1) na wyższej uczelni

polonizacja (n)
полонизация
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie lub przyswajanie kultury polskiej i języka polskiego;
  nadawanie czemuś polskiego charakteru lub właściwości

polonizm /pɔˈlɔ̃ɲism̥/ (n)
полонизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka polskiego;

polonofil /ˌpɔlɔ̃ˈnɔfʲil/ (n)
полонофил
  zwolennik, miłośnik tego, co polskie, związane z Polską

polowanie /ˌpɔlɔˈvãɲɛ/ (n)
охота
  (łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny
  (przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia

polski /ˈpɔlsʲci/ (adj)
польский, польский язык
  odnoszący się do Polski lub Polaków

polski /ˈpɔlsʲci/ (n)
польский, польский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polskojęzyczny /ˌpɔlskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
польскоязычный
  posługujący się językiem polskim
  spisany, stworzony w języku polskim
  taki, którego członkowie posługują się językiem polskim

polszczyzna /pɔlˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
польский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język polski

polędwica /ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a/ (n)
филей
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z grzbietu zwierzęcia

polędwicowy /ˌpɔlɛ̃ndvʲiˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
филейный
  (przymiotnik) od polędwica

pomadka (n)
губная помада
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania ust

pomagać /pɔ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
помогать
  ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcza /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
апельсин
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce
  (botanika, botaniczny) drzewo, którego owocem jest pomarańcza (1.1);

pomarańczowy /ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
апельсинный, апельсиновый
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie
оранжевый, апельсинный, апельсиновый
  mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomiar /ˈpɔ̃mʲjar/ (n)
измерение, отмеривание
  (metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomiatać /pɔ̃ˈmʲjataʨ̑/ (v)
помыкать, пренебрегать, унижать
  odnosić się lekceważąco lub z pogardą do kogoś, nie szanować

pomidor /pɔ̃ˈmʲidɔr/ (n)
помидор, томат
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)

pomidorowy /ˌpɔ̃mʲidɔˈrɔvɨ/ (adj)
томатный
  (botanika, botaniczny) dotyczący pomidora (rośliny)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z owoców pomidora, składający się w większej części z pomidorów

pomidorówka /ˌpɔ̃mʲidɔˈrufka/ (n)
томатный суп
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa pomidorowa;

pomieszczenie /ˌpɔ̃mʲjɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
помещение
  (budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu

pomnik /ˈpɔ̃mʲɲik/ (n)
памятник
  rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;

pomnik przyrody /ˈpɔ̃mʲɲik pʃɨˈrɔdɨ/ (n)
памятник природы
  okaz przyrody (drzewo, skała itp.) prawnie chroniony ze względu na jego walory przyrodnicze, estetyczne lub historyczne;

pomoc /ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
полузащита
  (sport, sportowy) w piłce nożnej zawodnicy grający między napastnikami a obrońcami
помощь, поддержка
  ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocnica (n)
помощница
  kobieta pomagająca w czymś, wyręczająca kogoś

pomocniczy /ˌpɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
вспомогательный, подсобный
  stanowiący pomoc dla kogoś lub czegoś

pomocnik /pɔ̃ˈmɔʦ̑ʲɲik/ (n)
полузащитник
  (sport, sportowy) piłkarz grający w pomocy;
помощник
  osoba do pomocy przy jakiejś pracy
ассистент
  pracownik pracujący pod czyimś kierunkiem

pomocy /pɔ̃ˈmɔʦ̑ɨ/ (interjection)
помоги, помогите
  wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

pomodlić się (v)
помолиться
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jakiś czas się modlić, zmówić modlitwę

pomologiczny (adj)
помологический
  (agrotechnika, agrotechniczny) związany z pomologią, dotyczący pomologii

pompa /ˈpɔ̃mpa/ (n)
насос, помпа
  (mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;

pompejański (adj)
помпейский, помпеянский
  związany z Pompejami, dotyczący Pompejów, pochodzący z Pompejów

pompka /ˈpɔ̃mpka/ (n)
насос
  (mechanika) niewielkie urządzenie do pompowania, najczęściej wody lub powietrza
отжимание
  (sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;

pompowy (adj)
насосный
  (technologia, technika, techniczny) dotyczący pompy

pomroka (n)
мрак
  (podniośle) prawie całkowita albo zupełna ciemność

pomylić /pɔ̃ˈmɨlʲiʨ̑/ (v)
ошибиться
  aspekt dokonany od: mylić się

pomysł /ˈpɔ̃mɨsw̥/ (n)
идея, помысел
  myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomysłowość /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔɕʨ̑/ (n)
изобретательность
  dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej

pomysłowy /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
остроумный, изобретательный
  mający wiele pomysłów
оригинальный
  oryginalny, nietypowy

pomywacz (n)
мойщик
  pracownik zajmujący się zmywaniem naczyń

pomyłka /pɔ̃ˈmɨwka/ (n)
ошибка
  błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu

pomyśleć /pɔ̃ˈmɨɕlɛʨ̑/ (v)
подумать
  myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś

pomyślnie /pɔ̃ˈmɨɕl̥ʲɲɛ/ (adv)
удачно
  w sposób sprzyjający, zgodny z czyimiś pragnieniami, oczekiwaniami

pomyślność /pɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
успех
  sprzyjający los, korzystny bieg wydarzeń

pomyślunek /ˌpɔ̃mɨɕˈlũnɛk/ (n)
смекалка
  (potocznie, potoczny) bystrość, orientacja

pomóc /ˈpɔ̃muʦ̑/ (v)
помочь
  aspekt dokonany od: pomagać

pomścić (v)
отомстить
  odpłacić komuś złem za zło, którego się dopuścił

ponad /ˈpɔ̃nat/ (preposition)
выше, свыше
  …tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

ponadto /pɔ̃ˈnatːɔ/ (particle)
к тому же, кроме того
  nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat

poncz (n)
пунш, жжёнка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;

poniedziałek /ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk/ (n)
понедельник
  pierwszy dzień tygodnia;

poniedziałkowy /ˌpɔ̃ɲɛ̇ʥ̑awˈkɔvɨ/ (adj)
понедельничный
  związany z poniedziałkiem, dotyczący poniedziałku, dziejący się w poniedziałek

ponieważ /pɔ̃ˈɲɛvaʃ/ (conjunction)
так как, потому что, поскольку, ибо, ведь, понеже
  …wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

poniewczasie /ˌpɔ̃ɲɛˈfʧ̑aɕɛ/ (adv)
слишком поздно
  zbyt późno

ponton /ˈpɔ̃ntɔ̃n/ (n)
понтон
  nadmuchiwana łódź o płaskim dnie;

pontyfikat /ˌpɔ̃ntɨˈfʲikat/ (n)
понтификат
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa;

ponury /pɔ̃ˈnurɨ/ (adj)
мрачный, пасмурный, понурый
  pełen smutku, przygnębienia

poobiedni (adj)
послеобеденный
  następujący, odbywający się po obiedzie

pop /pɔp/ (n)
поп
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej;
поп, попса
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne

popadia (n)
попадья
  żona popa

popadianka (n)
поповна
  córka popa

poparcie /pɔˈparʲʨ̑ɛ/ (n)
поддержка
  pomoc, akceptacja, wsparcie otrzymywane od kogoś

popatrzeć /pɔˈpaṭʃɛʨ̑/ (v)
посмотреть
  aspekt dokonany od: patrzeć

popcorn (n)
воздушный кукуруза
  prażona kukurydza

popelina /ˌpɔpɛˈlʲĩna/ (n)
поплин
  (włókiennictwo) rodzaj tkaniny o splocie płóciennym;

popełnić /pɔˈpɛwʲɲiʨ̑/ (v)
допустить, совершить
  zrobić coś złego

popielaty /ˌpɔpʲjɛˈlatɨ/ (adj)
пепельный
  mający kolor jasnoszary, taki jak kolor popiołu

popielniczka /ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
пепельница
  otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popieprzyć /pɔˈpʲjɛpʃɨʨ̑/ (v)
поперчить
  doprawić pieprzem

popierać /pɔˈpʲjɛraʨ̑/ (v)
поддерживать
  udzielić komuś swojego poparcia, pomagać komuś w działaniu, osiąganiu czegoś

popiersie /pɔˈpʲjɛrʲɕɛ/ (n)
бюст
  (sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popisywać (v)
рисоваться
  czynić na pokaz; robić co, żeby zwrócić czyjąś uwagę

popiół /ˈpɔpʲjuw/ (n)
зола, пепел
  szary proszek pozostający po spaleniu czegoś

popowic (n)
попович
  syn popa

popołudnie /ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ/ (n)
день
  okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawa /pɔˈprava/ (n)
улучшение
  zmiana stanu czegoś na lepszy; ulepszenie, poprawienie

poprawiać /pɔˈpravʲjäʨ̑/ (v)
исправлять
  usuwać błędy, np. z tekstu

poprawnie /pɔˈpravʲɲɛ/ (adv)
корректно
  w sposób poprawny, zgodny z poprawnością lub określoną zasadą/przepisem

poprawność (n)
правильность, корректность
  zgodność z normami

poprawność polityczna /pɔˈpravnɔɕʨ̑ ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
политическая корректность, политкорректность
  (socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;

poprawny /pɔˈpravnɨ/ (adj)
правильный
  zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprosić /pɔˈprɔɕiʨ̑/ (v)
попросить
  aspekt dokonany od: prosić

poprzeczka /pɔˈpʃɛʧ̑ka/ (n)
планка
  (sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce
верхний перекладина
  (sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki
перекладина
  belka albo listwa umocowana w poprzek czegoś

poprzedni /pɔˈpʃɛdʲɲi/ (adj)
прошлый
  taki, który był uprzednio (w czasie)
предыдущий
  taki, który poprzedza (w kolejności)

poprzedzanie /ˌpɔpʃɛˈʣ̑ãɲɛ/ (n)
предшествование
  (rzeczownik odczasownikowy) od poprzedzać

poprzedzać /pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑/ (v)
предшествовать
  być, poruszać się przed kimś, czymś
предпосылать
  umieszczać, robić coś przed czymś

poprzez /ˈpɔpʃɛs/ (preposition)
через
  …dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś
  …dołączający obszar, przez który z trudem ktoś/coś przemieszcza się

popsuć (v)
испортить, сломать
  sprawić, że coś przestaje spełniać swoją funkcję
испортить
  zmienić na gorsze

popularnonaukowy (adj)
научно-популярный
  prezentujący naukę w sposób przystępny dla niespecjalistów

popularność /ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑/ (n)
популярность
  bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

popularny /ˌpɔpuˈlarnɨ/ (adj)
популярный
  taki, który jest powszechnie używany; znany ogółowi społeczeństwa, cieszący się uznaniem; ceniony
  taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu

popularyzacja /ˌpɔpularɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
популяризация
  upowszechnianie nauki, sztuki, wiedzy o czymś

populista /ˌpɔpuˈlʲista/ (n)
популист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne

populistka /ˌpɔpuˈlʲistka/ (n)
популистка
  forma żeńska: populista

populistyczny /ˌpɔpulʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
популистский
  (pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic

populizm /pɔˈpulʲism̥/ (n)
популизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;

popyt /ˈpɔpɨt/ (n)
спрос
  (ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

popędzić (v)
унестись
  oddalić się pędem

popłynąć (v)
поплыть
  oddalić się, płynąc

por /pɔr/ (n)
лук-порей, порей
  (botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;
пора
  (anatomia, anatomiczny) mikroskopijne ujście gruczołu w skórze

pora /ˈpɔra/ (n)
время
  pewien okres, czas trwania czegoś
пора
  stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność

pora roku /ˈpɔra ˈrɔku/ (n)
время года, сезон
  okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

pora sucha /ˈpɔra ˈsuxa/ (n)
сухой сезон
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo niskimi opadami atmosferycznymi;

porada /pɔˈrada/ (n)
консультация
  konsultacja u specjalisty (np. lekarza, prawnika)
совет
  wskazówka, zalecenie komuś czegoś

poradnia /pɔˈradʲɲa/ (n)
консультация
  instytucja wyspecjalizowana w udzielaniu porad z określonej dziedziny

poradzić /pɔˈraʥ̑iʨ̑/ (v)
посоветовать
  udzielić komuś rady, wskazówki
справиться, сладить
  pokonać trudności, rozwiązać problemy
пособить
  zasięgnąć czyjejś rady

poranek /pɔˈrãnɛk/ (n)
утро
  pora dnia następująca po nocy

poranny /pɔˈrãnːɨ/ (adj)
утренний
  taki, który ma miejsce o poranku

porażka /pɔˈraʃka/ (n)
проигрыш
  poważne niepowodzenie
поражение
  przegrana bitwa

porcelana /ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna/ (n)
фарфор
  materiał ceramiczny służący do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

porcelanowy /ˌpɔrʦ̑ɛlãˈnɔvɨ/ (adj)
фарфоровый
  wykonany z porcelany

porcja /ˈpɔrʦ̑ʲja/ (n)
порция
  określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

porewolucyjny (adj)
послереволюционный
  następujący po rewolucji; dziejący się po rewolucji

porno- /ˈpɔrnɔ/
порно-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający ich związek z pornografią

pornografia /ˌpɔrnɔˈɡrafʲja/ (n)
порнография
  wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny /ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
порнографический
  związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja (n)
порнократия
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

poronienie /ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
аборт, выкидыш
  (fizjologia, fizjologiczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

porost /ˈpɔrɔst/ (n)
лишайник
  (przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;

porozumienie /ˌpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
соглашение
  dokument potwierdzający uzgodnione warunki
согласие
  uzgodnienie, zgoda
взаимопонимание
  wzajemne zrozumienie

port /pɔrt/ (n)
порт
  (potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)
  (informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń;
порт, гавань
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;
аэропорт, аэродром
  port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotów, helikopterów i innych statków powietrznych

portfel /ˈpɔrtfɛl/ (n)
портфель
  (finanse, finansowy) ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną
бумажник, кошелёк
  najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)

portier /ˈpɔrtʲjɛr/ (n)
вахтёр, портье
  (urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.)

portmonetka (n)
портмоне
  mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

porto /ˈpɔrtɔ/ (n)
портвейн
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wzmacniane wino portugalskie;

portorykański (adj)
пуэрто-риканский
  związany z Portorykiem (państwem lub wyspą) albo Portorykańczykami

portowy /pɔrˈtɔvɨ/ (adj)
портовый
  związany z portem, dotyczący portu

portrecista /ˌpɔrtrɛˈʨ̑ista/ (n)
портретист
  artysta (malarz, rysownik, fotografik) wykonujący portrety

portret /ˈpɔrtrɛt/ (n)
портрет
  (sztuka) dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób
  (przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

portret pamięciowy /ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
фоторобот
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;

portretowanie /ˌpɔrtrɛtɔˈvãɲɛ/ (n)
портретирование
  wykonywanie portretu

portretować /ˌpɔrtrɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
портретировать
  sporządzać portret (plastyczny lub literacki) osoby lub grupy osób

portretowy (adj)
портретный
  dotyczący portretu

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (adj)
португальский
  odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (n)
португальский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Portugalii;

portugalskojęzyczny /ˌpɔrtuˈɡalskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
португалоговорящий, португалоязычный
  posługujący się językiem portugalskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem portugalskim
португалоязычный
  spisany, stworzony w języku portugalskim

porucznik /pɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
старший лейтенант
  (wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruszać /pɔˈruʃaʨ̑/ (v)
двигать
  wprawiać coś w ruch
двигаться
  zmieniać miejsce przebywania, przenosić się z jednego miejsca na drugie

poruszać się jak słoń w składzie porcelany /pɔˈruʃaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ/ (v)
передвигаться как слон в посудной лавке
  zachowywać się w sposób niedelikatny, poruszać się niezgrabnie, niezręcznie, niszcząc delikatne rzeczy

porwać /ˈpɔrvaʨ̑/ (v)
похитить
  aspekt dokonany od: porywać
порвать
  aspekt dokonany od: rwać

porywacz /pɔˈrɨvaʧ̑/ (n)
похититель
  człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś
угонщик
  człowiek, który uprowadził środek transportu z pasażerami

porywać /pɔˈrɨvaʨ̑/ (v)
похищать
  uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli

porzeczka /pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
смородина
  (botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;
  (spożywczy) owoc porzeczki (1.1)

porzucać /pɔˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
бросать, покидать
  opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś
бросать
  przestawać coś wykonywać, przestawać zajmować się czymś

porzucić /pɔˈʒuʨ̑iʨ̑/ (v)
бросить, покинуть
  aspekt dokonany od: porzucać

porządek /pɔˈʒɔ̃ndɛk/ (n)
наведение порядок
  czynność sprzątania, porządkowania
порядок
  kolejność czegoś
порядок, чистота
  stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu

porządek dzienny /pɔˈʒɔ̃ndɛɟ ˈʥ̑ɛ̃nːɨ/ (n)
повестка дня
  (urzędowy) ustalony plan zebrania, konferencji; lista spraw, mających stanowić przedmiot obrad

porządkowy /ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
относиться к поддержание порядок, служба охрана общественный порядок, штраф
  dotyczący robienia lub zaprowadzania porządku
порядковый
  znajdujący się w jakimś porządku, kolejności

porządkowy /ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvɨ/ (n)
распорядитель
  osoba, która zajmuje się zaprowadzaniem porządku

porządnie /pɔˈʒɔ̃ndʲɲɛ/ (adv)
порядочно
  bardzo, mocno, silnie
  w sposób porządny, przyzwoity

poród /ˈpɔrut/ (n)
роды
  (fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie /ˌpɔruvˈnãɲɛ/ (n)
сравнение
  (rzeczownik odczasownikowy) od porównać

porównawczy (adj)
сравнительный
  opierający się na porównaniu

porównać /pɔˈruvnaʨ̑/ (v)
сравнить
  aspekt dokonany od: porównywać

porównywać /ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑/ (v)
сравнивать
  zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

poręczyć (v)
поручиться
  dać urzędowe potwierdzenie czyjejś wypłacalności
  wziąć na siebie odpowiedzialność za kogoś lub za coś

posada /pɔˈsada/ (n)
должность
  miejsce pracy dające stały dochód
посад
  rodzaj osady służebnej w dawnej Rusi,

posag /ˈpɔsak/ (n)
приданое
  rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

poseł /ˈpɔsɛw/ (n)
депутат
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek Sejmu lub innego parlamentu;

posiadacz /pɔˈɕadaʧ̑/ (n)
обладатель
  ktoś, kto coś ma, posiada

posiadać /pɔˈɕadaʨ̑/ (v)
иметь, быть, обладать
  (książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości

posiedzenie /ˌpɔɕɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
заседание
  zebranie jakiegoś gremium

posiłek /pɔˈɕiwɛk/ (n)
еда
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się
  czynność jedzenia czegoś

pospać /ˈpɔspaʨ̑/ (v)
поспать
  spać przez pewien czas, zażyć trochę snu

pospolity /ˌpɔspɔˈlʲitɨ/ (adj)
обыкновенный
  wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany

posprzątać /pɔˈspʃɔ̃ntaʨ̑/ (v)
убрать, убраться
  aspekt dokonany od: sprzątać

posrebrzać /pɔˈsrɛbʒaʨ̑/ (v)
серебрить
  pokrywać coś warstwą srebra

post /pɔst/ (n)
пост
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
  czas obowiązywania postu (1.1)
  (informatyka, informatyczny) wiadomość na grupie dyskusyjnej lub forum

postapokaliptyczny (adj)
постапокалиптический
  taki, który nastąpił po apokalipsie, wydarzeniu katastroficznym

postawa /pɔˈstava/ (n)
позиция, положение
  każda pozycja ciała
манера
  sposób zachowania
отношение, подход, позиция
  typowy dla danego człowieka stosunek do czegoś;

postawić kropkę nad i (v)
расставить точки над i
  zakończyć coś ostatecznie, celnie, dopowiedzieć myśl do końca, wypowiedzieć się jednoznacznie

postawić wszystko na jedną kartę /pɔˈstavʲiʨ̑ ˈfʃɨstkɔ na‿ˈjɛdnɔ̃w̃ ˈkartɛ/ (v)
поставить всё на одну карту
  (przenośnie, przenośnia) (zobacz) stawiać wszystko na jedną kartę

postać /ˈpɔstaʨ̑/ (n)
образ, персонаж
  bohater utworu literackiego, filmu
фигура, стать
  określenie istoty, wyglądu, sylwetki
состояние, форма
  zewnętrzna forma, kształt czegoś

postać /ˈpɔstaʨ̑/ (v)
постоять
  stojąc być gdzieś przez pewien czas

posterunek /ˌpɔstɛˈrũnɛk/ (n)
пост
  miejsce pełnienia straży lub służby

postkomunistyczny (adj)
послекоммунистический, посткоммунистический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie

postprodukcja (n)
постпроизводство
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

postronny /pɔˈstrɔ̃nːɨ/ (adj)
посторонний, сторонний
  niezależny od jakiejś grupy osób i niezaangażowany w jej sprawy; (także, też) niebiorący w czymś bezpośredniego udziału

postrzegać /pɔˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
воспринимать
  widzieć coś w dany sposób, mieć na jakiś temat określone zdanie

postrzygacz (n)
стригаль
  robotnik strzygący owce

postsekularyzm (n)
постсекуляризм
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii, która zajmuje się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem;

postulat /pɔˈstulat/ (n)
постулат
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;

postój /ˈpɔstuj/ (n)
остановка
  przerwa podczas jazdy, podróży
стоянка
  wyznaczone miejsce, gdzie mogą zatrzymywać się pojazdy

postęp /ˈpɔstɛ̃mp/ (n)
прогресс, развитие
  rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępek /pɔˈstɛ̃mpɛk/ (n)
проступок
  (pejoratywnie, pejoratywny) czyn pociągający za sobą negatywne konsekwencje

postępowanie /ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ/ (n)
производство, процесс, судопроизводство судебный процедура
  określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

postępować /ˌpɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
действовать
  działać, czynić coś; wykonywać postępowanie

postępowość (n)
прогрессивность
  cecha tego, co postępowe; cecha tych, którzy są postępowi

postępowy /ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ/ (adj)
передовой, прогрессивный
  wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu

posunięcie /ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
ход
  (szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych

posuwać (v)
подвигаться
  odsuwać się, aby zrobić miejsce komu

posypać sobie głowę popiołem /pɔˈsɨpaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈɡwɔvɛ pɔˈpʲjɔwɛ̃m/ (v)
посыпать голову пеплом
  przyznać się publicznie do winy i okazać żal, skruchę

poszerzać /pɔˈʃɛʒaʨ̑/ (v)
расширять
  robić coś szerszym, obszerniejszym

poszerzyć (v)
расширить
  aspekt dokonany od: poszerzać

poszkodowany /ˌpɔʃkɔdɔˈvãnɨ/ (n)
пострадавший, потерпевший
  osoba, która ucierpiała w wyniku wypadku lub innego nieszczęśliwego zdarzenia

poszlaka /pɔˈʃlaka/ (n)
улика
  fakt nieudowodniony, który jednak przemawia za określoną interpretacją czegoś

poszukiwacz /ˌpɔʃuˈcivaʧ̑/ (n)
искатель
  osoba, która czegoś poszukuje

poszukiwaczka /ˌpɔʃuciˈvaʧ̑ka/ (n)
искательница
  forma żeńska od: poszukiwacz

poszukiwanie /ˌpɔʃuciˈvãɲɛ/ (n)
поиск, розыск
  (rzeczownik odczasownikowy) od poszukiwać

poszukiwać /ˌpɔʃuˈcivaʨ̑/ (v)
разыскивать
  starać się znaleźć coś ukrytego lub zgubionego

posąg /ˈpɔsɔ̃ŋk/ (n)
статуя
  (sztuka) rzeźba przedstawiająca człowieka lub zwierzę

posępny (adj)
мрачный
  okazujący smutek lub przygnębienie

posłać /ˈpɔswaʨ̑/ (v)
послать
  aspekt dokonany od: posyłać (np. paczkę)

posłać do diabła (v)
послать к чёрту
  (przenośnie, przenośnia) kazać komuś iść precz

posłać do wszystkich diabłów /ˈpɔswaʥ̑ dɔ‿ˈfʃɨstʲciγ ˈdʲjabwuf/ (v)
послать к чертям собачьим, послать ко всем чертям
  (przenośnie, przenośnia) kazać komuś iść precz

posłowie /pɔˈswɔvʲjɛ/ (n)
послесловие
  uwagi od wydawcy lub autora umieszczane na końcu książki;

posłuch (n)
послушание
  poddawanie się czyimś wymaganiom

posłuszeństwo (n)
послушание
  postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłusznie (adv)
непослушно
  w sposób posłuszny

posłuszny /pɔˈswuʃnɨ/ (adj)
послушный
  spełniający bez protestu polecenia

pot /pɔt/ (n)
пот
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potajemnie /ˌpɔtaˈjɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
втайне, тайком
  ukrywając coś przed kimś, bez wiedzy innych, w tajemnicy

potas /ˈpɔtas/ (n)
калий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potaż /ˈpɔtaʃ/ (n)
поташ
  (chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3);

potem /ˈpɔtɛ̃m/ (adv)
затем, после, потом
  później, w chwili następnej

potencjalny /ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
потенциальный
  możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

potencjometr /ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̃mɛtr̥/ (n)
потенциометр
  (technologia, technika, techniczny) opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;

potoczny /pɔˈtɔʧ̑nɨ/ (adj)
разговорный
  (językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;

potomek /pɔˈtɔ̃mɛk/ (n)
наследник, потомок
  (książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

potomstwo /pɔˈtɔ̃mstfɔ/ (n)
потомство
  (książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potop /ˈpɔtɔp/ (n)
потоп
  (hydrologia, hydrologiczny) powódź powstała na rozległych terenach

potowy (adj)
потовой
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący potu

potrawa /pɔˈtrava/ (n)
еда, блюдо, кушанье
  posiłek stworzony z jadalnych składników

potrzask /ˈpɔṭʃask/ (n)
капкан
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) być w sytuacji bez wyjścia
  (łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (n)
нужда
  uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś
  cel jakiegoś działania

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (v)
надо, нужно
  tylko jako orzecznik wymagać czegoś, potrzebować czegoś

potrzebny /pɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
нужный
  taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebny jak dziura w moście /pɔˈṭʃɛbnɨ ˈjäɟ ˈʥ̑ura ˈv‿mɔɕʨ̑ɛ/ (adj)
нужный как собаке пятая нога
  (potocznie, potoczny) niepotrzebny, zbędny, bezużyteczny, a wręcz szkodliwy

potrzebny jak piąte koło u wozu /pɔˈṭʃɛbnɨ ˈjak ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu/ (adj)
нужен как пятое колесо в телеге
  (potocznie, potoczny) niepotrzebny, zbędny, bezużyteczny, a wręcz niepożądany lub szkodliwy

potrzebny jak umarłemu kadzidło /pɔˈṭʃɛbnɨ ˈjak ˌũmarˈwɛ̃mu kaˈʥ̑idwɔ/ (adj)
нужен как покойнику галоши
  (potocznie, potoczny) niepotrzebny, zbędny, bezużyteczny

potrzebować /ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑/ (v)
нуждаться, нужно
  mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potrzeszcz /ˈpɔṭʃɛʃʧ̑/ (n)
просянка
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza calandra, mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu;

potrzos (n)
камышовая овсянка
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza schoeniclus, ptak z rodziny trznadlowatych;

potrójny /pɔˈtrujnɨ/ (adj)
тройной
  składający się z trzech jednakowych lub podobnych części

potwierdzać /pɔˈtfʲjɛrʣ̑aʨ̑/ (v)
подтверждать
  aspekt niedokonany od: potwierdzić

potwierdzenie /ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
подтверждение
  pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

potwierdzić /pɔˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑/ (v)
подтвердить
  stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie

potworniak (n)
тератома
  (medycyna, medyczny) nowotwór zawierający elementy tkanek z różnych narządów;

potworny (adj)
уродливый
  bardzo brzydki
ужасный
  taki, który budzi przerażenie, strach

potwór /ˈpɔtfur/ (n)
зверь, изверг, изувер, монстр
  (przenośnie, przenośnia) dręczyciel
чудовище, монстр
  straszny stwór

potwór z Loch Ness /ˈpɔtfur ˈz‿lɔx ˈnɛs/ (n)
Несси, лох-несское чудовище
  domniemane, legendarne zwierzę ze szkockiego jeziora;

potyczka /pɔˈtɨʧ̑ka/ (n)
столкновение, стычка
  niewielkie starcie, walka drobnych oddziałów zbrojnych

potykać /pɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
спотыкаться
  zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się

potylica /ˌpɔtɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
затылок
  (anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;

potęga /pɔˈtɛ̃ŋɡa/ (n)
мощь
  przeważająca siła i skuteczność

potępiać /pɔˈtɛ̃mpʲjäʨ̑/ (v)
проклинать
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) skazywać na potępienie, skazywać na piekło
порицать
  nie pochwalać, ganić kogoś, uznawać kogoś winnym

potężny /pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
мощный, могучий
  o wielkiej mocy

poufałość (n)
запанибратство, панибратство
  bardzo bliskie stosunki między ludźmi

poufały (adj)
запанибратский, панибратский
  taki, który jest wyrazem zażyłości, bliskich stosunków

poufny /pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ/ (adj)
конфиденциальный, секретный
  tajny, powierzony w sekrecie

poważanie /ˌpɔvaˈʒãɲɛ/ (n)
уважение
  poszanowanie, szacunek, uznanie, którym darzy się kogoś lub coś

poważny /pɔˈvaʒnɨ/ (adj)
серьёзный
  budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
  mający uznanie u innych osób
  o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
  odpowiedzialny, godny zaufania
  mający zasadnicze znaczenie
  o literaturze, filmie poruszający trudny temat

powiadamiać (v)
уведомлять
  dawać komuś o czymś znać, przekazywać wiadomości

powiadać (v)
баять
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mówić; mówiąc informować, oznajmiać; opowiadać

powiat /ˈpɔvʲjat/ (n)
повят
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego w Polsce, wchodząca w skład województwa;

powidła /pɔˈvʲidwa/ (n)
повидло
  (spożywczy) przetwór robiony głównie ze smażonych owoców, głównie śliwek z dodatkiem cukru;

powiedzieć /pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
сказать
  wyrazić coś słowami, oznajmić
  wyrazić w jakikolwiek sposób komunikatywny

powiedzmy (particle)
скажем
  wyrażenie wprowadzające do wypowiedzi jakieś założenie

powieka /pɔˈvʲjɛka/ (n)
веко
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzać (v)
доверять доверять
  poddawać czyjejś opiece
поручать
  zlecać komu sprawowanie określonej funkcji lub zrobienie czegoś
доверяться
  (podniośle) poddawać się komuś lub czemuś z ufnością

powierzchnia /pɔˈvʲjɛʃxʲɲa/ /pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ/ (n)
плоскость
  (geometria) dwuwymiarowy odpowiednik krzywej
поверхность, площадь
  określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
поверхность
  zewnętrzna strona
  wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy

powierzchniowy (adj)
поверхностный
  pojawiający się/występujący na powierzchni

powierzyć (v)
доверить
  aspekt dokonany od: powierzać
довериться
  aspekt dokonany od: powierzać się

powietrze /pɔˈvʲjɛṭʃɛ/ (n)
поветрие
  (przestarzałe, przestarzały) zaraza, (zobacz) morowe powietrze
воздух, поветрие
  mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;
воздух
  w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią

powietrzny /pɔˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
воздушный
  związany z powietrzem, dotyczący powietrza

powieściopisarka /pɔˈvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔpʲiˈsarka/ (n)
романистка
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze powieści

powieściopisarz /ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ/ (n)
романист
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autor powieści

powieść /ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
повесть, роман
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powinien /pɔˈvʲĩɲɛ̃n/ (modal)
должен
  wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił

powinność /pɔˈvʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
долг, обязательство
  obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z nakazu moralnego

powinowactwo /ˌpɔvʲĩnɔˈvaʦ̑tfɔ/ (n)
сродство
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zdolność pierwiastków do wchodzenia ze sobą w reakcje

powinszowanie (n)
поздравление
  (rzeczownik odczasownikowy) od powinszować

powodować /ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
возбуждать, создавать
  być powodem czegoś, przyczyną

powodzenia /ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
удачи
  wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powodzenie /ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
везение, удача
  (rzeczownik odczasownikowy) od powodzić
успех
  atrakcyjność w oczach innych

powodziowy /ˌpɔvɔˈʥ̑ɔvɨ/ (adj)
паводковый
  związany z powodzią

powodzić /pɔˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
преуспевать
  w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością

powojenny (adj)
послевоенный
  taki, który dzieje się po wojnie

powoli /pɔˈvɔlʲi/ (adv)
медленно
  wolno, z małą prędkością

powolnie (adv)
медленно
  w sposób powolny, wolno

powolny /pɔˈvɔlnɨ/ (adj)
медленный
  odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli
  ociężały w ruchach, mało ruchliwy, denerwująco wolny

powozownia (n)
каретник
  (architektura, architektoniczny) budynek przeznaczony do przechowywania pojazdów zaprzęgowych;

powołżański (adj)
поволжский
  związany z Powołżem, dotyczący Powołża

powrót /ˈpɔvrut/ (n)
возвращение, возврат
  ponowne przybycie do tego samego miejsca

powróz (n)
верёвка, трос
  gruby, mocny sznur z plecionego włókna

powstanie /pɔˈfstãɲɛ/ (n)
восстание
  zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstanie styczniowe (n)
Январское восстание
  (historia, historyczny, historycznie) polskie powstanie narodowe przeciwko Rosji, które zostało wywołane 22 stycznia 1863 roku i trwało do 1864 roku;

powstanie warszawskie /pɔˈfstãɲɛ varˈʃafsʲcɛ/ (n)
Варшавское восстание
  (historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;

powstaniec /pɔˈfstãɲɛʦ̑/ (n)
повстанец
  uczestnik powstania zbrojnego, insurekcji

powstawać /pɔˈfstavaʨ̑/ (v)
вставать
  wstawać, podnosić się, stawać na nogi
возникать
  wynikać z czegoś, być konsekwencją
восставать
  wzniecać powstanie, rozpoczynać walkę zbrojną
возникать, появляться
  zaczynać istnieć, być utworzonym, rozpoczętym

powstańczy (adj)
повстанческий
  związany z powstaniem, dotyczący powstania
  związany z powstańcami, dotyczący powstańców

powstrzymać (v)
предотвратить, приостановить, сдержать, удержать
  aspekt dokonany od: powstrzymywać
сдержаться
  aspekt dokonany od: powstrzymywać się

powstrzymywać /ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
предотвращать
  pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś
приостанавливать
  przerywać jakieś działanie
сдерживать, удерживать
  zatrzymywać coś lub kogoś w miejscu
сдерживаться
  rezygnować ze zrobienia czegoś, nie pozwalać sobie na coś

powszechnie /pɔˈfʃɛxʲɲɛ/ (adv)
повсеместно
  w sposób powszechny

powszechny /pɔˈfʃɛxnɨ/ (adj)
общий, совместный
  dotyczący większości osób, spraw; publiczny, ogólny

powszedni /pɔˈfʃɛdʲɲi/ (adj)
повседневный
  codzienny, pospolity, zwykły

powtarzać /pɔˈftaʒaʨ̑/ (v)
повторять, твердить
  mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powtórzenie (n)
повторение
  wykonanie czegoś powtórnie

powtórzyć /pɔˈftuʒɨʨ̑/ (v)
повторить
  aspekt dokonany od: powtarzać

powód /ˈpɔvut/ (n)
повод
  coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego
истец
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;

powódź /ˈpɔvuʨ̑/ (n)
наводнение
  (meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;
наплыв
  (przenośnie, przenośnia) potok (np. słów), mnogość

powłoka /pɔˈvwɔka/ (n)
оболочка, покрытие
  to, co okrywa, powleka jakiś przedmiot

poza /ˈpɔza/ (n)
поза
  postawa, stan ciała w danej chwili

poza /ˈpɔza/ (preposition)
вне
  oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

pozaeuropejski (adj)
внеевропейский
  odnoszący się do obszarów lub państw poza Europą, leżący poza Europą

pozajelitowy (adj)
парентеральный
  (medycyna, medyczny) taki, który pomija jelita, zachodzi poza nimi

pozakonkursowy (adj)
внеконкурсный
  odbywający się poza konkursem

pozamaciczny /ˌpɔzãmaˈʨ̑iʧ̑nɨ/ (adj)
внематочный
  (medycyna, medyczny) dziejący się/mający miejsce poza macicą

pozamałżeński /ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
внебрачный
  odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania

pozaparlamentarny (adj)
внепарламентарный, внепарламентный
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dziejący się, działający poza parlamentem

pozaszkolny (adj)
внешкольный
  odbywający się nie w ramach nauki szkolnej
  odbywający się poza szkołą

pozaziemski (adj)
внеземной, инопланетный
  pochodzący spoza Ziemi

pozbawiać /pɔˈzbavʲjäʨ̑/ (v)
лишать
  zabierać, odbierać coś

pozbawienie wolności (n)
лишение свободы
  kara polegająca na zamknięciu skazanego w zakładzie karnym

pozbawić /pɔˈzbavʲiʨ̑/ (v)
лишить
  sprawić, że ktoś lub coś nie posiada danej rzeczy

pozdrawiać /pɔˈzdravʲjäʨ̑/ (v)
приветствовать
  witać

pozdrowienie /ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
привет
  słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

pozdrowić /pɔˈzdrɔvʲiʨ̑/ (v)
поприветствовать
  aspekt dokonany od: pozdrawiać

pozer /ˈpɔzɛr/ (n)
позёр
  (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś nieudolnie charakteryzujący się na coś lub kogoś; imitator wzbudzający zażenowanie

pozew /ˈpɔzɛf/ (n)
иск
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;

pozielenieć /ˌpɔʑɛˈlɛ̃ɲɛ̇ʨ̑/ (v)
позеленеть
  nabrać zielonej barwy
  o ludziach: bardzo zblednąć, aż do zielonkawego odcienia

poziom /ˈpɔʑɔ̃m/ (n)
уровень
  położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
  stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
  stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju

poziomica /ˌpɔʑɔ̃ˈmʲiʦ̑a/ (n)
ватерпас, уровень
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do wyznaczania poziomu lub pionu;

poziomka /pɔˈʑɔ̃mka/ (n)
земляника
  (botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc poziomki (1.1)

poziomka pospolita (n)
земляника обыкновенная
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku poziomka pospolita (1.1)

poziomy /pɔˈʑɔ̃mɨ/ (adj)
горизонтальный
  prostopadły do kierunku siły grawitacji

poznawać (v)
познавать
  domyślać się lub zauważać coś
  dowiadywać się w wyniku doświadczenia lub obserwacji
  nauczyć się czegoś
  przekonywać się o czymś lub doświadczać czegoś
распознавать
  rozpoznawać coś po konkretnych cechach lub właściwościach
знакомить
  umożliwiać komuś znajomość z kimś drugim

poznać /ˈpɔznaʨ̑/ (v)
распознать, узнать
  domyślić się czegoś, przejrzeć kogoś
  rozpoznać kogoś lub coś
познакомиться
  nawiązać znajomość z kimś
познакомить
  zapoznać kogoś z kimś
познать
  zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie
познакомиться, познаться
  dojść do dogłębnej wzajemnej znajomości
узнать
  rozpoznać się wzajemnie
познакомиться
  zawrzeć znajomość

poznański /pɔˈznãj̃sʲci/ (adj)
познанский
  związany z Poznaniem, dotyczący Poznania
  charakterystyczny dla Poznania lub poznaniaków, mający cechy lub właściwości przypisywane Poznaniowi lub poznaniakom

pozornie (adv)
по-видимому
  sprawiając wrażenie prawdziwego

pozorny /pɔˈzɔrnɨ/ (adj)
ложный, мнимый
  nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego

pozostawać /ˌpɔzɔˈstavaʨ̑/ (v)
оставаться
  być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś
  być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się
  zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś

pozostawiać wiele do życzenia /ˌpɔzɔˈstavʲjäʥ̑ ˈvʲjɛlɛ ˌdɔ‿ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲa/ (v)
оставлять желать лучшего
  nie spełniać oczekiwań

pozostać /pɔˈzɔstaʨ̑/ (v)
остаться
  aspekt dokonany od: pozostawać

pozostałość /ˌpɔzɔˈstawɔɕʨ̑/ (n)
остаток
  coś, co zostało w danym miejscu po czymś

pozostały /ˌpɔzɔˈstawɨ/ (adj)
остальной
  taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę

pozwalać /pɔˈzvalaʨ̑/ (v)
позволять, разрешать
  umożliwiać, sprawiać, że coś staje się możliwe, wykonalne
разрешать, позволять
  zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozwany /pɔˈzvãnɨ/ (n)
ответчик
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo

pozwolenie /ˌpɔzvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
позволение, разрешение
  zgoda na coś lub uprawnienie dotyczące jakiejś czynności lub rzeczy

pozwolić /pɔˈzvɔlʲiʨ̑/ (v)
разрешить
  (zobacz) pozwalać

pozycja /pɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
позиция
  w warcabach i (szachy, pojęcie szachowe) ułożenie bierek na szachownicy w danym momencie gry

pozycja misjonarska (n)
миссионерская позиция
  (seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;

pozytywny /ˌpɔzɨˈtɨvnɨ/ (adj)
позитивный
  przychylnie nastawiony
  z potwierdzoną obecnością w badaniu
  kierujący się wartościami budzącymi szacunek; o wysokich walorach
позитивный, положительный
  przynoszący korzyści

pozór /ˈpɔzur/ (n)
видимость
  to, co jest widoczne na zewnątrz, nierzadko udane

pozłacać (v)
золотить
  pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor

połabski (adj)
полабский
  związany z Połabiem i Połabianami, dotyczący Połabia

połamania nóg (interjection)
ни пуха ни пера
  życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę

połknąć (v)
заглотнуть
  aspekt dokonany od: połykać

połocki (adj)
полоцкий
  związany z Połockiem, dotyczący Połocka

połowa /pɔˈwɔva/ (n)
половина
  jedna z dwóch równych części całości

połowiecki (adj)
половецкий
  związany z Połowcami, dotyczący Połowców

położenie /ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
местоположение
  miejsce znajdowania się czegoś

położna /pɔˈwɔʒna/ (n)
акушерка
  (medycyna, medyczny) kobieta pomagająca przy porodach

położniczy (adj)
родильный
  (medycyna, medyczny) związany z położnictwem, dotyczący położnictwa

położnik /pɔˈwɔʒʲɲik/ (n)
акушер
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu

położony /ˌpɔwɔˈʒɔ̃nɨ/ (participleAdjective)
расположенный, расположен
  znajdujący się, usytuowany w danym miejscu

położyć /pɔˈwɔʒɨʨ̑/ (v)
положить
  aspekt dokonany od: kłaść

położyć lachę /pɔˈwɔʒɨʨ̑ ˈlaxɛ/ (idiom)
плевать с высокой колокольни, положить хуй
  (wulgarnie, wulgaryzm) zlekceważyć coś, kogoś, nie liczyć się z czymś, kimś, zrezygnować z czegoś, z jakiegoś zamierzenia, zwykle z powodu jakichś przeszkód, trudności

położyć uszy po sobie /pɔˈwɔʒɨʨ̑ ˈuʃɨ pɔ‿ˈsɔbʲjɛ/ (v)
опустить хвост, подвернуть хвост, поджать хвост
  stracić odwagę, pewność siebie, stać się pokornym, potulnym, stchórzyć

połtawski (adj)
полтавский
  związany z Połtawą, dotyczący Połtawy

południe /pɔˈwudʲɲɛ/ (n)
юг
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
полдень
  chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;

południk /pɔˈwudʲɲik/ (n)
меридиан
  (geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południowiec (n)
южанин
  osoba z południa, z krajów na południu

południowo-wschodni /ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
юго-восточный
  będący na południowym wschodzie

południowo-zachodni /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
юго-западный
  będący na południowym zachodzie

południowoafrykański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
южноафриканский
  odnoszący się do Republiki Południowej Afryki

południowoamerykański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
южноамериканский
  dotyczący Ameryki Południowej

południowoaustralijski (adj)
южноавстралийский
  związany z południem Australii, położony na południu Australii

południowochiński (adj)
южнокитайский
  związany z południem Chin

południowoeuropejski (adj)
южноевропейский
  odnoszący się do Europy Południowej, związany z Europą Południową

południowojemeński (adj)
южнойеменский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Jemenem Południowym ((oficjalnie) Ludowo-Demokratyczna Republika Jemenu)

południowokoreański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
южнокорейский
  odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowoosetyjski (adj)
югоосетинский, южноосетинский
  związany z Osetią Południową, dotyczący Osetii Południowej

południoworosyjski (adj)
южнорусский
  związany z południową częścią Rosji lub pochodzący stamtąd

południowosłowiański /ˌpɔwudʲɲɔvɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
южнославянский
  odnoszący się do Słowian południowych (Słoweńców, Chorwatów, Serbów, Bośniaków, Czarnogórców, Macedończyków i Bułgarów), związany ze Słowianami południowymi

południowouralski (adj)
южноуральский
  związany z Uralem Południowym albo położony w południowej części Uralu

południowowietnamski (adj)
южновьетнамский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Wietnamem Południowym, dotyczący Wietnamu Południowego ((oficjalnie) Republika Wietnamu)

południowy /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (adj)
южный
  (geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)

południowy wschód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut/ (n)
юго-восток
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut/ (n)
юго-запад
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać (v)
глотать
  przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

połykać łzy (v)
глотать слёзы
  powstrzymywać się od płaczu, nie dawać poznać po sobie smutku

połówka /pɔˈwufka/ (n)
половинка
  jedna z dwóch równych części czegoś

połączenie /ˌpɔwɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
соединение
  (rzeczownik odczasownikowy) od połączyć
  możliwość rozmowy telefonicznej lub sama rozmowa

pończocha /pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa/ (n)
чулок
  obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pończoszniczy /ˌpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɔʃʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
чулочный
  związany z wyrobem lub naprawą pończoch, stosowany w pończosznictwie

pościel /ˈpɔɕʨ̑ɛl/ (n)
постель
  wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie

pościelowy (adj)
постельный
  związany z pościelą, dotyczący pościeli

pośladek /pɔˈɕladɛk/ (n)
ягодица
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

pośladkowy (adj)
ягодичный
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący pośladków

poślubić /pɔˈɕlubʲiʨ̑/ (v)
жениться
  wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż

pośmiertnie (adv)
посмертно
  po śmierci

pośmiertny (adj)
посмертный
  zrobiony po czyjejś śmierci; zachodzący po śmierci

pośpiech /ˈpɔɕpʲjɛx/ (n)
торопливость
  spieszenie się, robienie czegoś szybko

pośrednictwo (n)
посредничество
  działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron

pośredniczka /ˌpɔɕrɛdʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
посредница
  forma żeńska od: pośrednik

poświadczać /pɔˈɕfʲjaṭʧ̑aʨ̑/ (v)
подтверждать, свидетельствовать, служить свидетельство
  potwierdzać prawdziwość, tożsamość, wiarygodność kogoś albo czegoś

poświadczyć (v)
засвидетельствовать, удостоверить
  potwierdzić prawdziwość, tożsamość, wiarygodność kogoś albo czegoś

poświerka /pɔˈɕfʲjɛrka/ (n)
лапландский подорожник
  (ornitologia, ornitologiczny) Calcarius lapponicus, ptak z rodziny trznadlowatych, gnieżdżący się na dalekiej północy Europy i Syberii;

poświęcać /pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
жертвовать, посвящать
  (książkowy) oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra
освящать
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą
посвящать, уделять
  oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie

poświęcenie /ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
жертва
  (szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.

pożar /ˈpɔʒar/ (n)
пожар
  niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożegnalny (adj)
прощальный
  dotyczący chwili pożegnania

pożegnanie (n)
прощание, расставание, проводы
  (rzeczownik odczasownikowy) od pożegnać

pożegnać /pɔˈʒɛɡnaʨ̑/ (v)
попрощаться, проститься
  aspekt dokonany od: żegnać

pożerać /pɔˈʒɛraʨ̑/ (v)
пожирать
  (potocznie, potoczny) o ludziach: jeść łapczywie
  (potocznie, potoczny) o zwierzętach drapieżnych: zjadać coś
  (potocznie, potoczny) zużywać dużą ilość czegoś, pochłaniać

pożoga (n)
большой пожар
  (książkowy) wielki ogień szerzący się na znacznej przestrzeni, wielki pożar

pożyczać /pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑/ (v)
занимать, брать в долг, одалживать
  brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą
давать в долг, одалживать
  dawać coś komuś na pewien czas

pożyczka /pɔˈʒɨʧ̑ka/ (n)
заём
  danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożyczyć /pɔˈʒɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
дать в долг, одолжить
  dać coś komuś na pewien czas
взять в долг, занять, одолжить
  wziąć coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą

pożytecznie /ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
полезно
  w sposób pożyteczny

pożyteczny /ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
полезный
  przynoszący pożytek lub przydatny do czegoś

pożyteczny idiota /ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ iˈdʲjɔta/ (n)
полезный идиот
  ktoś nieświadomie manipulowany, przyczyniający się do sprawy;

pożywienie /ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
питание, пища, пропитание
  jedzenie, pokarm, strawa

pożywny /pɔˈʒɨvnɨ/ (adj)
сытный
  posilny, wzmacniający, sycący

pożądanie /ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ/ (n)
вожделение, похоть
  pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

pożądać /pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑/ (v)
желать, жаждать
  bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć
  czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie

ppk (acronym)
ПТУР
  = (wojskowość, wojskowy) przeciwpancerny pocisk kierowany;

prababcia /praˈbapʲʨ̑a/ (n)
прабабушка
  matka dziadka lub babci

prababka /praˈbapka/ (n)
прабабушка
  matka dziadka lub babki

praca /ˈpraʦ̑a/ (n)
механический работа
  (fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;
работа
  miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
  funkcjonowanie czegoś
  artykuł, tekst lub dzieło plastyczne
работа, труд
  wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;

praca domowa /ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva/ (n)
домашняя работа
  (edukacja, edukacyjny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

pracochłonny /ˌpraʦ̑ɔˈxwɔ̃nːɨ/ (adj)
трудоёмкий
  wymagający relatywnie dużego nakładu pracy w stosunku do efektu

pracodawca /ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a/ (n)
работодатель
  osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracować /praˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
работать, трудиться
  wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracowitość /ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɔɕʨ̑/ (n)
трудолюбие
  cecha tego, kto jest pracowity

pracowity /ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ/ (adj)
трудолюбивый
  taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością

pracownia /praˈʦ̑ɔvʲɲa/ (n)
лаборатория
  (edukacja, edukacyjny) (studencki) odpowiednio urządzone pomieszczenie do prowadzenia badań i doświadczeń naukowych
мастерская
  (sztuka) pomieszczenie, w którym pracuje artysta: malarz, rzeźbiarz, pisarz itp.

pracownica /ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
работница, служашая, сотрудница, труженица
  kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracownica seksualna (n)
работница секс-бизнеса
  kobieta, która świadczy płatne usługi seksualne (określenie neutralne, nieniedeprecjonujące)

pracowniczka (n)
работница, служашая, сотрудница, труженица
  kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracownik /praˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
работник, трудящийся
  osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

pracownik seksualny (n)
работник секс-бизнеса
  mężczyzna, który świadczy płatne usługi seksualne (określenie neutralne, niedeprecjonujące)

pracuś /ˈpraʦ̑uɕ/ (n)
работяга, трудяга, труженик
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) człowiek bardzo pilny w pracy

praczka /ˈpraʧ̑ka/ (n)
прачка
  kobieta zawodowo piorąca

pradawny (adj)
давнопрошедший
  bardzo stary, dawny

pradziadek /praˈʥ̑adɛk/ (n)
прадед, прадедушка
  ojciec dziadka lub babci

pragmatyczność /ˌpraɡmaˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
прагматичность
  cecha tego, co pragmatyczne

pragmatysta /ˌpraɡmaˈtɨsta/ (n)
прагматик, прагматист
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik pragmatyzmu, teoretyk pragmatyzmu

pragnienie /praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
жажда
  (fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;
желание
  (przenośnie, przenośnia) chęć realizacji, zrobienia czegoś; dążenie do czegoś; życzenie, ambicja

pragnąć /ˈpraɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
желать
  (oficjalnie) chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie
жаждать
  (przestarzałe, przestarzały) być spragnionym, chcieć pić

praindoeuropejski /ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
праиндоевропейский
  (językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej

prajęzyk (n)
праязык
  język, z którego wywodzą się inne języki;

praktyczność (n)
практичность
  cecha tego, co praktyczne i użyteczne
  cecha tych, którzy są praktyczni, życiowi i zaradni

praktyczny /prakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
практический
  związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce

praktyka /ˈpraktɨka/ (n)
практика
  świadoma i celowa działalność ludzka

pralka /ˈpralka/ (n)
стиральная машина
  (technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia /ˈpralʲɲa/ (n)
прачечная
  miejsce, w którym pierze się odzież

pranie /ˈprãɲɛ/ (n)
стирка
  czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;

praojciec /praˈɔjʨ̑ɛʦ̑/ (n)
праотец
  pierwszy mężczyzna, który zapoczątkował ludzkość, dany naród lub ród; mężczyzna, którego są one potomstwem

praprzyczyna /ˌprapʃɨˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
первопричина
  (książkowy) pierwsza, podstawowa przyczyna czegoś

prasa /ˈprasa/ (n)
пресса, пресс
  (publikatory) ogół czasopism
пресс
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;

praska do ziemniaków /ˈpraska ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf/ (n)
пресс-пюре
  ręczny przyrząd do robienia ziemniaczanego purée

praski /ˈprasʲci/ (adj)
пражский
  związany z Pragą, dotyczący Pragi (stolicy Czech)

prasować /praˈsɔvaʨ̑/ (v)
пресовать
  tłoczyć, ściskać coś za pomocą prasy
гладить, утюжить
  wygładzać tkaninę za pomocą rozgrzanego żelazka, prasowalnicy itp.

prasłowiański (adj)
праславянский
  związany z Prasłowianami lub z prasłowiańszczyzną, dotyczący Prasłowian lub prasłowiańszczyzny
  mający cechy przypisywane Prasłowianom

prasłowiański (n)
праславянский
  martwy język, od którego wywodzą się wszystkie obecne języki słowiańskie;

prawa człowieka /ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka/ (n)
права человека
  niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawa kobiet (n)
права женщин
  uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach;

prawa zwierząt /ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt/ (n)
права животных
  idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda /ˈpravda/ (n)
истина
  (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) jedna z dwóch wartości logicznych, obok fałszu;
правда, истина
  treść zgodna z rzeczywistością;

prawda w oczy kole /ˈpravda ˈv‿ɔʧ̑ɨ ˈkɔlɛ/ (proverb)
правда глаза колет
  inni mają rację, a my nie potrafimy się z tym pogodzić

prawdiński (adj)
правдинский
  związany z Prawdinskiem, dotyczący Prawdinska

prawdomówność (n)
правдивость
  cecha tego, co prawdomówne; cecha tych, którzy są prawdomówni

prawdomówny /ˌpravdɔ̃ˈmuvnɨ/ (adj)
правдивый, правдолюбивый
  taki, który mówi prawdę

prawdopodobieństwo /ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
вероятность
  (matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1);
вероятность, правдоподобие, правдоподобность
  szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie /ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ/ (adv)
вероятно
  przypuszczalnie, być może

prawdopodobny /ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ/ (adj)
вероятный
  przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwie /pravʲˈʥ̑ivʲjɛ/ (adv)
правдиво
  w sposób prawdziwy

prawdziwość /pravʲˈʥ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
правдивость
  zgodność z prawdą, z rzeczywistością

prawdziwy /pravʲˈʥ̑ivɨ/ (adj)
настоящий
  naturalny
  typowy dla naszych wyobrażeń
настоящий, истинный, правдивый
  rzeczywisty

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie /pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ/ (proverb)
без беды друга не узнаешь, друг познаётся в беде
  szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawica /praˈvʲiʦ̑a/ (n)
десница
  (książkowy) prawa dłoń, prawa ręka
правые
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej

prawicowy /ˌpravʲiˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
правый
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy

prawiczek (n)
девственник
  mężczyzna, który nie odbył jeszcze stosunku płciowego

prawidłowość (n)
регулярность
  regularne występowanie jakichś zjawisk zgodnie z określoną regułą

prawidłowy /ˌpravʲidˈwɔvɨ/ (adj)
правильный
  bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
  dobrze uformowany, foremny
  słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)
  zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami

prawie /ˈpravʲjɛ/ (particle)
почти
  …informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawić /ˈpravʲiʨ̑/ (v)
отчитывать
  mówić o czymś nauczając

prawniczka (n)
юристка
  kobieta prawnik

prawniczy (adj)
юридический
  dotyczący prawa lub prawników

prawnik /ˈpravʲɲik/ (n)
юрист
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca wykształcenie prawnicze
юристка
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta posiadająca wykształcenie prawnicze

prawnuczka /praˈvnuʧ̑ka/ (n)
правнучка
  córka wnuka lub wnuczki

prawnuk /ˈpravnuk/ (n)
правнук
  syn wnuczki lub wnuka

prawny /ˈpravnɨ/ (adj)
юридический
  taki, który zajmuje się prawem jako nauką; jest stosowany w tej dziedzinie

prawo /ˈpravɔ/ (n)
право
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś;
  w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona
право, закон
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;

prawo jazdy /ˈpravɔ ˈjazdɨ/ (n)
водительское удостоверение, водительские права
  (motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo jest po to, aby je omijać (proverb)
нет закона без обхода
  przysłowie wyrażające pogląd, że czasami można nie przestrzegać przepisów prawa

prawo- (prefix)
право-
  …służący do tworzenia wyrazów związanych z prawem
  …służący do tworzenia wyrazów związanych z prawą stroną czegoś

prawobrzeżny /ˌpravɔˈbʒɛʒnɨ/ (adj)
правобережный
  (geografia, geograficzny) położony, znajdujący się na prawym brzegu (nad prawym brzegiem) rzeki

prawomocność (n)
правомочность
  cecha tego, co prawomocne

praworządność (n)
законность, правопорядок, правосудие
  cecha tego, co praworządne; cecha tych, którzy są praworządni;

prawosławie /ˌpravɔˈswavʲjɛ/ (n)
православие
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);

prawosławny /ˌpravɔˈswavnɨ/ (adj)
православный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia

prawosławny /ˌpravɔˈswavnɨ/ (n)
православный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca prawosławia

prawowity /ˌpravɔˈvʲitɨ/ (adj)
законный, легальный, легитимный
  legalny, uzasadniony prawnie, zgodny z prawem, właściwy

prawoznawczy /ˌpravɔˈznafʧ̑ɨ/ (adj)
правоведческий
  związany z prawoznawstwem lub prawoznawcą

prawość /ˈpravɔɕʨ̑/ (n)
благонамеренность
  cecha tego, kto jest prawy

prawy /ˈpravɨ/ (adj)
лицевой
  (krawiectwo) (o stronie tkaniny, odzieży): przeznaczony do noszenia na danej stronie
правый
  znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawicowy, konserwatywny
  o człowieku: uczciwy, szlachetny

prawybory (n)
праймериз
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu

prazeodym /ˌprazɛˈɔdɨ̃m/ (n)
празеодим
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prażanin /praˈʒãɲĩn/ (n)
пражанин
  mieszkaniec Pragi

prażanka /praˈʒãnka/ (n)
пражанка
  mieszkanka Pragi

prażyć /ˈpraʒɨʨ̑/ (v)
жарить, запекать
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu

precel (n)
брецель
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;

precyzja /prɛˈʦ̑ɨzʲja/ (n)
точность
  dokładność, staranność

precz /prɛʧ̑/ (adv)
прочь
  w połączeniu z czasownikiem nakazuje lub opisuje oddalenie się, wyrzucenie czegoś lub kogoś

predykatyw (n)
предикатив
  (językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienny wyraz pełniący funkcję czasownika

prefektura /ˌprɛfɛkˈtura/ (n)
префектура
  teren działania prefekta
  urząd prefekta

prehistoria /ˌprɛxʲiˈstɔrʲja/ (n)
протоистория
  okres dziejów od pojawienia się człowieka do powstania pisma;

prehistoryczny (adj)
доисторический
  związany z prehistorią, dotyczący prehistorii

prekambr /ˈprɛkãmpr̥/ (n)
докембрий
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów w dziejach Ziemi;

prekambryjski (adj)
докембрийский
  (geologia, geologiczny) związany z prekambrem, dotyczący prekambru

prekariat /prɛˈkarʲjat/ (n)
прекариат
  (ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;

prekognicja /ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
прекогниция
  zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;

prekursor /prɛˈkursɔr/ (n)
предшественник, прекурсор
  osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.
прекурсор
  (chemia, chemiczny) substancja towarzysząca pierwszemu stadium reakcji

premia (n)
премия
  dodatkowe wynagrodzenie pracownika, będące nagrodą za jego pracę

premier /ˈprɛ̃mʲjɛr/ (n)
премьер-министр, премьер
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera /prɛ̃ˈmʲjɛra/ (n)
премьера
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

premierowy (adj)
премьерный
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) związany z premierą, dotyczący premiery

premiowy (adj)
премиальный
  związany z premią, dotyczący premii

prenumerata /ˌprɛ̃nũmɛˈrata/ (n)
подписка
  przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

prenumerator /ˌprɛ̃nũmɛˈratɔr/ (n)
подписчик
  osoba, która wykupiła prenumeratę

prenumerować (v)
выписывать, абонировать
  otrzymywać jakąś publikację regularnie przez określony czas

preria (n)
прерия
  (geografia, geograficzny) równinne stepy w centralnej części Ameryki Północnej;

preskryptywizm (n)
прескриптивизм
  (filozofia, filozoficzny) pogląd głoszący, że funkcją sądów etycznych jest funkcja preskryptywna, nakazująca określone postępowanie;
  (językoznawstwo, językoznawczy) dążność do nakreślania norm lub zaleceń językowych z zamiarem wywarcia wpływu na użytkowników języka, aby trzymali się proponowanych środków;

prestiż /ˈprɛstʲiʃ/ (n)
престиж
  (socjologia, socjologiczny) znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu;

pretekst /ˈprɛtɛkst/ (n)
предлог
  powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę

pretensjonalny /ˌprɛtɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
претенциозной
  (książkowy) zachowujący się sztucznie, krygujący się
  (książkowy) zbyt wyszukany, świadczący o złym guście

pretor /ˈprɛtɔr/ (n)
претор
  (starożytność) jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie;

pretorianin (n)
преторианец
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;

prewencyjny /ˌprɛvɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
превентивный
  służący zapobieganiu, prewencji

prezbiter (n)
пресвитер
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;

prezbiteriański (adj)
пресвитерианский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z prezbiterianizmem, prezbiterianami

prezbiterium /ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm/ (n)
пресвитерий
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;

prezent /ˈprɛzɛ̃nt/ (n)
подарок
  rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezenter (n)
диктор
  osoba, która zapowiada audycje w radiu lub telewizji

prezerwatywa /ˌprɛzɛrvaˈtɨva/ (n)
презерватив
  (seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezes /ˈprɛzɛs/ (n)
председатель
  osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu

prezydencki (adj)
президентский
  dotyczący prezydenta lub prezydentury

prezydent /ˈprɛzɨdɛ̃nt/ (n)
мэр
  (administracja) w Polsce najwyższy przedstawiciel samorządu w miastach liczących ponad 100 tysięcy mieszkańców;
президент, президе́нт
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prima aprilis /ˈprʲĩma ːˈprʲilʲis/ (n)
День дурака, День смеха, Первое апреля
  dzień żartów obchodzony pierwszego kwietnia w wielu krajach, w tym w Polsce;

primogenitura /ˌprʲĩmɔɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
первородство
  dziedziczenie przez najstarszego w rodzie;

priorytet /prʲjɔˈrɨtɛt/ (n)
приоритет
  pierwszeństwo przysługujące czemuś

pro forma /ˈprɔ ˈfɔrma/ (idiom)
для проформы
  dla pozoru

pro-choice (n)
прочойс
  ogół ruchów społecznych i organizacji, które opowiadają się za legalizacją aborcji;

problem /ˈprɔblɛ̃m/ (n)
проблема
  coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia
  interesujące zagadnienie

problematyczny /ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
проблематический
  budzący zastrzeżenia lub niepewny

problemista (n)
проблемист
  (szachy, pojęcie szachowe) szachista, który układa zadania szachowe

proca /ˈprɔʦ̑a/ (n)
праща
  broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procedura /ˌprɔʦ̑ɛˈdura/ (n)
процедура
  określone reguły postępowania w jakiejś sprawie

procent /ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (numeralFraction)
процент
  (matematyka, matematyczny) setna część całości;

procentowy (adj)
процентный
  (matematyka, matematyczny) (chemia, chemiczny) podany w procentach

proces /ˈprɔʦ̑ɛs/ (n)
процесс
  (informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu
  uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie

procesja /prɔˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
процессия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;

procesor /prɔˈʦ̑ɛsɔr/ (n)
процессор
  (informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

procesorowy (adj)
процессорный
  związany z procesorem, dotyczący procesora

procesualny /ˌprɔʦ̑ɛsuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
процессуальный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który dotyczy procesu sądowego, postępowania sądowego

prochowiec /prɔˈxɔvʲjɛʦ̑/ (n)
плащ
  (potocznie, potoczny) letni męsko-damski płaszcz z cienkiej, gęstej bawełnianej tkaniny;

prochy /ˈprɔxɨ/ (n)
прах
  stałe produkty rozkładu lub spopielenia zwłok

prodiż /ˈprɔdʲiʃ/ (n)
чудо-печка
  elektryczne urządzenie do pieczenia w postaci metalowego naczynia z pokrywą z przezroczystym otworem;

producent /prɔˈduʦ̑ɛ̃nt/ (n)
производитель
  osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży

produkcja /prɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
продукция
  ogół tego, co zostało wyprodukowane
производство, продукция
  uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkowanie /ˌprɔdukɔˈvãɲɛ/ (n)
вырабатывание, продуцирование, производство
  wytwarzanie czegoś w sposób przemysłowy

produkować /ˌprɔduˈkɔvaʨ̑/ (v)
производить, выпускать
  tworzyć, wytwarzać coś, często w masowych ilościach

produkt /ˈprɔdukt/ (n)
продукт
  rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa

produkt krajowy brutto /ˈprɔdukt kraˈjɔvɨ ˈbrutːɔ/ (n)
валовой внутренний продукт
  (ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;

produktywność (n)
производительность
  (ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów;
продуктивность, производительность
  cecha tego, co produktywne; cecha tych, którzy są produktywni

profaza (n)
профаза
  (biologia, biologiczny) pierwsze stadium mitozy, w którym dochodzi m.in. do kondensacji chromatyny i zaniku jąderka;

profesja /prɔˈfɛsʲja/ (n)
профессия
  zawód;

profesjonalizacja /ˌprɔfɛsʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
профессионализация
  przejście na profesjonalne, zawodowe wykonywanie czegoś

profesor /prɔˈfɛsɔr/ (n)
профессор
  (edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;
  (edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych;
профессор, профессорша
  (edukacja, edukacyjny) kobieta zajmująca stanowisko profesora (1.2)
  (edukacja, edukacyjny) uczona z tytułem naukowym profesora (1.1)

profesorski (adj)
профессорский
  związany z osobą lub tytułem profesora, dotyczący profesora

profilaktyczny (adj)
профилактический
  (medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom
  (książkowy) związany z zapobieganiem, przeciwdziałaniem czemuś niepożądanemu

profilaktyka /ˌprɔfʲiˈlaktɨka/ (n)
профилактика
  środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk
  (medycyna, medyczny) środki i działania podejmowane w celu zapobiegania chorobom

prognoza /prɔˈɡnɔza/ (n)
прогноз
  przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

prognoza pogody (n)
прогноз погоды
  (meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie

program /ˈprɔɡrãm/ (n)
программа
  (informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
  (potocznie, potoczny) broszurka z informacjami o sztuce teatralnej lub operowej, rozprowadzana pośród widzów
  (potocznie, potoczny) zestawienie programów (1.2) na pewien okres, zwykle w czasopiśmie
  odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio
  plan działań

program komputerowy (n)
компьютерная программа
  (informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;

programista /ˌprɔɡrãˈmʲista/ (n)
программист
  (informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

programistka /ˌprɔɡrãˈmʲistka/ (n)
программистка
  forma żeńska od: programista

programowalny (adj)
программируемый
  taki, który można zaprogramować

programowanie /ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
программирование
  (informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;
  (rzeczownik odczasownikowy) od programować

programować /ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑/ (v)
программировать
  (informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

progresja (n)
прогрессия
  (ekonomia, ekonomiczny) wzrastanie jakiegoś współczynnika
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powtarzanie motywu, zwrotu melodycznego ze stopniowym wzrostem wysokości tonów
  osiągnięcie następnego stadium rozwoju

projekcja /prɔˈjɛkʦ̑ʲja/ (n)
проекция
  (psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;

projekt /ˈprɔjɛkt/ (n)
план, проект
  plan działania lub postępowania
проект
  szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś
  (zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu

projektowanie /ˌprɔjɛktɔˈvãɲɛ/ (n)
проектирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od projektować

prokaina (n)
прокаи́н
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny związek organiczny, miejscowy anestetyk stosowany między innymi w stomatologii;

prokopjewski (adj)
прокопьевский
  związany z Prokopjewskiem, dotyczący Prokopjewska

prokreacja (n)
прокреация
  (biologia, biologiczny) płodzenie i rodzenie potomstwa

proktolog /prɔˈktɔlɔk/ (n)
проктолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób jelita grubego i odbytnicy

proktologia /ˌprɔktɔˈlɔɟja/ (n)
проктология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się chorobami odbytu i odbytnicy;

prokurator /ˌprɔkuˈratɔr/ (n)
прокурор
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;
прокурорша
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta prokurator (1.1)

prokuratorka (n)
прокурорша
  (potocznie, potoczny) forma żeńska od: prokurator

prokuratorski (adj)
прокурорский
  dotyczący prokuratora lub prokuratury, związany z prokuratorem lub prokuraturą

prokuratura (n)
прокуратура
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności;

proletariacki /ˌprɔlɛtarʲˈjaʦ̑ʲci/ (adj)
пролетарский
  (przymiotnik) od proletariat

proletariat /ˌprɔlɛˈtarʲjat/ (n)
пролетариат
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;
  (socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją
  (socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna

proletariusz /ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ/ (n)
пролетарий
  (historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;

prolongata (n)
отсрочка
  przedłużenie terminu

prom /prɔ̃m/ (n)
паром
  statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promet /ˈprɔ̃mɛt/ (n)
прометий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promienie katodowe (n)
катодные лучи
  (fizyka, fizyczny) strumień elektronów biegnący od katody do anody w rurze do wyładowań elektrycznych wypełnionej rozrzedzonym gazem

promienie zmierzchu (n)
противосумеречные лучи
  (meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na pojawieniu się promienistych pasów światła na chmurach tuż po zachodzie słońca, które zbiegają się po przeciwnej stronie horyzontu

promieniowanie /ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ/ (n)
излучение
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;

promień /ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
радиус
  (geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
луч
  wiązka światła wychodząca ze źródła światła;
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała

propaganda /ˌprɔpaˈɡãnda/ (n)
пропаганда
  działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propagandowy /ˌprɔpaɡãnˈdɔvɨ/ (adj)
пропагандистский
  związany z propagandą, będący propagandą, mający cechy propagandy

propagandystka (n)
пропагандистка
  kobieta zajmująca się szerzeniem propagandy

propagandzista (n)
пропагандист
  osoba zajmująca się szerzeniem propagandy

propagowanie /ˌprɔpaɡɔˈvãɲɛ/ (n)
пропагандирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od propagować

propan /ˈprɔpãn/ (n)
пропан
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;

propedeutyczny /ˌprɔpɛdɛwˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
пропедевтический
  wstępny; przygotowujący do czegoś

propedeutyka /ˌprɔpɛˈdɛwtɨka/ (n)
пропедевтика
  wstęp do czegoś, wprowadzenie, przygotowanie

propen /ˈprɔpɛ̃n/ (n)
пропен
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z szeregu homologicznego alkenów, bezbarwny gaz;

proponować /ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
предлагать
  zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

proporcja /prɔˈpɔrʦ̑ʲja/ (n)
пропорция
  (matematyka, matematyczny) równość dwóch stosunków
  harmonia; właściwy, proporcjonalny stosunek między częściami układu
  wzajemny stosunek danych wielkości; stosunek części danej całości wobec siebie nawzajem

proporcjonalnie (adv)
пропорционально
  w sposób proporcjonalny

proporcjonalność (n)
пропорциональность
  (matematyka, matematyczny) zależność między dwiema wielkościami, w której przy powiększeniu lub pomniejszeniu wartości jednej z nich, wartość drugiej zwiększa się tyleż razy lub tyleż razy się zmniejsza
  cecha tego, co proporcjonalne; cecha tych, którzy są proporcjonalni

proporcjonalny (adj)
пропорциональный
  mający lub wyrażający określony stosunek do jakiejś wielkości
  o proporcjach zgodnych z kanonem piękna

propozycja /ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
предложение
  coś, co się komuś proponuje

propylen /prɔˈpɨlɛ̃n/ (n)
пропилен
  (chemia, chemiczny) (zobacz) propen

propyn /ˈprɔpɨ̃n/ (n)
метилацетилен, пропин
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkinów, składnik gazu MAPP używanego w spawalnictwie;

proroctwo /prɔˈrɔʦ̑tfɔ/ (n)
пророчество
  przepowiednia przyszłości, najczęściej wygłaszana przez proroka

proroczy /prɔˈrɔʧ̑ɨ/ (adj)
пророческий
  taki, który niesie w sobie proroctwo; jest proroctwem

prorok /ˈprɔrɔk/ (n)
пророк
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prorokini /ˌprɔrɔˈcĩɲi/ (n)
пророчица
  (książkowy) kobieta przepowiadająca przyszłość, dalszy bieg zdarzeń, często katastroficznych
пророчица, проро́чица
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości

prorokowanie (n)
пророчествование
  przepowiadać przyszłe zdarzenia

prosfora (n)
просфора
  (teologia, teologiczny) chleb używany w Kościele wschodnim do konsekracji i komunii

prosić /ˈprɔɕiʨ̑/ (v)
звать, приглашать
  zwracać się do kogoś w celu nakłonienia go do złożenia wizyty; zapraszać
просить
  zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosta /ˈprɔsta/ (n)
прямая
  (geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostactwo (n)
грубость
  zespół cech właściwych prostakowi lub prostackiem zachowaniu

prostaczek (n)
простак
  (książkowy) ktoś niewykształcony, ubogi

prostaczka (n)
невежа
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci żenskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski

prostak /ˈprɔstak/ (n)
невежа
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski

prostatektomia (n)
простатэктомия
  (medycyna, medyczny) wycięcie gruczołu krokowego

prosto spod igły /ˈprɔstɔ spɔd‿ˈiɡwɨ/ (idiom)
с иголочки
  o przedmiocie, często o ubraniu: nowy, niedawno uszyty, wyprodukowany

prostoduszność (n)
простодушие, простодушность
  cecha kogoś, kto odznacza się prostotą, szczerością i łatwowiernością

prostoduszny (adj)
простодушный
  odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; (także, też): świadczący o takich cechach

prostokąt /prɔˈstɔkɔ̃nt/ (n)
прямоугольник
  (geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostolinijność (n)
простолинейность, прямодушие, прямолинейность, прямота
  cecha kogoś, kto postępuje w sposób uczciwy, szczery i otwarty

prostolinijny (adj)
простолинейный, прямолинейный
  postępujący w sposób uczciwy, szczery i otwarty; (także, też): świadczący o takich cechach

prostoliniowość (n)
прямолинейность
  (geometria) (fizyka, fizyczny) cecha czegoś, co przebiega po linii prostej

prostopadłościan /ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn/ (n)
прямоугольный параллелепипед
  (geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami;

prostopadłość (n)
перпендикулярность
  cecha tego, co prostopadłe

prostopadły /ˌprɔstɔˈpadwɨ/ (adj)
ортогональный, перпендикулярный
  tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty

prostota /prɔˈstɔta/ (n)
простота
  ogół cech charakterystycznych dla czegoś nieskomplikowanego, niezawiłego

prostownik (n)
выпрямитель
  (elektronika, elektroniczny) układ lub element elektroniczny zamieniający prąd przemienny na prąd o stałym kierunku (w idealnym przypadku prąd stały);
зарядное устройство
  (motoryzacja) ładowarka akumulatora samochodowego zasilana z sieci elektrycznej

prosty /ˈprɔstɨ/ (adj)
прямой
  niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku
ровный
  równy
простой, просто
  łatwy, o niewielkiej trudności
  niewykształcony; zwykły

prostytucja /ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
проституция
  proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka /ˌprɔstɨˈtutka/ (n)
проститутка
  (książkowy) kobieta świadcząca usługi seksualne
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek sprzedajny, który dla własnych korzyści zdradza innych lub postępuje niegodziwie i oportunistycznie

proszek /ˈprɔʃɛk/ (n)
порошок
  substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek

proszek do pieczenia (n)
пекарский порошок
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszek do prania (n)
стиральный порошок
  (handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;

proszę /ˈprɔʃɛ/
пожалуйста
  zwrot używany zamiast trybu rozkazującego
  potwierdzenie wykonania prośby

protagonista /ˌprɔtaɡɔ̃ˈɲista/ (n)
протагонист
  (historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami
  odtwórca głównej roli

protaktyn /prɔˈtaktɨ̃n/ (n)
протактиний
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protekcjonistyczny (adj)
протекционистский
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z protekcjonizmem; realizujący politykę protekcjonizmu

protekcjonizm /ˌprɔtɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
протекционизм
  (ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;

protektorat /ˌprɔtɛkˈtɔrat/ (n)
протекторат
  forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);

protest /ˈprɔtɛst/ (n)
протест
  demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś

protestancki /ˌprɔtɛˈstãnʦ̑ʲci/ (adj)
протестантский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z protestantami lub protestantyzmem

protestant /prɔˈtɛstãnt/ (n)
протестант
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich

protestantka /ˌprɔtɛˈstãntka/ (n)
протестантка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje protestantyzm

protestantyzm /ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥/ (n)
протестантизм, протестантство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;

protestować /ˌprɔtɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
протестовать, возражать
  wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza

proteza /prɔˈtɛza/ (n)
протез
  (medycyna, medyczny) sztuczna kończyna lub (rzadziej) inny sztuczny narząd ciała;

proto- /ˈprɔtɔ/
прото-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

protokolant /ˌprɔtɔˈkɔlãnt/ (n)
протоколист
  osoba, która sporządza protokół ze spotkania, rozprawy itp.

protokół /prɔˈtɔkuw/ (n)
протокол, акт
  sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton /ˈprɔtɔ̃n/ (n)
протон
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

protozoologia /ˌprɔtɔzɔːˈlɔɟja/ (n)
протозоология
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się pierwotniakami;

protozoologiczny (adj)
протозоологический
  (zoologia, zoologiczny) związany z protozoologią, dotyczący protozoologii

proustyt (n)
прустит
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarkosoli, arsenowa sól srebra;

prowadzić /prɔˈvaʥ̑iʨ̑/ (v)
вести
  być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
  kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)
  kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś
  (sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu
  (choreografia, choreograficzny) w tańcu: kierować partnerką
  tworzyć skutek czegoś

prowansalski /ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci/ (adj)
провансальский
  związany z Prowansją, dotyczący Prowansji

prowansalski /ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci/ (n)
провансальский диалект, провансальский наречие
  jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;

prowiant /ˈprɔvʲjãnt/ (n)
провиант
  żywność, zapasy żywności

prowiantowy (adj)
продовольственный
  związany z prowiantem

prowincja /prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja/ (n)
провинция
  (administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
  obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast

prowincjał (n)
провинциал
  (kościelny) (administracja) wyższy przełożony zakonny, zarządzający prowincją;

prowincjonalność (n)
провинциальность
  cecha tego, co prowincjonalne; cecha tych, którzy są prowincjonalni

prowincjonalny (adj)
провинциальный
  położony na prowincji, z dala od metropolii
  związany z prowincją, dotyczący prowincji

prowincjusz /prɔˈvʲĩnʦ̑ʲjuʃ/ (n)
провинциал
  (lekceważąco, lekceważący) człowiek mieszkający na prowincji, niemający wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego

prowincjuszka (n)
провинциалка
  (lekceważąco, lekceważący) kobieta mieszkająca na prowincji, nie posiadająca wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego

prowokacja /ˌprɔvɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
провокация
  podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania
  podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody

prowokacyjność (n)
провокационность
  cecha tego, co prowokacyjne; cecha tych, którzy są prowokacyjni

prowokacyjny /ˌprɔvɔkaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
провокационный
  zaczepny, mający charakter prowokacji

prowokator /ˌprɔvɔˈkatɔr/ (n)
провокатор, подстрекатель
  osoba dokonująca prowokacji
υπονομευτής, провокатор
  tajny agent działający w jakiejś organizacji, który jej szkodzi

prowokatorka (n)
провокаторша
  kobieta, która prowokuje; kobieta powodująca prowokację

prowokowanie /ˌprɔvɔkɔˈvãɲɛ/ (n)
провоцирование
  dokonywanie prowokacji

prowokować /ˌprɔvɔˈkɔvaʨ̑/ (v)
провоцировать
  wywoływać
  podburzać do czegoś

prozaiczność (n)
прозаичность
  cecha tego, co prozaiczne, przyziemne, powszednie

prośba /ˈprɔʑba/ (n)
просьба
  uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia

prucki (adj)
прутский
  związany z Prutem, dotyczący Prutu

pruski /ˈprusʲci/ (adj)
прусский, пруссацкий
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców
прусский
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do ludów bałtyjskich, które zamieszkiwały dawne Prusy

pruski /ˈprusʲci/ (n)
прусский
  wymarły język bałtyjski;

pruć /pruʨ̑/ (v)
пороть, распарывать, распускать
  odczepiać rzeczy przyszyte do materiału (tkaniny)
  usuwać szwy; rozdzielać dwa materiały (tkaniny)
жарить, строчить, шпарить
  wysnuwać nić z dzianiny

prymatolog /ˌprɨ̃maˈtɔlɔk/ (n)
приматолог
  (zoologia, zoologiczny) zoolog - specjalista w dziedzinie prymatologii
  (zoologia, zoologiczny) specjalistka w dziedzinie prymatologii

prymatologia /ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
приматология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;

prymatologiczny /ˌprɨ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
приматологический
  (biologia, biologiczny) związany z prymatologią, dotyczący prymatologii

prymitywność (n)
примитивность
  cecha tego, co prymitywne, pierwotne; cecha tych, którzy są prymitywni, pierwotni
  cecha tego, co prymitywne, prostackie; cecha tych, którzy są prymitywni, prostaccy

prymitywny /ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ/ (adj)
примитивный
  (pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury
  mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę

prymula /prɨ̃ˈmula/ (n)
примула
  (potocznie, potoczny) pierwiosnek, zwłaszcza ogrodowy lub doniczkowy

prymus (n)
лучший ученик
  (edukacja, edukacyjny) najlepszy uczeń
примус
  (technologia, technika, techniczny) typ naftowej maszynki do gotowania

pryncypał /prɨ̃nˈʦ̑ɨpaw/ (n)
принципал
  (potocznie, potoczny) przełożony

pryncypialność (n)
принципиальность
  postawa wierności wyznawanym zasadom

pryncypialny /ˌprɨ̃nʦ̑ɨˈpʲjalnɨ/ (adj)
принципиальный
  (książkowy) kierunkujący się pryncypiami, wyznawanymi zasadami

prypecki (adj)
припятский
  związany z Prypecią, dotyczący Prypeci (rzeki lub miasta)

pryskać /ˈprɨskaʨ̑/ (v)
брызгать
  wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś
  poruszać się w powietrzu w formie kropel lub drobnych cząstek

prysnąć /ˈprɨsnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
брызнуть
  wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś
  wystrzelić w powietrze w formie kropel lub drobnych cząstek

pryszcz /prɨʃʧ̑/ (n)
прыщ
  krosta

pryszczaty (adj)
прыщавый
  mający pryszcze

prysznic /ˈprɨʃʲɲiʦ̑/ (n)
душ
  aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywaciarz /prɨˈvaʨ̑aʃ/ (n)
частник
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lub (pogardliwie, pogardliwy) w PRL prywatny przedsiębiorca, rzemieślnik lub kupiec

prywata /prɨˈvata/ (n)
своекорыстие
  dbałość o własne dobro i interesy kosztem dobra publicznego

prywatka /prɨˈvatka/ (n)
вечеринка
  (przestarzałe, przestarzały) młodzieżowa zabawa urządzana w prywatnym domu

prywatnie /prɨˈvatʲɲɛ/ (adv)
приватно
  w sposób prywatny

prywatność (n)
приватность
  życie, sprawy prywatne, osobiste, prawo do życia intymnego, chronionego przed ingerencją obcych;

prywatny /prɨˈvatnɨ/ (adj)
частный, приватный
  będący czyjąś osobistą własnością
личный, частный
  dotyczący czyichś osobistych spraw
частный
  nie dla każdego dostępny
  niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie)
  niereprezentujący żadnej instytucji
  wynajęty do osobistego użytku

prywatyzacja /ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
приватизация
  (ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;

prywatyzacyjny (adj)
приватизационный
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z prywatyzacją, dotyczący prywatyzacji

prywatyzowanie (n)
приватизирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od prywatyzować

pryzmatoid (n)
призматоид
  (geometria) wielościanu, którego wszystkie wierzchołki leżą na dwóch równoległych płaszczyznach;

przaśny /ˈpʃaɕnɨ/ (adj)
пресный
  taki, który nie uległ fermentacji, niekwaśny

przeanalizować (v)
проанализировать
  przeprowadzić analizę

przebaczenie /ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
прощение
  odpuszczenie czyichś win

przebieg /ˈpʃɛbʲjɛk/ (n)
протекание, процесс, течение, ход
  odbywanie się czegoś, rozwijanie się w czasie
маршрут, трасса
  przebywanie pewnej trasy przez pojazd mechaniczny; przebyta trasa
направление
  trasa, kierunek biegu czegoś, linia, wzdłuż której jest coś położone, przeprowadzone

przebiegłość /pʃɛˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
коварство, хитрость
  cecha tego, kto jest przebiegły

przebiegły /pʃɛˈbʲjɛɡwɨ/ (adj)
хитрый, коварный
  postępujący chytrze, przemyślnie

przebieraniec /ˌpʃɛbʲjɛˈrãɲɛʦ̑/ (n)
ряженный
  (potocznie, potoczny) osoba występująca w kostiumie upodabniającym ją do kogoś, czasem w masce

przebierać /pʃɛˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
переодеваться
  zmieniać ubranie, zakładać inne ubranie

przebiśnieg /pʃɛˈbʲiɕɲɛk/ (n)
подснежник
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebranie (n)
костюм, наряд, одеяние
  (rzeczownik odczasownikowy) od przebrać

przebudować (v)
перестроить
  zmienić gruntownie budowlę

przebywać /pʃɛˈbɨvaʨ̑/ (v)
пребывать
  być gdzieś przez pewien czas; pozostawać gdzieś dłużej; spędzać gdzieś czas

przebój (n)
хит
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przeceniać /pʃɛˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑/ (v)
переоценивать
  zbyt wysoko oceniać, cenić sobie coś lub kogoś

przechodni /pʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
переходный
  (gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej
  będący etapem pewnego procesu między jego początkiem a końcem

przechodniość (n)
переходность
  (gramatyka) cecha czasownika przechodniego;

przechodzień /pʃɛˈxɔʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
прохожий
  osoba idąca ulicą lub chodnikiem

przechodzić /pʃɛˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
переходить
  przekraczać coś w poprzek

przechodzić z rąk do rąk /pʃɛˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈz‿rɔ̃ŋɡ dɔ‿ˈrɔ̃ŋk/ (v)
переходить из рук в руки
  coś często zmienia właściciela
  coś jest podawane kolejno kilku osobom

przechowalnia bagażu /ˌpʃɛxɔˈvalʲɲa baˈɡaʒu/ (n)
камера хранения
  miejsce, w którym podróżujący może czasowo zostawić swój bagaż

przechowywanie /ˌpʃɛxɔvɨˈvãɲɛ/ (n)
хранение
  (rzeczownik odczasownikowy) od przechowywać

przechowywać /ˌpʃɛxɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
беречь, хранить
  chować coś przed zniknięciem, zginięciem lub zepsuciem w jakimś miejscu
  chronić coś przed zapomnieniem
прятать, укрывать
  trzymać kogoś w ukryciu

przeciek /ˈpʃɛʨ̑ɛk/ (n)
утечка
  (przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej
протечка, утечка
  wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność

przecież /ˈpʃɛʨ̑ɛʃ/ (particle)
ведь
  …mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podważyć jej prawdziwość, słuszność

przecinek /pʃɛˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
запятая
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;

przeciw /ˈpʃɛʨ̑if/ (preposition)
против
  … używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem
  … używany do określenia celu działania czegoś
  … używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem

przeciwalergiczny /ˌpʃɛʨ̑ivalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
противоаллергический
  (medycyna, medyczny) przeciwdziałający alergii

przeciwastmatyczny /ˌpʃɛʨ̑ivastmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
противоастматический
  działający przeciw astmie, stosowany przeciw astmie

przeciwbólowy /ˌpʃɛʨ̑ivbuˈlɔvɨ/ (adj)
болеутоляющий, противоболевой
  zwalczający ból

przeciwciało /ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ/ (n)
антитело
  (medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwcierny (adj)
антифрикционный
  (technologia, technika, techniczny) mający ograniczyć lub zapobiec tarciu

przeciwcukrzycowy /ˌpʃɛʨ̑ifʦ̑ukʃɨˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
противодиабетический
  działający przeciw cukrzycy, używany przy leczeniu cukrzycy, zapobiegający cukrzycy

przeciwczołgowy /ˌpʃɛʨ̑ifʧ̑ɔwˈɡɔvɨ/ (adj)
противотанковый
  mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie czołgu

przeciwdepresyjny /ˌpʃɛʨ̑ivdɛprɛˈsɨjnɨ/ (adj)
антидепрессивный
  działający przeciw depresji, używany przy leczeniu depresji, zapobiegający depresji

przeciwdesantowy /ˌpʃɛʨ̑ivdɛsãnˈtɔvɨ/ (adj)
противодесантный
  służący przeciwko desantowi, mający na celu zwalczanie desantu

przeciwepidemiczny (adj)
противоэпидемический
  zapobiegający, przeciwdziałający epidemiom

przeciwgorączkowy /ˌpʃɛʨ̑ivɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
жаропонижающий, противолихорадочный
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce

przeciwgruźliczy /ˌpʃɛʨ̑ivɡruʑˈlʲiʧ̑ɨ/ (adj)
противотуберкулёзный
  (medycyna, medyczny) działający przeciw gruźlicy, używany przy leczeniu gruźlicy, zapobiegający gruźlicy

przeciwgrzybiczy /ˌpʃɛʨ̑ivɡʒɨˈbʲiʧ̑ɨ/ (adj)
противогрибковый
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę

przeciwhistaminowy (adj)
антигистаминный
  (medycyna, medyczny) hamujący przedostawanie się histaminy z krwi do tkanek

przeciwieństwo /ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
противоположность
  odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwkaszlowy /ˌpʃɛʨ̑ifkaʃˈlɔvɨ/ (adj)
противокашлевый
  działający przeciw kaszlowi, używany przy leczeniu kaszlu, zapobiegający kaszlowi

przeciwległy /ˌpʃɛʨ̑ivˈlɛɡwɨ/ (adj)
противолежащий, противоположный
  znajdujący się, leżący po przeciwnej stronie czegoś

przeciwlotniczy /ˌpʃɛʨ̑ivlɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
противовоздушный
  służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi

przeciwmalaryczny /ˌpʃɛʨ̑ivmalaˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
противомалярийный
  działający przeciw malarii, używany przy leczeniu malarii, zapobiegający malarii

przeciwnik /pʃɛˈʨ̑ivʲɲik/ (n)
противник
  (wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
  ten, kto jest czemuś przeciwny

przeciwny /pʃɛˈʨ̑ivnɨ/ (adj)
противоположный
  (matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie;
противный
  (staropolski) przykry
совсем другой
  całkowicie różny
не согласный, против
  niezgadzający się na coś
встречный, противоположный
  skierowany w odwrotną stronę
противоположный, напротив
  znajdujący się naprzeciw czegoś

przeciwodleżynowy /ˌpʃɛʨ̑ivɔdlɛʒɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
противопролежневый
  (medycyna, medyczny) zapobiegający powstawaniu odleżyn, używany podczas leczenia odleżyn

przeciwpancerny /ˌpʃɛʨ̑ifpãnˈʦ̑ɛrnɨ/ (adj)
бронебойный
  mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie celu osłoniętego pancerzem
противотанковый
  mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie wszelkiego typu broni pancernej

przeciwpasożytniczy /ˌpʃɛʨ̑ifpasɔʒɨtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
противопаразитический
  o działaniu skierowanym przeciwko powstawaniu i rozwojowi pasożytów

przeciwpiechotny (adj)
противопехотный
  (wojskowość, wojskowy) pomocny w walce z piechotą

przeciwpożarowy (adj)
противопожарный
  (urzędowy) (technologia, technika, techniczny) mający związek z przeciwdziałaniem lub gaszeniem pożaru, zabezpieczający przed rozprzestrzenianiem się ognia

przeciwprostokątna (n)
гипотенуза
  (geometria) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwpsychotyczny (adj)
антипсихотический
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) w leczeniu zaburzeń psychicznych, psychoz: mający działanie silnie uspokajające poprzez hamowanie aktywności komórek nerwowych gdy w przebiegu choroby występują urojenia, omamy, zaburzenia aktywności / uczuciowości / świadomości

przeciwrakowy /ˌpʃɛʨ̑ivraˈkɔvɨ/ (adj)
противораковый
  działający przeciw rakowi, używany przy leczeniu raka, zapobiegający rakowi

przeciwskuteczny (adj)
контрпродуктивный
  wywołujący skutki przeciwne do zamierzonych

przeciwsłoneczny /ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (adj)
солнцезащитный
  służący do ochrony przed nadmiernym działaniem promieni słonecznych

przeciwtyfusowy /ˌpʃɛʨ̑iftɨfuˈsɔvɨ/ (adj)
противотифозный
  działający przeciw tyfusowi, używany przy leczeniu tyfusowi, zapobiegający tyfusowi

przeciwtężcowy /ˌpʃɛʨ̑iftɛ̃w̃ʃˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
противостолбнячный
  (medycyna, medyczny) działający przeciw tężcowi, używany przy leczeniu tężca, zapobiegający tężcowi

przeciwuczuleniowy /ˌpʃɛʨ̑ivuʧ̑ulɛ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
противоаллергический
  działający przeciw uczuleniom, używany przy leczeniu uczuleń, zapobiegający uczuleniom

przeciwwaga (n)
противовес
  (technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;

przeciwwirusowy /ˌpʃɛʨ̑ivvʲiruˈsɔvɨ/ (adj)
противовирусный
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw wirusom, używany przy leczeniu chorób wywoływanych przez wirusy, zapobiegający rozwojowi wirusów

przeciwzapalny /ˌpʃɛʨ̑ivzaˈpalnɨ/ (adj)
противовоспалительный
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom

przeciąg /ˈpʃɛʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
сквозняк
  strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami

przeciętnie (adv)
средне
  tak jak zwykle, bez zaangażowania

przeciętny /pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ/ (adj)
обычный, простой
  (potocznie, potoczny) banalny, nieskomplikowany, prosty
типичный
  (statystyka, statystyczny) reprezentatywny, typowy
средний, обычный
  niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną

przeczenie /pʃɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
отрицание
  partykuła przecząca (np. nie)

przeczucie /pʃɛˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
предчувствие
  przewidzenie w oparciu o uczucia lub intuicje, a nie w oparciu o przesłanki racjonalne

przeczyszczający (adj)
слабительный
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie

przeczytać /pʃɛˈʧ̑ɨtaʨ̑/ (v)
прочитать
  (zobacz) czytać

przed /pʃɛt/ (preposition)
спереди, перед
  …określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
перед
  …służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem
  …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca znajdującego się przed (1.1) kimś lub czymś

przed Chrystusem (adv)
до Рождества Христова
  w okresie przed narodzeniem Jezusa Chrystusa, przed naszą erą

przeddzień /ˈpʃɛdʲʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
канун
  (książkowy) dzień poprzedni, dzień poprzedzający

przede wszystkim /ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm/ (adv)
прежде всего, главный, особенно, особо, предимно
  o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze

przedemerytalny (adj)
предпенсионный
  poprzedzający przejście na emeryturę

przedhistoryczny (adj)
доисторический
  związany z okresem prehistorii, dotyczący okresu prehistorii

przedinkaski (adj)
доинкский
  związany z okresem przed powstaniem państwa Inków

przedinternetowy (adj)
доинтернетовский
  związany z okresem przed wynalezieniem, względnie przed uzyskaniem dostępu do internetu

przedkapitalistyczny (adj)
докапиталистический
  poprzedzający kapitalizm; sprzed systemu kapitalistycznego

przedkarpacki (adj)
предкарпатский
  związany z Przedkarpaciem, dotyczący Przedkarpacia

przedkładać /pʃɛtˈkwadaʨ̑/ (v)
предпочитать
  woleć coś lub kogoś, stawiać wyżej, uznawać coś za ważniejsze, wybierać coś

przedmarskistowski (adj)
домарксистский
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z okresem przed pojawieniem się marksizmu

przedmiesiączkowy /ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
предменструальный
  występujący przed miesiączką, menstruacją

przedmieście /pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ/ (n)
пригород, предместье
  (urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot /ˈpʃɛdmʲjɔt/ (n)
предмет
  rzecz, obiekt nieożywiony
  (edukacja, edukacyjny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania

przedmiotowość (n)
предметность
  cecha tego, co przedmiotowe; cecha tych, którzy są przedmiotowi

przedmongolski (adj)
домонгольский
  dotyczący czasów przed najazdem Mongołów

przedni /ˈpʃɛdʲɲi/ (adj)
передний
  znajdujący się na przodzie
передовой
  (przestarzałe, przestarzały) bardzo dobry

przedoperacyjny (adj)
предоперационный
  (medycyna, medyczny) poprzedzający operację

przedostatni /ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi/ (adj)
предпоследний
  będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedpiotrowski (adj)
допетровский
  związany z okresem przed panowaniem Piotra I w Rosji;

przedpoborowy (adj)
допризывный
  taki, który następuje przed poborem

przedpokój /pʃɛtˈpɔkuj/ (n)
прихожая
  pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń

przedpotopowy /ˌpʃɛtpɔtɔˈpɔvɨ/ (adj)
допотопный
  (potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki
  (żartobliwie) przestarzały, staroświecki
  pochodzący sprzed potopu, mający miejsce przed potopem

przedramieniowy /ˌpʃɛdrãmʲjɛ̇̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
предплечевой
  (przymiotnik) od przedramię

przedramię /pʃɛdˈrãmʲjɛ/ (n)
предплечье
  (anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedreformowy (adj)
дореформенный
  sprzed reformy, przed reformą

przedrewolucyjny (adj)
дореволюционный
  poprzedzający rewolucję, następujący przed rewolucją

przedsionek (n)
предсердие
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory
тамбур
  (architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku

przedsionkowy (adj)
предсердиевый
  (budownictwo) związany z przedsionkiem do pomieszczenia

przedsiębiorca /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a/ (n)
предприниматель, антрепренёр
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczyni (n)
предпринимательница
  (ekonomia, ekonomiczny) kobieta prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo

przedsiębiorstwo /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ/ (n)
предприятие
  samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsięwzięcie /ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
мероприятие, предприятие
  zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedstawiać /pʃɛtˈstavʲjäʨ̑/ (v)
изображать, представлять
  opisywać, ukazywać coś zwykle w formie artystycznej
демонстрировать, представлять
  podawać co do wiadomości, dawać do obejrzenia, do wglądu
представлять
  zapoznawać kogoś z kimś, prezentować komuś kogoś
  być czymś dla kogoś, stanowić coś
представляться
  podawać swoje nazwisko podczas poznawania kogoś, spotkania z kimś
  prezentować się, wyglądać

przedstawiciel /ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl/ (n)
представитель
  osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś
  typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

przedstawicielka (n)
представительница
  kobieta działająca w imieniu kogoś lub czegoś
  typowa członkini danej grupy, reprezentantka danej kategorii

przedstawienie /ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
спектакль, представление
  występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko

przedszkolak /pʃɛṭˈʃkɔlak/ (n)
дошкольник, дошкольница
  dziecko chodzące do przedszkola, będące w wieku przedszkolnym

przedszkolanka /ˌpʃɛṭʃkɔˈlãnka/ (n)
воспитательница, дошкольница
  (potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu

przedszkole /pʃɛṭˈʃkɔlɛ/ (n)
детский сад
  (edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedszkolny /pʃɛṭˈʃkɔlnɨ/ (adj)
дошкольный
  dotyczący przedszkola, właściwy przedszkolu, należący do przedszkola
  poprzedzający lata nauki szkolnej, poprzedzający okres szkolny

przedtem /ˈpʃɛtːɛ̃m/ (pronoun)
до, прежде
  w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś

przedterminowość (n)
досрочность, преждевременность
  cecha tego, co przedterminowe

przedwczesność (n)
преждевременность
  cecha tego, co przedwczesne

przedwczesny /pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
безвременный, преждевременный
  pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwcześnie /pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
преждевременно
  zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem

przedwczoraj /pʃɛtˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
позавчера
  dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przedyskutowanie (n)
обсуждение
  przeprowadzenie gruntownej dyskusji

przedziałek /pʃɛˈʥ̑awɛk/ (n)
пробор
  linia oddzielająca włosy zaczesane na dwie strony

przedśmiertny (adj)
предсмертный
  taki, który następuje przed śmiercią

przedświąteczny /ˌpʃɛtʲɕfʲjɔ̃nˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
предпраздничный
  przypadający na okres tuż przed świętem, poprzedzający święto

przegapić /pʃɛˈɡapʲiʨ̑/ (v)
прозевать, пропустить
  aspekt dokonany od: przegapiać

przegląd /ˈpʃɛɡlɔ̃nt/ (n)
осмотр
  czynność przeglądania czegoś w celu dokonania oceny, kontroli itp.
смотр
  wojskowa ceremonia prezentacji pododdziałów

przeglądarka /ˌpʃɛɡlɔ̃nˈdarka/ (n)
браузер
  (informatyka, informatyczny) program do wyświetlania treści

przegrana /pʃɛˈɡrãna/ (n)
проигрыш
  poniesiona porażka w grze, rywalizacji lub rozgrywce

przegrać /ˈpʃɛɡraʨ̑/ (v)
проиграть
  aspekt dokonany od: przegrywać

przegrywać /pʃɛˈɡrɨvaʨ̑/ (v)
проигрывать
  okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji

przejaw /ˈpʃɛjaf/ (n)
проявление
  oznaka czegoś, zewnętrzny znak

przejawiać /pʃɛˈjavʲjäʨ̑/ (v)
проявлять
  aspekt niedokonany od: przejawić

przejawić /pʃɛˈjavʲiʨ̑/ (v)
проявить
  okazać na zewnątrz

przejazd /ˈpʃɛjast/ (n)
переезд
  miejsce, gdzie można przejechać w poprzek jakąś trasę, drogę, zwłaszcza tor kolejowy
проезд
  przebywanie jakiejś drogi pojazdem lub konno

przejmujący (adj)
душераздирающий, трогательный
  wywołujący głębokie odczucie lub uczucie

przejrzystość (n)
прозрачность
  cecha tego, co przejrzyste; cecha tych, którzy są przejrzyści

przejrzysty /pʃɛjˈʒɨstɨ/ (adj)
прозрачный
  taki, który przepuszcza promienie słoneczne
понятный
  łatwy do zrozumienia, o prostej i logicznej konstrukcji

przejęzyczenie /ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
оговорка
  (językoznawstwo, językoznawczy) mimowolny błąd językowy na poziomie wytwarzania wypowiedzi, np. w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;

przejście /ˈpʃɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
переход
  (rzeczownik odczasownikowy) od przejść
  miejsce, przez które można przejść

przejście dla pieszych (n)
пешеходный переход
  miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przejście graniczne (n)
погранпереход, пункт пропуска
  (administracja) miejsce służące do przekraczania granicy państwa;

przejść /pʃɛjɕʨ̑/ (v)
перейти
  (zobacz) przechodzić

przekazanie (n)
предание
  (rzeczownik odczasownikowy) od przekazać

przekazać /pʃɛˈkazaʨ̑/ (v)
передать
  aspekt dokonany od: przekazywać

przekazywać /ˌpʃɛkaˈzɨvaʨ̑/ (v)
передавать
  dawać komuś coś (jakiś przedmiot)

przekaźnik /pʃɛˈkaʑɲik/ (n)
реле
  (elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;
передатчик
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany sygnału o małej mocy na taki sam sygnał o większej mocy celem przesłania go dalej

przekleństwo /pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ/ (n)
проклятие
  klątwa, życzenie komuś źle
ругательство, проклятие
  wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś

przeklinać na czym świat stoi /pʃɛˈklʲĩnaʨ̑ na‿ˈʧ̑ɨ̃mʲ ˈɕfʲjat ˈstɔji/ (idiom)
ругаться на чём свет стоит
  kląć dosadnie, przeklinać w wielkim gniewie

przekonanie /ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ/ (n)
убеждение
  przeświadczenie o słuszności czegoś, sąd oparty na takim przeświadczeniu
  (rzeczownik odczasownikowy) od przekonać

przekonać /pʃɛˈkɔ̃naʨ̑/ (v)
убедить
  aspekt dokonany od: przekonywać

przekonać się na własnej skórze /pʃɛˈkɔ̃naʨ̑‿ɕɛ na‿ˈvwasnɛj ˈskuʒɛ/ (v)
узнать на своей шкуре
  poznać coś, doświadczyć czegoś osobiście, bezpośrednio

przekonywać /ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑/ (v)
убеждать
  zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności
перебарывать
  przezwyciężać w sobie niechęć do czegoś lub kogoś
убеждаться
  zmieniać swój stosunek do czegoś, dostrzegając słuszność, prawdziwość czegoś

przekopać /pʃɛˈkɔpaʨ̑/ (v)
прорыть
  aspekt dokonany od: przekopywać

przekraczać /pʃɛˈkraʧ̑aʨ̑/ (v)
нарушать
  naruszać obowiązujące zasady, łamać prawo
пересекать
  przechodzić, przedostawać się przez coś
превышать
  przewyższać

przekroczenie prędkości (n)
превышение скорости
  (motoryzacja) poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona

przekroczyć Rubikon /pʃɛˈkrɔʧ̑ɨʨ̑ ruˈbʲikɔ̃n/ (v)
перейти Рубикон
  zrobić decydujący krok; przekroczyć granicę, za którą decyzja jest nieodwołalna

przekupność (n)
продажность
  cecha tego, co przekupne; cecha tych, którzy są przekupni

przekupny /pʃɛˈkupnɨ/ (adj)
продажный
  dający się przekupić

przekuwać (v)
перековывать
  kując, przekształcać przedmiot zrobiony z metalu na inny
  zmieniać podkowy u kopyt zwierzęcia

przekuwać miecze na lemiesze (v)
перековывать мечи на орала
  rezygnować z działań mogących prowadzić do wojny i przeznaczać siły na starania o pokój

przekąska /pʃɛˈkɔ̃w̃ska/ (n)
перекус
  niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;
аперитив, закуска
  wędliny, marynaty, sery itp. podawane przed głównym daniem lub do wódki

przekątna /pʃɛˈkɔ̃ntna/ (n)
диагональ
  (geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu

przekład (n)
перевод
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło, tekst przetłumaczony z innego języka
  proces tłumaczenia tekstu z jednego języka na inny

przekładać /pʃɛˈkwadaʨ̑/ (v)
перекладывать
  kłaść w inne miejsce, przemieszczać coś z jednego miejsca na drugie
переводить
  tłumaczyć na inny język

przekłuwacz /pʃɛˈkwuvaʧ̑/ (n)
проколка
  (archeologia, archeologiczny) paleolityczne narzędzie posiadające wyodrębniony wąski, lecz zaokrąglony wierzchołek powstały na skutek retuszu (obróbki) zwykle dwóch krawędzi bocznych, służący do przekłuwania;

przelecieć (v)
пролететь
  o czasie lub przestrzeni: minąć, przebyć
трахнуть
  (wulgarnie, wulgaryzm) odbyć stosunek seksualny z kimś
пролистать
  przeczytać szybko i pobieżnie

przelew /ˈpʃɛlɛf/ (n)
перевод
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami;

przelewać krew /pʃɛˈlɛvaʨ̑ ˈkrɛf/ (v)
проливать кровь
  narażać swoje życie, poświęcać swoje życie lub zdrowie, brać udział w walce zbrojnej

przelewać z pustego w próżne (v)
переливать из пустого в порожнее
  mówić dużo i niepotrzebnie, bez konkretnych wniosków
  zajmować się czymś bezcelowym, bezsensownym, czymś, co nie ma żadnego znaczenia, wciąż jednym i tym samym

przeliczać /pʃɛˈlʲiʧ̑aʨ̑/ (v)
пересчитывать
  obliczyć coś zmieniając jednostki miary
  uważnie coś policzyć

przelotny (adj)
мимолётный
  szybko przemijający, nietrwały

przemakalny (adj)
пропускающий
  przepuszczający wodę

przemiana /pʃɛ̃ˈmʲjãna/ (n)
обмен
  przejście w stan inny niż poprzedni

przemianować (v)
переименовать
  zmienić nazwę czegoś

przemieszczać /pʃɛ̃ˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑/ (v)
перемещать
  zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu
перемещаться
  zmieniać swoje położenie

przemoc /ˈpʃɛ̃mɔʦ̑/ (n)
насилие
  zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemoc domowa (n)
домашнее насилие
  (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;

przemoknąć /pʃɛ̃ˈmɔknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
промокнуть
  aspekt dokonany od: przemakać

przemowa (n)
речь
  okolicznościowa, uroczysta wypowiedź przed zgromadzeniem

przemyski /pʃɛ̃ˈmɨsʲci/ (adj)
перемышльский
  odnoszący się do Przemyśla, związany z Przemyślem

przemysł /ˈpʃɛ̃mɨsw̥/ (n)
промышленность, индустрия
  dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysłowiec (n)
промышленник
  właściciel zakładu przemysłowego

przemysłowy /ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
промышленный, индустриальный
  dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przemyt (n)
контрабанда
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;

przemytnik /pʃɛ̃ˈmɨtʲɲik/ (n)
контрабандист
  osoba dokonująca przemytu, przemycająca coś

przemówienie /ˌpʃɛ̃muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
речь
  oficjalna wypowiedź skierowana do jakiegoś gremium

przemówić do kieszeni /pʃɛ̃ˈmuvʲiʥ̑ ˌdɔ‿cɛˈʃɛ̃ɲi/ (v)
дать взятку, дать на лапу, подмазать колёса
  dać łapówkę

przemówić do ręki /pʃɛ̃ˈmuvʲiʥ̑ dɔ‿ˈrɛ̃ŋʲci/ (v)
дать взятку, дать на лапу, подмазать колёса
  dać łapówkę

przenigdy (pronoun)
никогда в жизни
  absolutnie nigdy, zupełnie nigdy, wcale

przenikliwy /ˌpʃɛ̃ɲikˈlʲivɨ/ (adj)
пронзительный
  intensywnie odczuwany, uderzający swoją mocą, intensywnością
проницательный
  o człowieku taki, który potrafi trafnie ujmować zjawiska, mający dobry zmysł obserwacji, wnikliwość

przeniknąć /pʃɛ̃ˈɲiknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
проникнуть
  aspekt dokonany od: przenikać

przenosić /pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
перемещать, переносить
  przemieszczać coś niosąc

przenośnie /pʃɛ̃ˈnɔɕɲɛ/ (adv)
переносно
  niedosłownie, obrazowo

przenośny /pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
переносный, иносказательный, метафорический
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny
переносный
  pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przeorat (n)
приорат
  (dawniej, dawny) (kościelny) teren podległy przeorowi lub przeoryszy

przeorski (adj)
аббатский
  związany z osobą lub tytułem przeora

przeorysza /ˌpʃɛɔˈrɨʃa/ (n)
аббатиса
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepaska /pʃɛˈpaska/ (n)
набедренная повязка
  (zobacz) przepaska biodrowa

przepaska biodrowa /pʃɛˈpaska bʲjɔˈdrɔva/ (n)
набедренная повязка
  skąpe odzienie zakładane w pasie, w formie paska z tkaniny, chusty lub sznurka

przepaść /ˈpʃɛpaɕʨ̑/ (n)
пропасть
  obszar obok stromej ściany góry

przepaść /ˈpʃɛpaɕʨ̑/ (v)
пропасть
  (zobacz) przepadać

przepaść jak kamień w wodę /ˈpʃɛpaɕʨ̑ ˈjak ˈːãmʲjɛ̇̃ɲ ˈv‿ːɔdɛ/ (v)
как в воду кануть, пропасть
  nagle zniknąć, niepostrzeżenie odejść i nie pojawiać się

przepierka /pʃɛˈpʲjɛrka/ (n)
постирушка
  (potocznie, potoczny) drobne pranie, najczęściej ręczne

przepijać /pʃɛˈpʲijäʨ̑/ (v)
пропивать
  (potocznie, potoczny) (zobacz) przepić (pieniądze)

przepis /ˈpʃɛpʲis/ (n)
рецепт
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy

przepiórczy /pʃɛˈpʲjurʧ̑ɨ/ (adj)
перепелиный
  charakterystyczny dla przepiórki; dotyczący, odnoszący się do przepiórki

przepiórka /pʃɛˈpʲjurka/ (n)
перепёлка, обыкновенный перепел
  (ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepiórnik (n)
трёхперстка
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Turnicidae;

przepiękny /pʃɛˈpʲjɛ̃ŋknɨ/ (adj)
прекрасный
  niezwykle, wyjątkowo piękny

przepona /pʃɛˈpɔ̃na/ (n)
диафрагма
  (anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

przeponowy (adj)
bránicový, bráničný
  (anatomia, anatomiczny) związany z przeponą, dotyczący przepony

przepowiadać (v)
гадать
  aspekt niedokonany od: przepowiedzieć (przewidywać przyszłość, prorokować)

przepowiednia /ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa/ (n)
предсказание, пророчество
  wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły

przepraszam /pʃɛˈpraʃãm/ (interjection)
извините, простите
  wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przepraszać /pʃɛˈpraʃaʨ̑/ (v)
извиняться, просить прощения
  wyrażać żal za wyrządzoną przez siebie krzywdę

przeprowadzka /ˌpʃɛprɔˈvaʦ̑ka/ (n)
переезд
  zmiana miejsca zamieszkania lub siedziby

przepuklina (n)
грыжа
  (medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepustka (n)
пропуск
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;

przepuszczać /pʃɛˈpuʃʧ̑aʨ̑/ (v)
пропускать
  (zobacz) przepuścić (pozwolić przejść)

przepuścić /pʃɛˈpuɕʨ̑iʨ̑/ (v)
пропустить
  pozwolić komuś przejść lub przejechać przez jakiś punkt

przepych (n)
великолепие, пышность, роскошь
  ostentacyjne, widoczne bogactwo

przepychacz /pʃɛˈpɨxaʧ̑/ (n)
вантуз
  prosty przyrząd służący do mechanicznego przywracania drożności odpływom urządzeń sanitarnych;

przeraźliwy (adj)
ужасный
  wzbudzający przerażenie

przerażenie /ˌpʃɛraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ужас
  nagły i silny strach

przerwa /ˈpʃɛrva/ (n)
перерыв
  czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole
пауза, перерыв
  czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś

przerywać /pʃɛˈrɨvaʨ̑/ (v)
прерывать
  przeszkadzać w jakiejś czynności

przerębel (n)
прорубь, лунка, продушина
  otwór zrobiony w lodzie na jeziorze lub rzece

przesada /pʃɛˈsada/ (n)
преувеличение
  wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność

przesadzać /pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑/ (v)
преувеличивать
  przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości

przesiadać się /pʃɛˈɕadaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
пересаживаться
  siadać na inne miejsce
  zmieniać pojazd, środek lokomocji

przesiewać /pʃɛˈɕɛvaʨ̑/ (v)
просеивать
  przepuszczać przez sito
  (przenośnie, przenośnia) przez selekcję oddzielać pożądane jednostki od niepożądanych

przesilenie (n)
солнцестояние
  (astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika;

przesilenie letnie (n)
летнее солнцестояние
  (astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego

przesilenie zimowe (n)
зимнее солнцестояние
  (astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;

przeskoczyć (v)
перескочить
  skoczyć przez coś, z jednego miejsca na drugie

przesmyk /ˈpʃɛsmɨk/ (n)
перешеек
  (geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;

przestarzały /ˌpʃɛstaˈʒawɨ/ (adj)
устаревший, старый
  taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestawać /pʃɛˈstavaʨ̑/ (v)
переставать
  przerywać jakąś czynność, nie robić czegoś dłużej

przestawiać (v)
переключаться, перестраиваться
  zaczynać stosować inny styl życia w jakiejś dziedzinie

przestawić /pʃɛˈstavʲiʨ̑/ (v)
переставить
  zmienić położenie czego

przestać /ˈpʃɛstaʨ̑/ (v)
перестать
  aspekt dokonany od: przestawać (przerywać coś)

przestronny /pʃɛˈstrɔ̃nːɨ/ (adj)
просторный
  taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni

przestrzeganie /ˌpʃɛsṭʃɛˈɡãɲɛ/ (n)
соблюдение
  (rzeczownik odczasownikowy) od przestrzegać

przestrzegać /pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
предупреждать, предостерегать
  ostrzegać kogoś przed czymś
соблюдать
  stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem

przestrzenny (adj)
пространственный
  dotyczący przestrzeni
объёмный
  mający trzy wymiary

przestrzeń /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
пространство
  (fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
  (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
  (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;
  określony obszar

przestrzeń kosmiczna /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na/ (n)
космическое пространство
  przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery

przestworze /pʃɛˈstfɔʒɛ/ (n)
простор
  (książkowy) rozległa, nieograniczona przestrzeń (zwykle w liczbie mnogiej)

przestwór /ˈpʃɛstfur/ (n)
простор
  (książkowy) duża, szeroka i pusta przestrzeń

przestępca /pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
преступник, уголовный преступник
  osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępczyni /ˌpʃɛstɛ̃mpˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
преступница
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta, która popełniła przestępstwo

przestępstwo /pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
преступление
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesuwać /pʃɛˈsuvaʨ̑/ (v)
перемещать
  zmieniać położenie
переносить
  zmieniać termin

przesyłka /pʃɛˈsɨwka/ (n)
посылка
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy

przeszkadzać /pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑/ (v)
мешать, препятствовать
  sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda /pʃɛˈʃkɔda/ (n)
помеха
  (sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu
препятствие, помеха
  coś, co przeszkadza, utrudnia

przeszukiwać (v)
обыскивать
  szukając, przeglądać dokładnie, zaglądać w wiele miejsc

przeszło (particle)
свыше
  …informująca o większej ilości czegoś, niż to zostaje określone przez wyraz po niej następujący

przeszłość /ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑/ (n)
прошлое
  wszystko to, co już się wydarzyło;

przeszły /ˈpʃɛʃwɨ/ (adj)
прошлый
  (gramatyka) odnoszący się do czasu przeszłego
  taki, który już minął
минувший, прошедший
  (przestarzałe, przestarzały) poprzedni, ubiegły

przesąd /ˈpʃɛsɔ̃nt/ (n)
суеверие
  wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;

przesądny /pʃɛˈsɔ̃ndnɨ/ (adj)
суеверный
  wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

przesądzać (v)
предрешать
  osądzać z góry

przesłuchanie (n)
слушание
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego
прослушивание
  (rzeczownik odczasownikowy) od przesłuchać
прослушивание, собеседование
  spotkanie, na którym sprawdza się wiedzę i umiejętności kandydata ubiegającego się o coś albo w celu wyłonienia zwycięzcy jakiegoś konkursu

przeto /ˈpʃɛtɔ/ (conjunction)
посему, поэтому
  (książkowy) przyłącza wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

przetransportować (v)
транспортировать
  przewieźć coś lub kogoś przy pomocy środków transportu

przetrwanie /pʃɛˈtr̥fãɲɛ/ (n)
выживание
  (rzeczownik odczasownikowy) od przetrwać

przetłumaczalność (n)
переводимость
  cecha tego, co przetłumaczalne

przetłumaczalny /ˌpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
переводимый
  możliwy do przetłumaczenia, dający się przetłumaczyć na inny język

przetłumaczyć /ˌpʃɛtwũˈmaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
перевести
  aspekt dokonany od: tłumaczyć

przewaga /pʃɛˈvaɡa/ (n)
преимущество
  górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważnie /pʃɛˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
главный образ, преимущественно
  w przeważającej części

przewidywalność (n)
предвиденность, предсказуемость, прогнозируемость
  cecha tego, co przewidywalne; cecha tych, którzy są przewidywalni

przewidywalny (adj)
предсказуемый
  taki, który daje się przewidzieć

przewidywanie /ˌpʃɛvʲidɨˈvãɲɛ/ (n)
предвидение
  domyślanie się, jaki jest najbardziej prawdopodobny tok zdarzeń w przyszłości

przewidywać /ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑/ (v)
предусматривать
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) ujmować, uwzględniać w planach bądź w akcie prawnym
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) określać z góry konsekwencje, rodzaj postępowania
предвидеть
  prognozować przyszłe zdarzenia

przewidzieć /pʃɛˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
предусмотреть
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) uwzględnić coś, ująć coś w planach bądź w akcie prawnym
  wcześniej określić przebieg lub skutki jakiegoś zdarzenia

przewieźć (v)
перевезти, провезти
  aspekt dokonany od: przewozić

przewlekły /pʃɛˈvlɛkwɨ/ (adj)
затяжной
  (książkowy) trwający długo, ciągnący się, przewlekający się za długo
хронический
  (medycyna, medyczny) o chorobie: mający długotrwały przebieg

przewodnicząca (n)
председательница
  kobieta przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodniczący /ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
председатель
  osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodnik /pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
гид, экскурсовод
  (turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.
проводник
  osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę
вожак, гуру
  przywódca duchowy lub ideowy
проводник
  (fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;
путеводитель
  (turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;

przewozić /pʃɛˈvɔʑiʨ̑/ (v)
перевозить, провозить
  wioząc kogoś lub coś, dostarczać do miejsca przeznaczenia

przewoźnik /pʃɛˈvɔʑɲik/ (n)
перевозчик
  człowiek trudniący się przewozem

przewrotka /pʃɛˈvrɔtka/ (n)
бисиклета
  (sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przewrót (n)
переворот
  (książkowy) nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot

przewyższyć /pʃɛˈvɨʃːɨʨ̑/ (v)
превысить
  aspekt dokonany od: przewyższać

przewód /ˈpʃɛvut/ (n)
провод
  (elektryczność) element obwodu służący do prowadzenia prądu;

przewód opadowy /ˈpʃɛvut ˌɔpaˈdɔvɨ/ (n)
опускная труба
  przewód kierujący przepływ płynów w dół

przewód wznośny /ˈpʃɛvud ˈvznɔɕnɨ/ (n)
подъёмная труба
  przewód kierujący przepływ płynów do góry

przez /pʃɛs/ (preposition)
в течение
  …czasu trwania czynności
через, сквозь
  …drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
через
  …narzędzia użytego do wykonania czynności
из-за
  …przyczyny wykonania czynności

przeziernik (n)
смотровая щель
  niewielki otwór do wyglądania

przeziębienie /ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
простуда
  (medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczać /pʃɛˈznaʧ̑aʨ̑/ (v)
предназначать
  określać cel

przeznaczenie /ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
предназначение
  cel, dla którego służy dana rzecz
  nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać

przeznaczyć /pʃɛˈznaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
предназначить
  aspekt dokonany od: przeznaczać

przezroczystość (n)
прозрачность
  cecha tego, co jest przezroczyste

przezroczysty /ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
прозрачный
  taki, który przepuszcza światło

przezwisko /pʃɛˈzvʲiskɔ/ (n)
прозвище, кличка
  dodatkowa nazwa nadana komuś, często o charakterze ironicznym

przezywać (v)
обзывать, обзываться
  zwracać się do kogoś obelżywie

przeć /pʃɛʨ̑/ (v)
переть
  (przenośnie, przenośnia) usilnie do czegoś dążyć, forsować coś

przeładunkowy (adj)
перевалочный
  związany z przeładunkiem, dotyczący przeładunku

przełknąć gorzką pigułkę (v)
проглотить пилюлю
  znieść, przeboleć jakąś przykrość; doznając przykrości, nie zareagować na nią

przełom /ˈpʃɛwɔ̃m/ (n)
каньон
  (geologia, geologiczny) odcinek wąskiej doliny o stromych zboczach, w którym rzeka przedziera się między górami;
грань
  (książkowy) granica między dwoma okresami, koniec jednego i początek drugiego

przełomowy (adj)
переломный
  dotyczący przełomu, wprowadzający nagłą, zasadniczą zmianę

przełożony /ˌpʃɛwɔˈʒɔ̃nɨ/ (n)
глава, начальник, руководитель
  osoba wyższa rangą, mająca władzę nad kimś lub czymś

przełyk /ˈpʃɛwɨk/ (n)
пищевод
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

przełykowy (adj)
пищеводный
  (anatomia, anatomiczny) związany z przełykiem, dotyczący przełyku

przełącznik /pʃɛˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
переключатель
  (elektronika, elektroniczny) podzespół umożliwiający zmianę obwodu elektrycznego;

przełęcz /ˈpʃɛwɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
перевал
  (geografia, geograficzny) obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty

prześcieradło /ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ/ (n)
простыня
  prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

przeżyć /ˈpʃɛʒɨʨ̑/ (v)
пережить
  pozostać przy życiu
  doświadczyć czegoś

przodek /ˈpʃɔdɛk/ (n)
предок
  ktoś, od kogo ktoś pochodzi

prztyczek /ˈpʃtɨʧ̑ɛk/ (n)
щелбан, щелчок
  lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk

przy /pʃɨ/ (preposition)
у, при
  …opisujący miejsce, niedaleko którego odbywa się czynność

przy drzwiach zamkniętych /pʃɨ‿ˈḍʒvʲjaγ zãˈmʲcɲɛ̃ntɨx/ (adv)
за закрытой дверью, за закрытыми дверями
  (przenośnie, przenośnia) bez obecności publiczności, bez udziału osób postronnych

przybliżać (v)
сближать
  czynić uczuciowo bliższym
приближать
  przesuwać coś bliżej

przybycie /pʃɨˈbɨʨ̑ɛ/ (n)
прибытие
  (rzeczownik odczasownikowy) od przybyć

przybywanie (n)
прибывание
  (rzeczownik odczasownikowy) od przybywać

przybywać /pʃɨˈbɨvaʨ̑/ (v)
прибывать
  docierać do pewnego miejsca

przybyć /ˈpʃɨbɨʨ̑/ (v)
прибыть
  (książkowy) dotrzeć do jakiegoś miejsca

przychodnia (n)
поликлиника
  placówka służby zdrowia, w której lekarze różnych specjalności przyjmują chorych, udzielają im porad i w której wykonuje się podstawowe badania

przychodzić /pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
даваться
  dawać się osiągnąć
наступить
  o czasie, zjawisku: następować
приходить
  przybywać dokądś
  o listach, wiadomościach: dochodzić do adresata

przychylnie /pʃɨˈxɨlʲɲɛ/ (adv)
благожелательно, благосклонно, доброжелательно
  w sposób przychylny

przychylność (n)
благожелательность, благосклонность, доброжелательность
  cecha tego, co przychylne

przychylny /pʃɨˈxɨlnɨ/ (adj)
доброжелательный
  podchodzący z sympatią; dający, zapewniający dobre, korzystne warunki do czegoś; korzystny

przycinać /pʃɨˈʨ̑ĩnaʨ̑/ (v)
подрезать
  ucinać część czegoś, aby to skrócić, uformować lub dopasować do czegoś

przycisk /ˈpʃɨʨ̑isk/ (n)
кнопка
  (informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.
  część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem

przyciąć (v)
подрезать
  aspekt dokonany od: przycinać

przyczyna /pʃɨˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
причина
  powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przyczyniać się /pʃɨˈʧ̑ɨ̃ɲäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
способствовать
  być częściowo przyczyną czegoś, wpływać na powstawanie czegoś

przyczynowy (adj)
причинный
  dotyczący przyczyny

przydatny /pʃɨˈdatnɨ/ (adj)
полезный, пригодный
  mający zastosowanie

przydawka /pʃɨˈdafka/ (n)
определение
  (gramatyka) część zdania, będąca określeniem rzeczownika;

przydać się /ˈpʃɨdaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
пригодиться
  okazać się przydatnym, użytecznym

przydomek (n)
кличка
  dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

przydrożny /pʃɨˈdrɔʒnɨ/ (adj)
придорожный
  znajdujący się przy drodze, w pobliżu drogi

przydzielać (v)
назначать
  kierować kogoś gdzieś do pracy na dane stanowisko
выделять, наделять
  oddawać w posiadanie albo użytkowanie

przyfabryczny /ˌpʃɨfaˈbrɨʧ̑nɨ/ (adj)
прифабричный
  znajdujący się, działający lub odbywający się przy fabryce

przygoda /pʃɨˈɡɔda/ (n)
приключение, авантюра
  niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przygodowy (adj)
авантюрный
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiający przygody, perypetie bohaterów
приключенческий
  związany z przygodami, dotyczący przygód

przygotowanie /ˌpʃɨɡɔtɔˈvãɲɛ/ (n)
подготовка
  ((także, też) w lm) ogół czynności wykonanych z myślą o czymś, co ma nastąpić

przygotować /ˌpʃɨɡɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
приготовить
  aspekt dokonany od: przygotowywać

przygotowywać /ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
подготавливать, приготавливать
  przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś
подготавливаться, приготавливаться
  stawać się gotowym na coś; zbierać się, szykować się

przygłuchy /pʃɨˈɡwuxɨ/ (adj)
глуховатый
  trochę, częściowo głuchy; słabo, źle słyszący

przyimek /pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
предлог, предло́г
  (gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyimkowy (adj)
предложный
  (gramatyka) związany z przyimkiem; występujący w funkcji przyimka albo w połączeniu nim

przyjaciel /pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (n)
друг, приятель
  osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach
  osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem
  (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym

przyjacielski /ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlsʲci/ (adj)
дружеский, дружественный, приятельский
  serdeczny, życzliwy, przyjazny
дружественный
  dotyczący przyjaciela

przyjaciółka /ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka/ (n)
приятельница
  kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazny /pʃɨˈjaznɨ/ (adj)
дружелюбный
  (przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód
дружелюбный, дружеский, дружественный
  taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia

przyjaźnić /pʃɨˈjäʑɲiʨ̑/ (v)
дружить
  (dawniej, dawny) zyskiwać czyjąś przyjaźń, jednać sobie kogoś

przyjaźń /ˈpʃɨjäɕɲ̊/ (n)
дружба
  dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjechać /pʃɨˈjɛxaʨ̑/ (v)
приехать
  o człowieku: przybyć za pomocą pojazdu na kołach
прибыть, приехать
  o pojeździe na kołach: przybyć

przyjemnie /pʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
приятно
  w sposób przyjemny, z poczuciem przyjemności

przyjemność /pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
удовольствие
  cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny /pʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
приятный
  sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie
  odznaczający się miłym sposobem bycia

przyjeżdżać (v)
приезжать
  o człowieku: przybywać za pomocą pojazdu na kołach

przyjmować /pʃɨjˈmɔvaʨ̑/ (v)
принимать
  odbierać coś (rzecz, informację)
  dać pracę, zatrudniać
  akceptować wizytę/rozmowę; udzielać audiencji
  o lekach: zażywać

przyjmować za dobrą monetę (v)
принимать за чистую монету
  traktować czyjeś słowa, zamiary na serio, nie dostrzegając lub nie chcąc dostrzec fałszu, ironii lub podstępu

przyjąć /ˈpʃɨjɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
принять
  aspekt dokonany od: przyjmować

przyjęcie /pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
приём
  uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji
  (rzeczownik odczasownikowy) od przyjąć

przyjść /pʃɨjɕʨ̑/ (v)
прийти
  (zobacz) przychodzić

przykarpacki (adj)
прикарпатский
  związany z Przykarpaciem, dotyczący Przykarpacia

przykazanie /ˌpʃɨkaˈzãɲɛ/ (n)
заповедь
  kategoryczne polecenie, nakaz

przykro /ˈpʃɨkrɔ/ (adv)
досадно
  w sposób przykry

przykrość /ˈpʃɨkrɔɕʨ̑/ (n)
неприятность
  niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami

przykry /ˈpʃɨkrɨ/ (adj)
мерзкий
  wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe

przykrywka (n)
крышка
  przedmiot lub jego część, służąca do przykrywania

przykład /ˈpʃɨkwat/ (n)
пример, образец
  fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem
пример
  osoba (postępowanie) godne naśladowania
  osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów)

przylegać (v)
прилегать
  mieć bliski lub bezpośredni kontakt w położeniu

przylutowywać (v)
припаивать
  (technologia, technika, techniczny) lutując, łączyć coś z czymś

przylądek /pʃɨˈlɔ̃ndɛk/ (n)
мыс
  (geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego;

przylądkowy (adj)
капский
  związany z Przylądkiem Dobrej Nadziei

przymiarka /pʃɨ̃ˈmʲjarka/ (n)
примерка
  przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek

przymieranie (n)
примерка
  (rzeczownik odczasownikowy) od przymierać

przymierzać /pʃɨ̃ˈmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
примерять
  (krawiectwo) zakładać ubranie w celu sprawdzenia czy pasuje

przymiotnik /pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik/ (n)
прилагательное, имя прилагательное
  (gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymiotnik jakościowy (n)
качественное прилагательное
  (gramatyka) przymiotnik stopniowalny, opisujący jakość lub właściwość danego przedmiotu

przymiotnik relacyjny (n)
относительное прилагательное
  (gramatyka) przymiotnik odrzeczownikowy opisujący właściwość danego przedmiotu poprzez związek z rzeczownikiem od którego został utworzony; np.: złoty, drewniany, bawełniany

przymiotnikowy /ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
адъективный
  (językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem

przymrozek /pʃɨ̃ˈmrɔzɛk/ (n)
заморозок
  spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia

przymus /ˈpʃɨ̃mus/ (n)
принуждение
  presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś
  wewnętrzna potrzeba zrobienia czegoś

przymusowy (adj)
принудительный
  narzucony przez okoliczności
  wynikający z konieczności albo obowiązku

przymuszanie (n)
принуждение
  (rzeczownik odczasownikowy) od przymuszać

przymuszać (v)
принуждать
  wywierać nacisk na kogoś, by zrobił co wbrew woli
принуждать себя
  robić co wbrew własnej woli

przynajmniej /pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (particle)
по крайней мере
  nie mniej niż

przynieść /ˈpʃɨ̃ɲɛ̇ɕʨ̑/ (v)
принести
  trzymając coś w rękach dostarczyć w określone miejsce

przynosić /pʃɨ̃ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
приносить
  o pechu lub szczęściu ściągać, przyciągać
  odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty)
  trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce
причинять
  o uczuciach powodować

przynęta (n)
приманка
  (wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;
  (przenośnie, przenośnia) to, co kusi, wabi, przyciąga, pociąga

przypadek /pʃɨˈpadɛk/ (n)
падеж
  (gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;
случай
  przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby)
  losowe, nieplanowane wydarzenie

przypadkowo /ˌpʃɨpatˈkɔvɔ/ (adv)
случайно
  wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

przypadkowy /ˌpʃɨpatˈkɔvɨ/ (adj)
случайный
  będący wynikiem przypadku

przypatrywać się /ˌpʃɨpaˈtrɨvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
присматриваться
  patrzeć na kogoś / coś z uwagą

przypisywać /ˌpʃɨpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
определять
  wskazywać na związek między jakimiś pojęciami, osobami

przypominać /ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
напоминать
  być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś
  zwracać komuś uwagę na coś zapomnianego, a ważnego
вспоминать, напоминать
  przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś

przypomnieć (v)
напомнить
  (zobacz) przypominać

przyprawa /pʃɨˈprava/ (n)
приправа, пряность
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprostokątna (n)
катет
  (geometria) w trójkącie prostokątnym jedno z dwóch ramion wyznaczających kąt prosty;

przypuszczalnie (adv)
предположительно
  prawdopodobnie, być może

przypuszczać /pʃɨˈpuʃʧ̑aʨ̑/ (v)
подпускать
  pozwalać zbliżyć się do siebie
предполагать
  uważać coś, domyślać się czegoś bez dostatecznych podstaw, bez pewności

przypuszczenie (n)
предположение
  (rzeczownik odczasownikowy) od przypuścić
  to, co przypuszczamy, czego się domyślamy

przyroda /pʃɨˈrɔda/ (n)
природа
  świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrodniczy (adj)
природный
  związany z przyrodą, dotyczący przyrody

przyrostek /pʃɨˈrɔstɛk/ (n)
суффикс
  (językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przyrznia (n)
стусло
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem

przyrząd /ˈpʃɨʒɔ̃nt/ (n)
прибор, приспособление, устройство
  narzędzie, urządzenie

przysięga /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa/ (n)
присяга, клятва
  uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;

przysięgać /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
клясться
  silnie deklarować, mocno obiecywać
присягать
  składać uroczystą przysięgę

przyspieszenie kątowe (n)
угловое ускорение
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa określająca zmianę prędkości kątowej ciała w jednostce czasu;

przyspieszeniomierz (n)
акселерометр
  (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych;

przystanek /pʃɨˈstãnɛk/ (n)
остановка
  miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy /pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ/ (n)
автобусная остановка
  przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystanek tramwajowy (n)
трамвайная остановка
  miejsce, przy którym można wsiąść lub wysiąść z tramwaju

przystanek trolejbusowy (n)
троллейбусная остановка
  miejsce, przy którym można wsiąść lub wysiąść z trolejbusu

przystawka /pʃɨˈstafka/ (n)
аперитив, закуска
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;

przystojniaczek (n)
красавчик
  (zdrobniale) od przystojniak

przystojniak /pʃɨˈstɔjɲak/ (n)
красавец
  (potocznie, potoczny) przystojny mężczyzna lub chłopiec

przystojny /pʃɨˈstɔjnɨ/ (adj)
красивый, статный
  taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne

przystosowanie /ˌpʃɨstɔsɔˈvãɲɛ/ (n)
приспособление
  (rzeczownik odczasownikowy) od przystosować

przystosować /ˌpʃɨstɔˈsɔvaʨ̑/ (v)
приспособить
  uczynić coś odpowiednim dla określonych zadań lub potrzeb

przystępny (adj)
доступный, доходчивый
  łatwy do zrozumienia

przyswajać /pʃɨsˈfajäʨ̑/ (v)
абсорбировать, впитывать
  (biologia, biologiczny) o organizmach żywych: wchłaniać substancje odżywcze
усваивать, перенимать
  (edukacja, edukacyjny) uczyć się czegoś

przysyłać /pʃɨˈsɨwaʨ̑/ (v)
присылать
  dostarczać coś nieosobiście, pocztą lub przez posłańca

przyszkolny /pʃɨˈʃkɔlnɨ/ (adj)
пришкольный
  znajdujący się, działający lub odbywający się przy szkole

przyszywać (v)
пришивать
  szyjąc, przytwierdzać coś do czegoś

przyszłość /ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑/ (n)
будущее
  czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły /ˈpʃɨʃwɨ/ (adj)
следующий, будущий
  następny, bliski w czasie
будущий
  ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłaniać /pʃɨˈswãɲäʨ̑/ (v)
вуалировать
  częściowo zakrywać

przysłowie /pʃɨˈswɔvʲjɛ/ (n)
пословица
  zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysługa /pʃɨˈswuɡa/ (n)
одолжение, услуга
  grzeczność wyświadczona komuś

przysłówek /pʃɨˈswuvɛk/ (n)
наречие
  (gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przysłówkowy (adj)
наречный
  (gramatyka) o funkcji przysłówka

przytomność /pʃɨˈtɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
сознание, чувство
  stan pełnej świadomości

przytomny /pʃɨˈtɔ̃mnɨ/ (adj)
сознательный
  świadomy tego, co się z nim dzieje; taki, który nie stracił przytomności lub ją odzyskał

przytulać /pʃɨˈtulaʨ̑/ (v)
обнимать
  aspekt niedokonany od: przytulić
обниматься
  aspekt niedokonany od: przytulić się

przytulić /pʃɨˈtulʲiʨ̑/ (v)
обнять
  okazać czułość poprzez przybliżenie do siebie i objęcie się

przytulny (adj)
уютный
  dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przytwierdzić (v)
прикрепить
  mocno przyczepić

przywieźć (v)
привезти
  przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce

przywilej /pʃɨˈvʲilɛj/ (n)
привилегия
  (książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przywitać /pʃɨˈvʲitaʨ̑/ (v)
приветствовать
  aspekt dokonany od: witać

przywiązanie /ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
привязанность
  oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź

przywyknąć /pʃɨˈvɨknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
привыкнуть
  aspekt dokonany od: przywykać

przywódca /pʃɨˈvutʦ̑a/ (n)
лидер, предводитель
  osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy

przywództwo (n)
лидерство
  przewodzenie kimś lub czymś

przyznawać /pʃɨzˈnavaʨ̑/ (v)
признаваться
  potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego

przyzwoitość (n)
порядочность, благопристойность, приличие
  przestrzeganie dobrych obyczajów i norm etycznych

przyzwoity /ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ/ (adj)
пристойный
  dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania
приличный, порядочный
  porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie

przyzwyczajać (v)
приучать
  stopniowo powodować przyjmowanie czegoś za zwykłe, a nawet potrzebne; uczyć z czasem traktowania kogoś normalnie albo wywoływać potrzebę obecności tej osoby; kształtować nawyki
привыкать, приучаться
  zaczynać traktować jako zwyczajne, a nawet potrzebne; nabierać przyzwyczajenia

przyzwyczajenie (n)
привычка
  to do czego ktoś się przyzwyczaił

przyzębie /pʃɨˈzɛ̃mbʲjɛ/ (n)
десна
  (anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;

przyłączać (v)
присоединять
  dodawać nową jednostkę do czegoś większego
присоединяться
  stawać się częścią danej grupy

przyłączenie (n)
присоединение
  (rzeczownik odczasownikowy) od przyłączyć

przyłączyć /pʃɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
присоединить
  dołączyć kogoś do jakiejś grupy
присоединиться
  wejść w skład jakiejś grupy, stając się jej częścią

przyśpieszenie /ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
ускорение
  (fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu;

przyśpieszony (adj)
ускоренный
  szybszy niż zazwyczaj lub niż przyjęte normy
  trwający krócej niż zazwyczaj

przód /pʃut/ (n)
перед
  część frontowa

prządka /ˈpʃɔ̃ntka/ (n)
прядильщица, пряха
  kobieta zajmująca się przędzeniem

prząść (v)
прясть, спрясть
  (włókiennictwo) przerabiać kłąb włókna na przędzę
прясть
  o pająku, jedwabniku: wytwarzać pajęczynę, nitkę jedwabną

przędza /ˈpʃɛ̃nʣ̑a/ (n)
пряжа
  (włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;

przędzalnia /pʃɛ̃nˈʣ̑alʲɲa/ (n)
прядильная фабрика, прядильня
  zakład lub dział fabryki, w którym przędza jest przerabiana na nici

przęsło /ˈpʃɛ̃w̃swɔ/ (n)
пролёт
  (budownictwo) fragment konstrukcji zawierający się między dwoma sąsiednimi podporami;

próba /ˈpruba/ (n)
проба
  (jubilerstwo, jubilerski) zawartość metalu szlachetnego w stopie, wyrażona w promilach
испытание, проба, проверка
  test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś
попытка
  usiłowanie dokonania czegoś
репетиция, проба
  ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

próbować /pruˈbɔvaʨ̑/ (v)
репетировать
  odbywać próbę sztuki, sceny, występu
пробовать
  starać się coś zrobić

próchnica (n)
гумус, перегной
  (geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;
кариес
  (stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg /pruk/ (n)
порог, поро́г
  listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny

próżnia /ˈpruʒʲɲa/ (n)
вакуум
  (fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);
  (technologia, technika, techniczny) stan bardzo niskiego ciśnienia
  (przenośnie, przenośnia) stan braku lub niedoboru czegoś w jakiejś sferze życia i działalności człowieka

próżniactwo (n)
праздность
  lenistwo, niechęć do pracy, nieróbstwo

próżnowanie (n)
лентяйничанье
  (rzeczownik odczasownikowy) od próżnować

próżnować /pruʒˈnɔvaʨ̑/ (v)
безделничать
  (książkowy) nic nie robić, nie zajmować się żadną pracą, marnować czas

próżny /ˈpruʒnɨ/ (adj)
порожний
  niczym niewypełniony

prąd /prɔ̃nt/ (n)
ток
  (fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
  (potocznie, potoczny) energia elektryczna
  strumień wody
направление, тенденция
  tendencja, kierunek

prądnica /prɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a/ (n)
электрогенератор
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną;

pręcik /ˈprɛ̃ɲʨ̑ik/ (n)
тычинка
  (botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach;
прутик
  (zdrobniale) mały, cienki pręt

prędkościomierz /ˌprɛ̃ntkɔɕˈʨ̑ɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
спидометр
  (metrologia, metrologiczny) urządzenie służące do pomiaru prędkości

prędkość /ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑/ (n)
скорость
  tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu

prędkość kątowa (n)
угловая скорость
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa określająca kąt obrotu ciała w jednostce czasu;

pręga (n)
полоска
  długi i wąski ślad na czymś

pręt /prɛ̃nt/ (n)
прут, стержень
  drążek, tyczka, witka

psalm /psalm/ (n)
псалом
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

pseudo-
псевдо-
  …pierwszy człon wyrazów złożonych będących nazwami i określeniami osób, rzeczy lub zjawisk, które nie są tym, co udają lub naśladują

pseudoefedryna (n)
псевдоэфедрин
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, pochodna fenyloetyloaminy, syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

pseudonauka /ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
лженаука
  zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;

pseudonaukowy (adj)
квазинаучный, лженаучный, псевдонаучный
  taki, który będąc brednią, podszywa się pod naukę

pseudonim /psɛwˈdɔ̃ɲĩm/ (n)
псевдоним
  (książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

psi /psʲi/ /pʲɕi/ (adj)
собачий
  dotyczący psa, określający psa, używany przy psie
  charakterystyczny dla psa, mający cechy psa

psi /psʲi/ /pʲɕi/ (n)
пси
  dwudziesta trzecia litera alfabetu greckiego, ψ;
  (historia, historyczny, historycznie) litera wczesnej cyrylicy pochodząca od psi (4.1), ѱ;

psi /psʲi/ /pʲɕi/ (possessiveAdjective)
собачий
  należący do psa

psia pogoda (n)
собачья погода
  (związek frazeologiczny) brzydka pogoda

psiakrew (interjection)
чёрт
  …powtarzany jako przekleństwo, wyraz raczej bez wulgarnego, czy grubiańskiego wydźwięku, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić)

psianka /ˈpʲɕãnka/ (n)
паслён
  (botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;

psiara /ˈpʲɕara/ (n)
собачница
  (potocznie, potoczny) miłośniczka psów

psiarnia /ˈpʲɕarʲɲa/ (n)
псарня
  pomieszczenie dla psów myśliwskich lub hodowlanych

psikus /ˈpʲɕikus/ (n)
шутка
  (potocznie, potoczny) coś zrobione dla żartu

psina /ˈpʲɕĩna/ (n)
собачатина
  (potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) (spożywczy) mięso z psa

psiogłowiec /pʲɕɔɡˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
псоглавец
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczna istota mająca ciało człowieka i głowę psa, żyjąca według średniowiecznych legend w odległych krainach

psisko /ˈpʲɕiskɔ/ (n)
псина, собачище
  (zgrubienie) od pies

pskowianin (n)
псковитянин
  mieszkaniec Pskowa; osoba z tego miasta

pskowianka (n)
псковитянка
  mieszkanka Pskowa; kobieta z tego miasta

pskowski /ˈpskɔfsʲci/ (adj)
псковский
  związany z Pskowem, dotyczący Pskowa

pstrokaty /pstrɔˈkatɨ/ (adj)
пёстрый
  odznaczający się rozmaitością barw, najczęściej jaskrawych

pstry /pstrɨ/ (adj)
пёстрый
  o rozmaitych barwach, wielokolorowy

pstryczek /ˈpstrɨʧ̑ɛk/ (n)
щелчок
  gest strzelenia palcami

pstrąg /pstrɔ̃ŋk/ (n)
форель
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;

psuć /psuʨ̑/ (v)
портить
  sprawiać, że coś przestaje spełniać swoją funkcję
пориться
  o żywności: stawać się niejadalną w wyniku gnicia, rozkładu, fermentacji
портиться, ломаться
  uszkadzać się, przestawać spełniać swoją funkcję

psy szczekają, karawana idzie dalej /ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj/ (proverb)
собака лает, караван идёт
  można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu

psychastenia (n)
психастения
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem

psychasteniczka (n)
психастеничка
  (psychologia, psychologiczny) kobieta cierpiąca na psychastenię

psychasteniczny (adj)
психастенический
  (psychologia, psychologiczny) właściwy psychastenii i psychastenikom

psychastenik (n)
психастеник
  (medycyna, medyczny) mężczyzna cierpiący na psychastenię

psychiatra /psɨˈxʲjatra/ (n)
психиатр
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych
  (medycyna, medyczny) kobieta lekarz posiadająca specjalizację w dziedzinie psychiatrii

psychiatria /psɨˈxʲjatrʲja/ (n)
психиатрия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny (adj)
психиатрический
  związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychiatryk /psɨˈxʲjatrɨk/ (n)
психиатричка, психушка
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) szpital psychiatryczny

psychicznie (adv)
психически
  odnosząc się do spraw psychiki

psychiczny /psɨˈxʲiʧ̑nɨ/ (adj)
психический
  związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi
душевнобольной
  (potocznie, potoczny) o człowieku: chory psychicznie

psychiczny /psɨˈxʲiʧ̑nɨ/ (n)
душевнобольной, сумасшедший
  mężczyzna chory psychicznie

psychika /ˈpsɨxʲika/ (n)
психика
  całokształt duchowych, intelektualnych i uczuciowych dyspozycji istoty żywej;

psycho- /ˈpsɨxɔ/
психо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z psychiką

psychoanalityczny (adj)
психоаналитический
  dotyczący psychoanalizy

psychoanalityk (n)
психоаналитик
  psycholog, który stosuje psychoanalizę w leczeniu swoich pacjentów

psychodeliczny (adj)
психоделический
  będący przejawem lub powodujący stan psychodeliczny (1.1-2)

psychodelik (n)
психоделик
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) substancja neuroaktywna o działaniu psychodelicznym, wywołująca zwykle odurzenie i wizje;

psychofizjologia (n)
психофизиология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza psychologii i fizjologii, zajmująca się związkiem między procesami psychicznymi i fizjologicznymi;

psychofizjologiczny (adj)
психофизиологический
  (psychologia, psychologiczny) związany z psychofizjologią, dotyczący psychofizjologii

psycholingwistyka /ˌpsɨxɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
психолингвистика
  (językoznawstwo, językoznawczy) (psychologia, psychologiczny) dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka;

psycholog /psɨˈxɔlɔk/ (n)
психолог
  (psychologia, psychologiczny) specjalista w dziedzinie psychologii

psychologia /ˌpsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
психология
  nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny /ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
психологический
  dotyczący psychologii

psychopata /ˌpsɨxɔˈpata/ (n)
психопат
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na psychopatię

psychopatka /ˌpsɨxɔˈpatka/ (n)
психопатка
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) kobieta cierpiąca na psychopatię

psychopatyczny /ˌpsɨxɔpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
психопатический
  charakteryzujący psychopatę, o cechach psychopaty; świadczący o psychopatii

psychoterapeutyczny (adj)
психотерапевтический
  dotyczący psychoterapii

psychoza /psɨˈxɔza/ (n)
психоз
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) skłonność do ulegania intensywnym emocjom, nastrojom, szczególnie szerzącym się w jakiejś zbiorowości

psychoza poporodowa (n)
послеродовой психоз
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) epizody psychozy, występujące nie później niż w 8. tygodniu po porodzie;

psychuszka (n)
психотюрьма, спецпсихбольница, спецпсихушка
  zakład lub szpital psychiatryczny wykorzystywany przez władze jako forma represji;

pszczelarski (adj)
пчеловодческий
  odnoszący się do pszczelarstwa lub pszczelarzy

pszczelarstwo /pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ/ (n)
пчеловодство
  (rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczelarz /ˈpʃʧ̑ɛlaʃ/ (n)
пасечник, пчеловод
  (pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczeli /ˈpʃʧ̑ɛlʲi/ (possessiveAdjective)
пчелиный
  należący do pszczoły

pszczoła /ˈpʃʧ̑ɔwa/ (n)
пчела
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszczółka /ˈpʃʧ̑uwka/ (n)
пчёлка
  (zdrobniale) od: pszczoła

pszenica /pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
пшеница
  (rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)
пшеница, пшени́ца
  Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;

pszeniczny (adj)
пшеничный
  o kolorze przypominającym dojrzałe kłosy pszenicy
  wykonany z pszenicy, zawierający pszenicę
  związany z pszenicą, dotyczący pszenicy

pszenny /ˈpʃɛ̃nːɨ/ (adj)
пшеничный
  odnoszący się do pszenicy; pszeniczny
  zrobiony z ziarn pszenicy

ptak /ptak/ (n)
птица
  (ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasi /ˈptaɕi/ (adj)
птицеподобный
  charakterystyczny dla ptaka, posiadający cechy ptaka

ptasi /ˈptaɕi/ (possessiveAdjective)
птичий
  taki, który należy do ptaka

ptasia grypa /ˈptaɕa ˈɡrɨpa/ (n)
птичий грипп
  (weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

ptaszarnia (n)
птичник
  (przestarzałe, przestarzały) pomieszczenie lub woliera do hodowli ptaków

ptaszek /ˈptaʃɛk/ (n)
птичка, пичуга, пташка
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (infantylnie) penis
птичка, пташка, пичуга
  mały ptak
галочка
  nazwa znaku ✓, służącego do zaznaczania wyboru

publicysta (n)
публицист
  autor artykułów, felietonów i reportaży ogłaszanych w prasie

publicystyczny /ˌpublʲiʦ̑ɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
публицистический
  odnoszący się do publicystyki, mający charakter publicystyki, dotyczący dziennikarstwa

publicystyka (n)
публицистика
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jakakolwiek wypowiedź lub tekst polemiczny dotyczący aktualnych wydarzeń i problemów ogłaszany w mediach;

publiczność /puˈblʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
публика
  grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody

publiczny /puˈblʲiʧ̑nɨ/ (adj)
публичный, общественный
  taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi
публичный
  taki, który ma swoich świadków, odbywa się w sposób jawny

puchacz /ˈpuxaʧ̑/ (n)
филин
  (ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar /ˈpuxar/ (n)
кубок
  naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;

puchaty (adj)
пушистый
  pokryty puchem

puchnąć (v)
пухнуть
  stawać się obrzękniętym

pucować /puˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
надраивать, начищать, тщательно чистить
  starannie czyścić gładką powierznię, taką którą da się doprowadzić do połysku

pucołowaty (adj)
щекастый
  taki, który ma pulchne, okrągłe policzki

pucybut /puˈʦ̑ɨbut/ (n)
чистильщик сапог
  ktoś, kto odpłatnie zajmuje się czyszczeniem butów;

pucz (n)
путч
  zamach stanu, przewrót

puczysta (n)
путчист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizator, uczestnik puczu

pudel /ˈpudɛl/ (n)
пудель
  (kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder /ˈpudɛr/ (n)
пудра
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudełko /puˈdɛwkɔ/ (n)
коробочка
  (zdrobniale) od pudło
шкатулка
  mały pojemnik, najczęściej wykonany z tektury

pudło /ˈpudwɔ/ (n)
коробка
  duże pudełko

puentylizm (n)
пуантилизм
  (sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

puf /puf/ (n)
пуф
  niski, miękki mebel służący do siedzenia lub za podnóżek

puk-puk (interjection)
тук-тук
  onomatopeja naśladująca odgłos pukania, zwykle do drzwi

pukać /ˈpukaʨ̑/ (v)
стучать
  uderzać czymś lekko w coś, powodując powstanie odgłosu

pulchny (adj)
пухлый
  mający wydatne kształty i miękki z powodu dużej zawartości tkanki tłuszczowej

pulmonolog /ˌpulmɔ̃ˈnɔlɔk/ (n)
пульмонолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka pulmonologii

pulmonologia /ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
пульмонология
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;

pulmonologiczny (adj)
пульмонологический
  (medycyna, medyczny) dotyczący pulmonologii

pulpit /ˈpulpʲit/ (n)
рабочий стол
  (informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest o tzw. okna;

puls /puls/ (n)
пульс
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca

pulsar /ˈpulsar/ (n)
пульсар
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne;

pulsoksymetr /ˌpulsɔˈksɨ̃mɛtr̥/ (n)
пульсоксиметр
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie elektroniczne służące do bezinwazyjnego pomiaru saturacji krwi;

pulsowanie (n)
пульсирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od pulsować

puma /ˈpũma/ (n)
пума, кугуар
  (zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

pumeks /ˈpũmɛks/ (n)
пемза
  (geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;

pumeksowy (adj)
пемзовый
  związany z pumeksem; wykonany z pumeksu

punicki /pũˈɲiʦ̑ʲci/ (adj)
пунический
  dotyczący Kartaginy

punkt /pũŋkt/ (n)
точка, пункт
  (geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;

punkt widzenia /ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
точка зрения
  stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę; sposób oceniania i wyjaśniania jakichś zagadnień

punktualny /ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
пунктуальный
  przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności

pupa /ˈpupa/ (n)
попа
  dziecięce pośladki, (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) każde inne

pupilek (n)
любимчик
  (zdrobniale) od: pupil

purga /ˈpurɡa/ (n)
пурга
  (meteorologia, meteorologiczny) silny i gwałtowny północno-wschodni wiatr wiejący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną

purpurowy /ˌpurpuˈrɔvɨ/ (adj)
пурпурный, пурпуровый
  mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

purysta /puˈrɨsta/ (n)
пурист
  osoba pedantycznie dbająca o czystość języka

purystyczny (adj)
пуристический
  związany z puryzmem

purytański (adj)
пуританский
  (przenośnie, przenośnia) surowy pod względem obyczajowym i moralnym
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący purytanizmu albo purytanów

purée (n)
пюре
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;

pustelnik /puˈstɛlʲɲik/ (n)
затворник, пустынник
  (przenośnie, przenośnia) osoba stroniąca od innych ludzi
отшельник, пустынник
  człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie

pustka (n)
пустота
  pusta, niewypełniona przestrzeń

pustkowie /puˈstkɔvʲjɛ/ (n)
пустыня
  (książkowy) miejsce lub obszar niezamieszkany przez ludzi, puste

pustoszyć /puˈstɔʃɨʨ̑/ (v)
опустошать, разорять, пустошить
  pozbawiać jakiś obszar lub pomieszczenie dóbr, zwykle używając przemocy

pustułka /puˈstuwka/ (n)
пустельга
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty /ˈpustɨ/ (adj)
пустой
  niezawierający niczego

pustynia /puˈstɨ̃ɲa/ (n)
пустыня
  (geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie (n)
опустынивание, дезертифика́ция
  (geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

pustynny /puˈstɨ̃nːɨ/ (adj)
пустынный
  związany z pustynią, pochodzący z terenów pustyni

puszcza /ˈpuʃʧ̑a/ (n)
пуща
  dziki, pierwotny las o dużej powierzchni;

puszczać /ˈpuʃʧ̑aʨ̑/ (v)
выпускать, пускать
  o roślinach: wypuszczać korzenie, pędy, liście
пускать, распускать
  o wiadomości, plotce (i tym podobne, i temu podobne): sprawić, że krąży wśród ludzi
впускать, пускать
  pozwolić komuś lub czemuś wejść
выпускать, отпускать
  pozwolić komuś lub czemuś wyjść, odejść
пускать
  przestawać trzymać coś
  sprawiać, że coś pływa lub lata
  wydawać coś z siebie
запускать, пускать
  uruchomić coś

puszczyk mszarny /ˈpuʃʧ̑ɨk ˈm̥ʃarnɨ/ (n)
бородатая неясыть
  (ornitologia, ornitologiczny) Strix nebulosa, gatunek sowy zamieszkujący lasy północnej Eurazji i Ameryki Północnej;

puszczyk uralski /ˈpuʃʧ̑ɨk uˈralsʲci/ (n)
длиннохвостая неясыть
  (ornitologia, ornitologiczny) Strix uralensis, duży ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;

puszka /ˈpuʃka/ (n)
дароносица
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne na hostie;
банка
  metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

puszka Pandory /ˈpuʃka pãnˈdɔrɨ/ (n)
ящик Пандоры
  (mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) pojemnik uwalniający nieszczęścia, plagi

puszkiński (adj)
пушкинский
  związany z Puszkinem, dotyczący Puszkina (miasta)

puszysty (adj)
полный
  (eufemistycznie) z otyłością
пышный
  bujny, obfity
  miękki i wyrośnięty
  miękki, lekki, delikatny
пушистый, пышный
  o miękkim i gęstym owłosieniu, futrze lub sierści

putinizacja (n)
путинизация
  (publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zmiany polityczne przynoszące autorytarną władzę i ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych

putrescyna /ˌputrɛˈsʦ̑ɨ̃na/ (n)
путресцин
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny należący do grupy amin biogennych, odpowiada za odrażający zapach rozkładającej się materii organicznej i nieświeży oddech, wchodzi w skład spermy;

puzon (n)
тромбон
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

puzonista /ˌpuzɔ̃ˈɲista/ (n)
тромбонист
  muzyk, który gra na puzonie

puzonistka (n)
тромбонистка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na puzonie

pułap /ˈpuwap/ (n)
потолок
  (książkowy) najwyższy poziom czegoś, górna granica

pułapka /puˈwapka/ (n)
ловушка
  kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
  urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
западня, засада
  zasadzka, podstęp

pułapka na myszy /puˈwapka na‿ˈmɨʃɨ/ (n)
мышеловка
  proste mechaniczne urządzenie służące do łapania myszy na przynętę

pułk (n)
полк
  (wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;

pułkownik /puwˈkɔvʲɲik/ (n)
полковник, полко́вник
  (wojskowość, wojskowy) wyższy stopień oficerski niższy od generała;

pułkownikowa (n)
полковница
  żona pułkownika

puścić bąka /ˈpuɕʨ̑iʥ̑ ˈbɔ̃ŋka/ (v)
пукнуть
  (potocznie, potoczny) wypuścić przez odbyt gazy trawienne

puścić z dymem /ˈpuɕʨ̑iʥ̑ ˈz‿dɨ̃mɛ̃m/ (v)
пустить красного петуха
  spalić

pycha /ˈpɨxa/ (n)
высокомерие
  nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

pyrrusowe zwycięstwo /ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (idiom)
пиррова победа
  zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysk /pɨsk/ (n)
морда
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)
  (zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki

pysoń smukły (n)
смарида
  (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Spicara smaris Linnaeus, gatunek niewielkiej ryby słonowodnej z rodziny śródkolcowatych;

pyszny /ˈpɨʃnɨ/ (adj)
вкусный
  bardzo smaczny
гордый
  pełen pychy

pytający /pɨ.taˈjɔn.t͡sɨ/ (adj)
вопросительный
  wyrażający ciekawość, chęć uzyskania informacji

pytanie /pɨˈtãɲɛ/ (n)
спрашивание
  (rzeczownik odczasownikowy) od pytać
вопрос
  wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji
  zagadnienie, problem

pytanie retoryczne /pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ/ (n)
риторический вопрос
  (językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;

pytać /ˈpɨtaʨ̑/ (v)
спрашивать
  sprawdzać zasób wiadomości ucznia
  wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pył /pɨw/ (n)
пыль
  bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu

pójść /pujɕʨ̑/ (v)
пойти
  pieszo udać się w jakąś stronę

pójść do Canossy /ˈpujʑʥ̑ ˌdɔ‿kãˈnɔsːɨ/ (v)
пойти в Каноссу
  być zmuszonym do ukorzenia się przed przeciwnikiem

pójść na dywanik /ˈpujɕʨ̑ ˌna‿dɨˈvãɲik/ (v)
пойти на ковёр
  zostać wezwanym przez przełożonego na rozmowę, zwykle przykrą

pójść w odstawkę /ˈpujʑʥ̑ v‿ɔtˈstafkɛ/ (v)
пойти в отставку
  (potocznie, potoczny) zostać zdymisjonowanym

pół /puw/ (numeralFraction)
пол, половина
  jedna z dwóch równych części całości

pół tuzina (n)
полудюжина
  6 sztuk

pół-
полу-
  …pierwszy człon wyrazów złożonych wnoszący znaczenie niecałkowitości lub połowiczności tego, co wyraża drugi człon złożenia

półbrat /ˈpuwbrat/ (n)
сводный брат
  (staropolski) syn jednego z rodziców z innego związku

półbut /ˈpuwbut/ (n)
полуботинок
  pełny but z cholewką tylko do kostki;

półbóg /ˈpuwbuk/ (n)
полубог
  (mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika

półdupek (n)
полужопие, полужопица, полупопие
  (potocznie, potoczny) pośladek

półeczka /puˈwɛʧ̑ka/ (n)
полочка
  (zdrobniale) od: półka

półfabrykat (n)
полуфабрикат
  produkt któregoś etapu produkcji przeznaczony do dalszej obróbki

półfinał (n)
полуфинал
  etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półfinałowy (adj)
полуфинальный
  związany z półfinałem; odbywający się wramach półfinału

półgodzinny (adj)
получасовой
  trwający pół godziny

półgłosem /puwˈɡwɔsɛ̃m/ (adv)
вполголоса
  o mówieniu niegłośno, przyciszonym głosem

półka /ˈpuwka/ (n)
уступ скала
  część skały podobna do półki (1.1)
полка, стеллаж
  osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półkole (n)
полукруг
  (geometria) połowa koła
полуокружность
  (geometria) półokrąg, łuk stanowiący połowę obwodu koła;

półksiężyc /puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
полумесяц
  (przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);
  Księżyc widziany tylko w części nie większej niż połowa tarczy

półkula /puwˈkula/ (n)
полушарие
  (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;
  (geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
полусфера, полушарие
  (geometria) połowa kuli;

półlitrowy (adj)
поллитровый
  mogący pomieścić pół litra
  zawierający pół litra

półlitrówka (n)
поллитровка
  butelka o pojemności pół litra, zwłaszcza butelka wódki

półmetal /puwˈmɛtal/ (n)
полуметалл
  (fizyka, fizyczny) półprzewodnik o zerowej przerwie energetycznej

półmetrowy /ˌpuwmɛˈtrɔvɨ/ (adj)
полуметровый
  mierzący pół metra

półmrok /ˈpuwmrɔk/ (n)
полусвет
  częściowa ciemność, gdy barwy przestają być dostrzegalne

półnagi /puwˈnaɟi/ (adj)
полуголый
  prawie nagi, w niekompletnym stroju

północ /ˈpuwnɔʦ̑/ (n)
полночь
  godzina 24:00
север, норд
  kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północno-wschodni /ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
северо-восточный
  (geografia, geograficzny) (administracja) położony, znajdujący się na północnym wschodzie
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) nadchodzący z północnego wschodu

północno-zachodni /ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
северо-западный
  (geografia, geograficzny) będący na północnym zachodzie

północnoafrykański /ˌpuwnɔʦ̑nɔafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
североафриканский
  dotyczący Afryki Północnej, dziejący się w Afryce Północnej

północnoamerykański (adj)
североамериканский
  związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej

północnoatlantycki (adj)
североатлантический
  związany z północnym Atlantykiem lub obszarami wokół niego położonymi

północnoeuropejski (adj)
североевропейский
  odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną

północnoirlandzki (adj)
североирландский
  związany z Irlandią Północną, dotyczący Irlandii Północnej

północnokaukaski /ˌpuwnɔʦ̑nɔkawˈkasʲci/ (adj)
северокавказский
  związany z Kaukazem Północnym, dotyczący Kaukazu Północnego

północnokoreański /puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
северокорейский
  odnoszący się do Korei Północnej

północnomorski (adj)
североморский
  związany z Morzem Północnym, dotyczący Morza Północnego

północnowietnamski (adj)
северовьетнамский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Wietnamem Północnym ((oficjalnie) Demokratyczna Republika Wietnamu)

północny /puwˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
северный, северно-
  (geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut/ (n)
северо-восток
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

północny zachód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut/ (n)
северо-запад
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półpasiec /puwˈpaɕɛʦ̑/ (n)
опоясывающий лишай
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półsiostra /puwʲˈɕɔstra/ (n)
сводная сестра
  (dawniej, dawny) córka jednego z rodziców z innego związku

półsuchy (adj)
полусухой
  odznaczający się średnią suchością

półsłodki /puwˈswɔtʲci/ (adj)
полусладкий
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych: mający smak pośredni między słodkim a półwytrawnym, niezbyt słodki

półtora /puwˈtɔra/ (numeralFraction)
полтора
  jeden/jedno i pół

półtorej /puwˈtɔrɛj/ (numeralFraction)
полторы
  jedna i pół

półwysep /puwˈvɨsɛp/ (n)
полуостров
  (geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

półwytrawny /ˌpuwvɨˈtravnɨ/ (adj)
полусухой
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych: mający smak pośredni między wytrawnym a półsłodkim

później /ˈpuʑɲɛ̇j/ (adv)
затем, позже, потом
  potem, następnie
позже
  stopień wyższy od późno

późno /ˈpuʑnɔ/ (adv)
поздно
  pod koniec jakiegoś czasu lub okresu
  po upływie czasu dłuższego niż zwykle lub niż oczekiwano
  wieczorem lub w nocy

późny /ˈpuʑnɨ/ (adj)
поздний
  następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa
  będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów
  o kwiatach, warzywach, owocach późno dojrzewający, kwitnący
  o roślinach późno siany, sadzony

pączek /ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
пончик
  (cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;

pąk /pɔ̃ŋk/ (n)
почка
  zawiązek liścia, pędu lub kwiatu na roślinie;

pęcherz (n)
мочевой пузырь
  (anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców
мозоль
  wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia

pęcherzyk /pɛ̃w̃ˈxɛʒɨk/ (n)
везикула
  (anatomia, anatomiczny) mały narząd błoniasty w organizmach żywych;

pęd /pɛ̃nt/ (n)
побег
  (botanika, botaniczny) nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;
импульс
  (fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę;

pędzel /ˈpɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
кисть, помазок
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pędzelek /pɛ̃nˈʣ̑ɛlɛk/ (n)
кисточка
  mały pędzel

pędzić /ˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
гнать, нестись
  poruszać się bardzo szybko w pewnym kierunku
гнать, погонять
  poganiać stado zwierząt
варить, гнать
  wytwarzać bimber

pęk /pɛ̃ŋk/ (n)
пук
  zbiór jednorodnych przedmiotów związanych razem lub występujących razem w naturze

pępek /ˈpɛ̃mpɛk/ (n)
пупок, пуп
  (anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pęseta (n)
пинцет
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pętla /ˈpɛ̃ntla/ (n)
петля
  związany na powrót sznur lub drut

płaca /ˈpwaʦ̑a/ (n)
зарплата
  zarobek, wynagrodzenie za pracę

płachta (n)
полотно
  duży kawałek płaskiej rzeczy, np. tkaniny, papieru, blachy

płacić /ˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
платить
  (potocznie, potoczny) ponosić konsekwencje
платить, заплатить
  dawać (przekazywać) pieniądze za coś

płacz /pwaʧ̑/ (n)
плач
  wylewanie łez;

płacz i zgrzytanie zębów /ˈpwaʧ̑ ˌi‿zɡʒɨˈtãɲɛ ˈzɛ̃mbuf/ (n)
плач и скрежет зубов
  ewangeliczne określenie mąk piekielnych

płakać /ˈpwakaʨ̑/ (v)
плакать
  wylewać łzy, ronić łzy

płakać jak bóbr /ˈpwakaʨ̑ ˈjaɡ ˈbupr̥/ (v)
лить слёзы в три ручья
  płakać żałośnie, rzewnie

płakać nad rozlanym mlekiem /ˈpwakaʨ̑ ˌnad‿rɔzˈlãnɨ̃m ˈːlɛcɛ̃m/ (v)
плакать над пролитым молоком
  użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie

płaksa (n)
плакса
  osoba, kobieta skłonna do płaczu
  osoba, mężczyzna skłonny do płaczu

płaski /ˈpwasʲci/ (adj)
плоский
  nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień

płaskonos /pwaˈskɔ̃nɔs/ (n)
широконоска
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas clypeata, gatunek kaczki z grupy kaczek pływających o charakterystycznej budowie dzioba, spotykany również w Polsce;

płaskorzeźba /ˌpwaskɔˈʒɛʑba/ (n)
барельеф
  (sztuka) kompozycja rzeźbiarska na płaskim materiale, wykonana z pozostawieniem na niej tła

płaskostopie (n)
плоскостопие
  (medycyna, medyczny) zniekształcenie stopy polegające na spłaszczeniu przez obniżenie się jej fizjologicznych sklepień;

płaskowyż /pwaˈskɔvɨʃ/ (n)
плато, плоскогорье
  (geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;

płaskoziemiec (n)
плоскоземелец, плоскоземельщик
  (neologizm) osoba przekonana o tym, że Ziemia ma płaski kształt

płaszcz /pwaʃʧ̑/ (n)
мантия, пальто
  (anatomia, anatomiczny) fałd tkanki okrywający ciało mięczaków;
плащ, пальто
  (krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;

płaszczyzna /pwaˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
плоскость
  (geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;
равнина
  płaska powierzchnia

płatek /ˈpwatɛk/ (n)
мочка
  (anatomia, anatomiczny) dolna część małżowiny usznej;
лепесток
  (botanika, botaniczny) część korony u kwiatów:
снежинка
  kryształ śniegu

płatek śniegu /ˈpwatɛc ˈɕɲɛɡu/ (n)
снежинка
  struktura kryształów śniegu

płaz /pwas/ (n)
земноводные
  (herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych;

płciowy /ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (adj)
сексуальный, половой
  zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci

płetwa /ˈpwɛtfa/ (n)
ласт
  (sport, sportowy) element nakładany na stopę, ułatwiający poruszanie się człowieka w wodzie;
плавник
  (zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płetwonurek /ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk/ (n)
аквалангист
  nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą

płeć /pwɛʨ̑/ (n)
пол
  cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płeć piękna /ˈpwɛʨ̑ ˈpʲjɛ̃ŋkna/ (n)
прекрасный пол
  (peryfrastyczny) kobiety

płochliwy (adj)
пугливый
  taki, który się łatwo płoszy

płodność /ˈpwɔdnɔɕʨ̑/ (n)
плодовитость, фертильность
  (biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę
плодовитость
  (przenośnie, przenośnia) tworzenie wielu dzieł
плодовитость, плодородность
  dawanie obfitych plonów

płodny (adj)
плодовитый
  zdolny do płodzenia potomstwa
  mający liczne potomstwo

płodozmian /pwɔˈdɔzmʲjãn/ (n)
севооборот
  (rolnictwo, rolniczy) system gospodarki rolnej ustalający z góry na wiele lat stałą rotację upraw;

płomień /ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
пламя
  język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płoszyć (v)
распугивать
  powodować ucieczkę

płot /pwɔt/ (n)
забор
  ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płotek /ˈpwɔtɛk/ (n)
барьер
  (sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w biegach płotkarskich

płotkarski (adj)
барьерный
  (sport, sportowy) związany z płotkami, dotyczący płotków

płow (n)
плов
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z kuchni tatarskiej i uzbeckiej, rodzaj pilawu popularnego również w Rosji

płowieć (v)
желтеть, русеть
  stawać się płowym, nabierać barwy płowej (żółtawo-szarej)

płucny (adj)
лёгочный
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

płuco /ˈpwuʦ̑ɔ/ (n)
лёгкое
  (anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług /pwuk/ (n)
плуг
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płyn /pwɨ̃n/ (n)
жидкость
  substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płyn Lugola (n)
раствор Люголя
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, do zastosowań leczniczych lub laboratoryjnych;

płynność finansowa /ˈpwɨ̃nːɔɕʨ̑ ˌfʲĩnãw̃ˈsɔva/ (n)
ликвидность
  (ekonomia, ekonomiczny) zdolność do terminowego realizowania zobowiązań;

płynny /ˈpwɨ̃nːɨ/ (adj)
жидкий
  będący płynem
плавный
  odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań

płynąć /ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
течь
  o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku
  o czasie: upływać, mijać
плыть
  poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi

płynąć pod prąd (v)
плыть против течения
  (dosłownie) płynąć w kierunku przeciwnym do nurtu rzeki
  (przenośnie, przenośnia) przeciwstawiać się panującym zwyczajom, poglądom itp., opierać się czemuś

płynąć z prądem (v)
плыть по течению
  (dosłownie) płynąć z nurtem rzeki
  (przenośnie, przenośnia) postępować zgodnie z ogólnie przyjętą opinią, podporządkowywać się, ulegać panującym zwyczajom, poglądom itp.

płyta /ˈpwɨta/ (n)
плита
  (technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości
диск
  krążek służący do przechowywania muzyki lub danych

płyta główna /ˈpwɨta ˈɡwuvna/ (n)
материнская плата
  (elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

płyta kompaktowa /ˈpwɨta ˌkɔ̃mpakˈtɔva/ (n)
компакт-диск
  poliwęglanowa płyta z zakodowaną cyfrowo informacją do odczytu światłem lasera optycznego

płytkarz /ˈpwɨtkaʃ/ (n)
кафельщик, плиточник
  (budownictwo) specjalista zajmujący się kafelkowaniem ścian lub podłóg

płytki /ˈpwɨtʲci/ (adj)
мелкий, неглубокий
  (przenośnie, przenośnia) pozbawiony głębszych wartości; banalny
неглубокий, мелкий
  taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

pływactwo (n)
плавание
  (sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie

pływaczka /pwɨˈvaʧ̑ka/ (n)
пловчиха
  forma żeńska od: pływak

pływak /ˈpwɨvak/ (n)
буй
  (technologia, technika, techniczny) element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy
пловец
  (sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem
плавунец
  (zobacz) pływak żółtobrzeżek

pływanie /pwɨˈvãɲɛ/ (n)
плавание
  (rzeczownik odczasownikowy) od pływać;

pływać /ˈpwɨvaʨ̑/ (v)
плавать
  poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie
  mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie

płócienny /pwuˈʨ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
полотняный
  dotyczący płótna, wykonany z płótna

płótno /ˈpwutnɔ/ (n)
полотно
  tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;

quad /kwɔt/ (n)
мотовездеход
  (motoryzacja) pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

quesadilla (n)
кесадилья
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykańskie danie z kukurydzianej tortilli z roztopionym serem i różnorakim nadzieniem;

rabarbar /raˈbarbar/ (n)
ревень
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna łodyga rabarbaru (1.1)

rabat /ˈrabat/ (n)
скидка
  obniżka ceny

rabin /ˈrabʲĩn/ (n)
раввин, рабби
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rabinacki (adj)
раввинский
  związany z rabinem, dotyczący rabina lub rabinatu

rabinat (n)
раввинат
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd rabina
  siedziba urzędującego rabina

rabować /raˈbɔvaʨ̑/ (v)
грабить
  bezprawnie zabierać coś przy użyciu przemocy

rabunek (n)
ограбление
  zabranie siłą czyjejś własności

rabuś /ˈrabuɕ/ (n)
грабитель
  ten, który rabuje, kradnie

rachatłukum /ˌraxatˈwukũm/ (n)
лукум
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

rachunek /raˈxũnɛk/ (n)
счёт
  spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową
  obliczenie matematyczne
  kwit zawierający rozliczenie należności za towar lub usługę, zawierający sumę końcową
  (bankowość, bankowy) konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe

rachunek całkowy /raˈxũnɛk ʦ̑awˈkɔvɨ/ (n)
интегральное исчисление
  (matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek;

racja /ˈraʦ̑ʲja/ (n)
паёк, порция, рацион
  określona ilość substancji
истина, правда, правота
  słuszność, prawda

racjonalista /ˌraʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista/ (n)
рационалист
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik racjonalizmu w filozofii
  człowiek, który w swoim postępowaniu kieruje się rozumem, nie emocjami

racjonalistka /ˌraʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲistka/ (n)
рационалистка
  forma żeńska od: racjonalista

racjonalistyczny /ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
рационалистический
  (filozofia, filozoficzny) związany z racjonalizmem

racjonalizacja /ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
рационализация
  (psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny polegający na szukaniu racjonalnych argumentów mających motywować własne czyny i postawy mające źródło w uczuciach i motywach, do których dana osoba nie chce się przed sobą przyznać

racjonalizm /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
рационализм
  (filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu;
  postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.;
  preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi)

racjonalność /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
рациональность
  cecha tego, co racjonalne

racjonalny /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
рациональный
  opierający się na logicznym rozumowaniu

raczej /ˈraʧ̑ɛj/ (adv)
вернее, пожалуй, скорее
  … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję
  … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia
  … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe

raczyć /ˈraʧ̑ɨʨ̑/ (v)
потчевать, угощать
  częstować
соизволить
  łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie))
лакомиться, угощаться
  delektować się czymś, częstować się czymś

rad /rat/ (n)
радий
  (chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

rada /ˈrada/ (n)
совет
  grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
  wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji
совет, сове́т
  zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radar /ˈradar/ (n)
радар
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radarowy (adj)
радарный
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z radarem, dotyczący radaru; wykorzystujący radar

radca prawny (n)
юрисконсульт
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Polsce prawnik uprawniony do świadczenia pomocy prawnej organom państwowym, administracji publicznej, podmiotom gospodarczym i osobom fizycznym oraz do występowania w ich imieniu przed sądami

radcowski (adj)
юрисконсультский
  związany z radcą prawnym, dotyczący radcy prawnego

radiacyjny (adj)
радиационный
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) związany z radiacją (promieniowaniem)

radiator /raˈdʲjatɔr/ (n)
радиатор
  (technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;

radio /ˈradʲjɔ/ (n)
радио, радиоприёмник, приёмник
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do odbioru takich audycji;
радио
  instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych

radioaktywny /ˌradʲjɔakˈtɨvnɨ/ (adj)
радиоактивный
  związany z radioaktywnością

radiologiczny (adj)
радиологический
  dotyczący radiologii

radiometr (n)
радиометр
  (fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;

radiometria (n)
радиометрия
  (fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się ilościowymi pomiarami energii promieniowania i wielkości fizycznych z nią związanych;

radioodbiornik /ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik/ (n)
радиоприёмник
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odbioru sygnału radiowego;

radiooperator (n)
радист
  osoba obsługująca urządzenia radiowo-nadawcze i nadawczo-odbiorcze

radiostacja /ˌradʲjɔˈstaʦ̑ʲja/ (n)
радиостанция
  urządzenie radiowe do nadawania, odbioru lub obu tych funkcji;

radiosłuchacz (n)
радиослушатель
  człowiek słuchający audycji radiowych; słuchacz radia

radiosłuchaczka (n)
радиослушательница
  kobieta słuchająca audycji radiowych; słuchaczka radia

radiotelegrafista /ˌradʲjɔtɛlɛɡraˈfʲista/ (n)
радиотелеграфист
  pracownik, który obsługuje radiotelegraf, przekazuje i odbiera radiotelegramy

radioteleskop (n)
радиотелескоп
  (astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radioterapia /ˌradʲjɔtɛˈrapʲja/ (n)
радиотерапия
  (medycyna, medyczny) leczenie za pomocą promieniowania jonizującego;

radon /ˈradɔ̃n/ (n)
радон
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radonowy (adj)
радоновый
  dotyczący radonu

radosny /raˈdɔsnɨ/ (adj)
радостный
  taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny

radośnie /raˈdɔɕɲɛ/ (adv)
радостно
  w sposób radosny, okazując radość, z radością

radość /ˈradɔɕʨ̑/ (n)
радость
  uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radykalnie /ˌradɨˈkalʲɲɛ/ (adv)
радикально
  w sposób radykalny, nagły, zasadniczy, skrajny, gruntowny

radykalność /ˌradɨˈkalnɔɕʨ̑/ (n)
радикальность
  cecha tego, co jest radykalne

radykalny /ˌradɨˈkalnɨ/ (adj)
радикальный
  który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań
  którego dążeniem są zasadnicze zmiany społeczne lub polityczne; (także, też) będący wyrazem takich dążeń

radykał (n)
радикал
  ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych

radziecki /raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci/ (adj)
депутатский
  (przestarzałe, przestarzały) odnoszący się do radnego, rajcy, rady, zwłaszcza rady miasta

radzić /ˈraʥ̑iʨ̑/ (v)
советовать
  udzielać komuś rady
советоваться
  zwracać się do kogoś o poradę, zasięgać czyjejś rady, opinii
справляться
  na bieżąco pokonywać trudności

radło (n)
рало
  (rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie do spulchniania gleby bez odwracania skiby

rafineryjny (adj)
нефтеперерабатывающий
  związany z rafinerią; wytwarzany przez rafinerię

raj /raj/ (n)
рай
  (przenośnie, przenośnia) piękne miejsce, gdzie ludzie są szczęśliwi
рай, эдем
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

rajd /rajt/ (n)
гонка
  (sport, sportowy) kilkuetapowy wyścig;

rajski (adj)
райский
  (przenośnie, przenośnia) taki, który zachwyca; stanowiący lub przedstawiający sobą coś niezwykłego
  odnoszący się do raju

rajstopy /rajˈstɔpɨ/ (n)
колготки
  rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak /rak/ (n)
кошка, шип
  (sport, sportowy) każdy z pary kolców alpinistycznych zakładanych na buty;
рак
  (zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;

rakieta /raˈcɛta/ (n)
ракетка
  (sport, sportowy) narzędzie służące do gry, odbijania piłki tenisowej
ракета
  pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;
  (wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym

rakietowy /ˌracɛˈtɔvɨ/ (adj)
ракетный
  związany z rakietą (pociskiem lub pojazdem)

rakotwórczy (adj)
канцерогенный
  (medycyna, medyczny) przyczyniający się do powstawania raka

rakowy (adj)
раковый
  związany z rakiem (chorobą nowotworową)

ramen (n)
рамэн
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński bulion z makaronem i dodatkami przyrządzany na wiele sposobów;

ramiączko /rãˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ/ (n)
бретелька, лямка
  (krawiectwo) pasek tkaniny podtrzymujący na ramionach część garderoby, np. bluzkę, stanik;
вешалка
  wieszak do ubrań w formie trójkątnej ramki z haczykiem

ramię /ˈrãmʲjɛ/ (n)
плечо
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym

ramię w ramię /ˈrãmʲjɛ ˈv‿rãmʲjɛ/ (adv)
плечом к плечу
  razem, wspólnie, realizując wspólny cel
  równo, bez różnicy w odległości

ramka /ˈrãmka/ (n)
рамка
  (pszczelarstwo, pszczelarski) drewniana konstrukcja zawieszana w ulu, wewnątrz której pszczoły tworzą plaster z wosku
  mała rama, obramowanie np. z listewek
  obramowanie w tekście

rana /ˈrãna/ (n)
рана
  (medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

ranczer (n)
ранчеро
  osoba prowadząca ranczo

randka /ˈrãntka/ (n)
свидание, свиданка
  umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu

randkowicz (n)
рандевушник
  ktoś, kto chodzi na randki (randkuje)

randkowiczka (n)
рандевушница
  ta, która chodzi na randki (randkuje)

ranguński (adj)
янгонский
  związany z Rangunem, dotyczący Rangunu

ranić /ˈrãɲiʨ̑/ (v)
ранить
  (przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość; urażać czyjeś uczucia
  zadać ranę

ranny /ˈrãnːɨ/ (adj)
ранний
  mający miejsce o poranku; taki, który występuje na początku dnia
раненый
  taki, który ma ranę

ranny /ˈrãnːɨ/ (n)
раненный
  ten, kto jest ranny (1.1)

ranny ptaszek /ˈrãnːɨ ˈptaʃɛk/ (n)
ранняя пташка
  (związek frazeologiczny) osoba, która wstaje bardzo wcześnie rano

rano /ˈrãnɔ/ (adv)
утром
  wcześnie w ciągu dnia

rano /ˈrãnɔ/ (n)
утро
  wczesna pora dnia

ransomware (n)
программа-вымогатель, программа-шантажист
  (informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;

raper /ˈrapɛr/ (n)
рэпер, рэппер
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap

raport /ˈrapɔrt/ (n)
отчёт, рапорт
  szczegółowe sprawozdanie

rapsod (n)
рапсод
  (dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) wędrowny śpiewak recytujący poematy epickie

raptem /ˈraptɛ̃m/ (adv)
вдруг
  (potocznie, potoczny) nagle, znienacka

raróg /ˈraruk/ (n)
балабан, балобан
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug

rasa /ˈrasa/ (n)
раса
  (zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasista /raˈɕista/ (n)
расист
  zwolennik rasizmu

rasistka /raˈɕistka/ (n)
расистка
  zwolenniczka rasizmu

rasistowski /ˌraɕiˈstɔfsʲci/ (adj)
расистский
  związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu

rasizm /ˈraɕism̥/ (n)
расизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

rasowość (n)
чистокровность
  cecha tego, co rasowe

rasowy /raˈsɔvɨ/ (adj)
расовый
  dotyczący ras, rasy
чистокровный
  o zwierzęciu należący do danej rasy

raszysta (n)
рашист
  (pejoratywnie, pejoratywny) pogardliwe określenie na rosyjskiego okupanta na Ukrainie, organizatora, zwolennika lub uczestnika wojny z Ukrainą, postrzeganego jako rosyjski faszysta (nacjonalista)

raszystowski (adj)
рашистский
  związany z raszyzmem, dotyczący raszyzmu

ratować /raˈtɔvaʨ̑/ (v)
спасать
  wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów

ratownik /raˈtɔvʲɲik/ (n)
спасатель, спаситель
  osoba niosąca pomoc w nagłej sytuacji
спасатель
  osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku

ratunek /raˈtũnɛk/ (n)
спасение, подмога, помощь
  pomoc w niebezpieczeństwie
спасение
  uniknięcie niebezpieczeństwa

ratunku /raˈtũnku/ (interjection)
караул
  wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

ratyfikacja (n)
ратификация
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

ratyfikacyjny (adj)
ратификационный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z ratyfikacją, dotyczący ratyfikacji

ratyfikować (v)
ратифицировать
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzić umowę międzynarodową przez organ państwowy

ratyzboński (adj)
регенсбургский
  związany z Ratyzboną, dotyczący Ratyzbony

raweński (adj)
равеннский
  odnoszący się do Rawenny, związany z Rawenną

raz /'razɨ/ /ras/ (n)
раз
  pojedyncza realizacja czynności

raz na sto lat /ˈras na‿ˈstɔ ˈlat/ (adv)
раз в сто лет
  bardzo rzadko

razem /ˈrazɛ̃m/ (adv)
вместе, вкупе
  (o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

razowy /raˈzɔvɨ/ (adj)
цельнозерновой
  o mące: gruby, raz mielony, nieodsiewany, zawierający otręby

rdza /rʣ̑a/ (n)
ржавчина
  warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzenny (adj)
коренной
  nieobjęty zewnętrznym wpływem

rdzeń /rʣ̑ɛ̃ɲ/ (n)
ядро
  (informatyka, informatyczny) fizyczna część procesora odpowiedzialna za realizację operacji obliczeniowych;
корень
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;
активная зона
  najważniejszy element reaktora atomowego, w którym umieszczone są pręty paliwowe;

reakcja /rɛˈakʦ̑ʲja/ (n)
реакция
  (chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
  (fizyka, fizyczny) proces, przemiana
  odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
  zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ugrupowanie dążące do powrotu do poprzedniego stanu

reakcjonista /ˌrɛakʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
реакционер
  (pejoratywnie, pejoratywny) przeciwnik jakichkolwiek zmian społecznych i politycznych

reaktor /rɛˈaktɔr/ (n)
реактор
  (chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;
  (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

reaktywować (v)
реактивировать
  sprawiać, że ktoś lub coś staje się ponownie aktywne

real /ˈrɛal/ (n)
реал
  (jednostka monetarna) brazylijska waluta;

realgar (n)
реальгар
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu;

realistka /ˌrɛaˈlʲistka/ (n)
реалистка
  forma żeńska od: realista

realistycznie /ˌrɛalʲiˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
реалистично
  w sposób realistyczny

realistyczny (adj)
реалистический
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu
  oparty na trzeźwym patrzeniu na świat

realizm (n)
реализм
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;
  postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości

realizować /ˌrɛalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
выполнять
  wcielać w życie, urzeczywistniać coś

realnie (adv)
реально
  w sposób realny

realny /rɛˈalnɨ/ (adj)
реальный
  rzeczywisty, możliwy do wykonania

reanimacja (n)
реанимация
  (medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania

rebelia /rɛˈbɛlʲja/ (n)
мятеж
  zbrojny bunt przeciwko istniejącej władzy

rebeliant /rɛˈbɛlʲjãnt/ (n)
мятежник, бунтовщик
  uzbrojony bojownik buntujący się przeciwko istniejącej władzy;

rebetiko (n)
ребетика
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;

recenzencki (adj)
рецензентский
  związany z osobą recenzenta, dotyczący recenzenta

recenzja /rɛˈʦ̑ɛ̃w̃zʲja/ (n)
рецензия
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu

recenzowanie (n)
рецензирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od recenzować

recepcja /rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
рецепция
  (hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące

recepcjonista (n)
рецепционист
  osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

receptor /rɛˈʦ̑ɛptɔr/ (n)
рецептор
  (biologia, biologiczny) wyspecjalizowana komórka lub narząd zmysłowy odbierający informacje z otoczenia;

recesja /rɛˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
рецессия, спад
  (ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

recytacja (n)
декламация
  wydeklamowanie utworu literackiego

recytatorski (adj)
декламаторский
  dotyczący recytatora lub recytacji, związany z recytatorem lub recytacją

recytatyw /ˌrɛʦ̑ɨˈtatɨf/ (n)
речитатив
  deklamacyjna część opery, oratorium, itp., przypominająca mowę

reda /ˈrɛda/ (n)
рейд
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;

redagować (v)
редактировать
  opracowywać dany tekst pod względem treści i stylu, na ogół w celu zamieszczenia w druku

redaktor /rɛˈdaktɔr/ (n)
редактор
  pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

reeksport /rɛˈːkspɔrt/ (n)
реэкспорт
  (ekonomia, ekonomiczny) powrotny eksport, wywóz towaru pochodzenia zagranicznego za granicę;

reelekcja (n)
переизбрание
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne

referat /rɛˈfɛrat/ (n)
реферат
  pisemne lub ustne opracowanie danego zagadnienia, często wygłaszane w gronie zainteresowanych osób

referencja /ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
ссылка
  (informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum /ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm/ (n)
референдум
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

refleksologiczny (adj)
рефлексологический
  (psychologia, psychologiczny) związany z refleksologią, dotyczący refleksologii

reflektor /rɛfˈlɛktɔr/ (n)
фара
  (technologia, technika, techniczny) lampa z reflektorem (1.1) dająca kierunkowy strumień światła

reforma /rɛˈfɔrma/ (n)
реформа
  zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy;

reformacja /ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
Реформация
  (historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;

reformator /ˌrɛfɔrˈmatɔr/ (n)
реформатор
  ten, kto reformuje, dokonuje reformy

reformowalny (adj)
реформируемый
  dający się reformować

refrakcja /rɛfˈrakʦ̑ʲja/ (n)
рефракция
  (fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;

refren /ˈrɛfrɛ̃n/ (n)
припев, рефрен
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regał /ˈrɛɡaw/ (n)
стеллаж
  mebel z półkami

regencja (n)
регентство
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę

regent /ˈrɛɡɛ̃nt/ (n)
регент
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

regiolekt (n)
региолект
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana językowa będąca formą przejściową między językiem standardowym a gwarą;

region /ˈrɛɟɔ̃n/ (n)
регион
  (książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi

regionalny /ˌrɛɟɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
региональный
  (przymiotnik) od region

regresywny /ˌrɛɡrɛˈsɨvnɨ/ (adj)
регрессивный
  mający tendencję do cofania się, wsteczny, niepostępowy

regularnie /ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ/ (adv)
регулярно
  w sposób regularny

regularność (n)
регулярность
  cecha tego, co regularne

regularny /ˌrɛɡuˈlarnɨ/ (adj)
регулярный
  (gramatyka) posiadający typową odmianę
  powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

reguła /rɛˈɡuwa/ (n)
правило
  zasada, według której należy postępować

rehabilitacyjny (adj)
реабилитационный
  (medycyna, medyczny) związany z rehabilitacją, dotyczący rehabilitacji
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z rehabilitacją, dotyczący rehabilitacji

reinkarnacja /ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja/ (n)
реинкарнация
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;

reja (n)
рей, рея
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poziome drzewce żaglowca;

rejestracja /ˌrɛjɛˈstraʦ̑ʲja/ (n)
регистратура
  miejsce dokonywania rejestracji (1.1)
регистрация
  wpisywanie kogoś lub czegoś do rejestru

rejestratorka /ˌrɛjɛstraˈtɔrka/ (n)
регистраторша
  (urzędowy) kobieta prowadząca rejestr, spis czegoś, rejestrująca coś lub kogoś

rejestrowy (adj)
регистровый
  związany z rejestrem, dotyczący rejestru

rejon /ˈrɛjɔ̃n/ (n)
район
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego w ZSRR, a po jego rozpadzie w byłych republikach Rosji, Ukrainie, Białorusi, Azerbejdżanie, Gruzji, Łotwie, Litwie i Mołdawii;
  obszar, strefa, określona część

rejonowy (adj)
районный
  związany z rejonem, obowiązujący w pewnym rejonie

rejs (n)
круиз
  (morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin /ˈrɛcĩn/ (n)
акула
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;
  (przenośnie, przenośnia) potentat finansowy bezwzględny w interesach

rekini (adj)
акулий
  związany z rekinem; taki jak u rekina

reklama /rɛkˈlãma/ (n)
реклама, объявление, анонс, заявление, извещение
  informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

reklamacyjny (adj)
рекламационный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z reklamacją, dotyczący reklamacji

reklamowy /ˌrɛklãˈmɔvɨ/ (adj)
рекламный
  związany z reklamą, dotyczący reklamy; będący reklamą; służący reklamie

reklamówka /ˌrɛklãˈmufka/ (n)
пакет с реклама
  (potocznie, potoczny) plastikowa torba z nadrukiem reklamowym

rekolekcje (n)
ретрит, ритрит
  w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną;

rekomendacja /ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja/ (n)
рекомендация
  (książkowy) pozytywna opinia o kimś, pisemna bądź ustna

rekomendować /ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
рекомендовать
  dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

rekonkwista (n)
Реконкиста
  (historia, historyczny, historycznie) trwający od VIII do XV wieku proces odbierania ziem Półwyspu Iberyjskiego spod władania muzułmanów;

rekonstrukcja (n)
восстановление
  odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

rekonstrukcyjny (adj)
реконструктивный
  dotyczący rekonstrukcji

rekonwalescencja (n)
выздоравливание
  powrót do zdrowia po przebytej chorobie

rekonwalescent /ˌrɛkɔ̃nvaˈlɛsʦ̑ɛ̃nt/ (n)
выздоравливающий
  (medycyna, medyczny) pacjent powracający do zdrowia po przebytej chorobie

rekreacyjny (adj)
рекреационный
  dotyczący rekreacji, aktywnego wypoczynku

rekrucki (adj)
новобранческий
  dotyczący rekruta, związany z rekrutem

rekrut /ˈrɛkrut/ (n)
новобранец
  (wojskowość, wojskowy) nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska;

rektor /ˈrɛktɔr/ (n)
ректор
  (edukacja, edukacyjny) osoba zarządzająca uczelnią akademicką

rektorski (adj)
ректорский
  związany z osobą lub urzędem rektora, dotyczący rektora

rekuperator /ˌrɛkupɛˈratɔr/ (n)
рекуператор
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj wymiennika ciepła, w którym jest wykorzystywane ciepło odprowadzanych gazów

rekwizytor /ˌrɛkfʲiˈzɨtɔr/ (n)
бутафор
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba odpowiedzialna za rekwizyty, opiekująca się, dysponująca nimi;

relacja /rɛˈlaʦ̑ʲja/ (n)
реляция
  opis zdarzenia, wydarzenia, sytuacji
отношение
  stosunek emocjonalny pomiędzy co najmniej dwiema osobami
  zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów

relatywistyczny (adj)
релятивистский
  (filozofia, filozoficzny) oparty na relatywizmie
  (fizyka, fizyczny) związany z teorią względności

relatywnie /ˌrɛlaˈtɨvʲɲɛ/ (adv)
релятивно
  względnie

religia /rɛˈlʲiɟja/ (n)
религия
  (edukacja, edukacyjny) przedmiot nauczany w szkole, wpajający uczniom podstawy określonej wiary
религия, вера
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religiant /relʹiǵi ̯ãnt/ /rɛˈlʲiɟjãnt/ (n)
богомол, верун, святоша
  (książkowy) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie pobożny

religijnie /ˌrɛlʲiˈɟijɲɛ/ (adv)
религиозно
  w sposób religijny; zgodnie z zasadami religii, religijności

religijność /ˌrɛlʲiˈɟijnɔɕʨ̑/ (n)
религиозность
  życie zgodnie z zasadami religii

religijny /ˌrɛlʲiˈɟijnɨ/ (adj)
религиозный
  dotyczący religii, opisujący religię
религиозный, набожный
  postępujący zgodnie z zasadami religii

relikwia (n)
реликвия
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) rzecz, która ma dla kogoś dużą wartość sentymentalną
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

relikwiarz /rɛˈlʲikfʲjaʃ/ (n)
реликварий
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;

remake (n)
римейк
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty;

remis /ˈrɛ̃mʲis/ (n)
ничья, равный счёт
  wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

remiz /ˈrɛ̃mʲis/ (n)
ремез
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda;

remont /ˈrɛ̃mɔ̃nt/ (n)
ремонт
  doprowadzenie do stanu użyteczności

remontowy (adj)
ремонтный
  związany z remontem, dotyczący remontu

ren /rɛ̃n/ (n)
рений
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;

rencista /rɛ̃ɲˈʨ̑ista/ (n)
пенсионер
  osoba pobierająca rentę, najczęściej z powodu niezdolności do pracy

rencistka (n)
пенсионерка
  kobieta pobierająca rentę

renegat (n)
ренегат
  (książkowy) człowiek porzucający swoje przekonania, zdradzający dawnych sojuszników

renegatka (n)
ренегатка
  forma żeńska od: renegat

renesans (n)
Возрождение, Ренессанс
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI;

renesansowy /ˌrɛ̃nɛsãw̃ˈsɔvɨ/ (adj)
ренессансный
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) dotyczący renesansu, występujący w epoce renesansu; będący w takim stylu

renifer /rɛ̃ˈɲifɛr/ (n)
северный олень
  (zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

rentgen /ˈrɛ̃ndɡɛ̃n/ (n)
рентген
  (fizyka, fizyczny) jednostka dawki promieniowania jonizującego;
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) badanie rentgenowskie

rentgenodiagnostyczny (adj)
рентгенодиагностический
  związany z rentgenodiagnostyką, dotyczący rentgenodiagnostyki

rentgenodiagnostyka (n)
рентгенодиагностика
  (medycyna, medyczny) dział radiologii wykorzystujący promienie rentgenowskie do badań diagnostycznych w medycynie i weterynarii

rentgenografia (n)
рентгенография
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wykonywanie zdjęć narządów wewnętrznych i części ciała za pomocą promieni rentgenowskich

rentgenograficzny (adj)
рентгенографический
  związany z rentgenografią, dotyczący rentgenografii

rentgenogram (n)
рентгенограмма
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) zdjęcie fotograficzne otrzymane na skutek działania promieni rentgenowskich

rentgenokimografia (n)
рентгенокимография
  (medycyna, medyczny) diagnostyczna metoda rentgenowska, pozwalająca utrwalić na jednym obrazie zarys badanego narządu w różnych fazach jego akcji

rentgenokinematografia (n)
рентгенокинематография
  (medycyna, medyczny) rentgenowska metoda diagnostyczna polegająca na wykonywaniu na taśmie filmowej zdjęć narządów wewnętrznych za pomocą promieni rentgenowskich

rentgenokinematograficzny (adj)
рентгенокинематографический
  (medycyna, medyczny) związany z rentgenokinematografią, dotyczący rentgenokinematografii

rentgenolog (n)
рентгенолог
  (medycyna, medyczny) specjalista w zakresie rentgenologii

rentgenologia (n)
рентгенология
  nauka o wytwarzaniu promieni rentgenowskich, ich właściwościach i zastosowaniu do celów badawczych, leczniczych i diagnostycznych

rentgenologiczny /ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
рентгенологический
  związany z rentgenologią, dotyczący rentgenologii

rentgenoluminescencja (n)
рентгенолюминесценция
  (fizyka, fizyczny) świecenie substancji wywołane padającym na nią promieniowaniem rentgenowskim

rentgenometr /ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
рентгенометр
  (metrologia, metrologiczny) (zobacz) dozymetr

rentgenometria /ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
рентгенометрия
  dział metrologii dotyczący mierzenia dawek promieniowania rentgenowskiego

rentgenoskopia (n)
рентгеноскопия
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) obraz rentgenowski powstały w wyniku naświetlania na ekranie fluoryzującym lub na kliszy

rentgenotechnik /ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔˈtɛxʲɲik/ (n)
рентгенотехник
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) technik zajmujący się sprawdzaniem i konserwacją aparatów rentgenowskich

rentgenotelewizja (n)
рентгенотелевидение
  (medycyna, medyczny) badanie lekarskie polegające na oglądaniu obrazu rentgenowskiego na ekranie telewizora

rentgenoterapia /ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔtɛˈrapʲja/ (n)
рентгенотерапия
  (medycyna, medyczny) metoda leczenia promieniami rentgenowskimi nowotworów złośliwych oraz niektórych schorzeń skóry

rentgenowski (adj)
рентгеновский
  (fizyka, fizyczny) dotyczący promieni Röntgena
  (fizyka, fizyczny) generujący lub wykorzystujący do działania promienie Röntgena
  (fizyka, fizyczny) wykonany lub uzyskany za pomocą promieni Röntgena

rentowność (n)
рентабельность
  (ekonomia, ekonomiczny) cecha tego, co rentowne, przynoszące nadwyżkę przychodów nad kosztami;

rentowny /rɛ̃nˈtɔvnɨ/ (adj)
рентабельный
  przynoszący zysk

reologiczny (adj)
реологический
  związany z reologią, dotyczący reologii

reorganizacja (n)
реорганизация
  ponowna organizacja

reparacje /ˌrɛpaˈraʦ̑ʲjɛ/ (n)
репарация
  odszkodowanie wojenne płacone zwycięzcy przez państwo zwyciężone;

repatriacja /ˌrɛpaˈtrʲjaʦ̑ʲja/ (n)
репатриация
  (książkowy) powrót do ojczystego kraju;

repatriacyjny (adj)
репатриасионный
  związany z repatriacją, dotyczący repatriacji

repatriancki (adj)
репатриантский
  związany z repatriantami, dotyczący repatriantów, przeznaczony dla nich

repatriant (n)
репатриант
  (książkowy) osoba powracająca zza granicy, gdzie przebywała niedobrowolnie

reportaż (n)
репортаж
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

reportażowy (adj)
репортажный
  dotyczący reportażu, związany z reportażem

reporter /rɛˈpɔrtɛr/ (n)
репортёр, корреспондент
  dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

repozytorium /ˌrɛpɔzɨˈtɔrʲjũm/ (n)
репозиторий
  (informatyka, informatyczny) miejsce, z którego wielu użytkownikom udostępniane są pliki lub aplikacje

represja /rɛˈprɛsʲja/ (n)
репрессия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma odwetu lub nacisku

reprezentant /ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt/ (n)
представитель
  osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś

reprywatyzacja (n)
реприватизация
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) zwrot mienia przejętego wcześniej przez państwo na rzecz byłych właścicieli lub ich spadkobierców; (także, też) zrekompensowanie tego mienia w formie pieniężnej albo w naturze;

reptiliologia /ˌrɛptʲilʲjɔˈlɔɟja/ (n)
рептилиология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o gadach;

republika /rɛˈpublʲika/ (n)
республика
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republika bananowa /rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva/ (n)
банановая республика
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) słabe i niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone w niedemokratyczny sposób, zazwyczaj przez dyktatora lub reżim wojskowy;

republikanin (n)
республиканец
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu

republikanka (n)
республиканка
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka republiki lub republikanizmu, kobieta popierająca republikańską formę rządu

reputacja /ˌrɛpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
репутация
  opinia o kimś, dobre imię

resentyment /ˌrɛsɛ̃nˈtɨ̃mɛ̃nt/ (n)
ресентимент
  skrywany żal lub uraza

respirator (n)
респиратор
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;

restart /ˈrɛstart/ (n)
перезагрузка
  (informatyka, informatyczny) ponowne uruchomienie

restauracja /ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja/ (n)
реставрация
  (budownictwo) odnowienie, odbudowanie
ресторан
  (gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

restauracyjny (adj)
ресторанный
  dotyczący restauracji, związany z restauracją

restaurator /ˌrɛstawˈratɔr/ (n)
ресторатор
  (książkowy) właściciel, menadżer restauracji

resurs /ˈrɛsurs/ (n)
ресурс
  (technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) okres zdolności użytkowej urządzenia gwarantujący jego niezawodność i bezpieczeństwo eksploaracji;

reszka /ˈrɛʃka/ (n)
решка
  (numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

reszta /ˈrɛʃta/ (n)
остаток
  (matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;
остаток, остальной часть
  elementy, które zostały
сдача
  przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

retarder /rɛˈtardɛr/ (n)
ретардер, тормоз-замедлитель
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (maszynoznawstwo) (zobacz) zwalniacz

retoryczny (adj)
риторический
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką

retro /ˈrɛtrɔ/ (adj)
ретро, стиль ретро
  o stylu staromodny, odnoszący się do przeszłości

retroaktywny (adj)
ретроактивный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

retsina (n)
рецина
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;

retusz (n)
ретушь
  (fotografia) mechaniczna lub chemiczna korekta negatywu lub pozytywu fotograficznego

reumatolog /ˌrɛwmaˈtɔlɔk/ (n)
ревматолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób reumatycznych
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka reumatologii

reumatologia /ˌrɛwmatɔˈlɔɟja/ (n)
ревматология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami reumatycznymi kości i stawów;

reumatologiczny (adj)
ревматологический
  (medycyna, medyczny) związany z reumatologią, dotyczący reumatologii

reumatyczny /ˌrɛwmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ревматический
  (medycyna, medyczny) związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi

reumatyk (n)
ревматик
  osoba cierpiąca na reumatyzm

reumatyzm /rɛwˈmatɨsm̥/ (n)
ревматизм
  (medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

reunioński (adj)
реюньонский
  związany z Reunionem, dotyczący Reunionu (wyspy i departamentu Francji)

rewaluacja /ˌrɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
ревальвация
  (ekonomia, ekonomiczny) urzędowy wzrost kursu danej waluty;

rewidować /ˌrɛvʲiˈdɔvaʨ̑/ (v)
обыскивать
  przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego

rewolta /rɛˈvɔlta/ (n)
мятеж
  zbrojny spisek, bunt

rewolucja /ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
революция
  gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
  (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucja październikowa (n)
Октябрьская революция
  (historia, historyczny, historycznie) zbrojny przewrót dokonany w Rosji w 1917 roku, w którego wyniku władzę w tym kraju przejęli bolszewicy;

rewolucjonista /ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
революционер
  uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolucjonistka /ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka/ (n)
революционерка
  kobieta, uczestniczka lub zwolenniczka rewolucji

rewolucjonizowanie (n)
революционизирование
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pobudzanie do rewolucji
  (przenośnie, przenośnia) dokonywanie radykalnego przełomu w jakiejś dziedzinie

rewolucyjność /ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑/ (n)
революционность
  cecha tego, co jest rewolucyjne

rewolwer /rɛˈvɔlvɛr/ (n)
револьвер
  ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezerwa (n)
резерв
  zapas czegoś
  (wojskowość, wojskowy) oddział lub oddziały wojskowe pozostawione w odwodzie

rezerwować /ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
бронировать, резервировать
  zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwowy (n)
запасной
  (sport, sportowy) gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

rezolucja /ˌrɛzɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
резолюция
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad

rezultat /rɛˈzultat/ (n)
результат
  wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

rezurekcja /ˌrɛzuˈrɛkʦ̑ʲja/ (n)
пасхальный богослужение
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczyste nabożeństwo wielkanocne z procesją, obwieszczające zmartwychwstanie Chrystusa;

rezus (n)
макак-резус
  (zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta, gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;

rezygnować /ˌrɛzɨɡˈnɔvaʨ̑/ (v)
отказываться
  odstępować od czegoś, zrzec się czegoś z własnej woli

reński (adj)
рейнский
  związany z Renem, dotyczący Renu

reżim (n)
режим
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) rząd, który stosuje ucisk i przemoc
  ścisły tryb postępowania w określonym przypadku

reżyser /rɛˈʒɨsɛr/ (n)
режиссёр
  realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

reżyseria (n)
режиссура
  ogół działań reżysera

riazanka (n)
рязанка
  mieszkanka Riazania

riazańczyk (n)
рязанец
  mieszkaniec Riazania

riazański (adj)
рязанский
  związany z Riazaniem, dotyczący Riazania

rijadzki /rʲiˈjaʦ̑ʲci/ (adj)
эр-риядский
  odnoszący się do miasta Rijad

riketsja (n)
риккетсия
  (medycyna, medyczny) (mikrobiologia, mikrobiologiczny) Gram-ujemna bakteria z rodzaju Rickettsia wywołująca u ludzi i innych ssaków riketsjozy, przenoszona najczęściej przez kleszcze, pchły i wszy;

risotto /rʲiˈsɔtːɔ/ (n)
ризотто
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa przyrządzana na bazie ryżu;

ro /rɔ/ (n)
ро
  nazwa siedemnastej litery alfabetu greckiego, ρ;

robaczek (n)
букашка
  (zdrobniale) od: robak

robak /ˈrɔbak/ (n)
глист
  (medycyna, medyczny) pasożyt jelitowy wywołujący choroby u zwierząt i ludzi
червь
  (zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;
  (informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;

rober /ˈrɔbɛr/ (n)
роббер
  (termin karciany) część gry w brydża lub wista zakończona podliczeniem punktów

robienie /rɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
делание
  zajmowanie się czymś, wykonywanie jakiejś czynności; wywoływanie jakiegoś stanu

robinsonada /ˌrɔbʲĩw̃sɔ̃ˈnada/ (n)
робинзонада
  (książkowy) utwór literacki o życiu lub podróżach obfitujących w przygody
  (książkowy) wyprawa w poszukiwaniu silnych wrażeń, przygód;
  (książkowy) życie pełne wyzwań, w trudnych warunkach

robić /ˈrɔbʲiʨ̑/ (v)
делать
  wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać
  zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan
становиться
  o porach, zjawiskach, faktach: następować, rozpoczynać się, pojawiać się

robić dobrą minę do złej gry /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈdɔbrɔ̃w̃ ˈmʲĩnɛ dɔ‿ˈzwɛj ˈɡrɨ/ (v)
делать хорошую мину при плохой игре
  udawać, że wszystko jest w porządku, mimo że sytuacja przedstawia się źle

robić loda /ˈrɔbʲiʨ̑ ˈlɔda/ (v)
делать минет, отсасывать, сосать
  (wulgarnie, wulgaryzm) wykonywać fellatio, dokonywać oralnej stymulacji penisa

robić w gacie ze strachu /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈv‿ɡaʨ̑ɛ zɛ‿ˈstraxu/ (v)
умирать от страха
  (potocznie, potoczny) bardzo się bać, być przerażonym

robić z igły widły /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ/ (v)
делать из мухи слона
  (potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

robić z muchy słonia /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿muxɨ ˈswɔ̃ɲa/ (v)
делать из мухи слона
  (rzadki, rzadko używany) wyolbrzymiać coś, mówić o czymś z przesadą

roboczy /rɔˈbɔʧ̑ɨ/ (adj)
пробный, рабочий
  taki, który jest wstępną wersją, do dalszej obróbki
рабочий
  związany z robotą, właściwy robocie

robot /ˈrɔbɔt/ (n)
робот
  (technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
  (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robota /rɔˈbɔta/ (n)
работа
  (potocznie, potoczny) zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś

robota nie zając, nie ucieknie /rɔˈbɔta ɲɛ‿ˈzajɔ̃nʦ̑ʲ ˌɲɛ‿uˈʨ̑ɛ̇cɲɛ/ (proverb)
работа не волк, в лес не убежит; работа не медведь, в лес не убежит
  wymówka od pracy, zachęta do odpoczynku, poleniuchowania

robotnica /ˌrɔbɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
работница
  kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce

robotnik /rɔˈbɔtʲɲik/ (n)
рабочий, работник
  pracownik wykonujący pracę fizyczną

robotyka /rɔˈbɔtɨka/ (n)
робототехника
  nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem;

rock /rɔk/ (n)
рок
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rock and roll /rɔk‿ɛ̃nt‿ˈrɔl/ (n)
рок-н-ролл
  (choreografia, choreograficzny) wywodzący się od lindy hop taniec towarzyski w metrum 4/4, charakteryzujący się dynamicznością i zastosowaniem figur akrobatycznych
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny lub utwór w tym stylu; podstawowa forma leżąca u fundamentów wszystkich stylów rockowych;

rocznica /rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
годовщина
  dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

rocznik (n)
ежегодник
  czasopismo ukazujące się raz na rok

rod /rɔt/ (n)
родий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodaczka (n)
соотечественница, компатриотка
  kobieta należąca do ta samej narodowości, pochodząca z tego samego obszaru

rodak (n)
земляк, соотечественник
  człowiek pochodzący z tego samego narodu

rodeo (n)
родео
  (sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków

rododendron /ˌrɔdɔˈdɛ̃ndrɔ̃n/ (n)
рододендрон
  (botanika, botaniczny) różanecznik

rodopsyna (n)
родопсин
  (biochemia, biochemiczny) światłoczuły czerwony barwnik zawarty w pręcikach siatkówki;

rodowity (adj)
коренной
  urodzony w danym kraju, mieście, dzielnicy, pochodzący z danego kraju, miasta, dzielnicy

rodowód (n)
родословная
  dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go

rodyjski /rɔˈdɨjsʲci/ (adj)
родосский
  dotyczący Rodosu, związany z Rodosem, pochodzący z Rodosu

rodzaj /ˈrɔʣ̑aj/ (n)
род
  (biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;
  (gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;
  typ, odmiana, gatunek
жанр
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) podstawowa jednostka klasyfikacji dzieł literackich

rodzaj męski /ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci/ (n)
мужской род
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj nijaki /ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci/ (n)
средний род
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński /ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (n)
женский род
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik /rɔˈʣ̑ajɲik/ (n)
артикль
  (gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzeństwo /rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
сиблинг
  brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic /ˈrɔʥ̑iʦ̑/ (n)
родитель
  pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzice /rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ/ (n)
родитель, родители
  ojciec i matka

rodzicielski (adj)
родительский
  związany z rodzicielstwem

rodzicielstwo /ˌrɔʥ̑iˈʨ̑ɛlstfɔ/ (n)
родительство
  bycie rodzicem

rodzimowierstwo /ˌrɔʥ̑ĩmɔˈvʲjɛrstfɔ/ (n)
родноверие
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń odwołujących się zazwyczaj do tradycji przedchrześcijańskich, system poglądów opierających się na mitologii i wierzeniach lokalnej społeczności, w obrębie danej grupy kulturowej lub etnicznej;

rodzimy /rɔˈʥ̑ĩmɨ/ (adj)
родной
  o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju

rodzina /rɔˈʥ̑ĩna/ (n)
семья, семейство
  rodzice wraz z ich dziećmi

rodzinka (n)
семейка
  (zdrobniale) od: rodzina

rodzinny /rɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
родной
  ojczysty
семейный
  związany z rodziną, dotyczący rodziny

rodzić /ˈrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
порождать
  (fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat

rodzynek /rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk/ (n)
изюм, изюмина
  suszone winogrono
индивид, индивидуум, уникум
  (potocznie, potoczny) ktoś w jakiś sposób wyróżniający się

rodzynka /rɔˈʣ̑ɨ̃nka/ (n)
изюм, изюмина
  (spożywczy) (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone winogrono należące do bakalii; (zobacz) rodzynek

roentgen /ˈrɛ̃ndɡɛ̃n/ (n)
рентгений
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogal /ˈrɔɡal/ (n)
рогалик
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo w kształcie półksiężyca;

rogaty /rɔˈɡatɨ/ (adj)
рогатый
  o zwierzęciu: taki, który ma rogi lub część ciała przypominającą rogi

rogówka (n)
роговица, роговая оболочка
  (anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej;

roić (v)
роиться
  występować licznie

rojalistyczny (adj)
роялистский
  związany z rojalizmem

rojnik pajęczynowaty (n)
молодило паутинистое
  (botanika, botaniczny) Sempervivum arachnoideum, gatunek roślin z rodziny gruboszowatych;

rok /rɔk/ (n)
год, лет
  czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok szkolny /ˈrɔk ˈʃkɔlnɨ/ (n)
учебный год
  (edukacja, edukacyjny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;

rokada /rɔˈkada/ (n)
рокада
  (wojskowość, wojskowy) droga równoległa do linii frontu, używana do przesyłu zaopatrzenia lub ułatwiająca transport posiłków;

rokitnik /rɔˈcitʲɲik/ (n)
облепиха
  (botanika, botaniczny) Hippophae L., rodzaj roślin krzewiastych z rodziny oliwnikowatych;
  krzew z rodzaju rokitnika (1.1) o podłużnych, srebrzystych liściach i niewielkich, pomarańczowych owocach

rokoko (n)
рококо
  (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;

rokokowy (adj)
рокальный
  (sztuka) związany z rokoko, dotyczący rokoko

rokosz /ˈrɔkɔʃ/ (n)
восстание, мятеж
  (historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;

rola /ˈrɔla/ (n)
роль
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora
  funkcja, odpowiedzialność
земля
  (rolnictwo, rolniczy) pole

rolnictwo /rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
сельское хозяйство, земледелие
  (rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolniczoprzemysłowy (adj)
агропромышленный
  związany z przemysłem rolniczym

rolniczy /rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
аграрный, сельский
  dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim

rolnik /ˈrɔlʲɲik/ (n)
аграрник
  absolwent szkoły rolniczej, specjalista w dziedzinie rolnictwa
земледелец
  osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

rolny /ˈrɔlnɨ/ (adj)
аграрный, сельскохозяйственный
  związany z uprawą roli, pola

rolować /rɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
надувать
  (potocznie, potoczny) oszukiwać, zwodzić
сворачивать
  zwijać w rulon

romanista /ˌrɔ̃mãˈɲista/ (n)
романист
  znawca języków romańskich
  znawca prawa rzymskiego

romanistka (n)
романистка
  kobieta wykształcona w dziedzinie romanistyki
  specjalistka w zakresie prawa rzymskiego

romanizm /rɔ̃ˈmãɲism̥/ (n)
романизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z któregoś języka romańskiego

romanizować /ˌrɔ̃mãɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
романизировать
  rozpowszechniać języki i kulturę romańską; w czasie panowania imperium rzymskiego: narzucać podbitej ludności język łaciński i rzymską kulturę

romantyczny /ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
романтический, романтичный
  związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

romantyzm /rɔ̃ˈmãntɨsm̥/ (n)
романтизм
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;

romański (adj)
романский
  (sztuka) związany z europejskim stylem architektonicznym z X-XIII wieku
  wywodzący się ze starożytnej kultury rzymskiej lub z nią związany

romb /rɔ̃mp/ (n)
ромб
  (geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

ropa /ˈrɔpa/ (n)
гной
  (medycyna, medyczny) wydzielina o żółtawym zabarwieniu wydobywająca się z zainfekowanej rany;
нефть
  (potocznie, potoczny) ropa naftowa

ropa naftowa /ˈrɔpa naˈftɔva/ (n)
нефть
  (geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropieć (v)
гноиться
  (medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropień /ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
абсцесс
  zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

ropny (adj)
гнойный
  (medycyna, medyczny) związany z wytwarzaniem ropy

ropociąg /rɔˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
нефтепровод
  (technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu ropy naftowej

roponośny /ˌrɔpɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
нефтеносный
  o terenach, skałach itp. zawierający złoża ropy naftowej

ropowica /ˌrɔpɔˈvʲiʦ̑a/ (n)
флегмона
  (medycyna, medyczny) zapalenie ropne w obrębie luźnej tkanki łącznej jakiejś okolicy ciała

ropucha /rɔˈpuxa/ (n)
жаба
  (herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa /ˈrɔsa/ (n)
роса
  krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosnąć /ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
всходить
  o cieście podnosić się
расти
  o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
  powiększać swoje rozmiary, skalę
  o roślinach występować

rosnąć jak grzyby po deszczu (v)
расти как грибы после дождя
  powstawać szybko, nieoczekiwanie, pojawiać się w dużej liczbie

rosnąć jak na drożdżach /ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ ˈjak na‿ˈdrɔʒʤ̑ax/ (v)
расти как на дрожжах
  szybko rosnąć

rosomak /rɔˈsɔ̃mak/ (n)
росомаха
  (zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rostbef /ˈrɔzdbɛf/ (n)
ростбиф
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona

rostowianin (n)
ростовчанин
  mieszkaniec Rostowa albo Rostowa nad Donem; osoba z jednego z tych miast

rostowianka (n)
ростовчанка
  mieszkanka Rostowa albo Rostowa nad Donem; kobieta z jednego z tych miast

rostowski (adj)
ростовский
  związany z Rostowem nad Donem, dotyczący Rostowa nad Donem
  związany z Rostowem, dotyczący Rostowa

rosyjska ruletka /rɔˈsɨjska ruˈlɛtka/ (n)
русская рулетка, гусарская рулетка
  rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (adj)
русский, российский
  dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (n)
русский, русский язык
  (potocznie, potoczny) (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Rosji;

rosyjskojęzyczny /rɔˈsɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
русскоговорящий, русскоязычный
  posługujący się językiem rosyjskim
русскоязычный
  spisany, stworzony w języku rosyjskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem rosyjskim

roszada /rɔˈʃada/ (n)
рокировка
  (szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;
  (przenośnie, przenośnia) przetasowanie na stanowiskach

rosół /ˈrɔsuw/ (n)
куриный бульон
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;

rosławski (adj)
рославльский
  związany z Rosławiem, dotyczący Rosławia

rotmistrz /ˈrɔtmʲisṭʃ/ (n)
ротмистр
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii, będący odpowiednikiem rangi kapitana;

rotterdamski (adj)
роттердамский
  związany z Rotterdamem, dotyczący Rotterdamu

rower /ˈrɔvɛr/ (n)
велосипед
  (transport, transportowy) jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rower górski /ˈrɔvɛr ˈɡursʲci/ (n)
горный велосипед
  (sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie;

rowerek /rɔˈvɛrɛk/ (n)
велотренажёр
  (potocznie, potoczny) przyrząd treningowy do pedałowania w miejscu
велосипедик
  (zdrobniale) od: rower
  mały rower dziecięcy

rowerowy /ˌrɔvɛˈrɔvɨ/ (adj)
велосипедный
  dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów, przeznaczony dla rowerów

rowerzysta /ˌrɔvɛˈʒɨsta/ (n)
велосипедист
  osoba jadąca na rowerze;

rowerzystka /ˌrɔvɛˈʒɨstka/ (n)
велосипедистка
  kobieta, która jedzie na rowerze

rozbierać /rɔzˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
раздевать
  zdejmować ubranie z kogoś lub czegoś
раздеваться
  zdejmować z siebie ubranie

rozbieżność /rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
расхождение
  różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozchodnik (n)
очиток, очи́ток
  (botanika, botaniczny) Sedum, rodzaj rośliny z rodziny gruboszowatych, do którego należy od ~280 do ~470 gatunków występujących głównie na półkuli północnej;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju rozchodnik (1.1)

rozchodzić (v)
разносить
  rozluźnić buty przez chodzenie w nich

rozczarowanie /ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ/ (n)
разочарование
  niespełnienie oczekiwań

rozdarcie /rɔzˈdarʲʨ̑ɛ/ (n)
разрыв
  miejsce, w którym coś rozdarło się

rozdrażnienie /ˌrɔzdraʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
раздражение
  nieprzyjemne uczucie, wynikłe z przemęczenia lub przykrej sytuacji

rozdział /ˈrɔʑʥ̑aw/ (n)
глава
  (drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis
раздел
  rozdzielanie, obdzielanie, przydzielanie, dokonywanie podziału między ludzi

rozebrać /rɔˈzɛbraʨ̑/ (v)
раздеть
  zdjąć ubranie z kogoś lub czegoś
раздеться
  zdjąć z siebie ubranie

rozejm (n)
перемирие
  czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozeta /rɔˈzɛta/ (n)
роза
  (architektura, architektoniczny) okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej;
розетка
  (botanika, botaniczny) zespół liści pędu ułożonych na jednym poziomie u części roślin o krótkiej łodydze, tuż nad powierzchnią ziemi;

rozgardiasz /rɔzˈɡardʲjaʃ/ (n)
бардак, раскардаш
  zamieszanie, zamęt, nieporządek

rozgałęzienie /ˌrɔzɡawɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ответвление, разветвление
  (botanika, botaniczny) miejsce na drzewie, w którym rozwidlają się konary
  (potocznie, potoczny) miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozgniewany (adj)
разгневанный
  taki, który wyraża wzbierający gniew

rozgrzać (v)
разогреть, согреть
  grzejąc, uczynić cieplejszym lub odczuwającym więcej ciepła

rozgrzewka /rɔzˈɡʒɛfka/ (n)
разминка
  (sport, sportowy) zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku;

rozgwiazda /rɔzˈɡvʲjazda/ (n)
морская звезда, морска́я звезда́
  (zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz /ˈrɔskas/ (n)
приказ
  polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkazywać (v)
приказывать
  wydawać kategoryczne polecenia

rozklepać (v)
расклепать
  (technologia, technika, techniczny) rozpłaszczyć coś metalowego poprzez uderzanie młotem

rozkosz (n)
блаженство
  najwyższy stopień uczucia przyjemności, upojenia, radości
  to, co sprawia najwyższą przyjemność, zwłaszcza zmysłową

rozkoszować /ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑/ /ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
наслаждаться
  odczuwać dużą przyjemność, doznawać rozkoszy z jakiego powodu

rozkradanie (n)
разворовывание
  (rzeczownik odczasownikowy) od rozkradać

rozkład /ˈrɔskwat/ (n)
расписание
  plan czynności następujących w jakimś określonym porządku czasu
  tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)
разложение
  proces lub wynik gnicia
разложение, раскладывание
  sposób podziału na elementy składowe

rozkład jazdy /ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ/ (n)
расписание
  lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu;

rozmaity /ˌrɔzmaˈ<sup>j</sup>itɨ/ (adj)
разный
  charakteryzujący się różnorodnością swoich cech, np. kształtów, kolorów, typów

rozmaryn /rɔzˈmarɨ̃n/ (n)
розмарин
  (botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

rozmawianie /ˌrɔzmaˈvʲjä̃ɲɛ/ (n)
говорение
  (rzeczownik odczasownikowy) od rozmawiać

rozmawiać /rɔzˈmavʲjäʨ̑/ (v)
беседовать, разговаривать
  wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar /ˈrɔzmʲjar/ (n)
размер
  wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmienić (v)
разменять
  wymienić pieniądze na banknoty lub monety na takie o mniejszych nominałach

rozmnażanie /ˌrɔzmnaˈʒãɲɛ/ (n)
размножение
  (rzeczownik odczasownikowy) od rozmnażać

rozmowa /rɔzˈmɔva/ (n)
разговор, беседа
  ustna wymiana zdań

rozmowny /rɔzˈmɔvnɨ/ (adj)
разговорчивый
  (książkowy) taki, który lubi rozmawiać, jest chętny do rozmowy

rozmówki /rɔzˈmufʲci/ (n)
разговорник
  niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

roznieść (v)
разнести
  nosząc, przekazać w różne miejsca
  uczynić powszechnie znanym

rozpacz /ˈrɔspaʧ̑/ (n)
отчаяние
  silne uczucie wyrażające bezsilność i zwątpienie

rozpadlina /ˌrɔspaˈdlʲĩna/ (n)
разлом
  (geologia, geologiczny) szeroko rozwarta i często głęboka szczelina powstała w ziemi lub w skale

rozpatrywać /ˌrɔspaˈtrɨvaʨ̑/ (v)
рассматривать
  (książkowy) brać pod rozwagę, rozważać coś wnikliwie, zaznajamiać się z czymś, analizować

rozpatrzyć /rɔsˈpaṭʃɨʨ̑/ (v)
рассмотреть
  (książkowy) wziąć pod rozwagę, rozważyć coś, zaznajamić się z czymś

rozpieszczać (v)
баловать
  traktować zbyt pobłażliwie

rozpoczynać /ˌrɔspɔˈʧ̑ɨ̃naʨ̑/ (v)
начинать
  inicjować coś, dawać początek

rozporek /rɔsˈpɔrɛk/ (n)
ширинка
  (krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach

rozporządzenie /ˌrɔspɔʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
распоряжение
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;

rozpowszechniony (adj)
распространённый
  występujący powszechnie, często, na dużą skalę

rozpoznanie /ˌrɔspɔzˈnãɲɛ/ (n)
разведка
  (wojskowość, wojskowy) działalność wojsk na polu walki mająca na celu zdobycie informacji o nieprzyjacielu;

rozpoznawalny (adj)
распознаваемый
  dający się rozpoznać

rozpromienić (v)
озарить
  uczynić jaśniejszym, rozświetlić

rozprzestrzenianie (n)
распространение
  czynienie czegoś powszechnym, znanym
  powodowanie występowania czegoś w przestrzeni

rozpusta (n)
разврат, распущенность
  brak moralności w sferze seksualnej

rozpustnica (n)
блудница
  (przestarzałe, przestarzały) kobieta oddająca się rozpuście

rozpustnik /rɔsˈpustʲɲik/ (n)
развратник, распутник
  (przestarzałe, przestarzały) mężczyzna oddający się rozpuście

rozpuszczalnik /rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik/ (n)
растворитель
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

rozpuszczalny (adj)
растворимый
  taki, który można rozpuścić

rozpychać się łokciami (v)
лезть напролом
  dążyć do osiągnięcia celu w sposób bezwzględny, nie licząc się z innymi ludźmi

rozpędzić na cztery wiatry /rɔsˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ na‿ˈʧ̑tɛrɨ ˈvʲjatrɨ/ (v)
прогнать в три шеи
  rozpędzić, wypędzić, wygnać kogoś brutalnie

rozrywka /rɔzˈrɨfka/ (n)
развлечение
  działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi

rozrzutność (n)
расточительность
  cecha tego, co rozrzutne; cecha tych, którzy są rozrzutni

rozrzutny (adj)
расточительный
  wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa

rozszerzenie (n)
расширение
  (informatyka, informatyczny) przyrostek nazwy pliku, zwykle trzyliterowy, wskazujący jego rodzaj;

rozszerzyć (v)
расширить
  zwiększyć zasięg, rozmiar czegoś
расшириться
  zwiększyć swój zasięg, rozmiar

rozsądek /rɔsˈːɔ̃ndɛk/ (n)
рассудок
  intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji;

rozsądny /rɔsˈːɔ̃ndnɨ/ (adj)
разумный
  taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargniony /ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
рассеянный
  nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może się skoncentrować

rozterka (n)
нерешительность
  wewnętrzne rozdarcie wynikłe z konieczności podjęcia trudnej decyzji

roztwór /ˈrɔstfur/ (n)
раствор
  (chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozum /ˈrɔzũm/ (n)
ум, разум
  zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumieć /rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
понимать
  pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozumnie /rɔˈzũmʲɲɛ/ (adv)
разумно
  w sposób rozumny, rozsądny, rzeczowy, sensowny

rozumność (n)
разумность
  cecha tego, co rozumne; cecha tych, którzy są rozumni

rozumny /rɔˈzũmnɨ/ (adj)
разумный
  taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia

rozumowanie (n)
рассуждение
  (rzeczownik odczasownikowy) od rozumować

rozwaga /rɔzˈvaɡa/ (n)
осмотрительность
  namysł, refleksja, umiejętność rozsądnego przemyślenia czegoś przed działaniem

rozważać /rɔzˈvaʒaʨ̑/ (v)
обдумывать
  (książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozważny /rɔzˈvaʒnɨ/ (adj)
осмотрительный
  postępujący ostrożnie, z namysłem, rozwagą
  świadczący o rozwadze, roztropności

rozważyć /rɔzˈvaʒɨʨ̑/ (v)
обдумать
  (zobacz) rozważać (zastanawiać się)

rozwidlenie /ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ/ (n)
развилка
  miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozwijanie /ˌrɔzvʲiˈjä̃ɲɛ/ (n)
развивание
  (rzeczownik odczasownikowy) od rozwijać

rozwijać /rɔzˈvʲijäʨ̑/ (v)
развивать
  zwiększać zasób istniejącej wiedzy

rozwinąć /rɔzˈvʲĩnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
развить
  aspekt dokonany od: rozwijać

rozwiązanie /ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
решение
  (matematyka, matematyczny) wynik
  załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania

rozwiązły /rɔzˈvʲjɔ̃w̃zwɨ/ (adj)
распутный, распущенный
  niemoralny, rozpustny

rozwlekły /rɔzˈvlɛkwɨ/ (adj)
растянутуй
  zawierający nadmiar treści, często niespójnej

rozwodnik (n)
разведённый
  mężczyzna, który się rozwiódł

rozwodowy (adj)
разводный
  dotyczący rozwodu

rozwód /ˈrɔzvut/ (n)
развод
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój /ˈrɔzvuj/ (n)
развитие
  proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
  następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
  proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

roślina /rɔɕˈlʲĩna/ (n)
растение
  (botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślinność /rɔɕˈlʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
растительность
  wszystkie rośliny danego terenu

roślinny /rɔɕˈlʲĩnːɨ/ (adj)
растительный
  taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny

roślinożerność (n)
растительноядность
  (biologia, biologiczny) sposób odżywiania się organizmów polegający na żywieniu się roślinami

roślinożerny /ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
травоядный
  (zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rożen /ˈrɔʒɛ̃n/ (n)
шампур
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pręt z metalu do opiekania mięsa nad ogniem

rtęciowy /r̥tɛ̃ɲˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
ртутный
  (chemia, chemiczny) dotyczący rtęci, związany z rtęcią

rtęć /r̥tɛ̃ɲʨ̑/ (n)
ртуть
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubcowski (adj)
рубцовский
  związany z Rubcowskiem, dotyczący Rubcowska

rubel /ˈrubɛl/ (n)
рубль
  (jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;

rubid /ˈrubʲit/ (n)
рубидий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubież /ˈrubʲjɛʃ/ (n)
рубеж
  (wojskowość, wojskowy) pas terenu, na którym odbywają się operacje wojenne

rubin /ˈrubʲĩn/ (n)
рубин
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

rubinowy (adj)
рубиновый
  wykonany z rubinu
  mający kolor rubinu

ruch /rux/ (n)
движение
  (fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
  grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
  gest, ruszenie częścią ciała
  sposób poruszania się na drodze
ход
  w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka

ruch oporu /ˈrux ɔˈpɔru/ (n)
движение сопротивления
  formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;

ruchliwy (adj)
подвижный
  będący w nieustannym ruchu

ruchomość /ruˈxɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
движимое имущество
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) rzecz stanowiąca czyjąś własność, dająca się przenosić;

ruchomy /ruˈxɔ̃mɨ/ (adj)
движимый, подвижный
  dający się poruszać
передвижной, переносной, смещающийся
  dający się przenosić
движущийся
  poruszający się

ruczaj /ˈruʧ̑aj/ (n)
ручей
  (poetycki, poetycko) strumyk, potok, mały ciek

ruda /ˈruda/ (n)
руда, руда́
  (geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

rudera /ruˈdɛra/ (n)
хибара, развалюха, трущоба
  stary, zniszczony, walący się budynek

rudobrody /ˌrudɔˈbrɔdɨ/ (adj)
рыжебородый
  taki, który ma rudy zarost na brodzie

rudowąsy (adj)
рыжеусый
  taki, który ma rude wąsy

rudowłosy /ˌrudɔvˈwɔsɨ/ (adj)
рыжеволосый
  mający rude włosy

rudy /ˈrudɨ/ (adj)
рыжий
  w kolorze rdzy

rudzik /ˈruʥ̑ik/ (n)
зарянка
  (ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa /ˈrufa/ (n)
корма
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;
  (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) pośladki

rugby /ˈraɡbɨ/ /ˈruɡbɨ/ (n)
регби
  (sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

rum /rũm/ (n)
ром
  (spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumak /ˈrũmak/ (n)
конь, скакун
  rasowy koń

rumianek /rũˈmʲjãnɛk/ (n)
ромашка
  (botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;

rumieniec (n)
румянец
  czasowe różowe zabarwienie policzków

rumowy (adj)
ромовый
  zawierający rum lub tylko mający smak rumu
  związany z rumem, dotyczący rumu

rumpel (n)
румпель
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci dźwigni przymocowanej do płetwy sterowej

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (adj)
румынский
  pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (n)
румынский
  (językoznawstwo, językoznawczy) urzędowy język Rumunii;

runo /ˈrũnɔ/ (n)
руно
  masa luźno splątanych włókien, np. z wystrzyżonej sierści;

runąć (v)
рухнуть
  gwałtownie upaść w wyniku działania siły ciężkości
провалиться
  gwałtownie zawalić się

rupiecie /ruˈpʲjɛ̇ʨ̑ɛ/ (n)
барахло
  zbiór starych, zniszczonych i nieprzydatnych rzeczy

rura /ˈrura/ (n)
труба
  przewód do transportu płynów;

rusałka /ruˈsawka/ (n)
русалка
  (mitologia słowiańska) demoniczna istota o kobiecej postaci występująca w mitologii słowiańskiej;

rusiński (adj)
русинский
  związany z Rusinami

rusofil /ruˈsɔfʲil/ (n)
русофил
  (książkowy) człowiek oddany sprawom związanym z Rosją, sympatyk Rosjan

rusofilski (adj)
русофильский
  nacechowany rusofilstwem, sympatyzujący z Rosją, Rosjanami

rusofob /ruˈsɔfɔp/ (n)
русофоб
  (książkowy) człowiek nielubiący Rosjan i Rosji, ksenofobicznie traktujący sprawy rosyjskie

rusofobia /ˌrusɔˈfɔbʲja/ (n)
русофобия
  (socjologia, socjologiczny) niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie

rusycyzm /ruˈsɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
русизм, русицизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka rosyjskiego;

rusyfikacja /ˌrusɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
русификация
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie lub proces przyjmowania języka i kultury rosyjskiej;

ruszać /ˈruʃaʨ̑/ (v)
двигаться
  wprawiać siebie w ruch lub w nim pozostawać, wykonywać ruch

ruszać się jak mucha w smole /ˈruʃaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈmuxa ˈf‿smɔlɛ/ (v)
двигаться как сонная муха
  robić coś bardzo wolno, leniwie, ospale

rusznica (n)
ручница
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) ręczna broń palna o długiej lufie

ruten /ˈrutɛ̃n/ (n)
рутений
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford (n)
резерфордий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

rwanda /ˈrvãnda/ (n)
руанда
  język, którym mówi się w Rwandzie;

rwandyjski /rvãnˈdɨjsʲci/ (adj)
руандийский
  odnoszący się do państwa Rwanda

rwać /rvaʨ̑/ (v)
рвать
  szarpiąc dzielić coś na części
  wydobywać, wyrywać

rwetes (n)
кутерьма
  (potocznie, potoczny) hałas w połączeniu z bieganiną

ryba /ˈrɨba/ (n)
рыба
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;
  (spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;

ryba psuje się od głowy /ˈrɨba ˈpsujɛ‿ɕɛ ɔd‿ˈɡwɔvɨ/ (proverb)
рыба гниёт с головы
  korupcja (albo inne niekorzystne zjawisko) zaczyna się na szczytach władzy

rybacki /rɨˈbaʦ̑ʲci/ (adj)
рыбацкий, рыбачий, рыболовный
  związany z rybactwem i rybakami, dotyczący rybactwa i rybaków

rybak /ˈrɨbak/ (n)
рыбак, рыболов
  (rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybi /ˈrɨbʲi/ (adj)
рыбий
  związany z rybą, dotyczący ryby
  taki, jak u ryby

rybi /ˈrɨbʲi/ (possessiveAdjective)
рыбий
  należący do ryby

rybiński (adj)
рыбинский
  związany z Rybińskiem, dotyczący Rybińska

rybka /ˈrɨpka/ (n)
рыбка
  (zdrobniale) od: ryba

rybność (n)
рыбность
  (rzadki, rzadko używany) zasobność zbiornika lub cieku w ryby

rybosom (n)
рибосома
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;

rybołów /rɨˈbɔwuf/ (n)
скопа
  (ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

rybołów zwyczajny (n)
скопа
  (ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce;

rybołówstwo (n)
рыболовство
  gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb;

rycerski /rɨˈʦ̑ɛrsʲci/ (adj)
рыцарский
  związany z rycerzem i rycerstwem
  zachowujący się w sposób przypisywany średniowiecznemu rycerstwu
  świadczący o rycerstwie, rycerskości

rycerskość /rɨˈʦ̑ɛrskɔɕʨ̑/ (n)
рыцарственность
  cecha tego, co/kto rycerskie/rycerski

rycerz /ˈrɨʦ̑ɛʃ/ (n)
рыцарь
  (historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

rycina /rɨˈʨ̑ĩna/ (n)
гравюра
  (sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi

rydz /rɨʦ̑/ (n)
рыжик настоящий
  (potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny z gatunku Lactarius deliciosus, mleczaj rydz, z koncentrycznymi pasami na kapeluszu;

ryj /rɨj/ (n)
рыло
  (zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt

rymarz /ˈrɨ̃maʃ/ (n)
шорник
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem przedmiotów ze skóry

rynek /ˈrɨ̃nɛk/ (n)
рынок
  (ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
базар
  (regionalizm łódzki) bazar, targowisko, miejsce targu niekoniecznie na rynku (1.1)
главный площадь, рынок
  centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)
рынок, базар
  wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;

rynkowy (adj)
рыночный
  (ekonomia, ekonomiczny) dotyczący rynku, tj. kupna i sprzedaży

rynna /ˈrɨ̃nːa/ (n)
желоб, жёлоб
  (budownictwo) rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu:

rynolog /rɨ̃ˈnɔlɔk/ (n)
ринолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nosa i zatok przynosowych

rynsztok (n)
канава
  otwarty kanał, zwykle wzdłuż krawędzi jezdni, odprowadzający z ulicy wody opadowe i ściekowe

rysa (n)
царапина
  podłużny ślad, wgłębienie po zadrapaniu powierzchni

ryski /ˈrɨsʲci/ (adj)
рижский
  związany z miastem Ryga, dotyczący miasta Ryga

rysowanie /ˌrɨsɔˈvãɲɛ/ (n)
рисование
  (rzeczownik odczasownikowy) od rysować

rysować /rɨˈsɔvaʨ̑/ (v)
рисовать
  tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia

rysowniczka /ˌrɨsɔvʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
рисовальщица
  kobieta, która wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysownik /rɨˈsɔvʲɲik/ (n)
рисовальщик
  ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysunek /rɨˈsũnɛk/ (n)
рисунок
  (książkowy) kontur, kształt czegoś
  (sztuka) (edukacja, edukacyjny) (architektura, architektoniczny) dziedzina sztuk plastycznych przedstawiająca kształty i położenie w przestrzeni za pomocą linii kreślonej tuszem, kredką, ołówkiem itp.
рисунок, рису́нок
  to, co zostało narysowane;

rytmiczność (n)
ритмичность
  cecha tego, co rytmiczne

rytmiczny (adj)
ритмический, ритмичный
  powtarzający się jednostajnie, przebiegający równo, miarowo

rytualny /ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
ритуальный
  związany z rytuałem, dotyczący rytuału

rytuał /rɨˈtu<sup>w</sup>aw/ (n)
обряд, ритуал
  (antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rywal (n)
соперник
  osoba, która konkuruje w czymś

ryza /ˈrɨza/ (n)
стопа
  (poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom;

ryzosfera (n)
ризосфера
  (biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) przestrzeń obejmująca glebę w zasięgu korzeni roślin wraz z zasiedlającymi ją organizmami;

ryzyko /ˈrɨzɨkɔ/ (n)
риск
  możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawdopodobieństwo powstania szkody obciążające osobę poszkodowaną niezależnie od jej winy, jeśli umowa lub przepis prawny nie zobowiązały innej osoby do wyrównania szkody
  możliwość wystąpienia niekorzystnych zdarzeń lub efektów

ryzykować /ˌrɨzɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
рисковать
  podejmować ryzyko; działać, licząc się z możliwością niekorzystnego zakończenia

ryzykowny /ˌrɨzɨˈkɔvnɨ/ (adj)
рискованный
  wiążący się z ryzykiem, grożący niebezpieczeństwem lub popełnieniem błędu

ryć /rɨʨ̑/ (v)
копать, рыть
  kopać, robić doły w ziemi

ryś /rɨɕ/ (n)
рысь
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryż /rɨʃ/ (n)
рис
  (botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
  (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

ryżanin /rɨˈʒãɲĩn/ (n)
рижанин
  mieszkaniec Rygi

ryżanka /rɨˈʒãnka/ (n)
рижанка
  mieszkanka Rygi

ryżobrody /ˌrɨʒɔˈbrɔdɨ/ (adj)
рыжебородый
  (potocznie, potoczny) taki, który ma ryży zarost na brodzie

ryżowy /rɨˈʒɔvɨ/ (adj)
рисовый
  sporządzony z ryżu
  związany z ryżem, dotyczący ryżu

rzadki /ˈʒatʲci/ (adj)
жидкий
  półpłynny, mający półpłynną konsystencję
редкий
  zachodzący rzadko
  o elementach rozmieszczonych we względnie dużych odstępach

rzadko /ˈʒatkɔ/ (adv)
редко
  prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami
  o elementach w zbiorze: daleko od siebie

rzadkość /ˈʒatkɔɕʨ̑/ (n)
редкость
  coś, co jest rzadkie, nietypowe, zdarza się/występuje rzadko

rzec /ʒɛʦ̑/ (v)
изрекать
  (książkowy) (przestarzałe, przestarzały) mówić, odzywać się, komunikować coś
изречь, сказать
  (książkowy) powiedzieć, odezwać się, zakomunikować coś

rzecz /ʒɛʧ̑/ (n)
тема
  temat, treść, wątek
вещь, предмет
  wytwór materialny, przedmiot

rzeczka /ˈʒɛʧ̑ka/ (n)
речка
  (zdrobniale) mała rzeka

rzeczniczka (n)
представительница
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję

rzeczownik /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik/ (n)
имя существительное, существительное
  (gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczownikowy (adj)
именной
  (gramatyka) odnoszący się do rzeczownika, związany z rzeczownikiem

rzeczywistość /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑/ (n)
действительность, реальность
  prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie
  realistyczność, świat realny

rzeczywisty /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɨ/ (adj)
действительный
  mający miejsce naprawdę

rzeczywiście /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (adv)
действительно
  zgodnie z rzeczywistością, naprawdę, faktycznie

rzeka /ˈʒɛka/ (n)
река
  (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzekomy (adj)
мнимый, кажущийся, ложный
  niebędący takim, za jakiego się go uważa

rzemień (n)
ремень
  pasek z odpowiednio wyprawionej grubej skóry używany do wiązania, mocowania czegoś;

rzemieślniczka (n)
ремесленница
  kobieta uprawiająca rzemiosło

rzemieślniczy /ˌʒɛ̃mʲjɛ̇ɕl̥ʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
ремесленный
  odnoczący się do rzemieślnika lub rzemiosła

rzemieślnik /ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik/ (n)
ремесленник
  osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło /ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ/ (n)
ремесло
  drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności

rzep /ʒɛp/ (n)
липучка
  (potocznie, potoczny) zapięcie z tkaniny velcro
репей, репейник
  owoc łopianu, pokryty małymi haczykami, łatwo czepiający się ubrań i futer

rzepa (n)
репа, турнепс
  (botanika, botaniczny) roślina z podgatunku rzepy (1.1)

rzepka (n)
коленная чашечка, коле́нная ча́шечка
  (anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzesza /ˈʒɛʃa/ (n)
толпа
  mnóstwo, duża liczba ludzi

rzeszoto /ʒɛˈʃɔtɔ/ (n)
решето
  sito o dużych otworach

rzetelny /ʒɛˈtɛlnɨ/ (adj)
добросовестный, надёжный
  należycie wykonujący swoje obowiązki

rześki (adj)
свежий
  pełen orzeźwienia, świeżości

rzeź /ʒɛɕ/ (n)
резня
  brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeź niewiniątek /ˈʒɛɕ ˌɲɛvʲĩˈɲɔ̃ntɛk/ (n)
избиение младенцев
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiorowy mord dokonany na niemowlętach w Betlejem i okolicy na rozkaz Heroda, w celu pozbycia się narodzonego Zbawiciela;

rzeź wołyńska (n)
волынская резня
  (historia, historyczny, historycznie) czystka etniczna dokonana przez nacjonalistów ukraińskich wobec mniejszości polskiej podczas okupacji niemieckiej w okresie od lutego 1943 do lutego 1944;

rzeźba /ˈʒɛʑba/ (n)
рельеф
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) ukształtowanie terenu;
скульптура
  (sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;
  (sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną

rzeźbiarski (adj)
скульптурный
  (sztuka) związany z rzeźbiarzem, rzeźbiarstwem

rzeźbiarz /ˈʒɛʑbʲjaʃ/ (n)
скульптор
  (sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnia /ˈʒɛʑɲa/ (n)
бойня
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) akt masowego, okrutnego zabijania
скотобойня
  miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik /ˈʒɛʑɲik/ (n)
мясник
  człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa
  (potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym

rzeżucha /ʒɛˈʒuxa/ (n)
кресс-салат, огородный перечник, сердечник
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni;

rzeżączka /ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
гонорея
  (medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzeżączkowy (adj)
гонорейный
  (medycyna, medyczny) związany z rzeżączką, dotyczący rzeżączki

rzodkiew (n)
редиска
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rzodkwi (1.2)

rzodkiewka /ʒɔtʲˈcɛfka/ (n)
редиска, редис
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;
редиска
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bulwa rzodkiewki (1.1)

rzucanie /ʒuˈʦ̑ãɲɛ/ (n)
бросание
  (rzeczownik odczasownikowy) od rzucać

rzucać /ˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
бросать, кидать
  wywoływać chwilowy lot przedmiotu
бросаться, кидаться
  zrobić coś ze sobą, skierować się gwałtownie w jakimś kierunku

rzucać kłody pod nogi (v)
вставлять палки в колёса
  usilnie i z rozmysłem komuś przeszkadzać

rzucać perły przed wieprze /ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ/ (v)
метать бисер перед свиньями
  ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzucać słowa na wiatr /ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈswɔva na‿ˈvʲjatr̥/ (v)
бросать слова на ветер
  używać czczych, próżnych słów
  zapowiadać, obiecywać coś, czego się nie zrealizuje

rzucić /ˈʒuʨ̑iʨ̑/ (v)
бросить
  aspekt dokonany od: rzucać

rzut /ʒut/ (n)
бросок
  wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą

rzut karny /ˈʒut ˈkarnɨ/ (n)
одиннадцатиметровый удар, пенальти
  (sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut młotem /ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m/ (n)
метание молота
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;

rzut oszczepem /ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m/ (n)
метание копья
  (sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzutnik /ˈʒutʲɲik/ (n)
проектор
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyświetlania slajdów, np. filmów lub prezentacji

rzygać /ˈʒɨɡaʨ̑/ (v)
блевать
  (grubiański, grubiańsko) wymiotować
изрыгать
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) gwałtownie wyrzucać strumień czegoś z siebie

rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
римлянин
  mieszkaniec Rzymu

rzymski /ˈʒɨ̃msʲci/ (adj)
римский
  odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu
  odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rzymskokatolicki (adj)
римско-католический
  związany z katolicyzmem i katolikami obrządku łacińskiego, dotyczący katolicyzmu i katolików obrządku łacińskiego

rząd /ʒɔ̃nt/ (n)
порядок
  (biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny;
правительство
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;
ряд
  grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim lub jeden obok drugiego
  (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby
  (potocznie, potoczny) rząd (1.4) foteli na widowni

rządowy /ʒɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
правительственный
  związany z rządem, wywodzący się z rządu

rządzić /ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
управлять
  sprawować władzę, panować
  kierować czymś, zarządzać
руководиться
  kierować się w swoim postępowaniu

rzęsa /ˈʒɛ̃w̃sa/ (n)
ресница
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

ród /rut/ (n)
род
  duża, wielopokoleniowa rodzina

róg /ruk/ (n)
угол
  (sport, sportowy) miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym
  miejsce styku dwóch ulic
  miejsce styku krawędzi jakiegoś przedmiotu
рог
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego;
  materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt
  (anatomia, anatomiczny) część kości gnykowej; część rdzenia kręgowego

rój /ruj/ (n)
рой
  duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków

rów /ruf/ (n)
ров
  podłużny dół wykopany w ziemi

rówieński (adj)
ровненский
  związany z Równem, dotyczący Równego (miasta na zachodniej Ukrainie)

rówieśniczka /ˌruvʲjɛ̇ɕˈɲiʧ̑ka/ (n)
ровесница
  kobieta lub dziewczyna w tym samym wieku

rówieśnik /ruˈvʲjɛ̇ɕɲik/ (n)
ровесник
  osoba w tym samym wieku

równanie /ruvˈnãɲɛ/ (n)
уравнение
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

równanie stanu /ruvˈnãɲɛ ˈstãnu/ (n)
уравнение состояния
  (technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) równanie termodynamiczne opisujące stan substancji;

równać /ˈruvnaʨ̑/ (v)
равняться
  (wojskowość, wojskowy) stawać w prostym szeregu

również /ˈruvʲɲɛʃ/ (particle)
тоже, также
  …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także

równik /ˈruvʲɲik/ (n)
экватор
  (astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równikowy /ˌruvʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
экваториальный
  (geografia, geograficzny) dotyczący równika, związany z równikiem
  (geografia, geograficzny) charakterystyczny dla obszarów znajdujących się w pobliżu równika ziemskiego

równina /ruvʲˈɲĩna/ (n)
равнина
  (geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równoboczny (adj)
равносторонний
  (geometria) mający wszystkie boki równe

równocześnie /ˌruvnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
в то же время, вместе с тем, одновременно
  w tym samym czasie; jednocześnie

równolegle /ˌruvnɔˈlɛɡlɛ/ (adv)
параллельно
  o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

równoległobok /ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk/ (n)
параллелограмм
  (geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków;

równoległościan (n)
параллелепипед
  (geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);

równoległość (n)
параллельность
  cecha tego, co równoległe

równoległy /ˌruvnɔˈlɛɡwɨ/ (adj)
параллельный
  jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości
  podobny pod jakimś względem do czegoś innego
одновременный, параллельный
  odbywający się, dziejący się w tym samym czasie

równoleżnik (n)
параллель
  (geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równomierny (adj)
равномерный
  taki, który występujący w równych odstępach czasu, w równych odległościach, ilościach

równonoc /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑/ (n)
равноденствие
  (astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równonoc wiosenna /ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa/ (n)
весеннее равноденствие
  (astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;

równoramienny (adj)
равнобедренный
  (matematyka, matematyczny) mający ramiona równej długości

równowaga /ˌruvnɔˈvaɡa/ (n)
равновесие
  stabilny stan jakiegoś układu
  spokój i opanowanie

równoważnik zdania /ˌruvnɔˈvaʒʲɲiɡ ˈzdãɲa/ (n)
номинативное предложение
  (gramatyka) wypowiedzenie nieposiadające orzeczenia

równoważny (adj)
эквивалентный, равносильный
  mający równe znaczenie, równą wartość

równoznaczność (n)
равнозначность
  cecha tego, co równoznaczne, ma jednakowe znaczenie

równość /ˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
равенство
  (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
  brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)
равенство, идентичность, одинаковость, тождественность
  cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)
гладкость, ровность
  gładkość na powierzchni

równy /ˈruvnɨ/ (adj)
ровный
  posiadający gładką powierzchnię
равный
  posiadający identyczną wartość

rózga /ˈruzɡa/ (n)
прут, розга
  cienka, elastyczna, bezlistna gałązka

róża /ˈruʒa/ (n)
роза, ро́за
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

róża dzika /ˈruʒa ˈʥ̑ika/ (n)
роза собачья, шиповник собачий
  (botanika, botaniczny) Rosa canina L., gatunek rośliny z rodziny różowatych; krzew dziko rosnący o złożonych, ostro ząbkowanych, zielonych liściach, kolczastych łodygach i pięciopłatkowych, różowych lub białawych kwiatach oraz wydłużonych, czerwonych owocach;

różaniec /ruˈʒãɲɛʦ̑/ (n)
розарий, чётки
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności;
чётки, розарий
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach

różdżka /ˈruʃʧ̑ka/ (n)
волшебная палочка
  (mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty
лоза
  przedmiot wskazujący radiestecie ukryte źródło wody lub pokłady minerałów

różnica /ruʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
разность, разница
  (matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
разница, различие
  to, czym się coś od czegoś różni

różniczka /ruʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
дифференциал
  (matematyka, matematyczny) przyrost zmiennej, względem której wyznacza się pochodną;

różnokolorowy /ˌruʒnɔkɔlɔˈrɔvɨ/ (adj)
разноцветный
  taki, który różni się kolorem

różnorodność /ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
разнообразие
  cecha tego, co jest różnorodne

różny /ˈruʒnɨ/ (adj)
разный, иной
  charakteryzujący się odmiennością pewnych cech
разный, другой
  różniący się od kogoś lub czegoś

różowy /ruˈʒɔvɨ/ (adj)
розовый
  mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

rączka /ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
ручка
  uchwyt, rękojeść
  (zdrobniale) od: ręka
  mała, drobna ręka

rącznik pospolity /ˈrɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik ˌpɔspɔˈlʲitɨ/ (n)
клещевина
  (botanika, botaniczny) Ricinus communis L., roślina z rodziny wilczomleczowatych pochodząca z Afryki;

ręce do góry /ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ/ (interjection)
руки вверх
  kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznie /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
вручную
  o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił

ręcznik /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
полотенце
  gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręczny /ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
ручной
  o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny
рукодельный, ручной
  wykonany ręką, rękami; powstały z pracy rąk (bez użycia maszyn)

ręczyć /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
ручаться
  odpowiadać za coś lub za kogoś

ręka /rɔŋk/ /ˈrɛ̃ŋka/ (n)
рука
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

ręka rękę myje
рука руку моет
  sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy

rękaw /ˈrɛ̃ŋkaf/ (n)
рукав
  (krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica /ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a/ (n)
перчатка, варежка
  odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rękoczyn /rɛ̃ŋˈkɔʧ̑ɨ̃n/ (n)
рукоприкладство
  uderzenie kogoś, pobicie

rękodzielnik /ˌrɛ̃ŋkɔˈʥ̑ɛlʲɲik/ (n)
рукодельник
  osoba, która wytwarza ręcznie jakieś przedmioty, uprawia rękodzielnictwo

rękojeść /rɛ̃ŋˈkɔjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
рукоять
  część jakiegoś narzędzia, przyrządu lub broni służąca do trzymania;

rękopis /rɛ̃ŋˈkɔpʲis/ (n)
рукопись
  (książkowy) maszynopis autorski przed publikacją
  (książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie;

rżenie /ˈrʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ржание
  odgłos konia wydawany paszczą

rżewski (adj)
ржевский
  związany z Rżewem, dotyczący Rżewa

rżeć /rʒɛʨ̑/ (v)
ржать
  o koniu: wydawać charakterystyczny głos

rżnąć głupa /ˈrʒnɔ̃ɲʥ̑ ˈɡwupa/ (v)
валять дурака
  (pejoratywnie, pejoratywny) z premedytacją udawać brak doświadczenia, niewiedzę w celu wprowadzenia kogoś w błąd

rżysko /ˈrʒɨskɔ/ (n)
жнивьё, стерня
  pole po skoszeniu rosnącego na nim zboża

sabataizm (n)
саббатианство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) religijny ruch mesjanistyczny w judaizmie, założony w połowie XVII wieku przez Szabetaja Cewi;

sabaudzki (adj)
савойский
  związany z Sabaudią lub Sabaudczykami, dotyczący Sabaudii

sabot /ˈsabɔt/ (n)
сабо
  drewniane chodaki, tradycyjnie wykonywane we Francji

sabotaż /saˈbɔtaʃ/ (n)
саботаж
  umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotowanie /ˌsabɔtɔˈvãɲɛ/ (n)
саботирование
  stosowanie sabotażu

sabotować /ˌsabɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
саботировать
  stosować sabotaż

sachaliński /ˌsaxaˈlʲĩj̃sʲci/ (adj)
сахалинский
  dotyczący Sachalinu, związany z Sachalinem, pochodzący z Sachalinu

sacharozowy (adj)
сахарозный
  związany z sacharozą; zawierający sacharozę

sad /sat/ (n)
фруктовый сад, сад
  ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadhu (n)
садху
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduski wędrowny asceta;

sadomasochistyczny (adj)
садомазохистский
  związany z sadomasochizmem i sadomasochistami

sadyba /saˈdɨba/ (n)
усадьба
  miejsce zamieszkania, siedziba

sadysta (n)
садист
  człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadystycznie /ˌsadɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
садистски
  w sposób sadystyczny

sadystyczny (adj)
садистский
  (seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki
  cechujący się sadyzmem, okrucieństwem

sadza /ˈsaʣ̑a/ (n)
сажа
  stały, pylisty produkt niepełnego spalania zawierający głównie bezpostaciowy węgiel;

sadzić /ˈsaʥ̑iʨ̑/ (v)
садить
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

sadzonka /saˈʣ̑ɔ̃nka/ (n)
отводок, саженец
  (botanika, botaniczny) fragment rośliny, z którego może wyrosnąć cała roślina
саженец
  (leśnictwo) jednoroczne lub paroletnie drzewko przeznaczone do sadzenia lasu
рассада, саженец, сеянец
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu

saffloryt (n)
саффлорит
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady arsenków, arsenek kobaltu;

saharyjski /ˌsaxaˈrɨjsʲci/ (adj)
сахарский
  odnoszący się do Sahary, związany z Saharą

sajański (adj)
саянский
  związany z Sajanami, dotyczący Sajanów

sajgoński (adj)
сайгонский
  związany z Sajgonem, dotyczący Sajgonu

sake /ˈsakɛ/ (n)
саке
  (spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakralny /saˈkralnɨ/ (adj)
сакральный
  związany z kultem religijnym

sakrament /saˈkrãmɛ̃nt/ (n)
сакрамент, таинство
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

saksofon /saˈksɔfɔ̃n/ (n)
саксофон
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

saksofonista /ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista/ (n)
саксофонист
  muzyk, który gra na saksofonie

saksofonistka /ˌsaksɔfɔ̃ˈɲistka/ (n)
саксофонистка
  kobieta, która gra na saksofonie

saksofonowy /ˌsaksɔfɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
саксофонный
  (przymiotnik) od saksofon

saksoński /saˈksɔ̃j̃sʲci/ (adj)
саксонский
  dotyczący Saksonii, związany z Saksonią

sakwojaż /saˈkfɔjaʃ/ (n)
саквояж
  (przestarzałe, przestarzały) torba podróżna, walizka

sala /ˈsala/ (n)
зал
  przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

salamandra /ˌsalãˈmãndra/ (n)
саламандра
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salami /saˈlãmʲi/ (n)
салями
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

salceson /salˈʦ̑ɛsɔ̃n/ (n)
сальтисон, сальцесон
  (spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz;

salechardzki (adj)
салехардский
  związany z Salechardem (miastem w Rosji)

salerneński (adj)
салернский
  związany z Salerno, dotyczący Salerno

saletra (n)
селитра
  (chemia, chemiczny) azotan mający znaczenie techniczne

salicylan (n)
салицилат
  (chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu salicylowego;

salicylowy (adj)
салициловый
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z kwasem salicylowym; zawierający ten kwas

salisburski (adj)
солсберийский
  związany z Salisbury, dotyczący Salisbury

salmiak /ˈsalmʲjak/ (n)
нашатырь
  (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) chlorek amonu, sól kwasu solnego i amoniaku

salomonowy wyrok /ˌsalɔ̃mɔ̃ˈnɔvɨ ˈvɨrɔk/ (n)
соломоново решение
  decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron

salonicki (adj)
салоникский
  związany z Salonikami, dotyczący Salonik

salonowy (adj)
салонный
  charakterystyczny dla salonów – zebrań towarzyskich w salonach

salski (adj)
сальский
  związany z mistem Salsk, dotyczący miasta Salsk
  związany z rzeką Sał, dotyczący rzeki Sał

salto mortale (n)
сальто-мортале
  (książkowy) ryzykowne posunięcie

salutowanie (n)
салютирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od salutować

salwa /ˈsalva/ (n)
залп
  (wojskowość, wojskowy) wystrzelenie na komendę z wielu karabinów, armat lub dział

salwadorski /ˌsalvaˈdɔrsʲci/ (adj)
сальвадорский
  odnoszący się do państwa Salwador

salzburski (adj)
зальцбургский
  związany z Salzburgiem, dotyczący Salzburga

sam /sãm/ (pronoun)
один
  bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
сам
  podkreślenie: właśnie ten, a nie inny

sam jak palec /ˈsãmʲ ˈjak ˈpalɛʦ̑/ (adj)
один как перст, одинокий как перст
  zupełnie sam

samar /ˈsãmar/ (n)
самарий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samarkandczyk (n)
самаркандец
  mieszkaniec Samarkandy; osoba z tego miasta

samarkandzki (adj)
самаркандский
  związany z Samarkandą, dotyczący Samarkandy, pochodzący z Samarkandy

samarski (adj)
самарский
  dotyczący Samary albo pochodzący z niej (miasta)
  wykonywany, wytwarzany na sposób taki jak w Samarze

samarytanin (n)
самаритянин
  (książkowy) człowiek pełen miłosierdzia, śpieszący z pomocą chorym i potrzebującym

samarytański (adj)
самаритянский
  związany z Samarytanami albo Samarią

samba /ˈsãmba/ (n)
самба
  (choreografia, choreograficzny) szybki taniec brazylijski;

sambar (n)
самбар
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie kuchni południowoindyjskiej, bezmięsna zupa na bazie soczewicy i miąższu z owoców tamaryndowca z dodatkiem kompozycji przypraw;

samica /sãˈmʲiʦ̑a/ (n)
самка
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec /ˈsãmʲjɛʦ̑/ (n)
самец
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej
  (pogardliwie, pogardliwy) mężczyzna

samizdat (n)
самиздат
  (historia, historyczny, historycznie) w ZSRR: nielegalna publikacja, wydawana bez zgody władz;

samoański /ˌsãmɔˈãj̃sʲci/ (adj)
самоанский
  związany z Samoa, dotyczący Samoa

samobieżny (adj)
самоходный
  (technologia, technika, techniczny) taki, który porusza się samodzielnie

samobójca /ˌsãmɔˈbujʦ̑a/ (n)
самоубийца
  osoba próbująca zabić samą siebie

samobójczy /ˌsãmɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
самоубийственный
  dotyczący samobójstwa lub samobójcy, mający na celu samobójstwo
  grożący niebezpieczeństwem, bardzo śmiały, ryzykowny

samobójczyni (n)
самоубийца
  kobieta celowo zabijająca samą siebie

samobójstwo /ˌsãmɔˈbujstfɔ/ (n)
самоубийство, суицид
  zabicie samego siebie;

samochodowy /ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ/ (adj)
автомобильный
  związany z samochodem, dotyczący samochodu

samochwalstwo (n)
самохвальство, хвастовство, бахвальство
  (książkowy) zachwalanie siebie

samochód /sãˈmɔxut/ (n)
машина, автомобиль
  (motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samochód dostawczy /sãˈmɔxud ːɔˈstafʧ̑ɨ/ (n)
фургон
  (motoryzacja) odmiana samochodu osobowego lub lekkiego ciężarowego przeznaczona do przewozu niezbyt dużych ładunków

samochód osobowy /sãˈmɔxut ˌɔsɔˈbɔvɨ/ (n)
легковой автомобиль
  (motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu;

samoczynny /ˌsãmɔˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (adj)
автоматический
  działający samoczynnie, bez udziału człowieka

samodzielnie /ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ/ (adv)
самостоятельно
  bez cudzej pomocy, o własnych siłach
  samotnie, bez innych

samodzielność (n)
самостоятельность
  niezależność, uniezależnienie

samodzielny /ˌsãmɔˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
самостоятельный
  radzący sobie bez cudzej pomocy

samodzierżawie (n)
самодержавие
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza absolutna w carskiej Rosji;

samogon /sãˈmɔɡɔ̃n/ (n)
самогон, самогонка
  (potocznie, potoczny) nielegalnie pędzony napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu

samogonka (n)
самогонка
  (zobacz) samogon

samogłoska /ˌsãmɔˈɡwɔska/ (n)
гласный, гласный звук
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samoistny (adj)
независимый, самодостаточный, самостоятельный
  będący odrębną całością, niezwiązaną z niczym
спонтанный
  istniejący sam z siebie; powstały niezależnie od przyczyn zewnętrznych

samojedzki (adj)
самодийский, самоедский
  związany z Samojedami, dotyczący Samojedów

samokrytyczny (adj)
самокритический, самокритичный
  zdolny do krytycznej oceny samego siebie
  wyrażający taką ocenę, nacechowany samokrytycyzmem

samokrytyka (n)
самокритика
  przyznanie się do błędów, najczęściej publiczne

samoleczenie (n)
самолечение
  samodzielne leczenie samego siebie

samolot /sãˈmɔlɔt/ (n)
самолёт, аэроплан
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samolotowy /ˌsãmɔlɔˈtɔvɨ/ (adj)
самолётный
  dotyczący samolotów

samolub (n)
самолюб, самолюбец, себялюб, себялюбец
  egoista myślący tylko o sobie

samolubnie (adv)
самолюбиво
  w sposób samolubny, egoistycznie

samolubny (adj)
себялюбивый
  charakterystyczny dla samoluba

samoobsługa (n)
самообслуживание
  w sklepach, barach itp.: obsługiwanie samego siebie

samopas /sãˈmɔpas/ (adv)
в одиночку
  w pojedynkę, samotnie

samopoczucie /ˌsãmɔpɔˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
самочувствие
  nastrój, humor

samorząd (n)
самоуправление
  (administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny

samosa (n)
самоса
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna potrawa indyjska, trójkątny pierożek smażony na głębokim oleju;

samosiejka (n)
самосевка, самосейка
  (botanika, botaniczny) roślina, która wyrosła z nasiona opadłego z drzewa, krzewu itp.

samospalenie /ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
самосожжение
  samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu;

samotnik /sãˈmɔtʲɲik/ (n)
нелюдим, отшельник
  człowiek samotny, unikający towarzystwa innych
черныш
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa ochropus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

samotność /sãˈmɔtnɔɕʨ̑/ (n)
одиночество
  uczucie braku bliskich osób
  życie w odosobnieniu, z dala od innych ludzi

samotny /sãˈmɔtnɨ/ (adj)
одинокий, одиночный, соло
  odbywający się bez towarzystwa
одинокий, одиночный
  taki, który jest sam, żyje samotnie

samotny jak kołek w płocie /sãˈmɔtnɨ ˈjak ˈːɔwɛk ˈf‿pwɔʨ̑ɛ/ (adj)
один как перст, одинокий как перст
  (potocznie, potoczny) bardzo samotny

samouk /sãˈmɔ<sup>w</sup>uk/ (n)
автодидакт, самоучка
  ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela

samouwielbienie /ˌsãmɔ<sup>w</sup>uvʲjɛlˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
самовлюблённость
  uwielbienie samego siebie lub zachwyt nad sobą

samowar /sãˈmɔvar/ (n)
самовар
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samowystarczalny (adj)
самодостаточный
  mogący sam zaspokoić wszystkie swe potrzeby

samowyzwalacz (n)
автоспуск
  (fotografia) mechanizm lub funkcjonalność oprogramowania aparatu fotograficznego pozwalająca na wyzwolenie spustu samoczynnie po określonym czasie;

samozwaniec (n)
самозванец
  (książkowy) osoba, która przywłaszcza sobie bezprawnie jakiś tytuł, godność albo stanowisko

samozwańczy (adj)
самозванный
  dotyczący samozwańców, właściwy samozwańcom, będący samozwańcem

samoświadomość /ˌsãmɔɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
самосознание
  świadomość siebie, własnych doznań, emocji, potrzeb, myśli, swoich możliwości;

samożywny (adj)
автотрофный
  (biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;

samsungowski (adj)
самсунговский
  związany z firmą Samsung

samuraj /sãˈmuraj/ (n)
самурай
  (historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

samurajski (adj)
самурайский
  związany z samurajami

samurski (adj)
самурский
  związany z Samurem (rzeką w Rosji)

san-stefański (adj)
сан-стефанский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z San-Stefano (miejscem zawarcia pokoju w 1878 roku, (współcześnie) Yeşilköy w Stambule)

sanacja (n)
санация
  (historia, historyczny, historycznie) (polski) obóz zwolenników Józefa Piłsudskiego, którzy poparli dokonany przez niego przewrót majowy w 1926 r.;
  (historia, historyczny, historycznie) (polski) okres rządów Józefa Piłsudskiego po przewrocie majowym
  (książkowy) uzdrowienie czegoś, np. stosunków politycznych i życia publicznego, w jakimś kraju

sanacyjny (adj)
санационный
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z sanacją (obozem zwolenników Piłsudskiego)
  (książkowy) związany z sanacją (odnową)

sanatorium /ˌsãnaˈtɔrʲjũm/ (n)
санаторий
  (medycyna, medyczny) zakład leczniczy dla przewlekle chorych i rekonwalescentów

sanatoryjny (adj)
санаторный
  związany z sanatorium, dotyczący sanatorium

sandacz /ˈsãndaʧ̑/ (n)
судак, суда́к
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandinistowski (adj)
сандинистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z sandinistami, sandinizmem

sandomierski /ˌsãndɔ̃ˈmʲjɛrsʲci/ (adj)
сандомирский
  dotyczący Sandomierza, związany z Sandomierzem, pochodzący z Sandomierza

saneczkarstwo /ˌsãnɛʧ̑ˈkarstfɔ/ (n)
бобслей
  (sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;

saneczkarz /sãˈnɛʧ̑kaʃ/ (n)
саночник
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający saneczkarstwo

sanepid /sãˈnɛpʲit/ (n)
санэпидстанция
  (urzędowy) stacja sanitarno-epidemiologiczna;

sangha (n)
сангха
  wspólnota mnichów buddyjskich lub świeckich wyznawców buddyzmu;

sangwina /sãŋɡˈvʲĩna/ (n)
сангина
  miękka, czerwono-brązowa kredka używana do szkicowania lub rysowania;

sangwinik /sãŋɡˈvʲĩɲik/ (n)
сангвиник
  (psychologia, psychologiczny) człowiek żywy, porywczy i zmienny

sanie /ˈsãɲɛ/ (n)
сани
  pojazd na płozach, zaprzęgnięty najczęściej w zwierzęta pociągowe;

sanitariusz /ˌsãɲiˈtarʲjuʃ/ (n)
санитар
  (medycyna, medyczny) pracownik medyczny sprawujący czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi;
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych

sanitariuszka /ˌsãɲitarʲˈjuʃka/ (n)
санитарка
  (medycyna, medyczny) pracownica medyczny sprawująca czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi;
  (wojskowość, wojskowy) kobieta w służbie wojskowej, której zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych

sanitarka /ˌsãɲiˈtarka/ (n)
санмашина
  (potocznie, potoczny) pojazd sanitarny, zwykle wojskowy, do transportowania chorych i rannych

sankarz /ˈsãŋkaʃ/ (n)
санник
  (przestarzałe, przestarzały) osoba wożąca ludzi saniami w celach zarobkowych
  (przestarzałe, przestarzały) rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem sań, sanek

sankcja (n)
санкция, са́нкция
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa

sanki /ˈsãnʲci/ (n)
санки
  małe sanie do zaprzęgu

sanktpetersburski (adj)
санкт-петербургский
  związany z Sankt Petersburgiem, dotyczący Sankt Petersburga

sanktuarium /ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm/ (n)
святилище
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;

sanskrycki /sãw̃sˈkrɨʦ̑ʲci/ (adj)
санскритский
  związany z sanskrytem, dotyczący sanskrytu

sanskryt /ˈsãw̃skrɨt/ (n)
санскрит
  (językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

sanskrytologiczny (adj)
санскритологический
  związany z sanskrytologią, dotyczący sanskrytologii

sapać (v)
сопеть, пыхтеть
  oddychać ciężko, wydając charakterystyczne odgłosy

saper /ˈsapɛr/ (n)
сапёр
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;

saperski /saˈpɛrsʲci/ (adj)
сапёрный
  związany z saperem, dotyczący sapera

saprofag (n)
сапрофаг
  (ekologia, ekologiczny) zwierzę odżywiające się martwą materią organiczną;

saraceński (adj)
сарацинский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Saracenami, dotyczący Saracenów

saragoski (adj)
сарагосский
  związany z Saragossą, dotyczący Saragossy

sarajewski /ˌsaraˈjɛfsʲci/ (adj)
сараевский
  odnoszący się do miasta Sarajewo

sarapulski (adj)
сарапульский
  związany z Sarapułem, dotyczący Sarapułu

saratowianin (n)
саратовец, саратовчанин
  mieszkaniec Saratowa

saratowski (adj)
саратовский
  związany z Saratowem, dotyczący Saratowa

sarański (adj)
саранский
  związany z Sarańskiem, dotyczący Sarańska

sardela /sarˈdɛla/ (n)
анчоус, хамса
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;

sardyński /sarˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
сардинский
  charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sarin (n)
зарин
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) bojowy środek trujący mający działanie paraliżujące;

sarkastyczny /ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
саркастический
  złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkazm /ˈsarkasm̥/ (n)
сарказм
  złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag /sarˈkɔfak/ (n)
саркофаг
  zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarkoidoza /ˌsarkɔ<sup>j</sup>iˈdɔza/ (n)
саркоидоз
  (medycyna, medyczny) uogólniona choroba ziarniniakowa, najczęściej zajmująca węzły chłonne wnękowe i płuca

sarkopenia /ˌsarkɔˈpɛ̃ɲa/ (n)
саркопения
  (medycyna, medyczny) zanik masy mięśniowej wraz ze spadkiem siły mięśni

sarmacki (adj)
сарматский
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do irańskiego ludu Sarmatów

sarna /ˈsarna/ (n)
косуля, косу́ля
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

saski /ˈsasʲci/ (adj)
саксонский
  związany z Sasami (dynastią Sasów), dotyczący Sasów

satanista (n)
сатанист
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca satanizmu

satanistyczny (adj)
сатанистский
  związany z satanizmem, dotyczący satanizmu

satanizm (n)
сатанизм
  kult szatana

satelita /ˌsatɛˈlʲita/ (n)
спутник
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
  (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;

sati (n)
сати
  dawna hinduska praktyka pogrzebowa, polegająca na samospaleniu wdowy na stosie ciałopalnym męża;

satrapa (n)
сатрап
  (starożytność) w Persji: zarządca prowincji;

satrapia (n)
сатрапия
  (starożytność) okręg administracyjny w starożytnym Iranie;

saturacja (n)
сатурация
  (chemia, chemiczny) proces nasycania cieczy gazem

satyna /saˈtɨ̃na/ (n)
сатин
  (włókiennictwo) bawełniana lub jedwabna tkanina, zwykle błyszcząca z jednej strony; rodzaj atłasu;

satyr (n)
сатир
  (mitologia grecka) grecki bożek płodności o koźlich nogach;

satyra /saˈtɨra/ (n)
сатира
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

satyrycznie (adv)
сатирично
  w sposób satyryczny

satyryczny /ˌsatɨˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
сатирический, сатиричный
  związany z satyrą, dotyczący satyry

saudyjski /sawˈdɨjsʲci/ (adj)
саудовский
  odnoszący się do Arabii Saudyjskiej (państwa na Półwyspie Arabskim)

saudyjskoarabski (adj)
саудоаравийский
  dotyczący Arabów saudyjskich i Arabii Saudyjskiej

sauna /ˈsawna/ (n)
сауна
  rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sawanna (n)
саванна
  (geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sawannowy (adj)
саванный
  związany z sawanną, pochodzący z terenów sawanny
  właściwy dla sawanny

sałata /saˈwata/ (n)
салат
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
  warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałatka /saˈwatka/ (n)
салат
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka ziemniaczana (n)
картофельный салат
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena /ˈsʦ̑ɛ̃na/ (n)
сцена, явление
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;
сцена
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;
  (przenośnie, przenośnia) publiczna awantura, kłótnia
  (przenośnie, przenośnia) środowisko muzyczne, polityczne

scenariusz /sʦ̑ɛ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
сценарий
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;
  (przenośnie, przenośnia) przewidywany bądź planowany rozwój czegoś
  harmonogram jakiegoś wydarzenia, imprezy, spotkania

scenarzysta /ˌsʦ̑ɛ̃naˈʒɨsta/ (n)
сценарист
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe;

scenarzystka /ˌsʦ̑ɛ̃naˈʒɨstka/ (n)
сценаристка
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kobieta pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe

sceniczny (adj)
сценический
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru

scenografia /ˌsʦ̑ɛ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
обстановка
  plastyczna oprawa widowiska teatralnego, filmu itp., np. dekoracje, rekwizyty, kostiumy

sceptycyzm /sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
скептицизм
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;
  stosunek do czegoś charakteryzujący się powątpiewaniem

sceptyczny (adj)
скептичный
  wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

sceptyk /ˈsʦ̑ɛptɨk/ (n)
скептик
  człowiek sceptyczny, wątpiący, niedowierzający

schab /sxap/ (n)
корейка
  (spożywczy) rodzaj mięsa wieprzowego wycinany z okolic kręgosłupa na odcinku piersiowo-lędźwiowym tuszy;

schematycznie (adv)
схематично
  w sposób schematyczny

schematyczność (n)
схематичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest schematyczne; cecha tych, którzy są schematyczni

schematyzm (n)
схематизм
  postępowanie lub myślenie schematyczne

schengeński (adj)
шенгенский
  odnoszący się do wsi Schengen

schizma (n)
схизма
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;

schizmatyk (n)
раскольник
  (przenośnie, przenośnia) o osobie, która opuściła jakąś organizację lub wspólnotę
раскольник, схизматик
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o członku innej wspólnoty religijnej, która powstała w wyniku podziału jakiejś organizacji wyznaniowej

schizofrenia /ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja/ (n)
шизофрения
  (medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schizofreniczka /ˌsxʲizɔfrɛ̃ˈɲiʧ̑ka/ (n)
шизофреничка
  forma żeńska od: schizofrenik

schizofreniczny /ˌsxʲizɔfrɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
шизофренический
  (medycyna, medyczny) związany ze schizofrenią, właściwy schizofrenii lub schizofrenikom

schizofrenik /ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲik/ (n)
шизофреник
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) człowiek cierpiący na schizofrenię

schlebiać (v)
льстить
  chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś

schludność (n)
опрятность, чистоплотность
  cecha tego, co schludne; cecha tych, którzy są schludni

schludny /ˈsxludnɨ/ (adj)
опрятный
  porządny, zadbany, czysty

schodowy /sxɔˈdɔvɨ/ (adj)
лестничный
  związany ze schodami, dotyczący schodów

schody /ˈsxɔdɨ/ (n)
лестница
  konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome /ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ/ (n)
эскалатор
  urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schodzić na drugi plan /ˈsxɔʥ̑iʨ̑ na‿ˈdruɟi ˈplãn/ (v)
уходить на второй план, уходить на задний план
  stawać się mniej ważnym

scholastyczny (adj)
схоластичный
  (filozofia, filozoficzny) związany ze scholastyką, odnoszący się do scholastyki

schorzenie /sxɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
заболевание
  stan chorobowy lub nieprawidłowe funkcjonowanie danego organu

schować /ˈsxɔvaʨ̑/ (v)
спрятать
  aspekt dokonany od: chować

schowek /ˈsxɔvɛk/ (n)
буфер обмена
  (informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami
бардачок
  miejsce, gdzie coś można schować

schronienie /sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
укрытие
  bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

schronisko /sxrɔ̃ˈɲiskɔ/ (n)
турбаза, приют, туристский база
  budynek zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia, bazę noclegową i gastronomiczną;
схрон, укрытие
  miejsce, w którym można się schronić
приют
  placówka przeznaczona dla porzuconych zwierząt domowych;

schudnąć (v)
похудеть
  aspekt dokonany od: chudnąć

schylać /ˈsxɨlaʨ̑/ (v)
нагибать, наклонять
  naginać ku ziemi
нагибаться, наклоняться
  zginać w pasie ku ziemi samego siebie

scjentologia (n)
саентология
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;

scrapbooking (n)
скрапбукинг
  metoda zdobienia stron albumów fotograficznych, rzadziej także kartek okolicznościowych, zaproszeń itp.; wykonywanie kolaży ze zdjęć i elementów ozdobnych;

scytyjski /sʦ̑ɨˈtɨjsʲci/ (adj)
скифский
  związany ze Scytią lub Scytami, odnoszący się do Scytii lub Scytów

scytyjski /sʦ̑ɨˈtɨjsʲci/ (n)
скифский
  (historia, historyczny, historycznie) indoeuropejski język, używany przez plemiona Scytów;

scyzoryk /sʦ̑ɨˈzɔrɨk/ (n)
складной нож, перочинный нож
  składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

seaborg /ˈsʲibɔrk/ (n)
сиборгий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

seans (n)
сеанс
  pokaz filmu

secesja (n)
сецессия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego;
ар-нуво, арт-нуво, модерн
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;

sedno /ˈsɛdnɔ/ (n)
суть, соль, существо
  (książkowy) istota czegoś

segregator /ˌsɛɡrɛˈɡatɔr/ (n)
папка
  (biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych;

seitan (n)
сейтан
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem”

sejf /sɛjf/ (n)
сейф
  zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejsmiczny /sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
сейсмический
  dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi

sejsmograf (n)
сейсмограф
  (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;

sejsmografia (n)
сейсмография
  (geologia, geologiczny) zbieranie danych, odczytów urządzeń (sejsmogramy) i opisów drgań skorupy ziemskiej, a zwłaszcza trzęsień ziemi

sejsmogram (n)
сейсмограмма
  (geologia, geologiczny) zapis pomiarów wykonanych sejsmografem (sejsmometrem);

sejsmolog (n)
сейсмолог
  (geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią

sejsmologia /ˌsɛjsmɔˈlɔɟja/ (n)
сейсмология
  nauka o trzęsieniach ziemi;

sejsmologiczny (adj)
сейсмологический
  (geologia, geologiczny) związany z sejsmologią, dotyczący sejsmologii

sekciarski /sɛcˈʨ̑arsʲci/ (adj)
сектантский
  dotyczący sekt religijnych
  zasklepiający się w obrębie wąskiej grupy, najczęściej politycznej lub ideologicznej

sekcja zwłok /ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk/ (n)
вскрытие, секция
  (medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;

sekretariat /ˌsɛkrɛˈtarʲjat/ (n)
секретариат
  dział danej instytucji, firmy bądź organizacji, który zajmuje się obsługą bieżących spraw, zwłaszcza w kontakcie z interesantami;

sekretarka /ˌsɛkrɛˈtarka/ (n)
секретарка, секретарша
  kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów

sekretarski (adj)
секретарский
  związany z osobą lub stanowiskiem sekretarza, dotyczący sekretarza

sekretarz /sɛˈkrɛtaʃ/ (n)
секретарь
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej
  pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby
секретарь, птица-секретарь
  (ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;

sekretny /sɛˈkrɛtnɨ/ (adj)
секретный
  trzymany w sekrecie

seks /sɛks/ (n)
секс
  (potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami
  ogół spraw i czynności związanych z zaspokajaniem popędu płciowego;
  seksapil, atrakcyjność seksualna

seks oralny /ˈsɛks ɔˈralnɨ/ (n)
оральный секс
  zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami

seksistka (n)
сексистка
  (rzadki, rzadko używany) kobieta stosująca seksizm, zwolenniczka seksizmu

seksistowski /ˌsɛcɕiˈstɔfsʲci/ (adj)
сексистский
  związany z seksizmem, dotyczący seksizmu; dyskryminujący osoby płci przeciwnej

seksizm /ˈsɛcɕism̥/ (n)
сексизм
  dyskryminacja ze względu na płeć;

seksowny /sɛˈksɔvnɨ/ (adj)
сексуальный, эротичный
  atrakcyjny seksualnie, ponętny

sekstant /ˈsɛkstãnt/ (n)
секстант
  (astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;

seksturystyka /ˌsɛkstuˈrɨstɨka/ (n)
секс-туризм
  turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej

seksualnie /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲɲɛ/ (adv)
сексуально
  w sposób dotyczący seksu, seksualności

seksualność (n)
сексуальность
  (biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;
  cecha tego, co seksualne; cecha tych, którzy są seksualni

seksualny /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
сексуальный, половой
  dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuolog /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>ɔlɔk/ (n)
сексолог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń seksualnych
  (medycyna, medyczny) lekarz, specjalistka seksuologii

seksuologia /ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja/ (n)
сексология
  nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka;

seksuologiczny (adj)
сексологический
  (medycyna, medyczny) związany z seksuologią, dotyczący seksuologii

sekta /ˈsɛkta/ (n)
секта
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam jakiejś religii

sekularyzacja /ˌsɛkularɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
секуляризация
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie majątków spod władzy kościelnej pod władzę świecką
  (socjologia, socjologiczny) proces polegający na osłabianiu się wpływów kleru, kościołów lub religii na życie społeczne i upowszechnienie się świeckiego modelu życia

sekunda /sɛˈkũnda/ (n)
секунда
  (fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty

sekundant /sɛˈkũndãnt/ (n)
секундант
  (historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi
  (sport, sportowy) zwłaszcza w pięściarstwie i szachach: doradca i pomocnik zawodnika

sekwański (adj)
сенский
  związany z Sekwaną, dotyczący Sekwany

sekwoja /sɛˈkfɔja/ (n)
секвойя
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych;
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) olbrzymie i długowieczne drzewo z rodzaju (1.1) występujące w górach Ameryki Północnej

selekcja /sɛˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
селекция
  dobór dokonywany poprzez eliminację

selekcyjny (adj)
селекционный
  dotyczący selekcji

selen /ˈsɛlɛ̃n/ (n)
селен
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

seler /ˈsɛlɛr/ (n)
сельдерей
  (botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

selerowy /ˌsɛlɛˈrɔvɨ/ (adj)
сельдерейный
  dotyczący selera, związany z selerem

selfie (n)
селфи
  (slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

seligmannit (n)
зелигманит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków;

semafor /sɛ̃ˈmafɔr/ (n)
семафор
  (kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przy torze kolejowym w postaci słupa z poprzecznym ramieniem i światłami;

semantyczny /ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
семантический
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych

semazjologia /ˌsɛ̃mazʲjɔˈlɔɟja/ (n)
семасиология
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o znaczeniu i zmianach znaczeń wyrazów

semestr /ˈsɛ̃mɛstr̥/ (n)
семестр
  połowa roku akademickiego lub szkolnego;

semicki /sɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
семитский
  odnoszący się do Semitów, związany z Semitami, dotyczący Semitów

seminarium /ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm/ (n)
семинария
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych
семинар
  (studencki) (edukacja, edukacyjny) zajęcia dydaktyczne dla studentów uczelni niepolitechnicznych

semipałatyński (adj)
семипалатинский
  związany z Semipałatyńskiem, dotyczący Semipałatyńska

sen /sɛ̃n/ (n)
мечта, сон
  (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste
сон
  doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)
  (fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości

sen zimowy /ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ/ (n)
зимняя спячка, спячка
  (biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;

senacki (adj)
сенатский
  związany z senatem, odnoszący się do senatu

senat /ˈsɛ̃nat/ (n)
сенат
  (historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;

senator /sɛ̃ˈnatɔr/ (n)
сенатор
  członek izby wyższej parlamentu (senatu)

senatorski (adj)
сенаторский
  związany z senatorem lub senatorami, odnoszący się do senatora lub senatorów

sencha /ˈsɛ̃n͇ʧ̑a/ /ˈsɛ̃ɲʨ̑a/ (n)
сентя, сенча
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj japońskiej zielonej herbaty przygotowywanej bez mielenia liści;

senegalski /ˌsɛ̃nɛˈɡalsʲci/ (adj)
сенегальский
  odnoszący się do państwa Senegal

sennik /ˈsɛ̃ɲːik/ (n)
сонник
  książka będąca zbiorem objaśnień snów

senność /ˈsɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
сонливость
  potrzeba snu, pragnienie zaśnięcia

senny /ˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
сонный
  taki, który chce spać; jest śpiący
  dotyczący snu, związany ze snem; trwający lub przeżywany podczas snu

sens /sɛ̃w̃s/ (n)
смысл
  sposób rozumienia czegoś
  wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu
  właściwość jakiejś idei, czynności, przedmiotu, sprawiająca, że jest użyteczny, wartościowy, uzasadniony

sensoryczny (adj)
сенсорный
  (fizjologia, fizjologiczny) odczuwalny zmysłami

sensualistka /ˌsɛ̃w̃su<sup>w</sup>aˈlʲistka/ (n)
сенсуалистка
  forma żeńska od: sensualista

sentencja /sɛ̃nˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
сентенция
  zwięzłe sformułowanie pewnej ogólnej myśli, np. filozoficznej;

sentymentalnie /ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalʲɲɛ/ (adv)
сентиментально
  w sposób sentymentalny

sentymentalny /ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
сентиментальный
  przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości
  (sztuka) właściwy sentymentalizmowi

separatka /ˌsɛpaˈratka/ (n)
изолятор
  wydzielona jednoosobowa sala dla chorych, zwykle zakaźnie

separatysta /ˌsɛparaˈtɨsta/ (n)
сепаратист
  zwolennik separatyzmu

separatystyczny /ˌsɛparatɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
сепаратистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi
отдельный, сепаратный
  oddzielony od innych, dziejący się osobno

separatyzm /ˌsɛpaˈratɨsm̥/ (n)
сепаратизм, сепарати́зм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;

seplenić /sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
шепелявить
  błędnie wymawiać spółgłoski szczelinowe zębowe i dziąsłowe

sepulka /sɛˈpulka/ (n)
сепулька
  (książkowy) w twórczości Stanisława Lema: tajemniczy twór o nieznanym przeznaczeniu odgrywający ważną rolę w fikcyjnej cywilizacji Ardrytów;
  (zoologia, zoologiczny) wymarły owad późnej ery mezozoiku z rzędu błonkoskrzydłych, z rodzaju sepulkowatych (Sepulcidae);

sepulkowate /ˌsɛpulkɔˈvatɛ/ (n)
сепульковые
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj wymarłych owadów błoskoskrzydłych, Sepulcidae;

ser /sɛr/ (n)
сыр, творог
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

serafin (n)
серафим
  (teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej;

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (adj)
сербский
  związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (n)
сербский
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce /ˈsɛrʦ̑ɛ/ (n)
сердце
  (anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt
  (przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś
  (przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej
  przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości
язык
  część dzwonu, która uderza w jego ściany i powoduje dźwięk

serce krwawi /ˈsɛrʦ̑ɛ ˈkr̥favʲi/ (v)
сердце кровью обливается
  ktoś przeżywa wielki smutek; cierpi psychicznie

serce z kamienia /ˈsɛrʦ̑ɛ s‿kãˈmʲjɛ̇̃ɲa/ (n)
каменное сердце
  o osobie zimnej, złej, nieczułej, niewzruszonej

serdecznie /sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
сердечно
  w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie

serdeczność /sɛrˈdɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
сердечность, радушие
  życzliwość, serdeczny stosunek

serdeczny /sɛrˈdɛʧ̑nɨ/ (adj)
сердечный
  taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serdeczny palec /sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
безымянный палец, сердечный палец
  (anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

serduszko /sɛrˈduʃkɔ/ (n)
сердечко
  (zdrobniale) od: serce

serio /ˈsɛrʲjɔ/ (adv)
серьёзно, всерьёз
  poważnie, bez żartów, prawdziwie, szczerze

serologia /ˌsɛrɔˈlɔɟja/ (n)
серология
  (medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami;

serotonina (n)
серотонин
  (biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;

serowar /sɛˈrɔvar/ (n)
сыровар
  rzemieślnik wyrabiający sery

serpentologia /ˌsɛrpɛ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
змеелогия, серпентология
  (zoologia, zoologiczny) nauka o wężach

serpentyna /ˌsɛrpɛ̃nˈtɨ̃na/ (n)
серпантин
  kręta droga, ścieżka;
  rzucana i rozwijana na imprezach, spiralnie nawinięta wąska taśma papierowa

serum /ˈsɛrũm/ (n)
сыворотка
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (fryzyjski) skoncentrowany preparat kosmetyczny lub leczniczo-kosmetyczny o lekkiej konsystencji
  (rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odwirowane osocze krwi; płynna część krwi pozbawiona włóknika, która w przeciwieństwie do osocza, nie krzepnie

serwatka (n)
сыворотка
  (spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwatkowy (adj)
сывороточный
  (spożywczy) związany z serwatką; zawierający serwatkę

serwer /ˈsɛrvɛr/ (n)
сервер
  (informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;
  (informatyka, informatyczny) program umożliwiający działanie określonej usługi w sieci komputerowej, zainstalowany na serwerze (1.1)

serwerownia (n)
серверная комната
  (informatyka, informatyczny) specjalne, wydzielone pomieszczenie, w którym znajdują się serwery;

serwetka (n)
салфетка
  kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwis /ˈsɛrvʲis/ (n)
сервис
  (informatyka, informatyczny) moduł oprogramowania świadczący usługi dla innych modułów
  obsługa w zakresie napraw i konserwacji czegoś
  warsztat i zespół osób wykonujący takie usługi
сервиз
  komplet naczyń stołowych;

sesja /ˈsɛsʲja/ (n)
сессия
  powtarzający się cyklicznie okres, w którym odbywają się posiedzenia, obrady, itp.

sesterc (n)
сестерций
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) ważna rzymska moneta rozmienna i obrachunkowa, czwarta część denara;

seszelski /sɛˈʃɛlsʲci/ (adj)
сейшельский
  odnoszący się do Seszeli (państwa lub wysp)

setka /ˈsɛtka/ (n)
сотня
  nazwa liczby 100 (sto); sto elementów

seulski /sɛˈ<sup>w</sup>ulsʲci/ (adj)
сеульский
  odnoszący się do miasta Seul

sewastopolski (adj)
севастопольский
  związany z Sewastopolem, dotyczący Sewastopola

sewilczyk (n)
севильянец
  mieszkaniec Sewilli

sewilka (n)
севильянка
  mieszkanka Sewilli

sewilski /sɛˈvʲilsʲci/ (adj)
севильский
  związany z Sewillą, odnoszący się do Sewilli

sewrski (adj)
севрский
  związany z Sèvres (miastem we Francji)

sezamowy (adj)
сезамовый
  zrobiony z sezamu

sezon /ˈsɛzɔ̃n/ (n)
сезон
  (rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych
  okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.
  (handel, handlowy) pora roku

sfaleryt (n)
сфалерит
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfera /ˈsfɛra/ (n)
область, сфера
  strefa, obszar, zwłaszcza działań lub wpływów

sfinks /sfʲĩŋks/ (n)
сфинкс
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;
  (zoologia, zoologiczny) bezwłosa rasa kota;

sfora /ˈsfɔra/ (n)
свора
  (dawniej, dawny) (łowiectwo, łowiecki) rzemień lub sznur na którym prowadzono psy gończe
  (pogardliwie, pogardliwy) (pejoratywnie, pejoratywny) zgraja ludzi
  (łowiectwo, łowiecki) para psów gończych prowadzonych razem na polowanie
  duże stado psowatych (psów, wilków)

sfrustrowany /ˌsfrustrɔˈvãnɨ/ (adj)
раздражённый
  taki, który przeżywa frustrację

shader (n)
шейдер
  (informatyka, informatyczny) w grafice komputerowej: program komputerowy, zawierający zbiór instrukcji dla karty graficznej renderujący grafikę,

shih tzu (n)
ши-тцу
  (kynologia, kynologiczny) rasa drobnych psów wywodzących się z Tybetu, trzymanych do towarzystwa;

shinto (n)
синтоизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii;

siadać /ˈɕadaʨ̑/ (v)
садиться
  zajmować miejsce do siedzenia, przechodzić do siedzenia

sianie /ˈɕä̃ɲɛ/ (n)
сеяние
  (rzeczownik odczasownikowy) od siać

siano /ˈɕãnɔ/ (n)
сено
  (rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

sianokosy /ˌɕãnɔˈkɔsɨ/ (n)
покос
  (rolnictwo, rolniczy) koszenie łąki i suszenie traw w celu uzyskania siana;

siara /ˈɕara/ (n)
молозиво
  (zoologia, zoologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów mlekowych ssaków;

siarczek (n)
сульфид
  (chemia, chemiczny) sól kwasu siarkowodorowego

siarczek srebra (n)
сульфид серебра
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu siarkowodorowego i srebra;

siarczyn /ˈɕarʧ̑ɨ̃n/ (n)
сульфит
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego;

siarka /ˈɕarka/ (n)
сера
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodorowy (adj)
сероводородный
  (chemia, chemiczny) związany z siarkowodorem, dotyczący siarkowodoru

siarkowodór /ˌɕarkɔˈvɔdur/ (n)
сероводород, сульфид водорода
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siarkowy (adj)
серный
  zrobiony z siarki

siatka /ˈɕatka/ (n)
сетка
  rodzaj ażurowej plecionki ze sznurka, drutu, nici

siatkarka /ɕatˈkarka/ (n)
волейболистка
  (sport, sportowy) zawodniczka grająca w siatkówkę

siatkarski (adj)
волейбольный
  (sport, sportowy) związany z siatkówką, dotyczący gry w siatkówkę

siatkarz /ˈɕatkaʃ/ (n)
волейболист
  (sport, sportowy) sportowiec grający w siatkówkę

siatkowaty (adj)
сетевидный, сетчатый
  mający kształt lub wygląd siatki, przypominający siatkę

siatkówka /ɕatˈkufka/ (n)
сетчатка
  (anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
волейбол
  (sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siać /ɕäʨ̑/ (v)
сеять, се́ять
  rzucać nasiona w glebę

sideromancja (n)
сидеромантия
  (ezoteryka) wróżenie z opiłków żelaza

sidło (n)
силок
  (łowiectwo, łowiecki) wnyk z drutu lub sznura używany do łapania zwierzyny

siebie /ˈɕɛbʲjɛ/ (pronoun)
себя
  …wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem

siebieski (adj)
себежский
  związany z Siebieżem, dotyczący Siebieża

siec /ɕɛʦ̑/ (v)
сечь
  bić, chłostać, smagać
  uderzać mocno czymś ostrym, zwłaszcza bronią
рассекать, сечь
  ciąć coś na drobne kawałki

siedem grzechów głównych (n)
семь смертных грехов
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedemdziesięciolecie /ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
семидесятилетие
  okres siedemdziesięciu lat
  siedemdziesiąta rocznica

siedemdziesięcioletni /ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
семидесятилетний
  mający siedemdziesiąt lat
  trwający siedemdziesiąt lat

siedemdziesięciominutowy (adj)
семидесятиминутный
  trwający siedemdziesiąt minut

siedemdziesięciopięcioletni /ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
семидесятипятилетний
  mający siedemdziesiąt pięć lat
  trwający siedemdziesiąt pięć lat

siedemnastokąt (n)
семнадцатиугольник
  (geometria) wielokąt o siedemnastu bokach

siedemnastoletni /ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
семнадцатилетний
  mający siedemnaście lat
  trwający siedemnaście lat

siedemnastominutowy (adj)
семнадцатиминутный
  trwający siedemnaście minut

siedemsetlecie /ˌɕɛdɛ̃msɛtˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
семисотлетие
  okres siedmiuset lat
  siedemsetna rocznica

siedmiobój /ɕɛdˈmʲjɔbuj/ (n)
семиборье
  (sport, sportowy) dyscyplina lekkoatletyczna, składająca się z siedmiu konkurencji

siedmiodniowy /ˌɕɛdmʲjɔˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
семидневный
  będący w wieku siedmiu dni
  trwający siedem dni

siedmiogodzinny /ˌɕɛdmʲjɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
семичасовой
  trwający siedem godzin

siedmiogrodzki (adj)
трансильванский
  związany z Siedmiogrodu, dotyczący Siedmiogrodu

siedmiokondygnacyjny (adj)
семиэтажный
  taki, który ma siedem kondygnacji

siedmiokrotnie /ˌɕɛdmʲjɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
семикратно
  siedem razy

siedmiokrotny /ˌɕɛdmʲjɔˈkrɔtnɨ/ (adj)
семикратный
  odbywający się/powtarzający się siedem razy

siedmiokąt /ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt/ (n)
семиугольник
  (geometria) wielokąt o siedmiu bokach;

siedmioletni /ˌɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
семилетний
  mający siedem lat
  trwający siedem lat

siedmiomiesięczny /ˌɕɛdmʲjɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
семимесячный
  będący w wieku siedmiu miesięcy
  trwający siedem miesięcy

siedmiominutowy (adj)
семиминутный
  trwający siedem minut

siedmiopiętrowy (adj)
восьмиэтажный
  złożony z parteru i siedmiu wyższych kondygnacji

siedmiopokojowy /ˌɕɛdmʲjɔpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
семикомнатный
  z siedmioma pokojami

siedmioro /ɕɛdˈmʲjɔrɔ/ (collective)
семеро
  …odpowiadający liczbie 7

siedmiostrzałowy (adj)
семизарядный
  o broni palnej: mieszczący w magazynku siedem nabojów

siedmiotomowy /ˌɕɛdmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
семитомный
  składający się z siedmiu tomów, zawarty w siedmiu tomach, wydany w siedmiu tomach

siedmiotygodniowy /ˌɕɛdmʲjɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
семинедельный
  będący w wieku siedmiu tygodni
  trwający siedem tygodni

siedmiowarstwowy /ˌɕɛdmʲjɔvarˈstfɔvɨ/ (adj)
семислойный
  liczący siedem warstw, składający się z siedmiu warstw

siedmiościan (n)
семигранник
  (geometria) wielościan o siedmiu ścianach

siedzenie /ɕɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
седалище
  (eufemistycznie) część ciała poniżej pleców
сидение
  (rzeczownik odczasownikowy) od siedzieć
сиденье, седалище
  miejsce przeznaczone do siedzenia (1.1)

siedziba /ɕɛ̇ˈʥ̑iba/ (n)
место жительство, место проживание
  (książkowy) lub (podniośle) miejsce, w którym ktoś mieszka lub dłużej przebywa
головной офис, штаб-квартира
  miejsce, w którym znajduje się jakaś instytucja, firma, organizacja

siedzieć /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
сидеть
  spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
  (potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności
  (potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu

siedzieć cicho jak mysz pod miotłą /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈːixɔ ˈjak ˈmɨʃ pɔd‿ˈmʲjɔtwɔ̃w̃/ (v)
сидеть тише воды, ниже травы
  zachowywać się cicho, spokojnie, zwykle w obawie, żeby nie zwrócić na siebie czyjejś uwagi

siedzieć jak na szpilkach /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈjak na‿ˈʃpʲilkax/ (v)
сидеть как на иголках
  bardzo się denerwować, niecierpliwić

siedzieć na dwóch stołkach /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ na‿ˈdvux ˈstɔwkax/ (v)
сидеть между двух стульев
  prowadzić grę na dwa fronty, zachowywać się dwulicowo

siedzieć po uszy w gównie (v)
сидеть по уши в говне
  (wulgarnie, wulgaryzm) znajdować się w skrajnie trudnej, kłopotliwej, a wręcz beznadziejnej sytuacji

siedzieć z założonymi rękami /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˌz‿ːawɔʒɔ̃ˈnɨ̃mʲi rɛ̃ŋˈkãmʲi/ (v)
сидеть сложа руки
  nic nie robić, przyglądać się czemuś biernie

siedzieć z założonymi rękoma /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˌz‿ːawɔʒɔ̃ˈnɨ̃mʲi rɛ̃ŋˈkɔ̃ma/ (v)
сидеть сложа руки
  siedzieć bezczynnie; nic nie robić

siedzieć za kratkami /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˌza‿kratˈkãmʲi/ (v)
сидеть за решёткой
  odsiadywać karę pozbawienia wolności, być w więzieniu

siekiera /ɕɛ̇ˈcɛra/ (n)
топор
  ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

siema /ˈɕɛ̃ma/ (interjection)
здорово
  (slangowo) forma powitania

siemię /ˈɕɛ̃mʲjɛ/ (n)
семя
  (dawniej, dawny) każde ziarno nasienne, przeznaczone do siewu
  nasiona roślin oleistych (lnu, rzepaku, konopi), zwykle używane jako pokarm dla zwierząt, przerabiane na olej lub spożywane w celach leczniczych

sieneński (adj)
сиенский
  odnoszący się do Sieny, związany ze Sieną

sieroctwo (n)
сиротство
  bycie sierotą

sierocy /ɕɛˈrɔʦ̑ɨ/ (adj)
сиротский
  odnoszący się do sieroty, właściwy sierocie

sierota /ɕɛˈrɔta/ (n)
сирота
  dziecko, któremu umarło przynajmniej jedno z rodziców

sierp /ɕɛrp/ (n)
серп
  (rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierp i młot /ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt/ (n)
серп и молот
  (historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów;

sierpiec /ˈɕɛrpʲjɛʦ̑/ (n)
исландский гоголь
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

sierpień /ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
август
  ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierpniowy /ɕɛrpʲˈɲɔvɨ/ (adj)
августовский
  związany z sierpniem, charakterystyczny dla sierpnia, przypadający w sierpniu; taki, jak w sierpniu

sierpuchowski (adj)
серпуховский
  związany z Sierpuchowem, dotyczący Sierpuchowa

sierść /ɕɛrʲɕʨ̑/ (n)
шерсть
  (zoologia, zoologiczny) owłosienie ssaków;

sierżant /ˈɕɛrʒãnt/ (n)
сержант
  stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

siew (n)
сев
  (rolnictwo, rolniczy) umieszczanie nasion w przygotowanej ziemi i przykrywanie ich warstwą gleby

siewca (n)
сеятель
  (rolnictwo, rolniczy) osoba siejąca ziarno w polu

siewka złota /ˈɕɛfka ˈzwɔta/ (n)
золотистая ржанка
  (ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria Linnaeus, gatunek średniej wielkości ptaka występującego w północno-zachodniej Eurazji;

siewnica /ɕɛvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
тулес
  (ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis squatarola, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego;

siewnik /ˈɕɛvʲɲik/ (n)
сеялка
  (rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do wysiewu ziarna;

sieć /ɕɛ̇ʨ̑/ (n)
сеть
  siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;

sieć pokarmowa (n)
пищевая сеть
  (ekologia, ekologiczny) złożona relacja pokarmowa między poszczególnymi gatunkami

sigma /ˈsʲiɡma/ (n)
сигма
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa osiemnastej litery alfabetu greckiego, σ;

sikać /ˈɕikaʨ̑/ (v)
писать
  (potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikhizm /ˈsʲikxʲism̥/ (n)
сикхизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach;

sikora /ɕiˈkɔra/ (n)
синица
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora północna /ɕiˈkɔra puwˈnɔʦ̑na/ (n)
сероголовая гаичка
  (ornitologia, ornitologiczny) Parus cinctus, mała sikora, występująca na północy Skandynawii, w Laponii i Syberii;

sildenafil /ˌɕildɛ̃ˈnafʲil/ (n)
силденафил
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy selektywnych inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji oraz w pierwotnym nadciśnieniu płucnym;

silikonowy /ˌɕilʲikɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
силиконовый
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) o osobie z implantami silikonowymi (1.1), powiększającymi wybrane partie ciała
  (technologia, technika, techniczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zawierający silikon
  wykonany z silikonu

silnia /ˈɕilʲɲa/ (n)
факториал
  (matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnik /ˈɕilʲɲik/ (n)
мотор, двигатель
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silny /ˈɕilnɨ/ (adj)
сильный
  odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)
  intensywnie działający

sin /ˈsʲĩnus/ (symbol)
sin
  = (matematyka, matematyczny) sinus

sinantrop (n)
синантроп
  (zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) Homo erectus pekinensis Black, hominid, którego szczątki odkryto w Chinach, obecnie klasyfikowany jako człowiek pekiński

singulare tantum (n)
сингулярия тантум, единственное только
  (gramatyka) rzeczownik występujący jedynie w liczbie pojedynczej;

sinhalit /sʲĩnˈxalʲit/ (n)
сингалит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, boran magnezowo-glinowy;

siniak /ˈɕĩɲak/ (n)
синяк
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu

sinolog /sʲĩˈnɔlɔk/ (n)
китаист, синолог, китаевед
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uczony w zakresie języka, kultury i historii Chin

sinologia /ˌsʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
китаеведение, китаистика, синология
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinologiczny (adj)
китаистический, синологический
  związany z sinologią, dotyczący sinologii

sinus /ˈsʲĩnus/ (n)
синус
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

sinusoida /ˌsʲĩnuˈsɔjda/ (n)
синусоида
  (matematyka, matematyczny) wykres funkcji sinus

siny /ˈɕĩnɨ/ (adj)
сизый
  mający kolor niebieskofioletowy, czasem z szarym odcieniem

sio /ɕɔ/ (interjection)
брысь, кыш
  (potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci

siodło /ˈɕɔdwɔ/ (n)
седло
  (jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siostra /ˈɕɔstra/ (n)
медсестра, сестра
  pielęgniarka
сестра, сестра́
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki

siostra cioteczna /ˈɕɔstra ʨ̑ɔˈtɛʧ̑na/ (n)
двоюродная сестра
  córka ciotki

siostra stryjeczna /ˈɕɔstra strɨˈjɛʧ̑na/ (n)
двоюродная сестра
  córka stryja

siostra wujeczna /ˈɕɔstra vuˈjɛʧ̑na/ (n)
двоюродная сестра
  córka brata matki

siostrzenica /ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
племянница
  córka siostry

siostrzeniec /ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
племянник
  syn siostry

sistrum (n)
систр
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) starożytny obrzędowy instrument muzyczny związany z kultem bogini Izydy;

sito /ˈɕitɔ/ (n)
сито
  narzędzie do przesiewania, zwłaszcza gdy duże lub w ogólnym znaczeniu;

siusiak /ˈɕüɕak/ (n)
сюсяк
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski

siwerniak (n)
горный конёк
  (ornitologia, ornitologiczny) Anthus spinoletta, gatunek ptaka z rodzaju świergotków;

siwogłowy /ˌɕivɔɡˈwɔvɨ/ (adj)
седоголовый, сивоголовый
  taki, który ma siwą głowę

siwy /ˈɕivɨ/ (adj)
седой
  (fryzjerstwo, fryzjerski) o włosach: mający naturalny białoszary kolor, najczęściej ze starości
  mający siwe (1.1) włosy
серый, сивый
  (jeździectwo, jeździecki) o maści konia: mający białą sierść na ciemnej skórze

siódmoklasista /ˌɕudmɔklaˈɕista/ (n)
семиклассник
  (edukacja, edukacyjny) uczeń siódmej klasy

siódmoklasistka (n)
семиклассница
  (edukacja, edukacyjny) uczennica siódmej klasy

siąść /ɕɔ̃w̃ɕʨ̑/ (v)
сесть
  zająć miejsce do siedzenia, przyjąć pozycję siedzącą

siąść w kucki /ˈɕɔ̃w̃ɕʨ̑ ˈf‿kuʦ̑ʲci/ (v)
присесть на корточки, сесть на корточки
  siąść na zgiętych nogach, kucnąwszy

się /ɕɛ/ (pronoun)
-ся -сь, себя
  …używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków

siła /ˈɕiwa/ (n)
сила
  energia, zdolność do wysiłku
  (fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami;
  zdolność oddziaływania, wywierania wpływu

siła elektromotoryczna (n)
ЭДС, электродвижущая сила
  (fizyka, fizyczny) czynnik powodujący przepływ prądu w obwodzie będący równy różnicy potencjałów na końcówkach otwartego źródła prądu;

siła odśrodkowa (n)
центробежная сила
  (fizyka, fizyczny) siła w ruchu obrotowym, skierowana na zewnątrz od osi obrotu;

siła wyższa /ˈɕiwa ˈvɨʃːa/ (n)
форс-мажор
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;

siłacz /ˈɕiwaʧ̑/ (n)
силач
  ktoś bardzo silny fizycznie

siłownia /ɕiˈwɔvʲɲa/ (n)
силовая станция
  (elektryczność) zespół urządzeń służący do przemiany danego rodzaju energii na energię mechaniczną;
тренажёрный зал, качалка
  (sport, sportowy) sala gimnastyczna z przyrządami do ćwiczenia mięśni
моторный отсек
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pomieszczenie na statku, w którym znajdują się maszyny wytwarzające energię mechaniczną;

siły zbrojne (n)
вооружённые силы
  (wojskowość, wojskowy) całe wojsko danego państwa

sjena /ˈsʲjɛ̃na/ (n)
сиена
  (sztuka) rodzaj farby malarskiej, umbra w żółtym odcieniu

skakanka /skaˈkãnka/ (n)
скакалка
  rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;

skakać /ˈskakaʨ̑/ (v)
плясать, подпрыгивать
  poruszać się chaotycznie
прыгать, скакать
  przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)
  zmieniać się w sposób nieciągły

skala /ˈskala/ (n)
масштаб, шкала
  (technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru

skala Beauforta (n)
шкала Бофорта
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) skala służąca do opisu siły wiatru;

skalnica (n)
южная белобрюхая камвала
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Lepidopsetta bilineata Ayres, ryba przydenna z rodziny flądrowatych

skalpel /ˈskalpɛl/ (n)
скальпель
  (medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

skand /skãnt/ (n)
скандий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandal /ˈskãndal/ (n)
скандал
  zdarzenie budzące oburzenie i kontrowersje
  oburzenie i zgorszenie wywołane skandalem (1.1)

skandalicznie (adv)
скандально
  w sposób skandaliczny

skandaliczny /ˌskãndaˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
скандальный
  stanowiący skandal, mający cechy skandalu
  taki, który wywołuje oburzenie, zgorszenie i przynosi wstyd

skandować (v)
скандировать
  rytmicznie wypowiadać słowa, dzieląc je na sylaby

skandynawski /ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci/ (adj)
скандинавский
  związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skaningowy mikroskop tunelowy /ˌskãɲĩŋˈɡɔvɨ mʲiˈkrɔskɔp ˌtũnɛˈlɔvɨ/ (n)
сканирующий туннельный микроскоп
  (fizyka, fizyczny) rodzaj mikroskopu ze skanującą sondą;

skarb /skarp/ (n)
сокровище
  zbiór bardzo wartościowych rzeczy
  coś niezwykle wartościowego, drogocennego

skarbonka (n)
кружка
  skrzynka na datki, np. kościelne
копилка, кубышка
  specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;

skarga /ˈskarɡa/ (n)
жалоба
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) środek prawny służący obywatelom i innym podmiotom w przypadku zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez organy administracji albo przez ich pracowników, naruszenia praworządności lub interesów skarżących, a także w razie przewlekłego lub biurokratycznego załatwiania spraw;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) środek odwoławczy przysługujący stronom i innym uczestnikom postępowania przed określonym organem, zmierzający do zmiany lub uchylenia orzeczenia tego organu
  wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś

skarpeta /skarˈpɛta/ (n)
носок
  okrycie (ubiór) stopy

skarpetka /skarˈpɛtka/ (n)
носок, носочек
  (zdrobniale) od skarpeta

skaut /skawt/ (n)
бойскаут, скаут
  (harcerski) członek młodzieżowej organizacji skautowej lub harcerskiej

skała /ˈskawa/ (n)
горная порода, скала
  (geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;
утёс, скала
  zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok

skierniewicki (adj)
скерневицкий
  związany ze Skierniewicami, dotyczący Skierniewic, pochodzący ze Skierniewic

skierowanie /ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ/ (n)
направление
  rodzaj pisemnego polecenia przyjęcia kogoś przez określoną placówkę

skierować /sʲcɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
направить
  nadać czemuś określony kierunek; wysłać coś w jakimś kierunku, w określoną stronę
направиться
  udać się dokądś

skinhead (n)
скин, бритоголовый, скинхед
  męski członek kontrkultury skinhead (1.1)

sklep /sklɛp/ (n)
магазин
  (handel, handlowy) pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep monopolowy /ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ/ (n)
винный магазин
  sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklero- /ˈsklɛrɔ/
склеро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający twardość lub suchość dotyczącą tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

sklerotyczka (n)
склеротичка
  kobieta chora na sklerozę

sklerotyk (n)
склеротик
  (potocznie, potoczny) człowiek często o czymś zapominający
  mężczyzna chory na sklerozę

skleroza (n)
склероз
  (medycyna, medyczny) (zobacz) miażdżyca

skoczek /ˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
конь
  (szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skojarzenie /ˌskɔjaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ассоциация, коннотация
  połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych

skok /skɔk/ (n)
прыжок
  chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry

skok o tyczce /ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ/ (n)
прыжок с шестом
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok w dal (n)
прыжок в длину
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy

skok wzwyż /ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ/ (n)
прыжок в высоту
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skomplikowany /ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ/ (adj)
сложный
  składający się z wielu elementów
  trudny, zawiły

skoncentrować /ˌskɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɔvaʨ̑/ (v)
сконцентрироваться
  aspekt dokonany od: koncentrować się

skoro /ˈskɔrɔ/ (conjunction)
так как, если
  spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego

skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (n)
скорпион
  (zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa ziemska /skɔˈrupa ˈʑɛ̃mska/ (n)
земная кора
  (geologia, geologiczny) zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, część litosfery;

skorupiak /skɔˈrupʲjak/ (n)
ракообразное
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp

skowronek /skɔvˈrɔ̃nɛk/ (n)
жаворонок
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skracać (v)
укорачивать
  aspekt niedokonany od: skrócić (czynić bardziej zwięzłym)
  aspekt niedokonany od: skrócić (zmniejszać czas trwania)
  aspekt niedokonany od: skrócić (zmniejszać długość)
укорачиваться
  aspekt niedokonany od: skrócić się (stawać się krótszym, tracić długość)
  aspekt niedokonany od: skrócić się (zajmować mniej czasu)

skrajnie (adv)
крайне
  w sposób skrajny, wielce, bardzo

skrajny /ˈskrajnɨ/ (adj)
крайний
  będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skrawek /ˈskravɛk/ (n)
обрезок
  mała cząstka odcięta od całości

skrobać (v)
скоблить, скрести
  trąc czymś ostrym, zdrapywać wierzchnią warstwę czegoś

skrobia (n)
крахмал
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skromnie /ˈskrɔ̃mʲɲɛ/ (adv)
скромно
  w sposób skromny

skromność /ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
скромность
  cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skromny /ˈskrɔ̃mnɨ/ (adj)
скромный
  niemający potrzeby wyróżniania się

skroniowy /skrɔ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
височный
  dotyczący skroni

skroń /skrɔ̃ɲ/ (n)
висок
  (anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrucha /ˈskruxa/ (n)
раскаяние
  żal za popełnione błędy, krzywdy

skrupulatny (adj)
скрупулёзный
  drobiazgowo, pedantycznie dokładny
  wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością, wyjątkowo dokładnie

skrupuł (n)
угрызения совести
  stan psychiczny człowieka mającego wątpliwość natury etycznej

skrytka pocztowa /ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva/ (n)
абонентский ящик
  skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skrytykować (v)
раскритиковать
  wyrazić krytykę; ocenić negatywnie

skrzek (n)
икра
  (herpetologia, herpetologiczny) skupisko płazich jaj;

skrzele /ˈskʃɛlɛ/ (n)
жабры
  (anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;

skrzydlaty /skʃɨˈdlatɨ/ (adj)
крылатый
  mający skrzydła

skrzydło /ˈskʃɨdwɔ/ (n)
крыло
  górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
  część samolotu tworząca siłę nośną;
  boczna część budynku, wydzielona z głównej części;
  część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
  (sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy
  (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
створка
  ruchoma płaszczyzna otwierająca i zamykająca otwór drzwiowy, mocowana na ościeżnicy (futrynie);

skrzydłówka /skʃɨdˈwufka/ (n)
флюгельгорн
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego;

skrzynia /ˈskʃɨ̃ɲa/ (n)
сундук
  drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem;

skrzynia biegów /ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf/ (n)
коробка передач, коробка скоростей
  (motoryzacja) (mechanika) mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia mocy wytwarzanej przez silnik napędzający pojazd lub inną maszynę;

skrzynka /ˈskʃɨ̃nka/ (n)
ящик
  mała skrzynia
почтовый ящик
  metalowy, pocztowy pojemnik na korespondencję

skrzynka pocztowa (n)
почтовый ящик
  pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp /skʃɨp/ (n)
хвощ
  Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzyp polny /ˈskʃɨp ˈːɔlnɨ/ (n)
хвощ полевой
  (botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;

skrzypaczka /skʃɨˈpaʧ̑ka/ (n)
скрипачка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na skrzypcach

skrzypce /ˈskʃɨpʦ̑ɛ/ (n)
скрипка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypcowy /skʃɨpˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
скрипичный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze skrzypcami, dotyczący skrzypiec

skrzypek /ˈskʃɨpɛk/ (n)
скрипач
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzyżowanie /ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ/ (n)
скрещение
  (rzeczownik odczasownikowy) od skrzyżować
перекрёсток
  miejsce połączenia dwóch dróg;

skrócić (v)
укоротить
  uczynić krótkim, zwięzłym
  zmniejszyć długość

skrót /skrut/ (n)
сокращение
  (językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skrótowiec /skruˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
аббревиатура
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

skręcać /ˈskrɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
поворачивать
  zmieniać kierunek poruszania się

skręt /skrɛ̃nt/ (n)
самокрутка, скрутка
  (potocznie, potoczny) ręcznie skręcony papieros

skupienie (n)
концентрация, сосредоточение
  (fizyka, fizyczny) stan nagromadzenia materii
  stan skoncentrowania myśli i uwagi
концентрация, скопление, сосредоточение
  (książkowy) nagromadzenie się w jednym miejscu

skupić (v)
сосредоточиться
  skoncentrować się, myśleć intensywnie

skurwysyn /skurˈvɨsɨ̃n/ (n)
блядин сын, сукин сын
  (wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

skutecznie /skuˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
эффективно
  w sposób skuteczny, dający pożądany efekt

skuteczność /skuˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
эффективность, плодотворность, результативность
  cecha tego, co jest skuteczne; cecha tych, którzy są skuteczni

skuteczny /skuˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
эффективный
  taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

skutek /ˈskutɛk/ (n)
последствие, следствие, результат
  wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skwarek /ˈskfarɛk/ (n)
шкварка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysmażony drobny kawałek wieprzowej słoniny lub boczku;

skwarka (n)
шкварка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysmażony drobny kawałek wieprzowej słoniny lub boczku;

skyr (n)
скир
  (spożywczy) islandzki, tradycyjny produkt mleczny, rodzaj kwaszonego mleka;

skyrmion (n)
скирмион
  (fizyka, fizyczny) kwazicząstka, która charakteryzuje się tzw. ładunkiem topologicznym, będącą możliwie najmniejszym stabilnym zakłóceniem jednorodnego namagnesowania

skóra /ˈskura/ (n)
кожа, шкура
  (anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
кожа
  surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;
кожура, кожица, шкурка
  zewnętrzna powłoka owocu, chleba itp.

skóra i kości /ˈskura i‿ˈkɔɕʨ̑i/ (idiom)
кожа да кости, кости да кожа
  o kimś bardzo chudym, mizernym

skórny /ˈskurnɨ/ (adj)
кожный
  dotyczący skóry

skórzany /skuˈʒãnɨ/ (adj)
кожаный
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą

skórzasty (adj)
кожистый
  podobny do skóry, np. twardością, fakturą, zapachem itp.

skąd /skɔ̃nt/ (pronoun)
откуда
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch
  …służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

skądinąd (particle)
впрочем, кстати
  …używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją

skądinąd (pronoun)
с другого места
  z innego miejsca lub źródła niż to, o którym była mowa, i to, które mówiący lub słuchacz miał na myśli

skądś (pronoun)
из какого-то места, откуда-то
  z jakiegoś (nieokreślonego lub nieznanego) miejsca

skąpiec /ˈskɔ̃mpʲjɛʦ̑/ (n)
скупец
  osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze

skąpstwo /ˈskɔ̃mpstfɔ/ (n)
скупость
  niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

skąpy /ˈskɔ̃mpɨ/ (adj)
скупой, скаредный
  (pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze
скудный
  (potocznie, potoczny) bardzo mały, o małej objętości

skład /skwat/ (n)
магазин
  (Poznań), (regionalizm kujawski) sklep
набор
  (drukarstwo, drukarski) przygotowywanie tekstu do druku, składanie
магазин, склад
  miejsce gromadzenia (składowania) towarów, magazyn
состав
  zbiór elementów stanowiących dany przedmiot lub substancję
  (kolejnictwo) komplet połączonych wagonów;
  (sport, sportowy) zbiór wszystkich zawodników jednej drużyny podczas meczu

składany (adj)
сборный, складной
  dający się składać
сложный, составной
  złożony z części

składać /ˈskwadaʨ̑/ (v)
собирать, складывать
  gromadzić coś, zbierać

składnik /ˈskwadʲɲik/ (n)
ингредиент, компонент, элемент
  część składowa czegoś

składniowy /skwadʲˈɲɔvɨ/ (adj)
синтаксический
  (przymiotnik) od składnia

składowa (n)
слагаемое
  część składowa

skłonny /ˈskwɔ̃nːɨ/ (adj)
склонный
  taki, który jest podatny na coś; mający predyspozycję do czegoś

slalomista /ˌslalɔ̃ˈmʲista/ (n)
слаломист
  (sport, sportowy) zawodnik startujący w slalomie

slalomistka /ˌslalɔ̃ˈmʲistka/ (n)
слаломистка
  forma żeńska od: slalomista

slalomowy (adj)
слаломный
  (sport, sportowy) związany z slalomem, dotyczący slalomu

slangowy (adj)
сленговый
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący slangu, właściwy slangowi

slawistyczny /ˌslavʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
славистический, славяноведческий
  związany ze slawistyką

slawistyka /slaˈvʲistɨka/ (n)
славистика, славяноведение
  dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię

slawizm /ˈslavʲism̥/ (n)
славянизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z któregoś języka słowiańskiego;

slipy /ˈslʲipɨ/ (n)
трусы, брифы
  męskie, obcisłe majtki;

slogan /ˈslɔɡãn/ (n)
слоган
  oklepany zwrot

slums (n)
трущоба
  (urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

slup /slup/ (n)
шлюп
  żaglowiec mający jeden maszt, oraz dwa żagle - grot i fok;

smacznego /smaʧ̑ˈnɛɡɔ/ (interjection)
приятного аппетита
  zwyczajowe życzenie przyjemności z jedzenia

smacznie (adv)
вкусно
  w sposób smaczny, apetycznie

smaczny /ˈsmaʧ̑nɨ/ (adj)
вкусный
  mający dobry smak; dobrze smakujący

smagnąć (v)
хлестнуть
  uderzyć czymś długim oraz wiotkim

smagły /ˈsmaɡwɨ/ (adj)
смуглый
  o oliwkowej cerze, ciemnej karnacji

smak /smak/ (n)
вкус
  zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;

smakosz (n)
гастроном, гурман
  ktoś lubiący wykwintne dania

smakowanie /ˌsmakɔˈvãɲɛ/ (n)
смакование
  (rzeczownik odczasownikowy) od smakować

smakować /smaˈkɔvaʨ̑/ (v)
пробовать, отведать
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku

smakowy /smaˈkɔvɨ/ (adj)
вкусовой
  dotyczący smaku, związany ze smakiem

smalec /ˈsmalɛʦ̑/ (n)
сало, смалец
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;

smar /smar/ (n)
мазь
  (technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów

smardz /smarʦ̑/ (n)
сморчок
  (biologia, biologiczny) rodzaj grzybów

smardz wyniosły /ˈsmarʣ̑ vɨ̃ˈɲɔswɨ/ (n)
сморчок высокий
  (biologia, biologiczny) Morchella elata Fr., grzyb z rodziny smardzowatych;

smarować /smaˈrɔvaʨ̑/ (v)
намазывать
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) pokrywać coś substancją płynną lub półpłynną
смазывать
  (mechanika) dostarczać do ruchomych części smar
стряпать
  (potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) gryzmolić, pisać
подмазывать
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny)dawać łapówkę

smartfon /ˈsmartfɔ̃n/ (n)
смартфон
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smażenie /smaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
жарка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obróbka termiczna żywności w gorącym tłuszczu;
  (rzeczownik odczasownikowy) od smażyć

smażyć /ˈsmaʒɨʨ̑/ (v)
жарить
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia
жариться
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) opalać się
  być poddawanym działaniu wysokiej temperatury

smoczek /ˈsmɔʧ̑ɛk/ (n)
соска, пустышка, соска-пустышка
  miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smok /smɔk/ (n)
дракон, змей
  (mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoleński /smɔˈlɛ̃j̃sʲci/ (adj)
смоленский
  związany ze Smoleńskiem, dotyczący Smoleńska

smoleńszczanin /ˌsmɔlɛ̃j̃ʃˈʧ̑ãɲĩn/ (n)
смолянин
  mieszkaniec Smoleńska

smoleńszczanka /ˌsmɔlɛ̃j̃ʃˈʧ̑ãnka/ (n)
смолянка
  mieszkanka Smoleńska

smorgoński (adj)
сморгонский
  dotyczący Smorgoni, związany ze Smorgoniami

smoła /ˈsmɔwa/ (n)
смола
  mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smrodliwy /sm̥rɔˈdlʲivɨ/ (adj)
смрадный
  o przykrym zapachu, woni

smród /sm̥rut/ (n)
смрад
  przykry zapach

smuga /ˈsmuɡa/ (n)
полоса
  wąski pasek dymu, światła, cienia, piany lub ognia

smukłość (n)
гибкость, стройность
  cecha tego, co smukłe

smukły /ˈsmukwɨ/ (adj)
гибкий, стройный
  taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością

smutek /ˈsmutɛk/ (n)
грусть, тоска, тоскливость
  stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutno (adv)
грустно
  ze smutkiem; nie powodując radości, ale przygnębienie, zadumę, żal

smutny /ˈsmutnɨ/ (adj)
грустный, печальный, тоскливый
  odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz /smɨʧ̑/ (n)
ремень, ремешок на шея
  mały pasek zakończony karabińczykiem, uchwytem lub klipsem, używany do trzymania kluczy bądź telefonu
поводок
  taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

smyczek /ˈsmɨʧ̑ɛk/ (n)
смычок
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

smyk /smɨk/ (n)
карапуз
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) dziecko, zwłaszcza o chłopcu: malec, brzdąc, szkrab

smętny /ˈsmɛ̃ntnɨ/ (adj)
грустный
  wzbudzający smutek, świadczący o smutku, melancholii

snajper /ˈsnajpɛr/ (n)
снайпер
  (wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;

snajperski (adj)
снайперский
  związany z snajperem, dotyczący snajpera

snob /snɔp/ (n)
сноб
  osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy

snobistyczny (adj)
снобистский
  charakteryzujący się snobizmem

snobizm /ˈsnɔbʲism̥/ (n)
снобизм
  naśladownictwo jakichś wzorców, na ogół bezkrytyczne

snobski (adj)
снобский
  związany z snobem, taki jak snob

snop /snɔp/ (n)
сноп
  (rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;
  (przenośnie, przenośnia) wiązka, strumień

snowboard (n)
сноубординг
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;
сноуборд
  (sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;

snuć (v)
сновать
  ciągnąć nić, przędzę

sobaczy (adj)
собачий
  (przestarzałe, przestarzały) lub (regionalizm, regionalny) psi

sobie /ˈsɔbʲjɛ/ (particle)
себя
  (potocznie, potoczny) …podkreślająca niezależność działania danego obiektu przy wykonywania opisywanej czynności lub przyjemność z niej płynącą

sobie /ˈsɔbʲjɛ/ (pronoun)
себя
  …wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem

soboli (adj)
соболиный
  związany z sobolem, dotyczący sobola

sobota /sɔˈbɔta/ (n)
суббота
  szósty dzień tygodnia;

sobotni /sɔˈbɔtʲɲi/ (adj)
субботний
  dotyczący soboty; dziejący się w sobotę

sobowtór /sɔˈbɔftur/ (n)
двойник, доппельга́нгер
  osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból /ˈsɔbul/ (n)
соболь
  (zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

socha /ˈsɔxa/ (n)
соха
  (rolnictwo, rolniczy) prymitywne drewniane narzędzie służące do orki;

socjaldemokracja /ˌsɔʦ̑ʲjaldɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
социал-демократия
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół partii socjaldemokratycznych

socjalista /ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista/ (n)
социалист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik socjalizmu

socjalistka /ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲistka/ (n)
социалистка
  forma żeńska od: socjalista

socjalistyczny /ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
социалистический
  związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu
  związany z socjalizmem realnym, dotyczący państwa tzw. demokracji ludowej

socjalizm /sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
социализм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjolingwistyczny /ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡvʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
социолингвистический
  dotyczący socjolingwistyki

socjolingwistyka /ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
социолингвистика
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

socjolog /sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk/ (n)
социолог, обществовед
  (edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii
обществовед, социолог
  (edukacja, edukacyjny) specjalistka w dziedzinie socjologii

socjologia /ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
социология
  nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socjologiczny /ˌsɔʦ̑ʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
социологический
  związany z socjologią lub socjologami; właściwy socjologii

socrealizm (n)
соцреализм
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kierunek w sztuce zapoczątkowany w ZSRR w 1934 r., głoszący zaangażowanie polityczne i ideowe, nawiązujący do filozofii marksistowskiej;

soczewica /ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
чечевица
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

soczewka /sɔˈʧ̑ɛfka/ (n)
хрусталик
  (anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;
линза
  (optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;

soczijski (adj)
сочинский
  związany z Soczi, dotyczący Soczi

soczysty /sɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
сочный
  zawierający dużo soku, pełen soku

sodomita (n)
скотоложец, содомит
  człowiek oddający się sodomii

sodomski (adj)
содомский
  związany z Sodomą, dotyczący Sodomy

sodowy (adj)
натриевый
  (chemia, chemiczny) dotyczący sodu (pierwiastka)

sofa /ˈsɔfa/ (n)
софа
  rodzaj niskiej kanapy

sofijski /sɔˈfʲijsʲci/ (adj)
софийский
  odnoszący się do miasta Sofia

sogdyjski (adj)
согдийский
  związany z Sogdianą, dotyczący Sogdiany

soja /ˈsɔja/ (n)
соя
  (botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz;

sojowy /sɔˈjɔvɨ/ (adj)
соевый
  zrobiony z soi

sojusz (n)
альянс, союз
  porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego);

sojusznik /sɔˈjuʃʲɲik/ (n)
союзник
  państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok /sɔk/ (n)
сок
  napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;
  płyn w organizmach roślin

sok żołądkowy /ˈsɔɡ ˌʒɔwɔ̃ntˈkɔvɨ/ (n)
желудочный сок
  (medycyna, medyczny) jeden z soków trawiennych;

sokoli /sɔˈkɔlʲi/ (possessiveAdjective)
соколий, соколиный
  należący do sokoła

sokolnictwo (n)
соколиная охота, сокольничество
  (łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy

sokolnik /sɔˈkɔlʲɲik/ (n)
сокольник
  osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

sokowirówka /ˌsɔkɔvʲiˈrufka/ (n)
соковыжималка
  urządzenie służące do mechanicznego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw

sokół /ˈsɔkuw/ (n)
сокол
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sokół wędrowny (n)
сапсан
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;

sola /ˈsɔla/ (n)
морской язык
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solanka (n)
солянка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna zupa chłopska z terenów Ukrainy i Rosji;

solankowy (adj)
рассольный, солончаковый
  związany z solanką

solidarność /ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑/ (n)
солидарность
  poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) współodpowiedzialność za działania lub ich zaniechanie

solidarny (adj)
солидарный
  wykazujący się solidarnością

solipsysta (n)
солипсист
  zwolennik solipsyzmu

solipsystyczny (adj)
солипсический
  związany z solipsyzmem

solipsyzm (n)
солипсизм
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;

solistka /sɔˈlʲistka/ (n)
солистка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) artystka, która występuje bądź sama, bądź z orkiestrą, ale w partiach solowych

soliter (n)
солитёр
  (medycyna, medyczny) (zoologia, zoologiczny) tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;

solić /ˈsɔlʲiʨ̑/ (v)
солить
  przyprawiać potrawy solą

solniczka /sɔlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
солонка
  niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;
  niewielki pojemnik w formie miseczki lub pudełka, przeznaczony specjalnie do przechowywania soli

solny (adj)
соляной
  związany z solą, dotyczący soli

solo /ˈsɔlɔ/ (adv)
соло
  sam, sama

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (adj)
сомалийский
  odnoszący się do państwa Somalia

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (n)
сомалийский
  język urzędowy Somalii

somatologia /ˌsɔ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
соматология
  (biologia, biologiczny) (antropologia, antropologiczny) nauka o budowie ciała człowieka

sonata /sɔ̃ˈnata/ (n)
соната
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

sonet /ˈsɔ̃nɛt/ (n)
сонет
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sono- /ˈsɔ̃nɔ/
соно-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z dźwiękiem

sopel /ˈsɔpɛl/ (n)
сосулька
  podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sorrentyński (adj)
соррентийский, соррентский
  związany z Sorrento, dotyczący Sorrento

sortować /sɔrˈtɔvaʨ̑/ (v)
сортировать
  dzielić na grupy według przyjętych kryteriów

sos /sɔs/ (n)
соус, подливка
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy /ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ/ (n)
соевый соус
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej

sosna /ˈsɔsna/ (n)
сосна
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;

sosnowy /sɔsˈnɔvɨ/ (adj)
сосновый
  będący częścią sosny
  składający się z sosny
  wykonany z drewna lub innej części sosny

soundbar (n)
саундбар
  (elektronika, elektroniczny) rodzaj głośnika o bardzo szerokiej i wąskiej obudowie;

sowa /ˈsɔva/ (n)
сова, сыч, филин
  (ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa błotna /ˈsɔva ˈbwɔtna/ (n)
болотная сова
  (ornitologia, ornitologiczny) Asio flammeus, gatunek średniej wielkość sowy;

sowa jarzębata /ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata/ (n)
ястребиная сова
  (ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej;

sowa śnieżna /ˈsɔva ˈɕɲɛʒna/ (n)
белая сова
  (ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

sowchoz (n)
совхоз
  państwowe gospodarstwo rolne w ZSRR

sowiecki /sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
советский
  radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

sowietolog (n)
советолог
  (edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii

sowietologia (n)
советология
  (edukacja, edukacyjny) wiedza o ZSRR;

sowietologiczny (adj)
советологический
  związany z sowietologią

sowietyzacja /ˌsɔvʲjɛtɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
советизация
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie radzieckiego systemu politycznego przez Związek Radziecki krajom od niego zależnym

sołuński (adj)
солунский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Sołuniem, dotyczący Sołunia ((współcześnie) Saloniki)

sośnina (n)
сосняк
  las lub zagajnik sosnowy

spacer /ˈspaʦ̑ɛr/ (n)
прогулка
  niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować /ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
гулять
  chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spacja /ˈspaʦ̑ʲja/ (n)
пробел
  (poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

spadać /ˈspadaʨ̑/ (v)
пойти, убираться, чесать
  (potocznie, potoczny) odchodzić, odczepiać się, zostawić kogoś w spokoju
доставаться, падать, приходиться на долю
  dotykać, obciążać, ogarniać kogoś
падать, валиться, сваливаться
  lecieć bezwładnie w dół
идти на убыль, ослабевать, падать, понижаться, спадать, убывать
  zmniejszać się

spadek /ˈspadɛk/ (n)
наследство
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;
спад, понижение, спуск
  obniżenie poziomu ziemi (gruntu, drogi itp.)

spadkobierca /ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a/ (n)
наследник
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś
наследник, последователь
  (przenośnie, przenośnia) osoba, która kontynuuje jakieś dzieło, sprawę lub tradycję

spadkobierczyni /ˌspatkɔbʲjɛrˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
правопреемница
  kobieta, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron /spaˈdɔxrɔ̃n/ (n)
парашют
  urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadochroniarz /ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ/ (n)
парашютист
  (lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

spadochronowy /ˌspadɔxrɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
парашютный
  dotyczący spadochronu, wykonywany za pomocą spadochronu, posługujący się spadochronem

spaghetti /spaˈɡɛttʲi/ (n)
спагетти
  (spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spalanie /spaˈlãɲɛ/ (n)
сгорание
  (rzeczownik odczasownikowy) od spalać

spalić za sobą mosty /ˈspalʲiʥ̑ za‿ˈsɔbɔ̃w̃ ˈmɔstɨ/ (v)
сжечь за собой мосты, сжечь свои корабли, сжечь свои мосты
  (książkowy) uniemożliwić sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zerwać z kimś lub z czymś nieodwołalnie

spalony (n)
офсайд, положение вне игры
  (sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

spam /spãm/ (n)
спам
  (informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne;

spaniel /ˈspãɲɛl/ (n)
спаниель
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

spartakiadowy (adj)
спартакиадный
  (sport, sportowy) związany z spartakiadą, dotyczący spartakiady

spartański /sparˈtãj̃sʲci/ (adj)
спартанский
  charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością
  dotyczący Sparty, związany ze Spartą

spartańskie warunki /sparˈtãj̃sʲcɛ vaˈrũŋʲci/ (idiom)
спартанские условия
  trudne warunki bytowe, niewygody, bardzo surowe, takie, jak w starożytnej Sparcie

spaski (adj)
спасский
  rusycyzm używany w pojęciach odnoszących się Zbawiciela (Chrystusa)

spawacz /ˈspavaʧ̑/ (n)
сварщик
  robotnik zajmujący się spawaniem

spać /spaʨ̑/ (v)
спать, переспать
  (eufemistycznie) mieć stosunek płciowy
спать
  (eufemistycznie) nie żyć
спать, поспа́ть
  (fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

spać jak kamień /ˈspaʨ̑ ˈjak ˈːãmʲjɛ̇̃ɲ/ (v)
спать без задних ног
  spać bardzo głęboko

spać jak suseł /ˈspaʨ̑ ˈjak ˈsusɛw/ (v)
спать как сурок, спать как убитый
  spać mocnym, głębokim snem, z którego trudno wybudzić

spać snem sprawiedliwego /ˈspaʨ̑ ˈsnɛ̃m ˌspravʲjɛdlʲiˈvɛɡɔ/ (v)
спать сном праведника
  spać głęboko, mocno i spokojnie

spec /spɛʦ̑/ (n)
спец
  (potocznie, potoczny) fachowiec, specjalista

specjalista /ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲista/ (n)
специалист
  osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

specjalistka /ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲistka/ (n)
специалистка
  kobieta, która specjalizuje się w czymś, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

specjalistyczny (adj)
специальный
  dotyczący specjalisty, fachowy

specjalizacja (n)
специализация
  proces wyodrębniania się funkcji, kompetencji, zadań

specjalizować się (v)
специализироваться
  (edukacja, edukacyjny) robić specjalizację; zdobywać wiedzę i umiejętności w jakiejś węższej dziedzinie nauki

specjalna operacja wojskowa (n)
специальная военная операция
  (eufemistycznie) (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) propagandowe określenie rosyjskiej agresji na Ukrainę w lutym 2022 r.

specjalność /spɛˈʦ̑ʲjalnɔɕʨ̑/ (n)
специальность
  czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością
  dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

specjalny /spɛˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
специальный
  odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby

specyficzny /ˌspɛʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
специфический, характерный
  typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)
специфический, особый
  wyróżniający się na tle innych

spektakl /ˈspɛktakl̥/ (n)
зрелище
  (przenośnie, przenośnia) popis, efektowne przedstawienie
спектакль
  przedstawienie teatralne, baletowe, operowe itp.

spektakularny /ˌspɛktakuˈlarnɨ/ (adj)
показной, эффектный
  sprawiający duże wrażenie lub zwracający na siebie uwagę

spektrometria /ˌspɛktrɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
спектрометрия
  (fizyka, fizyczny) dział spektroskopii zajmujący się pomiarami długości fali promieniowania elektromagnetycznego w widmach optycznych oraz natężenia promieniowania o różnych długościach fali;

spekulacyjny (adj)
спекулятивный
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z spekulacją, dotyczący spekulacji

spekulancki (adj)
спекулянтский
  związany z spekulantem, dotyczący spekulanta

spekulant /spɛˈkulãnt/ (n)
спекулянт
  człowiek kupujący coś po niskiej cenie z zamiarem sprzedaży po wyższej;

speleolog (n)
спелеолог
  osoba eksplorująca jaskinie

speleologia /ˌspɛlɛɔˈlɔɟja/ (n)
спелеология
  (geologia, geologiczny) nauka o jaskiniach;

speleologiczny (adj)
спелеологический
  (geologia, geologiczny) związany z speleologią, dotyczący speleologii

spermatozoid /ˌspɛrmatɔˈzɔ<sup>j</sup>it/ (n)
сперматозоид
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin

spermina /spɛrˈmʲĩna/ (n)
геронтин, мускуламин, нейридин, спермин
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, bierze udział w metabolizmie wszystkich komórek organizmów eukariotycznych, wchodzi w skład spermy;

spichlerz /ˈspʲixlɛʃ/ (n)
амбар, зернохранилище
  (rolnictwo, rolniczy) budynek służący za magazyn zbóż

spichrz /spʲixʃ/ (n)
амбар
  (architektura, architektoniczny) budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż;

spielbergowski (adj)
спилберговский
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z twórczością reżysera Stevena Spielberga

spieprzyć /ˈspʲjɛpʃɨʨ̑/ (v)
испортить
  (potocznie, potoczny) źle coś wykonać

spinacz /ˈspʲĩnaʧ̑/ (n)
скрепка
  wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spinać (v)
скреплять
  łączyć za pomocą spinacza, klamerki

spinel /ˈspʲĩnɛl/ (n)
шпинель
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zawierający tlenki metali, występujący w wielu barwnych odmianach;
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1)

spinka /ˈspʲĩnka/ (n)
заколка, запонка
  często zdobiony przedmiot do spinania czegoś, np. włosów, krawata, kołnierzyka lub mankietu

spinka do włosów /ˈspʲĩnka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
заколка, заколка для волос
  (fryzjerstwo, fryzjerski) zdobiony przedmiot do spinania włosów, najczęściej dla kobiet

spinning (n)
спиннинг
  (rybołówstwo, rybacki) metoda wędkowania polegająca na ustawicznym rzucaniu i wybieraniu sztucznej przynęty;

spinozaur (n)
спинозавр
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Spinosaurus, rodzaj dinozaura gadziomiedniczego z rodziny Spinosauridae;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju (1.1)

spironolakton /ˌspʲirɔ̃nɔˈlaktɔ̃n/ (n)
спиронолактон
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający, oszczędzający potas, z grupy antagonistów aldosteronu;

spirulina /ˌspʲiruˈlʲĩna/ (n)
спирулина
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;

spirytualistyczny /ˌspʲirɨtu<sup>w</sup>alʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
спиритуалистический
  związany ze spirytualizmem, dotyczący spirytualizmu

spirytus /spʲiˈrɨtus/ (n)
спирт
  (spożywczy) (chemia, chemiczny) wysokoprocentowy roztwór wodny alkoholu etylowego;

spirytystyczny (adj)
спиритический
  związany z spirytyzmem, dotyczący spirytyzmu

spis /spʲis/ (n)
список
  lista, zawierająca wyliczenie czegoś, zbiór czegoś

spis treści /ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i/ (n)
содержание, оглавление
  lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek /ˈspʲisɛk/ (n)
заговор, сговор
  tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiskowiec (n)
заговорщик, конспиратор
  uczestnik spisku

spiąć /spʲjɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
скрепить
  aspekt dokonany od: spinać

spiżarka (n)
кладовая, кладовка
  pomieszczenie przykuchenne do przechowywania żywności

spiżarnia /spʲiˈʒarʲɲa/ (n)
кладовая
  (budownictwo) pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

splenektomia (n)
спленэктомия
  (medycyna, medyczny) zabieg całkowitego lub częściowego usunięcia śledziony;

spleść (v)
сплести
  połączyć elementy przekładając jeden przez drugi; wykonać coś, plotąc

spluwaczka (n)
плевательница
  naczynie przeznaczone do spluwania do niego;

spocznij (interjection)
вольно
  (wojskowość, wojskowy) komenda zwalniająca ze stania na baczność

spoczywać (v)
покоиться
  (podniośle) być pochowanym, mieć miejsce swojego pochówku
лежать
  być czyimś obowiązkiem

spod /spɔt/ (preposition)
из-под
  z miejsca poniżej czegoś

spode łba (adv)
исподлобья
  groźnie, z uwagą

spodek /ˈspɔdɛk/ (n)
блюдце
  mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodenki /spɔˈdɛ̃nʲci/ (n)
штанишки
  (zdrobniale) małe spodnie, małego rozmiaru

spodnie /ˈspɔdʲɲɛ/ (n)
брюки, штаны
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spodobać się /spɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
понравиться
  trafić w czyjś gust, przypaść komuś do gustu, wywrzeć na kimś dobre wrażenie; wydać się komuś sympatycznym

spodziectwo /spɔˈʥ̑ɛʦ̑tfɔ/ (n)
гипоспадия
  (medycyna, medyczny) wada wrodzona polegająca na lokalizacji ujścia cewki moczowej na brzusznej stronie prącia;

spodziewać się /spɔˈʥ̑ɛvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
ждать
  czekać na kogoś / coś
ожидать
  przewidywać jakieś zjawisko lub zachowanie

spojrzenie /spɔjˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
взгляд
  skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś
  punkt widzenia, pogląd

spojrzeć /ˈspɔjʒɛʨ̑/ (v)
взглянуть, посмотреть
  (książkowy) zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem

spojówka /spɔˈjufka/ (n)
конъюнктива
  (anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;

spoko /ˈspɔkɔ/ (interjection)
будь спок, спокойно, спокуха
  (potocznie, potoczny) spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

spoko /ˈspɔkɔ/ (particle)
клёво, ништяк
  (potocznie, potoczny) przyzwolenie lub aprobata; tak (potwierdzenie), w porządku, dobrze, zgoda

spokojnie /spɔˈkɔjɲɛ/ (adv)
спокойно
  ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji

spokojność (n)
спокойность
  (przestarzałe, przestarzały) (dawniej, dawny) poczucie bezpieczeństwa, brak obaw, lęków
тихость, тишина
  (przestarzałe, przestarzały) zacisze, ustronność, cisza, milczenie

spokojny /spɔˈkɔjnɨ/ (adj)
спокойный, споко́йный
  niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

spokój /ˈspɔkuj/ (n)
тишина, бесстрастие, покой, спокой, спокойность, ти́хо
  cisza, brak hałasu, rumorów
спокойствие, безмятежность, гармония, равновесие, спокой, спокойность
  równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania

spoletański (adj)
сполетский
  związany z Spoleto, dotyczący Spoleto

sponsor /ˈspɔ̃w̃sɔr/ (n)
спонсор
  (potocznie, potoczny) o mężczyźnie, który ma utrzymankę
  osoba, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

sponsorować /ˌspɔ̃w̃sɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
спонсировать
  (książkowy) finansować jakieś przedsięwzięcie

sponsorski (adj)
спонсорский
  związany z sponsorem, dotyczący sponsora, sponsorowania

spontanicznie /ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
спонтанно
  w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie

spontaniczny (adj)
спонтанный
  działający odruchowo, bez innych wpływów

sporadycznie /ˌspɔraˈdɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
иногда
  (odprzymiotnikowy) → sporadyczny

sporadyczny /ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
спорадический
  pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

sporo /ˈspɔrɔ/ (indefinitePronoun)
довольно много, немало
  jako określenie rzeczownika: dość dużo, niemało

sporofit (n)
спорофит
  (botanika, botaniczny) diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

sport /spɔrt/ (n)
спорт
  forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sportowiec /spɔrˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
спортсмен, физкультурник
  (sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

sportowy /spɔrˈtɔvɨ/ (adj)
спортивный
  dotyczący sportu, związany ze sportem

sportsmenka (n)
спортсменка
  (sport, sportowy) zawodniczka sportowa

sportsmeński (adj)
спортсменский
  (sport, sportowy) związany ze sportsmenem, dotyczący sportsmena

spory /ˈspɔrɨ/ (adj)
существенный
  całkiem duży, pokaźny; dość istotny

sporządzać /spɔˈʒɔ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
оформлять, составлять
  (zobacz) sporządzić

sporządzić /spɔˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
оформить, составить
  (książkowy) wykonać, przygotować coś

spostrzegawczy /ˌspɔsṭʃɛˈɡafʧ̑ɨ/ (adj)
приметливый
  szybko i łatwo zauważający szczegóły

spostrzeżenie /ˌspɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
наблюдение
  obserwacja, uwaga na dany temat

sposób /ˈspɔsup/ (n)
способ, метод
  metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu

spotkanie /spɔtˈkãɲɛ/ (n)
встреча
  umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

spotkać /ˈspɔtkaʨ̑/ (v)
встретить
  natknąć się na kogoś
встретиться
  pójść gdzieś, gdzie ktoś też będzie

spotykać /spɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
встречать
  napotykać kogoś, widywać
встречаться
  być parą w nieformalnym związku
  chodzić na spotkania z kimś
  mieć na swojej drodze, mieć do czynienia z kimś lub czymś

spowiadanie (n)
исповедание
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysłuchiwanie spowiedzi

spowiednik /spɔˈvʲjɛdʲɲik/ (n)
исповедник, духовник
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi;

spowiedź /ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
признание
  (przenośnie, przenośnia) szczere wyznanie, ujawnienie komuś osobistych tajemnic
исповедь
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

społeczeństwo /ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
общество, о́бщество
  (socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społeczność /spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
сообщество
  ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

społeczny /spɔˈwɛʧ̑nɨ/ (adj)
общественный
  dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

spośród /ˈspɔɕrut/ (preposition)
из числа
  przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

spożycie /spɔˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
потребление
  (rzeczownik odczasownikowy) od spożyć; zużycie czegoś, konsumpcja

spożywać /spɔˈʒɨvaʨ̑/ (v)
потреблять, есть
  (książkowy) jeść albo pić coś

spożywczy /spɔˈʒɨfʧ̑ɨ/ (adj)
съестной
  przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały
продовольственный
  związany z żywnością lub spożyciem

spożywczy /spɔˈʒɨfʧ̑ɨ/ (n)
продовольственный
  sklep z artykułami spożywczymi (1.1)

spragniony /spraɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
жаждущий
  (fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody
  chcący czegoś

sprawa /ˈsprava/ (n)
дело
  to, co jest dla kogoś ważne

sprawca /ˈsprafʦ̑a/ (n)
виновник
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot powodujący niepożądane zdarzenia

sprawdzać /ˈspravʣ̑aʨ̑/ (v)
проверять
  kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe
проверяться
  dobrze się sprawować, spełniać oczekiwania
исполняться
  spełniać się, okazywać się prawdziwe

sprawdzenie (n)
проверка
  (rzeczownik odczasownikowy) od sprawdzić

sprawdzian /ˈspravʲʥ̑ãn/ (n)
контрольная работа
  (edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie

sprawdzić /ˈspravʲʥ̑iʨ̑/ (v)
проверить
  aspekt dokonany od: sprawdzać

sprawiedliwie /ˌspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ/ (adv)
справедливо
  w sposób sprawiedliwy

sprawiedliwość /ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
справедливость
  (potocznie, potoczny) działanie sprawiedliwe
правосудие
  (potocznie, potoczny) władza sądownicza
справедливость, правосудие
  trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy /ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
справедливый, справедли́вый
  o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością
  o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości

sprawozdanie /ˌspravɔˈzdãɲɛ/ (n)
отчёт
  ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

sprawozdawczy /ˌspravɔˈzdafʧ̑ɨ/ (adj)
отчётный
  dotyczący sprawozdania lub sprawozdawcy, związany ze sporządzaniem lub składaniem sprawozdania, stanowiący sprawozdanie

sprint /sprɨ̃nt/ /sprʲĩnt/ (n)
спринт
  (potocznie, potoczny) szybki bieg
  (sport, sportowy) bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych);

sprinterski (adj)
спринтерский
  (sport, sportowy) związany z sprinterem, dotyczący sprintera lub sprintu

sprowokować /ˌsprɔvɔˈkɔvaʨ̑/ (v)
спровоцировать
  aspekt dokonany od: prowokować

spryt (n)
смекалка, сообразительность
  umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach

sprytny /ˈsprɨtnɨ/ (adj)
смекалистный, сообразительный
  pomysłowy, wykazujący praktyczną inteligencję, umiejący sobie radzić

sprzeciw /ˈspʃɛʨ̑if/ (n)
возражение, протест
  aktywne wyrażenie braku zgody na coś

sprzeczność (n)
противоречие
  stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

sprzedawać /spʃɛˈdavaʨ̑/ (v)
продавать, продать
  dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze
продаваться
  (przenośnie, przenośnia) komercjalizować się

sprzedawca /spʃɛˈdafʦ̑a/ (n)
продавец
  (handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedawczyni /ˌspʃɛdafˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
продавщица
  (handel, handlowy) kobieta sprzedająca towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedać /ˈspʃɛdaʨ̑/ (v)
продать
  (zobacz) sprzedawać

sprzedaż /ˈspʃɛdaʃ/ (n)
продажа
  (ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzej (n)
снаряга
  (potocznie, potoczny) sprzęt

sprzyjać /ˈspʃɨjäʨ̑/ (v)
благоволить
  być nastawionym serdecznie, przychylnie, życzliwie, przyjaźnie wobec kogoś lub czegoś
способствовать
  dawać dobre warunki ku czemuś

sprząc /spʃɔ̃nʦ̑/ (v)
соединить
  aspekt dokonany od: sprzęgać

sprzączka /ˈspʃɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
пряжка
  element umieszczany na końcu paska, służący do spinania, zapinania;

sprzątacz /ˈspʃɔ̃ntaʧ̑/ (n)
уборщик
  (zawód, zawodowy, zawodowo) mężczyzna, który zajmuje się sprzątaniem

sprzątaczka /spʃɔ̃nˈtaʧ̑ka/ (n)
уборщица
  kobieta zawodowo zajmująca się sprzątaniem, zwłaszcza pomieszczeń

sprzątanie /spʃɔ̃nˈtãɲɛ/ (n)
убирание, уборка
  przywracanie porządku i czystości

sprzątać /ˈspʃɔ̃ntaʨ̑/ (v)
убирать, прибирать
  doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan
собирать, убирать
  zbierać plony z pola

sprzęgać /ˈspʃɛ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
соединять
  łączyć coś z czymś, stykać coś z czymś; zespalać

sprzęgnąć /ˈspʃɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
соединить
  aspekt dokonany od: sprzęgać

sprzęgło /ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ/ (n)
сцепление
  (mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

sprzęt /spʃɛ̃nt/ (n)
оборудование
  przedmiot, zazwyczaj urządzenie, używany w określonym celu
снаряжение
  zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności

sprzężenie zwrotne (n)
обратная связь
  reakcja układu funkcjonalnego na efekt jego własnego działania, który to efekt wpływa na wydajność układu w kolejnych rundach działania;

sprzężenie zwrotne dodatnie (n)
положительная обратная связь
  mechanizm samoregulacyjny układu funkcjonalnego, gdzie w wyniku odchylenia od optimum układ reaguje działaniem potęgującym takie odchylenie;

sprzężenie zwrotne ujemne (n)
отрицательная обратная связь
  mechanizm samoregulacyjny układu funkcjonalnego, gdzie w wyniku odchylenia od optimum układ reaguje działaniem niwelującym takie odchylenie;

sprężyna /sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na/ (n)
пружина
  (technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;
  (przenośnie, przenośnia) inicjator, powód jakiegoś procesu

spust /spust/ (n)
спусковой крючок
  (technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;

spustoszyć (v)
опустошить
  dokonać spustoszenia; obrócić w pustkowie

sputnik /ˈsputʲɲik/ (n)
спутник
  (potocznie, potoczny) (astronautyka, astronautyczny) sztuczny ziemski satelita;

spuścić nos na kwintę /ˈspuɕʨ̑iʨ̑ ˈnɔs na‿ˈkfʲĩntɛ/ (v)
повесить нос на квинту
  stracić humor, posmutnieć, zmartwić się

spycharka /spɨˈxarka/ (n)
бульдозер
  (budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

spytać /ˈspɨtaʨ̑/ (v)
спросить
  zadać pytanie

spód /sput/ (n)
низ
  dolna część czegoś, stanowiąca zwykle dno lub podstawę
  dolna lub odwrotna strona czegoś

spódnica /spudʲˈɲiʦ̑a/ (n)
юбка
  (krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spódniczka (n)
юбочка
  (zdrobniale) od: spódnica

spójnik /ˈspujɲik/ (n)
союз
  (gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spór /spur/ (n)
спор
  różnica zdań, stanowisk, interesów

spółdzielczość (n)
кооперация
  (urzędowy) zakładanie spółdzielni, działalność spółdzielni, zrzeszenie się na podstawie przepisów prawa spółdzielczego

spółdzielczy (adj)
кооперативный
  odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością

spółdzielnia /spuwʲˈʥ̑ɛlʲɲa/ (n)
кооператив
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

spółgłoska /spuwˈɡwɔska/ (n)
согласный, согласный звук
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka /ˈspuwka/ (n)
общество
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;

spółka akcyjna /ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna/ (n)
акционерное общество
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spółka jawna (n)
полное товарищество
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spółka komandytowa (n)
коммандитное товарищество, товарищество на вере
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (n)
общество с ограниченной ответственностью
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów;

spóźniać się /ˈspuʑɲäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
опаздывать
  być za późno, nie przychodzić na czas

spóźnienie (n)
задержка
  brak wykonania czegoś w porę
опоздание
  przybycie po ustalonym czasie

spędzać /ˈspɛ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
проводить
  przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas

spędzić /ˈspɛ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
провести
  (zobacz) spędzać

spławik (n)
поплавок
  (wędkarstwo) mały pływak wędkarski przyczepiony na żyłce, służący do regulacji głębokości umieszczenia przynęty oraz sygnalizacji brania;

spłuczka (n)
бачок
  (technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

spływ /spwɨf/ (n)
слив
  ruch wody z góry na dół
слияние
  ujście rzeki do innej rzeki
сплав
  zorganizowana podróż łodziami lub kajakami;

spływać (v)
стекать
  płynąć w dół (o cieczy)

squash (n)
сквош
  (sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;

srać /sraʨ̑/ (v)
срать
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) (anatomia, anatomiczny) wypróżniać się przez otwór odbytniczy

srebrny /ˈsrɛbrnɨ/ (adj)
серебряный
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra
серебристый
  przypominający kolor srebra

srebrny medalista (n)
серебряный медалист
  (sport, sportowy) sportowiec, który zdobył srebrny medal

srebro /ˈsrɛbrɔ/ (n)
серебро, аргентум
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

srebrzysty /srɛˈbʒɨstɨ/ (adj)
серебристый
  mający barwę i połysk srebra
  o głosie lub śmiechu mający czyste, wysokie i wyraźne brzmienie

srogi /ˈsrɔɟi/ (adj)
строгий
  surowy, bez litości, niewyrozumiały

srogo (adv)
жестоко
  bezlitośnie, surowo

sroka /ˈsrɔka/ (n)
сорока
  (ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

ssak /sːak/ (n)
млекопитающее
  (zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

stabilizacja (n)
стабилизация
  stan trwałości i równowagi w przebiegu określonych procesów, w określonej dziedzinie życia

stabilność /staˈbʲilnɔɕʨ̑/ (n)
стабильность
  cecha tego, co stabilne

stabilny /staˈbʲilnɨ/ (adj)
стабильный
  (o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję
  niezmieniający się przez dłuższy czas
  łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu

stacja /ˈstaʦ̑ʲja/ (n)
станция, вокзал
  (kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją

stacja benzynowa /ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva/ (n)
автозаправка, автозаправочная станция, бензоколонка
  zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stacja kolejowa (n)
железнодорожная станция
  (kolejnictwo) miejsce przyjazdu, postoju i odjazdu pociągów, zwykle wyposażone w perony i budynki, w których mieszczą się kasy, poczekalnie, przechowalnie bagażu itp.;

stadion /ˈstadʲjɔ̃n/ (n)
стадион
  (sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;
  (historia, historyczny, historycznie) miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m);

stadionowy (adj)
стадионный
  związany ze stadionem, odbywający się na stadionie

stadny (adj)
стадный
  odbywający się stadem, dotyczący stada

stado /ˈstadɔ/ (n)
стая, стадо, рой
  (zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;

stagnacja /staɡˈnaʦ̑ʲja/ (n)
стагнация
  wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia /ˈstajɲa/ (n)
конюшня
  (zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stajnia Augiasza /ˈstajɲa ːwʲˈɟaʃa/ (n)
авгиевы конюшни
  (związek frazeologiczny) coś zaniedbanego, zapuszczonego, zabałaganionego, co możliwe jest do uporządkowania jedynie największym wysiłkiem

stal /stal/ (n)
сталь
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalag (n)
шталаг
  (historia, historyczny, historycznie) niemiecki obóz dla jeńców wojennych (szeregowych i podoficerów) podczas II wojny światowej;

stalagmit /staˈlaɡmʲit/ (n)
сталагмит
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stalagnat /staˈlaɡnat/ (n)
сталагнат
  (geologia, geologiczny) mający kształt kolumny naciek jaskiniowy powstały z połączenia stalagmitu ze stalaktytem;

stalaktyt /staˈlaktɨt/ (n)
сталактит
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini;

stale /ˈstalɛ/ (adv)
постоянно
  (potocznie, potoczny) bez przerwy, cały czas

stalingradczyk (n)
сталинградец
  mieszkaniec Stalingradu

stalingradka (n)
сталинградка
  mieszkanka Stalingradu

stalingradzki (adj)
сталинградский
  związany ze Stalingradem, dotyczący Stalingradu

stalinista /ˌstalʲĩˈɲista/ (n)
сталинист, сталинец
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik Józefa Stalina, stalinizmu lub członek stalinowskiego aparatu władzy

stalinistka (n)
сталинистка
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka Józefa Stalina, stalinizmu lub członkini stalinowskiego aparatu władzy

stalinizacja (n)
сталинизация
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wprowadzanie stalinizmu

stalinizm /staˈlʲĩɲism̥/ (n)
сталинизм, сталинщина
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stalinowski (adj)
сталинский, сталини́стский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizme albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina

stambulski /stãmˈbulsʲci/ (adj)
стамбульский
  dotyczący Stambułu, związany ze Stambułem

stamtąd /ˈstãmtɔ̃nt/ (pronoun)
оттуда
  z tamtego miejsca, z tamtej lokalizacji, z miejsca oddalonego od nas

stan /stãn/ (n)
штат
  (administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;
талия
  część ubrania kobiety na wysokości talii
состояние
  sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój

stan wojenny /ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ/ (n)
военное положение
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;

stan wyjątkowy /ˈstãn ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (n)
чрезвычайное положение
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek wewnętrznych zagrożeń państwa;

standard /ˈstãndart/ (n)
литературный стандарт, стандарт
  (językoznawstwo, językoznawczy) standard literacki, język standardowy;
стандарт
  powszechne kryterium określające poziom usług lub towarów spełniających podstawowe wymagania;

standardowy /ˌstãndarˈdɔvɨ/ (adj)
стандартный
  (językoznawstwo, językoznawczy) mieszczący się w normach mowy ogólnonarodowej
  typowy, przeciętny, mało oryginalny

standaryzacja /ˌstãndarɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
стандартизация
  proces wprowadzania jednakowych norm w danej dziedzinie (najczęściej w przemyśle)

stanowczo /stãˈnɔfʧ̑ɔ/ (adv)
твёрдо, категорически, категорично, решительно
  w sposób stanowczy, zdecydowanie

stanowisko /ˌstãnɔˈvʲiskɔ/ (n)
должность
  pozycja w hierarchii zawodowej

stanowić /stãˈnɔvʲiʨ̑/ (v)
являться
  być zasadniczym powodem, czynnikiem decydującym
составлять
  składać się na coś, tworzyć coś

stanąć dęba /ˈstãnɔ̃ɲʥ̑ ˈdɛ̃mba/ (v)
встать дыбом
  o włosach zjeżyć się, podnieść się do góry ze strachu lub innej silnej emocji
встать на дыбы
  o zwierzęciu czworonożnym, np. koniu wspiąć się na tylne kończyny

stara miłość nie rdzewieje /ˈstara ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɲɛ‿rʣ̑ɛˈvʲjɛ̇jɛ/ (proverb)
старая любовь не ржавеет
  miłość, zwłaszcza przeżyta w młodości, nie przemija z upływem czasu

stara panna (n)
старая дева, вековуха
  niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

staranie /staˈrãɲɛ/ (n)
усилие, старание
  działanie w kierunku realizacji pewnego zamiaru, pragnienia

starannie /staˈrãɲːɛ/ (adv)
аккуратно
  w sposób staranny, dokładny, schludny; z dbałością o szczegóły

staranny /staˈrãnːɨ/ (adj)
старательный
  taki, który wykonano ze starannością, pietyzmem, dokładnie

starać się /ˈstaraʨ̑‿ɕɛ/ (v)
стараться
  przykładać się do czegoś, być gorliwym
  zabiegać o coś, dążyć do otrzymania czegoś

starczać (v)
хватать
  być w wystarczającej ilości albo liczbie

starczowzroczność (n)
пресбиопия
  (medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;

starczy /ˈstarʧ̑ɨ/ (adj)
старческий, старушечий
  właściwy starcowi

starczyć (v)
хватить
  wystąpić w wystarczającej ilości albo liczbie

starodawny (adj)
старинный, стародавний
  przynależny dalekiej przeszłości

staroegipski /ˌstarɔɛˈɟipsʲci/ (adj)
древнеегипетский
  żyjący/mający miejsce w starożytnym Egipcie lub pochodzący/wywodzący się z niego

starogrecki /ˌstarɔˈɡrɛʦ̑ʲci/ (adj)
древнегреческий
  używany, powstały, dziejący się w dawnej Grecji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Grecji

staroindyjski /ˌstarɔ<sup>j</sup>ĩnˈdɨjsʲci/ (adj)
древнеиндийский
  używany, powstały, dziejący się w dawnych Indiach; pochodzący, wywodzący się z dawnych Indii

staromodny (adj)
старомодный, старосветский
  odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny

staroobrzędowiec (n)
старообрядец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek odłamu cerkwi prawosławnej nieuznającego siedemnastowiecznej reformy liturgicznej patriarchy Nikona;

starooskolski (adj)
старооскольский
  związany z Starym Oskołem, dotyczący Starego Oskołu

staroperski /ˌstarɔˈpɛrsʲci/ (adj)
древнеперсидский
  używany, powstały, dziejący się w dawnej Persji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Persji

staroruski (adj)
древнерусский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z dawną Rusią, dotyczący dawnej Rusi

starorzecze /ˌstarɔˈʒɛʧ̑ɛ/ (n)
старица
  (geografia, geograficzny) jezioro w dolinie rzecznej, stanowiące fragment jej dawnego koryta;

starorzymski (adj)
древнеримский
  związany z starożytnym Rzymem, dotyczący starożytnego Rzymu

starosaksoński (adj)
древнесаксонский
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący języka starosaksońskiego (1.1)

starosaksoński (n)
древнесаксонский
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język zachodniogermański używany przez Anglów i Sasów we wczesnym średniowieczu, przodek języka średnio-dolno-niemieckiego;

starosłowiański (adj)
старославянский
  związany z dawnymi Słowianami, istniejący w dawnych słowiańskich czasach

starosłowiański (n)
старославянский
  (językoznawstwo, językoznawczy) staro-cerkiewno-słowiański

starotestamentowy (adj)
ветхозаветный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu

staroturecki /ˌstarɔtuˈrɛʦ̑ʲci/ (adj)
древнетюркский
  odnoszący się do ludów turkijskich zamieszkujących w okresie mniej więcej od VI do XII wieku tereny przede wszystkim współczesnej Mongolii, południowej Syberii i Azji Środkowej; dotyczący ich kultury, dziejów, języka itp.;

staroturecki /ˌstarɔtuˈrɛʦ̑ʲci/ (n)
древнетюркский
  język staroturecki (1.2), najstarszy zaświadczony w piśmie język turkijski;

staroturkijski (adj)
древнетюркский
  odnoszący się do ludów turkijskich zamieszkujących w okresie mniej więcej od VI do XII wieku tereny przede wszystkim współczesnej Mongolii, południowej Syberii i Azji Środkowej; dotyczący ich kultury, dziejów, języka itp.;

staroturkijski (n)
древнетюркский
  język staroturkijski (1.1), najstarszy zaświadczony w piśmie język turkijski;

staroświecki (adj)
старозаветный, старосветский
  wywodzący się ze starych czasów, obecnie niemodny, niepopularny

starość /ˈstarɔɕʨ̑/ (n)
старость
  stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytny /ˌstarɔˈʒɨtnɨ/ (adj)
древний
  istniejący od bardzo dawna
античный, древний
  związany ze starożytnością, dotyczący starożytności

starszy szeregowy /ˈstarʃɨ ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ/ (n)
ефрейтор
  (wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy, wyższy od szeregowego, niższy od kaprala;

stary /ˈstarɨ/ (adj)
старый
  mający wiele lat, niemłody
  nieaktualny, nieważny
  o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia

stary /ˈstarɨ/ (n)
предок
  (potocznie, potoczny) ojciec, rodzic

stary jak świat /ˈstarɨ ˈjäc ˈɕfʲjat/ (adj)
старый как мир
  bardzo stary; istniejący od niepamiętnych czasów

starzec /ˈstaʒɛʦ̑/ (n)
старик, старец
  stary mężczyzna

starzeć się /ˈstaʒɛʨ̑‿ɕɛ/ (v)
стареть
  o zwierzętach i ludziach: stawać się starszym, starym

starówka /staˈrufka/ (n)
старый город
  (turystyka, turystyczny) zwykle najstarsza, zabytkowa część miasta;

stateczny (adj)
стабильный
  o łodzi, samolocie itp. mający zdolność samoczynnego odzyskiwania równowagi po jej utracie
  zachowujący swoje położenie mimo działających nań sił
серьёзный
  zrównoważony, poważny i odpowiedzialny; (także, też) świadczący o takich cechach

statek /ˈstatɛk/ (n)
корабль, судно
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną
корабль
  każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

statua /staˈtu<sup>w</sup>a/ (n)
статуя
  okazała rzeźba postaci ludzkiej

statuetka /ˌstatuˈ<sup>w</sup>ɛtka/ (n)
статуэтка
  mała statua

statyczny /staˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
статичный
  (fizyka, fizyczny) dotyczący statyki
  będący w bezruchu
  niepodatny na zmiany
  w stanie równowagi

statystyczny /ˌstatɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
статистический, статисти́ческий
  odnoszący się do statystyki (nauki)

statystyka /staˈtɨstɨka/ (n)
статистика, стати́стика
  nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;

staw /staf/ (n)
сустав
  (anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;
пруд
  (hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;

staw łokciowy /ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
локтевой сустав
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawać /ˈstavaʨ̑/ (v)
останавливаться
  przestawać działać
становиться
  przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś
случаться, случиться
  tylko w (aspekt dokonany): wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić

stawiać /ˈstavʲjäʨ̑/ (v)
строить, сооружать, ставить
  budować
угощать
  kupić coś komuś, dawać za darmo – najczęściej alkohol
делать ставка, ставить
  określać przedmiot swojego zakładu
  określać sumę pieniędzy, którą wnosi się do zakładu
ставить
  tak przemieszczać przedmiot, by stał
прибывать, являться
  (potocznie, potoczny) dawać opór
держать себя вызывающе, дерзить, перечить, хорохориться
  przybywać na żądanie

stawiać sprawę na ostrzu noża /ˈstavʲjäʨ̑ ˈspravɛ na‿ˈɔsṭʃu ˈnɔʒa/ (v)
ставить вопрос ребром
  żądać kategorycznie

stawonóg /staˈvɔ̃nuk/ (n)
членистоногое
  (zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;

stawropolski (adj)
ставропольский
  związany ze Stawropolem (miastem w Rosji)

staza (n)
жгут
  (środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie

stać /staʨ̑/ (v)
работать
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) działać (o programie lub serwerze)
стоять
  o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
  (potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym)
  o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać
  o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych
  znajdować się w jakimś miejscu
  nie ruszać się z miejsca
иметь достаточно деньги, располагать достаточный количество деньги
  tylko w bezokol. mieć na coś dość pieniędzy

stać nad grobem /ˈstaʨ̑ nad‿ˈɡrɔbɛ̃m/ (v)
стоять одной ногой в могиле
  być bardzo starym, chorym, bliskim śmierci

stała /ˈstawa/ (n)
константа
  symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość;

stały /ˈstawɨ/ (adj)
неизменный
  niezmieniający poglądów, uczuć, postanowień
  niezmieniający się
  odbywający się regularnie

staż (n)
стаж
  (urzędowy) czas, w ciągu którego ktoś zdobywał doświadczenie w pewnej dziedzinie
  (urzędowy) próbny okres pracy przed objęciem samodzielnego stanowiska, praktyka

stażysta (n)
стажёр
  (urzędowy) osoba, która odbywa staż

stchórzyć (v)
струсить
  wycofać się przed czymś ze strachu

stearynowy (adj)
стеариновый
  (biochemia, biochemiczny) związany z stearyną, dotyczący stearyny; zawierający stearynę

stegozaur (n)
стегозавр
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Stegosaurus, rodzaj dinozaura żyjącego w późnej jurze na terenie zachodniej Ameryki Północnej;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju stegozaur (1.1)

stela (n)
стела
  (archeologia, archeologiczny) (sztuka) w starożytności wolno stojąca płyta upamiętniająca czyny władcy

stenograf (n)
стенограф, стенографист
  osoba potrafiąca zapisywać metodą stenografii; ten, kto stenografuje

stenografia /ˌstɛ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
стенография
  sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;

stenograficzny (adj)
стенографический
  związany z stenografią; wykonany metodą stenografii

step /stɛp/ (n)
степь
  (geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

ster /stɛr/ (n)
руль
  (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

sterczeć /ˈstɛrʧ̑ɛʨ̑/ (v)
торчать
  wystawać poza jakąś powierzchnię, stać na sztorc
  (potocznie, potoczny) stać długo i bezczynnie

stereofoniczny (adj)
стереофонический
  (elektronika, elektroniczny) (akustyka, akustyczny) taki, który wykorzystuje technikę stereofonii

stereometryczny (adj)
стереометрический
  (matematyka, matematyczny) związany z stereometrią, dotyczący stereometrii

stereotyp /ˌstɛrɛˈɔtɨp/ (n)
стереотип
  (socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;
  (poligrafia) rodzaj matrycy drukarskiej do druku wypukłego

stereotypowy /ˌstɛrɛɔtɨˈpɔvɨ/ (adj)
стереотипный
  zawsze taki sam, powtarzający się bez zmian
  zgodny ze stereotypem, niezmienny, szablonowy, tradycyjny

sterlitamacki (adj)
стерлитамакский
  związany z Sterlitamakiem, dotyczący Sterlitamaku

sterować /stɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
управлять
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczać kierunek za pomocą steru
  kierować jakimiś działaniami, wpływać na coś, rządzić czymś
  kontrolować pracę urządzenia

sterowiec /stɛˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
дирижабль
  (lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd;

sterownia (n)
центр управление
  pomieszczenie, z którego czymś się steruje, zarządza

sterta /ˈstɛrta/ (n)
куча
  zbiór leżących na sobie przedmiotów

steryd (n)
стероид
  (biochemia, biochemiczny) lipid zbudowany z czterech pierścieni węglowych, odpowiedzialny za przepływ krwi, regulujący przemianę materii, zachowania seksualne, przyrost tkanek lub pełniący inną określoną funkcję;

sterylizacja (n)
стерилизация
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) niszczenie drobnoustrojów i ich zarodników za pomocą czynników fizycznych i chemicznych przeprowadzane w celach antyseptycznych, do konserwacji produktów żywnościowych itp.;
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pozbawianie płodności (zwykle podczas zabiegu chirurgicznego) przy jednoczesnym zachowaniu czynności hormonalnej gruczołów płciowych

stetoskop (n)
стетоскоп
  (medycyna, medyczny) przyrząd diagnostyczny służący do osłuchiwania pacjenta;

stewardesa /ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa/ (n)
стюардесса
  (lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;

stigma /ˈstʲiɡma/ (n)
стигма
  (językoznawstwo, językoznawczy) litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana w języku greckim; w greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 6; jest ligaturą liter sigma i tau;

stoa /ˈstɔa/ (n)
стоа, стоя
  (architektura, architektoniczny) starogrecka wydłużona hala kolumnowa, którą zamykała z tyłu ściana, często zdobiona malowidłami;

stocznia /ˈstɔʧ̑ʲɲa/ (n)
верфь
  zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stoczniowiec (n)
судостроитель
  pracownik stoczni

stoczniowy (adj)
судостроительный
  związany ze stocznią, dotyczący stoczni

stodoła /stɔˈdɔwa/ (n)
сарай
  (architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

stojak /ˈstɔjak/ (n)
стеллаж
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać

stok /stɔk/ (n)
склон
  (geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem

stolarnia /stɔˈlarʲɲa/ (n)
столярная
  (rzemiosło, rzemieślniczy) warsztat stolarski

stolarski /stɔˈlarsʲci/ (adj)
столярный
  związany ze stolarstwem albo stolarzem, dotyczący stolarstwa

stolarstwo /stɔˈlarstfɔ/ (n)
столярничество
  (rzemiosło, rzemieślniczy) profesja i rzemiosło zajmujące się obróbką drewna do celów użytkowych

stolarz /ˈstɔlaʃ/ (n)
столяр
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolec /ˈstɔlɛʦ̑/ (n)
престол, стул
  (dawniej, dawny) tron monarchy, biskupa
стул
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce

stolica /stɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
столица
  (administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stomatologia /ˌstɔ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
стоматология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, dziedzina zajmująca się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego człowieka;

stomatologiczny /ˌstɔ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
стоматологический
  związany ze stomatologią, dotyczący stomatologii

stonka /ˈstɔ̃nka/ (n)
колорадский жук
  (zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)

stonka ziemniaczana /ˈstɔ̃nka ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãna/ (n)
колорадский жук
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;

stop /stɔp/ (interjection)
стоп
  = stój(cie), zatrzymaj(cie) się

stop /stɔp/ (n)
сплав
  (technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa /ˈstɔpa/ (n)
ступня, стопа
  (anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
фут, стопа
  jednostka długości, używana w niektórych krajach;

stopa okopowa (n)
траншейная стопа
  (medycyna, medyczny) (wojskowość, wojskowy) zespół objawów związanych odmrożeniem i opuchlizną stóp narażonych na długotrwały nacisk w warunkach zimna i wilgoci, obserwowanych wśród żołnierzy w okopach podczas dziań wojennych;

stoper /ˈstɔpɛr/ (n)
беруши
  zatyczka do ucha chroniąca przed hałasem

stopień /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
градус
  (fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;
степень
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka umożliwiająca porównywanie wielkości stopnia (1.8) cechy między kilkoma obiektami
ступень ступенька
  każda z części schodów uniesiona do góry
отметка
  ocena postępów naukowych wyrażona jako liczba lub jako jeden z uporządkowanych terminów

stopień najwyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ/ (n)
превосходная степень
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ/ (n)
сравнительная степень
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stopniowo /stɔpʲˈɲɔvɔ/ (adv)
постепенно
  nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

stopniowy /stɔpʲˈɲɔvɨ/ (adj)
постепенный
  (książkowy) mający powolny przebieg, zachodzący etapami

stos /stɔs/ (n)
стек
  (informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;
погребальный костёр
  drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego
стопка
  większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim

stosować /stɔˈsɔvaʨ̑/ (v)
применять
  używać czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

stosunek /stɔˈsũnɛk/ (n)
отношение
  zależność między różnymi elementami
  sposób odnoszenia się do kogoś
  (matematyka, matematyczny) iloraz dwóch wielkości, liczb

stosunek płciowy /stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (n)
половой акт
  (fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stowarzyszenie /ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
общество, ассоциация
  organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;

stołeczny /stɔˈwɛʧ̑nɨ/ (adj)
столичный
  dotyczący stolicy, wywodzący się ze stolicy

stołówka /stɔˈwufka/ (n)
столовая
  miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek /ˈstɔʒɛk/ (n)
конус
  (geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

strach /strax/ (n)
страх
  (psychologia, psychologiczny) uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
пугало, чучело
  (rolnictwo, rolniczy) kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

strach ma wielkie oczy /ˈstrax ˈma ˈvʲjɛlʲcɛ ˈɔʧ̑ɨ/ (proverb)
у страха глаза велики
  temu, kto się boi, wszystko wydaje się większe i groźniejsze niż w rzeczywistości

stracić /ˈstraʨ̑iʨ̑/ (v)
потерять
  aspekt dokonany od: tracić

stracić rezon /ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈrɛzɔ̃n/ (v)
потерять уверенность в себе
  stracić pewność siebie, swobodę, rezolutność; nie umieć wybrnąć z kłopotliwej sytuacji

stracić rozum /ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈrɔzũm/ (v)
сойти с ума, тронуться рассудком
  zachowywać się nierozsądnie, irracjonalnie

stracić twarz /ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈtfaʃ/ (v)
потерять лицо, потерять своё лицо
  stracić honor, mieć powody do wstydu

stragan /ˈstraɡãn/ (n)
палатка
  (handel, handlowy) prowizoryczne lub przenośne miejsce handlu, np. na targowisku

strajk /strajk/ (n)
забастовка, стачка
  dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;
страйк
  w kręglach: zbicie wszystkich kręgli za pierwszym rzutem

strajk włoski /ˈstrajɡ ˈvwɔsʲci/ (n)
итальянская забастовка
  strajk polegający na skrajnie skrupulatnym wykonywaniu obowiązków służbowych przez pracowników

strajkować /strajˈkɔvaʨ̑/ (v)
бастовать
  uczestniczyć w strajku

strajkowy (adj)
забастовочный, забастовщицкий
  związany z strajkiem, dotyczący strajku

straponten (n)
откидное сиденье
  (książkowy) składane, odchylane siedzenie, przymocowane do ściany albo do stałego fotela, montowane w teatrach, środkach transportu itp., dawniej także np. w powozach

strasburski /strazˈbursʲci/ (adj)
страсбургский
  związany ze Strasburgiem, dotyczący Strasburga

straszliwy /straʃˈlʲivɨ/ (adj)
страшный
  coś bardzo strasznego, przerażającego

strasznie /ˈstraʃʲɲɛ/ (adv)
страшно, ужасно
  (potocznie, potoczny) bardzo, niezmiernie, nadzwyczaj
ужасно
  bardzo źle, okropnie
страшно
  przerażająco, groźnie, niesamowicie

straszny /ˈstraʃnɨ/ (adj)
ужасный
  taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

straszyć (v)
пугать
  wzbudzać strach, lęk w kimś

strata /ˈstrata/ (n)
убыток
  (ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, gdy przychody w określonej jednostce czasu są niższe od poniesionych kosztów, ujemny wynik finansowy
потеря
  ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strategia /straˈtɛɟja/ (n)
стратегия
  ogólny plan działań, szerszy od taktyki
  (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów
  (potocznie, potoczny) gra strategiczna

stratosferyczny (adj)
стратосферный
  (geofizyka) związany z stratosferą, dotyczący stratosfery; znajdujący się w stratosferze

strawić (v)
переварить
  (biologia, biologiczny) o organizmie ludzkim lub zwierzęcym: rozłożyć pobrane substancje pokarmowe na prostsze związki

straż graniczna (n)
пограничная стража
  (wojskowość, wojskowy) formacja mundurowa administracji państwowej powołana do ochrony granic;

straż pożarna /ˈstraʃ pɔˈʒarna/ (n)
пожарная охрана
  wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

strażak /ˈstraʒak/ (n)
пожарный, пожарник
  osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnik /ˈstraʒʲɲik/ (n)
сторож
  osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

strefa /ˈstrɛfa/ (n)
зона
  przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

strefa Złotowłosej (n)
зона Златовласки
  (astronomia, astronomiczny) strefa warunków kosmicznych, które sprzyjają powstaniu życia

strefa erogenna /ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa/ (n)
эрогенная зона
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;

strefowy (adj)
зонный
  związany ze strefą, dotyczący strefy

streptomycyna /ˌstrɛptɔ̃mɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
стрептомицин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze C21H39N7O12, antybiotyk wytwarzany przez pleśniaka Streptomyces griseus, używany przy leczeniu chorób spowodowanych przez gronkowce i paciorkowce oraz niektóre odmiany gruźlicy;

stres /strɛs/ (n)
стресс
  (psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

strit /strʲit/ (n)
стрейт
  (termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

stroboskop (n)
стробоскоп
  (technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu

strofować /strɔˈfɔvaʨ̑/ (v)
бранить, ругать
  dawać komuś wyraźnie do zrozumienia, że jest się niezadowolonym z jego zachowania

stroiciel /strɔˈ<sup>j</sup>iʨ̑ɛl/ (n)
настройщик
  osoba, która stroi instrumenty muzyczne

stromizna (n)
стремнина
  (geografia, geograficzny) stroma płaszczyzna, strome zbocze lub stok

stromy /ˈstrɔ̃mɨ/ (adj)
крутой
  nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona /ˈstrɔ̃na/ (n)
залог
  (gramatyka) forma zdania zależna od wzajemnego stosunku podmiotu i orzeczenia;
сторона
  analizowana, wyszczególniona cecha czegoś
  (matematyka, matematyczny) w algebrze: jedna z dwóch zależności w równaniu lub nierówności rozdzielić znakiem równości lub nierówności
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie;
  uczestnik wojny, także sporu, kłótni, negocjacji, rozmów, umowy, małżeństwa, itp.
страница
  jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.
сторона, страница
  umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś

strona bierna /ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna/ (n)
пассив, страдательный залог
  (gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie;

strona czynna /ˈstrɔ̃na ˈʧ̑ɨ̃nːa/ (n)
действительный залог
  (gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest wykonawcą czynności;

strona internetowa /ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva/ (n)
сайт
  (informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;

stront /strɔ̃nt/ (n)
стронций
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strony (n)
сторона
  okolica

strop /strɔp/ (n)
перекрытие
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) poziomy element konstrukcyjny budynku, najczęściej rozdzielający dwie kondygnacje;

strucla z makiem (n)
рулет с маком
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto zawijane z masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

strudel /ˈstrudɛl/ (n)
штрудель
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;

strug /struk/ (n)
рубанок
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

struga /ˈstruɡa/ (n)
речка, рукав
  (geografia, geograficzny) mała rzeczka
струя
  ciecz płynąca wąskim pasmem; płynąca, lejąca się woda, ciecz

strugać wariata /ˈstruɡaʥ̑ varʲˈjata/ (v)
валять дурака
  (potocznie, potoczny) udawać, że się nic nie rozumie, nie wie o co chodzi

struktura /strukˈtura/ (n)
структура
  stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strukturalny (adj)
структурный
  dotyczący struktury

strumień /ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
ручей
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny;
струя
  ciecz lejąca się wąskim pasmem

strumyk /ˈstrũmɨk/ (n)
ручеёк
  mały strumień

struna /ˈstrũna/ (n)
струна
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa (n)
голосовая связка
  (anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strunowy /strũˈnɔvɨ/ (adj)
струнный
  (przymiotnik) od struna

strup /strup/ (n)
струп
  (medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;

strusi /ˈstruɕi/ (adj)
страусовый
  związany ze strusiem, dotyczący strusia

struś /struɕ/ (n)
страус
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych /strɨx/ (n)
чердак
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

strychnina /strɨxʲˈɲĩna/ (n)
стрихнин
  (chemia, chemiczny) (toksykologia) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

stryczek /ˈstrɨʧ̑ɛk/ (n)
верёвка, виселица, петля
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) śmierć przez powieszenie
верёвка с петля, петля
  (książkowy) sznur zakończony pętlą zakładaną na szyję skazanym na śmierć przez powieszenie

stryj /strɨj/ (n)
дядя
  brat ojca;

stryjenka /strɨˈjɛ̃nka/ (n)
тётя
  żona stryja

strzał /sṭʃaw/ (n)
бросок, удар
  (sport, sportowy) uderzenie, kopnięcie piłki
выстрел
  (wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni

strzała /ˈsṭʃawa/ (n)
стрела
  pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka /ˈsṭʃawka/ (n)
стрелка
  linia z grotem, symbol wskazujący kierunek
указатель
  znak wskazujący wartość parametru

strzec /sṭʃɛʦ̑/ (v)
блюсти, стеречь
  mieć pod opieką, pilnować, dozorować, opiekować się kimś lub czymś

strzec jak oka w głowie /ˈsṭʃɛʦ̑ʲ ˈjak ˈɔka ˈv‿ɡwɔvʲjɛ/ (v)
беречь как зеницу ока
  strzec kogoś, czegoś bardzo troskliwie

strzec jak źrenicy oka /ˈsṭʃɛʦ̑ʲ ˈjäɟ ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑ɨ ˈɔka/ (v)
беречь как зеницу ока
  strzec kogoś, czegoś bardzo troskliwie

strzelanie /sṭʃɛˈlãɲɛ/ (n)
стрельба
  oddawanie strzału z broni

strzelanina (n)
стрельба
  strzały z broni palnej padające jeden za drugim

strzelać /ˈsṭʃɛlaʨ̑/ (v)
стрелять
  oddawać strzał z broni

strzelba /ˈsṭʃɛlba/ (n)
стрельба
  (dawniej, dawny) czynność strzelania
ружьё
  długa, palna broń myśliwska;

strzelec /ˈsṭʃɛlɛʦ̑/ (n)
стрелок
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyspecjalizowany w strzelaniu
  osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą
  (sport, sportowy) zawodnik specjalizujący się w strzelaniu z ręcznej broni palnej

strzelnica /sṭʃɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
тир
  (wojskowość, wojskowy) miejsce ćwiczeń w strzelaniu do celu
  jarmarczne miejsce rozrywki, w którym wygrywa się nagrody w zamian za trafne strzały z wiatrówki

strzemiączko /sṭʃɛ̃ˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ/ (n)
стремя
  (anatomia, anatomiczny) kosteczka słuchowa znajdujących się w uchu środkowym człowieka i ssaków;

strzemię /ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ/ (n)
стремя, стре́мя
  (hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzeżonego Pan Bóg strzeże /ˌsṭʃɛʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈpãn‿buk ˈsṭʃɛʒɛ/ (proverb)
бережёного бог бережёт
  lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą

strzyc (v)
стричь
  obcinać futro zwierząt na wełnę
  przycinać rośliny, np. trawę, gałęzie
  skracać włosy, brodę lub sierść

strzyga /ˈsṭʃɨɡa/ (n)
стрига, стрыга
  (mitologia słowiańska) upiór karmiący się ludzką krwią, przybierający m.in. postać dziecka lub ptaka;

strzykawka (n)
шприц
  (medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzyżenie /sṭʃɨˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
стрижка
  (rzeczownik odczasownikowy) od strzyc

strzęp /sṭʃɛ̃mp/ (n)
клок
  poszarpana resztka czegoś

strój /struj/ (n)
костюм
  określony rodzaj ubioru

strój kąpielowy (n)
купальник
  skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych;

stróż /struʃ/ (n)
сторож, вахтёр
  osoba pilnująca np. budynku

strączkowy (adj)
стручковый
  (botanika, botaniczny) taki, który jest zaliczany do roślin strączkowych, czyli takich, które wytwarzają strąki
  związany ze strączkiem, dotyczący strączka

strąk /strɔ̃ŋk/ (n)
стручок
  (botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych;

studencki /stuˈdɛ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
студенческий
  przeznaczony dla studentów
  typowy dla studentów

student /ˈstudɛ̃nt/ (n)
студент
  osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studentka /stuˈdɛ̃ntka/ (n)
студентка
  forma żeńska od: student

studia /ˈstudʲja/ (n)
учёба
  (edukacja, edukacyjny) kształcenie się na uczelni wyższej, zakończone dyplomem

studiować /stuˈdʲjɔvaʨ̑/ (v)
в университете, учиться в вуз
  uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach
изучать, всматриваться, разглядывать
  wpatrywać się uważnie

studnia /ˈstudʲɲa/ (n)
колодец
  głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

studwudziestominutowy (adj)
стодвадцатиминутный
  trwający sto dwadzieścia minut

stulecie /stuˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
столетие
  setna rocznica
  wiek, sto lat

stuletni /stuˈlɛtʲɲi/ (adj)
столетний
  mający sto lat
  trwający sto lat

stuminutowy (adj)
стоминутный
  trwający sto minut

stuprocentowy (adj)
стопроцентный
  zawierający 100% czegoś

stuttgarcki (adj)
штутгартский
  związany ze Stuttgartem, dotyczący Stuttgartu

stuła (n)
стола
  (kościelny) szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna;

stwardnienie rozsiane /stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ/ (n)
рассеянный склероз
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego;

stwarzać (v)
создавать, сотворять
  powoływać do istnienia
  stawać się przyczyną czegoś

stwierdzać (v)
утверждать
  mówić z przekonaniem

stworzenie /stfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
создание
  (rzeczownik odczasownikowy) od stworzyć
существо, создание
  zwierzę lub człowiek

stworzyć /ˈstfɔʒɨʨ̑/ (v)
создать, сотворить
  aspekt dokonany od: stwarzać

stwór /stfur/ (n)
чудище, чудовище
  dziwna, często odrażająca istota

stwórca (n)
создатель, творец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek boga, któremu przypisuje się stworzenie wszechświata lub ludzi;
  ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego)

styczeń /ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
январь
  pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

styczniowy /stɨʧ̑ʲˈɲɔvɨ/ (adj)
январский
  dotyczący stycznia, dziejący się w styczniu

styl /stɨl/ (n)
стило, стилус
  rodzaj starożytnego przyrządu do pisania, rylec
стиль
  sposób czyjegoś postępowania, zachowania
  sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
  zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.
  (sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej
  (informatyka, informatyczny) wygląd elementu strony HTML, nadawany za pomocą CSS

stylistyczny (adj)
стилистический
  związany ze stylistyką, dotyczący stylistyki

stylowy (adj)
стильный
  taki, który jest utrzymany w określonym stylu

stymulować /ˌstɨ̃muˈlɔvaʨ̑/ (v)
стимулировать
  pobudzać do działania

stypa (n)
поминальный обед, поминки, тризна
  (etnografia, etnograficzny) (gastronomia) poczęstunek organizowany po pogrzebie;

stypendialny (adj)
стипендиальный
  związany z stypendium, dotyczący stypendiów

stypendium /stɨˈpɛ̃ndʲjũm/ (n)
стипендия
  pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

styropian (n)
пенопласт
  (technologia, technika, techniczny) polistyren o mikroporowatej strukturze, najczęściej w formie kształtek, bloków lub płyt, wykorzystywany jako materiał do izolacji cieplnej, dźwiękowej i elektrycznej;

styropianowy (adj)
пенопластовый
  (technologia, technika, techniczny) dotyczący lub zrobiony ze styropianu

styryjski (adj)
штирийский
  związany z Styrią, dotyczący Styrii

stójka /ˈstujka/ (n)
стойка
  (sport, sportowy) w gimnastyce: stanie na rękach, na głowie, na barkach itp.

stówa /ˈstuva/ (n)
сотка, сотня
  (potocznie, potoczny) banknot o wartości stu podstawowych jednostek monetarnych

stół /stuw/ (n)
стол, таблица
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd /stɔ̃nt/ (pronoun)
отсюда
  wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz
поэтому, от это, отсюда
  z tego powodu

stęchły (adj)
затхлый, тухлый
  o zapachu pleśni, długo niewietrzonych pomieszczeń

stężenie (n)
концентрация
  (chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy;

stężenie powierzchniowe (n)
поверхностная концентрация
  (chemia, chemiczny) ilość substancji zaadsorbowana na danej powierzchni;
  (chemia, chemiczny) ilość substancji, wyrażona w postaci stężenia molowego, ułamka masowego bądź innej wielkości, odnosząca się do określonej powierzchni

suazyjski /ˌsu<sup>w</sup>aˈzɨjsʲci/ (adj)
свазилендский
  odnoszący się do państwa Suazi

subarktyczny (adj)
субарктический
  związany z obszarem wokół Arktyki, dotyczący obszaru wokół Arktyki

subiektywny /ˌsubʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
субъективный
  (psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego
  stronniczy, odznaczający się subiektywizmem

subkontynent /ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
субконтинент
  (geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;

subkultura (n)
субкультура
  (socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

sublimowanie (n)
сублимирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od sublimować

subotnik (n)
субботник
  czyn społeczny w Rosji i krajach postradzieckich, organizowany zwykle w soboty

substancja /supˈstãnʦ̑ʲja/ (n)
субстанция
  (chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

subsydium /supˈsɨdʲjũm/ (n)
субсидия
  (urzędowy) pomoc finansowa udzielona osobie prawnej, jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej przeznaczona na konkretny rodzaj działalności

subtelność /supˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
тонкость
  cecha tego, co subtelne

sucholubny (adj)
сухолюбивый
  (biologia, biologiczny) dobrze rozwijający się w środowisku suchym

suchość (n)
сухость
  cecha tego, co suche

suchumski (adj)
сухумский
  związany z Suchumi (miastem w Abchazji w Gruzji)

suchy /ˈsuxɨ/ (adj)
сухой
  nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

sudacki (adj)
судакский
  związany z Sudakiem, dotyczący Sudaku

sudański /suˈdãj̃sʲci/ (adj)
суданский
  odnoszący się do Sudanu, związany z Sudanem

sudecki /suˈdɛʦ̑ʲci/ (adj)
судетский
  związany z Sudetami, dotyczący Sudetów

sudeckoniemiecki (adj)
судетонемецкий
  związany z Niemcami sudeckimi lub z Krajem Sudetów, dotyczący Niemców sudeckich lub Kraju Sudetów

sudoku /suˈdɔku/ (n)
судоку
  japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;

sudomski (adj)
судомский
  związany z Sudomą, dotyczący Sudomy

sueski (adj)
суэцкий
  (geografia, geograficzny) związany z Suezem

sufi /ˈsufʲi/ (n)
суфий
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca sufizmu, mistyk muzułmański

sufiks /ˈsufʲiks/ (n)
суффикс
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit /ˈsufʲit/ (n)
потолок
  (budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufizm /ˈsufʲism̥/ (n)
суфизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm;

sufler /ˈsuflɛr/ (n)
суфлёр
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;

suflerski (adj)
суфлёрский
  związany z suflerem, dotyczący suflera

sufrażystka (n)
суфражистка
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działaczka walcząca o prawa wyborcze dla kobiet na przełomie XIX i XX wieku (głównie w krajach anglosaskich);

sugestia /suˈɡɛstʲja/ (n)
предложение
  przekonywanie kogoś;

suicydolog (n)
суицидолог
  ekspert w dziedzinie suicydologii, specjalista od badania i zapobiegania samobójstwom

suicydologia /ˌsu<sup>j</sup>iʦ̑ɨdɔˈlɔɟja/ (n)
суицидология
  (psychologia, psychologiczny) interdyscyplinarna nauka zajmująca się problematyką samobójstw i szeroko pojętą autodestruktywnością;

suicydologiczny /ˌsu<sup>j</sup>iʦ̑ɨdɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
суицидологический
  (psychologia, psychologiczny) związany z suicydologią, dotyczący suicydologii

suita (n)
сюита
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;

suka /ˈsuka/ (n)
автозак
  (slangowo) samochód policyjny, szczególnie przeznaczony do przewozu więźniów
сука
  (zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

sukces /ˈsukʦ̑ɛs/ (n)
успех
  korzystny wynik

sukienka /suˈcɛ̃nka/ (n)
платье
  (krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

sukinsyn /suˈcĩw̃sɨ̃n/ (n)
сукин сын
  (wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

sukka /ˈsukːa/ (n)
сукка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prowizoryczna budowla stawiana na żydowskie święto Sukkot, Święto Szałasów

sukkub (n)
суккуб, суккубу
  (mitologia, mitologiczny) rodzaj mitycznego demona pod postacią pięknej kobiety kuszącego erotycznie mężczyzn we śnie;

sukmana /sukˈmãna/ (n)
сукмана
  (historia, historyczny, historycznie) długie męskie okrycie wierzchnie z sukna lub wełny, dołem rozszerzane, dawniej powszechnie noszone przez chłopów;

suknia /ˈsucɲa/ (n)
платье
  (krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sukno /ˈsuknɔ/ (n)
сукно
  gęsta, zgrzebna tkanina wełniana;

sukraloza (n)
сукралоза
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) substancja słodząca, słodsza 600 razy od zwykłego cukru, pochodna sacharozy o zerowej kaloryczności;

sum /sũm/ (n)
сом
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma /ˈsũma/ (n)
сумма
  pewna ilość pieniędzy

sumatrzański /ˌsũmaˈṭʃãj̃sʲci/ (adj)
суматринский
  dotyczący Sumatry, związany z Sumatrą, pochodzący z Sumatry

sumeryjski (adj)
шумерский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków

sumeryjski (n)
шумерский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski;

sumienie /sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
совесть
  wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sumienność (n)
добросовестность
  cecha osoby, która rzetelnie wypełnia swoje obowiązki

sumienny (adj)
добросовестный
  skrupulatnie wywiązujący się z podjętych obowiązków
  wykonywany dokładnie, rzetelnie

sumka (n)
сумка
  (dawniej, dawny) skórzana sakwa

sumo /ˈsũmɔ/ (n)
сумо
  (sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy;

sumski (adj)
сумской
  związany z Sumami, dotyczący Sum (miasta na Ukrainie)

sunnicki /sũɲˈːiʦ̑ʲci/ (adj)
суннитский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z sunnitami lub sunnizmem

sunnita /sũɲˈːita/ (n)
суннит
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca sunnickiego odłamu islamu - sunnizmu

sunnitka (n)
суннитка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni sunnickiego odłamu islamu - sunnizmu

sunżeński (adj)
сунженский
  związany z Sunżą (rzeką na Przedkaukaziu)

super /ˈsupɛr/ (adj)
классный
  (potocznie, potoczny) wspaniały, świetny, doskonały

super /ˈsupɛr/ (adv)
супер, блестяще, круто
  (potocznie, potoczny) wspaniale, świetnie, doskonale

superlatyw (n)
суперлятив
  (gramatyka) najwyższy stopień przymiotnika i przysłówka

supernowa /ˌsupɛrˈnɔva/ (n)
сверхновая звезда
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtownie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;

surdut /ˈsurdut/ (n)
сюртук
  (krawiectwo) wizytowy ubiór męski z ciemnego materiału; długa, dwurzędowa marynarka;

surgucki (adj)
сургутский
  związany z Surgutem, dotyczący Surgutu

surinamski /ˌsurʲĩˈnãmsʲci/ (adj)
суринамский
  związany z państwem Surinam, dotyczący państwa Surinam

surowy /suˈrɔvɨ/ (adj)
сырой
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony
суровый
  o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze

surrealista /ˌsurːɛaˈlʲista/ (n)
сюрреалист
  (sztuka) artysta tworzący zgodnie z zasadami surrealizmu, członek grupy surrealistycznej

surrealistyczny /ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
сюрреалистический
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu
  (potocznie, potoczny) taki, który jest nierealny, niedorzeczny, przypominający marzenie senne

surrealizm /ˌsurːɛˈalʲism̥/ (n)
сюрреализм
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;

surykatka /ˌsurɨˈkatka/ (n)
сурикат, суриката
  (zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

surówka /suˈrufka/ (n)
салат
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzana z surowych warzyw lub owoców;

suseł /ˈsusɛw/ (n)
суслик
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Spermophilus F. Cuvier, rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;

sushi /ˈsuʃʲi/ (n)
суши
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

susza /ˈsuʃa/ (n)
засуха, сушь
  długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka /suˈʃarka/ (n)
сушилка, фен
  urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszarnia /suˈʃarʲɲa/ (n)
сушилка
  miejsce, pomieszczenie, w którym coś się suszy, np. pranie, produkty spożywcze

suszony (adj)
сушёный
  taki, który przeszedł proces suszenia

suszoodporny (adj)
засухоустойчивый
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) odporny na suszę

suszyć /ˈsuʃɨʨ̑/ (v)
сушить
  powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody

sutanna /suˈtãnːa/ (n)
сутана
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich;

sutek /ˈsutɛk/ (n)
сосок
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

sutener /suˈtɛ̃nɛr/ (n)
сутенёр
  człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób

suterena /ˌsutɛˈrɛ̃na/ (n)
жилой подвал
  część budynku znajdująca się pod parterem, często poniżej poziomu terenu, przystosowana do celów mieszkalnych

suwalski /suˈvalsʲci/ (adj)
сувалкский
  związany z Suwałkami, dotyczący Suwałk

suwenir /suˈvɛ̃ɲir/ (n)
сувенир
  (przestarzałe, przestarzały) drobny pamiątkowy upominek

suweren (n)
суверен
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca lub podmiot sprawujący niezależną władzę zwierzchnią;

suwerenność /ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
суверенитет
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

suwerenny (adj)
суверенный
  niezależny od innego państwa lub władzy

suzdalski (adj)
суздальский
  związany z Suzdalem, dotyczący Suzdalu

suzeren /suˈzɛrɛ̃n/ (n)
сюзерен
  (historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: najwyższy senior niebędący niczyim wasalem

sułtan (n)
султан
  tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;

sułtanat /suwˈtãnat/ (n)
султанат
  państwo rządzone przez sułtana;

sułtański (adj)
султанский
  związany z sułtanem, dotyczący sułtana

sułtański (possessiveAdjective)
султанский
  należący do sułtana albo rządzony przez niego

swap (n)
своп
  (finanse, finansowy) umowa między dwoma podmiotami na wymianę przyszłych przepływów pieniężnych;

swastyka /ˈsfastɨka/ (n)
свастика
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;

swat /sfat/ (n)
сват
  (etnografia, etnograficzny) osoba, która swata dwie osoby, pośredniczy w zawieraniu związku małżeńskiego

swańska sól (n)
сванская соль
  (spożywczy) tradycyjna przyprawa kuchni gruzińskiej o korzennym smaku, będąca mieszanką soli kamiennej, ziół i suszonych jarzyn

swański (adj)
сванский
  związany z Swanami, dotyczący Swanów

sweter /ˈsfɛtɛr/ (n)
свитер
  (odzieżownictwo) grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

swierdłowski (adj)
свердловский
  związany z Swierdłowskiem, dotyczący Swierdłowska (obecnie Jekaterynburg)

swoboda /sfɔˈbɔda/ (n)
свобода
  poczucie braku skrępowania, postępowanie bez przymusu, zgodnie z własną wolą

swobodny /sfɔˈbɔdnɨ/ (adj)
свободный
  mający niezajęty czas w danej chwili
  niepodlegający przymusowi ani ograniczeniom
  o czasie nieprzeznaczony na wykonanie pracy, obowiązków
  o procesach, czynnościach, zjawiskach niczym nieograniczony
  o stroju niekrępujący ruchów

swoisty /sfɔˈ<sup>j</sup>istɨ/ (adj)
своеобразный
  charakterystyczny, specyficzny, nietypowy, właściwy dla siebie samego

swołocz (n)
сволочь
  (pospolicie) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś podły, zasługujący na pogardę

swój /sfuj/ (pronoun)
свой
  należący do wykonawcy czynności

swąd (n)
смрад
  niemiła woń
чад
  zapach spalenizny

swędzenie (n)
зуд
  (rzeczownik odczasownikowy) od swędzić

swędzić /ˈsfɛ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
зудеть, чесаться
  dawać odczucie nieprzyjemnego podrażnienia, wywołującego chęć drapania

sybaryta /ˌsɨbaˈrɨta/ (n)
сибарит
  (książkowy) człowiek, który spędza czas na przyjemnościach i uwielbia zbytek oraz luksusy

sybarytyzm (n)
сибаритство
  (książkowy) zamiłowanie do wygód i zbytku;

syberyjski /ˌsɨbɛˈrɨjsʲci/ (adj)
сибирский
  (przymiotnik) od Syberia

sycera (n)
сикера
  (biblijny) (spożywczy) mocny napój alkoholowy z daktyli lub innych produktów;

sycylijski /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci/ (adj)
сицилийский
  od Sycylia

syczek (n)
сплюшка
  (ornitologia, ornitologiczny) mała sowa z rodzaju Otus;

syczuański (adj)
сычуаньский
  związany z Syczuanem, dotyczący Syczuanu

syfiarz (n)
грязнуля, неряха
  (potocznie, potoczny) osoba niedbająca o higienę

sygnalista /ˌsɨɡnaˈlʲista/ (n)
информатор
  człowiek, który działając w dobrej intencji, ujawnia lub zgłasza nieprawidłowości, do jakich dochodzi w miejscu pracy, a które naruszają interes pracodawcy lub interes publiczny;
сигналист
  ktoś, kto nadaje i odbiera sygnały, np. świetlne, radiowe itp.;

sygnalizacja (n)
сигнализация
  (książkowy) przekazywanie na odległość umownych znaków
  (technologia, technika, techniczny) zespół urządzeń umożliwiających sygnalizację (1.1)

sygnalizator /ˌsɨɡnalʲiˈzatɔr/ (n)
сигнализатор
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyraźnego informowania o sytuacji wymagającej uwagi
сигналист
  osoba dająca sygnał

sygnał /ˈsɨɡnaw/ (n)
сигнал
  dźwięk sygnalizujący coś
сигнал, сигна́л
  znak informacyjny lub ostrzegawczy

syjonistyczny /ˌsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
сионистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów

syk /sɨk/ (n)
шипение
  odgłos wydawany przez węża albo szybko uchodzące powietrze, podobny do długiego wymawiania litery „s”

sykatywa /ˌsɨkaˈtɨva/ (n)
сиккатив
  (chemia, chemiczny) środek przyspieszający schnięcie farb olejnych i olejów;

syktywkarski (adj)
сыктывкарский
  związany z Syktywkarem, dotyczący Syktywkaru

sylaba /sɨˈlaba/ (n)
слог
  (językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylogizm (n)
силлогизм
  (logika, logiczny) wnioskowanie z dwóch przesłanek, które łączy jedno wspólne pojęcie;

sylur /ˈsɨlur/ (n)
силур
  (geologia, geologiczny) trzeci okres ery paleozoicznej;

sylurski /sɨˈlursʲci/ (adj)
силурийский
  (geologia, geologiczny) dotyczący syluru, występujący, powstały w sylurze

sylwanit /sɨlˈvãɲit/ (n)
сильванит
  (mineralogia, mineralogiczny) stalowoszary, cynowobiały lub brązowożółty minerał o dużej łupliwości

sylwester /sɨlˈvɛstɛr/ (n)
новогодний вечер, день святой Сильвестр, день старый год, канун новый год
  dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku

sylwetka /sɨlˈvɛtka/ (n)
силуэт, фигура
  kształt, zarys postaci lub rzeczy

sylwin (n)
сильвин
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady halogenków;

symbol /ˈsɨ̃mbɔl/ (n)
символ
  (sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;
символ, знак
  znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu

symboliczny /ˌsɨ̃mbɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
символический
  o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu
  związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje

symbolizm (n)
символизм
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek w literaturze i sztukach plastycznych występujący na przełomie XIX i XX w., posługujący się symbolem jako podstawowym środkiem wyrazu;

symbolizowanie /ˌsɨ̃mbɔlʲizɔˈvãɲɛ/ (n)
символизирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od symbolizować

symbolizować /ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
символизировать
  stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu

symetria /sɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
симметрия
  (matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych;

symetrycznie (adv)
симметрично, симметрически
  zgodnie z symetrią

symetryczność (n)
симметричность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest symetryczne; cecha tych, którzy są symetryczni

symetryczny (adj)
симметрический, симметричный
  odznaczający się symetrią, zbudowany lub ułożony według zasad symetrii

symferopolski (adj)
симферопольский
  związany z Symferopolem, dotyczący Symferopola

symfonia /sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja/ (n)
симфония
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symfoniczny (adj)
симфонический, симфони́ческий
  związany z symfonią, dotyczący symfonii
симфонический
  związany z wieloosobową orkiestrą, w skład której wchodzą instrumenty smyczkowe, instrumenty dęte i perkusyjne

sympatia /sɨ̃mˈpatʲja/ (n)
симпатия
  życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

sympatyczny /ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
симпатический
  (anatomia, anatomiczny) współczulny
  bezbarwny
симпатичный
  wzbudzający sympatię; miły, życzliwy

sympatyzować /ˌsɨ̃mpatɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
симпатизировать
  darzyć sympatią coś lub kogoś

symplifikacja /ˌsɨ̃mplʲifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
симплификация
  uproszczenie

sympozjum /sɨ̃mˈpɔzʲjũm/ (n)
симпозиум
  spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

symptom /ˈsɨ̃mptɔ̃m/ (n)
симптом, признак, проявление
  oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

symptomatologia /ˌsɨ̃mptɔ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
медицинская семиотика, семиотика, симптоматика
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się opisem i grupowaniem objawów choroby;

symulacja (n)
симуляция
  odtworzenie w sposób sztuczny określonego obiektu lub zjawiska
  udawanie (zazwyczaj objawów choroby) celem wprowadzenia w błąd i oszukania otoczenia

symulant /sɨ̃ˈmulãnt/ (n)
симулянт
  osoba, która coś udaje, symuluje, zwłaszcza chorobę

symulowanie /ˌsɨ̃mulɔˈvãɲɛ/ (n)
симулирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od symulować

symultana /ˌsɨ̃mulˈtãna/ (n)
сеанс одновременной игры
  (szachy, pojęcie szachowe) sposób rozgrywania gry w szachy, w której wielu zawodników gra jednocześnie (każdy na osobnej szachownicy) z jednym zawodnikiem (zwykle dużo lepszym od przeciwników)

symultanista (n)
сеансёр
  (szachy, pojęcie szachowe) szachista grający z wieloma przeciwnikami jednocześnie

syn /sɨ̃n/ (n)
сын
  dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

syn marnotrawny /ˈsɨ̃n ˌmarnɔˈtravnɨ/ (n)
блудный сын
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto zawinił lub zbłądził, ale w końcu się opamiętał;

synagoga /ˌsɨ̃naˈɡɔɡa/ (n)
синагога
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synagogalny (adj)
синагогальный
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z synagogą

synajski /sɨ̃ˈnajsʲci/ (adj)
синайский
  dotyczący Synaju, związany z Synajem

synapsa /sɨ̃ˈnapsa/ (n)
синапс
  (biologia, biologiczny) połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej;

synchroniczność /ˌsɨ̃nxrɔ̃ˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
синхронность
  zgranie w czasie, następowanie procesów w tym samym czasie

syncytialny (adj)
синцитиальный
  (biologia, biologiczny) stanowiący syncytium

syndrom miodowego miesiąca /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌmʲjɔdɔˈvɛɡɔ mʲjɛ̇ˈɕɔ̃nʦ̑a/ (n)
синдром медового месяца
  (medycyna, medyczny) zapalenie pęcherza moczowego u kobiety spowodowane częstszym współżyciem płciowym, dotykające głównie młode kobiety dopiero rozpoczynające życie seksualne

syndykalizm (n)
синдикализм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu;

syndykat (n)
синдикат
  (ekonomia, ekonomiczny) związek kilku przedsiębiorstw powołany dla wspólnego przedsięwzięcia

synek /ˈsɨ̃nɛk/ (n)
сынок
  (zdrobniale) od: syn

synekura /ˌsɨ̃nɛˈkura/ (n)
синекура
  dobrze płatna posada, która nie wymaga od zatrudnionego większego wysiłku

syngaleski (adj)
сингальский
  związany z Syngalezami, dotyczący Syngalezów

synkretyczność (n)
синкретичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest synkretyczne

synkretyczny (adj)
синкретический
  taki, który łączy w jedną całość różne, czasami przeczące sobie, elementy

synkretyzm (n)
синкретизм
  łączenie w jedną całość różnych elementów

synobójca (n)
сыноубийца
  (książkowy) zabójca własnego syna

synonim /sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm/ (n)
синоним
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synonimia (n)
синонимия
  (językoznawstwo, językoznawczy) bliskoznaczność wyrazów

synonimiczność (n)
синонимичность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest synonimiczne

synonimiczny /ˌsɨ̃nɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
синонимический, синонимичный
  (językoznawstwo, językoznawczy) od: synonim; bliskoznaczny

synowa /sɨ̃ˈnɔva/ (n)
сноха, невестка
  żona syna

syntagma /sɨ̃nˈtaɡma/ (n)
синтагма
  (językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;

syntetyczny /ˌsɨ̃ntɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
синтетический
  taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający
  taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę

synteza (n)
синтез
  połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna łączenia się substancji prostych w złożone

syntezator (n)
синтезатор
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (elektryczność) urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;

sypialnia /sɨˈpʲjalʲɲa/ (n)
спальня
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrakuzański (adj)
сиракузский
  związany z Syrakuzami, dotyczący Syrakuz, pochodzący z Syrakuz

syrena /sɨˈrɛ̃na/ (n)
сирена
  (mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
  (zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;

syrop /ˈsɨrɔp/ (n)
сироп
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok

syryjski /sɨˈrɨjsʲci/ (adj)
сирийский
  odnoszący się do państwa Syria

system /ˈsɨstɛ̃m/ (n)
система
  układ urządzeń współpracujących ze sobą;
  sposób rozwiązywania, obsługi czegoś
  ustrój, sposób organizacji życia

system operacyjny /ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
операционная система
  (informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

systematycznie /ˌsɨstɛ̃maˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
систематически, систематично
  regularnie, powtarzalnie
  stale przez dłuższy czas

systematyczny /ˌsɨstɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
систематический
  (biologia, biologiczny) dotyczący systematyki roślin lub zwierząt
систематический, систематичный
  wykonywany lub zdarzający się regularnie

systematyzacja /ˌsɨstɛ̃matɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
систематизация
  ujęcie czegoś w system, porządkowanie

systemowość (n)
системность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest systemowe; cecha tych, którzy są systemowi

systemowy (adj)
системный
  odnoszący się do systemu

sytość /ˈsɨtɔɕʨ̑/ (n)
сытость
  bycie całkowicie najedzonym, brak głodu

sytuacja /ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
ситуация, положение, случай
  zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syty (adj)
сытый
  taki, który zaspokoił głód, najadł się

syzrański (adj)
сызранский
  związany z Syzraniem lub Syzranią, dotyczący Syzrania lub Syzrani

syzyfowa praca /ˌsɨzɨˈfɔva ˈpraʦ̑a/ (n)
сизифов труд
  (przenośnie, przenośnia) praca bez końca, ciężka, bezskuteczna, bezcelowa, żmudna, niedająca żadnych efektów

syzyfowy (adj)
сизифов
  bezcelowy, skazany na niepowodzenie

szabeltas (n)
ташка
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) niewielka płaska torba skórzana zawieszana przy szabli, typowa dla niektórych rodzajów kawalerii (zwłaszcza dla umundurowania huzarów);

szabla /ˈʃabla/ (n)
сабля, шашка
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednosieczna broń z wygiętą klingą;
эспадрон
  (sport, sportowy) broń szermiercza

szablodziób /ʃaˈblɔʥ̑up/ (n)
шилоклювка
  (ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

szablon /ˈʃablɔ̃n/ (n)
трафарет
  przyrząd służący do mechanicznego odtwarzania liter, kształtów lub całych rysunków

szablonowy (adj)
шаблонный
  wykonany z użyciem szablonu, według szablonu
  związany z szablonem, dotyczący szablonu
  (przenośnie, przenośnia) będący przejawem schematycznego myślenia, wykonany standardowo, pozbawiony waloru oryginalności

szabrownictwo (n)
мародёрство
  (potocznie, potoczny) grabież dobytku pozostawionego bez opieki przez właścicieli najczęściej w czasie wojny lub klęski żywiołowej

szabrownik /ʃaˈbrɔvʲɲik/ (n)
мародёр
  (potocznie, potoczny) osoba zajmująca się szabrem

szach /ʃax/ (interjection)
шах
  (szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

szach /ʃax/ (n)
шах
  (szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem;

szacher-macher (n)
шахер-махер
  (potocznie, potoczny) podstępne zachowanie pozwalające w sposób nieuczciwy osiągnąć jakieś korzyści

szachista /ʃaˈxʲista/ (n)
шахматист
  osoba grająca w szachy

szachistka /ʃaˈxʲistka/ (n)
шахматистка
  kobieta grająca w szachy

szachownica /ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
шахматная доска
  (szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachowy (adj)
шахматный
  związany z szachami, dotyczący szachów

szachraj (n)
шаромыга, шаромыжник
  (potocznie, potoczny) człowiek, który dopuszcza się szachrajstw

szachrajski (adj)
плутовской, хитроумный, шаромыжный
  (potocznie, potoczny) dotyczący szachraja lub szachrajstwa

szachrajstwo (n)
шаромыжничество
  (potocznie, potoczny) (zobacz) oszustwo

szachy /ˈʃaxɨ/ (n)
шахматы
  (szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szacować (v)
оценивать
  podawać wartość lub wielkość w przybliżeniu

szacunek /ʃaˈʦ̑ũnɛk/ (n)
оценка
  (ekonomia, ekonomiczny) zliczenie wartości materialnej czegoś
уважение
  cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś

szadriński (adj)
шадринский
  związany z Szadrinskiem, dotyczący Szadrinska

szadź /ʃaʨ̑/ (n)
изморозь
  (meteorologia, meteorologiczny) kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;

szafa /ˈʃafa/ (n)
стойка
  (technologia, technika, techniczny) duża obudowa jakiegoś urządzenia technicznego, często umożliwiająca wymianę modułów wewnętrznych
шкаф
  mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafka /ˈʃafka/ (n)
шкафчик
  (zdrobniale) od: szafa
  mała szafa

szafka nocna (n)
тумбочка
  niski mebel ustawiany przy łóżku

szafot /ˈʃafɔt/ (n)
эшафот
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

szafran /ˈʃafrãn/ (n)
шафран, крокус
  (botanika, botaniczny) (zobacz) krokus
шафран, шафра́н
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szahada /ʃaˈxada/ (n)
шахада
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

szajba (n)
шайба
  (technologia, technika, techniczny) krążek z otworem, który podkłada się pod główkę śruby lub pod nakrętkę

szajka (n)
шайка
  zorganizowana grupa przestępcza

szakszuka (n)
шакшука
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa bliskowschodnia i północnoafrykańska na bazie papryki, pomidorów i cebuli, w których dusi się jajka, doprawiana zwykle kuminem;

szal /ʃal/ (n)
шаль
  prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szalej /ˈʃalɛj/ (n)
цикута
  (botanika, botaniczny) Cicuta, roślina o pierzastych liściach, drobnych, białych kwiatach zebranych w baldachy, zawierająca silnie trujące alkaloidy;

szaleniec /ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
сумасброд
  osoba obłąkana, chora umysłowo

szalik /ˈʃalʲik/ (n)
шарф
  pas materiału służący do owijania szyi

szalka /ˈʃalka/ (n)
чашка
  (technologia, technika, techniczny) (zdrobniale) mała szala

szalony /ʃaˈlɔ̃nɨ/ (adj)
безумный, сумасшедший
  chory umysłowo
сумасбродный, шальной
  niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany
сумасбродный, шальной, экстравагантный
  nieszablonowy, dziwny
шальной
  niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny
  charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2)

szalony /ʃaˈlɔ̃nɨ/ (n)
сумасшедший
  osoba chora umysłowo

szaman /ˈʃãmãn/ (n)
шаман
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szamanizm /ʃãˈmãɲism̥/ (n)
шаманизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;

szamański /ʃãˈmãj̃sʲci/ (adj)
шаманский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący szamana, związany z szamanem i jego działaniami

szambo /ˈʃãmbɔ/ (n)
выгреб, септик
  (technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia

szampan /ˈʃãmpãn/ (n)
шампанское
  białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon /ˈʃãmpɔ̃n/ (n)
шампунь, шампу́нь
  płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szanghajski (adj)
шанхайский
  odnoszący się do Szanghaju, związany z Szanghajem

szaniec /ˈʃãɲɛʦ̑/ (n)
шанец
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ziemna fortyfikacja polowa składająca się z wału i rowu;

szanować /ʃãˈnɔvaʨ̑/ (v)
заботиться
  chronić coś przed zniszczeniem, dbać o coś
уважать
  mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem

szanowny (adj)
уважаемый
  (podniośle) wzbudzający szacunek, godny szacunku, poważania, czci

szansa /ˈʃãw̃sa/ (n)
шанс
  prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności

szantaż /ˈʃãntaʃ/ (n)
шантаж
  wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażowanie /ˌʃãntaʒɔˈvãɲɛ/ (n)
шантажирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od szantażować

szantażować /ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑/ (v)
шантажировать
  stosować szantaż wobec kogoś

szantażysta /ˌʃãntaˈʒɨsta/ (n)
шантажист
  ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś

szantażystka /ˌʃãntaˈʒɨstka/ (n)
шантажистка
  kobieta, która stosuje szantaż, która szantażuje kogoś

szara eminencja /ˈʃara ˌɛ̃mʲĩˈnɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
серый кардинал
  (związek frazeologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba zakulisowo sprawująca władzę lub skrycie i anonimowo wpływająca na podejmowanie istotnych decyzji, zarazem nie pełniąca funkcji adekwatnych do tych czynności

szara myszka (n)
серая мышка, серая мышь
  (związek frazeologiczny) (przenośnie, przenośnia) dziewczyna lub kobieta cicha i skromna, raczej nieśmiała, nie ubierająca się wyzywająco lub nie wyróżniająca się z tłumu

szara strefa /ˈʃara ˈstrɛfa/ (n)
теневая экономика
  (ekonomia, ekonomiczny) niezakazana przez prawo działalność gospodarcza odbywająca się z pominięciem prawa (przez m.in. niepłacenie podatków);

szarak (n)
серый
  (łowiectwo, łowiecki) zając o płowej sierści

szarańcza /ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
саранча
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;

szariat /ˈʃarʲjat/ (n)
шариат
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie;

szarlatan (n)
шарлатан
  oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szarlatański (adj)
шарлатанский
  właściwy szarlatanowi, krętacki

szarlotka /ʃarˈlɔtka/ (n)
шарлотка
  (cukiernictwo) kruche ciasto z jabłkami;

szarooki /ˌʃarɔˈːci/ (adj)
сероглазый
  (książkowy) mający szare oczy

szary /ˈʃarɨ/ (adj)
серый
  w kolorze pośrednim między czarnym a białym

szarłat /ˈʃarwat/ (n)
амарант, щирица
  (botanika, botaniczny) roślina trawiasta z rodzaju Amaranthus;

szaszłyk /ˈʃaʃwɨk/ (n)
шашлык
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

szaszłykarnia /ˌʃaʃwɨˈkarʲɲa/ (n)
шашлычная
  lokal, w którym przyrządza się i sprzedaje szaszłyki

szata /ˈʃata/ (n)
наряд, одежда
  (książkowy) podniośle o ubraniu
  odświętny ubiór
оформление, покров
  rzeczy tworzące powłokę lub zewnętrzny wygląd

szatan /ˈʃatãn/ (n)
сатана
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu

szatański (adj)
сатанинский
  taki, który należy do szatana
  związany z szatanem, dotyczący szatana, przejawiający przypisywane mu cechy

szatkować /ʃatˈkɔvaʨ̑/ (v)
шинковать
  kroić drobno warzywa

szatnia /ˈʃatʲɲa/ (n)
гардероб, раздевалка, раздевальня
  pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szatniarka (n)
гардеробщица
  forma żeńska od szatniarz

szatniarz /ˈʃatʲɲaʃ/ (n)
гардеробщик
  osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym lub półotwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w czasie pobytu klientów w tych instytucjach;

szatyn /ˈʃatɨ̃n/ (n)
шатен
  mężczyzna o ciemnych, brązowych, kasztanowatych włosach

szał /ʃaw/ (n)
бешенство, ярость
  utrata kontroli nad swym zachowaniem, wściekłość

szałaput (n)
шалопай, шалопут
  (książkowy) (żartobliwie) ktoś pusty i lekkomyślny

szałas /ˈʃawas/ (n)
шалаш
  tymczasowe, prymitywne schronienie zbudowane z lokalnie dostępnego materiału, np. z liści i gałęzi;

szałasowy (adj)
шалашный
  dotyczący szałasu

szałwia /ˈʃawvʲja/ (n)
шалфей
  (botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw /ʃʧ̑af/ (n)
щавель
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) liść lub liść z łodygą szczawiu ogrodowego lub szczawiu zwyczajnego
щавелевый суп
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa szczawiowa

szczawik /ˈʃʧ̑avʲik/ (n)
кислица
  roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.;

szczawiowy (adj)
щавелевый
  dotyczący szczawiu, związany ze szczawiem
  zrobiony ze szczawiu

szczawiówka /ʃʧ̑aˈvʲjufka/ (n)
зелёные щи, зелёный борщ, щавелевый суп
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zupa szczawiowa;

szczać /ʃʧ̑aʨ̑/ (v)
писать
  (wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

szczebel /ˈʃʧ̑ɛbɛl/ (n)
прут
  poprzeczny drążek lub pręt w drabinie

szczebiot /ˈʃʧ̑ɛbʲjɔt/ (n)
щебет
  (książkowy) cienki, delikatny głos wydawany przez niektóre ptaki

szczeciński /ʃʧ̑ɛˈʨ̑ĩj̃sʲci/ (adj)
щецинский
  dotyczący Szczecina, związany ze Szczecinem, pochodzący ze Szczecina

szczególnie /ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ/ (adv)
особенно, особо
  w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu

szczególny /ʃʧ̑ɛˈɡulnɨ/ (adj)
особенный, особый
  taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę
  taki, który ma dla kogoś wyjątkowe znaczenie

szczegółowy /ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ/ (adj)
подробный, детальный
  mający cechy szczegółu; dokładny

szczekanie /ʃʧ̑ɛˈkãɲɛ/ (n)
гавканье, лаянье
  (rzeczownik odczasownikowy) od szczekać (czynność)
лай
  odgłos słyszany gdy pies szczeka

szczekać /ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
лаять, гавкать
  (zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczelina /ʃʧ̑ɛˈlʲĩna/ (n)
трещина, щель
  wąski, podłużny otwór

szczelny (adj)
герметичный, непроницаемый
  taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczeniak /ˈʃʧ̑ɛ̃ɲak/ (n)
щенок
  (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały

szczenię /ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
щенок
  (zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

szczenięcy /ʃʧ̑ɛ̃ˈɲɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
щенячий
  właściwy szczenięciu

szczepienie /ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
вакцинация
  (rzeczownik odczasownikowy) od szczepić, nazwa czynności
  (medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku

szczepionka /ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka/ (n)
вакцина, прививка
  (medycyna, medyczny) preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczepionkowy (adj)
вакцинный
  (medycyna, medyczny) związany z szczepionkami, dotyczący szczepionek

szczepić /ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑/ (v)
прививать
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę

szczerba /ˈʃʧ̑ɛrba/ (n)
щербина
  ubytek powstały w wyniku odpadnięcia, wyłamania fragmentu czegoś; miejsce wyszczerbione

szczerbaty /ʃʧ̑ɛrˈbatɨ/ (adj)
щербатый
  (potocznie, potoczny) pozbawiony jednego lub kilku zębów przednich
выщербленный, щербатый
  posiadający szczerbę

szczerość /ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑/ (n)
искренность
  cecha tego, kto jest szczery

szczery /ˈʃʧ̑ɛrɨ/ (adj)
искренний, честный
  dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje

szczerze /ˈʃʧ̑ɛʒɛ/ (adv)
искренне, откровенно
  od: szczery

szczodrość (n)
щедрость
  (książkowy) cecha tego, co szczodre; cecha tych, którzy są szczodrzy

szczodry /ˈʃʧ̑ɔdrɨ/ (adj)
щедрый
  hojny, dający coś obficie
  udzielany w sposób hojny

szczodrze (adv)
щедро
  w sposób szczodry

szczoteczka /ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka/ (n)
щёточка
  mała szczotka

szczoteczka do zębów /ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
зубная щётка
  mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka /ˈʃʧ̑ɔtka/ (n)
щётка
  narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia
  (zoologia, zoologiczny) włosy rosnące na końskich pęcinach

szczudłak /ˈʃʧ̑udwak/ (n)
ходулочник
  (ornitologia, ornitologiczny) Himantopus himantopus, średniej wielkości ptak o bardzo długich nogach, należący do rzędu siewkowych;

szczupak /ˈʃʧ̑upak/ (n)
щука
  (ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczupły /ˈʃʧ̑upwɨ/ (adj)
худощавый, тонкий, худой
  mający smukły kształt, mało tłuszczu

szczur /ʃʧ̑ur/ (n)
крыса
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczurołap /ʃʧ̑uˈrɔwap/ (n)
крысолов
  człowiek zajmujący się łapaniem szczurów;

szczurzy /ˈʃʧ̑uʒɨ/ (adj)
крысиный
  charakterystyczny dla szczura, posiadający cechy szczura

szczuć /ʃʧ̑uʨ̑/ (v)
натравливать, натравлять, науськивать, травить
  pobudzać psa do ataku

szczygieł /ˈʃʧ̑ɨɟɛw/ (n)
щегол
  (ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczyny /ˈʃʧ̑ɨ̃nɨ/ (n)
ссанина
  (pospolicie) mocz

szczypawka /ʃʧ̑ɨˈpafka/ (n)
уховёртка
  (potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skorek (owad)

szczypior /ˈʃʧ̑ɨpʲjɔr/ (n)
зелёный лук
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) źdźbła cebuli używane jako dodatek do potraw

szczyt /ʃʧ̑ɨt/ (n)
час пик
  (przenośnie, przenośnia) godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii
верх, высший степень, предел
  (przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)
вершина
  najwyższy punkt dowolnej rzeczy
вершина, пик, верхушка
  najwyższy punkt góry

szczątki /ˈʃʧ̑ɔ̃ntʲci/ (n)
останки, остатки
  kawałki wraku pojazdu, samolotu albo ruina budowli
останки
  pozostałości ciała człowieka lub zwierzęcia

szczęka /ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka/ (n)
челюсть
  kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęściara /ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ara/ (n)
счастливица, удачница
  (potocznie, potoczny) kobieta, której się szczęści, której się w czymś powiodło, mająca w życiu szczęście

szczęściarz /ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ/ (n)
счастливец
  (potocznie, potoczny) osoba, której sprzyja szczęście w życiu

szczęście /ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
счастье, сча́стье
  uczucie radości i zadowolenia
  powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności

szczęśliwego Nowego Roku /ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku/ (interjection)
с Новым годом
  …używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwej drogi (interjection)
счастливого пути, доброго пути
  życzenie dobrego i bezpiecznego podróżowania

szczęśliwy /ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ/ (adj)
счастливый
  odczuwający szczęście
  przynoszący szczęście
  korzystny

szef /ʃɛf/ (n)
шеф, начальник
  osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szejk (n)
шейх
  (etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

szekel /ˈʃɛkɛl/ (n)
шекель
  (jednostka monetarna) waluta Izraela;

szekszniański (adj)
шекснинский
  związany z Szeksną, dotyczący Szeksny

szelest /ˈʃɛlɛst/ (n)
шелест
  onomatopeja, cichy dźwięk towarzyszący poruszaniu się liści, kartek papieru, sztywnych tkanin itp.

szelf /ʃɛlf/ (n)
шельф
  (geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) przybrzeżna strefa dna morskiego będąca częścią kontynentu zalanego wodami płytkiego morza;

szelka /ˈʃɛlka/ (n)
подтяжки, помочи
  pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;

szemrany /ʃɛ̃mˈrãnɨ/ (adj)
подозрительный
  podejrzany, nieuczciwy, nieczysty

szemrać /ˈʃɛ̃mraʨ̑/ (v)
журчать
  wydawać cichy, jednostajny szmer, cicho szumieć

szept (n)
шёпот
  bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szept sceniczny (n)
громкий шёпот
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) ostentacyjny, dobrze słyszalny szept

szeptanie (n)
шептание
  (rzeczownik odczasownikowy) od szeptać

szeptać /ˈʃɛptaʨ̑/ (v)
шептать
  mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szeptun (n)
шептун
  człowiek, który leczy zamawianiem;

szereg /ˈʃɛrɛk/ (n)
шеренга
  ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

szereg homologiczny /ˈʃɛrɛk ˌxɔ̃mɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
гомологический ряд
  (chemia, chemiczny) zbiór organicznych związków chemicznych o zbliżonej strukturze, które różnią się między sobą tylko liczbą grup metylenowych w ich łańcuchach węglowodorowych;

szeregowy /ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ/ (n)
рядовой
  (wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy;

szerlit /ˈʃɛrlʲit/ (n)
шерл, шерлит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

szermierka /ʃɛrˈmʲjɛrka/ (n)
фехтование
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
  sztuka władania białą bronią

szermierz /ˈʃɛrmʲjɛʃ/ (n)
борец
  (przenośnie, przenośnia) bojownik za jakąś sprawę czy ideę
фехтовальщик
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający szermierkę
  człowiek władający lekką białą bronią

szeroki /ʃɛˈrɔci/ (adj)
широкий
  mający określony wymiar poprzeczny

szeroko /ʃɛˈrɔkɔ/ (adv)
в ширина, вширь
  na określony wymiar w poprzek
широко
  rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek

szerokobiodry (adj)
широкобёдрый
  o szerokich, wydatnych biodrach

szerokoskrzydły /ˌʃɛrɔkɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
ширококрылый
  taki, który ma szerokie skrzydła

szerokość /ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑/ (n)
широта
  (geografia, geograficzny) (zobacz) szerokość geograficzna
ширина
  poprzeczny wymiar obiektu

szerpijski (adj)
шерпский
  związany z Szerpami, dotyczący Szerpów

szerszeń /ˈʃɛrʃɛ̃ɲ/ (n)
шершень
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny;

szerzyć /ˈʃɛʒɨʨ̑/ (v)
распространять
  popularyzować coś; sprawiać, że coś staje się coraz bardziej znane, powszechne

szesnastoletni /ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
шестнадцатилетний
  mający szesnaście lat
  trwający szesnaście lat

szesnastominutowy (adj)
шестнадцатиминутный
  trwający szesnaście minut

szesnastościan (n)
шестнадцатигранник
  (geometria) wielościan o szesnastu ścianach

szew /ʃɛf/ (n)
шов
  miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny

szewc /ʃɛfʦ̑/ (n)
сапожник
  (rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

szewski /ˈʃɛfsʲci/ (adj)
сапожницкий, сапожнический
  związany z szewcem lub szewstwem

szezlong /ˈʃɛzlɔ̃ŋk/ (n)
кушетка
  kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;

sześcian /ˈʃɛɕʨ̑ãn/ (n)
куб
  (matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;
  (matematyka, matematyczny) liczba, która jest trzecią potęgą danej liczby;

sześciocylindrowy (adj)
шестицилиндровый
  (technologia, technika, techniczny) mający sześć cylindrów

sześciodniowy /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
шестидневный
  trwający sześć dni

sześciogodzinny /ˌʃɛɕʨ̑ɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
шестичасовой
  trwający sześć godzin

sześciojęzyczny /ˌʃɛɕʨ̑ɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
шестиязычный
  posługujący się sześcioma językami

sześciokondygnacyjny (adj)
шестиэтажный
  taki, który ma sześć kondygnacji

sześciokrotnie /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
шестикратно
  sześć razy

sześciokrotny /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkrɔtnɨ/ (adj)
шестикратный
  odbywający się/powtarzający się sześć razy
  sześć razy większy bądź mniejszy od czegoś
  taki, który osiągnął/zdobył/robił coś sześć razy

sześciokąt /ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
шестиугольник
  (geometria) wielokąt mający sześć boków;

sześciokąt foremny /ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt fɔˈrɛ̃mnɨ/ (n)
правильный шестиугольник
  (matematyka, matematyczny) sześciokąt o wszystkich bokach i wszystkich kątach równych;

sześciokątny /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
шестиугольный
  mający sześć kątów
  zbliżony kształtem do sześciokąta

sześcioletni /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
шестилетний
  mający sześć lat
  trwający sześć lat

sześciolufowy (adj)
шестиствольный
  (wojskowość, wojskowy) mający sześć luf

sześciomiesięczny /ˌʃɛɕʨ̑ɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
шестимесячный
  będący w wieku sześciu miesięcy
  trwający sześć miesięcy

sześciominutowy (adj)
шестиминутный
  trwający sześć minut

sześciopiętrowy (adj)
семиэтажный
  złożony z parteru i sześciu wyższych kondygnacji

sześciopokojowy /ˌʃɛɕʨ̑ɔpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
шестикомнатный
  z sześcioma pokojami

sześcioro /ʃɛɕˈʨ̑ɔrɔ/ (collective)
шестеро
  …odpowiadający liczbie 6

sześciostrzałowy (adj)
шестизарядный
  o broni palnej: mieszczący w magazynku sześć nabojów

sześciościan (n)
шестигранник
  (geometria) wielościan o sześciu ścianach (pojęcie ogólniejsze niż sześcian)

sześćdziesięciolecie /ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
шестидесятилетие
  okres sześćdziesięciu lat
  sześćdziesiąta rocznica

sześćdziesięcioletni /ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
шестидесятилетний
  mający sześćdziesiąt lat
  trwający sześćdziesiąt lat

sześćdziesięciominutowy (adj)
шестидесятиминутный
  trwający sześćdziesiąt minut

sześćsetlecie /ˌʃɛɕsɛtˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
шестисотлетие
  okres sześciuset lat
  sześćsetna rocznica

szisza /ˈʃʲiʃa/ (n)
кальян
  rodzaj fajki wodnej popularnej w krajach arabskich;

szkaplerz /ˈʃkaplɛʃ/ (n)
скапулярий
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Boskiej lub Chrystusa, połączone tasiemkami, noszone na piersiach, pod ubraniem, przez członków bractw religijnych lub osoby świeckie

szkaradnica (n)
бородавчатка
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Synanceia verrucosa, jadowita ryba morska z rodziny skorpenowatych;

szkarłatny /ʃkarˈwatnɨ/ (adj)
алый
  (książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi

szkic /ʃʲciʦ̑/ (n)
очерк, набросок
  (przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy
  rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)
  wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku

szkielet /ˈʃʲcɛlɛt/ (n)
скелет
  (anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;
  (przenośnie, przenośnia) struktura, ogólny zarys czegoś
  (technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji

szkieł (n)
коп, полицай, фараон
  (Poznań) policjant

szkiełko (n)
стекляшка, стёклышко
  (zdrobniale) od: szkło

szklaneczka /ʃklãˈnɛʧ̑ka/ (n)
стаканчик
  (zdrobniale) od: szklanka
  mała szklanka

szklanka /ˈʃklãnka/ (n)
мигалка
  (przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) (motoryzacja) migający sygnalizator na dachu samochodu
склянка
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uderzenia w dzwon pokładowy oznajmiające godziny wachty;
стакан
  szklane naczynie, z którego się pije;
  zawartość szklanki (1.1)

szklany /ˈʃklãnɨ/ (adj)
стеклянный
  zrobiony ze szkła

szklarnia /ˈʃklarʲɲa/ (n)
теплица
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

szklarz (n)
стекольщик
  rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szklisty /ˈʃklʲistɨ/ (adj)
стекловидный
  taki jak szkło lub podobny do szkła, zwłaszcza pod względem przezroczystości albo połysku

szkliwiak (n)
амелобластома
  (stomatologia, stomatologiczny) miejscowo złośliwy nowotwór wywodzący się z ameloblastów;

szkocki /ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (adj)
шотландский
  odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkocki /ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (n)
шотландский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język szkocki (germański);

szkoda /ˈʃkɔda/ (n)
ущерб, вред
  krzywda, strata

szkoda /ˈʃkɔda/ (v)
жаль, как жаль
  być żal, być przykro

szkodliwość /ʃkɔˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
вредность
  cecha tego, co jest szkodliwe, cecha tych, którzy są szkodliwi

szkodliwy /ʃkɔˈdlʲivɨ/ (adj)
вредный, вредоносный
  przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkodnik /ˈʃkɔdʲɲik/ (n)
вредитель, вредонос, зловред
  (informatyka, informatyczny) program, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;
вредитель
  zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze;
  osoba wyrządzająca szkody

szkolenie /ʃkɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
обучение, тренировка
  (edukacja, edukacyjny) jeden lub wiele (cykl) wykładów lub zajęć praktycznych służących do uzupełnienia wiedzy, wykształcenia, umiejętności

szkoleniowy (adj)
учебный
  związany ze szkoleniem, dotyczący szkolenia

szkolny /ˈʃkɔlnɨ/ (adj)
школьный
  związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły

szkorbut (n)
скорбут, цинга
  (medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła /ˈʃkɔwa/ (n)
школа
  (edukacja, edukacyjny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa /ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva/ (n)
начальная школа
  (edukacja, edukacyjny) szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkuner /ˈʃkũnɛr/ (n)
шхуна
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkwał (n)
шквал
  silny powiew wiatru nad akwenem

szkło /ʃkwɔ/ (n)
стекло
  twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szkło powiększające (n)
увеличительное стекло
  (technologia, technika, techniczny) prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu

szlaban /ˈʃlabãn/ (n)
шлагбаум
  (motoryzacja) ruchoma zapora blokująca ruch samochodów

szlachar /ˈʃlaxar/ (n)
средний крохаль
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachcianka /ʃlaxʲˈʨ̑ãnka/ (n)
шляхтянка
  członkini szlachty

szlachcic /ˈʃlaxʲʨ̑iʦ̑/ (n)
дворянин, шляхтич
  członek szlachty

szlachecki /ʃlaˈxɛʦ̑ʲci/ (adj)
дворянский, шляхетский
  związany ze szlachtą, dotyczący szlachty
  właściwy dla szlachty

szlachetność (n)
благородность
  cecha tego, co jest szlachetne; cecha tego, kto jest szlachetny

szlachetny /ʃlaˈxɛtnɨ/ (adj)
благородный, высококачественный
  taki, który odznacza się wysoką jakością
благородный
  taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny
  charakteryzujący się subtelnością, harmonią

szlachta /ˈʃlaxta/ (n)
дворянство
  (historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu
дворянство, шляхта
  (historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;

szlafrok /ˈʃlafrɔk/ (n)
халат
  (krawiectwo) domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

szlak /ʃlak/ (n)
маршрут
  (turystyka, turystyczny) znakowana ścieżka do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej itp.;
звериная тропа
  (łowiectwo, łowiecki) ścieżka tropów zwierzęcia
путь
  określona droga podróży lądem, morzem lub w inny sposób

szlama /ˈʃlãma/ (n)
грязнокровка
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (obraźliwie) w świecie Harry’ego Pottera — czarodziej lub czarownica, którego rodzice są mugolami;

szlauch /ʃlawx/ (n)
шланг
  (potocznie, potoczny) bardzo długa rura gumowa

szlifierka /ʃlʲiˈfʲjɛrka/ (n)
шлифовальная машина, шлифовальные станки
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów;

szlifierka kątowa /ʃlʲiˈfʲjɛrka kɔ̃nˈtɔva/ (n)
УШМ, болгарка, угловая шлифмашина, угловая шлифовальная машина, углошлифмашина
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj ręcznej szlifierki o momencie obrotowym przekazywanym poprzez przekładnię pod kątem prostym, przeznaczona do szlifowania i przecinania;

szlifierz /ˈʃlʲifʲjɛʃ/ (n)
огранщик
  (zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik zajmujący się szlifowaniem;
точильщик
  (zawód, zawodowy, zawodowo) rzemieślnik zajmujący się ostrzeniem narzędzi

szlifować /ʃlʲiˈfɔvaʨ̑/ (v)
шлифовать
  (technologia, technika, techniczny) nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować

szlisselburski (adj)
шлиссельбургский
  związany z Szlisselburgiem, dotyczący Szlisselburga

szmaciany (adj)
тряпичный
  wykonany z materiałów włókienniczych

szmaragd /ˈʃmarakt/ (n)
изумруд
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

szmata /ˈʃmata/ (n)
ветошь, лоскут, тряпка
  kawałek tkaniny, zwykle brudnej

szmer /ʃmɛr/ (n)
журчание
  cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie

szminka /ˈʃmʲĩnka/ (n)
губная помада, помада
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

szmira /ˈʃmʲira/ (n)
стряпня
  coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz

szmugiel /ˈʃmuɟɛl/ (n)
контрабанда
  (potocznie, potoczny) nielegalne przewożenie towarów

sznaucer /ˈʃnawʦ̑ɛr/ (n)
шнауцер
  (kynologia, kynologiczny) typ psa pochodzący z Niemiec

sznur /ʃnur/ (n)
верёвка, шнур, нитка
  splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

sznurek /ˈʃnurɛk/ (n)
бечёвка, веревочка, шнурок
  cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

sznurkowy (adj)
бечёвочный
  wykonany ze sznurka

sznurowadło /ˌʃnurɔˈvadwɔ/ (n)
шнурок
  taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

sznurowanie /ˌʃnurɔˈvãɲɛ/ (n)
шнурование, шнуровка
  (rzeczownik odczasownikowy) od sznurować

sznycel /ˈʃnɨʦ̑ɛl/ (n)
шницель
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny

szofar /ˈʃɔfar/ (n)
шофар
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytualny instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;

szofer (n)
шофёр
  zawodowy kierowca

szoferski (adj)
шофёрский
  związany z pracą szofera, dotyczący szofera

szok (n)
шок
  intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szokować (v)
шокировать
  wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać

szop /ʃɔp/ (n)
енот
  (zoologia, zoologiczny) Procyon, rodzaj ssaka z rodziny szopowatych;

szopenowski (adj)
шопеновский
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący życia i muzyki Fryderyka Chopina, charakterystyczny, typowy dla Chopina lub jego muzyki, taki jak u Chopina

szorski (adj)
шорский
  związany z Szorami lub Szorią, dotyczący Szorów lub Szorii

szorty /ˈʃɔrtɨ/ (n)
шорты
  krótkie spodnie o sportowym kroju

szosa /ˈʃɔsa/ (n)
шоссе
  rodzaj drogi o utwardzonej powierzchni, po której poruszają się pojazdy

szosowy (adj)
шоссейный
  związany z szosą, dotyczący szosy

szowinista (n)
шовинист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik szowinizmu

szowinistka (n)
шовинистка
  zwolenniczka szowinizmu

szowinizm /ʃɔˈvʲĩɲism̥/ (n)
шовинизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;
  (socjologia, socjologiczny) postawa charakteryzująca się nietolerancją i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej

szowinizm gatunkowy /ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ/ (n)
спесиецизм
  (neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków;

szpachlowanie /ˌʃpaxlɔˈvãɲɛ/ (n)
шпаклевание
  (budownictwo) wygładzanie, zacieranie ścian

szpachlować /ʃpaxˈlɔvaʨ̑/ (v)
шпаклевать
  likwidować nierówności i otwory w ścianach lub w suficie, nakładając zaprawę gipsową przy pomocy szpachli

szpada (n)
шпага
  (dawniej, dawny) broń boczna kłująca

szpak /ʃpak/ (n)
скворец
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szpaler /ˈʃpalɛr/ (n)
шпалера
  aleja utworzona z dwóch równoległych szeregów drzew lub krzewów; drzewa tworzące taką aleję
  dwa równoległe szeregi ludzi tworzące korytarz służący jako przejście podczas różnych uroczystości

szpara (n)
щель
  wąska, długa przerwa między elementami położonymi obok siebie

szparag /ˈʃparak/ (n)
спаржа
  (botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szpat /ʃpat/ (n)
шпат
  (mineralogia, mineralogiczny) (dawniej, dawny) minerał o doskonałej łupliwości;
  (weterynaria, weterynaryjny) guzowate uwypuklenie w stawie stępu konia;

szpetny /ˈʃpɛtnɨ/ (adj)
неприглядный
  (książkowy) wyglądający nieestetycznie, ohydnie, odrażająco

szpicbergeński (adj)
шпицбергенский
  związany z Spitsbergenem, dotyczący Spitsbergenu

szpiczasty /ʃpʲiˈʧ̑astɨ/ (adj)
остроконечный, острый
  mający ostre, wąskie zakończenie

szpieg /ʃpʲjɛk/ (n)
шпион
  osoba zajmująca się szpiegostwem;

szpiegostwo (n)
шпионаж, шпионство
  praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpiegowski /ʃpʲjɛˈɡɔfsʲci/ (adj)
шпионский
  związany ze szpiegostwem, dotyczący szpiegów lub szpiegostwa

szpilka /ˈʃpʲilka/ (n)
игла
  (botanika, botaniczny) wąski, ostry liść u drzew iglastych
булавка, кнопка
  (krawiectwo) mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny

szpinak /ˈʃpʲĩnak/ (n)
шпинат
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach
  (spożywczy) jarzyna z liści szpinaku (1.3)

szpinakowy (adj)
шпинатный
  związany ze szpinakiem, dotyczący szpinaku lub zawierający szpinak

szpital /ˈʃpʲital/ (n)
больница, госпиталь
  (medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital psychiatryczny (n)
психбольница, психиатрическая больница
  (medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szpitalny /ʃpʲiˈtalnɨ/ (adj)
больничный
  związany ze szpitalem, dotyczący szpitala

szpon /ʃpɔ̃n/ (n)
коготь
  (ornitologia, ornitologiczny) ostry, zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych;

szprycer /ˈʃprɨʦ̑ɛr/ (n)
шипучка
  (potocznie, potoczny) wino z wodą sodową

szprycha /ˈʃprɨxa/ (n)
спица
  (technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą
  element naciągu czaszy parasola

szpulka /ˈʃpulka/ (n)
шпулька
  walec, na który nawija się np. nić

szrama /ˈʃrãma/ (n)
шрам
  blizna po zagojeniu się rany, zwykle szpecąca

szrapnel /ˈʃrapnɛl/ (n)
шрапнель
  (wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;

szrapnelowy /ˌʃrapnɛˈlɔvɨ/ (adj)
шрапнельный
  (przymiotnik) od szrapnel

szron /ʃrɔ̃n/ (n)
проседь
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) siwizna
иней, изморозь
  warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

sztab /ʃtap/ (n)
штаб
  (wojskowość, wojskowy) organ dowodzący jednostką wojskową na różnych szczeblach;

sztabka /ˈʃtapka/ (n)
слиток
  uformowana bryłka cennego metalu o określonej wadze i próbie

sztabowy (adj)
штабной
  związany ze sztabem, dotyczący sztabu

sztacheta (n)
штакетина
  wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu

sztachetowy (adj)
штакетный
  związany ze sztachetą, dotyczący sztachety

sztafeta (n)
эстафета
  (sport, sportowy) bieg ze zmiennikami

sztaluga (n)
мольберт, мольбе́рт
  (sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar /ˈʃtãndar/ (n)
знамя
  chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu

sztanga /ˈʃtãŋɡa/ (n)
штанга
  (sport, sportowy) ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców;

sztangista /ʃtãŋʲˈɟista/ (n)
штангист
  (sport, sportowy) sportowiec trenujący podnoszenie ciężarów

sztetl (n)
штетл
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej;

sztokholmski /ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci/ (adj)
стокгольмский
  odnoszący się do miasta Sztokholm

sztormowy (adj)
штормовой
  związany z sztormem, dotyczący sztormu

sztruksy (n)
вельветы
  spodnie uszyte ze sztruksu

sztuczne ognie /ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ/ (n)
фейерверк
  wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;

sztuczny /ˈʃtuʧ̑nɨ/ (adj)
искусственный, неестественный
  imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka

sztuka /ˈʃtuka/ (n)
искусство
  (sztuka) twórczość artystyczna
  umiejętność wymagająca szczególnych zdolności
пьеса
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór sceniczny, przedstawienie
штука
  pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element

sztuki piękne /ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ/ (n)
изящные искусства, изобразительное искусство
  termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę

szturmowy (adj)
ударный, штурмовой
  (wojskowość, wojskowy) związany z szturmem, dotyczący szturmu, służący do szturmu, szturmowania

sztućce /ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ/ (n)
столовые приборы, столовый прибор
  komplet sztućców

sztywny /ˈʃtɨvnɨ/ (adj)
жёсткий
  niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany

szubienica /ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
виселица
  konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada /ʃufˈlada/ (n)
ящик, выдвижной ящик
  wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szujski (adj)
шуйский
  związany z Szują, dotyczący Szui (miasta w Rosji)

szukajcie, a znajdziecie /ʃuˈkajʨ̑ɛ ˌa‿znajˈʥ̑ɛ̇ʨ̑ɛ/ (proverb)
ищите и найдёте
  tylko aktywni osiągną cel; bierność nie przyniesie oczekiwanego efektu

szukanie /ʃuˈkãɲɛ/ (n)
искание
  (rzeczownik odczasownikowy) od szukać

szukać /ˈʃukaʨ̑/ (v)
искать
  podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szukać guza /ˈʃukaʥ̑ ˈɡuza/ (v)
лезть на рожон
  narażać się na niebezpieczeństwo, prowokować nieprzyjemną sytuację, ryzykować

szukać igły w stogu siana /ˈʃukaʨ̑ ˈiɡwɨ ˈf‿stɔɡu ˈɕãna/ (v)
искать иголку в стоге сена
  (przenośnie, przenośnia) szukać czegoś pośród ogromnej ilości innych rzeczy

szukać wczorajszego dnia /ˈʃukaʨ̑ ˌfʧ̑ɔrajˈʃɛɡɔ ˈdʲɲa/ (v)
искать вчерашний день
  szukać nie wiadomo czego, błąkać się bez celu

szukać wiatru w polu (v)
искать ветра в поле
  daremnie starać się o to, co nieosiągalne

szuler /ˈʃulɛr/ (n)
катала, шулер
  (termin karciany) osoba oszukująca podczas gry w karty

szulerski (adj)
шулерский
  związany z szulerem, dotyczący szulera albo szulerstwa

szum /ʃũm/ (n)
шум
  przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór;

szumowina /ˌʃũmɔˈvʲĩna/ (n)
накипь
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) piana zbierająca się na powierzchni gotowanych płynów

szumperski (adj)
шумперский
  związany z miastem Szumperk, dotyczący miasta Szumperk

szumówka (n)
шумовка
  rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin

szurf /ʃurf/ (n)
шурф
  (geologia, geologiczny) niewielki wykop lub szybik wykonywany w trakcie robót geologiczno-górniczych

szurnąć /ˈʃurnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
шаркнуть, шмыгнуть
  przesunąć czymś z hałasem po jakiejś powierzchni
шмыгнуть
  (potocznie, potoczny) uciec

szurzy (n)
шурин
  (dawniej, dawny) lub (regionalizm, regionalny) brat żony, szwagier

szwadron (n)
эскадрон
  (wojskowość, wojskowy) (jeździectwo, jeździecki) pododdział kawalerii konnej będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie;

szwagier /ˈʃfaɟɛr/ (n)
деверь
  brat męża
шурин, свояк
  brat żony
зять, шурин
  mąż siostry

szwagierka /ʃfaˈɟɛrka/ (n)
золовка
  siostra żony lub męża

szwajcar /ˈʃfajʦ̑ar/ (n)
швейцар
  (przestarzałe, przestarzały) portier

szwajcarski /ʃfajˈʦ̑arsʲci/ (adj)
швейцарский
  związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwankować (v)
болеть
  (potocznie, potoczny) źle funkcjonować

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (adj)
шведский
  związany ze Szwecją lub Szwedami, dotyczący Szwecji lub Szwedów

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (n)
шведский, шведский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Szwecji;

szwedzki stół /ˈʃfɛʦ̑ʲci ˈstuw/ (n)
шведский стол
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (hotelarstwo) sposób serwowania posiłków, polegający na udostępnieniu gościom wielu potraw, z których mogą sobie sami ułożyć posiłek z uwzględnieniem własnych upodobań kulinarnych i dietetycznych;

szwendać się (v)
таскаться, шататься, шляться
  (pejoratywnie, pejoratywny) chodzić, jeździć w różne miejsca bez konkretnego celu

szwindel /ˈʃfʲĩndɛl/ (n)
жульничество, мошенничество, надувательство, очковтирательство
  (potocznie, potoczny) nieuczciwy interes

szyb /ʃɨp/ (n)
дымоход
  pionowa komora grzejna pieca
скважина, ствол
  pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

szyba /ˈʃɨba/ (n)
стекло
  płyta ze szkła;

szybki /ˈʃɨpʲci/ (adj)
быстрый, скорый
  poruszający, odbywający się z dużą prędkością

szybko /ˈʃɨpkɔ/ (adv)
быстро
  z dużą prędkością

szybkoschnący (adj)
быстросохнущий
  (chemia, chemiczny) o farbach, lakierach: taki, który szybko schnie

szybkostrzelność (n)
скорострельность
  (wojskowość, wojskowy) liczba strzałów możliwa do oddania z broni w danej jednostce czasu;

szybkostrzelny (adj)
скорострельный
  o broni palnej: mogący dać dużą liczbę strzałów w określonej, krótkiej jednostce czasu

szybkozłączka /ˌʃɨpkɔˈzwɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
штативная площадка
  (fotografia) plastikowy lub metalowy element przykręcany od spodu do aparatu, a następnie zatrzaskiwany w głowicy statywu

szybkość /ˈʃɨpkɔɕʨ̑/ (n)
скорость
  cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

szybowiec /ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
планёр
  (lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szycie /ˈʃɨʨ̑ɛ/ (n)
шитьё
  (rzeczownik odczasownikowy) od szyć, nazwa czynności

szyderstwo /ʃɨˈdɛrstfɔ/ (n)
насмешка
  złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie

szydełko /ʃɨˈdɛwkɔ/ (n)
крючок
  (rękodzieło, rękodzielniczy) cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych

szydełkować /ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑/ (v)
вязать
  (rękodzieło, rękodzielniczy) wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

szydło /ˈʃɨdwɔ/ (n)
шило
  ostry kolec na trzonku;

szyfon /ˈʃɨfɔ̃n/ (n)
шифон
  (włókiennictwo) cienka, przewiewna i półprzezroczysta tkanina o splocie płóciennym z mocno skręconych nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji bielizny, sukni, szali itp.

szyfr /ʃɨfr̥/ (n)
иероглиф
  (potocznie, potoczny) niezrozumiały tekst, niewyraźne pismo
шифр
  kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;
  kod, zazwyczaj ciąg cyfr, umożliwiający otwarcie niektórych zamków lub uruchomienie niektórych urządzeń

szyfrant /ˈʃɨfrãnt/ (n)
шифровальщик, шифровщик
  (urzędowy) (wojskowość, wojskowy) osoba, która zajmuje się nadawaniem, odbieraniem i odczytywaniem tajnej korespondencji podanej szyfrem

szyfrowanie /ˌʃɨfrɔˈvãɲɛ/ (n)
шифрование
  (rzeczownik odczasownikowy) od szyfrować

szyfrować /ʃɨfˈrɔvaʨ̑/ (v)
шифровать
  (urzędowy) (wojskowość, wojskowy) zapisywać lub przekazywać informacje za pomocą szyfru

szyicki /ʃɨˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲci/ (adj)
шиитский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z szyitami lub szyizmem

szyita /ʃɨˈ<sup>j</sup>ita/ (n)
шиит
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

szyizm (n)
шиизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna religijna szyitów, jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu;

szyja /ˈʃɨja/ (n)
шея
  (anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem
горло, шея
  (przestarzałe, przestarzały) węższa część butelki (zwykle (zdrobniale) szyjka)

szyjka (n)
горло
  (zdrobniale) od: szyja

szyjka macicy /ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ/ (n)
шейка матки
  (anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szyk /ʃɨk/ (n)
шик
  elegancja w stroju i zachowaniu
строй
  określony porządek – rzeczy, osób lub pojęć

szyld /ʃɨlt/ (n)
вывеска
  tablica informacyjna z nazwą umieszczona nad wejściem do sklepu lub zakładu usługowego

szyling /ˈʃɨlʲĩŋk/ (n)
шиллинг
  (jednostka monetarna) waluta kilku krajów afrykańskich;

szylkret (n)
черепаховая кость
  (dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) masa rogowa ze skorupy żółwi morskich, wykorzystywana jako materiał produkcyjny (galanteria) i dekoracyjny (inkrustowanie)

szymkencki (adj)
шымкентский
  związany z Szymkentem, dotyczący Szymkentu

szympans /ˈʃɨ̃mpãw̃s/ (n)
шимпанзе
  (zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szyna /ˈʃɨ̃na/ (n)
шина
  (informatyka, informatyczny) wewnętrzne połączenie elektroniczne, po którym transmitowane są dane
  (medycyna, medyczny) urządzenie do wsparcia lub usztywnienia kończyny albo kręgosłupa
рельс
  (technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach;

szynka /ˈʃɨ̃nka/ (n)
ветчина, окорок
  (spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;

szynobus /ʃɨ̃ˈnɔbus/ (n)
рельсовый автобус
  (kolejnictwo) (potocznie, potoczny) lekki pociąg o napędzie spalinowym obsługujący trasy, gdzie liczba podróżnych jest niewielka;

szynszyla /ʃɨ̃w̃ˈʃɨla/ (n)
шиншилла
  (zoologia, zoologiczny) Chinchilla, gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

szypszyna /ʃɨˈpʃɨ̃na/ (n)
шиповник
  (botanika, botaniczny) (zobacz) róża dzika

szypułka /ʃɨˈpuwka/ (n)
цветоножка
  (botanika, botaniczny) łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat;

szyszka /ˈʃɨʃka/ (n)
шишка
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyć /ʃɨʨ̑/ (v)
шить
  robić ubrania
  łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

szóstoklasista (n)
шестиклассник
  (edukacja, edukacyjny) uczeń szóstej klasy

szóstoklasistka (n)
шестиклассница
  (edukacja, edukacyjny) uczennica szostej klasy

szósty zmysł /ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥/ (n)
шестое чувство
  wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji

sód /sut/ (n)
натрий, на́трий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka /ˈsujka/ (n)
сойка
  (ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sójka złowroga /ˈsujka zwɔvˈrɔɡa/ (n)
кукша
  (ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii;

sól /sul/ (n)
соль
  (spożywczy) chlorek sodu
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sól fizjologiczna /ˈsul ˌfʲizʲjɔlɔˈɟiʧ̑na/ (n)
физиологический раствор
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) roztwór chlorku sodowego o stężeniu 0,9 % albo 0,6 %;

sól ziemi /ˈsulʲ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
соль земли
  najbardziej wartościowi ludzie

sąd /sɔ̃nt/ (n)
суд
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem
суждение
  opinia w jakiejś sprawie lub o osobie

sądowy /sɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
судебный
  związany z sądem (budynkiem)
  związany z sądem (instytucją)

sądzić /ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
судить
  oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa

sąsiad /ˈsɔ̃w̃ɕat/ (n)
сосед
  osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania
  kraj, który graniczy z danym państwem
  ogólnie ktoś, kto ma działkę itp. obok innej albo siedzi obok kogoś w teatrze, szkole itp.

sąsiadka /sɔ̃w̃ˈɕatka/ (n)
соседка
  osoba płci żeńskiej, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiadować /ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɔvaʨ̑/ (v)
соседствовать
  być położonym obok czegoś
  mieszkać w pobliżu kogoś

sąsiedzki /sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑ʲci/ (adj)
соседский
  właściwy sąsiadowi, należący do sąsiada, taki jak między sąsiadami

sąsiedztwo /sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑tfɔ/ (n)
соседство
  osoby mieszkające nieopodal

sędzia /ˈsɛ̃ɲʥ̑a/ (n)
судья
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;
  (sport, sportowy) osoba, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych

sędziowski (adj)
судейский
  dotyczący sędziego lub kolegium orzekającego, związany z sędzią lub kolegium orzekającym

sęk /sɛ̃ŋk/ (n)
сук
  wrośnięta w pień drzewa część konaru, która po ścięciu stanowi wadę drewna;
  kawałek starej, uschniętej gałęzi przy pniu drzewa

sękacz /ˈsɛ̃ŋkaʧ̑/ (n)
шакоист
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wypieku cukierniczego przygotowywanego na obrotowym ruszcie;

sęp /sɛ̃mp/ (n)
гриф, стервятник
  (ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słaba płeć /ˈswaba ˈpwɛʨ̑/ (n)
слабый пол
  (książkowy) kobiety

słabeusz (n)
слабак
  (lekceważąco, lekceważący) ktoś słaby fizycznie

słabo /ˈswabɔ/ (adv)
слабо
  z niewielką siłą

słabość /ˈswabɔɕʨ̑/ (n)
слабость
  odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych

słaby /ˈswabɨ/ (adj)
слабый
  posiadający niewielką siłę fizyczną

sława /ˈswava/ (n)
слава
  (przestarzałe, przestarzały) chwała
известность, слава
  wielki rozgłos

sławny /ˈswavnɨ/ (adj)
знаменитый, славный, прославленный
  taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

sławojka /swaˈvɔjka/ (n)
сортир
  (potocznie, potoczny) (ironicznie) drewniana ubikacja na podwórzu;

słodka idiotka /ˈswɔtka iˈdʲjɔtka/ (n)
сладкая идиотка
  (ironicznie) kobieta piękna, atrakcyjna, ale nieinteligentna, niemądra, infantylna

słodkawość (n)
сладковатость
  cecha tego, co słodkawe

słodkawy (adj)
сладковатый
  całkiem słodki, trochę słodki

słodki /ˈswɔtʲci/ (adj)
сладкий
  mający smak cukru
  wywołujący miłe uczucie

słodkowodny /ˌswɔtkɔˈvɔdnɨ/ (adj)
пресноводный
  typowy dla wód słodkich, żyjący w wodach słodkich
  zawierający wody słodkie

słodkość /ˈswɔtkɔɕʨ̑/ (n)
сладкость
  cecha tego, co słodkie

słodycz /ˈswɔdɨʧ̑/ (n)
сладость
  słodki smak
  (cukiernictwo) wyrób cukierniczy o słodkim smaku

słodycze /swɔˈdɨʧ̑ɛ/ (n)
сладости
  coś słodkiego

słodzik /ˈswɔʥ̑ik/ (n)
подсластитель, подсласти́тель
  (spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru;

słodziutki /swɔˈʥ̑utʲci/ (adj)
сладенький
  (zdrobniale) od: słodki

słoik /ˈswɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
банка
  szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych

słoma /ˈswɔ̃ma/ (n)
солома
  (rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomiana wdowa /swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva/ (n)
соломенная вдова
  żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas

słomiany wdowiec /swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈvdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
соломенный вдовец
  mąż, którego małżonka wyjechała dokądś na pewien czas

słomka /ˈswɔ̃mka/ (n)
соломинка
  kawałek słomy lub rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów
соломина
  źdźbło słomy

słonecznica (n)
солнечная цапля
  (ornitologia, ornitologiczny) Eurypyga helias, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

słonecznie (adv)
солнечно
  w sposób pełen słońca, światła słonecznego

słonecznik /swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik/ (n)
подсолнух, подсолнечник
  (botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
  (potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny, Helianthus annuus – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słonecznikowy /ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
подсолнечный
  zrobiony ze słoneczników
  związany ze słonecznikiem, dotyczący słonecznika

słoneczny /swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (adj)
солнечный
  pełen słońca
  związany ze słońcem

słonica /swɔ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
слониха
  (zoologia, zoologiczny) samica słonia

słonimski (adj)
слонимский
  dotyczący Słonimia, związany ze Słonimiem

słonina /swɔ̃ˈɲĩna/ (n)
сало
  (spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słoniowacizna (n)
слоновость
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);

słoniowy /swɔ̃ˈɲɔvɨ/ (possessiveAdjective)
слоновый
  taki, który należy do słonia

słonka /ˈswɔ̃nka/ (n)
вальдшнеп
  (ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słony /ˈswɔ̃nɨ/ (adj)
солёный
  mający smak soli

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
словацкий
  związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków
  charakterystyczny dla Słowacji lub Słowaków

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (n)
словацкий
  (językoznawstwo, językoznawczy) język słowacki;

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (adj)
словенский
  odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (n)
словенский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Słowenii;

słowianofilski (adj)
славянофильский
  nacechowany słowianofilstwem, sympatyzujący ze Słowianami

słowiański /swɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
славянский
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
  związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowiańszczyzna (n)
славянщина
  wszystko to, co słowiańskie, ogół rzeczy/pojęć związanych ze Słowianami

słowiczy /swɔˈvʲiʧ̑ɨ/ (adj)
соловьиный
  dotyczący słowika, odnoszący się do słowika
  charakterystyczny dla słowika; taki jak u słowika

słowik /ˈswɔvʲik/ (n)
соловей
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek;

słowiński /swɔˈvʲĩj̃sʲci/ (adj)
словинский
  dotyczący Słowińców, pochodzący od Słowińców

słownictwo /swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
лексика
  (językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów

słownik /ˈswɔvʲɲik/ (n)
словарный запас, лексика
  zasób słownictwa: indywidualny jakiejś osoby lub pewnej zbiorowości
словарь
  zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;
  spis słów z tłumaczeniami na inny język

słownikarz (n)
лексикограф
  (językoznawstwo, językoznawczy) specjalista układający słowniki

słownikowy /ˌswɔvʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
словарный
  dotyczący słownika, właściwy słownikowi

słowo /ˈswɔvɔ/ (n)
слово
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;
  obietnica, przyrzeczenie

słowo honoru /ˈswɔvɔ xɔ̃ˈnɔru/ (n)
честное слово
  wyrażenie wymawiane przy składaniu obietnicy; przy zaręczaniu czegoś swoim dobrym imieniem, honorem

słowotwórczy /ˌswɔvɔˈtfurʧ̑ɨ/ (adj)
словообразовательный
  odnoszący się do słowotwórstwa, dotyczący budowy słów

słowotwórstwo /ˌswɔvɔˈtfurstfɔ/ (n)
словообразование
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o budowie i tworzeniu wyrazów
словотворчество
  (rzadki, rzadko używany) tworzenie wyrazów

słoń /swɔ̃ɲ/ (n)
слон
  (zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą
  samiec słonia (1.1)

słoń nadepnął na ucho /ˈswɔ̃ɲ naˈdɛpnɔw na‿ˈuxɔ/ (v)
медведь наступил на ухо кому-либо
  (przenośnie, przenośnia) o kimś niemuzykalnym, nie mającym słuchu

słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (n)
солнце
  Słońce widziane jako tarcza na niebie
  (astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie
  (przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny

słuch /swux/ (n)
слух
  jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umiejętność rozróżniania wysokości dźwięków

słuchacz (n)
слушатель
  osoba, która słucha kogoś lub czegoś
  osoba, która uczęszcza na wyższą uczelnię, kursy itp.

słuchać /ˈswuxaʨ̑/ (v)
слушать
  odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
  świadomie odbierać czyjąś mowę
  być posłusznym

słuchowisko /ˌswuxɔˈvʲiskɔ/ (n)
радиопередача, радиопостановка
  dramat radiowy, forma operująca specyficznie radiowymi środkami wyrazu: dialogiem, efektami akustycznymi, muzyką itp.; także: audycja radiowa, w czasie której nadawany jest utwór dramatyczny;

słuchowy /swuˈxɔvɨ/ (adj)
слуховой
  dotyczący słyszenia, funkcji narządu słuchu, odbierany za pomocą słuchu
  dotyczący narządu słuchu, będący jego elementem

słucki (adj)
слуцкий
  związany z Słuckiem, dotyczący Słucka

sługa /ˈswuɡa/ (n)
слуга, раб
  (dawniej, dawny) osoba, która usługuje

słup /swup/ (n)
столб
  wysoki, pionowy element konstrukcyjny;
  unoszący się pionowo kłąb dymu lub gazu
подставное лицо
  (potocznie, potoczny) firma (czasem też osoba, na którą jest ona zarejestrowana), założona w celu uwiarygodnienia nielegalnych interesów innej spółki, np. wykonywania fikcyjnych przelewów, zaciągania kredytów itp.

słup ogłoszeniowy (n)
афишная тумба
  budowla w kształcie szerokiej, krótkiej kolumny służąca do prezentowania ogłoszeń, afiszy lub reklam w publicznych miejscach;

słup słoneczny (n)
солнечный столб
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne w atmosferze polegające na ukazaniu się w mroźny dzień kolumny świetlnej nad lub pod słońcem;

słup świetlny (n)
световой столб
  (meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na tworzeniu się w mroźne dni lub noce pionowej smugi ponad świecącymi obiektami;

słupek /ˈswupɛk/ (n)
пестик
  (botanika, botaniczny) żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych;
стойка ворота, штанга
  (sport, sportowy) boczny element bramki
столбик
  (zdrobniale) od: słup
широкий каблук
  rodzaj obcasa w damskich pantoflach

słuszny /ˈswuʃnɨ/ (adj)
годный, достойный, справедливый
  godziwy, duży, uczciwy
меткий, справедливый, точный
  sensowny, trafny
правильный
  taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki
законный, обоснованный, справедливый
  zgodny z prawem, uzasadniony

służalczy (adj)
раболепный, подобострастный
  poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

służba /ˈswuʒba/ (n)
служба
  służenie komuś

służba bezpieczeństwa /ˈswuʒba ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
служба безопасности
  (administracja) określenie służb państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wewnętrzne kraju

służba wojskowa (n)
военная служба
  (wojskowość, wojskowy) wykonywanie działań, obowiązków wojskowych

służbista (n)
службист
  (książkowy) osoba pedantycznie wypełniająca obowiązki służbowe, kurczowo trzymająca się litery prawa i bezkrytycznie wykonująca każde polecenie zwierzchników

służyć /ˈswuʒɨʨ̑/ (v)
служить
  być czyimś sługą

służąca /swuˈʒɔ̃nʦ̑a/ (n)
служанка, горничная
  osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie;

służący /swuˈʒɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
служащий
  osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzeniem

słyszalny (adj)
слышный
  możliwy do usłyszenia, dający się usłyszeć

słyszeć /ˈswɨʃɛʨ̑/ (v)
слышать
  (fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód (n)
солод
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

ta /ta/ (pronoun)
та
  zaimek wskazujący, rodzaj żeński

tabakiera (n)
табакерка
  (książkowy) pudełeczko na tabakę;

tabakierka (n)
табакерка
  (zdrobniale) od: tabakiera

tabakowy (adj)
табачный
  związany z tabaką, dotyczący tabaki

tabasarański (adj)
табасаранский
  związany z Tabarasanami, dotyczący Tabarasanów

tabela /taˈbɛla/ (n)
таблица
  uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tabernakulum /ˌtabɛrnaˈkulũm/ (n)
дарохранительница
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii

tablet /ˈtablɛt/ (n)
планшет
  (informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;
планшет, графический планшет
  (informatyka, informatyczny) urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej;

tabletka /taˈblɛtka/ (n)
таблетка
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka

tablica /taˈblʲiʦ̑a/ (n)
доска
  (edukacja, edukacyjny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)

tablice logarytmiczne /taˈblʲiʦ̑ɛ ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɛ/ (n)
логарифмические таблицы
  (matematyka, matematyczny) (technologia, technika, techniczny) zbiór przybliżonych mantys lub pełnych wartości logarytmów o określonej podstawie, wydany w formie książkowej

tabliczka /taˈblʲiʧ̑ka/ (n)
табличка
  (zdrobniale) od: tablica
плитка
  (zobacz) tabliczka czekolady
вывеска, табличка, шильдик
  mała tablica, płyta z określonym napisem

tabliczka czekolady /taˈblʲiʧ̑ka ˌʧ̑ɛkɔˈladɨ/ (n)
плитка шоколад
  prostokątny kawałek czekolady, najczęściej w oddzielnym opakowaniu

tabliczka mnożenia /taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa/ (n)
таблица умножения
  (edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

taboret /taˈbɔrɛt/ (n)
табуретка
  rodzaj krzesła bez oparcia

taboryta (n)
таборит
  (historia, historyczny, historycznie) członek najradykalniejszej z grup husyckich, dążącej do gruntownej przebudowy stosunków społecznych i reformy kościoła a przewodzonej przez Jana Žižkę i Prokopa Wielkiego;

tabu /ˈtabu/ (n)
табу
  głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

tabule (n)
табуле
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) libańska sałatka, której głównymi składnikami są: bulgur (lub kuskus), pomidory, ogórek, cebula, natka pietruszki, mięta i sok z cytryny;

taca /ˈtaʦ̑a/ (n)
поднос
  duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

tachykardia /ˌtaxɨˈkardʲja/ (n)
тахикардия
  (medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

taczka /ˈtaʧ̑ka/ (n)
тачка
  mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;
  zawartość taczki (1.1)

tadżycki /taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci/ (adj)
таджикский
  odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami

tadżycki /taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci/ (n)
таджикский
  język urzędowy Tadżykistanu;

taekwondo /tɛˈkwɔ̃ndɔ/ (n)
тхэквондо
  (sport, sportowy) olimpijska dyscyplina sportowa powstała z połączenia tradycyjnej starokoreańskiej sztuki walki i karate

tagalski (adj)
тагальский
  związany z Tagalami, dotyczący Tagalów

tagalski (n)
тагальский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język tagalski;

taganroski (adj)
таганрогский
  związany z Taganrogiem, dotyczący Taganrogu

tahitański (adj)
таитянский
  związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym)

taić (v)
таить
  ukrywać, nie wyjawiać, (zobacz) zatajać

tajemnica /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a/ (n)
секрет, тайна
  wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemnica poliszynela /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla/ (n)
секрет Полишинеля, секрет — на весь свет
  rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą;

tajemniczy /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
таинственный
  zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajemny (adj)
тайный
  skryty, owiany tajemnicą

tajfun /ˈtajfũn/ (n)
тайфун
  (meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga /ˈtajɡa/ (n)
тайга
  borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajgowy (adj)
таёжный
  związany z tajgą, zamieszkujący tajgę, znajdujący się w tajdze

tajlandzki /tajˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
таиландский
  odnoszący się do Tajlandii

tajmyrski (adj)
таймырский
  związany z Tajmyrem, dotyczący Tajmyru

tajny /ˈtajnɨ/ (adj)
тайный
  ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajpejczyk /tajˈpɛjʧ̑ɨk/ (n)
тайбэец
  mieszkaniec Tajpej

tajpejski (adj)
тайбэйский
  związany z Tajpejem, dotyczący Tajpeju

tajski /ˈtajsʲci/ (adj)
тайский
  wywodzący się z Tajlandii, dotyczący Tajlandii lub Tajów

tajski /ˈtajsʲci/ (n)
тайский
  język urzędowy Tajlandii;

tajwański /tajˈvãj̃sʲci/ (adj)
тайваньский
  dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu

tak /tak/ (adv)
так
  w ten sposób
  używany do podkreślania cechy przysłówka
  używany do podkreślania cechy przymiotnika

tak /tak/ (particle)
да
  wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak czy owak /ˈtak ˈʧ̑ɨ ˈɔvak/ (idiom)
так или иначе
  niezależnie od okoliczności; mimo wszystko

tak sobie /ˈtak ˈsɔbʲjɛ/ (adv)
просто так, спроста
  bez powodu, przyczyny
так себе
  przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle

tak zwany /ˈtaɡ ˈzvãnɨ/ (adj)
так называемый
  …używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany
  …używana, gdy narrator chce podkreślić swój dystans do danego pojęcia, zwrotu, wyrażenia, powiedzenia

taki /ˈtaci/ (pronoun)
такой
  …podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności
  …do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
  …do wzmocnienia przymiotnika
  …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu

taki sam /ˈtaci ˈsãm/ (adj)
такой же
  identyczny, o tych samych właściwościach, choć niekoniecznie ten sam

takowy (pronoun)
таковой
  (dawniej, dawny) (książkowy) taki

taksa /ˈtaksa/ (n)
такса
  stawka opłaty za jakąś usługę

takson /ˈtaksɔ̃n/ (n)
таксон
  (biologia, biologiczny) jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi

taksonomia (n)
таксономия
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksydermia (n)
таксидермия
  rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka /taˈksufka/ (n)
такси
  samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taksówkarski (adj)
таксистский
  związany z osobą lub zawodem taksówkarza

taksówkarz /taˈksufkaʃ/ (n)
таксист
  kierowca taksówki

taktowny /takˈtɔvnɨ/ (adj)
тактичный
  odznaczający się taktem, uprzejmy, kulturalny

taktyczny /takˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
тактический
  (wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) związany z taktyką

taktyka /ˈtaktɨka/ (n)
тактика
  (wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;
  sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

tal /tal/ (n)
таллий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar /ˈtalar/ (n)
талер
  (jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talasemia /ˌtalaˈsɛ̃mʲja/ (n)
талассемия
  (medycyna, medyczny) choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny;

talent /ˈtalɛ̃nt/ (n)
талант
  starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;
  ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku
  osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz /ˈtalɛʃ/ (n)
тарелка
  płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;

talia /ˈtalʲja/ (n)
талия
  (anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder
колода
  (termin karciany) komplet kart do gry

talizman /taˈlʲizmãn/ (n)
талисман
  (ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

tallińczyk /talˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
таллинец
  mieszkaniec Tallinnu

talliński /talˈlʲĩj̃sʲci/ (adj)
таллинский
  odnoszący się do miasta Tallinn

talmudyczny (adj)
талмудистский, талмудический
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie
талмудистский
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) trzymający się ściśle przepisów

talon /ˈtalɔ̃n/ (n)
талон
  dokument uprawniający do nabycia reglamentowanego towaru lub zniżki cenowej

tam /tãm/ (pronoun)
там
  …wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tam, gdzie diabeł mówi dobranoc /ˈtãm ˈɟʥ̑ɛ ˈdʲjabɛw ˈmuvʲi dɔˈbrãnɔʦ̑/ (idiom)
куда Макар телят не гонял, у чёрта на куличках
  (lekceważąco, lekceważący) o miejscu bardzo odległym, oddalonym od skupisk ludzkich

tamada (n)
тамада
  mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty

tambowski (adj)
тамбовский
  związany z Tambowem, dotyczący Tambowa

tamburmajor /ˌtãmburˈmajɔr/ (n)
тамбурмажор
  (przestarzałe, przestarzały) dowódca orkiestry wojskowej lub oddziału złożonego z doboszów

tamilski (adj)
тамильский
  dotyczący Tamilów

tamilski (n)
тамильский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);

tamizański (adj)
темзинский
  (rzadki, rzadko używany) związany z Tamizą (rzeką w Anglii)

tampon /ˈtãmpɔ̃n/ (n)
тампон
  (higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;

tamtejszy /tãmˈtɛjʃɨ/ (adj)
тамошний
  znajdujący się we wcześniej wspomnianym miejscu (w którym rozmówcy się nie znajdują)

tamten /ˈtãmtɛ̃n/ (pronoun)
тот
  obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tanatologiczny (adj)
танатологический
  (medycyna, medyczny) związany z tanatologią, dotyczący tanatologii

tancerka /tãnˈʦ̑ɛrka/ (n)
танцовщица
  (choreografia, choreograficzny) kobieta, której profesją jest taniec
танцовщица, танцорка
  kobieta, która potrafi tańczyć

tancerz /ˈtãnʦ̑ɛʃ/ (n)
танцор
  (choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu
  człowiek, który tańczy

tandem /ˈtãndɛ̃m/ (n)
тандем
  (sport, sportowy) rower dla dwóch osób
  dwuosobowy zespół zawodników, pracowników, artystów itp.
  układ w maszynach, pojazdach itp. złożony z dwóch pracujących jednocześnie elementów

tandeta /tãnˈdɛta/ (n)
дрянь
  rzecz źle wykonana, słabej jakości

taneczny /tãˈnɛʧ̑nɨ/ (adj)
танцевальный
  związany z tańcem, dotyczący tańca

tangens /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (n)
тангенс
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tango /ˈtãŋɡɔ/ (n)
танго
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1);

tani /ˈtãɲi/ (adj)
дешёвый
  mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
  niewiele wart
  oferujący towary po niskich cenach

taniec /ˈtãɲɛʦ̑/ (n)
танец
  (choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

tanina (n)
танин
  (biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tanio /ˈtãɲɔ/ (adv)
дёшево
  w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

tanoreksja (n)
танорексия
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;

tantal /ˈtãntal/ (n)
тантал
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tanzanit /tãw̃ˈzãɲit/ (n)
танзанит
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu

tanzański /tãw̃ˈzãj̃sʲci/ (adj)
танзанийский
  odnoszący się do państwa Tanzania

tapczan /ˈtapʧ̑ãn/ (n)
тахта
  rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel;

tapenada /ˌtapɛ̃ˈnada/ (n)
тапенада
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa;

tapeta /taˈpɛta/ (n)
обои
  (budownictwo) kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;
  (informatyka, informatyczny) grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera;
штукатурка
  (slangowo) (przenośnie, przenośnia) nadmierny, zbyt grubo nałożony makijaż

tapicer (n)
обойщик
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem obić, pokrywaniem tkaninami mebli, kanap, foteli samochodowych itp.

tapioka (n)
тапиока
  (spożywczy) mąka, białe granulki lub płatki skrobiowe otrzymane z manioku;

tapir /ˈtapʲir/ (n)
тапир
  (zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

taran (n)
таран
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) machina oblężnicza z ciężką kłodą do kruszenia murów i rozbijania bram;
  (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element konstrukcji okrętu, służący do zatapiania okrętów wroga przez uderzenie dziobem;

tarantinowski (adj)
тарантиновский
  związany z twórczością Quentina Tarantina

tarcie /ˈtarʲʨ̑ɛ/ (n)
трение
  (fizyka, fizyczny) rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu
  (rzeczownik odczasownikowy) od trzeć

tarcza /ˈtarʧ̑a/ (n)
щит
  (wojskowość, wojskowy) obronna część uzbrojenia
  (geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych

tarczyca (n)
щитовидная железа
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

tarczycowy (adj)
щитовидный
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący tarczycy

targ /tark/ (n)
ярмарка
  miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży

targi /ˈtarʲɟi/ (n)
ярмарка
  (handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych

targnąć (v)
дёрнуть
  gwałtownie pociągnąć

tarka /ˈtarka/ (n)
тёрка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie
стиральная доска
  dawny przyrząd służący do prania ręcznego w formie pofałdowanej płyty

tarnina /tarʲˈɲĩna/ (n)
терновник
  (botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;
терн
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

tarnopolski (adj)
тернопольский
  odnoszący się do Tarnopola, związany z Tarnopolem

tarpan /ˈtarpãn/ (n)
тарпан
  (zoologia, zoologiczny) Equus ferus ferus, wymarły gatunek dzikiego konia o szarym ubarwieniu z ciemną pręgą na grzbiecie oraz czarną, stojącą grzywą i czarnym ogonem, wytępiony w XIX wieku;

tartak /ˈtartak/ (n)
лесопилка
  zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

tartaletka (n)
тарталетка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miniaturowa tarta wielkości kilku centymetrów

tartrazyna /ˌtartraˈzɨ̃na/ (n)
тартразин
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;

tartuski (adj)
тартуский
  związany z miastem Tartu

taryfa (n)
тариф
  (ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów
таксомотор, тачка
  (potocznie, potoczny) taksówka

taryfiarz (n)
водила, драйвер, командир, шеф, шофёр
  (potocznie, potoczny) kierowca taksówki

tarzać się ze śmiechu /ˈtaʒaʨ̑‿ɕɛ zɛ‿ˈɕmʲjɛxu/ (v)
валяться от смеха, валяться со смеху, кататься от смеха, кататься со смеху
  śmiać się bardzo gwałtownie

tarło /ˈtarwɔ/ (n)
нерест
  (ichtiologia, ichtiologiczny) okres godowy u ryb;

tarłowy (adj)
нерестовый
  (ichtiologia, ichtiologiczny) związany z tarłem, dotyczący tarła

tasiemiec /taˈɕɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
солитер
  (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

tasmański (adj)
тасманийский
  związany z Tasmanią, dotyczący Tasmanii, pochodzący z Tasmanii

tasowanie /ˌtasɔˈvãɲɛ/ (n)
перетасовывание, тасовка
  (rzeczownik odczasownikowy) od tasować

tasować /taˈsɔvaʨ̑/ (v)
перетасовывать, тасовать
  (termin karciany) mieszać talię kart przed grą

taszczyć /ˈtaʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
тащить
  (potocznie, potoczny) nieść, ciągnąć z trudem coś (rzadziej kogoś), ciężkiego lub niewygodnego

taszkencki /taˈʃkɛ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
ташкентский
  odnoszący się do miasta Taszkent, związany z Taszkentem

taszkentczyk /taˈʃkɛ̃nṭʧ̑ɨk/ (n)
ташкентец
  mieszkaniec Taszkentu

taszlich (n)
ташлих
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów polegający na wyrzuceniu w nurt drobin wytrząśniętych z kieszeni i modlitwie;

tata /ˈtata/ (n)
папа
  (potocznie, potoczny) ojciec

tatarski /taˈtarsʲci/ (adj)
татарский
  związany z Tatarami

tatrzański /taˈṭʃãj̃sʲci/ (adj)
татранский
  dotyczący Tatr, związany z Tatrami, pochodzący z Tatr

tatuaż /taˈtu<sup>w</sup>aʃ/ (n)
татуировка
  trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele poprzez wprowadzenie barwnika w skórę;

tatuowanie /ˌtatu<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ/ (n)
татуирование, татуировка
  wykonywanie tatuażu

taujski (adj)
тауйский
  związany z Taujem, dotyczący Tauja

taurydzki (adj)
таврический
  (historia, historyczny, historycznie) lub (książkowy) związany z Taurydą (Krymem)

tautologia /ˌtawtɔˈlɔɟja/ (n)
тавтология
  (językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;
  (logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

tazowski (adj)
тазовский
  związany z Tazem, dotyczący Tazu

tałyski (adj)
талышский
  związany z Tałyszami, dotyczący Tałyszów

tańczenie /tãj̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
плясание
  (rzeczownik odczasownikowy) od tańczyć

tańczyć /ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
танцевать, плясать
  (choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma /ˈtaɕma/ (n)
лента, плёнка, полоса
  długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

taśma filmowa /ˈtaɕma fʲilˈmɔva/ (n)
кинолента
  celuloidowy, perforowany, światłoczuły nośnik filmu, negatyw lub kopia pokazowa pozytywowa;

taśma perforowana /ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna/ (n)
перфолента
  (informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;

taśmociąg /taɕˈmɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
конвейер
  (technologia, technika, techniczny) układ przenośników taśmowych;

tbiliski /ˌtbʲiˈlʲisʲci/ (adj)
тбилисский
  odnoszący się do miasta Tbilisi

tchawica /txaˈvʲiʦ̑a/ (n)
трахея
  (anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz /txuʃ/ (n)
трус
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy
хорёк
  (zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórzliwość (n)
трусливость
  (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) cecha tego, co tchórzliwe; cecha tych, którzy są tchórzliwi

tchórzliwy /txuʒˈlʲivɨ/ (adj)
трусливый
  taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

tchórzostwo /txuˈʒɔstfɔ/ (n)
трусость
  cecha właściwa tchórzowi; lękliwość, brak odwagi

teatr /ˈtɛatr̥/ (n)
театр
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
  (architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której ludzie zachowują się w dziwny, niespotykany, niecodzienny sposób

teatr anatomiczny (n)
анатомический театр
  (historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) amfiteatralna sala do pokazów sekcji zwłok przeprowadzanych dawniej w celu nauki anatomii;

teatralny /ˌtɛaˈtralnɨ/ (adj)
театральный
  związany z teatrem, odnoszący się do teatru
  obliczony na wywołanie efektu u obserwatora

teatrologiczny (adj)
театроведческий
  związany z teatrologią, dotyczący teatrologii

teberdyński (adj)
тебердинский
  związany z Teberdą, dotyczący Teberdy

technet /ˈtɛxnɛt/ (n)
технеций
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczny /tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
технический
  odnoszący się do techniki, związany z techniką
  dotyczący techniki wykonywania jakichś czynności lub sposobu realizacji czegoś

technik /ˈtɛxʲɲik/ (n)
техник
  pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym

technika /ˈtɛxʲɲika/ (n)
техника
  sposób wytwarzania, produkcji

technikum /tɛxʲˈɲikũm/ (n)
техникум
  (edukacja, edukacyjny) średnia szkoła zawodowa

techno /ˈtɛxnɔ/ (n)
техно
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek tanecznej muzyki elektronicznej;

techno- /ˈtɛxnɔ/
техно-
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z muzyką techno
  (technologia, technika, techniczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z techniką

technokracja /ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
технократия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy

technokrata /ˌtɛxnɔˈkrata/ (n)
технократ
  zwolennik technokracji

technokratyczny /ˌtɛxnɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
технократический
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z technokracją lub technokratą

technolog /tɛxˈnɔlɔk/ (n)
технолог
  specjalista w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

technologia /ˌtɛxnɔˈlɔɟja/ (n)
технология
  dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania
  proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

technologiczny /ˌtɛxnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
технологический
  związany z technologią, dotyczący technologii

teczka /ˈtɛʧ̑ka/ (n)
папка
  okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.
кейс, портфель
  prostokątna torba z uchwytem

tego kwiatu jest pół światu /ˈtɛɡɔ ˈkfʲjatu ˈjɛst ˈpuwʲ ˈɕfʲjatu/ (proverb)
на ней свет клином не сошелся, на нем свет клином не сошелся
  jest wielu ludzi dookoła, znajdziesz jeszcze kogoś dla siebie (mówione zwykle na pocieszenie komuś, kto dostał kosza)

teherański /ˌtɛxɛˈrãj̃sʲci/ (adj)
тегеранский
  odnoszący się do Teheranu, miasta w Iranie

teizm /ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
теизм
  wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tekiński (adj)
текинский
  związany z Tekińcami, dotyczący Tekińców

teksasy /tɛˈksasɨ/ (n)
техасы
  (odzieżownictwo) spodnie z teksasu

teksański (adj)
техасский
  odnoszący się do Teksasu, związany z Teksasem

tekst /tɛkst/ (n)
текст
  ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tekstowy (adj)
текстовой
  związany z tekstem, będący w postaci tekstu

tektoniczny /ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
тектонический
  (geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

tektonika (n)
тектоника
  (geologia, geologiczny) nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią,

tektura (n)
картон
  (technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie;

tekturowy /ˌtɛktuˈrɔvɨ/ (adj)
картонный
  zrobiony z tektury

telefon /tɛˈlɛfɔ̃n/ (n)
телефон
  (telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;
  (potocznie, potoczny) numer abonenta
звонок
  (telekomunikacja) połączenie wykonane za pomocą aparatu (1.1)

telefon komórkowy /tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ/ (n)
сотовый телефон, мобильный телефон
  (telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefoniczny /ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
телефонный
  charakterystyczny dla telefonu, związany tematycznie z telefonem, dotyczący telefonu
  wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu

telefonista /ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲista/ (n)
телефонист
  (urzędowy) osoba obsługująca centralę telefoniczną
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz obsługujący wojskową linię telefoniczną

telefonistka /ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲistka/ (n)
телефонистка
  kobieta obsługująca centralę telefoniczną

telefonowanie /ˌtɛlɛfɔ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
телефонирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od telefonować

telefonować /ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
телефонировать
  rozmawiać z kimś przez telefon
  nawiązywać połączenie telefoniczne

telegraf (n)
телеграф m, телегра́ф
  urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;

telegraficzny /ˌtɛlɛɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
телеграфный
  dotyczący telegrafu, związany z telegrafem
  charakterystyczny dla skrótowego stylu wypowiedzi przekazywanych przez telegraf

telegrafista /ˌtɛlɛɡraˈfʲista/ (n)
телеграфист
  (urzędowy) osoba obsługująca aparat telegraficzny, wysyłający depesze

telekonferencja (n)
телеконференция
  rodzaj konferencji prowadzonej za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych, w której uczestniczą minimum trzy osoby, a przynajmniej jedna z nich uczestniczy zdalnie (na odległość)

telekonwerter (n)
телеконвертер
  (fotografia) zespół soczewek montowany przed lub za obiektywem aparatu fotograficznego, w celu powiększenia centrum kadru;

teleologiczny (adj)
телеологический
  (filozofia, filozoficzny) związany z teleologią, dotyczący teleologii

telepatia (n)
телепатия
  (ezoteryka) rzekoma zdolność do porozumiewania się, przekazując myśli na odległość;

telepatyczny (adj)
телепатический
  związany z telepatią, dotyczący telepatii

teleportacja (n)
телепортация
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

teleskop /tɛˈlɛskɔp/ (n)
телескоп
  (optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

teleturniej /ˌtɛlɛˈturʲɲɛ̇j/ (n)
телевикторина
  konkurs odbywający się w studio telewizyjnym

telewidz (n)
телезритель, телезрительница
  widz programu telewizyjnego; oglądający telewizję

telewizja /ˌtɛlɛˈvʲizʲja/ (n)
телевидение
  metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor /ˌtɛlɛˈvʲizɔr/ (n)
телевизор
  urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

telewizyjny /ˌtɛlɛvʲiˈzɨjnɨ/ (adj)
телевизионный
  związany z telewizją

tellur /ˈtɛlːur/ (n)
теллур
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;

temat /ˈtɛ̃mat/ (n)
корень
  (językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki
тема
  główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

tematyczny /ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
тематический
  związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

tematyka (n)
тематика
  ogół zagadnień

temperament /ˌtɛ̃mpɛˈrãmɛ̃nt/ (n)
темперамент
  (psychologia, psychologiczny) charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp.

temperatura /ˌtɛ̃mpɛraˈtura/ (n)
температура
  (fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
  wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali
  (potocznie, potoczny) gorączka

temperatura bezwzględna /ˌtɛ̃mpɛraˈtura bɛzˈvzɡlɛ̃ndna/ (n)
абсолютная температура
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) temperatura w skali Kelvina

temperatura pokojowa /ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva/ (n)
комнатная температура
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperówka /ˌtɛ̃mpɛˈrufka/ (n)
точилка
  oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

templariusz /tɛ̃mˈplarʲjuʃ/ (n)
тамплиер
  (historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

tempo /ˈtɛ̃mpɔ/ (n)
темп
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkość utworu muzycznego
  prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

temu /ˈtɛ̃mu/ (preposition)
тому назад
  …używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

ten /tɛ̃n/ (pronoun)
этот, сей
  …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten sam /ˈtɛ̃n ˈsãm/ (adj)
такой же
  taki, który jest identyczny z obiektem, o którym mowa lub dokładnie ten obiekt

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni /ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi/ (proverb)
хорошо смеётся тот, кто смеётся последним
  nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tendencyjny /ˌtɛ̃ndɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
тенденциозный
  stronniczy

tenes (n)
теннессин
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ts i liczbie atomowej 117;

tenge /ˈtɛ̃ŋɡɛ/ (n)
тенге
  (jednostka monetarna) waluta Kazachstanu;

tenis /ˈtɛ̃ɲis/ (n)
теннис
  (sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy /ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ/ (n)
настольный теннис
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

tenisowy /ˌtɛ̃ɲiˈsɔvɨ/ (adj)
теннисный
  związany z tenisem, dotyczący tenisa

tenor /ˈtɛ̃nɔr/ (n)
тенор
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski;
  (środowiskowy) mężczyzna o najwyższej skali głosu

teodolit /ˌtɛɔˈdɔlʲit/ (n)
теодолит
  (geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teodycea (n)
теодицея
  (filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;

teofania /ˌtɛɔˈfãɲja/ (n)
теофания
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

teokracja (n)
теократия
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1)

teologia /ˌtɛɔˈlɔɟja/ (n)
теология
  (potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1)
  (teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teologiczny /ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
богословский, теологический
  (teologia, teologiczny) związany z teologią

teoretycznie (adv)
теоретически
  w sposób teoretyczny

teoretyczny /ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
теоретический, теоретичный
  niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

teoria /tɛˈɔrʲja/ (n)
теория
  system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;
  (potocznie, potoczny) abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki
  (potocznie, potoczny) teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi)

teoria względności (n)
теория относительности
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;

teoriopoznawczy (adj)
гносеологический, познавательный
  (filozofia, filozoficzny) dotyczący teorii poznania

terapeuta /ˌtɛraˈpɛwta/ (n)
терапевт
  (medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapeutyczny (adj)
лечебный, терапевтический
  dotyczący terapii lub terapeuty

terapia /tɛˈrapʲja/ (n)
терапия
  (medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teratologia /ˌtɛratɔˈlɔɟja/ (n)
тератология
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych;

teratologiczny (adj)
тератологический
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany z teratologią, dotyczący teratologii

teraz /ˈtɛras/ (adv)
сейчас, теперь
  w tej chwili, obecnie

teraźniejszy /ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ/ (adj)
настоящий, нынешний, теперешний
  odbywający się teraz

terb /tɛrp/ (n)
тербий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

terekia /tɛˈrɛca/ (n)
мородунка
  (ornitologia, ornitologiczny) Xenus cinereus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

teren /ˈtɛrɛ̃n/ (n)
территория
  pewien określony obszar ziemi

terenówka /ˌtɛrɛ̃ˈnufka/ (n)
вездеход, джип
  (motoryzacja) (potocznie, potoczny) samochód przystosowany do jazdy w utrudnionych warunkach terenowych

terier /ˈtɛrʲjɛr/ (n)
терьер
  (kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

teriolog /tɛrʲˈjɔlɔk/ (n)
териолог
  (biologia, biologiczny) zoolog zajmujący się ssakami
  (biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie teriologii

teriologia /ˌtɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
териология
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się ssakami;

teriologiczny /ˌtɛrʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
териологический
  (zoologia, zoologiczny) związany z teriologią, dotyczący teriologii

termin /ˈtɛrmʲĩn/ (n)
термин
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie lub wyraz o specyficznym znaczeniu
срок
  czas przeznaczony na wykonanie czegoś

terminologia /ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
терминология
  zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

terminologiczny (adj)
терминологический
  dotyczący terminologii

termistor /tɛrˈmʲistɔr/ (n)
терморезистор
  (elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

termitiera (n)
термитник
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo termitów mające kształt wysokiej kolumny, gniazda na drzewie lub w formie kanałów w drzewie i ziemi

termodynamiczny /ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
термодинамический
  (fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką

termodynamika /ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
термодинамика
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termojądrowy (adj)
термоядерный
  (fizyka, fizyczny) dotyczący łączenia lekkich jąder atomów w cięższe pod wpływem wysokich temperatur

termometr /tɛrˈmɔ̃mɛtr̥/ (n)
термометр, градусник
  przyrząd do pomiaru temperatury;

terpentyna (n)
терпентин
  (chemia, chemiczny) łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;

terpentynowy (adj)
терпентиновый
  dotyczący terpentyny

terror /ˈtɛrːɔr/ (n)
террор
  działanie z zastosowaniem przemocy mające na celu zastraszenie drugiego człowieka

terrorysta /ˌtɛrːɔˈrɨsta/ (n)
террорист
  człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terrorystka /ˌtɛrːɔˈrɨstka/ (n)
террористка
  forma żeńska od: terrorysta

terrorystyczny /ˌtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
террористический
  dotyczący terroru, terrorystów lub terroryzmu

terroryzm /tɛrˈːɔrɨsm̥/ (n)
терроризм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terroryzować (v)
терроризировать
  przymuszać do czegoś używając terroru

terski (adj)
терский
  związany z Terekiem, dotyczący Tereku (rzeki na Przedkaukaziu)

terytorialny /ˌtɛrɨtɔrʲˈjalnɨ/ (adj)
территориальный
  dotyczący danego terytorium

terytorium /ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm/ (n)
территория
  określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego;

test ciążowy /ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ/ (n)
тест на беременность
  (medycyna, medyczny) test wykrywający gonadotropinę kosmówkową, której pojawienie się świadczy o zagnieżdżeniu się jaja płodowego w błonie śluzowej macicy;

testament /tɛˈstãmɛ̃nt/ (n)
завет
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) dzieło zawierające przesłanie dla przyszłych pokoleń
завещание, завет
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

testosteron /ˌtɛstɔˈstɛrɔ̃n/ (n)
тестостерон
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;

testowanie /ˌtɛstɔˈvãɲɛ/ (n)
тестирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od testować

testować /tɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
тестировать
  badać z wykorzystaniem testu
  sprawdzać

tetralogiczny (adj)
тетралогический
  związany z tetralogią, dotyczący tetralogii

tetraplegia /ˌtɛtraˈplɛɟja/ (n)
тетраплегия
  (medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy;

tetrarcha /tɛˈtrarxa/ (n)
тетрарх
  (historia, historyczny, historycznie) władca tetrarchii;

tetum /ˈtɛtũm/ (n)
тетум
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;

teutoburski (adj)
тевтобургский
  związany z Teutbergiem (Teutburgiem); dotyczący Teutbergu (Teutburga)

teutoński (adj)
тевтонский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Teutonami
  (książkowy) związany z Krzyżakami

teściowa /tɛɕˈʨ̑ɔva/ (n)
тёща
  (dawniej, dawny) matka żony
тёща, свекровь
  matka żony lub męża

teść /tɛɕʨ̑/ (n)
тесть
  (dawniej, dawny) ojciec żony
свёкор, тесть
  ojciec żony lub męża

tg /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
tg
  = (matematyka, matematyczny) tangens

thali (n)
тхали
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) północnoindyjskie danie, podawane na dużym metalowym talerzu, składające się z ryżu, placków ciapati, otoczonego małymi miseczkami zawierającymi dodatki: dal, sosy, jarzyny, jogurt, papad, czatnej, aćar itd.;

theremin (n)
терменвокс
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;

thulit /ˈtulʲit/ (n)
тулит
  (mineralogia, mineralogiczny) różowa lub różowoczerwona odmiana zoisytu lub klinozoisytu;

tiara /ˈtʲjara/ (n)
тиара
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pontyfikalna korona papieska;

tienszański (adj)
тянь-шаньский
  związany z Tienszanem, dotyczący Tienszanu

tilapia (n)
тиляпия
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z tilapii (1.1)

tilapia nilowa (n)
нильская тиляпия
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Oreochromis niloticus, gatunek ryby słodkowodnej hodowanej m.in. w Izraelu;

timorski (adj)
тиморский
  związany z Timorem, dotyczący Timoru

tioarsenian /ˌtʲjɔarˈsɛ̃ɲãn/ (n)
тиоарсенат
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester nieznanego w stanie wolnym kwasu tioarsenowego;

tioeter /tʲjɔˈɛtɛr/ (n)
тиоэфир
  (chemia, chemiczny) związek siarkoorganiczny, siarkowy analog eteru, posiadający atom siarki połączony z dwoma atomami węgla;

tips /tʲips/ (n)
типса
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sztuczny paznokieć, płytka przyklejona do prawdziwego paznokcia;

tituszka (n)
титушка
  (potocznie, potoczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) chuligan zmanipulowany lub opłacany przez reżim rządzący do zwalczania protestów opozycyjnych; bandyta na usługach władzy;

tiul (n)
тюль
  (włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

tiumeński (adj)
тюменский
  związany z Tiumenią, dotyczący Tiumeni

tkacki /ˈtkaʦ̑ʲci/ (adj)
ткацкий
  dotyczący tkactwa

tkactwo (n)
ткачество
  (włókiennictwo) dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkacz /tkaʧ̑/ (n)
ткач
  (rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek zajmujący się wyrobem tkanin

tkaczka /ˈtkaʧ̑ka/ (n)
ткачиха
  (rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta, która pracuje przy wyrobie tkanin

tkanie /ˈtkãɲɛ/ (n)
тканьё
  (rzeczownik odczasownikowy) od tkać

tkanina /tkãˈɲĩna/ (n)
ткань
  (włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek wątku i osnowy;

tkanka /ˈtkãnka/ (n)
ткань
  (biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkanka tłuszczowa /ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva/ (n)
жировая ткань
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;

tkanka łączna (n)
соединительная ткань
  (anatomia, anatomiczny) tkanka wypełniająca przestrzeń między innymi tkankami i je spajająca;

tkać /tkaʨ̑/ (v)
ткать
  sporządzać tkaninę

tkwić w długach po uszy /ˈtkfʲiʥ̑ ˈv‿dwuɡax pɔ‿ˈuʃɨ/ (v)
сидеть в долгах по уши
  bardzo się zadłużyć, być bardzo zadłużonym

tlen /tlɛ̃n/ (n)
кислород
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek /ˈtlɛ̃nɛk/ (n)
окись, оксид
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek potasu /ˈtlɛ̃nɛk pɔˈtasu/ (n)
оксид калия
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bladożółty, higroskopijny, krystaliczny związek potasu i tlenu o właściwościach zasadowych;

tlenek węgla /ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
угарный газ
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

tlenowy /tlɛ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
кислородный
  związany z tlenem, dotyczący tlenu

tlić się /ˈtlʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
тлеть
  (przenośnie, przenośnia) istnieć w małym, słabym stopniu
  lekko się palić bez płomienia

to /tɔ/ (conjunction)
то
  …oznaczający wynikanie lub przyzwolenie

to /tɔ/ (pronoun)
это
  …wskazujący, rodzaj nijaki

toaleta /ˌtɔaˈlɛta/ (n)
туалет
  ubikacja w miejscu publicznym

toast /ˈtɔast/ (n)
тост
  (książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

tobolski (adj)
тобольский
  związany z Tobolskiem, dotyczący Tobolska

tobołek (n)
ярутка
  lm (botanika, botaniczny) Thlaspi arvense L., roślina z rodziny kapustowatych

tocharski (adj)
тохарский
  związany z Tocharami, dotyczący Tocharów

tofalarski (adj)
тофаларский
  związany z Tofalarami, dotyczący Tofalarów

tofalarski (n)
тофаларский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język tofalarski

tofu /ˈtɔfu/ (n)
тофу
  (spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

toga /ˈtɔɡa/ (n)
тога
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie

togijski /tɔˈɟijsʲci/ (adj)
тоголезский
  odnoszący się do państwa Togo

togliattiński (adj)
тольяттинский
  związany z Togliattim, dotyczący Togliattiego

tojad /ˈtɔjat/ (n)
аконит
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tojeść (n)
вербейник
  (botanika, botaniczny) Lysimachia L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych o wzniesionych lub płożących się łodygach i wyrastających pojedynczo w kącikach liści żółtych kwiatach;

tok /tɔk/ (n)
ход
  kierunek pewnych działań czy myśli

tok pisin /ˈtɔk ˈpʲisʲĩn/ (n)
ток-писин
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków kreolskich używany w Papui-Nowej Gwinei;

tokamak /tɔˈkãmak/ (n)
токамак
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do przeprowadzania kontrolowanych reakcji termojądrowych przez podgrzanie plazmy deuterowo-trytowej do temperatury kilkudziesięciu milionów stopni Kelwina;

tokarka /tɔˈkarka/ (n)
токарный станок
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokarski (adj)
токарный
  (technologia, technika, techniczny) dotyczący tokarza i jego pracy

tokarz /ˈtɔkaʃ/ (n)
токарь
  (technologia, technika, techniczny) robotnik lub rzemieślnik, który pracuje na tokarce

toki pona (n)
Токипона
  sztuczny język zaprezentowany w roku 2001;

tokijczyk /tɔˈcijʧ̑ɨk/ (n)
токиец
  mieszkaniec Tokio

tokijski /tɔˈcijsʲci/ (adj)
токийский
  odnoszący się do miasta Tokio

tokofobia (n)
токофобия
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) lęk przed ciążą i/lub porodem

tokować (v)
токовать
  (ornitologia, ornitologiczny) (o samcach ptaków) wydawać charakterystyczne dźwięki i pokazywać zrytualizowane zachowania (charakterystyczne dla gatunku), w okresie godowym, w celu zwabienia samic

toksoplazmoza (n)
токсоплазмо́з
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pasożytnicza choroba ludzi i zwierząt wywoływana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii;

toksyczność /tɔˈksɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
токсичность, ядовитость
  (biochemia, biochemiczny) cecha związków chemicznych polegająca na powodowaniu zaburzeń funkcji lub śmierci komórek, organów lub organizmów po dostaniu się w ich pobliże;
ядовитость
  cecha tego, co jest toksyczne ((dosłownie) i (przenośnie, przenośnia))

toksyczny /tɔˈksɨʧ̑nɨ/ (adj)
токсический, токсичный
  (książkowy) mający właściwości trujące

toksykolog (n)
токсиколог
  specjalista w dziedzinie toksykologii

toksykologia /ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja/ (n)
токсикология
  (biochemia, biochemiczny) (toksykologia) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;

toksykologiczny (adj)
токсикологический
  (medycyna, medyczny) związany z toksykologią, dotyczący toksykologii

toksyna /tɔˈksɨ̃na/ (n)
токсин
  substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja /ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
толерантность
  czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;
  (biologia, biologiczny) odporność organizmu na szkodliwe czynniki środowiskowe;

tolerancyjnie (adv)
толерантно
  w sposób tolerancyjny, pełen tolerancji

tolerancyjny /ˌtɔlɛrãnˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
толерантный
  szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych

toluen (n)
толуол
  (chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C7H8, bezbarwna, łatwopalna ciecz używana często jako rozpuszczalnik;

tom /tɔ̃m/ (n)
том
  oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

tombak /ˈtɔ̃mbak/ (n)
томпак
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop miedzi z cynkiem przypominający złoto;

tomograficzny (adj)
томографический
  (medycyna, medyczny) związany z tomografią, dotyczący tomografii; wykonany tomografem

tomski /ˈtɔ̃msʲci/ (adj)
томский
  dotyczący Tomska, związany z Tomskiem, pochodzący z Tomska

tonacja /tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
тонация
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny

tonfa /ˈtɔ̃nfa/ (n)
тонфа
  sztywna pałka z poprzeczną rękojeścią używana w policji i walce wręcz;

tonik /ˈtɔ̃ɲik/ (n)
тоник
  (spożywczy) bezbarwny napój gazowany o gorzkawym smaku, przygotowywany z dodatkiem chininy;
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk do przemywania skóry (głównie twarzy), mający działanie wzmacniające

tonkowiec wonny (n)
диптерикс душистый
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Dipteryx odorata, gatunek drzewa z rodziny bobowatych;

tonsillektomia (n)
тонзиллэктомия
  (medycyna, medyczny) zabieg wycięcia migdałków podniebiennych;

tonsura /tɔ̃w̃ˈsura/ (n)
тонзура
  krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży, że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy;

tonący brzytwy się chwyta /tɔ̃ˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈbʒɨtfɨ‿ɕɛ ˈxfɨta/ (proverb)
утопающий за соломинку держится, утопающий хватается за соломинку
  człowiek w kłopotach próbuje wszelkich rozwiązań

tonąć /ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
тонуть
  o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
  zanurzać się pod wodę, znikając w niej

topaz /ˈtɔpas/ (n)
топаз
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego topazu (1.1)

topielec /tɔˈpʲjɛlɛʦ̑/ (n)
утопленник
  zwłoki osoby, która utopiła się

topinambur /ˌtɔpʲĩˈnãmbur/ (n)
топинамбур
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) słonecznik bulwiasty, Helianthus tuberosus L., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z bulw topinamburu (1.1)

topless /ˈtɔplɛs/ (n)
топлес
  rodzaj ubrania, najczęściej damski kostium plażowy lub kąpielowy bez górnej części zasłaniającej piersi

topnieć /ˈtɔpʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
таять
  przechodzić ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topo- /ˈtɔpɔ/
топо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z miejscem, miejscowością, terenem

topografia /ˌtɔpɔˈɡrafʲja/ (n)
топография
  dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topograficzny /ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
топографический
  związany z topografią, dotyczący topografii

topola /tɔˈpɔla/ (n)
тополь
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., wysokie drzewo należące do rodziny wierzbowatych, mające sercowate liście i wiatropylne kwiaty;

topolowy /ˌtɔpɔˈlɔvɨ/ (adj)
тополевый
  będący częścią topoli
  składający się z topoli
  wykonany z drewna lub innej części topoli

toponim /tɔˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
топоним
  (geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);

toporek (n)
топорик
  mały topór

topór /ˈtɔpur/ (n)
топор
  narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor /tɔr/ (n)
торий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;
путь
  konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się;

torakochirurg /ˌtɔrakɔˈxʲirurk/ (n)
торакальный хирург
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami klatki piersiowej;

torba /ˈtɔrba/ (n)
сумка, пакет
  giętkie opakowanie do przenoszenia rzeczy z uszami lub paskiem
сумка
  worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy

toreadorski (adj)
тореадорский
  związany z toreadorem, dotyczący toreadora

torf /tɔrf/ (n)
торф
  (geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

torfowy /tɔrˈfɔvɨ/ (adj)
торфяной
  odnoszący się do torfu, zrobiony z torfu, zawierający torf, tworzący złoże torfu

tornado /tɔrˈnadɔ/ (n)
смерч, торнадо
  (meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

tornister /tɔrʲˈɲistɛr/ (n)
ранец, портфель
  (edukacja, edukacyjny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych

torpeda /tɔrˈpɛda/ (n)
торпеда
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu;

torpedowanie (n)
торпедирование
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) strzelanie do jakiegoś celu torpedą

torpedowy (adj)
торпедный
  związany z torpedą, dotyczący torpedy

tors /tɔrs/ (n)
торс
  (anatomia, anatomiczny) górna część tułowia u mężczyzny; klatka piersiowa

tort /tɔrt/ (n)
торт
  (cukiernictwo) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortowy /tɔrˈtɔvɨ/ (adj)
тортовый
  związany z tortem, dotyczący tortu

tortura /tɔrˈtura/ (n)
пытка
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort
  świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;

tory /ˈtɔrɨ/ (n)
пути
  tor kolejowy poza stacją; konstrukcja zbudowana z szyn, podkładów itd. dla ruchu pojazdów szynowych

toskański /tɔˈskãj̃sʲci/ (adj)
тосканский
  charakterystyczny dla Toskanii, związany z Toskanią, wywodzący się z Toskanii

toskijski (adj)
тоскский
  związany z Toskami, dotyczący Tosków

tost /tɔst/ (n)
тост
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) podana na ciepło kromka pieczywa opieczona w specjalnym urządzeniu, (na przykład) tosterze;

totalitarny /ˌtɔtalʲiˈtarnɨ/ (adj)
тоталитарный
  odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitaryzm /ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥/ (n)
тоталитаризм
  system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

totem /ˈtɔtɛ̃m/ (n)
тотем
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;

totemizm (n)
тотемизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu

toteż /ˈtɔtɛʃ/ (conjunction)
так что
  (książkowy) …przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

towar /ˈtɔvar/ (n)
товар
  coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarowy (adj)
грузовой
  służący do przemieszczania lub transportu ciężkich rzeczy
товарный
  związany z towarem, dotyczący towaru

towarzyski /ˌtɔvaˈʒɨsʲci/ (adj)
товарищеский
  będący formą rozrywki grupy osób
общительный, коммуникабельный
  dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzystwo /ˌtɔvaˈʒɨstfɔ/ (n)
общество
  grupa osób, znajomi
общество, сообщество
  organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach

towarzystwo wzajemnej adoracji /ˌtɔvaˈʒɨstfɔ vzaˈjɛ̃mnɛj ˌadɔˈraʦ̑ʲji/ (idiom)
общество взаимного восхваления
  (ironicznie) grupa osób popierających się nawzajem, prawiących sobie wzajemnie komplementy

towarzysz /tɔˈvaʒɨʃ/ (n)
товарищ
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej
товарищ, спутник
  ten, kto komuś towarzyszy, jest z kimś obecny, przebywa z kimś, spędza z kimś czas

towarzysz broni (n)
брат по оружию, товарищ по оружию
  (wojskowość, wojskowy) osoba, która wspólnie z kimś walczy lub walczyła

towarzyszyć /ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑/ (v)
сопровождать
  być, pozostawać przy kimś, asystować komuś

toyota (n)
тойота
  (motoryzacja) samochód marki Toyota

tożsamość /tɔʃˈsãmɔɕʨ̑/ (n)
личный данные, особенность
  cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę
идентичность, одинаковость
  identyczność, brak różnic
принадлежность
  poczucie jedności, więzi z grupą, przynależności do społeczności; identyfikowanie się z narodem
тождество
  równość matematyczna wyrażeń
индивидуальность, личность, самоопределение
  świadomość samego siebie, zdawanie sobie sprawy z bycia sobą, z własnej osoby, osobowości i innych cech

tracić /ˈtraʨ̑iʨ̑/ (v)
терять
  przestawać posiadać jakąś cechę
  przestawać posiadać jakąś rzecz
  ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji

tracki (adj)
фракийский
  związany z Tracją, dotyczący Tracji

tracz (n)
крохаль
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych, rodzaju Mergus

tradycja /traˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
традиция
  przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycjonalista (n)
традиционалист
  zwolennik tradycjonalizmu, człowiek przywiązany do tradycji

tradycjonalistka /ˌtradɨʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲistka/ (n)
традиционалистка
  forma żeńska od tradycjonalista

tradycjonalistyczny /ˌtradɨʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
традиционалистский
  właściwy tradycjonalizmowi, zgodny z tradycjonalizmem

tradycjonalizm (n)
традиционализм
  przywiązanie do tradycji

tradycyjnie /ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ/ (adv)
традиционно
  zgodnie z tradycją

tradycyjność (n)
традиционность
  cecha tego, co tradycyjne; cecha tych, którzy są tradycyjni

tradycyjny /ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
традиционный
  wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

trafiać /ˈtrafʲjäʨ̑/ (v)
попадать
  aspekt niedokonany od: trafić

trafić /ˈtrafʲiʨ̑/ (v)
попасть
  o człowieku: uderzyć czymś w jakiś cel

trafiła kosa na kamień /traˈfʲiwa ˈkɔsa na‿ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ/ (proverb)
нашла коса на камень
  osoba preferująca ostre metody działania trafiła w końcu na kogoś, kto potraktował ją identycznie lub jeszcze gorzej; ktoś trafił na osobę (np. przeciwnika) godną / równą sobie

trafiło się ślepej kurze ziarno /traˈfʲiwɔ‿ɕɛ ˈɕlɛpɛj ˈkuʒɛ ˈʑarnɔ/ (proverb)
и слепая курица найдёт порой зёрнышко
  przypadkowo udało się komuś zdobyć coś/trafić na coś, czego normalnie by nie uzyskał (w ten sposób)

trafny (adj)
подходящий, правдивый
  o najlepszym efekcie lub dopasowaniu, najbardziej oddający rzeczywistość

tragarz (n)
носильщик
  osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki

tragedia /traˈɡɛdʲja/ (n)
трагедия
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
  ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragicznie (adv)
трагично
  w sposób tragiczny

tragiczny /traˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
трагедийный
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący tragedii (utworu)
трагический, трагичный
  pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy

tragikomedia /ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
трагикомедия
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne

trajkotka /trajˈkɔtka/ (n)
трещотка
  (potocznie, potoczny) szybko mówiąca, gadatliwa kobieta

trakt /trakt/ (n)
тракт
  (książkowy) droga, szlak

traktor /ˈtraktɔr/ (n)
трактор
  (rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;

traktorzysta /ˌtraktɔˈʒɨsta/ (n)
тракторист
  kierowca traktora, ciągnika rolniczego

traktorzystka /ˌtraktɔˈʒɨstka/ (n)
трактористка
  kobieta kierująca traktorem, ciągnikiem rolniczym

tramadol /trãˈmadɔl/ (n)
трамадол
  (chemia, chemiczny) wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako przeciwbólowy syntetyczny lek opioidowy;

trampek /ˈtrãmpɛk/ (n)
кеды
  rodzaj buta sportowego; sznurowany, płócienny, na gumowej podeszwie

trampolina (n)
трамплин
  (sport, sportowy) sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody

tramwaj /ˈtrãw̃vaj/ (n)
трамвай
  pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

tramwajowy /ˌtrãw̃vaˈjɔvɨ/ (adj)
трамвайный
  związany z tramwajami

tran (n)
рыбий жир
  (chemia, chemiczny) (zoologia, zoologiczny) płynny tłuszcz pozyskiwany z tkanki tłuszczowej zwierząt morskich;

transatlantycki (adj)
трансатлантический
  odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk

transatlantyk (n)
трансатлантик
  (marynarka) duży transatlantycki statek pasażerski;

transcendentalizm (n)
трансцендентизм
  (filozofia, filozoficzny) nurt filozofii amerykańskiej głoszący ideę równości, niezależności oraz samodzielności i podkreślający autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych;

transcendentalny /ˌtrãw̃sʦ̑ɛ̃ndɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
трансцендентальный
  (filozofia, filozoficzny) taki, który dotyczy apriorycznych form poznania (wykracza poza granice umysłu i odnosi się do przedmiotu poznania)

transeuropejski /ˌtrãw̃sɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
трансъевропейский
  wiodący przez znaczącą część Europy bądź kursujący przez nią

transfobia (n)
трансфобия
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych (transseksualnych, transwestytycznych, transgenderowych);

transformator /ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr/ (n)
трансформатор
  (elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transgenderowy (adj)
трансгендерный
  związany z transgenderyzmem, wykazujący tendencje do odbiegania od tradycyjnej roli płciowej

transgresja /trãw̃zˈɡrɛsʲja/ (n)
трансгрессия
  przekroczenie granic, norm

transkrybować (v)
транскрибировать
  dokonywać transkrypcji

transkrypcja /trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja/ (n)
транскрипция
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
транскрипция, транслитерация
  zapisywanie tekstu w innym systemie pisma

transliteracja /ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
транслитерация
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;

transliteracyjny (adj)
транслитерационный
  związany z transliteracją, dotyczący transliteracji

transmisja /trãw̃sˈmʲisʲja/ (n)
трансмиссия
  (technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych

transoceaniczny (adj)
трансокеанский
  przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean

transpersonalny (adj)
трансперсональный
  taki, który dotyczy stanów istniejących poza normalną ludzką świadomością

transplantacja (n)
трансплантация
  (medycyna, medyczny) przeszczepianie tkanki, organu lub części komórki
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) szczepienie nowych odmian na starych drzewach

transport /ˈtrãw̃spɔrt/ (n)
транспорт, перевозка, транспортировка
  ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transporter opancerzony /trãw̃sˈpɔrtɛr ˌɔpãnʦ̑ɛˈʒɔ̃nɨ/ (n)
бронетранспортёр
  (wojskowość, wojskowy) opancerzony pojazd służący do transportu piechoty i sprzętu na polu walki;

transportowanie (n)
транспортировка
  (rzeczownik odczasownikowy) od transportować

transportować (v)
транспортировать
  przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu

transseksualista /ˌtrãw̃sːɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
транссексуал, транссексуалист
  ktoś żyjący lub pragnący żyć, jako osoba płci przeciwnej

transseksualność (n)
транссексуальность
  cecha tego, co transseksualne; cecha tych, którzy są transseksualni

transseksualny (adj)
транссексуальный
  związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu

transsubstancjacja (n)
пресуществление
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

transsyberyjski /ˌtrãw̃sːɨbɛˈrɨjsʲci/ (adj)
транссибирский
  przebiegający lub kursujący przez Syberię

transwestytyzm (n)
трансвестизм
  (psychologia, psychologiczny) upodabnianie się do osoby płci przeciwnej poprzez ubiór i zachowanie;

transzeja (n)
траншея
  (wojskowość, wojskowy) odkryty, wąski rów wykopany wzdłuż linii frontu, łączący w jednolity system inne elementy fortyfikacji (okopy, schrony itp.), ułatwiający skryte manewry wzdłuż frontu;

tranzystor /trãw̃ˈzɨstɔr/ (n)
транзистор
  (elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;
  (potocznie, potoczny) mały, przenośny odbiornik radiowy

tranzystorowy (adj)
транзисторный
  (elektryczność) związany z tranzystorem, dotyczący tranzystora, zawierający tranzystory, zbudowany z tranzystorów

tranzytowy /ˌtrãw̃zɨˈtɔvɨ/ (adj)
транзитный
  (przymiotnik) od tranzyt

trap /trap/ (n)
трэп
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny, podgatunek hip-hopu charakteryzujący się agresywnym brzmieniem, wykorzystaniem automatu perkursyjnego Roland TR-808, a także wielowarstwowym zastosowaniem syntezatorów i brzmień instrumentów smyczkowych, budzących skojarzenia z muzyką filmową;

traper (n)
зверолов, траппер
  (łowiectwo, łowiecki) północnoamerykański myśliwy stosujący pułapki na zwierzęta futerkowe;

trapez /ˈtrapɛs/ (n)
трапеция
  (geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki;
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;

trasa /ˈtrasa/ (n)
трасса
  określona droga wyznaczona do przejechania
  szlak, droga, arteria

tratwa /ˈtratfa/ (n)
плот
  rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

traumatologia /ˌtrawmatɔˈlɔɟja/ (n)
травматология
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;

traumatologiczny (adj)
травматологический
  (medycyna, medyczny) związany z traumatologią, dotyczący traumatologii

traumatyczny /ˌtrawmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
травматический
  (medycyna, medyczny) związany z traumą – uszkodzeniem organizmu
  (psychologia, psychologiczny) związany z traumą, ciężkim przeżyciem

trawa /ˈtrava/ (n)
трава
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;
  (potocznie, potoczny) marihuana

trawertyn (n)
травертин
  (mineralogia, mineralogiczny) porowata skała osadowa, odmiana aragonitu;

trawestować /ˌtravɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
травестировать
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji

trawiasty /traˈvʲjastɨ/ (adj)
травянистый
  taki, który jest porośnięty trawą

trawienie /traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
пищеварение
  (fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawienny (adj)
пищеварительный
  związany z rozkładaniem pokarmu na związki prostsze i jego przyswajaniem

trawić /ˈtravʲiʨ̑/ (v)
переваривать
  rozkładać spożyty pokarm na prostsze części

trawnik /ˈtravʲɲik/ (n)
газон
  poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trawnikowy (adj)
травниковый
  związany z trawnikem, dotyczący trawnika

trawożerny (adj)
травоядный
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się trawą

trałowiec (n)
тральщик
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt do stawiania i poławiania min;

trebusz /ˈtrɛbuʃ/ (n)
требушет, требюше
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo;

trefl /trɛfl̥/
трефовый
  należący do trefli (1.1)

trefl /trɛfl̥/ (n)
трефы
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru

tren /trɛ̃n/ (n)
шлейф
  (książkowy) ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;

trenażer /trɛ̃ˈnaʒɛr/ (n)
тренажёр
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do trenowania w warunkach sztucznych jakiejś sprawności

trener /ˈtrɛ̃nɛr/ (n)
тренер
  (sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trenerski (adj)
тренерский
  związany z trenerem, dotyczący trenera

trening /ˈtrɛ̃ɲĩŋk/ (n)
тренировка
  (sport, sportowy) proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca;

treningowy (adj)
тренинговый, тренировочный
  dotyczący treningu, stworzony do treningu

trenowanie /ˌtrɛ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
тренировка
  (rzeczownik odczasownikowy) od trenować

trenować (v)
тренировать
  (sport, sportowy) kierować rozwojem sprawności fizycznej sportowca
  (sport, sportowy) ćwiczyć celem poprawienia swojej sprawności w danej dyscyplinie
  podnosić czyjeś umiejętności
  podnosić swoje umiejętności

treser /ˈtrɛsɛr/ (n)
дрессировщик
  (książkowy) człowiek tresujący zwierzęta

treść /trɛɕʨ̑/ (n)
содержимое
  (medycyna, medyczny) zawartość przewodu pokarmowego; głównie w połączeniu „treść pokarmowa/żołądkowa”
содержание
  istota, sens zawartości książki; tematy zawarte w książce lub jakimś dokumencie
суть
  to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki

triak /trʲjak/ (n)
симістор
  (elektryczność) element elektroniczny trójwyprowadzeniowy (dwie anody i bramka), przewodzący lub zatrzymujący prąd elektryczny w obu kierunkach, zależnie od napięcia na bramce;

trias /trʲjas/ (n)
триас
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

triasowy /trʲjaˈsɔvɨ/ (adj)
триасовый
  (geologia, geologiczny) dotyczący triasu, występujący, powstały w triasie

tribologia /ˌtrʲibɔˈlɔɟja/ (n)
трибология
  (mechanika) nauka badająca tarcie między ciałami stałymi;

triceratops (n)
трицератопс
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Triceratops, rodzaj roślinożernego dinozaura żyjącego w epoce późnej kredy na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju triceratops (1.1)

trichotillomania (n)
трихотилломания
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

triera (n)
триера
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

triesteński /trʲjɛˈstɛ̃j̃sʲci/ (adj)
триестинский, триестский
  związany z Triestem, wywodzący się z Triestu

trijodotyronina (n)
трийодтиронин
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

triskaidekafobia /ˌtrʲiska<sup>j</sup>idɛkaˈfɔbʲja/ (n)
трискаидекафобия
  obawa przed liczbą 13; wiara, że trzynastka przynosi pecha;

triskelion (n)
трискелион
  (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) występujący w wielu wariantach, wielokulturowy symbol lub ornament złożony z trzech jednakowych elementów – ramion, spiral, meandrów itp.;

trismegistos (n)
трисмегист
  przydomek znaczący dosłownie „po trzykroć wielki”, „trzykroćwielki”

triumf /trʲjũw̃f/ (n)
триумф
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uroczysty wjazd zwycięskiego wodza do Rzymu;
  wspaniałe zwycięstwo, sukces

triumwir /ˈtrʲjũw̃vʲir/ (n)
триумвир
  (historia, historyczny, historycznie) członek triumwiratu

trochę /ˈtrɔxɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
немножко, немного, несколько
  w niewielkiej ilości

trociny /trɔˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
опилки
  drobne odpady po obróbce drewna;

trockista /trɔʦ̑ʲˈcista/ (n)
троцкист
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik trockizmu

trockistowski (adj)
троцкистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z trockizmem, dotyczący trockizmu lub trockistów

trockizm (n)
троцкизм
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trofeum /trɔˈfɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
трофей
  nagroda w sporcie lub innej rywalizacji
  zdobycz wojenna lub myśliwska, przedmiot dumy właściciela

troficzny (adj)
трофический
  (ekologia, ekologiczny) pokarmowy, związany z odżywianiem

trojak (n)
трояк
  (numizmatyka, numizmatyczny) dawna polska moneta zdawkowa;

trojański (adj)
троянский
  związany z Troją, dotyczący Troi

trojka /ˈtrɔjka/ (n)
тройка
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu;

trolejbus /trɔˈlɛjbus/ (n)
троллейбус
  drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

trolejbusowy (adj)
троллейбусный
  związany z trolejbusem, dotyczący trolejbusów; wykorzystujący trolejbusy do transportu

trolling /ˈtrɔlʲĩŋk/ (n)
троллинг
  (informatyka, informatyczny) wysyłanie wrogich, obraźliwych lub kontrowersyjnych wiadomości na jedno z publicznych miejsc w Internecie w celu wzniecenia kłótni;
  (wędkarstwo) kontrowersyjna metoda łowienia drapieżnych ryb polegająca na ciągnięciu przynęty przyczepionej do żyłki lub linki za łódką

tron /trɔ̃n/ (n)
престол, трон
  fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;

tropiciel (n)
следопыт
  (łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę

tropikalny /ˌtrɔpʲiˈkalnɨ/ (adj)
тропический
  typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

troposferyczny (adj)
тропосферный
  (meteorologia, meteorologiczny) związany z troposferą

troska /ˈtrɔska/ (n)
забота, хлопоты
  chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro
  zmartwienie, kłopot

troskliwy /trɔsˈklʲivɨ/ (adj)
заботливый
  wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój

troszczyć się /ˈtrɔʃʧ̑ɨʨ̑‿ɕɛ/ (v)
заботиться
  wykazywać troskę o kogoś lub coś

troszeczkę /trɔˈʃɛʧ̑kɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
немножечко
  (zdrobniale) od: trochę; bardzo mało, malutko, odrobinę

trubadur (n)
трубадур
  (historia, historyczny, historycznie) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;

trucht (n)
трусца
  wolny, nieśpieszny bieg małymi krokami o prędkości między 5 a 10 km/h

truciciel (n)
отравитель
  ktoś, kto kogoś truje lub otruł

trucizna /truˈʨ̑izna/ (n)
яд
  (toksykologia) substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trud /trut/ (n)
труд
  ciężka praca, duży wysiłek

trudnić się /ˈtrudʲɲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
заниматься
  (książkowy) zajmować się, pracować przy/w czymś w celach zarobkowych

trudno /ˈtrudnɔ/ (adv)
трудно
  z koniecznością włożenia dużego wysiłku, uciążliwie, opornie

trudnopalny /ˌtrudnɔˈpalnɨ/ (adj)
трудновоспламеняемый, трудновоспламеняющийся
  z trudem zapalający się

trudność /ˈtrudnɔɕʨ̑/ (n)
трудность
  coś, co jest trudne
  przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
  właściwość rzeczy trudnych

trudny /ˈtrudnɨ/ (adj)
трудный, сложный, непростой
  taki, którego wykonanie wymaga wysiłku
  niełatwy do zrozumienia

truflowy /trufˈlɔvɨ/ (adj)
трюфельный
  związany z truflą

truizm /ˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
трюизм
  wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego

trujący /truˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
ядовитый
  taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna /ˈtrũmna/ (n)
гроб
  zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trunek /ˈtrũnɛk/ (n)
напиток
  (książkowy) napój alkoholowy

trup /trup/ (n)
драндулет, развалюха
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) wyeksploatowany, zniszczony przedmiot, urządzenie, najczęściej samochód
труп, мертвец, покойник
  ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

trupa /ˈtrupa/ (n)
труппа
  (przestarzałe, przestarzały) grupa artystów teatralnych lub cyrkowych

trupi /ˈtrupʲi/ (adj)
трупный
  odnoszący się do trupa, związany z trupem

trupiarnia (n)
мертвецкая, морг, покойницкая
  kostnica

truskawka /truˈskafka/ (n)
клубника, земляника
  (botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)

truteń /ˈtrutɛ̃ɲ/ (n)
трутень
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem

trutka /ˈtrutka/ (n)
отрава
  (potocznie, potoczny) pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników

trwale (adv)
навсегда
  niezmiennie, permanentnie

trwać /tr̥faʨ̑/ (v)
длиться, продолжаться
  istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
  pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

trwała ondulacja /ˈtr̥fawa ˌɔ̃nduˈlaʦ̑ʲja/ (n)
химическая завивка
  (fryzjerstwo, fryzjerski) zabieg fryzjerski polegający na sfalowaniu lub skręceniu włosów środkami chemicznymi tak, aby nie uległy szybkiemu rozprostowaniu;

trwały /ˈtr̥fawɨ/ (adj)
прочный, стойкий
  taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność
прочный
  taki, który nie ulega większym zmianom

trwoga /ˈtr̥fɔɡa/ (n)
тревога
  intensywny strach, przerażenie
  lęk, obawa przed czymś, co ma się wydarzyć

tryb /trɨp/ (n)
наклонение
  (językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;
шестерня
  koło zębate, szczególnie duże;
порядок
  procedura lub ustalony wariant jej wykonania

tryb orzekający /ˈtrɨp ˌɔʒɛkaˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
изъявительное наклонение
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów;

tryb przypuszczający /ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
сослагательный наклонение
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie;

tryb rozkazujący /ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
повелительное наклонение
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

tryb samolotowy (n)
авиарежим
  (telekomunikacja) tryb pracy telefonu komórkowego, w którym przestaje on wysyłać i odbierać sygnały radiowe;

trybalizm /trɨˈbalʲism̥/ (n)
трибализм
  (socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych

trybuna /trɨˈbũna/ (n)
трибуна
  specjalne podwyższenie z pulpitem przeznaczone dla mówcy

trychologia /ˌtrɨxɔˈlɔɟja/ (n)
трихология
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy

trychotomiczny (adj)
трихотомический
  dzielący się na trzy części, trzy człony

trydencki (adj)
трентский
  związany z Trydentem, dotyczący Trydentu, pochodzący z Trydentu

tryftong /ˈtrɨftɔ̃ŋk/ (n)
трифтонг
  (językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek

trygonometria (n)
тригонометрия
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

trygonometryczny (adj)
тригонометрический
  (matematyka, matematyczny) związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii

tryk /trɨk/ (n)
баран
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu

trylobit /trɨˈlɔbʲit/ (n)
трилобит
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły morski stawonóg paleozoiczny;

trywialny /trɨˈvʲjalnɨ/ (adj)
тривиальный
  (książkowy) niewyszukany, pospolity

trzask (n)
треск
  suchy, gwałtowny, urwany odgłos

trzaskać (v)
трещать
  wydawać charakterystyczny krótki odgłos podczas rozpadania, pękania

trzcina /ˈṭʃʲʨ̑ĩna/ (n)
тростник
  (botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

trzcinowy /ṭʃʲʨ̑ĩˈnɔvɨ/ (adj)
тростниковый
  wykonany z trzciny
  związany z trzciną, dotyczący trzciny

trzeba /ˈṭʃɛba/ (v)
надо, необходимо, нужно
  …tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej

trzechsetlecie /ˌṭʃɛxsɛˈtlɛʨ̑ɛ/ (n)
трёхсотлетие
  okres trzystu lat
  trzechsetna rocznica

trzeciej możliwości nie ma
третьего не дано
  wyrażenie charakteryzujące sytuację, w której są tylko dwie możliwości

trzecioklasista (n)
третьеклассник
  (edukacja, edukacyjny) uczeń trzeciej klasy

trzecioklasistka (n)
третьеклассница
  (edukacja, edukacyjny) uczennica trzeciej klasy

trzeciorzęd /ṭʃɛˈʨ̑ɔʒɛ̃nt/ (n)
третичный период
  (geologia, geologiczny) starszy okres (system) kenozoiku, dzielący się na paleogen i neogen;

trzepaczka /ṭʃɛˈpaʧ̑ka/ (n)
выбивалка
  przyrząd do trzepania dywanów z kurzu;

trzepaczka do dywanów (n)
выбивалка, выбивалка для ковров, хлопушка для ковров
  ręczne narzędzie do trzepania dywanów na trzepaku;

trzepot (n)
трепет
  szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem

trzewikodziób /ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up/ (n)
китоглав, королевская цапля
  (ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć /ṭʃɛʨ̑/ (v)
тереть
  naciskając, pocierać

trzeźwo (adv)
трезво
  (przenośnie, przenośnia) mając jasny umysł, myśląc z rozsądkiem
  nie będąc pod wpływem alkoholu

trzeźwy /ˈṭʃɛʑvɨ/ (adj)
трезвый
  kierujący się rozumem, rozsądkiem
  niepijany
  przytomny, rozbudzony

trzeźwy jak świnia /ˈṭʃɛʑvɨ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa/ (adj)
трезвый как стёклышко
  (pospolicie) (żartobliwie) całkowicie, zupełnie trzeźwy

trzmiel /ṭʃmʲjɛl/ (n)
шмель
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad /ṭʃmʲjɛˈlɔjat/ (n)
осоед, осоед обыкновенный
  (ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel /ˈṭʃnadɛl/ (n)
овсянка
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu

trznadel zwyczajny /ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (n)
обыкновенная овсянка
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzonek /ˈṭʃɔ̃nɛk/ (n)
древко, рукоятка
  uchwyt, rękojeść jakiegoś narzędzia

trzonowiec (n)
моляр
  (anatomia, anatomiczny) tylny ząb służący do miażdżenia pokarmu;

trzustka /ˈṭʃustka/ (n)
поджелудочная железа
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzycyfrowy /ˌṭʃɨʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
трёхзначный
  składający się z trzech cyfr, mający trzy cyfry

trzydniowy /ṭʃɨdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
трёхдневный
  trwający trzy dni

trzydziestolecie /ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
тридцатилетие
  okres trzydziestu lat
  trzydziesta rocznica

trzydziestoletni /ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
тридцатилетний
  mający trzydzieści lat
  trwający trzydzieści lat

trzydziestominutowy (adj)
тридцатиминутный
  trwający trzydzieści minut

trzygodzinny /ˌṭʃɨɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
трёхчасовой
  trwający trzy godziny

trzygłowy (adj)
треглавый, трёхглавый
  mający trzy głowy

trzyjęzyczny /ˌṭʃɨjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
трёхъязычный
  napisany w trzech językach
  posługujący się trzema językami

trzykilometrowy (adj)
трёхкилометровый
  taki, który ma wielkość (długość) trzech kilometrów

trzykondygnacyjny (adj)
трёхэтажный
  taki, który ma trzy kondygnacje

trzykrotka /ṭʃɨˈkrɔtka/ (n)
традесканция
  (botanika, botaniczny) Tradescantia, rodzaj bylin z rodziny komelinowatych
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

trzykrotnie /ṭʃɨˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
троекратно
  trzy razy

trzykrotny /ṭʃɨˈkrɔtnɨ/ (adj)
троекратный, трёхкратный
  odbywający się/powtarzający się trzy razy
  taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzy razy
  trzy razy większy bądź mniejszy od czegoś

trzyletni /ṭʃɨˈlɛtʲɲi/ (adj)
трёхлетний
  mający trzy lata
  trwający trzy lata

trzylitrowy (adj)
трёхлитровый
  mający pojemność trzech litrów, zawierający trzy litry czegoś

trzylufowy (adj)
трёхствольный
  (wojskowość, wojskowy) mający trzy lufy

trzymać /ˈṭʃɨ̃maʨ̑/ (v)
разводить
  (potocznie, potoczny) hodować
держать
  chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać
  pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji
  ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję
  zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić
  (potocznie, potoczny) zamocowywać
держать, хранить
  przechowywać
трудоустраивать
  zatrudniać
держаться
  być w dobrej kondycji fizycznej
  przytrzymywać coś w celu zachowania określonej pozycji (nieprzewrócenia się / niewypadnięcia itp.)
  przytrzymywać sobie wzajemnie część ciała lub odzieży
  przytrzymywać własną część ciała lub odzieży
  stanowić całość, nie rozpadać się

trzymać język za zębami /ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈjɛ̃w̃zɨɡ ˌza‿zɛ̃mˈbãmʲi/ (v)
держать язык за зубами
  (przenośnie, przenośnia) dochowywać tajemnicy, być ostrożnym w wypowiedziach

trzymać rękę na pulsie /ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈrɛ̃ŋkɛ na‿ˈpulʲɕɛ/ (v)
быть в курсе дела
  śledzić wypadki, rozwój czegoś, być dobrze zorientowanym, uważnym; być na bieżąco

trzymiesięczny /ˌṭʃɨ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
трёхмесячный
  będący w wieku trzech miesięcy
  przypadający co trzy miesiące
  trwający trzy miesiące

trzyminutowy (adj)
трёхминутный
  trwający trzy minuty

trzynastokąt (n)
тринадцатиугольник
  (geometria) wielokąt o trzynastu bokach

trzynastoletni /ˌṭʃɨ̃nastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
тринадцатилетний
  mający trzynaście lat
  trwający trzynaście lat

trzynastominutowy (adj)
тринадцатиминутный
  trwający trzynaście minut

trzyosiowy (adj)
трёхосный
  mający trzy osie

trzypiętrowy (adj)
четырёхэтажный
  złożony z parteru i trzech wyższych kondygnacji

trzypokojowy /ˌṭʃɨpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
трёхкомнатный
  z trzema pokojami

trzypoziomowy (adj)
трёхуровневый, трёхъярусный
  z trzema poziomami, mający trzy poziomy

trzystuletni /ˌṭʃɨstuˈlɛtʲɲi/ (adj)
трёхсотлетний
  mający trzysta lat
  trwający trzysta lat

trzytomowy /ˌṭʃɨtɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
трёхтомный
  składający się z trzech tomów, zawarty w trzech tomach, wydany w trzech tomach

trząść (v)
трясти
  wykonywać ruchy drgania, szarpania
дрожать, трястись
  poddawać się drganiom

trzęsienie ziemi /ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
землетрясение
  (geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trójczłonowy /ˌtrujʧ̑wɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
трёхчленный
  liczący trzy człony, składający się z trzech członów

trójdźwięk (n)
трезвучие
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;

trójgłowy /trujˈɡwɔvɨ/ (adj)
треглавый, трёхглавый
  taki, który ma trzy głowy

trójklapowy (adj)
трёхлопастный
  (botanika, botaniczny) posiadający trzy klapy

trójkolorowy /ˌtrujkɔlɔˈrɔvɨ/ (adj)
трёхцветный
  mający trzy kolory

trójkołowy /ˌtrujkɔˈwɔvɨ/ (adj)
трёхколёсный
  taki, który ma trzy koła

trójkąt /ˈtrujkɔ̃nt/ (n)
треугольник
  (geometria) wielokąt mający trzy boki;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką;
  rzecz mająca kształt trójkąta w znaczeniu 1.1

trójkątny /trujˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
треугольный
  dotyczący trójkąta (figury geometrycznej)
  mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej)

trójlistny /trujˈlʲistnɨ/ (adj)
трёхлистный
  złożony z trzech liści, mający trzy liście

trójmasztowy /ˌtrujmaˈʃtɔvɨ/ (adj)
трёхмачтовый
  o żaglowcu: mający trzy maszty

trójnogi (adj)
трёхногий
  mający trzy nogi

trójpalczasty (adj)
трёхпалый
  taki, który ma trzy palce

trójskok /ˈtrujskɔk/ (n)
тройной прыжок
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójwarstwowy /ˌtrujvarˈstfɔvɨ/ (adj)
трёхслойный
  liczący trzy warstwy, składający się z trzech warstw

trójwartościowy (adj)
трёхвалентный
  (chemia, chemiczny) wykorzystujący trzy elektrony do utworzenia wiązania chemicznego

trójwymiarowy /ˌtrujvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ/ (adj)
трёхмерный
  mający trzy wymiary (najczęściej: długość, szerokość i wysokość)

trójząb /ˈtrujzɔ̃mp/ (n)
трезубец
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trójzębny /trujˈzɛ̃mbnɨ/ (adj)
трёхзубый
  (książkowy) o przedmiotach mający trzy zęby (ostrza)

trąba /ˈtrɔ̃mba/ (n)
труба
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia
хобот
  (zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);
разиня, растяпа, шляпа
  (żartobliwie) o człowieku nieenergicznym, niezaradnym
смерч, воронка
  gwałtowny wir powietrza;

trąba powietrzna (n)
смерч
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;

trąbić /ˈtrɔ̃mbʲiʨ̑/ (v)
трубить
  wydawać dźwięk trąbką lub trąbą

trąbka /ˈtrɔ̃mpka/ (n)
труба
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trącać /ˈtrɔ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
толкать
  szturchać, lekko uderzać
чокаться
  (potocznie, potoczny) stukać kieliszkiem o kieliszek współbiesiadnika podczas picia alkoholu
толкаться
  lekko uderzać siebie nawzajem

trącić /ˈtrɔ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
толкнуть
  (zobacz) trącać

trąd /trɔ̃nt/ (n)
лепра, проказа
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik różowaty (n)
розацеа
  (medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;

trębacz (n)
трубач
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na trąbce
сигналист
  sygnalista, który wygrywa sygnały na trąbce

tsunami /tsũˈnãmʲi/ (n)
цунами
  (geologia, geologiczny) fale morskie wywołane ruchami tektonicznymi;

tu /tu/ (pronoun)
здесь, тут
  …miejsce, w którym znajduje się mówiący

tu i tam (adv)
там и тут
  będąc obecnym licznie w różnych miejscach

tu i ówdzie /ˈtu i‿ˈuvʲʥ̑ɛ/ (adv)
там и сям, кое-где, там-сям
  tu i tam

tu leży pies pogrzebany /ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ/ (proverb)
вот где собака зарыта
  wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu

tuapseński (adj)
туапсинский
  związany z Tuapse, dotyczący Tuapse

tuareski /ˌtu<sup>w</sup>aˈrɛsʲci/ (adj)
туарегский
  dotyczący Tuaregów, związany z Tuaregami

tubylec /tuˈbɨlɛʦ̑/ (n)
туземец
  osoba pochodząca z lokalnej populacji, rdzennej ludności jakiegoś kraju

tuf /tuf/ (n)
туф
  (geologia, geologiczny) rodzaj skały osadowej, składającej się z materiału piroklastycznego;

tugurski (adj)
тугурский
  związany z Tugurem, dotyczący Tuguru

tukan /ˈtukãn/ (n)
тукан
  (ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tul /tul/ (n)
тулий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tulipan /tuˈlʲipãn/ (n)
тюльпан
  (botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tuliłezka (n)
роридула
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin (Roridula) z rodziny tuliłezkowatych;

tuloński (adj)
тулонский
  dotyczący Tulonu

tulski (adj)
тульский
  dotyczący Tuły

tumiwisizm /ˌtũmʲiˈvʲiɕism̥/ (n)
пофигизм
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) postawa charakteryzująca się obojętnością, biernością, brakiem zaangażowania, lekceważeniem czegoś

tunel /ˈtũnɛl/ (n)
тоннель, туннель
  (budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;

tunezyjski /ˌtũnɛˈzɨjsʲci/ (adj)
тунисский
  odnoszący się do państwa Tunezja

tunguski (adj)
тунгусский
  (geografia, geograficzny) związany z rzekami: Podkamienną Tunguzką albo Dolną Tunguzką
  związany z Tunguzami, dotyczący Tunguzów

tupolew (n)
туполев
  (lotnictwo, lotniczy) samolot marki Tupolew

turban /ˈturbãn/ (n)
тюрбан
  męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turbina /turˈbʲĩna/ (n)
турбина
  (technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;

turbinowy (adj)
турбинный
  mający turbinę, napędzany turbiną
  związany z turbiną, dotyczący turbiny; działający na zasadzie turbiny

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (adj)
турецкий
  odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.
тюркский
  odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.;

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (n)
турецкий, туре́цкий
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Turcji;

turgajski (adj)
тургайский
  związany z Turgajem, dotyczący Turgaju

turkiestański (adj)
туркестанский
  związany z Turkiestanem, dotyczący Turkiestanu

turkijski (adj)
тюркский
  odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.;

turkmeński /turkˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
туркменский
  odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkus /ˈturkus/ (n)
бирюза
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej;

turkusowy /ˌturkuˈsɔvɨ/ (adj)
бирюзовый
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem
  (książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu

turmalin /turˈmalʲĩn/ (n)
турмалин
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

turmalinowy /ˌturmalʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
турмалиновый
  dotyczący turmalinu, zrobiony z turmalinu, związany z turmalinem

turniej (n)
турнир
  (sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie;

turyngeński (adj)
тюрингский
  związany z Turyngią, dotyczący Turyngii

turysta /tuˈrɨsta/ (n)
турист
  osoba uprawiająca turystykę

turystka /tuˈrɨstka/ (n)
туристка
  kobieta, która podróżuje dla przyjemności

turystyczny /ˌturɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
туристический
  związany z turystyką lub turystami

turystyka /tuˈrɨstɨka/ (n)
туризм
  wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

turyńczyk /tuˈrɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
туринец
  mieszkaniec Turynu lub mężczyzna pochodzący z Turynu

turyński /tuˈrɨ̃j̃sʲci/ (adj)
туринский
  charakterystyczny dla Turynu, związany z Turynem, wywodzący się z Turynu

tusz /tuʃ/ (n)
тушь
  barwnik do rzęs;
тушь, чернила
  farba wodna używana zwykle do napełniania wkładów w długopisach;
душ
  kąpiel z wykorzystaniem prysznica

tusz do rzęs /ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s/ (n)
тушь для ресниц
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka

tutka /ˈtutka/ (n)
тушка
  (lotnictwo, lotniczy) (potocznie, potoczny) tupolew
трубка
  rurka
гильза
  rurka z bibułki do papierosów
кулёк, пакет
  torebka z papieru, zawiniętego lejkowato, na towary suche i sypkie

tuwiński (adj)
тувинский
  odnoszący się do Tuwy lub Tuwińców

tuwiński (n)
тувинский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy

tuzin /ˈtuʑĩn/ (n)
дюжина
  (jednostka miary) 12 sztuk

tułwiński (adj)
тулвинский
  związany z Tułwą, dotyczący Tułwy

tułów /ˈtuwuf/ (n)
туловище
  (anatomia, anatomiczny) ciało ssaka oprócz głowy i kończyn;

tuńczyk /ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
тунец
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż /tuʃ/ (adv)
почти
  prawie, blisko

twardość (n)
твёрдость
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: twardy

twardy /ˈtfardɨ/ (adj)
твёрдый
  nie miękki, nieuginający się pod naciskiem

twardziel /ˈtfarʲʥ̑ɛl/ (n)
ядро
  (leśnictwo) wewnętrzna, fizjologicznie nieczynna strefa w pniu drzewa

twardówka (n)
склера
  (anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka;

twarz /tfaʃ/ (n)
лицо
  przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twaróg /ˈtfaruk/ (n)
творог
  (spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twerski (adj)
тверской
  związany z Twerem, dotyczący Tweru

twierdza /ˈtfʲjɛrʣ̑a/ (n)
крепость, твердыня
  (architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;
темница
  ciężkie więzienie położone w obrębie fortyfikacji

twierdzić /ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑/ (v)
утверждать
  zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

tworzenie /tfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
творение
  (rzeczownik odczasownikowy) od tworzyć

tworzyć /ˈtfɔʒɨʨ̑/ (v)
создавать, творить
  budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój /tfuj/ (pronoun)
твой
  2. (osoba) lp

twór /tfur/ (n)
образование
  część, element organu o określonych funkcjach w organizmie żywym; także: guz, narośl
творение
  element kosmosu, przyrody nieożywionej
образование, организация, формация, формирование
  organizm polityczny lub społeczny
произведение, творение
  wytwór, efekt czyjejś pracy
создание, существо, тварь
  żywe stworzenie

twórca /ˈtfurʦ̑a/ (n)
творец
  (książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki

twórczość /ˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
творчество
  aktywność opierająca się na tworzeniu, byciu kreatywnym
  dzieła; prace tworzone przez kogoś, ogół dorobku twórczego; dorobek artystyczny; 'biesiady'; akt

ty /tɨ/ (personalPronoun)
ты
  (gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański /ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci/ (adj)
тибетский
  odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

tybetański /ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci/ (n)
тибетский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tybiński (adj)
тюбингенский
  związany z Tybingą, dotyczący Tybingi

tybrzański (adj)
тибрский
  dotyczący Tybru

tydzień /ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
неделя
  okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
  każdy okres siedmiu dni

tygodnik /tɨˈɡɔdʲɲik/ (n)
еженедельник
  czasopismo ukazujące się co tydzień

tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (n)
Тигр
  (potocznie, potoczny) (wojskowość, wojskowy) czołg niemiecki;
тигр
  (zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tygrys azjatycki (n)
тигр
  (zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji;

tygrysica /ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a/ (n)
тигрица
  (zoologia, zoologiczny) samica tygrysa

tykać /ˈtɨkaʨ̑/ (v)
тыкать
  (potocznie, potoczny) zwracać się do kogoś „ty” zamiast „pan"/"pani”
тикать
  o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki

tyle /ˈtɨlɛ/ (pronoun)
столько, так много
  określenie odnoszące się do liczebników głównych lub zastępujące je

tyle, co kot napłakał /ˈtɨlɛ ˈʦ̑ɔ ˈkɔt naˈpwakaw/ (idiom)
как кот наплакал
  bardzo mało, odrobinę, prawie nic

tylko /ˈtɨlkɔ/ (particle)
только, лишь
  oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tylne światło (n)
задний фонарь
  lampa sygnalizacyjna umieszczona z tyłu pojazdu

tylny /ˈtɨlnɨ/ (adj)
задний
  znajdujący się z tyłu czegoś

tym /tɨ̃m/ (adv)
тем
  …wskazujący na większy stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy w podanych okolicznościach
  im … tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej

tymczasem /tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m/ (adv)
тем временем
  w tym samym czasie, o którym była mowa

tymczasem /tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m/ (interjection)
до скорого
  forma pożegnania na krótki okres

tymczasowo (adv)
временно
  nie na stałe; do czasu spodziewanej zmiany

tymczasowość (n)
временность
  cecha tego, co tymczasowe

tymczasowy /ˌtɨ̃mʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
временный, предварительный
  taki, który trwa tylko jakiś czas

tymianek /tɨ̃ˈmʲjãnɛk/ (n)
тимьян
  (botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa

tympanon /tɨ̃mˈpãnɔ̃n/ (n)
тимпан
  (architektura, architektoniczny) gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu;
  (architektura, architektoniczny) półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu

tynk (n)
штукатурка
  (budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.

tynkarz /ˈtɨ̃ŋkaʃ/ (n)
штукатур
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (budownictwo) murarz będący specjalistą w zakresie tynkowania

tynkować /tɨ̃ŋˈkɔvaʨ̑/ (v)
штукатурить
  nakładać tynk na wewnętrzną lub zewnętrzną ścianę budynku

typologiczny (adj)
типологический
  związany z typologią

typowy /tɨˈpɔvɨ/ (adj)
типичный
  często spotykany

tyrania (n)
тирания
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyranozaur /ˌtɨrãˈnɔzawr/ (n)
тираннозавр
  (paleontologia, paleontologiczny) jeden z gatunków dinozaurów mięsożernych;

tyraspolanin (n)
тирасполец, тираспольчанин
  mieszkaniec Tyraspola

tyraspolski (adj)
тираспольский
  związany z Tyraspolem, dotyczący Tyraspola

tyroksyna (n)
тироксин
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

tyrolski /tɨˈrɔlsʲci/ (adj)
тирольский
  dotyczący Tyrolu, związany z Tyrolem, pochodzący z Tyrolu

tyrozyna (n)
тирозин
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;

tysiąckilometrowy /ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ʲcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ/ (adj)
тысячекилометровый
  o długości równej tysiącowi kilometrów

tysiąclecie /ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
тысячелетие
  tysiąc lat
  rocznica założenia lub wydarzenia, od którego minęło tysiąc lat

tysiącletni /ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛtʲɲi/ (adj)
тысячелетний
  mający tysiąc lat
  trwający tysiąc lat

tytan /ˈtɨtãn/ (n)
титан
  (książkowy) człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytanit /tɨˈtãɲit/ (n)
титанит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

tytanomachia /ˌtɨtãnɔ̃ˈmaxʲja/ (n)
титаномахия
  (mitologia grecka) walka tytanów z bogami olimpijskimi;

tytanowy (adj)
титановый
  dotyczący tytanu
  zawierający tytan, zbudowany lub powstały z tytanu albo jego stopów

tytoń /ˈtɨtɔ̃ɲ/ (n)
табак
  suszone liście tytoniu (1.1);
  (botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł /ˈtɨtuw/ (n)
титул, заглавие
  napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
  zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja
повод, цель
  podstawa czegoś, powód, racja

tytułowanie /ˌtɨtuwɔˈvãɲɛ/ (n)
титулование
  (rzeczownik odczasownikowy) od tytułować

tytułować /ˌtɨtuˈwɔvaʨ̑/ (v)
титуловать
  wypowiadać czyjś tytuł podczas mówienia o nim lub do niego

tyć /tɨʨ̑/ (v)
полнеть, добреть, жиреть, толстеть, тучнеть, тяжелеть
  zwiększać swoją masę za sprawą przyrostu tkanki tłuszczowej

tyłek /ˈtɨwɛk/ (n)
задница
  (potocznie, potoczny) pośladki

tête-à-tête (adv)
тет-а-тет
  (książkowy) sam na sam

tête-à-tête (n)
тет-а-тет
  (książkowy) spotkanie dwóch osób

tęcza /ˈtɛ̃n͇ʧ̑a/ (n)
радуга
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczowy /tɛ̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
радужный
  taki, który ma kolory tęczy
  związany z tęczą, dotyczący tęczy

tęczowy most (n)
Мост Радуги
  metaforyczne określenie miejsca przejścia ukochanych zwierząt domowych w zaświaty

tęczówka /tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka/ (n)
радужная оболочка, ирис
  (anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tędy /ˈtɛ̃ndɨ/ (pronoun)
там, туда
  tą drogą (bliską od osoby wskazującej)

tęgoskór cytrynowy /tɛ̃ŋˈɡɔskur ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
ложнодождевик обыкновенный
  (mikologia, mikologiczny) Scleroderma citrinum, gatunek grzyba z rodziny tęgoskórowatych;

tępaczka (n)
тупица
  (potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) kobieta tępa

tępak /ˈtɛ̃mpak/ (n)
тупица
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba tępa, głupia, mało inteligentna, bezmyślna

tępić /ˈtɛ̃mpʲiʨ̑/ (v)
тупить
  czynić tępym
уничтожать
  masowo zabijać (stworzenia żywe)
  zwalczać, dążyć do wyeliminowania kogoś lub czegoś; prześladować

tępy /ˈtɛ̃mpɨ/ (adj)
тупой
  nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny
  (przenośnie, przenośnia) taki, który występuje w niewyraźnej formie

tęsknić /ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑/ (v)
скучать, тосковать, грустить
  odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię

tęsknota /tɛ̃w̃sˈknɔta/ (n)
тоска, грусть
  uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tęskny /ˈtɛ̃w̃sknɨ/ (adj)
грустный, тоскливый
  pełen tęsknoty, nostalgii

tętent /ˈtɛ̃ntɛ̃nt/ (n)
топот
  odgłos uderzających o ziemię kopyt biegnącego zwierzęcia

tętniak /ˈtɛ̃ntʲɲak/ (n)
аневризма
  (medycyna, medyczny) ograniczone poszerzenia światła tętnicy;

tętniczy /tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
артериальный
  (medycyna, medyczny) dotyczący tętnicy (tętnic)

tętno (n)
пульс
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) falisty, powtarzający się ruch naczyń krwionośnych wywoływany akcją serca;

tężcowy (adj)
столбнячный
  (medycyna, medyczny) związany z tężcem, dotyczący tężca

tło /twɔ/ (n)
фон
  podłoże, na którym eksponowany jest dany element

tłok /twɔk/ (n)
поршень
  (technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;
давка, толкотня, толчея
  napierająca, duża masa ludzi

tłokowy (adj)
поршневой
  od: tłok (tylko w znaczeniu: „element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię”)

tłum /twũm/ (n)
масса, народ, орава, орда, сборище, толпа
  duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz /ˈtwũmaʧ̑/ (n)
переводчик, толмач
  osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej
переводчик
  osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie /ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
объяснение
  (rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – wyjaśnianie komuś czegoś
перевод
  jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku
  (rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczka /twũˈmaʧ̑ka/ (n)
переводчица
  kobieta przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny
  kobieta dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej

tłumaczyć /twũˈmaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
объяснять
  wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś
  wyjaśniać, podawać powód, dla którego postąpiło się w dany sposób
переводить
  wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłumik (n)
глушитель
  (motoryzacja) podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej
  (technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;

tłumić /ˈtwũmʲiʨ̑/ (v)
подавлять
  (o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów
сдерживать
  (o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć
ослаблять
  ograniczać, zmniejszać nasilenie czegoś

tłustodupy (adj)
толстожопый
  (wulgarnie, wulgaryzm) taki, który ma tłuste, grube pośladki

tłusty /ˈtwustɨ/ (adj)
жирный
  (pejoratywnie, pejoratywny) o człowieku lub zwierzęciu: otyły
  pokryty tłuszczem albo będący w dotyku jak tłuszcz
  zawierający dużo tłuszczu

tłusty czwartek /ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk/ (n)
жирный четверг, грязный четверг
  (etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;

tłuszcz /twuʃʧ̑/ (n)
жир
  (spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;
  (chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;

tłuszczak (n)
жировик
  (medycyna, medyczny) łagodny nowotwór składający się z tkanki tłuszczowej;

tłuszczowy /twuʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
жировой
  dotyczący tłuszczu, związany z tłuszczem

tłuścioch (n)
толстяк
  (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek z nadwagą

ubezdźwięcznienie (n)
оглушение
  (fonetyka, fonetyczny) utrata dźwięczności przez spółgłoskę, wymówienie spółgłoski bez dźwięczności

ubiegłoroczny /ˌubʲjɛɡwɔˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
прошлогодний
  taki, który wydarzył się w ubiegłym (poprzednim) roku

ubierać /uˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
одевать, одеть
  zakładać, wkładać ubranie lub obuwie

ubijać (v)
взбивать
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie

ubiór /ˈubʲjur/ (n)
наряд
  elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

uboczny (adj)
второстепенный
  mający drugorzędne znaczenie
побочный
  powstający przy okazji jakiegoś działania

ubogi /uˈbɔɟi/ (adj)
скудный, убогий
  nieobfitujący w coś
  posiadający mało dóbr materialnych

ubranie /uˈbrãɲɛ/ (n)
одежда
  wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ubrany (adj)
одетый
  noszący odzież

ubychski (adj)
убыхский
  odnoszący się do nieistniejącego już narodu Ubychów

ubytek /uˈbɨtɛk/ (n)
убыток
  strata, uszczerbek, różnica ilościowa pomiędzy stanem pierwotnym a aktualnym

ubój (n)
убой
  zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa

ubóstwiać /uˈbustfʲjäʨ̑/ (v)
обожать
  czcić, wielbić, uwielbiać, otaczać zachwytem
  nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie

ucha /ˈuxa/ (n)
уха
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowa dla kuchni rosyjskiej zupa rybna przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych

ucho /ˈuxɔ/ (n)
ухо
  (anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
  małżowina uszna
  (potocznie, potoczny) o kimś, kto donosi
  klapki na czapce opuszczane dla zasłonięcia uszu (1.1)
ушко
  (krawiectwo) dziurka w igle, przez którą przewleka się nić
ручка
  uchwyt kosza, garnka, filiżanki lub siatki

uchodźca /uˈxɔʨ̑ʦ̑a/ (n)
беженец
  osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchodźczy (adj)
беженский
  dotyczący uchodźcy i/lub uchodźstwa

uchodźczyni /ˌuxɔʨ̑ˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
беженка
  kobieta uchodźca

uchwała /uˈxfawa/ (n)
постановление, резолюция
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;

uciec /ˈuʨ̑ɛʦ̑/ (v)
сбежать, убежать
  aspekt dokonany od: uciekać

ucieczka /uˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
побег
  szybkie uciekanie skądś lub przed czymś

uciekać /uˈʨ̑ɛkaʨ̑/ (v)
убегать
  pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

uciekinier /ˌuʨ̑ɛ̇ˈcĩɲɛr/ (n)
беглец
  ktoś, kto uciekł lub ucieka

ucieleśnienie (n)
воплощение
  to, co uzyskuje realny kształt

uciskać /uˈʨ̑iskaʨ̑/ (v)
жать
  o elemencie ubioru: pasku, bucie: uwierać, być za ciasnym

uciążliwy /ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ/ (adj)
обременительный
  taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

uczciwość /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
честность
  uczciwe zachowanie

uczciwy /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ/ (adj)
честный
  (o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

uczcić (v)
отдавать честь, чествовать
  (książkowy) oddać komuś cześć, hołd, okazać uznanie, szacunek

uczelnia /uˈʧ̑ɛlʲɲa/ (n)
вуз
  szkoła wyższa

uczennica /ˌuʧ̑ɛ̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
ученица
  forma żeńska od: uczeń

uczestnictwo /ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʦ̑tfɔ/ (n)
участие
  fakt uczestniczenia w czymś; branie / wzięcie udziału w czymś

uczestniczenie /ˌuʧ̑ɛstʲɲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
участие
  (rzeczownik odczasownikowy) od uczestniczyć

uczestniczka /ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ka/ (n)
участница
  kobieta biorąca w czymś udział

uczestniczyć /ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
участвовать
  brać udział

uczestnik /uˈʧ̑ɛstʲɲik/ (n)
участник
  osoba biorąca w czymś udział

uczeń /ˈuʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
ученик
  (edukacja, edukacyjny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;

uczona (n)
учёная
  kobieta zajmująca się zawodowo nauką i badaniami naukowymi

uczony /uˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
учёный
  gruntownie wykształcony w swojej dziedzinie
  poparty lub nacechowany wiedzą

uczony /uˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (n)
учёный
  osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem

uczta /ˈuʧ̑ta/ (n)
пир
  duże, wystawne przyjęcie

uczta Baltazara /ˈuʧ̑ta ˌbaltaˈzara/ (n)
Валтасаров пир
  (biblijny) wielka uczta wydana przez Baltazara, władcy Babilonii, podczas której wykorzystano naczynia sakralne skradzione ze świątyni w Jerozolimie i wówczas ukazał się napis zapowiadający upadek władcy;

uczucie /uˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
чувство
  stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczynić /uˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑/ (v)
поступить, сделать, совершить, создать, сотворить, учинить
  aspekt dokonany od: czynić

uczyć /ˈuʧ̑ɨʨ̑/ (v)
учить
  przekazywać komuś wiedzę
учиться
  zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności

uczęszczać /uˈʧ̑ɛ̃w̃ʃʧ̑aʨ̑/ (v)
посещать, участвовать
  bywać gdzieś często (lub regularnie); brać udział w czymś

udany /uˈdanɨ/ (adj)
удачный
  zakończony powodzeniem; niezakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

udar /ˈudar/ (n)
удар
  (medycyna, medyczny) porażenie
  (technologia, technika, techniczny) uderzenie

udaremniać (v)
портить, срывать
  sprawiać, że coś staje się daremne; nie dopuszczać do czegoś

udaremnić (v)
расстроить
  spowodować, że coś nie dochodzi do skutku; uczynić coś daremnym

udawać /uˈdavaʨ̑/ (v)
изображать
  postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego
удаваться
  odnosić dobry, właściwy, pomyślny, pozytywny skutek

udehejski (adj)
удэгейский
  związany z Udehejczykami, dotyczący Udehejczyków

uderzać /uˈdɛʒaʨ̑/ (v)
ударять
  aspekt niedokonany od: uderzyć

uderzać w czułą strunę /uˈdɛʒaʨ̑ ˈf‿ʧ̑uwɔ̃w̃ ˈstrũnɛ/ (v)
бить на слабую струнку, задевать слабую струнку
  poruszać sprawy, na które ktoś jest wrażliwy

uderzenie /ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
удар
  (przenośnie, przenośnia) gwałtowne nasilenie się jakiegoś zjawiska atmosferycznego (mrozu, wiatru itp.)
  (rzeczownik odczasownikowy) od uderzyć
  (wojskowość, wojskowy) gwałtowny atak wojsk na armię nieprzyjaciela
  cios zadany ręką lub przedmiotem
  zderzenie się jakichś przedmiotów lub zetknięcie czegoś upadającego z jakąś powierzchnią; także: odgłos takiego zderzenia

uderzyć /uˈdɛʒɨʨ̑/ (v)
ударить
  zadać komuś cios

udmurcki (adj)
удмуртский
  odnoszący się do Udmurcji lub Udmurców

udo /ˈudɔ/ (n)
бедро, ляжка
  (anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udojowy (adj)
доильный
  związany z udojem, dotyczący udoju

udostępniać (v)
делать доступный
  dawać komuś dostęp do czegoś

udręka (n)
мучение, удручённость
  psychiczne cierpienie będące rezultatem czegoś, co dręczy
мука
  to, co kogoś dręczy i powoduje cierpienie

udusić (v)
удушить
  (kryminologia, kryminologiczny) doprowadzić do śmierci, uniemożliwiając oddychanie
утушить
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ugotować na małym ogniu pod przykryciem, w niewielkiej ilości wody i tłuszczu

udział /ˈuʥ̑aw/ (n)
участие
  uczestnictwo w jakimś wydarzeniu

udziec /ˈuʥ̑ɛʦ̑/ (n)
окорок
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

udzielać /uˈʥ̑ɛlaʨ̑/ (v)
давать
  pożyczać, dostarczać, użyczać czegoś

udzki (adj)
удский
  związany z Udą, dotyczący Udy (nazwa kilku rzek w Rosji)

ufać /ˈufaʨ̑/ (v)
доверять
  być przekonanym, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego
  być przekonanym, że czyjeś słowa, informacje (i tym podobne, i temu podobne) są prawdziwe
  być przekonanym, że ktoś posiada jakieś umiejętności, zdolności (i tym podobne, i temu podobne) i potrafi je odpowiednio wykorzystać
  mieć nadzieję lub być pewnym, że coś się stanie

ufijczyk (n)
уфимец
  mieszkaniec Ufy

ufijka (n)
уфимка
  mieszkanka Ufy

ufijski (adj)
уфимский
  związany z Ufą, dotyczący Ufy (miasta lub rzeki)

ufny /ˈufnɨ/ (adj)
доверчивый
  mający lub wyrażający zaufanie

ufologiczny (adj)
уфологический
  związany z ufologią, dotyczący ufologii

ugandyjski /ˌuɡãnˈdɨjsʲci/ (adj)
угандийский
  odnoszący się do państwa Uganda

ugarycki (adj)
угаритский
  związany z Ugaritem, dotyczący Ugaritu

ugarycki (n)
угаритский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) język ugarycki;

uglicki (adj)
угличский
  związany z Ugliczem, dotyczący Uglicza

ugotować /ˌuɡɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
приготовить
  aspekt dokonany od: gotować

ugrać (v)
выиграть
  wygrać częściowo, wygrać działkę do podziału przy grze koalicyjnej

ugrofiński /ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
финно-угорский, угро-финский
  dotyczący Ugrofinów

ugryźć się w język /ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk/ (v)
прикусить язык
  (przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś

uhla /ˈuxla/ (n)
турпан
  (ornitologia, ornitologiczny) Melanitta fusca, duży ptak wodny z rodziny kaczkowatych;

ujawniać (v)
выявлять
  podawać do wiadomości
раскрывать
  pokazywać coś, co dotąd było niejawne

ujemny /uˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
отрицательный
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ujgurski /ujˈɡursʲci/ (adj)
уйгурский
  dotyczący Ujgurów albo Ujgurii

ujgurski /ujˈɡursʲci/ (n)
уйгурский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach

ujście /ˈujɕʨ̑ɛ/ (n)
устье
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

ukarać /uˈkaraʨ̑/ (v)
наказать
  aspekt dokonany od: karać

ukaz /ˈukas/ (n)
указ
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe

ukleja /ukˈlɛja/ (n)
уклейка, уклея
  (ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

ukochany /ˌukɔˈxãnɨ/ (adj)
любимый
  będący obiektem czyjejś miłości

ukochany /ˌukɔˈxãnɨ/ (n)
любимый
  osoba, którą ktoś kocha

ukończyć /uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
закончить, окончить
  sprawić, że coś zostaje zrobione w całości
  przerobić w całości materiał/program kursu/szkoły i zdać wymagane egzaminy

ukośny /uˈkɔɕnɨ/ (adj)
косой, наклонный
  nachylony w stosunku do czegoś pod kątem ostrym

ukradkiem /uˈkratʲcɛ̃m/ (adv)
исподтишка, тайком, украдкой
  tak, żeby nie zwrócić niczyjej uwagi

ukrainizm /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲism̥/ (n)
украинизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka ukraińskiego;

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (adj)
украинский
  odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (n)
украинский, украинский язык
  (językoznawstwo, językoznawczy) wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukraińskojęzyczny /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
украиноязычный
  spisany, stworzony w języku ukraińskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem ukraińskim
украиноговорящий, украиноязычный
  taki, który posługuje się językiem ukraińskim

ukraść /ˈukraɕʨ̑/ (v)
украсть
  zabrać coś komuś (bez jego wiedzy) i sobie to przywłaszczyć

ukrywać /uˈkrɨvaʨ̑/ (v)
скрывать, утаивать
  nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś o ważnego
прятать, укрывать
  schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim
прятаться, скрываться, укрываться
  schować się w niewidocznym, bezpiecznym miejscu

ukryć /ˈukrɨʨ̑/ (v)
укрыть
  aspekt dokonany od: ukrywać

ukształtować /ˌukʃtawˈtɔvaʨ̑/ (v)
разработать, сформовать
  nadać kształt

ukwiał (n)
актиния
  (zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

ukąszenie /ˌukɔ̃w̃ˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
укус
  (rzeczownik odczasownikowy) od ukąsić
  miejsce na ciele, gdzie ktoś lub coś kogoś ukąsiło

układ /ˈukwat/ (n)
договор, пакт, соглашение
  porozumienie
система, конфигурация
  zbiór elementów powiązanych ze sobą w jakiś sposób;

układ immunologiczny (n)
иммунная система
  (medycyna, medyczny) układ narządów umożliwiających działanie mechanizmom odporności;

układ krwionośny /ˈukwat kr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (n)
кровеносная система
  (anatomia, anatomiczny) system naczyń rozprowadzających krew po organizmie;

układ nerwowy (n)
нервная система
  (anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ/ (n)
периодическая система
  zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układać /ukˈwadaʨ̑/ (v)
составлять
  doprowadzać coś do porządku

ul /ul/ (n)
улей
  (pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ulegać /uˈlɛɡaʨ̑/ (v)
подвергаться
  być poddawanym procesom
поддаваться, подчиняться
  nie być w stanie czemuś się oprzeć

uległość (n)
подчинение, покорность
  cecha tego, co uległe; cecha tych, którzy są ulegli

ulepszać /uˈlɛpʃaʨ̑/ (v)
улучшать
  udoskonalać coś, poprawiać, czynić lepszym

ulepszenie /ˌulɛˈpʃɛ̃ɲɛ/ (n)
улучшение
  to, co jest efektem udoskonalenia czegoś, co zmieniło coś na lepsze

ulewa /uˈlɛva/ (n)
ливень
  deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

ulewny /uˈlɛvnɨ/ (adj)
ливневый, проливной
  o deszczu: intensywny i gwałtowny

ulga /ˈulɡa/ (n)
скидка
  (ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat
облегчение
  poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu

ulica /uˈlʲiʦ̑a/ (n)
улица
  (urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

uljanowski (adj)
ульяновский
  związany z Uljanowskiem, dotyczący Uljanowska

ulotka /uˈlɔtka/ (n)
листовка
  niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ulpan (n)
ульпан
  (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) szkoła lub kurs intensywnej nauki języka hebrajskiego, w szczególności dla migrantów w Izraelu

ultimatum /ˌultʲĩˈmatũm/ (n)
ультиматум
  oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;

ultimogenitura /ulˈtʲĩmɔˌɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
переход наследство к молодой сын
  dziedziczenie przez najmłodszego w rodzie

ultradźwięk (n)
ультразвук
  (fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

ultradźwiękowy /ˌultraʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
ультразвуковой
  charakterystyczny, odnoszący się do lub związany z ultradźwiękami

ultrafiolet /ˌultraˈfʲjɔlɛt/ (n)
ультрафиолет
  (fizyka, fizyczny) niewidzialne dla oka promieniowanie elektromagnetyczne – o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie; wywołuje m.in. fluorescencję i opalanie się skóry ludzkiej;

ultrafioletowy /ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
ультрафиолетовый
  (fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem

ultralewicowy (adj)
ультралевый
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajnie lewicowy

ultramaryna (n)
ультрамарин
  odcień niebieskiego taki jak ultramaryna (1.1)
  (chemia, chemiczny) niebieski pigment o charakterystycznym odcieniu, uzyskiwany dawniej z lapis lazuli;

ultranacjonalistyczny /ˌultrãnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
ультранационалистический
  skrajnie nacjonalistyczny

ultraprawicowy (adj)
ультраправыӣ
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajnie prawicowy

ultrasonografia (n)
сонография, ультразвуковое исследование
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków;

ultymatywny (adj)
ультимативный
  mający charakter ultimatum

ulubieniec (n)
избранник, любимчик
  ktoś, kto jest bardzo lubiany i wyróżniany przez kogoś

ulubiony /ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ/ (adj)
любимый
  najbardziej lubiany

umbryjski (adj)
умбрский
  odnoszący się do Umbrii, związany z Umbrią

umeblowanie (n)
обмеблирование, обмеблировка
  (rzeczownik odczasownikowy) od umeblować

umiak /ˈũmʲjak/ (n)
умиак
  duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa

umiarkowanie /ˌũmʲjarkɔˈvãɲɛ/ (n)
умеренность
  cecha tego, co umiarkowane, stonowane

umiejętnie (adv)
умело
  w sposób umiejętny

umiejętność /ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
навык, умение, способность
  biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś

umiejętny (adj)
умелый
  świadczący o czyjejś wiedzy, posiadaniu umiejętności, wprawy w czymś

umierać /ũˈmʲjɛraʨ̑/ (v)
умирать
  kończyć swoje życie, przestawać żyć

umierać ze strachu /ũˈmʲjɛraʥ̑ zɛ‿ˈstraxu/ (v)
умирать от страха
  (potocznie, potoczny) bardzo się bać, być przerażonym

umierać ze śmiechu /ũˈmʲjɛraʥ̑ zɛ‿ˈɕmʲjɛxu/ (v)
умирать со смеху
  śmiać się bardzo intensywnie

umieszczać /ũˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑/ (v)
помещать, размещать, располагать
  stawiać, kłaść kogoś lub coś w określonym miejscu; umiejscawiać
  ustalać komuś miejsce pobytu

umieć /ˈũmʲjɛ̇ʨ̑/ (modal)
уметь
  potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

umięśniony (adj)
мускулистый
  mający silnie rozwinięte mięśnie

umowa /ũˈmɔva/ (n)
договор
  wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umożliwiać /ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑/ (v)
делать возможным
  dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

umożliwić /ˌũmɔʒˈlʲivʲiʨ̑/ (v)
сделать возможным
  (zobacz) umożliwiać

umrzeć /ˈũmʒɛʨ̑/ (v)
умереть
  skończyć życie

umysł /ˈũmɨsw̥/ (n)
ум
  siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

umywalka /ˌũmɨˈvalka/ (n)
умывальник
  urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

umywać ręce /ũˈmɨvaʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ/ (v)
умывать руки
  nie brać odpowiedzialności za coś

umyć /ˈũmɨʨ̑/ (v)
помыть, умыть
  wyczyścić za pomocą wody

umyślnie /ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ/ (adv)
умышленно
  w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem

unboxing (n)
распаковка
  (środowiskowy) w Internecie: film przedstawiający rozpakowanie i krótką prezentację jakiegoś produktu

uncja (n)
унция
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unia /ˈũɲja/ (n)
союз
  dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;

unicestwiać (v)
ничтожить, уничтожать
  powodować, że coś lub ktoś przestaje istnieć

unicestwienie (n)
уничтожение
  (rzeczownik odczasownikowy) od unicestwić

unicki (adj)
униатский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z unitami, dotyczący unitów, Kościoła unickiego

unieważnić /ˌũɲɛˈvaʒʲɲiʨ̑/ (v)
аннулировать
  aspekt dokonany od: unieważniać

uniform /ũˈɲifɔrm/ (n)
форма
  ujednolicony ubiór wyróżniający członków jakiejś organizacji lub grupy zawodowej;

unikalny (adj)
уникальный
  unikatowy, wyjątkowy, rzadko spotykany

unikatowy /ˌũɲikaˈtɔvɨ/ (adj)
уникальный
  niepowtarzalny, wyjątkowy, szczególny

unikać /ũˈɲikaʨ̑/ (v)
избегать
  starać się nie mieć kontaktu z czymś, trzymać się z daleka od czegoś

uniwerek /ˌũɲiˈvɛrɛk/ (n)
универ
  (potocznie, potoczny) uniwersytet

uniwersalny /ˌũɲivɛrˈsalnɨ/ (adj)
универсальный
  obejmujący całość

uniwersał (n)
универсал
  (historia, historyczny, historycznie) odezwa władzy zwierzchniej wystosowana do ludu;

uniwersjada (n)
универсиада
  (sport, sportowy) akademickie zawody sportowe;

uniwersytecki /ˌũɲivɛrsɨˈtɛʦ̑ʲci/ (adj)
университетский
  dotyczący uniwersytetu, związany z uniwersytetem

uniwersytet /ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt/ (n)
университет
  (edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

unstrucki (adj)
унструцкий
  związany z Unstrutą, dotyczący Unstruty

ununbium /ũˈnũnbʲjũm/ (n)
унунбий
  (chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik

ununhexium /ˌũnũnˈxɛksʲjũm/ (n)
унунгексий
  (chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor

ununoctium /ˌũnũnˈɔktʲjũm/ (n)
унуноктий, оганесон
  (przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

ununquadium /ˌũnũŋˈkwadʲjũm/ (n)
унунквадий
  (chemia, chemiczny) (zobacz) flerow

ununtrium /ũˈnũntrʲjũm/ (n)
унунтрий
  (przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;

uosobić (v)
олицетворить
  nadać cechy ludzkie obiektom lub zjawiskom
  stać się wyobrażeniem pewnych przymiotów

upadać /uˈpadaʨ̑/ (v)
падать
  momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą

upadać na duchu (v)
падать духом
  tracić nadzieję

upadek /uˈpadɛk/ (n)
упадок
  (przenośnie, przenośnia) niemoralne postępowanie, czyn
  moment gwałtownego zakończenia czegoś
падение, спад
  pogorszenie się stanu, pozycji, znaczenia
падение
  przewrócenie się
  spadnięcie

upalny /uˈpalnɨ/ (adj)
жаркий, знойный
  o porach dnia, roku itp.: odznaczający się wysoką temperatura powietrza

uparty /uˈpartɨ/ (adj)
упрямый, упёртый
  (o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś
упрямый
  (o rzeczach) będący wyrazem czyjegoś uporu, trwający, utrzymujący się długo, uporczywie

uparty jak kozioł /uˈpartɨ ˈjak ˈːɔʑɔw/ (adj)
упрямый как баран
  bardzo uparty, nieustępliwy

uparty jak muł /uˈpartɨ ˈjak ˈmuw/ (adj)
упрямый как мул
  o człowieku bardzo upartym, nieustępliwym

uparty jak osioł /uˈpartɨ ˈjak ˈɔɕɔw/ (adj)
упрям как осёл, упрямый как осёл
  bardzo uparty

upał /ˈupaw/ (n)
жара
  (meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur;

upaść /ˈupaɕʨ̑/ (v)
упасть
  aspekt dokonany od: upadać

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu (v)
одним выстрелом убить двух зайцев
  załatwić dwie sprawy jednocześnie

upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu (idiom)
одним выстрелом убить двух зайцев
  załatwić dwie sprawy przy jednej okazji, odnieść podwójną korzyść

upierać się (v)
упорствовать
  nie dawać przekonać się do zmiany decyzji lub zdania

upierdolony /ˌupʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
заёбывающийся
  (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo zajęty
грязный
  (wulgarnie, wulgaryzm) ubrudzony, brudny
заебавшийся
  (wulgarnie, wulgaryzm) zmęczony, wyczerpany

upijać /uˈpʲijäʨ̑/ (v)
отпивать
  brać łyka z wierzchu
напаивать
  doprowadzać kogoś do stanu upojenia alkoholowego
напиваться
  pić alkohol, wchodzić w stan upojenia alkoholowego, stawać się pijanym

upiór /ˈupʲjur/ (n)
упырь
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) wampir, zmarły atakujący w nocy żywych

upić /ˈupʲiʨ̑/ (v)
напоить
  doprowadzić kogoś do stanu upojenia alkoholowego
отпить
  wziąć łyka z wierzchu
напиться
  wejść w stan upojenia alkoholowego, stać się pijanym

upić się jak świnia /ˈupʲiʨ̑‿ɕɛ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa/ (v)
напиться как свинья
  (pospolicie) bardzo się upić

upiększać /uˈpʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑/ (v)
приукрашивать
  czynić coś piękniejszym, dodawać ozdobniki, dekoracje

upiększyć /uˈpʲjɛ̃ŋkʃɨʨ̑/ (v)
приукрасить
  (zobacz) upiększać

upokarzać /ˌupɔˈkaʒaʨ̑/ (v)
унижать
  poniżać kogoś, obrażać czyjąś godność
унижаться
  okazywać pokorę, skruchę przed kimś
  poniżać siebie samego, obrażać własną godność

upokorzenie (n)
унижение
  wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upominać (v)
выговаривать, ругать
  skłaniać kogoś do właściwego zachowywania się

upominek (n)
сувенир
  zwykle nieduża rzecz ofiarowana komuś

uporczywie /ˌupɔrˈʧ̑ɨvʲjɛ/ (adv)
упорно
  w sposób uporczywy; uparcie, zawzięcie

uporczywy /ˌupɔrˈʧ̑ɨvɨ/ (adj)
упрямый
  trwający ciągle, nie przerywany, nieustanny

upoważniać (v)
уполномочивать
  dawać komuś pełnomocnictwo do przeprowadzania czynności formalnych

upośledzony (adj)
недоразвитый, умственно отсталый
  wykazujący niedorozwój umysłowy jakiegoś stopnia

upraszczać (v)
сокращать
  (matematyka, matematyczny) sprowadzać do najprostszego zapisu
упрощать
  (pejoratywnie, pejoratywny) sprawiać, że coś staje się trywialne, płytkie
  sprawiać, że coś staje się prostsze, tłumaczyć coś prosto, w przystępny sposób

uprawa /uˈprava/ (n)
выращивание
  cykl zabiegów od zasiewu do zbiorów
возделывание
  zespół zabiegów potrzebnych do zasiewu lub sadzenia

uprawiać /uˈpravʲjäʨ̑/ (v)
заниматься
  zajmować się regularnie jakąś czynnością
выращивать, возделывать, обрабатывать
  zajmować się uprawą rośliny lub ziemi

uprowadzać (v)
похищать
  zmuszać kogoś do pójścia ze sobą lub porywać środek lokomocji

uprowadzić (v)
похитить
  zmusić kogoś do pójścia ze sobą lub porwać środek lokomocji

uprościć /uˈprɔɕʨ̑iʨ̑/ (v)
упростить
  uczynić coś prostszym, mniej skomplikowanym

uprzedzenie /ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
отвращение, предубеждение
  nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

uprzejmie /uˈpʃɛjmʲjɛ/ (adv)
вежливо, любезно, приветливо
  w sposób uprzejmy

uprzejmość /uˈpʃɛjmɔɕʨ̑/ (n)
вежливость, любезность
  uprzejmy, grzeczny i życzliwy stosunek do ludzi

uprzejmy /uˈpʃɛjmɨ/ (adj)
любезный
  zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

uprzywilejowany (adj)
привилегированный
  mający szczególne przywileje, uprawnienia

uprząż (n)
обвязка, страховочный беседка
  (technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś
упряжь
  (zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu

upuszczać (v)
ронять
  pozwalać wypaść z rąk

upuścić (v)
упустить, уронить
  pozwolić wypaść z rąk

uraczyć /uˈraʧ̑ɨʨ̑/ (v)
запотчевать, угостить
  aspekt dokonany od: raczyć
полакомиться, угоститься
  aspekt dokonany od: raczyć się

uralski /uˈralsʲci/ (adj)
уральский
  dotyczący Uralu, związany z Uralem, pochodzący z Uralu

uran /ˈurãn/ (n)
уран
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

uranowy /ˌurãˈnɔvɨ/ (adj)
урановый
  związany z uranem (pierwiastkiem), dotyczący uranu

urartyjski (adj)
урартский
  związany z Urartu, dotyczący Urartu

uratować /ˌuraˈtɔvaʨ̑/ (v)
спасти
  korzystnie zmienić bieg wydarzeń
  ochronić, ocalić, pomóc komuś uniknąć nieszczęścia

uraz /ˈuras/ (n)
травма
  uszkodzenie ciała

urbanistyczny (adj)
градостроительный
  dotyczący urbanistyki

urbanizacja /ˌurbãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
урбанизация
  wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;

urbiński (adj)
урбинский
  związany z Urbino, dotyczący Urbino

urdu /ˈurdu/ (n)
урду
  (językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;

urlop /ˈurlɔp/ (n)
отпуск
  dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urlopowicz /ˌurlɔˈpɔvʲiʧ̑/ (n)
отпускник
  (potocznie, potoczny) osoba spędzająca urlop

urna /ˈurna/ (n)
урна
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy
  pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;

uroczy /uˈrɔʧ̑ɨ/ (adj)
обаятельный, очаровательный
  pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący

uroczysko /ˌurɔˈʧ̑ɨskɔ/ (n)
урочище
  część terenu otoczona naturalnymi granicami, wyodrębniona za pomocą nazwy topograficznej

uroczystość /ˌurɔˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
праздник, торжество, празднество
  uroczyste obchodzenie jakiegoś święta, wydarzenia itp.
торжественность
  uroczysty charakter czegoś

uroczysty /ˌurɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
торжественный
  obchodzony w sposób podniosły, odznaczający się okazałością

uroczyście (adv)
торжественно
  w sposób odbiegający od zwyczajności czy codzienności

uroda /uˈrɔda/ (n)
внешний вид
  wygląd człowieka
красота
  zespół cech wyglądu człowieka, które pociągają, budzą zachwyt

urodzaj (n)
урожай
  (potocznie, potoczny) obfitość, duża ilość czegoś
  fakt, że coś się dobrze rodzi; (także, też) rezultat zasiewu i uprawy

urodzenie /ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
рождение
  (rzeczownik odczasownikowy) od urodzić

urodziny /ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
день рождения
  rocznica dnia narodzin

urodzić /uˈrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
родить
  aspekt dokonany od: rodzić
родиться
  aspekt dokonany od: rodzić się

urodzić się pod nieszczęśliwą gwiazdą /uˈrɔʥ̑iʨ̑‿ɕɛ ˌpɔdʲ‿ɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔ̃w̃ ˈɡvʲjazdɔ̃w̃/ (v)
родиться под несчастливой звездой
  mieć w życiu pecha, doznawać wielu niepowodzeń

urodzić się pod szczęśliwą gwiazdą /uˈrɔʥ̑iʨ̑‿ɕɛ ˌpɔt‿ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔ̃w̃ ˈɡvʲjazdɔ̃w̃/ (v)
родиться под счастливой звездой
  (związek frazeologiczny) mieć wyjątkowe szczęście, powodzenie w życiu

urodzić się pod złą gwiazdą /uˈrɔʥ̑iʨ̑‿ɕɛ pɔd‿ˈzwɔ̃w̃ ˈɡvʲjazdɔ̃w̃/ (v)
родиться под несчастливой звездой
  mieć w życiu pecha, doznawać wielu niepowodzeń

urodzić się w czepku (v)
родиться в рубашке
  (przenośnie, przenośnia) mieć wielkie szczęście we wszystkich przedsięwzięciach życiowych

urok /ˈurɔk/ (n)
сглаз
  (dawniej, dawny) według wierzeń ludowych: negatywna siła magiczna mogąca komuś lub czemuś szkodzić
обаяние, очарование
  (książkowy) to, co wywiera przyjemne wrażenie

urolog /uˈrɔlɔk/ (n)
уролог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka urologii

urologia /ˌurɔˈlɔɟja/ (n)
урология, уроло́гия
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

urologiczny /ˌurɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
урологический
  (medycyna, medyczny) związany z urologią

urosnąć (v)
вырасти
  pojawić się gdzieś i rozwinąć
  stać się dojrzałym
  stać się wyższym, powiększyć swoje rozmiary

uruchamiać /ˌuruˈxãmʲjäʨ̑/ (v)
запускать
  wprawiać w ruch
включать
  włączać jakąś maszynę

uruchomić /ˌuruˈxɔ̃mʲiʨ̑/ (v)
включить, запустить
  (zobacz) uruchamiać

urugwajski /ˌuruɡˈvajsʲci/ (adj)
уругвайский
  związany z Urugwajem, dotyczący Urugwaju

urwis (n)
озорник, проказник, шалун
  chłopiec lubiący płatać figle

urwisko /urˈvʲiskɔ/ (n)
утёс, обрыв, утес
  stroma ściana skalna

urywany (adj)
отрывистый
  niepełny, nie trwający do końca, niedokończony i powtarzający się w pewnych odstępach czasu

urząd /ˈuʒɔ̃nt/ (n)
бюро, ведомство, учреждение
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;
  budynek, w którym mieści się urząd (1.1)
должность, пост
  stanowisko, funkcja, obowiązki pełnione przez kogoś w hierarchii państwowej lub innej

urządzenie /ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
устройство
  mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

urzędas /uˈʒɛ̃ndas/ (n)
чинодрал, чинуша
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) urzędnik

urzędnik /uˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
чиновник
  osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

urzędowy /ˌuʒɛ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
служебный
  dotyczący urzędu
официальный
  oficjalnie przyjęty

urżnąć się w trupa /ˈurʒnɔ̃ɲʨ̑‿ɕɛ ˈf‿trupa/ (v)
назюзюкаться, напиться вдрызг, напиться мертвецки
  (pospolicie) upić się do utraty przytomności

usiąść /ˈuɕɔ̃w̃ɕʨ̑/ (v)
усаживаться, усесться
  zająć miejsce siedzące, przejść do siedzenia

usiłować /ˌuɕiˈwɔvaʨ̑/ (v)
силиться
  bardzo usilnie starać się; działać w celu osiągnięcia czegoś

uspokajać /ˌuspɔˈkajäʨ̑/ (v)
успокаивать
  przywracać spokój, utulać, łagodzić, usuwać obawy, zdenerwowanie
успокаиваться
  odzyskiwać spokój, stawać się spokojnym

uspokoiciel (n)
усмиришсель
  (dawniej, dawny) ten, kto uspokaja, uspokajający

usposobienie (n)
настроение
  nastrój, chwilowy stan psychiczny
темперамент
  temperament, zespół stałych skłonności i cech psychicznych

ussuryjski (adj)
уссурийский
  odnoszący się do Ussuryjska, związany z Ussuryjskiem
  odnoszący się do rzeki Ussuri, związany z rzeką Ussuri

ust-ilimski (adj)
усть-илимский
  związany z Ust-Ilimskiem, dotyczący Ust-Ilimska

usta /ˈusta/ (n)
рот, уста, губа
  (anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustalać /uˈstalaʨ̑/ (v)
устанавливать
  stwierdzać coś po zbadaniu
определять
  wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś

ustalić /uˈstalʲiʨ̑/ (v)
определить, установить
  (zobacz) ustalać

ustawa /uˈstava/ (n)
закон
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

ustawicznie /ˌustaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
настойчиво, упорно
  ciągle, nieprzerwanie, uporczywie

ustawodawca (n)
законодатель
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ, który stanowi ustawy

ustawodawczy (adj)
законодательный
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw

ustać (v)
прекратиться
  przestać być czy dziać się
устоять
  pozostać w pozycji siedzącej; nie przewrócić się
отстояться, устояться
  będąc wpierw mętnym, stać się po pewnym czasie klarownym

usterka (n)
неисправность
  nieduża wada w urządzeniu
ошибка
  niewielki błąd w tekście

ustnik /ˈustʲɲik/ (n)
мундштук
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza;
  część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia

ustny /ˈustnɨ/ (adj)
устный
  dotyczący ust, związany z ustami
  wyrażony, przekazany za pomocą ust

ustępliwy /ˌustɛ̃mˈplʲivɨ/ (adj)
уступчивый
  o człowieku, instytucji itp.: taki, który jest skłonny do ustępstw

ustępstwo /uˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
уступка
  rezygnacja z własnych żądań na rzecz drugiej strony

usunięcie /ˌusũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
удаление, устранение
  (rzeczownik odczasownikowy) od usunąć

usunąć /uˈsũnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
удалить
  aspekt dokonany od: usuwać

usuwać /uˈsuvaʨ̑/ (v)
удалять
  sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było

usynawiać (v)
усыновлять
  czynić synem

usynowienie (n)
усыновление
  uznanie kogoś za syna

usynowić (v)
усыновить
  uznać kogoś za syna

usypiać /uˈsɨpʲjäʨ̑/ (v)
поддаваться наркоз
  (medycyna, medyczny) poddawać narkozie
усыплять
  (weterynaria, weterynaryjny) przeprowadzać eutanazję zwierzęcia poprzez podanie mu odpowiedniego środka
  powodować, że ktoś zasypia
засыпать
  zasypiać, zapadać w sen

uszanka /uˈʃãnka/ (n)
ушанка
  (odzieżownictwo) (potocznie, potoczny) ciepła czapka z klapami chroniącymi uszy od mrozu;

uszatka (n)
ушастая сова
  (ornitologia, ornitologiczny) Asio otus, gatunek średniej wielkości sowy;

uszaty (adj)
ушастый
  o człowieku lub zwierzęciu: mający duże uszy

uszko /ˈuʃkɔ/ (n)
пельмень
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nadziewany pierożek przypominający kształtem ucho

uszkodzenie /ˌuʃkɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
дефект, повреждение
  (technologia, technika, techniczny) awaria, usterka

uszkodzony (adj)
повреждённый
  taki, który uległ uszkodzeniu

uszny /ˈuʃnɨ/ (adj)
ушной
  związany z uchem

uszy do góry /ˈuʃɨ dɔ‿ˈɡurɨ/ (interjection)
держи хвост морковкой
  nie martw się, nie poddawaj się, nie załamuj się, ponieważ wszystko jakoś się ułoży, będzie dobrze

uszyć (v)
сшить
  aspekt dokonany od: szyć

usługa /uˈswuɡa/ (n)
услуга
  działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi
  okazana pomoc

usłyszeć /uˈswɨʃɛʨ̑/ (v)
услышать
  aspekt dokonany od: słyszeć - uchwycić uchem, uświadomić sobie, wziąć sobie do serca

utalentowany (adj)
талантливый, одарённый
  (książkowy) obdarzony talentem

utopia /uˈtɔpʲja/ (n)
утопия, уто́пия
  nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego
утопия
  pomysł, którego nie można zrealizować; coś nierealnego

utopijny (adj)
утопический
  właściwy utopii, niemożliwy do urzeczywistnienia

utrudniać /uˈtrudʲɲäʨ̑/ (v)
затруднять
  sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

utrudnienie /ˌutrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
беспокойство, затруднение
  to, co utrudnia wykonanie czegoś

utrudnić /uˈtrudʲɲiʨ̑/ (v)
затруднить
  aspekt dokonany od: utrudniać

utrzeć nosa /ˈuṭʃɛʨ̑ ˈnɔsa/ (v)
утереть нос
  poskromić kogoś, dać komuś nauczkę, ukrócić czyjąś samowolę

utrzymanek /ˌuṭʃɨ̃ˈmãnɛk/ (n)
альфонс
  mężczyzna utrzymywany przez kobietę, kochankę

utrzymanie /ˌuṭʃɨ̃ˈmãɲɛ/ (n)
содержание
  (rzeczownik odczasownikowy) od utrzymać
  wyżywienie; czasem także: możliwość pobytu, noclegu
  środki, pieniądze niezbędne do życia

utrzymanka /ˌuṭʃɨ̃ˈmãnka/ (n)
содержанка
  (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta utrzymywana przez kochanka
подстаканник
  (środowiskowy) (regionalizm, regionalny) (żartobliwie) uchwyt umożliwiający trzymanie naczynia wypełnionego gorącym płynem

utrzymywać /ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
удерживать
  zachowywać coś w określonym stanie
содержать себя
  opłacać swoje potrzeby

utworzenie /ˌutfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
основание
  spowodowanie powstania czegoś
  zorganizowanie czegoś (stowarzyszenia, instytucji (et cetera))

utwór /ˈutfur/ (n)
произведение, сочинение
  dzieło literackie lub muzyczne

utylitarność (n)
утилитарность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest utylitarne

utylitarny /ˌutɨlʲiˈtarnɨ/ (adj)
утилитарный
  taki, który dąży do niesienia praktycznej korzyści, pożytku; jest użyteczny

utylitarystyczny /ˌutɨlʲitarɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
утилитаристический
  (filozofia, filozoficzny) związany z utylitaryzmem, dotyczący utylitaryzmu, właściwy utylitaryzmowi

utylizacja /ˌutɨlʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
утилизация
  wykorzystywanie odpadów lub niepotrzebnych materiałów do dalszej produkcji, jako surowce wtórne;

uwaga /uˈvaɡa/ (interjection)
осторожно
  uwaga! → okrzyk, mający na celu ostrzec przed niebezpieczeństwem
внимание
  uwaga! → okrzyk, mający na celu zwrócić czyjąś uwagę (1.1)

uwaga /uˈvaɡa/ (n)
замечание
  pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania
  spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś
внимание
  skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą

uwarunkować (v)
обусловить
  uczynić zależnym od określonych warunków

uważanie /ˌuvaˈʒãɲɛ/ (n)
уважение
  (przestarzałe, przestarzały) (słownictwo kresowe) szacunek, poważanie

uważać /uˈvaʒaʨ̑/ (v)
уважать
  (słownictwo kresowe) szanować
считать
  mieć zdanie na jakiś temat; być zdania
  sądzić coś o kimś lub czymś
беречься
  zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym

uważność /uˈvaʒnɔɕʨ̑/ (n)
внимательность
  cecha tego, kto jest uważny

uważny /uˈvaʒnɨ/ (adj)
внимательный
  charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa

uwertura /ˌuvɛrˈtura/ (n)
увертюра
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

uwielbiać /uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑/ (v)
обожать
  bardzo coś/kogoś lubić

uwierać (v)
жать
  gnieść, uciskać

uwierzyć /uˈvʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
поверить
  aspekt dokonany od: wierzyć

uwodzić /uˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
обольщать, соблазнять
  porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś

uwydatnić (v)
выделить
  pokazać w sposób bardziej wyrazisty; wysunąć na pierwszy plan

uwzględniać (v)
учитывать
  brać pod uwagę

uzależnienie /ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
зависимость
  (psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzasadniać /ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑/ (v)
мотивировать, обосновывать, оправдывать
  podawać argumenty, powody lub dowody na słuszność lub prawdziwość czegoś

uzasadnienie /ˌuzasadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
аргументация
  zbiór argumentów, powodów, motywów i dowodów wyjaśniających jakieś działanie

uzasadniony (adj)
обоснованный
  oparty na słusznych podstawach, mający obiektywne uzasadnienie

uzasadnić /ˌuzaˈsadʲɲiʨ̑/ (v)
обосновать
  aspekt dokonany od: uzasadniać

uzbecki /uzˈbɛʦ̑ʲci/ (adj)
узбекский
  odnoszący się do Uzbeków

uzbecki /uzˈbɛʦ̑ʲci/ (n)
узбекский
  język urzędowy Uzbekistanu;

uzbekistański (adj)
узбекистанский
  (rzadki, rzadko używany) związany z Uzbekistanem, dotyczący Uzbekistanu

uzbrojenie /ˌuzbrɔˈjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
оснащение
  (ekonomia, ekonomiczny) (zobacz) techniczne uzbrojenie pracy
армирование
  osprzęt, armatura
вооружение
  sprzęt bojowy, w który wyposażone jest wojsko
  (rzeczownik odczasownikowy) od uzbroić

uzbrojony (adj)
вооруженный
  posiadający broń przy sobie

uzbrojony po zęby (adj)
вооружённый до зубов
  (żartobliwie) wyposażony w znaczną ilość broni

uzda (n)
узда
  (jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) część uprzęży konia, muła lub osła;

uzdrowiciel (n)
целитель, исцелитель
  osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił

uzdrowisko (n)
курорт
  miejscowość mająca naturalne właściwości lecznicze

uzdrowiskowy (adj)
курортный
  związany z uzdrowiskiem, dotyczący uzdrowiska

uzdrowić /uzˈdrɔvʲiʨ̑/ (v)
оздоровить
  uczynić kogoś zdrowym

uziemiać (v)
заземлять
  aspekt niedokonany od: uziemić

uziemić (v)
заземлить
  (elektryczność) połączyć części urządzenia elektrycznego z ziemią przy użyciu przewodu

uznanie /uˈznãɲɛ/ (n)
признание
  (rzeczownik odczasownikowy) od uznać
  szacunek, poważanie, podziw
усмотрение
  przyjęcie za prawdę

uznawać /uzˈnavaʨ̑/ (v)
признавать
  potwierdzać czyjeś prawa, pozycję, suwerenność
  zgadzać się z czymś
  dochodzić do potwierdzenia czegoś
  stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy
принимать
  stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym

uznać /ˈuznaʨ̑/ (v)
признать
  (zobacz) uznawać

uzupełniać /ˌuzuˈpɛwʲɲäʨ̑/ (v)
дополнять
  czynić coś kompletnym, dodawać czego brakuje
дополнять друг друг
  dopełniać się wzajemnie

uzurpator /ˌuzurˈpatɔr/ (n)
узурпатор
  człowiek, który bezprawnie przywłaszcza sobie tytuł, władzę albo cudze prawa do czegoś

uzurpatorski (adj)
узурпаторский
  związany z uzurpatorem, dotyczący uzurpatora, właściwy uzurpatorowi

uzurpować /ˌuzurˈpɔvaʨ̑/ (v)
узурпировать
  bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać

ułamek /uˈwãmɛk/ (n)
дробь
  (matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)
часть, доля
  fragment całości

ułan /ˈuwãn/ (n)
улан
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej

ułanbatorski /ˌuwãnbaˈtɔrsʲci/ (adj)
улан-баторский
  odnoszący się do miasta Ułan Bator

ułanudeński (adj)
улан-удэнский
  dotyczący Ułan Ude albo pochodzący z Ułan Ude, związany z Ułan Ude

ułaskawienie /ˌuwaskaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
помилование
  (potocznie, potoczny) dokument, którego podpisanie skutkuje ułaskawieniem (1.1)
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;

ułański (adj)
уланский
  związany z ułanami, dotyczący ułanów

uścisk /ˈuɕʨ̑isk/ (n)
объятие
  otoczenie kogoś ramionami i przytulenie

uśmiech /ˈuɕmʲjɛx/ (n)
улыбка
  zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się /uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
улыбаться
  wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

uśmiechnięty /ˌuɕmʲjɛxʲˈɲɛ̃ntɨ/ (adj)
улыбающийся
  taki, który się uśmiecha

uśmiercić /uɕˈmʲjɛrʲʨ̑iʨ̑/ (v)
умертвить
  (książkowy) powodować czyjąś śmierć

uśmieszek /uˈɕmʲjɛʃɛk/ (n)
усмешка
  niewyraźny uśmiech wyrażający często drwinę, ironię albo pogardę

uśpić (v)
заснуть, поддаться наркоз, уснуть, усыпить
  aspekt dokonany od: usypiać

użański (adj)
ужанский, ужский
  związany z Użem (rzeką na Ukrainie i Słowacji)

użhorodzki (adj)
ужгородский
  związany z Użhorodem, dotyczący Użhorodu

użycie /uˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
использование
  skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użyteczność /ˌuʒɨˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
полезность
  cecha czegoś, co przynosi pożytek, zaspokaja czyjeś potrzeby

użyteczny /ˌuʒɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
полезный
  przynoszący pożytek, przydatny

użytkownik /ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik/ (n)
пользователь
  osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używać /uˈʒɨvaʨ̑/ (v)
использовать, пользоваться
  korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

użyć /ˈuʒɨʨ̑/ (v)
воспользоваться
  skorzystać z czegoś do zrobienia czegoś

użądlić (v)
ужалить
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wbić żądło

va banque (adv)
ва-банк
  (termin karciany) o stawce w grze hazardowej: o cały bank
  ryzykując wszystko, co się ma

vancouverski (adj)
ванкуверский
  związany z Vancouverem, dotyczący Vancouveru

verdiowski (adj)
вердиевский
  (sztuka) związany z twórczością Giuseppego Verdiego

via /ˈvʲi<sup>j</sup>a/ (preposition)
через
  …służący do określenia miejscowości, przez którą przebiega trasa podróży lub transportu

vis-à-vis /vʲi‿za‿ˈvʲi/ (adv)
визави, напротив
  naprzeciwko

volkswagen (n)
фольксваген
  (motoryzacja) samochód produkowany przez firmę Volkswagen;

vorarlberski (adj)
форарльбергский
  związany z Vorarlbergiem, dotyczący Vorarlbergu

w /f/ /v/ /vu/ (preposition)
в
  …określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)
  …określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności
  …określający ilość lub liczbę elementów
  …określający stan podmiotu
  …określający ubiór
  …określający wzór na materiale, kształt czegoś

w biały dzień /ˈv‿bʲjawɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (adv)
среди бела дня
  nie kryjąc się z niczym, jawnie, otwarcie
  w ciągu dnia

w bród /v‿brut/ (adv)
вброд
  pokonując rzekę pieszo lub konno przez płyciznę, bród

w celu /ˈf‿ʦ̑ɛlu/
с целью
  przyłącza określenie celu, w jakim ktoś działa; aby, by

w chuj /f‿xuj/
до хуя
  (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo dużo, całe mnóstwo

w ciągu /ˈfʲ‿ʨ̑ɔ̃ŋɡu/
в течение
  wskazuje odcinek czasu stanowiący ramy czasowe dla opisywanych zdarzeń

w ciąży (adj)
непраздная
  (fizjologia, fizjologiczny) taka, która została ciężarną

w czepku urodzony /ˈf‿ʧ̑ɛpku ˌːrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
рождённый в рубашке, рождённый в сорочке
  (przenośnie, przenośnia) o kimś, kto ma dużo szczęścia

w cztery oczy /ˈf‿ʧ̑tɛrɨ ˈɔʧ̑ɨ/ (adv)
с глазу на глаз, тет-а-тет
  na osobności, bez udziału osób trzecich

w dodatku (adv)
в придачу, вдобавок
  ponadto, dodatkowo, poza tym, oprócz tego

w drobny mak /ˈv‿drɔbnɨ ˈmak/ (adv)
вдребезги, вдрызг
  na bardzo drobne części

w formie /ˈf‿ːɔrmʲjɛ/
в форме
  w postaci czegoś

w formie /ˈf‿ːɔrmʲjɛ/ (adj)
в форме
  w dobrej kondycji

w górę /ˈv‿ɡurɛ/ (adv)
вверх
  określenie kierunku powyżej czegoś
  (hydrologia, hydrologiczny) w kierunku źródła

w imię /ˈv‿ĩmʲjɛ/
ради
  ze względu na jakąś wartość

w każdym razie /ˈf‿kaʒdɨ̃m ˈraʑɛ/ (idiom)
во всяком случае
  tak czy inaczej, niezależnie od tego, co było powiedziane

w kwiecie wieku /ˈf‿kfʲjɛ̇ʨ̑ɛ ˈvʲjɛku/ (idiom)
в расцвет
  w pełni sił/życia, w najlepszym okresie życia, w rozkwicie

w mgnieniu oka /ˈv‿mʲɟɲɛ̇̃ɲu ˈɔka/ (adv)
в мгновение ока
  (potocznie, potoczny) bardzo szybko

w nocy (adv)
ночью
  gdy jest ciemno

w ogóle /v‿ɔˈɡulɛ/ /ˈv‿ɔɡulɛ/ (adv)
вообще
  ogólnie, w sumie, podsumowując

w okamgnieniu /ˌv‿ɔkãmʲɟˈɲɛ̇̃ɲu/ (adv)
в мгновение ока
  bardzo szybko, błyskawicznie, natychmiast, od razu

w pizdu /f‿pʲizˈdu/ (interjection)
в пизду
  (wulgarnie, wulgaryzm) okrzyk wyrażający złość, zdziwienie itp.

w poprzek (adv)
поперёк
  prostopadle do dłuższego boku

w postaci
в виде, в форме
  w formie czegoś

w przeciwnym razie
в противном случае
  łączy dwie części wypowiedzi, sugerując, że jeśli coś nie będzie spełnione, to wyniknie z tego coś często nieprzychylnego

w przybliżeniu (adv)
приблизительно
  blisko, ale niedokładnie tak

w ramach
в пределах
  w określonym przedziale; nie wykraczając poza określone normy, przedziały, dyrektywy itp.

w stosunku do /f‿stɔˈsũnku ˈdɔ/
относительно
  wobec, do, względem

w szczególności (adv)
в особенности, особенно, в частности
  szczególnie, zwłaszcza

wacha /ˈva.xa/ (n)
ваху
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acanthocybium solandri, gatunek ryby morskiej, zaliczanej do rodziny makrelowatych

wachlarz /ˈvaxlaʃ/ (n)
диапазон, круг, спектр
  (przenośnie, przenośnia) skala, rozpiętość, różnorodność
веер
  ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto;

wada /ˈvada/ (n)
недостаток, изъян
  ujemna cecha charakteru

wafel (n)
вафля
  (spożywczy) rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę

waga /ˈvaɡa/ (n)
вес
  (potocznie, potoczny) ciężar czegoś lub kogoś
  (przenośnie, przenośnia) znaczenie, wartość
весовая категория
  (sport, sportowy) w boksie: kategoria zawodników o zbliżonej wadze (1.2)
весы
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru ciężaru;

wagarowicz (n)
прогульщик
  (edukacja, edukacyjny) uczeń chodzący na wagary, opuszczający lekcje

wagary /vaˈɡarɨ/ (n)
прогул
  nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;

wagon /ˈvaɡɔ̃n/ (n)
вагон
  (kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wagon restauracyjny (n)
вагон-ресторан
  (kolejnictwo) wagon pociągu dalekobieżnego o wyposażeniu właściwym dla restauracji

wagonownia (n)
депо
  (kolejnictwo) pomieszczenie do postoju, remontów i konserwacji wagonów;

wagonowy /ˌvaɡɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
вагонный
  dotyczący wagonu, znajdujący się w wagonie

wahabicki /ˌwaxaˈbʲiʦ̑ʲci/ (adj)
ваххабитский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z wahhabizmem

wahadło (n)
маятник
  ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wahadłowy /ˌvaxadˈwɔvɨ/ (adj)
маятниковый
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z wahadłem, działający w oparciu o wahadło

wahać /ˈvaxaʨ̑/ (v)
колебаться, медлить, сомневаться
  nie móc podjąć jednoznacznej decyzji, zastanawiać się nad nią

wakacje /vaˈkaʦ̑ʲjɛ/ (n)
каникулы, отпуск
  okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

wakacyjny /ˌvakaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
каникулярный
  związany z wakacjami, dotyczący wakacji, odbywający się w wakacje

wakat /ˈvakat/ (n)
вакансия
  wolna posada, nieobsadzone stanowisko

walabia (n)
валлаби
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Wallabia Trouessart, rodzaj torbacza z podrodziny kangurów;

walatka (n)
битьё яиц
  (etnografia, etnograficzny) wielkanocny zwyczaj stukania się jajkami;

walc /valʦ̑/ (n)
вальс
  (choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1);

walc wiedeński (n)
венский вальс
  (choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybsza odmiana walca;

walcowaty (adj)
цилиндрический
  taki, który przypomina kształtem walec

walczyć /ˈvalʧ̑ɨʨ̑/ (v)
бороться, воевать
  toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walczyć na dwa fronty /ˈvalʧ̑ɨʨ̑ na‿ˈdva ˈfrɔ̃ntɨ/ (v)
воевать на два фронта
  podejmować jednocześnie dwa różne działania
  walczyć jednocześnie z dwoma przeciwnikami

walczyć z wiatrakami /ˈvalʧ̑ɨʥ̑ ˌz‿vʲjatraˈkãmʲi/ (v)
сражаться с ветряными мельницами
  podejmować się walki z czymś nieodwracalnym; zmagać się z czymś, czego nie da się pokonać
  walczyć z wytworami własnej wyobraźni

walec /ˈvalɛʦ̑/ (n)
цилиндр
  (matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;
  przedmiot w kształcie walca (1.2)
каток
  pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;

walencki (adj)
валенсийский
  dotyczący Walencji

walenie /vaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
китообразные
  (zoologia, zoologiczny) Cetacea, rząd ssaków żyjących wyłącznie w wodzie, np. delfiny, wieloryby;

walentynka /ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nka/ (n)
валентинка
  anonimowy drobny upominek lub kartka z życzeniami na walentynki, zwykle ozdobiona sercem, będąca wyrazem adoracji

waleriana /ˌvalɛrʲˈjãna/ (n)
валериана, валерьяна
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Valeriana officinalis L., kozłek lekarski
валерьяна, валерьянка
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg, nalewka lub tabletki z korzenia kozłka lekarskiego, środek uspokajający;

walerianowy (adj)
валериановый, валерьяновый
  związany z walerianą; zawierający walerianę

walet /ˈvalɛt/ (n)
валет
  (termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

walijski /vaˈlʲijsʲci/ (adj)
валлийский
  związany z Walią, dotyczący Walii

walijski /vaˈlʲijsʲci/ (n)
валлийский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;

walizka /vaˈlʲiska/ (n)
чемодан
  rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić głową o mur /ˈvalʲiʥ̑ ˈɡwɔvɔ̃w̃ ɔ‿ˈmur/ (idiom)
биться головой об стену
  bezskutecznie próbować dokonać czegoś; walczyć z przeciwieństwami niemożliwymi do pokonania

walić konia /ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa/ (v)
дрочить, играть с
  (wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka /ˈvalka/ (n)
борьба
  siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu

walka z wiatrakami /ˈvalka ˌz‿vʲjatraˈkãmʲi/ (idiom)
борьба с ветряными мельницами
  walka beznadziejna, bez szans na powodzenie
  walka z czymś nierealnym, urojonym

walkiria (n)
валькирия
  (mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;

walny /ˈvalnɨ/ (adj)
решающий
  mający decydujące znaczenie

walor /ˈvalɔr/ (n)
достоинство
  cecha wyróżniająca, szczególnie pozytywna
ценная бумага
  papier wartościowy

waltornia /valˈtɔrʲɲa/ (n)
валторна
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany;

waluta /vaˈluta/ (n)
валюта
  (bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

walutowy /ˌvaluˈtɔvɨ/ (adj)
валютный
  dotyczący waluty, związany z walutą

wampir /ˈvãmpʲir/ (n)
вампир, упырь, вурдалак
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;
вампир
  (zoologia, zoologiczny) gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

wampirski (adj)
вампирский
  związany z wampirem, dotyczący wampira

wampirzyca (n)
вампирша, вампиресса
  kobieta-wampir

wampuka (n)
вампука
  parodia opery natrząsająca się ze sztuczności i konwencji klasycznych przedstawień operowych

wanad /ˈvãnat/ (n)
ванадий
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wanadowy (adj)
ванадиевый
  dotyczący wanadu

wandal /ˈvãndal/ (n)
вандал
  osoba bezsensownie i bezmyślnie niszcząca rzeczy, wartości kulturalne, dzieła sztuki

wandalizm /vãnˈdalʲism̥/ (n)
вандализм
  akt bezmyślnego zniszczenia

wandalski (adj)
вандалистский
  związany z wandalami albo wandalizmem, będący przejawem wandalizmu

wandejski (adj)
вандейский
  związany z Wandeą lub jej mieszkańcami, dotyczący Wandei

wanienka /vãˈɲɛ̃nka/ (n)
ванночка
  (zdrobniale) od: wanna

wanilia /vãˈɲilʲja/ (n)
ваниль
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

wanilina (n)
ванилин
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

waniliowy /ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ/ (adj)
ванильный
  (przymiotnik) od: wanilia

wanna /ˈvãnːa/ (n)
ванна
  duże naczynie do kąpieli

wannowy (adj)
ванный
  związany z wanną, dotyczący wanny

wanta /ˈvãnta/ (n)
ванта
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

wapniowy (adj)
кальциевый
  dotyczący wapnia

wapno (n)
известь
  (chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapno sodowane (n)
натронная известь
  (chemia, chemiczny), (technologia, technika, techniczny) mieszanina wodorotlenku wapnia i wodorotlenku sodu stosowana jako absorbent dwutlenku węgla;

wapń /vapʲɲ̊/ (n)
кальций
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

waran /ˈvarãn/ (n)
варан
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj dużej jaszczurki

warcabista (n)
шашист
  osoba grająca w warcaby

warcabowy (adj)
шашечный
  związany z warcabami, dotyczący warcabów

warcaby (n)
шашки
  gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy identycznymi bierkami na planszy;

warchlak /ˈvarxlak/ (n)
кабанчик, подсвинок
  młode dzika w pierwszym roku życia;

warczeć (v)
рычать, ворчать
  o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku

warenik (n)
вареник
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowany pierożek, tradycyjnie przygotowywany w kuchni ukraińskiej i rosyjskiej;

wareski (adj)
варяжский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Waregami, dotyczący Waregów

warga /ˈvarɡa/ (n)
губа
  (anatomia, anatomiczny) parzysty fałd skórny ograniczający usta;

wargowy (adj)
губной
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący warg, ust
губной, лабиальный
  (fonetyka, fonetyczny) związany z artykulacją ustami

warholowski (adj)
уорхоловский
  związany z twórczością Andy'ego Warhola

wariant /ˈvarʲjãnt/ (n)
вариант
  inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

wariat /ˈvarʲjat/ (n)
псих, шизик
  (potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie
псих
  (potocznie, potoczny) ktoś zachowujący się nieobliczalnie, niekonwencjonalnie; zwariowany, nierozważny

wariatkowo /ˌvarʲjatˈkɔvɔ/ (n)
дурдом, дурка, психушка
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) placówka medyczna dla osób chorych umysłowo

wariograf (n)
полиграф
  urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;

warkocz /ˈvarkɔʧ̑/ (n)
коса
  (fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów

warneński (adj)
варненский
  związany z Warną, dotyczący Warny, pochodzący z Warny

warstwa /ˈvarstfa/ (n)
пласт
  (geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;
слой, пласт
  każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn

warstwowy /varˈstfɔvɨ/ (adj)
слоистый
  złożony z warstw

warszawiak /varˈʃavʲjak/ (n)
варшавяк
  (potocznie, potoczny) mieszkaniec Warszawy

warszawianin /ˌvarʃaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
варшавянин
  mieszkaniec Warszawy
  osoba pochodząca z Warszawy, urodzona w Warszawie

warszawianka /ˌvarʃaˈvʲjãnka/ (n)
варшавянка
  kobieta pochodząca z Warszawy, urodzona w Warszawie
  mieszkanka Warszawy

warszawski /varˈʃafsʲci/ (adj)
варшавский
  związany z Warszawą, pochodzący z Warszawy

warsztat /ˈvarʃtat/ (n)
мастерская
  (rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej
верстак
  (rzemiosło, rzemieślniczy) stół z kompletem narzędzi do wykonania określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

wart /vart/ (adj)
достойный, стоящий
  posiadający pewną wartość

warta /ˈvarta/ (n)
вахта
  straż pełniona przez jedną lub kilka osób;

wartki /ˈvartʲci/ (adj)
быстрый
  szybko płynący

wartkość (n)
скоротечность
  cecha czegoś, co szybko płynie lub toczy się

warto /ˈvartɔ/ (v)
стоит
  dobrze byłoby, gdyby coś się stało; trzeba (słowo mniej naciskające)

wartościowy /ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
ценный
  o wysokiej wartości materialnej

wartość /ˈvartɔɕʨ̑/ (n)
значение, величина
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
стоимость, ценность
  kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
ценность, достоинство
  określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
ценность
  zwykle lm zasada moralna, przekonanie

waruga /vaˈruɡa/ (n)
молотоглав, теневая птица
  (ornitologia, ornitologiczny) Scopus umbretta, duży, brązowy ptak afrykański z wydatnym czubem z tyłu głowy;

warunek /vaˈrũnɛk/ (n)
условие
  ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe
  (tylko w liczbie mnogiej) sytuacja

warunkowy /ˌvarũŋˈkɔvɨ/ (adj)
условный
  (przymiotnik) od: warunek

waryscyt /vaˈrɨsʦ̑ɨt/ (n)
варисцит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

warzywny /vaˈʒɨvnɨ/ (adj)
овощной
  dotyczący warzyw, zawierający głównie warzywa, zrobiony z warzyw

warzywo /vaˈʒɨvɔ/ (n)
овощ
  roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

warzęcha (n)
колпица
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Platalea;

wasabi (n)
васаби
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielona pasta z wasabi (1.2) stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Eutrema japonica (Miq.) Koidz., chrzan japoński z rodziny kapustowatych

wasz /vaʃ/ (pronoun)
ваш
  2. (osoba) lm

waszyngtonka /ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃nka/ (n)
вашингтонка
  mieszkanka Waszyngtonu, stołecznego miasta Stanów Zjednoczonych

waszyngtończyk /ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
вашингтонец
  mieszkaniec Waszyngtonu, stołecznego miasta Stanów Zjednoczonych

waszyngtoński /ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
вашингтонский
  odnoszący się do miasta Waszyngton

wat /vat/ (n)
ватт, Вт
  (fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata /ˈvata/ (n)
вата
  masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;

wata cukrowa /ˈvata ʦ̑uˈkrɔva/ (n)
сахарная вата
  (spożywczy) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

wataha /vaˈtaxa/ (n)
ватага
  (przenośnie, przenośnia) duża grupa ludzi, zwykle niebezpieczna lub uciążliwa dla otoczenia
стая
  (łowiectwo, łowiecki) stado wilków lub dzików;

watykański /ˌvatɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
ватиканский
  odnoszący się do państwa Watykan

wawrzynowy (adj)
лавровый
  związany z wawrzynem, dotyczący wawrzynu; wykonany z wawrzynu; zawierający wawrzyn

wazektomia /ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
вазэктомия
  (medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

wazelina (n)
вазелин
  (chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazelinowy (adj)
вазелиновый
  związany z wazeliną, dotyczący wazeliny, zawierający wazelinę

wazon /ˈvazɔ̃n/ (n)
ваза
  ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wał /vaw/ (n)
вал
  rodzaj nasypu, usypisko z ziemi, naturalne lub sztuczne

wałach /ˈvawax/ (n)
мерин
  (jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

wałdajski (adj)
валдайский
  związany z Wałdajem, dotyczący Wałdaju

wałek do ciasta /ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta/ (n)
скалка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

wałkoń (n)
лентяй, лодурь
  osoba, której nie chce się pracować

wałęsać się (v)
ошиваться
  (potocznie, potoczny) chodzić bez celu

ważka /ˈvaʃka/ (n)
стрекоза
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważny /ˈvaʒnɨ/ (adj)
важный, ва́жный
  mający duże znaczenie
действительный
  mający moc prawną, obowiązujący

ważyć /ˈvaʒɨʨ̑/ (v)
взвешивать
  określać czyjś ciężar za pomocą wagi
  ostrożnie, powoli podejmować decyzję, wybierać coś

wbijać /ˈvbʲijäʨ̑/ (v)
вбивать
  zagłębiać coś w czymś przez uderzanie lub nacisk

wbić /vbʲiʨ̑/ (v)
вбить
  (zobacz) wbijać

wbić nóż w plecy /ˈvbʲiʨ̑ ˈnuʃ ˈf‿plɛʦ̑ɨ/ (v)
воткнуть нож в спину, всадить нож в спину
  zdradzić kogoś, w podstępny, haniebny sposób przyczynić się do czyjejś klęski, do czyjegoś niepowodzenia

wbrew /vbrɛf/ (preposition)
вопреки, вразрез
  sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

wchodzić /ˈfxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
входить
  stawać się członkiem czegoś
  wstępować na coś nogą (nogami)
  wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.
  rozpoczynać grę, np. na boisku, w karty
  stawać się elementem zbioru, elementem składowym
  wspinać się, iść w górę

wcielać w życie /ˈfʲʨ̑ɛlaʥ̑ ˈv‿ʒɨʨ̑ɛ/ (v)
воплощать в жизнь
  sprawiać, że coś staje się rzeczywistością; realizować, urzeczywistniać

wcinać /ˈfʲʨ̑ĩnaʨ̑/ (v)
поглощать
  (potocznie, potoczny) jeść coś, zwykle w pośpiechu i z apetytem

wciąż /fʲʨ̑ɔ̃w̃ʃ/ (adv)
ещё
  wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy

wczasy /ˈfʧ̑asɨ/ (n)
отпуск
  zorganizowany wielodniowy wypoczynek poza miejscem zamieszkania

wczesnochrześcijański /ˌfʧ̑ɛsnɔxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
раннехристианский
  dotyczący wczesnych lat chrześcijaństwa

wczesny /ˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
ранний
  taki, który jest u swojego początku

wcześnie /ˈfʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
рано
  podczas początkowego etapu trwania czegoś

wcześniej /ˈfʧ̑ɛɕɲɛ̇j/ (adv)
назад, раньше тому назад
  przed upływem pewnego określonego czasu; przed jakimś wydarzeniem

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
вчера
  w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczorajszy /fʧ̑ɔˈrajʃɨ/ (adj)
вчерашний
  taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego

wdeptać w błoto (v)
втоптать в грязь
  spowodować, że ktoś poczuje się poniżony, upokorzony

wdowa /ˈvdɔva/ (n)
вдова
  kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowi grosz /ˈvdɔvʲi ˈɡrɔʃ/ (n)
вдовья лепта
  (książkowy) niewielka kwota przekazana kosztem wyrzeczeń przez osobę niezamożną

wdowiec /ˈvdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
вдовец
  mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdzięczność /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
грациозность, изящность
  cecha tego, co wdzięczne
благодарность
  uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
благодарный
  pełen wdzięczności
грациозный, изящный
  pełen wdzięku, gracji

wdzięk /vʲʥ̑ɛ̃ŋk/ (n)
шарм, грация, изящество
  sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem

weber /ˈvɛbɛr/ (n)
вебер
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

webinar (n)
вебинар
  konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

webinarium (n)
вебинар
  konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

wedyjski /vɛˈdɨjsʲci/ (adj)
ведический
  dotyczący wedyzmu

według /ˈvɛdwuk/ (preposition)
по
  …oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
  …wyrażający autora czegoś

weekend (n)
уик-энд, выходной
  sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

weganin /vɛˈɡãɲĩn/ (n)
веган
  człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganizm /vɛˈɡãɲism̥/ (n)
веганство, веганизм
  styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

wegański /vɛˈɡãj̃sʲci/ (adj)
веганский
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu)
  związany z weganizmem, dotyczący weganizmu

wegetarianin /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
вегетарианец
  człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
вегетарианство
  sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetarianka /ˌvɛɡɛtarʲˈjãnka/ (n)
вегетарианка
  forma żeńska od: wegetarianin

wegetatywny /ˌvɛɡɛtaˈtɨvnɨ/ (adj)
вегетативный
  związany z bezpłciowym rozmnażaniem się organizmów żywych
  związany z podstawowymi procesami fizjologicznymi organizmu

wejście /ˈvɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
вход
  miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć

wejść /vɛjɕʨ̑/ (v)
войти
  aspekt dokonany od: wchodzić

weksel /ˈvɛksɛl/ (n)
вексель
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie;

weksylologia /ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja/ (n)
вексиллология
  nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

welin /ˈvɛlʲĩn/ (n)
велень
  dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry;
веленевая бумага
  drogi, miękki, gładki i cienki papier używany w XIX wieku do korespondencji i rysunków

wellingtoński /ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
веллингтонский
  odnoszący się do miasta Wellington

welomobil (n)
веломобиль
  (transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem

welon /ˈvɛlɔ̃n/ (n)
фата
  przezroczysty materiał upinany na głowie i stanowiący część ubioru (m.in. stroju panny młodej, zakonnic lub niektórych duchownych)

welurowy (adj)
велюровый
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (włókiennictwo) wykonany z weluru

wena /ˈvɛ̃na/ (n)
вдохновение
  (książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia

wenecjanin /ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
венецианец
  mieszkaniec Wenecji

wenecjanka /ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjãnka/ (n)
венецианка
  mieszkanka Wenecji

wenecki /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci/ (adj)
венецианский, венециа́нский
  odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

wenerolog /ˌvɛ̃nɛˈrɔlɔk/ (n)
венеролог
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka wenerologii

wenerologia /ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja/ (n)
венерология
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;

wenerologiczny (adj)
венерологический
  związany z wenerologią, dotyczący wenerologii

weneryczny (adj)
венерический
  (medycyna, medyczny) przenoszony drogą płciową

wenezuelski /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci/ (adj)
венесуэльский, венесуэ́льский
  odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

wentylator /ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr/ (n)
вентилятор, ветрогон
  (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

wentylatorowy (adj)
вентиляторный
  związany z wentylatorem lub wentylatorami, dotyczący wentylatorów

wenusjański (adj)
венерианский
  (astronomia, astronomiczny) związany z planetą Wenus

wepchać (v)
впереть
  (potocznie, potoczny) umieścić kogoś gdzieś na siłę
втолкнуть
  pchając, umieścić w czymś

wepchnąć (v)
втолкнуть
  pchając, umieścić w czymś

wepski (adj)
вепсский
  związany z Wepsami, dotyczący Wepsów

wepski (n)
вепсский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wepski;

weranda /vɛˈrãnda/ (n)
веранда
  (architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach

werbalny (adj)
вербальный
  wyrażony przy pomocy słów

werdykt /ˈvɛrdɨkt/ (n)
приговор
  decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp.

wermut (n)
вермут, ве́рмут
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;

wernisaż (n)
вернисаж
  (sztuka) uroczyste otwarcie wystawy dzieł sztuki

weronka (n)
веронка
  mieszkanka Werony

werończyk (n)
веронец
  mieszkaniec Werony

weroński (adj)
веронский
  związany z Weroną, dotyczący Werony, pochodzący z Werony

wersalka /vɛrˈsalka/ (n)
диван-кровать
  rozkładane łóżko, które po złożeniu tworzy kanapę

wersalski /vɛrˈsalsʲci/ (adj)
версальский
  pochodzący, wywodzący się z Wersalu; odbywający się, znajdujący się w Wersalu; mający związek z Wersalem

wersja /ˈvɛrsʲja/ (n)
версия, вариант
  jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

wertykał /vɛrˈtɨkaw/ (n)
вертикаль
  (astronomia, astronomiczny) półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir, prostopadłe do horyzontu;

werwa /ˈvɛrva/ (n)
огонь
  ochota do działania

weryfikacja (n)
верификация
  sprawdzenie zgodności z prawdą

wesele /vɛˈsɛlɛ/ (n)
свадебный пир
  (etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie
веселье
  (przestarzałe, przestarzały) coś wesołego

wesoło /vɛˈsɔwɔ/ (adv)
весело
  w pogodnym nastroju

wesołość /vɛˈsɔwɔɕʨ̑/ (n)
весёлость
  (książkowy) wesoły nastrój, dobra atmosfera; radość, beztroska

wesoły /vɛˈsɔwɨ/ (adj)
весёлый, жизнерадостный
  taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny
весёлый
  taki, który wprawia w dobry humor
  świadczący o dobrym humorze, nastroju

wesprzeć /ˈvɛspʃɛʨ̑/ (v)
поддержать
  dać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

westalka (n)
весталка
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłanka Westy, rzymskiej bogini ogniska domowego;

westchnąć (v)
вздохнуть
  odetchnąć głęboko i dość głośno z powodu nagłej emocji

western /ˈwɛstɛrn/ (n)
вестерн
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film z tego gatunku (1.1)

westfalski (adj)
вестфальский
  związany z Westfalią lub Westfalczykami, dotyczący Westfalii

wesz /vɛʃ/ (n)
вошь
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

wet za wet /ˈvɛd za‿ˈvɛt/ (idiom)
зуб за зуб
  (książkowy) wzajemnie, w ten sam sposób (zwykle złem za zło)

weteran /vɛˈtɛrãn/ (n)
ветеран
  (wojskowość, wojskowy) stary, zasłużony w boju żołnierz
  (historia, historyczny, historycznie) żołnierz w starożytnym Rzymie zwolniony z armii z honorami po odbyciu pełnej służby wojskowej
  (przenośnie, przenośnia) długoletni, doświadczony i zasłużony pracownik

weterynaria /ˌvɛtɛrɨ̃ˈnarʲja/ (n)
ветеринария
  (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, (zobacz) medycyna weterynaryjna

weterynaryjny /ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ/ (adj)
ветеринарный
  związany z weterynarią

weterynarz /ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ/ (n)
ветеринар
  (weterynaria, weterynaryjny) lekarz leczący zwierzęta;

wetknąć (v)
воткнуть
  wsunąć coś

weto /ˈvɛtɔ/ (n)
вето
  protest lub sprzeciw wobec czegoś;

wewnątrz /ˈvɛvnɔ̃nṭʃ/ (adv)
внутри
  (przenośnie, przenośnia) w sobie, w duszy

wewnątrz /ˈvɛvnɔ̃nṭʃ/ (preposition)
внутри
  w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnątrzatomowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃatɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
внутриатомный
  dziejący się wewnątrz atomu, dotyczący wnętrza atomu, obowiązujący wewnątrz atomu

wewnątrzczaszkowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃʧ̑aˈʃkɔvɨ/ (adj)
внутричерепной
  dziejący się wewnątrz czaszki, dotyczący wnętrza czaszki, obowiązujący wewnątrz czaszki

wewnątrzfabryczny /ˌvɛvnɔ̃nṭʃfaˈbrɨʧ̑nɨ/ (adj)
внутрифабричный
  dziejący się wewnątrz fabryki, dotyczący wnętrza fabryki, obowiązujący wewnątrz fabryki

wewnątrzgatunkowy /ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡatũŋˈkɔvɨ/ (adj)
внутривидовой
  dziejący się wewnątrz gatunku, dotyczący wnętrza gatunku, obowiązujący wewnątrz gatunku

wewnątrzgrupowy /ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡruˈpɔvɨ/ (adj)
внутригрупповой
  dziejący się wewnątrz grupy, dotyczący wnętrza grupy, obowiązujący wewnątrz grupy

wewnątrzkomórkowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
внутриклеточный
  dziejący się wewnątrz komórki, dotyczący wnętrza komórki, obowiązujący wewnątrz komórki

wewnątrzkrajowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃkraˈjɔvɨ/ (adj)
внутригосударственный
  dziejący się wewnątrz kraju, dotyczący wnętrza kraju, obowiązujący wewnątrz kraju

wewnątrzmolekularny /ˌvɛvnɔ̃nṭʃmɔlɛkuˈlarnɨ/ (adj)
внутримолекулярный
  dziejący się wewnątrz molekuły, dotyczący wnętrza molekuły, obowiązujący wewnątrz molekuły

wewnątrzorganizacyjny /ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔrɡãɲizaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
внутриорганизационный
  dziejący się wewnątrz organizacji, dotyczący wnętrza organizacji, obowiązujący wewnątrz organizacji

wewnątrzpartyjny /ˌvɛvnɔ̃nṭʃparˈtɨjnɨ/ (adj)
внутрипартийный
  dziejący się wewnątrz partii, dotyczący wnętrza partii, obowiązujący wewnątrz partii

wewnątrzpaństwowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃpãj̃ˈstfɔvɨ/ (adj)
внутригосударственный
  dziejący się wewnątrz państwa, dotyczący wnętrza państwa, obowiązujący wewnątrz państwa

wewnątrzrodzinny /ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
внутрисемейный
  dziejący się wewnątrz rodziny, dotyczący wnętrza rodziny, obowiązujący wewnątrz rodziny

wewnątrzrządowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃːɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
внутриправительственный
  dziejący się wewnątrz rządu, dotyczący wnętrza rządu, obowiązujący wewnątrz rządu

wewnątrzstrefowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃstrɛˈfɔvɨ/ (adj)
внутризональный
  dziejący się wewnątrz strefy, dotyczący strefy, obowiązujący w strefie

wewnątrzwspólnotowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃfspulnɔˈtɔvɨ/ (adj)
внутриобщинный
  dziejący się we wspólnocie, dotyczący tylko wspólnoty, obowiązujący we wspólnocie

wewnątrzzakładowy /ˌvɛvnɔ̃nḍʒzakwaˈdɔvɨ/ (adj)
внутризаводской
  dziejący się wewnątrz zakładu, dotyczący wnętrza zakładu, obowiązujący wewnątrz zakładu

wewnętrzny /vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
внутренний
  dotyczący relacji pomiędzy elementami jakiegoś zamkniętego układu
  taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice
  taki, który dzieje się w granicach danego kraju
  taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezuwian /vɛˈzuvʲjãn/ (n)
везувиан
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

wezwanie /vɛzˈvãɲɛ/ (n)
призыв
  (rzeczownik odczasownikowy) od wezwać
вызов
  pisemny, urzędowy nakaz, pismo wzywające do stawienia się lub dopełnienia formalności itp.

wezwać na dywanik /ˈvɛzvaʨ̑ ˌna‿dɨˈvãɲik/ (v)
вызвать на ковёр
  wezwać podwładnego na rozmowę, zwykle przykrą

wezyr /ˈvɛzɨr/ (n)
визирь
  najważniejszy urzędnik na dworze kalifów;

wełna /ˈvɛwna/ (n)
шерсть
  sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów
  (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)

wełna mineralna /ˈvɛwna ˌmʲĩnɛˈralna/ (n)
минеральная вата
  (budownictwo) materiał izolacyjny wytwarzany z surowców mineralnych;

wełniany /vɛwʲˈɲãnɨ/ (adj)
шерстяной
  wykonany z wełny

wiacki (adj)
вятский
  związany z Wiatką, dotyczący Wiatki

wiadomo /vʲjaˈdɔ̃mɔ/ (modal)
ведомо, известно
  w wypowiedziach twierdzących: jest pewne, oczywiste, jasne

wiadomości /ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕʨ̑i/ (n)
знание, познание
  jakiś obszar wiedzy
известие, новость
  telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny

wiadomość /vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
сообщение, новость, информация
  nowina, informacja

wiadro /ˈvʲjadrɔ/ (n)
ведро
  walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt /ˈvʲjadukt/ (n)
виадук
  (urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiara /ˈvʲjara/ (n)
вера
  (książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie
  przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych

wiarołomność (n)
вероломность
  (książkowy) cecha tego, co wiarołomne; cecha tych, którzy są wiarołomni

wiarołomny /ˌvʲjarɔˈwɔ̃mnɨ/ (adj)
вероломный
  (książkowy) taki, który nie dotrzymał słowa, złamał przysięgę, sprzeniewierzył się komuś, popełnił zdradę

wiarołomny /ˌvʲjarɔˈwɔ̃mnɨ/ (n)
вероломец
  ktoś wiarołomny (1.1), osoba wiarołomna (1.1)

wiarołomstwo (n)
вероломство
  (książkowy) niedotrzymanie danego słowa, złamanie przysięgi; dopuszczenie się zdrady

wiarygodność /ˌvʲjarɨˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
достоверность
  cecha tego, co wiarygodne, rzetelne, prawdziwe

wiarygodny /ˌvʲjarɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
достоверный, заслуживающий доверия
  godny wiary, zasługujący na wiarę i zaufanie, pewny

wiata /ˈvʲjata/ (n)
навес
  budowla niekiedy ze ściankami, z zadaszeniem opartym na słupach, nad peronami, parkingami, przystankami;

wiatr /vʲjatr̥/ (n)
ветер
  (meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatrak /ˈvʲjatrak/ (n)
ветряная мельница
  (budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;

wiatrowy (adj)
ветровой
  związany z wiatrem

wiatrołom (n)
бурелом
  drzewa powalone wiatrem;

wiatyk (n)
виатикум
  (kościelny) komunia dawana wiernemu w niebezpieczeństwie śmierci;

wiaziemski (adj)
вяземский
  związany z Wiaźmą, dotyczący Wiaźmy

wiać /vʲjäʨ̑/ (v)
дуть
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwać się (o wietrze, o masach powietrza)
тянуть
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) być odczuwalnym

wibrator (n)
вибратор
  (seksuologia, seksuologiczny) wibrujące akcesorium imitujące męski członek, wykorzystywane do stymulacji narządów płciowych;

wibro-
вибро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drganiem, wstrząsem lub falowaniem

wibroakustyczny (adj)
виброакустический
  związany z wibroakustyką, dotyczący wibroakustyki

wiceadmiralski (adj)
вице-адмиральский
  związany z wiceadmirałem, dotyczący wiceadmirała

wiceadmirał (n)
вице-адмирал
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi dywizji w wojskach lądowych i lotnictwie;
  (marynarka) oficer mający stopień wiceadmirała (1.1)

wicegubernatorski (adj)
вице-губернаторский
  (rzadki, rzadko używany) związany z wicegubernatorem, dotyczący urzędu wicegubernatora

wicekanclerski (adj)
вице-канцлерский
  związany z osobą lub urzędem wicekanclerza, dotyczący wicekanclerza

wicekonsulski (adj)
вице-консульский
  związany z osobą lub urzędem wicekonsula, dotyczący wicekonsula

wiceprezydencki (adj)
вице-президентский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z osobą lub urzędem wiceprezydenta, dotyczący wiceprezydenta

wiceprezydent (n)
вице-президент
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zastępca prezydenta

widelec /vʲiˈdɛlɛʦ̑/ (n)
вилка
  ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;
  (środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) element konstrukcji roweru, na którym mocuje się oś koła;

widelec do porcjowania /vʲiˈdɛlɛʣ̑ ˌdɔ‿pɔrʦ̑ʲjɔˈvãɲa/ (n)
вилка порционная
  widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej

widnieć /ˈvʲidʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
виднеться
  być widocznym, dawać się widzieć

widny (adj)
светлый
  (książkowy) rozświetlony

widocznie /vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
заметно
  dostrzegalnie, istotnie, wyraźnie

widocznie /vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ/ (particle)
видимо, очевидно, явно
  … wprowadzająca wniosek, który mówca uważa za prawdopodobne wyjaśnienie

widoczność /vʲiˈdɔʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
видимость
  możliwość widzenia w danej przestrzeni lub w danych warunkach

widoczny /vʲiˈdɔʧ̑nɨ/ (adj)
видимый, заметный
  taki, którego widać
  taki, którego łatwo dostrzec, zauważyć

widok /ˈvʲidɔk/ (n)
вид
  widziana przestrzeń, krajobraz

widokówka /ˌvʲidɔˈkufka/ (n)
художественная открытка
  karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku;

widowisko /ˌvʲidɔˈvʲiskɔ/ (n)
зрелище
  impreza artystyczna lub rozrywkowa, która jest przeznaczona do oglądania przez publiczność

widowiskowy /ˌvʲidɔvʲiˈskɔvɨ/ (adj)
захватывающий
  mający atrakcyjną formę wizualną i wywołujący emocje
зрительный
  przeznaczony do wystawiania widowisk

widownia /vʲiˈdɔvʲɲa/ (n)
аудитория, зрительный зал
  miejsce w teatrze, kinie, stadionie itp. przeznaczone dla widzów
зритель, публика
  wszyscy widzowie jakiegoś przedstawienia

widz /vʲiʦ̑/ (n)
зритель
  osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzenie /vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
свидание
  odwiedziny więźnia w więzieniu

widzieć /ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
видеть, зрить
  odbierać bodźce wzrokowe
видеть
  spotykać się
  mieć dany pogląd na coś/kogoś

widzimisię (n)
каприз, прихоть
  (potocznie, potoczny) czyjś pogląd nieliczący się z niczym

widły /ˈvʲidwɨ/ (n)
вилы
  narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wiec (n)
вече
  (historia, historyczny, historycznie) ogólne zebranie członków plemienia, mieszkańców grodu lub osady;

wieczerza /vʲɛˈʧɛʒa/ (n)
вечеря
  (przestarzałe, przestarzały) (dziś (książkowy), czasem też (podniośle)) kolacja

wieczerzać (v)
ужинать
  (przestarzałe, przestarzały) (dziś (książkowy), czasem też (podniośle)) spożywać wieczerzę

wieczna zmarzlina (n)
вечная мерзлота
  (ekologia, ekologiczny) stale zamarznięta głębsza warstwa gleby

wiecznie /ˈvʲjɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
вечно
  bez ograniczenia w czasie
  nieustannie, ciągle, bez przerwy

wieczność /ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
вечность
  (książkowy) nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) życie pozagrobowe
  bardzo długi czas

wieczny /ˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
вечный
  trwający wieczność; dotyczący wieczności
  (potocznie, potoczny) trwający bardzo długo

wieczorem /vʲjɛˈʧ̑ɔrɛ̃m/ (adv)
вечером
  gdy zapada zmierzch

wieczorny /vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ/ (adj)
вечерний
  odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia

wieczorynka /ˌvʲjɛʧ̑ɔˈrɨ̃nka/ (n)
вечерний телепередача для малыш
  (potocznie, potoczny) program telewizyjny dla dzieci emitowany wieczorem;

wieczór /ˈvʲjɛʧ̑ur/ (n)
вечер
  część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski /ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci/ (n)
мальчишник
  zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedeński /vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci/ (adj)
венский
  odnoszący się do Wiednia, związany z Wiedniem

wiedza /ˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
знание, зна́ние
  ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
знать, ведать
  mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiedzieć, co w trawie piszczy /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈʦ̑ɔ ˈf‿travʲjɛ ˈpʲiʃʧ̑ɨ/ (idiom)
быть в курсе дела
  orientować się w danej sytuacji, domyślać się czegoś, wiedzieć, co się dzieje

wiedźma /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma/ (n)
ведьма
  (etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta stara, brzydka, kłótliwa

wiedźmin /ˈvʲjɛ̇ʥ̑mʲĩn/ (n)
ведьмак
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by jako najemnik zabijać potwory

wiejadło /vʲjɛ̇ˈjadwɔ/ (n)
веялка
  (rolnictwo, rolniczy) prymitywne narzędzie do oddzielania plew od ziarna w formie szufli, wideł lub płaskiego kosza;

wiejski /ˈvʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
сельский
  związany z wsią, dotyczący wsi, pochodzący ze wsi

wiek /vʲjɛk/ (n)
возраст
  czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
век, столетие
  sto lat;

wiek emerytalny /ˈvʲjɛk ˌɛ̃mɛrɨˈtalnɨ/ (n)
пенсионный возраст
  (urzędowy) rok życia, od którego osoba ubezpieczona na życie nabywa prawo do świadczenia z tytułu dożycia tego wieku; wiek, od którego pracownik może odejść na emeryturę;

wielbiciel /vʲjɛlˈbʲiʨ̑ɛl/ (n)
поклонник
  (książkowy) osoba, która wielbi kogoś lub coś

wielbłąd /ˈvʲjɛlbwɔ̃nt/ (n)
верблюд
  (zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wielbłądzi /vʲjɛlbˈwɔ̃ɲʥ̑i/ (adj)
верблюжий
  charakterystyczny dla wielbłąda, mający cechy wielbłąda
  dotyczący, odnoszący się do wielbłąda
  wykonany z wełny lub skóry wielbłąda

wiele /ˈvʲjɛlɛ/ (adv)
много
  dużo, w dużym stopniu, zakresie

wiele /ˈvʲjɛlɛ/ (indefinitePronoun)
много
  duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielka koalicja (n)
большая коалиция
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koalicja rządowa największych partii politycznych o przeciwnych poglądach w przypadku, kiedy niemożliwe jest uzyskanie większości w parlamencie, partii wygranej z jedną z mniejszych partii;

wielkanocny /ˌvʲjɛlkãˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
пасхальный
  związany z Wielkanocą, dotyczący Wielkanocy

wielki /ˈvʲjɛlʲci/ (adj)
великий, большой
  bardzo ważny, znaczący
  o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
большой
  o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu
  o nadzwyczaj dużych rozmiarach

wielki piec (n)
домна
  (hutnictwo, hutniczy) piec do wytapiania surówki i rud żelaza

wielkoduszność (n)
великодушие
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest wielkoduszne; cecha tych, którzy są wielkoduszni

wielkoduszny /ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ/ (adj)
великодушный
  taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością
  świadczący o czyjejś szlachetności, wyrozumiałości

wielkokalibrowy (adj)
крупнокалиберный
  o broni, amunicji: mający duży kaliber

wielkomocarstwowy (adj)
великодержавный
  (książkowy) odnoszący się do wielkich mocarstw, dotyczący wielkiego mocarstwa, właściwy wielkiemu mocarstwu

wielkopolski /ˌvʲjɛlkɔˈpɔlsʲci/ (adj)
великопольский
  dotyczący Wielkopolski, związany z Wielkopolską

wielkoruski (adj)
великорусский
  związany z przekonaniem nacjonalistów rosyjskich, że nie istnieje odrębność narodów białoruskiego i ukraińskiego

wielkoustiuski (adj)
великоустюжский
  związany z Wielkim Ustiugiem, dotyczący Wielkiego Ustiuga

wielkołucki (adj)
великолукский
  związany z Wielkimi Łukami, dotyczący Wielkich Łuków

wielkość /ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑/ (n)
величина
  cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność

wielo- /ˈvʲjɛlɔ/
много-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dużą liczbę tego, co jest nazywane drugim członem

wielobarwność (n)
многоцветность
  cecha tego, co wielobarwne

wielobóstwo /ˌvʲjɛlɔˈbustfɔ/ (n)
многобожие
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w wielu bogów

wielocylindrowy /ˌvʲjɛlɔʦ̑ɨlʲĩnˈdrɔvɨ/ (adj)
многоцилиндровый
  (technologia, technika, techniczny) mający wiele cylindrów

wieloczłonowy /ˌvʲjɛlɔʧ̑wɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
многочленный
  składający się z wielu członów

wielodniowy /ˌvʲjɛlɔˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
многодневный
  trwający wiele dni

wielodzietność (n)
многодетность
  cecha tego, co wielodzietne; cecha tych, którzy są wielodzietni

wielodzietny /ˌvʲjɛlɔˈʥ̑ɛtnɨ/ (adj)
многодетный, многосемейный
  mający większą niż przeciętna liczbę dzieci

wielofunkcyjny (adj)
многофункциональный
  taki, który spełnia wiele funkcji

wielogłowy /ˌvʲjɛlɔˈɡwɔvɨ/ (adj)
многоголовый
  (książkowy) mający wiele głów

wielojęzyczność (n)
многоязычие
  (językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co wielojęzyczne

wielojęzyczny /ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
многоязычный
  posługujący się wieloma językami
  napisany w wielu językach

wielokilometrowy /ˌvʲjɛlɔcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ/ (adj)
многокилометровый
  mający długość wielu kilometrów, wynoszący wiele kilometrów

wielokomórkowy /ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
многоклеточный
  (biologia, biologiczny) składający się z wielu komórek

wielokropek (n)
многоточие, троеточие
  znak interpunkcyjny złożony z trzech kropek następujących po sobie, oznaczający przerwanie toku wypowiedzi lub niedomówienie, albo służący do zaznaczenia fragmentów pominiętych;

wielokrotnie /ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
многократно
  wiele razy

wielokrotny /ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɨ/ (adj)
многократный, многоразовый
  występujący więcej niż raz, powtarzający się

wielokrążek /ˌvʲjɛlɔˈkrɔ̃w̃ʒɛk/ (n)
полиспаст
  (technologia, technika, techniczny) układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą;

wielokształtny (adj)
многоформный, мультиформный, разнообразный
  taki, który ma wielorakie kształty

wielokwiatowy (adj)
многоцветковый
  taki, który ma wiele kwiatów

wielokąt /vʲjɛˈlɔkɔ̃nt/ (n)
многоугольник
  (geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

wieloletni /ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
многолетний, долголетний
  trwający lub mający wiele lat

wielolufowy (adj)
многоствольный
  (wojskowość, wojskowy) mający wiele luf

wielomian /vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn/ (n)
многочлен, полином
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wielomiesięczny /ˌvʲjɛlɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
многомесячный
  trwający wiele miesięcy

wielonarodowy (adj)
многонациональный
  złożony z przedstawicieli wielu narodów, narodowości

wielooczny (adj)
многоглазый
  taki, który ma wiele oczu

wieloodcinkowy (adj)
многосерийный
  składający się z wielu odcinków

wielooki /ˌvʲjɛlɔˈːci/ (adj)
многоглазый
  (książkowy) mający wiele oczu

wielopiętrowy /ˌvʲjɛlɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ/ (adj)
многоэтажный
  mający wiele pięter

wielorodzinny (adj)
многоквартирный
  przeznaczony do użytku dla wielu rodzin

wieloryb /vʲjɛˈlɔrɨp/ (n)
кит
  (zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybnictwo /ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
китобойный промысел
  polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

wielorybniczy (adj)
китобойный
  związany z wielorybnictwem, dotyczący wielorybnictwa

wielostopniowy (adj)
многостепенный
  mający wiele stopni, zachodzący etapami

wielotomowy (adj)
многотомный
  składający się z wielu tomów

wielotorbielowaty /ˌvʲjɛlɔtɔrbʲjɛlɔˈvatɨ/ (adj)
поликистозны
  (medycyna, medyczny) mający wiele torbieli

wielotygodniowy /ˌvʲjɛlɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
многонедельный
  trwający wiele tygodni

wielotysięczny (adj)
многотысячный
  liczący wiele tysięcy

wielowarstwowość (n)
многослойность
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest wielowarstwowe; cecha tych, którzy są wielowarstwowi

wielowarstwowy (adj)
многослойный
  taki, który ma wiele warstw

wielowiekowy /ˌvʲjɛlɔvʲjɛˈkɔvɨ/ (adj)
многовековой
  trwający wiele wieków, istniejący wiele wieków

wielowodzie (n)
многоводие
  (medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna;

wielościan /vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn/ (n)
многогранник
  (geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

wielościenny (adj)
многогранный
  (geometria) taki, który ma wiele ścian

wielożeństwo /ˌvʲjɛlɔˈʒɛ̃j̃stfɔ/ (n)
многожёнство
  forma małżeństwa, w której mężczyzna jest żonaty jednocześnie z dwiema lub więcej kobietami

wieniec /ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
венок
  wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów

wientiański /vʲjɛ̃nˈtʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
вьентьянский
  odnoszący się do Wientianu (miasta w Laosie)

wieprz /vʲjɛpʃ/ (n)
вепрь
  (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec świni

wieprzowina /ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna/ (n)
свинина
  (spożywczy) mięso ze świni;

wierchnieudyński (adj)
верхнеудинский
  dotyczący Wierchnieudyńska albo pochodzący z Wierchnieudyńska, związany z Wierchnieudyńskiem

wierchojański (adj)
верхоянский
  (geografia, geograficzny) w nazwach miejscowych związany z górnym biegiem rzeki Jany (rzeki na Dalekim Wschodzie Rosji)
  związany z Wierchojańskiem (miastem w Rosji)

wierchuszka /vʲjɛrˈxuʃka/ (n)
верхушка
  (potocznie, potoczny) grupa ludzi sprawujących władzę w państwie, jakiejś organizacji, instytucji

wierny /ˈvʲjɛrnɨ/ (adj)
верный
  wykazujący się wiernością, lojalnością
  o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły

wierny /ˈvʲjɛrnɨ/ (n)
верующий
  ten, który wierzy, jest wyznawcą danej religii

wiersz /vʲjɛrʃ/ (n)
стих, стихотворение
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki, często rymowany
стих
  charakterystyczny układ graficzny tekstów poetyckich

wiertarka /vʲjɛrˈtarka/ (n)
дрель
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;
бормашина
  przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy

wiertło /ˈvʲjɛrtwɔ/ (n)
сверло
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie do wykonywania otworów;

wierzba /ˈvʲjɛʒba/ (n)
верба, ива
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzba płacząca /ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a/ (n)
плакучая ива
  (botanika, botaniczny) Salix alba L. (Tristis), odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach;

wierzch /vʲjɛʃx/ (n)
верх
  górna lub zewnętrzna powierzchnia czegoś

wierzchołek /vʲjɛʃˈxɔwɛk/ (n)
вершина
  (geografia, geograficzny) szczyt góry
  (geometria) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu;

wierzchołek góry lodowej /vʲjɛʃˈxɔwɛɡ ˈːurɨ lɔˈdɔvɛj/ (n)
верхушка айсберга, видимая часть айсберга
  (publikatory) o wykrytej aferze, która stanowi fragment szerszego, lecz nieujawnionego jeszcze negatywnego zjawiska

wierzenie /vʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
верование
  (rzeczownik odczasownikowy) od wierzyć

wierzyciel /vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl/ (n)
кредитор
  (potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy;

wierzyć /ˈvʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
верить
  ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
  uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
  wyznawać religię

wieszak /ˈvʲjɛʃak/ (n)
вешалка
  mebel zaopatrzony w kilka wieszaków (1.1)
  przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;
  (krawiectwo) tasiemka lub pętelka przyszyta do ubrania lub ręcznika
  kołek, haczyk lub drążek, służący do wieszania ubrań, ręczników itp.

wieszać (v)
вешать
  umieszczać coś w taki sposób, że punkt zaczepienia znajduje się ponad jego środkiem ciężkości
  zabijać kogoś poprzez zawiązanie na jego szyi pętli zaciskającej się pod jego ciężarem

wieszczek (n)
альпийская галка
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;

wieszczyć (v)
ворожить, предсказывать будущее
  (książkowy) albo (podniośle) przepowiadać przyszłość

wietnamski /vʲjɛtˈnãmsʲci/ (adj)
вьетнамский
  odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wietnamski /vʲjɛtˈnãmsʲci/ (n)
вьетнамский
  język urzędowy Wietnamu;

wietrzny /ˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
ветряный
  (medycyna, medyczny) o chorobie: przenoszony drogą kropelkową

wietłuski (adj)
ветлужский
  związany z Wietługą, dotyczący Wietługi (miasta lub rzeki)

wiewiórczy /vʲjɛˈvʲjurʧ̑ɨ/ (adj)
беличий
  związany z wiewiórką, dotyczący wiewiórki

wiewiórka /vʲjɛˈvʲjurka/ (n)
белка
  (zoologia, zoologiczny) : (1.1) (zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieś /vʲjɛ̇ɕ/ (n)
деревня, село
  jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;
  tereny pozamiejskie

wieśniak /ˈvʲjɛ̇ɕɲak/ (n)
деревенщина
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) prostak, człowiek prymitywny
деревенский житель, селянин
  człowiek mieszkający na wsi

wieść /vʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
весть
  (książkowy) nowina, wiadomość

wieść /vʲjɛ̇ɕʨ̑/ (v)
вести
  (książkowy) prowadzić

wieźć /vʲjɛ̇ɕʨ̑/ (v)
везти
  przemieszczać coś lub kogoś z miejsca na miejsce za pomocą jakiegoś środka lokomocji

wieża /ˈvʲjɛʒa/ (n)
башня, ладья
  (architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;
ладья, башня
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;
башня
  (wojskowość, wojskowy) wystający ponad korpus element wojskowych pojazdów, okrętów, umocnień z zamontowanym działem

wieża Babel /ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl/ (n)
Вавилонская башня
  (biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;

wieża Eiffla /ˈvʲjɛʒa ˈajfla/ (n)
Эйфелева башня
  (architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wieża spadochronowa (n)
парашютная вышка
  stalowa konstrukcja z wysięgnikiem służąca do treningu skakania ze spadochronem;

wieżowiec /vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑/ (n)
небоскрёб
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wieżowy (adj)
башенный
  (architektura, architektoniczny) związany z wieżą
  mający formę wieży, podobny do wieży

wieżyczka /vʲjɛˈʒɨʧ̑ka/ (n)
башенка
  (architektura, architektoniczny) względnie niewielka wieża
  (zdrobniale) od: wieża
башня
  (wojskowość, wojskowy) górna, obrotowa część czołgu z zamontowanym działem

wigilia /vʲiˈɟilʲja/ (n)
сочельник
  tradycyjna, uroczysta wieczerza w wigilię (1.1) Bożego Narodzenia

wigor /ˈvʲiɡɔr/ (n)
живость, темперамент
  energia objawiająca się w chęci do pracy i zabawy oraz w szybkości i sprawności w działaniu

wigwam /ˈvʲiɡvãm/ (n)
вигвам
  (etnografia, etnograficzny) rodzaj nieprzenośnej chaty Indian Ameryki Północnej;

wihajster /vʲiˈxajstɛr/ (n)
штука, штуковина
  (potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie

wihara /vʲiˈxara/ (n)
вихара
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor buddyjski i dźinijski

wiki- /ˈvʲici/ (prefix)
вики-
  …pierwszy człon rzeczowników złożonych oznaczający związek z programami i projektami opartymi na mechanizmie wiki

wiking /ˈvʲicĩŋk/ (n)
викинг
  (historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

wikipedysta /ˌvʲicipɛˈdɨsta/ (n)
википедист
  internauta tworzący i edytujący Wikipedię

wikipedystka /ˌvʲicipɛˈdɨstka/ (n)
википедистка
  internautka tworząca i edytująca Wikipedię, (także, też) Wikisłownik, Wikibooks lub Wikicytaty

wikitekst /vʲiciˈtɛkst/ (n)
вики-разметка
  (informatyka, informatyczny) tekst napisany w języku programowania Wikitext Markup Language;

wikkański (adj)
викканский
  związany z religią wicca, dotyczący religii wicca

wikt (n)
провиант
  (przestarzałe, przestarzały) żywność, zaopatrzenie

wiktuały (n)
провиант
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (książkowy) żywność, prowiant

wilczy /ˈvʲilʧ̑ɨ/ (adj)
волчий
  związany z wilkiem, dotyczący wilka

wilczy bilet /ˈvʲilʧ̑ɨ ˈbʲilɛt/ (n)
волчий билет
  dokument zabraniający osobie wydalonej z jakiejś uczelni lub zakładu pracy wstępu na inną uczelnię lub podjęcia pracy gdzie indziej;

wilczyca /vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
волчица, волчиха
  (zoologia, zoologiczny) samica wilka

wilczę /ˈvʲilʧ̑ɛ/ (n)
волчонок
  (zoologia, zoologiczny) szczenię wilka

wileński /vʲiˈlɛ̃j̃sʲci/ (adj)
виленский, вильнюсский
  odnoszący się do Wilna lub Wileńszczyzny

wilga /ˈvʲilɡa/ (n)
иволга
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae);

wilgotno (adv)
сыро
  w sposób wilgotny, o zauważalnym poziomie wilgotności

wilgotność (n)
влажность, сырость
  stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgotny /vʲilˈɡɔtnɨ/ (adj)
влажный
  trochę mokry

wilgoć /ˈvʲilɡɔʨ̑/ (n)
влага
  woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk /vʲilk/ (n)
волк
  (zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk morski /ˈvʲilk ˈmɔrsʲci/ (n)
морской волк
  (przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilk syty i owca cała /ˈvʲilk ˈsɨtɨ i‿ˈɔfʦ̑a ˈʦ̑awa/ (proverb)
и овцы целы, и волки сыты
  rozwiązanie problemu z korzyścią dla obu stron

wilk w owczej skórze /ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ/ (n)
волк в овечьей шкуре
  (związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilka nogi karmią /ˈvʲilka ˈnɔɟi ˈkarmʲjɔ̃w̃/ (proverb)
волка ноги кормят
  trzeba włożyć wysiłek, by coś osiągnąć

wilkołak /vʲilˈkɔwak/ (n)
волколак, оборотень
  (folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa /ˈvʲilːa/ (n)
вилла
  podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wilnianin /vʲilʲˈɲä̃ɲĩn/ (n)
виленчук
  mieszkaniec Wilna
  osoba pochodząca z Wilna, urodzona w Wilnie

wilujski (adj)
вилюйский
  związany z Wilujem, dotyczący Wiluju

wina /ˈvʲĩna/ (n)
вина
  czyn niezgodny z normami postępowania

winda /ˈvʲĩnda/ /ˈvʲĩndɨ/ (n)
лифт
  (technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

windowy /vʲĩnˈdɔvɨ/ (adj)
лифтовой
  związany z windą, dotyczący windy

windykacja (n)
виндикация
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przejmowanie majątku na drodze prawnej

windziarka /vʲĩɲˈʥ̑arka/ (n)
лифтёрша
  forma żeńska od windziarz

windziarz /ˈvʲĩɲʥ̑aʃ/ (n)
лифтёр
  (potocznie, potoczny) mężczyzna obsługujący windę

winiak (n)
бренди
  (spożywczy) wódka destylowana z wina, głównie gronowego;

winiarz (n)
винодел
  (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba produkująca wino

winnica /vʲĩɲˈːiʦ̑a/ (n)
виноградник
  (rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winnicki (adj)
винницкий
  związany z Winnicą, dotyczący Winnicy

winny /ˈvʲĩnːɨ/ (adj)
должный
  być zobowiązanym do czegoś
винный
  dotyczący wina lub o cechach wina
виновный
  taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino /ˈvʲĩnɔ/ (n)
вино
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

wino lodowe (n)
ледяное вино
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słodkie i ekstraktywne wino, wytwarzane z winogron zamarzniętych na krzewie i wyciskanych jeszcze przed rozmarznięciem;

winogrodnictwo /ˌvʲĩnɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
виноградарство
  (rolnictwo, rolniczy) uprawa i hodowla winorośli;
  dział rolnictwa obejmujący uprawę i hodowlę winorośli

winogrodnik /ˌvʲĩnɔˈɡrɔdʲɲik/ (n)
виноградарь
  osoba zajmująca się uprawą winnicy

winogrono /ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ/ (n)
виноград, виноградина
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

winogronowy /ˌvʲĩnɔɡrɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
виноградный
  dotyczący winogron (winorośli i owoców)
  przyrządzony, zrobiony z winogron, z dodatkiem winogron

winorośl /vʲĩˈnɔrɔɕl̥/ (n)
виноград
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.

winowajca /ˌvʲĩnɔˈvajʦ̑a/ (n)
виновник
  ten, kto zawinił, kto popełnił występek, kto zrobił coś złego

winowajczyni /ˌvʲĩnɔvajˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
виновница
  kobieta, która jest odpowiedzialna za zrobienie czegoś złego

winterthurski (adj)
винтертурский
  związany z Winterthurem, dotyczący Winterthuru

wiolonczela /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla/ (n)
виолончель
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiolonczelista /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲista/ (n)
виолончелист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na wiolonczeli

wiolonczelistka /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲistka/ (n)
виолончелистка
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na wiolonczeli

wiolonczelowy (adj)
виолончельный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z wiolonczelą; grany na wiolonczeli

wiorsta (n)
верста
  (jednostka miary) dawna rosyjska jednostka długości, równa około 1067 metrów

wiosenny /vʲjɔˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
весенний
  mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną

wiosna /ˈvʲjɔsna/ (n)
весна
  pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosną /ˈvʲjɔsnɔ̃w̃/ (adv)
весною
  w czasie trwania wiosny

wiosło /ˈvʲjɔswɔ/ (n)
весло
  spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosłowy (adj)
вёсельный
  poruszany wiosłami

wiotki (adj)
дряблый, вялый
  pozbawiony jędrności, napięcia
гибкий
  łatwo wyginający się, z łatwością się odkształcający

wioślarka /vʲjɔ̇ɕˈlarka/ (n)
гребчиха
  (sport, sportowy) kobieta uprawiająca wioślarstwo; taka, która wiosłuje

wioślarski (adj)
гребной
  dotyczący wioślarstwa i wioślarzy

wioślarstwo /vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ/ (n)
гребля
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wioślarz /ˈvʲjɔ̇ɕlaʃ/ (n)
гребец
  (sport, sportowy) ktoś uprawiający wioślarstwo

wir /vʲir/ (n)
водоворот
  szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi

wirginijski (adj)
виргинский
  związany z Wirginią, dotyczący Wirginii

wirowanie /ˌvʲirɔˈvãɲɛ/ (n)
центрифугирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od wirować

wirować /vʲiˈrɔvaʨ̑/ (v)
отжимать
  (potocznie, potoczny) suszyć pranie w wirówce

wirtemberski (adj)
вюртембергский
  związany z Wirtembergią, dotyczący Wirtembergii

wirtuoz /vʲirˈtu<sup>w</sup>ɔs/ (n)
виртуоз
  artysta, który doskonale włada swoją sztuką (najczęściej o muzykach)

wirtuozeria (n)
виртуозность
  szczególny kunszt w robieniu czegoś

wirulentny (adj)
вирулентный
  (biologia, biologiczny) o zarazkach, bakteriach zdolny zakazić, zainfekować

wirus /ˈvʲirus/ (n)
вирус
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej;
  (informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusologia /ˌvʲirusɔˈlɔɟja/ (n)
вирусология
  (biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

wirusologiczny (adj)
вирусологический
  (biologia, biologiczny) związany z wirusologią, dotyczący wirusologii

wirusowy (adj)
вирусный
  związany z wirusami, dotyczący wirusów

wirówka /vʲiˈrufka/ (n)
медогонка, центрифуга
  (pszczelarstwo, pszczelarski) urządzenie do pozyskiwania miodu z plastra
центрифуга
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie laboratoryjne lub przemysłowe do separacji mieszanin metodą wirową;

wisielczy humor (n)
юмор висельника
  bardzo zły humor
  humor bardzo zły, objawiający się niewybrednymi, często fatalistycznymi lub makabrycznymi żartami
  zdolność dostrzegania zabawnych stron bardzo złej lub trudnej sytuacji, często pozwalająca komuś przetrwać trudne chwile

wisielec (n)
висельник
  ciało człowieka, który się powiesił albo został powieszony

wisieć /ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑/ (v)
торчать
  (potocznie, potoczny) być winnym (pieniądze itp.)
висеть
  być przymocowanym do czegoś od góry
  znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią

wisieć na telefonie /ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ ˌna‿tɛlɛˈfɔ̃ɲjɛ/ (v)
висеть на телефоне
  rozmawiać przez telefon długo lub często, prowadzić długie rozmowy telefoniczne

wisior /ˈvʲiɕɔr/ (n)
кулон
  (książkowy) spory, okazały wisiorek

wisiorek (n)
кулон, подвеска
  (jubilerstwo, jubilerski) drobna biżuteria noszona na szyi

witalność /vʲiˈtalnɔɕʨ̑/ (n)
жизнеспособность, витальность
  cecha tego, co jest witalne, pełne energii życiowej

witamina /ˌvʲitãˈmʲĩna/ (n)
витамин
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witaminologiczny (adj)
витаминологический
  związany z witaminologią, dotyczący witaminologii

witaminowy /ˌvʲitãmʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
витаминный
  zawierający witaminy
витаминовый
  związany z witaminami

witarianizm (n)
сыроедение
  sposób odżywiania się polegający na spożywaniu wyłącznie surowych pokarmów (dopuszczalne jest podgrzewanie jedzenia do 40 °C) i wykluczeniu wysoko przetworzonej żywności;

witać /ˈvʲitaʨ̑/ (v)
приветствовать
  pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś
здороваться
  składać sobie wzajemne przywitanie

witebski (adj)
витебский
  związany z Witebskiem, dotyczący Witebska

witeź (n)
витязь
  (historia, historyczny, historycznie) dzielny rycerz, bohaterski wojownik

witimski (adj)
витимский
  związany z Witimem, dotyczący Witimu

witraż /ˈvʲitraʃ/ (n)
витраж
  (sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

wiwianit /vʲiˈvʲjä̃ɲit/ (n)
вивианит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

wiza /ˈvʲiza/ (n)
виза
  (urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizerunek /ˌvʲizɛˈrũnɛk/ (n)
изображение
  pierwowzór, odbicie, obraz

wizja (n)
видение
  widzenie, przywidzenie

wizowy (adj)
визовый
  dotyczący wizy

wizyta /vʲiˈzɨta/ (n)
визит
  pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizytówka /ˌvʲizɨˈtufka/ (n)
визитка, визитная карточка
  mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiórek /ˈvʲjurɛk/ (n)
стружка
  mały, podłużny kawałek czegoś, zazwyczaj starty lub zestrugany

wiąz /vʲjɔ̃w̃s/ (n)
вяз, ильм
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;

wiązanie /vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
связь
  element łączący odrębne części, podzespoły w całość

wiązać /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑/ (v)
связывать
  krępować kogoś za pomocą sznura
  tworzyć ciąg logiczny prowadzący od czegoś do czegoś, kojarzyć
  łączyć przedmioty razem, używając sznura
завязывать
  pakować w chustę związując jej końce
связывать, вязать
  splatać, tworząc węzeł

wiązać koniec z końcem /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m/ (v)
сводить концы с концами
  dawać radę finansowo

wiązka /ˈvʲjɔ̃w̃ska/ (n)
вязанка, связка
  pewna liczba jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych;
пучок
  światło lub cząstki biegnące w jednym kierunku

wić /vʲiʨ̑/ (n)
лоза
  elastyczna, długa gałązka lub pęd;

więc /vʲjɛ̃nʦ̑/ (conjunction)
поэтому, следовательно, так что
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

więdnąć /ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
вянуть, увядать
  o roślinach: tracić wodę w komórkach, wiotczeć, usychać

większościowy (adj)
мажоритарный
  związany z większością, dotyczący większości

większość /ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑/ (n)
большинство
  większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło (n)
связка
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy

więzadło głosowe (n)
голосовая связка
  (anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;

więzienie /vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ/ (n)
тюрьма, тюрьма́
  miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzień /ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ/ (n)
узник
  człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więź (n)
связь
  stan posiadania czegoś wspólnego
узы
  to, co łączy jednostki ze sobą

wiślany (adj)
вислинский
  związany z Wisłą, dotyczący Wisły

wiśnia /ˈvʲiɕɲa/ (n)
вишня
  (spożywczy) owoce wiśni (1.1)
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;

wiśniówka /vʲiɕˈɲufka/ (n)
вишнёвка
  (potocznie, potoczny) (spożywczy) zwykle słodki napój alkoholowy (nalewka) o smaku wiśni;

wjechać /ˈvʲjɛxaʨ̑/ (v)
въехать
  aspekt dokonany od: wjeżdżać

wkrótce /ˈfkrutʦ̑ɛ/ (adv)
скоро, вскоре, в скором времени
  w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkręt /fkrɛ̃nt/ (n)
саморез, шуруп
  (technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;

wkrętarka (n)
шуруповёрт
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie z napędem elektrycznym do szybkiego wkręcania i wykręcania wkrętów, śrub itp.

wkurwiać /ˈfkurvʲjäʨ̑/ (v)
заёбывать
  (wulgarnie, wulgaryzm) wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić

wkuźwiać (v)
заёбывать
  (wulgarnie, wulgaryzm) wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić

wkładać /ˈfkwadaʨ̑/ (v)
вкладывать
  o pieniądzach: inwestować
вкладывать, класть в
  umieszczać w środku czegoś

wkładka do butów /ˈfkwatka dɔ‿ˈbutuf/ (n)
стелька
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wkładka przykrywająca część buta przylegającą do spodu stopy, poprawiająca komfort chodzenia, często o właściwościach przeciwpotnych, antypoślizgowych itp.

wlec /vlɛʦ̑/ (v)
волочить, тащить
  ciągnąć po ziemi
волочиться, плестись
  przemieszczać się powoli

wnet (adv)
скоро
  (książkowy) w niedługim czasie od wskazanego momentu

wnikliwość /vʲɲikˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
проницательность
  cecha tego, kto wnikliwy, dociekliwy, uważny

wniosek /ˈvʲɲɔsɛk/ (n)
заявление, предложение
  pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu
вывод, следствие
  wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania

wnioskodawca /ˌvʲɲɔskɔˈdafʦ̑a/ (n)
автор предложение, заявитель
  ten, kto wnioskuje, składa wniosek

wnuczek /ˈvnuʧ̑ɛk/ (n)
внучек
  (zdrobniale) od: wnuk

wnuczka /ˈvnuʧ̑ka/ (n)
внучка
  córka syna lub córki

wnuk /vnuk/ (n)
внук
  syn córki lub syna

wnęka /ˈvnɛ̃ŋka/ (n)
ниша
  zagłębienie w ścianie, murze

wnętrze /ˈvnɛ̃nṭʃɛ/ (n)
внутренность
  przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

wnętrzności /vnɛ̃nˈṭʃnɔɕʨ̑i/ (n)
внутренности, потроха
  (anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia

woalka /vɔˈalka/ (n)
вуалетка, вуаль
  przezroczysta zasłona na twarz stanowiąca przybranie damskiego kapelusza;

wobec /ˈvɔbɛʦ̑/ (preposition)
в отношении, ввиду, из-за, перед, по отношению
  (w odniesieniu) do; biorąc pod uwagę; uwzględniając, razem, wspólnie

woda /ˈvɔda/ (n)
вода
  bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O;

woda gazowana (n)
газированная вода, газировка
  (spożywczy) woda do picia nasycona dwutlenkiem węgla;

woda kolońska /ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska/ (n)
одеколон
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj wody toaletowej o zapachu cytrusowo-ziołowym;

woda królewska /ˈvɔda kruˈlɛfska/ (n)
царская водка
  (chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;

woda mineralna /ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna/ (n)
минеральная вода
  naturalna woda lecznicza;

woda sodowa (n)
содовая вода
  (spożywczy) woda do picia nasycona dwutlenkiem węgla;

woda szara (n)
серая вода
  (ochrona środowiska) nieprzemysłowa woda ściekowa powstająca w procesach domowych, takich jak mycie naczyń, kąpiel i pranie, nadająca się w ograniczonym zakresie do wtórnego wykorzystania;

woda utleniona /ˈvɔda ˌutlɛ̃ˈɲɔ̃na/ (n)
перекись водорода
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran;

wodniczka (n)
вертлявая камышовка
  (ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, zagrożony wyginięciem niewielki ptak wędrowny, zamieszkujący wschodnią Europę i zachodnią Azję po Ural, w pasie klimatu umiarkowanego;

wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (n)
водяной пастушок
  (ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodnisty (adj)
водянистый
  zawierający zbyt dużo wody

wodny /ˈvɔdnɨ/ (adj)
водяной
  (sport, sportowy) odbywający się w wodzie
  nawiązujący do wody lub innych cieczy
  poruszający się po wodzie
  poruszany wodą lub inną cieczą
  żyjący w wodzie lub na wodzie

wodociąg /vɔˈdɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
водопровод
  (technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;

wodogłowie (n)
гидроцефалия
  (medycyna, medyczny) nadmierne nagromadzenie płynów w układzie komorowym mózgu;

wodolot /vɔˈdɔlɔt/ (n)
ракета
  jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;

wodomierz /vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
водомер
  (technologia, technika, techniczny) miernik pokazujący ilość zużytej wody;

wodoodporny /ˌvɔdɔːtˈpɔrnɨ/ (adj)
водонепроницаемый
  odporny na działanie wody

wodopój /vɔˈdɔpuj/ (n)
водопой
  miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę

wodorost /vɔˈdɔrɔst/ (n)
водоросль
  (botanika, botaniczny) miękka roślina rosnąca w wodzie;

wodorotlenek berylu /ˌvɔdɔrɔˈtlɛ̃nɛɡ bɛˈrɨlu/ (n)
гидроксид бериллия
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, toksyczny wodorotlenek amfoteryczny;

wodorowy (adj)
водородный
  (chemia, chemiczny) dotyczący wodoru, związany z wodorem, zasilany wodorem

wodorowęglan /ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn/ (n)
гидрокарбонат
  (chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;

wodospad /vɔˈdɔspat/ (n)
водопад
  swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodoszczelny /ˌvɔdɔˈʃʧ̑ɛlnɨ/ (adj)
водонепроницаемый
  nie przepuszczający wody

wodowstręt (n)
водобоязнь, гидрофобия
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok

wodzić /ˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
вести
  idąc prowadzić kogoś, odwiedzając kolejne miejsca

wodzić za nos /ˈvɔʥ̑iʥ̑ za‿ˈnɔs/ (v)
водить за нос
  (dosłownie) prowadzić zwierzę na uwięzi zamocowanej na nosie
  (przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli

wodór /ˈvɔdur/ (n)
водород, водоро́д
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojenny /vɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
военный
  związany z wojną, odnoszący się do wojny

wojewoda /ˌvɔjɛˈvɔda/ (n)
воевода
  (administracja) zwierzchnik administracji na terenie województwa
  (dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) najwyższy urzędnik dowodzący wojskiem
  (dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) jeden z urzędów senatorskich

wojewódzki /ˌvɔjɛˈvuʦ̑ʲci/ (adj)
воеводский
  (przymiotnik) od województwo

województwo /ˌvɔjɛˈvuʦ̑tfɔ/ (n)
воеводство
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

województwo śląskie (n)
Силезское воеводство
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej Polsce, z siedzibą władz w Katowicach;

województwo świętokrzyskie (n)
Свентокшиское воеводство
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej części centralnej Polski, z siedzibą władz w Kielcach;

wojna /ˈvɔjna/ (n)
пьяница
  (termin karciany) prosta gra karciana;
война
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa /ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva/ (n)
гражданская война
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojować /vɔˈjɔvaʨ̑/ (v)
воевать
  (książkowy) walczyć, brać udział w fizycznej bitwie
  (potocznie, potoczny) prowadzić z kimś spory o coś, zwalczać coś

wojowniczość (n)
воинственность
  skłonność grupy ludzi do wszczynania walk

wojownik /vɔˈjɔvʲɲik/ (n)
воин
  ten, który walczy

wojsko /ˈvɔjskɔ/ (n)
армия
  zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

wojskowy /vɔjˈskɔvɨ/ (adj)
военный
  związany z wojskiem, dotyczący wojska

wojskowy /vɔjˈskɔvɨ/ (n)
военный
  żołnierz

wojujący /ˌvɔjüˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
воинственный, воюющий
  zaciekle walczący o swoje ideały

wokalista /ˌvɔkaˈlʲista/ (n)
вокалист
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kompozytor utworów wokalnych
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak, nauczyciel śpiewu

wokalizacja /ˌvɔkalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
вокализация
  (językoznawstwo, językoznawczy) proces, w którym półsamogłoska lub samogłoska zredukowana przekształca się w samogłoskę
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dodanie śpiewu do utworu muzycznego

wokalizm /vɔˈkalʲism̥/ (n)
вокализм
  (językoznawstwo, językoznawczy) zasób, system samogłosek danego języka

wokalny (adj)
вокальный
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze śpiewaniem

wokanda /vɔˈkãnda/ (n)
перечень дело, подлежать рассмотрение суд
  spis spraw sądowych, ułożony według kolejności ich rozpatrywania w danym dniu

wokół /ˈvɔkuw/ (preposition)
вокруг
  ze wszystkich stron

wola /ˈvɔla/ (n)
воля
  zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

wolant /ˈvɔlãnt/ (n)
штурвал
  (lotnictwo, lotniczy) urządzenie sterujące lotkami i sterem wysokości;

woleć /ˈvɔlɛʨ̑/ (modal)
предпочитать
  bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego
  zwykle w trybie przypuszczającym chcieć

wolfram /ˈvɔlfrãm/ (n)
вольфрам
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolframian /vɔlˈfrãmʲjãn/ (n)
вольфрамат
  (chemia, chemiczny) sól kwasu wolframowego

wolframowy (adj)
вольфрамовый
  dotyczący wolframu, wykonany z wolframu

wolna miłość (n)
свободная любовь
  postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;

wolne (n)
досуг
  (potocznie, potoczny) czas wolny od pracy, zajęć

wolno /ˈvɔlnɔ/ (adv)
медленно
  w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu

wolnomularski (adj)
масонский, франкмасонский
  związany z wolnomularstwem, dotyczący wolnomularstwa

wolnomyślicielstwo /ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈʨ̑ɛlstfɔ/ (n)
вольнодумство, вольнодумие, вольномыслие, свободомыслие
  (filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;

wolność /ˈvɔlnɔɕʨ̑/ (n)
свобода, воля
  (filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
  (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem

wolność słowa /ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva/ (n)
свобода слова
  (filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;

wolny /ˈvɔlnɨ/ (adj)
свободный
  mogący postępować zgodnie z własną wolą
  nieobciążony czymś niekorzystnym
  niezajęty przez coś
  mogący swobodnie się rozwijać i funkcjonować
холостой, незамужняя
  niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki
медленный, неторопливый
  odbywający się bez pośpiechu

wolny jak ptak (adj)
свободный как птица
  być nieograniczonym, odczuwać wolność

wolny rodnik /ˈvɔlnɨ ˈrɔdʲɲik/ (n)
свободный радикал
  (biologia, biologiczny) (przestarzałe, przestarzały) (zobacz) rodnik

wolny rynek /ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
свободный рынок
  handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);

wolontariusz /ˌvɔlɔ̃nˈtarʲjuʃ/ (n)
волонтёр
  osoba, która bez wynagrodzenia i dobrowolnie poświęca czas dla innych

wolontariuszka /ˌvɔlɔ̃ntarʲˈjuʃka/ (n)
волонтёрка
  forma żeńska od: wolontariusz

wolta /ˈvɔlta/ (n)
вольт
  (jeździectwo, jeździecki) figura jeździecka; wykonanie konno pełnego, szerokiego koła;

won /vɔ̃n/ (interjection)
вон
  nieuprzejme wezwanie do oddalenia się

won /vɔ̃n/ (n)
вона
  (jednostka monetarna) waluta Korei Południowej i Północnej o symbolu ₩;

woreczek /vɔˈrɛʧ̑ɛk/ (n)
мешочек
  (zdrobniale) worek

worek /ˈvɔrɛk/ (n)
выступ
  (geografia, geograficzny) wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich
мешок
  miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

worek treningowy (n)
груша
  (przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa
боксёрская груша, боксёрский мешок, груша
  (sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego

workucki (adj)
воркутинский
  związany z Workutą, dotyczący Workuty (miasta w Rosji)
  związany z Workutą, dotyczący Workuty (rzeki w Rosji)

wormacki (adj)
вормсский
  związany z Wormacją, dotyczący Wormacji

woroneski (adj)
воронежский
  związany z Woroneżem, dotyczący Woroneża

wosk /vɔsk/ (n)
воск
  plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

woskowy (adj)
восковой, вощаной
  odnoszący się do wosku, zrobiony z wosku

wotiacki (adj)
вотский
  związany z Wotiakami, dotyczący Wotiaków (Udmurtów)

wotkiński (adj)
воткинский
  związany z Wotkińskiem, dotyczący Wotkińska

wozić /ˈvɔʑiʨ̑/ (v)
возить
  przemieszczać coś przy pomocy jakiegoś pojazdu

wozić żyto na Zawiśle /ˈvɔʑiʥ̑ ˈʒɨtɔ ˌna‿zaˈvʲiɕlɛ/ (v)
дрова в лес возить
  wykonywać niepotrzebną pracę

wołacz /ˈvɔwaʧ̑/ (n)
звательный падеж
  (gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołać /ˈvɔwaʨ̑/ (v)
звать, называть
  nazywać kogoś
кричать
  przekazywać coś krzykiem
  wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie

wołchowski (adj)
волховский
  związany z Wołchowem, dotyczący Wołchowa

wołchw (n)
волхв
  szaman, kapłan w religii słowiańskiej;

wołgodoński (adj)
волгодонский
  związany z Wołgodońskiem, dotyczący Wołgodońska

wołgogradczyk (n)
волгоградец
  mieszkaniec Wołgogradu

wołgogradka (n)
волгоградка
  mieszkanka Wołgogradu

wołgogradzki (adj)
волгоградский
  związany z Wołgogradem, dotyczący Wołgogradu

wołkowyski (adj)
волковысский
  (przymiotnik) od Wołkowysk (miasta na Białorusi)

wołogodzki (adj)
вологодский
  związany z Wołogdą, dotyczący Wołogdy

wołoski (adj)
валашский
  związany z Wołoszczyzną (historycznym państwem), dotyczący Wołoszczyzny lub jej mieszkańców
  związany z Wołoszczyzną (krainą geograficzną), dotyczący Wołoszczyzny lub jej mieszkańców

wołoski (n)
валашский
  (historia, historyczny, historycznie) umowna nazwa grupy dialektów, którymi posługiwali się Wołosi po wywędrowaniu w średniowieczu ze swojej bałkańskiej kolebki;

wołowina /ˌvɔwɔˈvʲĩna/ (n)
говядина
  (spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

wołowy /vɔˈwɔvɨ/ (adj)
говяжий
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z wołowiny, zawierający wołowinę
воловий
  odnoszący się do krowy lub wołu

wołyński /vɔˈwɨ̃j̃sʲci/ (adj)
волынский
  dotyczący Wołynia, związany z Wołyniem, pochodzący z Wołynia

wołżański (adj)
волжский
  związany z Wołgą, dotyczący Wołgi

woń /vɔ̃ɲ/ (n)
аромат
  (chemia, chemiczny) bodziec działający na zmysł powonienia

woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (n)
ямщик
  osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie;

wpatrywać się /fpaˈtrɨvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
вглядываться, всматриваться
  uważnie i długo patrzeć

wpaść jak śliwka w kompot (v)
попасть впросак, попасть как кур во щи
  (potocznie, potoczny) znaleźć się w kłopotliwej sytuacji, w położeniu bez wyjścia

wpaść z deszczu pod rynnę /ˈfpaʑʥ̑ ˈz‿dɛʃʧ̑u pɔd‿ˈrɨ̃nːɛ/ (v)
попасть из огня да в полымя
  (przenośnie, przenośnia) znaleźć się w sytuacji jeszcze gorszej niż poprzednia

wprawa /ˈfprava/ (n)
навык
  biegłość w wykonywaniu czegoś, nabyta w wyniku ćwiczeń, powtarzania jakiejś czynności

wprawdzie /ˈfpravʲʥ̑ɛ/
по правде говоря, правда, правду сказать, хотя и
  składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania

wprawiać (v)
вправлятъ
  powodować jakiś stan psychiczny
вставлять
  umocowywać coś w czymś

wprost /fprɔst/ (adv)
спроста
  szczerze, otwarcie, bez ogródek

wprowadzać /fprɔˈvaʣ̑aʨ̑/ (v)
посвящать
  wtajemniczać kogoś w coś
вводить
  zaczynać stosować jakąś zasadę/system
  (informatyka, informatyczny) umieszczać dane w programie, pamięci komputera
  powodować przybycie lub umieszczenie kogoś lub czegoś gdzieś lub w jakąś sytuację

wprowadzenie /ˌfprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
введение
  podstawowe informacje z jakiejś dziedziny

wpłacić (v)
уплатить
  dokonać wpłaty; wnieść należność finansową

wpłata (n)
вклад
  wpłacenie pieniędzy

wpław /fpwaf/ (adv)
вплавь
  płynąc w wodzie o własnych siłach

wpływ /fpwɨf/ (n)
влияние
  presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wpływać /ˈfpwɨvaʨ̑/ (v)
вплывать
  (marynarka) zawijać, przybijać do portu
поступать
  (urzędowy) o poczcie, pieniądzach, wnioskach itp.: zostawać dostarczonym
влиять
  sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

wracać /ˈvraʦ̑aʨ̑/ (v)
опоминаться, приходить в себя, приходить в сознание
  (przenośnie, przenośnia) odzyskiwać przytomność, władze umysłowe, uspokajać się
возвращаться
  przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio
  ponawiać myśl lub temat, o którym mówiło się lub myślało wcześniej
  cofać się, robić kilka kroków wstecz

wrak /vrak/ (n)
развалина
  (potocznie, potoczny) wyeksploatowany, zniszczony pojazd, maszyna
остов
  resztki uszkodzonego statku lub samolotu;

wrażenie /vraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
впечатление, ощущение
  reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrażliwość /vraʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
чувствительность
  (fizjologia, fizjologiczny) zdolność odbierania bodźców poprzez zmysły

wrażliwy /vraʒˈlʲivɨ/ (adj)
впечатлительный, чувствительный
  taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji
чувствительный
  taki, który ma słabą odporność
чувствительный, впечатлительный
  taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe

wreszcie /ˈvrɛʃʲʨ̑ɛ/ (adv)
наконец
  nareszcie, w końcu

wrocławianin /ˌvrɔʦ̑waˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
вроцлавец, вроцлавянин
  mieszkaniec Wrocławia
  osoba pochodząca z Wrocławia, urodzona we Wrocławiu

wrocławski /vrɔʦ̑ˈwafsʲci/ (adj)
вроцлавский
  od Wrocław

wrogi /ˈvrɔɟi/ (adj)
вражеский
  o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem
вражеский, вражде́бный
  właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

wrogość /ˈvrɔɡɔɕʨ̑/ (n)
враждебность
  nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

wrona /ˈvrɔ̃na/ (n)
ворона
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrony /ˈvrɔ̃nɨ/ (adj)
вороной
  (o maści konia i barwie innych zwierząt) czarny

wrota /ˈvrɔta/ (n)
ворота
  wielkie drzwi frontowe

wrotka /ˈvrɔtka/ (n)
ролик
  (sport, sportowy) podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę;

wrotycz /ˈvrɔtɨʧ̑/ (n)
пижма
  (botanika, botaniczny) Tanacetum L., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;

wrzeciono /vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ/ (n)
веретено, веретено́
  (włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

wrzesień /ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ/ (n)
сентябрь
  dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzeszczeć /ˈvʒɛʃʧ̑ɛʨ̑/ (v)
верещать
  krzyczeć bardzo głośno i intensywnie

wrzeć /vʒɛʨ̑/ (v)
кипеть
  (fizyka, fizyczny) gotować się, bulgotać od gorąca

wrześniowy /vʒɛɕˈɲɔvɨ/ (adj)
сентябрьский
  związany z wrześniem, charakterystyczny dla września

wrzodowy (adj)
язвенный
  (medycyna, medyczny) związany z wrzodami, dotyczący wrzodów

wrzos /vʒɔs/ (n)
вереск
  (botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;

wrzosiec (n)
вереск
  (botanika, botaniczny) Erica (Ericaceae) L., krzew z rodziny wrzosowatych o zimozielonych liściach;

wrzosowy (adj)
вересковый
  koloru wrzosu, różowofioletowy

wrzucać /ˈvʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
вбрасывать
  rzucając, umieszczać coś w czymś

wrzód /vʒut/ (n)
язва
  (medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;
веред, чирей
  (potocznie, potoczny) czyrak

wrzątek /ˈvʒɔ̃ntɛk/ (n)
кипяток
  ciecz (najczęściej woda) w stanie wrzenia (zamieniania się w parę)

wróbel /ˈvrubɛl/ (n)
воробей
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróbelek /vruˈbɛlɛk/ (n)
воробейчик
  (zdrobniale) wróbel

wróbli /ˈvrublʲi/ (adj)
воробьиный
  charakterystyczny dla wróbla; dotyczący, odnoszący się do wróbla

wróblica (n)
воробьиха
  (ornitologia, ornitologiczny) samica wróbla

wróblowate (n)
воробьиные
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Passeridae Rafinesque, rodzina ptaków do której zaliczane są dwie podrodziny;

wrócić /ˈvruʨ̑iʨ̑/ (v)
вернуться
  aspekt dokonany od: wracać

wróg /vruk/ (n)
враг
  nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami
  państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska

wróżba (n)
ворожба
  przepowiadanie przyszłości wraz z obrzędami towarzyszącymi temu

wróżbiarka /vruʒˈbʲjarka/ (n)
ворожейка, ворожея, гадалка, гадальщица
  (ezoteryka) kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości

wróżbiarz /ˈvruʒbʲjaʃ/ (n)
ворожей, гадальщик, гадатель
  (ezoteryka) człowiek przepowiadający przyszłość

wróżbitka /vruʒˈbʲitka/ (n)
ворожейка, ворожея, гадалка, гадальщица
  (ezoteryka) kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości

wróżenie /vruˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ворожение, гадание
  (rzeczownik odczasownikowy) od wróżyć; (ezoteryka) przepowiadanie przyszłości

wróżyć /ˈvruʒɨʨ̑/ (v)
ворожить, гадать
  (ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

wręcz /vrɛ̃n͇ʧ̑/ (adv)
просто
  bezpośrednio, otwarcie

wręcz /vrɛ̃n͇ʧ̑/ (particle)
попросту, просто, просто-напросто
  …podkreślająca znaczenie wyrazu lub natężenie cechy

wręczać /ˈvrɛ̃n͇ʧ̑aʨ̑/ (v)
вручать
  dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny

wsadzać nos w nie swoje sprawy /ˈfsaʣ̑aʨ̑ ˈnɔz ˈvʲ‿ɲɛ ˈsfɔjɛ ˈspravɨ/ (v)
совать нос не в своё дело
  interesować się czymś, co nie powinno kogoś zajmować, niepotrzebnie wtrącać się do czegoś, do jakichś spraw

wschodni /ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
восточный
  mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód
  dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

wschodnioafrykański (adj)
восточноафриканский
  odnoszący się do Afryki Wschodniej, związany z Afryką Wschodnią

wschodnioazjatycki (adj)
восточноазиатский
  związany z Azją wschodnią

wschodnioeuropejski (adj)
восточноевропейский
  dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej

wschodniofryzyjski (adj)
восточнофризский
  związany z Fryzją Wschodnią, dotyczący Fryzji Wschodniej

wschodniofryzyjski (n)
восточнофризский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniofryzyjski;

wschodniosłowiański /ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
восточнославянский
  odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny

wschodzić /ˈfsxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
восходить, начинаться
  (przestarzałe, przestarzały) rozpoczynać się, nadchodzić, brać początek
всходить
  o roślinach: kiełkować, wychodzić z ziemi
восходить, всходить
  wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

wschód /fsxut/ (n)
восход, восток
  (astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem
восток, ост
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wsiadać /ˈfʲɕadaʨ̑/ (v)
садиться
  wchodzić do środka lokomocji

wsio rawno (adv)
всё равно
  (potocznie, potoczny) wszystko jedno

wskazywać /fskaˈzɨvaʨ̑/ (v)
указывать
  o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej
  pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

wskazówka /fskaˈzufka/ (n)
стрелка
  element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

wskaźnik /ˈfskaʑɲik/ (n)
индикатор
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, który przez zmianę zabarwienia umożliwia ocenę odczynu
указатель
  (informatyka, informatyczny) adres w pamięci
показатель
  (statystyka, statystyczny) liczbowe przedstawienie pewnej wielkości
указка
  długi i cienki przedmiot do wskazywania

wskrzeszenie (n)
воскрешение
  (rzeczownik odczasownikowy) od wskrzesić

wspaniale /fspãˈɲalɛ/ (adv)
великолепно
  w sposób wspaniały

wspaniałomyślność /ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
великодушие
  cecha, tego kto jest wspaniałomyślny; cecha tego, co jest wspaniałomyślne

wspaniałomyślny /ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ/ (adj)
великодушный
  szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały

wspaniałość /fspãˈɲawɔɕʨ̑/ (n)
великолепность
  cecha tego, co wspaniałe

wspaniały /fspãˈɲawɨ/ (adj)
великолепный
  o czymś wyjątkowo dobrym, pięknym lub lubianym

wsparcie /ˈfsparʲʨ̑ɛ/ (n)
поддержка
  (rzeczownik odczasownikowy) od wesprzeć
  udzielenie pomocy

wspierać /ˈfspʲjɛraʨ̑/ (v)
поддерживать
  dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

wspinaczka /fspʲĩˈnaʧ̑ka/ (n)
скалолазание
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na pokonywaniu stromych ścian
альпинизм, восхождение
  wyprawa w strome, wysokie góry

wspinać /ˈfspʲĩnaʨ̑/ (v)
лазать, лезть
  wznosić siebie samego na coś wysokiego

wspomagać /fspɔ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
помогать
  pomagać, wspierać materialnie; udzielać pomocy materialnej osobie, instytucji

wspominać /fspɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
упоминать
  mówić mimochodem, wzmiankować
вспоминать
  sięgać pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

wspomnienie /fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
воспоминание
  obraz przeszłości w pamięci

wspomnieć /ˈfspɔ̃mʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
вспомнить, упомянуть
  aspekt dokonany od: wspominać

wspólnota /fspulˈnɔta/ (n)
общность, объединение, сообщество, союз
  grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami
общность, подобие, сходство
  posiadanie wspólnych cech; wspólne posiadanie / przeżywanie czegoś

wspólny /ˈfspulnɨ/ (adj)
общий
  należący lub używany przez kilka osób
  charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy
  wykonywany razem przez kilka osób

współautor /fspuwˈawtɔr/ (n)
соавтор
  jeden z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

współautorski (adj)
соавторский
  związany z pracą, dziełem współautorów

współczesny /fspuwˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
современный
  istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

współczucie /fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
сочувствие, сострадание
  zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć /ˈfspuwʧ̑uʨ̑/ (v)
сочувствовать
  czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współistnienie (n)
сосуществование
  (rzeczownik odczasownikowy) od współistnieć

współliniowy (adj)
коллинеарный
  leżący na jednej linii

współlokator /ˌfspuwlɔˈkatɔr/ (n)
сожитель, сосед по комнате, товарищ по комнате
  ktoś, z kim się wspólnie mieszka

współobywatel (n)
согражданин
  osoba będąca obywatelem tego samego państwa lub innego terenu, co ktoś inny

współplemieniec (n)
соплеменник
  (książkowy) członek jakiegoś plemienia w stosunku do innych członków tego plemienia

współpraca /fspuwˈpraʦ̑a/ (n)
сотрудничество, кооперация
  wspólne działanie kilku podmiotów

współpracować /ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
сотрудничать
  dodatkowo lub w niepełnym wymiarze pracować na rzecz jakiejś organizacji lub firmy
  pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu

współpracownik /ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
сотрудник
  osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem

współwięzień (n)
сокамерник
  ktoś, z kim się jest wspólnie uwięzionym

współwyznawca /ˌfspuwvɨˈznafʦ̑a/ (n)
единоверец
  wyznawca tej samej religii
сторонник
  zwolennik tych samych poglądów

współzałożyciel (n)
сооснователь, соучредитель
  osoba mająca współudział w założeniu czegoś

współzałożycielka (n)
соосновательница, соучредительница
  kobieta mająca współudział w założeniu czegoś

współżyć /ˈfspuwʒɨʨ̑/ (v)
находиться в симбиоз
  (biologia, biologiczny) żyć w symbiozie
жить совместно, сожительствовать
  mieszkać, żyć z kimś w jakiś sposób
  o człowieku: odbywać stosunek seksualny, kopulować

wstawać /ˈfstavaʨ̑/ (v)
вставать
  zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej

wstać lewą nogą /ˈfstaʨ̑ ˈlɛvɔ̃w̃ ˈnɔɡɔ̃w̃/ (v)
встать не с той ноги, встать с левой ноги
  być bez powodu w złym humorze, mieć zły nastrój od samego rana

wstecz /fstɛʧ̑/ (adv)
назад
  do tyłu (w czasie lub przestrzeni)

wsteczny /ˈfstɛʧ̑nɨ/ (adj)
реакционный
  taki który hołduje temu, co nienowoczesne, przestarzałe i przeciwstawia się postępowi
обратный
  związany z kierunkiem wstecz, do tyłu

wstrząs /fsṭʃɔ̃w̃s/ (n)
сотрясение
  (medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.;
шок
  bardzo silna emocja
  zaburzenie dotychczasowego stanu rzeczy
толчок, удар
  silne, gwałtowne drgnięcie

wstręt /fstrɛ̃nt/ (n)
отвращение
  intensywne uczucie niechęci, odraza;

wstrętny /ˈfstrɛ̃ntnɨ/ (adj)
отвратительный, омерзительный
  wywołujący obrzydzenie

wstyd /fstɨt/ (n)
стыд
  (psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;

wstąpić /ˈfstɔ̃mpʲiʨ̑/ (v)
войти, вступить, зайти
  przyjść z krótką wizytą w pewnym celu

wstążka /ˈfstɔ̃w̃ʃka/ (n)
лента
  (sport, sportowy) przyrząd używany w gimnastyce artystycznej;

wstęp /fstɛ̃mp/ (n)
введение, введение вступление
  początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść
доступ
  prawo wejścia dokądś
вход, вступление, проход
  wejście dokądś

wstępny /ˈfstɛ̃mpnɨ/ (adj)
вступительный, предварительный
  robiony na początku (wstępie)

wstężnica (n)
немертина
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę należące do typu Nemertea;

wszak /fʃak/ (particle)
ведь
  …mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podkreślać jej prawdziwość, słuszność

wszakże /ˈfʃaɡʒɛ/ (particle)
ведь
  … podkreślająca prawdziwość i oczywistość wypowiedzi

wszawica (n)
педикулёз
  (medycyna, medyczny) choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;

wszech-
везде-, все-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na powszechność czegoś

wszechmoc (n)
всемогущество
  przymiot tego, kto posiada nieograniczoną moc

wszechmocny /fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
всемогущий
  mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechmogący (adj)
всемогущий
  (książkowy) mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechobecność /ˌfʃɛxɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
вездесущность
  obecność, występowanie wszędzie; cecha tego co wszechobecne

wszechobecny (adj)
вездесущий
  obecny wszędzie, występujący wszędzie

wszechrosyjski /ˌfʃɛxrɔˈsɨjsʲci/ (adj)
всероссийский
  związany z Wszechrosją, dotyczący Wszechrosji

wszechstronnie (adv)
всесторонне
  od: wszechstronny

wszechstronny (adj)
разносторонний
  mający rozległy zakres zainteresowań, rozwijający działalność w wielu dziedzinach, w równym stopniu dotyczący wszystkich dziedzin, aspektów czegoś
всесторонний, разносторонний
  obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

wszechwładny /fʃɛɣˈvwadnɨ/ (adj)
всевластный
  mający nieograniczoną władzę nad wszystkim

wszechświat /ˈfʃɛxʲɕfʲjat/ (n)
вселенная
  cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszelaki /fʃɛˈlaci/ (pronoun)
всякий, любой
  (książkowy) wszelki

wszelki /ˈfʃɛlʲci/ (pronoun)
всякий, любой
  dotyczący wszystkich aspektów; każdy; wszystek

wszyscy /ˈfʃɨsʦ̑ɨ/ (indefinitePronoun)
весь
  ogół ludzi z danego zbioru

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu /ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu/ (proverb)
все дороги ведут в Рим
  do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko /ˈfʃɨstkɔ/ (indefinitePronoun)
всё
  ogół rzeczy i spraw

wszystko jedno /ˈfʃɨstkɔ ˈjɛdnɔ/ (adv)
всё равно
  (związek frazeologiczny) nieistotne, bez znaczenia (ile, jak, gdzie, dokąd itp.)

wszędzie /ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (adv)
везде, всюду, повсеместно
  w każdym miejscu

wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej /ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ ˈdɔbʒɛ ˈalɛ ˈv‿dɔ̃mu najˈlɛpʲjɛ̇j/ (proverb)
в гостях хорошо, а дома лучше
  najwygodniej każdy czuje się we własnym domu

wtedy /ˈftɛdɨ/ (pronoun)
тогда
  w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

wtem /ftɛ̃m/ (adv)
внезапно, вдруг, неожиданно
  w sposób nieoczekiwany

wtorek /ˈftɔrɛk/ (n)
вторник
  drugi dzień tygodnia

wtorkowy /ftɔrˈkɔvɨ/ (adj)
вторничный
  właściwy wtorkowi; dziejący się we wtorek

wtyczka /ˈftɨʧ̑ka/ (n)
вилка
  (elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

wtykać /ˈftɨkaʨ̑/ (v)
втыкать
  wkładać, wstawiać, wciskać coś między inne rzeczy

wtórny (adj)
вторичный
  mniej ważny od czegoś

wudu (n)
вуду
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;

wuefista /ˌvu<sup>w</sup>ɛˈfʲista/ (n)
физкультурник
  (środowiskowy) (edukacja, edukacyjny) nauczyciel uczący wuefu

wuefistka (n)
физкультурница
  (środowiskowy) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka wuefu, gimnastyki

wujek /ˈvujɛk/ (n)
дядя
  brat matki

wulgarnie /vulˈɡarʲɲɛ/ (adv)
вульгарно
  w wulgarny sposób

wulgarny /vulˈɡarnɨ/ (adj)
вульгарный
  zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański
  skrajnie uproszczony
  świadczący o czyjejś ordynarności, nieprzyzwoitości, o czyimś grubiaństwie

wulgaryzm /vulˈɡarɨsm̥/ (n)
вульгаризм, вульгарный слово выражение
  słowo albo wyrażenie wulgarne, obelżywe, ordynarne i łamiące normy społeczne;

wulkan /ˈvulkãn/ (n)
вулкан
  (geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
  forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulkaniczny /ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
вулканический
  związany z wulkanami i ich aktywnością

wulkanologiczny (adj)
вулканологический
  dotyczący wulkanologii, czyli wiedzy o wulkanach

wulwodynia (n)
вульводиния
  (medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;

wuwuzela (n)
вувузела
  (sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;

wy /vɨ/ (personalPronoun)
вы
  druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczać /vɨˈbaʧ̑aʨ̑/ (v)
прощать
  dawać przebaczenie, odpuszczać winę

wybaczenie (n)
прощение
  (rzeczownik odczasownikowy) od wybaczyć

wybaczyć /vɨˈbaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
простить
  aspekt dokonany od: wybaczać

wybawić /vɨˈbavʲiʨ̑/ (v)
спасти
  aspekt dokonany od: wybawiać

wybielacz /vɨˈbʲjɛlaʧ̑/ (n)
отбеливатель
  (chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;

wybierać /vɨˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
выбирать
  dokonywać wyboru
выбирать, избирать
  powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie

wybitny /vɨˈbʲitnɨ/ (adj)
выдающийся
  wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wyblinka (n)
выбленка
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) cieńsza lina wiązana na wantach służąca do wspinania się na maszt;

wyborca /vɨˈbɔrʦ̑a/ (n)
избиратель
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach

wyborczy /vɨˈbɔrʧ̑ɨ/ (adj)
избирательный
  taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami

wyborny /vɨˈbɔrnɨ/ (adj)
отличный
  wyróżniający się z ogółu, bardzo dobry

wyborski (adj)
выборгский
  związany z Wyborgiem, dotyczący Wyborga

wybory /vɨˈbɔrɨ/ (n)
выборы
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybranka /vɨˈbrãnka/ (n)
избранница
  ukochana kobieta

wybrać /ˈvɨbraʨ̑/ (v)
выбрать
  aspekt dokonany od: wybierać

wybredny /vɨˈbrɛdnɨ/ (adj)
разборчивый
  taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić

wybroczyna (n)
петехия
  (medycyna, medyczny) niewielki krwotok powstały wskutek uszkodzenia drobnych naczyń krwionośnych;

wybrzeże /vɨˈbʒɛʒɛ/ (n)
побережье, взморье
  (geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuch /ˈvɨbux/ (n)
извержение
  gwałtowne wydobycie się czegoś na zewnątrz
взрыв
  rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej
  huk towarzyszący detonacji

wybuchać (v)
разрываться
  (fizyka, fizyczny) ulegać rozczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej
разражаться
  (przenośnie, przenośnia) dawać wyraz gwałtownym emocjom
взрываться
  (wojskowość, wojskowy) ulegać detonacji

wybuchowy /ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (adj)
вспыльчивый
  o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie / reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie
взрывчатый
  taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

wybudować /ˌvɨbuˈdɔvaʨ̑/ (v)
построить
  aspekt dokonany od: budować

wybór /ˈvɨbur/ (n)
выбор
  wybranie jednej z wielu możliwości
  coś, co zostało wybrane
  szeroka możliwość wyboru (1.1)
  wybieranie jakiejś osoby na stanowisko

wyceniać (v)
оценивать
  (ekonomia, ekonomiczny) ustalać wartość danego obiektu

wycenić (v)
расценить
  zrobić wycenę; określić wartość materialną czegoś

wychodek (n)
сортир
  ubikacja na wsi na zewnątrz domu

wychodzić /vɨˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
выходить
  (zobacz) wyjść (aspekt dokonany)
выходить, глядеть
  być skierowanym na coś

wychodzić za mąż /vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ/ (v)
выходить замуж, жениться
  wstępować w związek małżeński z mężczyzną

wychodzić ze skóry /vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ zɛ‿ˈskurɨ/ (v)
из кожи вон лезть
  (potocznie, potoczny) usilnie się starać, dawać z siebie wszystko

wychowanie /ˌvɨxɔˈvãɲɛ/ (n)
воспитание
  całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie
  kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania

wychowanie fizyczne /ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨʧ̑nɛ/ (n)
физкультура
  (edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;

wychowawca /ˌvɨxɔˈvafʦ̑a/ (n)
классный руководитель
  (edukacja, edukacyjny) nauczyciel opiekujący się klasą w szkole (zarządzający dziennikiem, organizujący spotkania z rodzicami, prowadzący godzinę wychowawczą)
воспитатель
  osoba opiekująca się dzieckiem lub grupą dzieci (w szkole, przedszkolu, domu dziecka itp.)

wychowawczy (adj)
воспитательный
  dotyczący wychowania i nauczania

wychowawczyni /ˌvɨxɔvafˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
воспитательница
  osoba płci żeńskiej kształtująca charakter i zachowanie innych

wychowywać /ˌvɨxɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
воспитывать
  kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności
обучать
  nauczać kogoś pewnej czynności lub zawodu

wychwalać /vɨˈxfalaʨ̑/ (v)
восхвалять, превозносить
  bardzo chwalić, nie szczędzić pochwał

wycieczka /vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
вылазка
  (dawniej, dawny) wypad niewielkiego oddziału wojska w stronę obozu wroga
экскурсия
  grupa osób biorących udział w wycieczce (1.1)
экскурсия, экску́рсия
  wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wycieczkowy (adj)
экскурсионный
  związany z wycieczką

wyciekać /vɨˈʨ̑ɛkaʨ̑/ (v)
вытекать
  o cieczy, płynie: sącząc się, wylewać się z jakiegoś zbiornika

wycieraczka /ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka/ (n)
стеклоочиститель
  (motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;
коврик
  mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wycieranie /ˌvɨʨ̑ɛˈrãɲɛ/ (n)
вытирание
  (rzeczownik odczasownikowy) od wycierać

wycierać /vɨˈʨ̑ɛraʨ̑/ (v)
вытирать
  usuwać z czegoś nalot lub osad przez pocieranie

wyciskać (v)
выжимать
  oddzielać od czego płynną zawartość poprzez ściskanie

wyciąg /ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
выдержка, выжимка
  (potocznie, potoczny) streszczenie, krótka notatka przedstawiająca dany tekst
лебёдка, подъемник
  urządzenie lub układ urządzeń do wyciągania czegoś lub kogoś na jakąś wysokość

wyciągać /vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
извлекать
  wydobywać, wyjmować coś z czegoś
вытягивать
  wysuwać coś przed siebie

wyciągać kasztany z ognia czyimiś rękami /vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ kaˈʃtãnɨ ˈz‿ɔɟɲa ʧ̑ɨˈ<sup>j</sup>ĩmʲiɕ rɛ̃ŋˈkãmʲi/ (idiom)
таскать каштаны из огня чужими руками
  używać kogoś do wykonywania czynności, pracy, z której samemu się ma korzyść

wyciągnąć /vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
вытянуть
  aspekt dokonany od: wyciągać

wycwanić się (v)
ухитриться
  (potocznie, potoczny) stać się przebiegłym, cwanym; znaleźć na coś sprytny sposób

wyczerpujący (adj)
утомительный
  powodujący wyczerpanie, przynoszący utratę sił

wyczesywać /ˌvɨʧ̑ɛˈsɨvaʨ̑/ (v)
вычёсывать, чесать
  usuwać (zwykle z włosów) przy pomocy grzebienia lub podobnego przyrządu

wyczyn /ˈvɨʧ̑ɨ̃n/ (n)
достижение
  dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydajność (n)
производительность, эффективность
  cecha tego, co wydajne

wydajny (adj)
эффективный
  opłacalny, przynoszący zyski lub mniejsze straty albo zużycie, np. prądu elektrycznego

wydalać (v)
выделять
  (biologia, biologiczny) usuwać szkodliwe lub zbędne produkty przemiany materii
исключать
  usuwać kogoś niepożądanego

wydanie /vɨˈdãɲɛ/ (n)
издание
  (drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego
выдача
  (rzeczownik odczasownikowy) od wydać

wydarzenie /ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
событие, происшествие
  to, co się stało
событие
  ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną

wydatek /vɨˈdatɛk/ (n)
расход
  kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś

wydawać /vɨˈdavaʨ̑/ (v)
выдавать
  nakazywać coś w zdecydowanej formie ((na przykład) polecenie, wyrok (i tym podobne, i temu podobne))
  obwieszczać, ustanawiać coś publicznie ((na przykład) uchwałę, zarządzenie (i tym podobne, i temu podobne))
  przekazywać coś komuś
  sprawić, aby córka poślubiła kogoś
давать сдача
  oddawać pieniądze jako resztę
издавать, выпускать на свет
  publikować coś
выдавать, предавать
  ujawniać kogoś lub czyjąś działalność w złej intencji, zdradzać kogoś
расходовать, тратить
  wydatkować pieniądze w celu zakupu czegoś
издавать
  wydzielać coś, wydobywać z siebie
казаться
  sprawiać jakieś wrażenie, przedstawiać się w jakiś sposób

wydawnictwo /ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
издание, публикация
  dosyć (oficjalnie) książka, broszura, album lub inna rzecz drukowana przez wydawnictwo (1.1)
издательство
  firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydać /ˈvɨdaʨ̑/ (v)
выдать
  aspekt dokonany od: wydawać

wydma /ˈvɨdma/ (n)
дюна
  piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydmuszka /vɨˈdmuʃka/ (n)
выдутое яйцо, пустышка
  skorupka jajka, którego zawartość została wydmuchana przez małą dziurkę

wydobywać /ˌvɨdɔˈbɨvaʨ̑/ (v)
добывать, извлекать
  (górnictwo, górniczy) wydostawać surowce naturalne spod ziemi na powierzchnię
  z trudem uzyskiwać od kogoś jakąś informację

wydra /ˈvɨdra/ (n)
выдра
  (zoologia, zoologiczny) Lutrinae, ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wydruk /ˈvɨdruk/ (n)
распечатка
  efekt pracy drukarki, telefaksu lub innego urządzenia drukującego

wydrzyk (n)
поморник
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Stercorarius

wydrzyk ostrosterny (n)
короткохвостый поморник
  (ornitologia, ornitologiczny) Stercorarius parasiticus, gatunek ptaka z rodzaju wydrzyków;

wydział /ˈvɨʥ̑aw/ (n)
факультет
  dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę

wydłużyć /vɨˈdwuʒɨʨ̑/ (v)
удлинять
  uczynić dłuższym w czasie, przedłużyć
  uczynić dłuższym w przestrzeni, wyciągnąć, rozciągnąć wzdłuż

wygarbować (v)
выдубить, продубить
  zakończyć proces garbarskiej obróbki skóry, wyprawić skórę

wygląd /ˈvɨɡlɔ̃nt/ (n)
вид, внешность
  grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać /vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
выглядеть
  mieć dany wygląd
выглядывать
  patrzeć wychylając się spoza przeszkody lub z okna
дожидаться, ожидать, поджидать
  wyczekiwać kogoś lub czegoś

wygnanie /vɨˈɡnãɲɛ/ (n)
изгнание
  przymusowy pobyt poza krajem, zwykle bez możliwości powrotu do ojczyzny
  zmuszenie do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu

wygnaniec (n)
изгнанник
  ktoś skazany na wygnanie, wypędzony

wygodnie /vɨˈɡɔdʲɲɛ/ (adv)
удобно
  w sposób wygodny

wygodny /vɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
удобный
  charakteryzujący się wygodą, dający wygodę
  taki, który komuś odpowiada z jakiegoś powodu

wygrać /ˈvɨɡraʨ̑/ (v)
выиграть
  aspekt dokonany od: wygrywać

wygrywać /vɨˈɡrɨvaʨ̑/ (v)
выигрывать
  grając w coś, zdobyć wygraną
  zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo

wygwizdywać /ˌvɨɡvʲizˈdɨvaʨ̑/ (v)
высвистывать
  odtwarzać jakąś melodię za pomocą gwizdania
освистывать, шикать
  wyśmiewać, wyszydzać kogoś; wyrażać niezadowolenie, dezaprobatę za pomocą gwizdania (częściej w (aspekt dokonany))

wygórowany (adj)
чрезмерный
  zbyt duży, nadmierny

wygłupiać się /vɨˈɡwupʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
валять дурака
  (potocznie, potoczny) zachowywać się wesoło, robić coś dla żartu

wyhodować (v)
вывести
  (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) otrzymać nową odmianę lub rasę

wyjazd /ˈvɨjast/ (n)
отъезд
  fakt wyjechania skądś, opuszczenia jakiegoś miejsca

wyjaśniać /vɨˈjäɕɲäʨ̑/ (v)
объяснять
  czynić coś zrozumiałym

wyjaśnienie /ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
объяснение
  przedstawienie, omówienie istoty problemu bądź zagadnienia; wytłumaczenie, uczynienie zrozumiałym

wyjaśnić /vɨˈjäɕɲiʨ̑/ (v)
объяснить
  aspekt dokonany od: wyjaśniać

wyjec /ˈvɨjɛʦ̑/ (n)
ревун
  (zoologia, zoologiczny) Alouatta, południowoamerykańska małpa o donośnym głosie;

wyjeżdżać /vɨˈjɛʒʤ̑aʨ̑/ (v)
выезжать
  opuszczać jakieś miejsce, przemieszczać się, udać się w inne miejsce

wyjątek /vɨˈjɔ̃ntɛk/ (n)
исключение
  coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła

wyjątkowość (n)
исключительность
  cecha tego, co jest wyjątkowe

wyjątkowy /ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
исключительный
  wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjście /ˈvɨjɕʨ̑ɛ/ (n)
выход
  droga lub otwór, którym się wychodzi
  spotkanie towarzyskie poza własnym domem
  rozwiązanie kłopotliwej sytuacji

wyjść /vɨjɕʨ̑/ (v)
выйти
  być postrzeganym przez kogoś
  o statkach: odpłynąć
  opuścić jakieś miejsce
  otrzymać wynik obliczeń
  prezentować się na zdjęciu
  zakończyć pobyt w jakimś miejscu
  zostać opublikowanym

wyjść jak Zabłocki na mydle /ˈvɨjɕʨ̑ ˈjaɡ zaˈbwɔʦ̑ʲci na‿ˈmɨdlɛ/ (v)
убить бобра
  być na czymś stratnym, nie mieć żadnych korzyści

wyjść na jaw /ˈvɨjɕʨ̑ na‿ˈjaf/ (idiom)
становиться известный
  stać się wiadomym, przestać być tajemnicą; wydać się

wyjść po angielsku /ˈvɨjɕʨ̑ ˌpɔ‿ãŋʲˈɟɛlsku/ (v)
уйти по-английски
  wymknąć się ukradkiem, nie żegnając się z nikim; wyjść tak, by nikt tego nie zauważył

wyjść za mąż /ˈvɨjʑʥ̑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ/ (v)
выйти замуж
  aspekt dokonany od: wychodzić za mąż

wykapany /ˌvɨkaˈpãnɨ/ (adj)
вылитый
  (potocznie, potoczny) bardzo podobny do kogoś, taki sam jak ktoś

wykaz /ˈvɨkas/ (n)
список
  pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę

wykałaczka /ˌvɨkaˈwaʧ̑ka/ (n)
шпажка
  (gastronomia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, zaostrzony patyczek służący do wtykania w małe porcje jedzenia, koreczki, aby ułatwić ich branie z talerza
зубочистка
  cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykluczać (v)
исключать
  wyłączać coś z czegoś, pomijać coś

wykluczyć /vɨˈkluʧ̑ɨʨ̑/ (v)
исключить
  aspekt dokonany od: wykluczać

wykonalny /ˌvɨkɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
выполнимый
  możliwy do wykonania, realizacji, wprowadzenia w życie

wykonanie /ˌvɨkɔ̃ˈnãɲɛ/ (n)
выполнение, исполнение
  (rzeczownik odczasownikowy) od wykonać

wykonawca /ˌvɨkɔ̃ˈnafʦ̑a/ (n)
исполнитель
  ten, który wykonuje, urzeczywistnia, wprowadza w czyn

wykonawczy /ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ/ (adj)
исполнительный
  związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś

wykonawczyni /ˌvɨkɔ̃nafˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
исполнительница
  kobieta wykonawca, realizująca, wcielająca w życie

wykonawstwo /ˌvɨkɔ̃ˈnafstfɔ/ (n)
исполнение, подряд, подрядный работа
  ogół czynności i robót dotyczących realizacji projektów budowlanych

wykonać /vɨˈkɔ̃naʨ̑/ (v)
изготовить
  (zobacz) wykonywać

wykonywanie /ˌvɨkɔ̃nɨˈvãɲɛ/ (n)
исполнение, осуществление, произведение, реализация
  (rzeczownik odczasownikowy) od wykonywać

wykonywać /ˌvɨkɔ̃ˈnɨvaʨ̑/ (v)
изготавливать
  wytwarzać lub produkować coś

wykopywanie /ˌvɨkɔpɨˈvãɲɛ/ (n)
выкапывание
  czynność polegająca na utworzeniu dołu poprzez kopanie, wydobywaniu ziemi
  czynność polegająca na wydobywaniu z ziemi czegoś, co w niej było

wykopywać /ˌvɨkɔˈpɨvaʨ̑/ (v)
выкапывать, вырывать
  utworzyć dół poprzez kopanie, wydobywanie ziemi
  wydobyć z ziemi coś, co w niej było
выкопаться
  kopiąc, wydostać się skądś; odgrzebać, wygrzebać się

wykorzystać /ˌvɨkɔˈʒɨstaʨ̑/ (v)
использовать
  (zobacz) wykorzystywać

wykorzystywać /ˌvɨkɔʒɨˈstɨvaʨ̑/ (v)
использовать, пользоваться
  mieć korzyść z czegoś lub kogoś, zrobić użytek z czegoś
пользоваться, использовать
  mieć zysk z cudzego wysiłku, pracy, a także cech danej osoby

wykończeniowiec (n)
отделочник
  robotnik pracujący przy pracach wykończeniowych

wykpić /ˈvɨkpʲiʨ̑/ (v)
высмеять
  aspekt dokonany od: wykpiwać
отделаться, увернуться
  uchylić się od czegoś; wykręcić się

wykrawacz (n)
закройщик
  pracownik zatrudniony do wykrawania czegoś

wykres /ˈvɨkrɛs/ (n)
график, диаграмма
  graficzne przedstawienie danych, zjawisk, zależności;

wykroczenie /ˌvɨkrɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
проступок
  (książkowy) działanie sprzeczne z przyjętymi normami, zasadami
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany;

wykrywacz kłamstw /vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf/ (n)
детектор лжи
  (potocznie, potoczny) wariograf, poligraf

wykryć /ˈvɨkrɨʨ̑/ (v)
обнаружить
  aspekt dokonany od: wykrywać

wykrzyknik /vɨˈkʃɨcɲik/ (n)
восклицательный знак междометие, междометие
  (gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;

wykształcenie /ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
образование
  poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykształcony /ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
образованный
  taki, który posiadł szeroką wiedzę, ukończył jakąś szkołę, zwłaszcza wyższą uczelnię

wykusz /ˈvɨkuʃ/ (n)
эркер
  (architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;

wykuć (v)
выдолбить, вызубрить, вытвердить
  (potocznie, potoczny) (uczniowskie) (edukacja, edukacyjny) nauczyć się na pamięć

wykwintny (adj)
утончённый, изысканный
  będący w dobrym guście, wytworny, wyszukanie elegancki

wykład /ˈvɨkwat/ (n)
лекция
  dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wykładać /vɨˈkwadaʨ̑/ (v)
преподавать
  uczyć czegoś, prowadzić wykłady

wykładnik (n)
показатель
  to, co określa, wskazuje, wyraża coś

wykładowca /ˌvɨkwaˈdɔfʦ̑a/ (n)
преподаватель
  (edukacja, edukacyjny) osoba prowadząca wykłady na wyższej uczelni

wykładowy /ˌvɨkwaˈdɔvɨ/ (adj)
лекционный
  dotyczący wykładu, związany z wykładem

wykłócanie (n)
взбалтывание
  (chemia, chemiczny) (przestarzałe, przestarzały) intensywne mieszanie lub wstrząsanie mieszaniny mające na celu np. łatwiejsze rozdzielenie składników

wylać dziecko z kąpielą /ˈvɨlaʥ̑ ˈːɛʦ̑kɔ s‿kɔ̃mˈpʲjɛlɔ̃w̃/ (v)
вместе с водой выплеснуть и ребёнка
  (związek frazeologiczny) chcąc przeciwdziałać złu, niechcący zatracić także pozytywny aspekt jakiejś sprawy

wyliczyć (v)
высчитать
  aspekt dokonany od: wyliczać

wylogowywać /ˌvɨlɔɡɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
закончить работа
  (informatyka, informatyczny) zakończyć sesję pracy z systemem informatycznym

wylądować (v)
приземлиться
  aspekt dokonany od: lądować

wymaganie /ˌvɨ̃maˈɡãɲɛ/ (n)
требование
  wymóg, żądanie, stanowcza potrzeba

wymagać /vɨ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
требовать
  potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne
  żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymarły /vɨ̃ˈmarwɨ/ (adj)
вымерший
  taki, który już wymarł, wyginął

wymazać (v)
вымазать
  mocno pomazać czymś

wymiana /vɨ̃ˈmʲjãna/ (n)
обмен
  otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego

wymiar /ˈvɨ̃mʲjar/ (n)
размерность
  (fizyka, fizyczny) miano, określenie typu wielkości fizycznej;
измерение
  (matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;
величина, масштаб, объём, размер
  wielkość, rozmiar, ilość

wymienialność (n)
конвертируемость
  cecha tego, co wymienialne

wymieniać /vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑/ (v)
менять
  dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego

wymienić /vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑/ (v)
выменить, сменить
  dokonać wymiany, zmiany - dać coś za coś innego

wymiennik /vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːik/ (n)
теплообменник
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła między dwoma ośrodkami, wymiennik ciepła;

wymiennik ciepła /vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa/ (n)
теплообменник
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła;

wymienny /vɨ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
обменный
  taki, który można wymienić

wymiotny /vɨ̃ˈmʲjɔtnɨ/ (adj)
рвотный
  występujący przy wymiotach
  wywołujący wymioty

wymiotować /ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
рвать, тошнить
  (fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymioty /vɨ̃ˈmʲjɔtɨ/ (n)
рвота
  gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną;
блевотина
  wymiociny, to co zostało zwymiotowane

wymię /ˈvɨ̃mʲjɛ/ (n)
вымя
  (zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;

wymowa /vɨ̃ˈmɔva/ (n)
произношение, выговор
  (fonetyka, fonetyczny) sposób artykulacji dźwięków mowy;
значение, оттенок
  wydźwięk, rodzaj wniosków lub odczuć, jakie z czegoś wynikają

wymuszać /vɨ̃ˈmuʃaʨ̑/ (v)
вымогать
  usiłować uzyskać coś wywierając na kogoś nacisk

wymyślać /vɨ̃ˈmɨɕlaʨ̑/ (v)
придумывать
  aspekt niedokonany od: wymyślić

wymyślać od najgorszych /vɨ̃ˈmɨɕlaʨ̑ ˌɔd‿najˈɡɔrʃɨx/ (v)
ругать последними словами
  bardzo ostro kogoś karcić, używając obelżywych, obraźliwych słów

wymyślać od ostatnich /vɨ̃ˈmɨɕlaʨ̑ ˌɔd‿ɔˈstatʲɲix/ (v)
ругать последними словами
  bardzo ostro kogoś karcić, używając obelżywych, obraźliwych słów

wymyślić /vɨ̃ˈmɨɕlʲiʨ̑/ (v)
придумать
  myśląc odkryć coś, wpaść na jakiś pomysł

wymówka (n)
выговор
  pretensja wyrażana słownie
отговорка, оправдание
  wykrętne usprawiedliwienie

wynagrodzenie /ˌvɨ̃naɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
зарплата
  pensja, wypłata
вознаграждение
  rekompensata

wynajmować /ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑/ (v)
снимать, брать напрокат, нанимать
  korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę
отдавать напрокат, сдавать в наём
  zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę

wynalazca /ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a/ (n)
изобретатель
  autor wynalazku, ten, który coś wynalazł

wynalazczyni /ˌvɨ̃nalaʃˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
изобретательница
  autorka wynalazku, kobieta, która coś wynalazła

wynalazek /ˌvɨ̃naˈlazɛk/ (n)
изобретение
  coś, co wynaleziono;

wynaleźć (v)
изобрести, изобретать
  odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynik /ˈvɨ̃ɲik/ (n)
счёт
  (sport, sportowy) stan spotkania/meczu
результат
  rezultat, skutek
  (matematyka, matematyczny) rezultat działań algebraicznych (dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia)

wynikać /vɨ̃ˈɲikaʨ̑/ (v)
следовать, вытекать
  być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek

wyniosły /vɨ̃ˈɲɔswɨ/ (adj)
высокомерный, надменный
  będący wyrazem postawy dumy, zarozumiałości i wywyższania się nad innych
важный, высокомерный, гордый, надменный
  dumny, zarozumiały i wywyższający się nad innych

wyniszczyć (v)
уничтожить
  spowodować całkowite zniszczenie, wyginięcie

wynosić /vɨ̃ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
составлять
  osiągać jakąś wartość liczbową
выносить
  otrzymywać jakąś wiedzę skądś
  podnosić coś i umieszczać poza jakimś obszarem
возносить
  wywyższać
выводить
  zabierać ponad Ziemię

wyobraźnia /ˌvɨɔˈbraʑɲa/ (n)
воображение
  zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;

wyobrażać /ˌvɨɔˈbraʒaʨ̑/ (v)
изображать
  tworzyć sobą jakiś obraz, symbol
  tworzyć obraz czegoś
воображать себе, представлять себе
  rozumieć coś
  tworzyć obraz czegoś nieznanego w swojej wyobraźni, umyśle (zwykle przez porównanie z czymś znanym)

wyodrębniać /ˌvɨɔˈdrɛ̃mbʲɲäʨ̑/ (v)
обособлять
  czynić odrębnym lub wyrazistym

wypadać /vɨˈpadaʨ̑/ (v)
выпадать
  poruszać się pod wpływem grawitacji na zewnątrz czegoś

wypadek /vɨˈpadɛk/ (n)
несчастный случай, катастрофа
  nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał
происшествие, случай, событие, факт
  to, co wydarzyło się lub wydarzy w przyszłości, zdarzenie

wypatrywać /ˌvɨpaˈtrɨvaʨ̑/ (v)
высматривать
  oczekiwać na coś lub kogoś z niecierpliwością
  patrzeć z uwagą, szukając czegoś

wypatrzeć (v)
высмотреть
  odszukać wzrokiem

wypełnienie /ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
пломба
  (stomatologia, stomatologiczny) (zobacz) plomba

wypiec /ˈvɨpʲjɛʦ̑/ (v)
выпечь
  piekąc, wytworzyć coś

wypiek /ˈvɨpʲjɛk/ (n)
выпечка
  czynność wypiekania
  produkt spożywczy powstający w wyniku pieczenia

wypierdek /vɨˈpʲjɛrdɛk/ (n)
выпердыш
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) ktoś niewydarzony i lekceważony

wypierdolić /ˌvɨpʲjɛrˈdɔlʲiʨ̑/ (v)
выпиздить
  aspekt dokonany od: wypierdalać

wypijać (v)
випивать
  pijąc, opróżniać coś z cieczy

wypić /ˈvɨpʲiʨ̑/ (v)
выпить
  aspekt dokonany od: pić

wypoczynek /ˌvɨpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk/ (n)
отдых
  regeneracja i odzyskiwanie sił w czasie wolnym od pracy

wypoczywać (v)
отдыхать
  przywracać dobre samopoczucie, siły życiowe, odstępując od codziennych czynności, od pracy

wyposażyć /ˌvɨpɔˈsaʒɨʨ̑/ (v)
оборудовать
  zaopatrzyć w przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś lub do wykonywania czegoś

wypowiadać /ˌvɨpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
высказывать
  wyrażać coś słowami, w mowie
высказываться
  przedstawiać swoje poglądy na jakąś kwestię

wypowiedzieć (v)
высказать
  aspekt dokonany od: wypowiadać
высказаться
  aspekt dokonany od: wypowiadać się

wypowiedź /vɨpɔˈvʲɛʥi/ /vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
высказывание, изречение
  coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane

wypracowanie (n)
сочинение
  (edukacja, edukacyjny) pisemna praca ucznia na zadany temat

wyprasować /ˌvɨpraˈsɔvaʨ̑/ (v)
выгладить, выутюжить
  wygładzić tkaninę za pomocą gorącego żelazka

wyprawa /vɨˈprava/ (n)
поход
  podróż w celach naukowych, wojennych lub turystycznych

wyprzedaż /vɨˈpʃɛdaʃ/ (n)
распродажа
  (handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wyprzedzać /vɨˈpʃɛʣ̑aʨ̑/ (v)
обгонять
  prześcigać kogoś; przyśpieszając znaleźć się przed kimś (jadąc lub idąc)

wyprzedzić /vɨˈpʃɛʥ̑iʨ̑/ (v)
обогнать
  aspekt dokonany od: wyprzedzać

wyraz /ˈvɨras/ (n)
слово, лексема
  (językoznawstwo, językoznawczy) symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową;
выражение
  przejaw stanu emocjonalnego człowieka, mający odzwierciedlenie w mimice lub rysach twarzy
проявление
  wymowa / odbicie / uzewnętrznienie, przejaw

wyrazisty /ˌvɨraˈʑistɨ/ (adj)
выразительный
  przykuwający uwagę, pełen wyrazu, sugestywnie przedstawiający coś

wyrazić /vɨˈraʑiʨ̑/ (v)
выразить
  aspekt dokonany od: wyrażać

wyraźnie /vɨˈraʑɲɛ/ (adv)
несомненно
  w sposób niepozostawiający wątpliwości
чётко, отчётливо, разборчиво
  w sposób łatwy do zaobserwowania lub usłyszenia

wyraźność (n)
разборчивость
  cecha tego, co wyraźne; cecha tych, którzy są wyraźni

wyrażać /vɨˈraʒaʨ̑/ (v)
выражать
  opisywać ustnie lub pisemnie, dawać informację o czymś lub kimś; być wyrazem czegoś
выражаться, высказываться
  formułować wyrażenie, wypowiadać się, mówić na jakiś temat

wyrażenie /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
выражение, формулировка
  (językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy
фразеологизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) związek frazeologiczny, którego głównym elementem jest rzeczownik, przymiotnik, imiesłów przymiotnikowy lub przysłówek
выражение
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej

wyrażenie przyimkowe /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ ˌpʃɨ<sup>j</sup>ĩmˈkɔvɛ/ (n)
предложная группа
  (gramatyka) połączenie przyimka z rzeczownikiem, przysłówkiem, liczebnikiem lub zaimkiem;

wyrok /ˈvɨrɔk/ (n)
приговор
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrostek robaczkowy /vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ/ (n)
аппендикс
  (anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrostkowy (adj)
аппендиксный
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) związany z wyrostkiem robaczkowym

wyrozumiały (adj)
снисходительный
  podchodzący ze zrozumieniem do czyjegoś niewłaściwego postępowania i skłonny wybaczać

wyrwa (n)
брешь
  (książkowy) dziura, wyłom

wyrwiząb /vɨrˈvʲizɔ̃mp/ (n)
зубодёр
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) dentysta

wyrzec (v)
отречься
  wyprzeć się czegoś lub kogoś

wyrzucać /vɨˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
выбрасывать
  pozbywać się czegoś

wyrzucać pieniądze przez okno /vɨˈʒuʦ̑aʨ̑ pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ pʃɛz‿ˈɔknɔ/ (v)
бросать деньги на ветер
  marnować pieniądze

wyrzucać pieniądze w błoto /vɨˈʒuʦ̑aʨ̑ pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ ˈv‿bwɔtɔ/ (v)
бросать деньги на ветер
  (związek frazeologiczny) marnować, marnotrawić pieniądze

wyrzucić /vɨˈʒuʨ̑iʨ̑/ (v)
выбросить
  pozbyć się czegoś

wyrób /ˈvɨrup/ (n)
изделие, продукт
  przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji
продукция, выделка, изготовление, производство
  wyrabianie

wyróżniać /vɨˈruʒʲɲäʨ̑/ (v)
отличать
  zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo

wyróżnik (n)
дискриминант
  (matematyka, matematyczny) liczba określająca charakter i wartości liczbowe rozwiązań danego równania
признак, черта
  cecha, właściwość odróżniająca coś od czegoś

wyrżnąć /ˈvɨrʒnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
вырезать
  (potocznie, potoczny) zabić wiele osób albo zwierząt
  wyciąć coś (np. wzór, napis) w jakimś twardym materiale
прорезаться
  o zębie: wyrastając, przebić dziąsło

wysepka /vɨˈsɛpka/ (n)
островок
  (zdrobniale) od: wyspa
  mała wyspa

wysiadać /vɨˈɕadaʨ̑/ (v)
высаживаться
  opuszczać pojazd, łódź lub samolot

wysiłek /vɨˈɕiwɛk/ (n)
усилие, труд
  wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoce (adv)
в высшей степени, весьма
  w bardzo dużym stopniu

wysoki /vɨˈsɔci/ (adj)
высокий
  mający duży wymiar pionowy
  o dźwięku: mający dużą częstotliwość
  mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy
  mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)
  znajdujący się na dużej wysokości (wysoko)

wysokie napięcie /vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
высокое напряжение
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko /vɨˈsɔkɔ/ (adv)
высоко
  (odprzymiotnikowy) → wysoki

wysoko- /vɨˈsɔkɔ/
высоко-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dużą wysokość, dużą wartość, na znaczną zawartość czegoś lub znaczne natężenie cechy tego, co określa drugi człon złożenia

wysokogatunkowy (adj)
высококачественный
  dobrej jakości

wysokogórski /ˌvɨsɔkɔˈɡursʲci/ (adj)
высокогорный
  odnoszący się do wysokich gór, charakterystyczny dla wysokich gór

wysokokaloryczny /ˌvɨsɔkɔkalɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
высококалорийный
  mający, dostarczający dużą ilość kalorii

wysokonakładowy /ˌvɨsɔkɔ̃nakwaˈdɔvɨ/ (adj)
многотиражный
  (drukarstwo, drukarski) wydawany w wysokim nakładzie

wysokonapięciowy (adj)
высоковольтный
  (elektryczność) odnoszący się do wysokiego napięcia; wytwarzający lub przewodzący wysokie napięcie, wytrzymujący wysokie napięcie

wysokoobrotowy (adj)
высокооборотный
  (technologia, technika, techniczny) pracujący na wysokich obrotach

wysokoplenny /ˌvɨsɔkɔˈplɛ̃nːɨ/ (adj)
высокоурожайный
  (rolnictwo, rolniczy) dający wysokie, obfite plony

wysokość /vɨˈsɔkɔɕʨ̑/ (n)
высота
  odległość od pewnego odnośnika, np. gruntu
  wymiar pionowy czegoś lub kogoś

wyspa /ˈvɨspa/ (n)
остров
  (geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;
кухня-остров
  (zobacz) wyspa kuchenna

wyspać się /ˈvɨspaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
выспаться
  długo, dużo spać
  spać dostatecznie długo, by nie odczuwać potrzeby dalszego snu

wyspiarka /vɨsˈpʲjarka/ (n)
островитянка
  mieszkanka wyspy

wyspiarz /ˈvɨspʲjaʃ/ (n)
островитянин
  mieszkaniec wyspy

wysportowany (adj)
спортивный
  świadczący o sprawności fizycznej dzięki uprawianiu sportu

wyssać /ˈvɨsːaʨ̑/ (v)
высосать
  wydobyć lub opróżnić poprzez ssanie

wyssać z mlekiem matki /ˈvɨsːaʥ̑ ˈz‿mlɛcɛ̃m ˈːatʲci/ (v)
всосать с молоком матери
  mieć wrodzoną lub nabytą w dzieciństwie cechę

wystarczająco /ˌvɨstarʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɔ/ (adv)
достаточно
  w sposób wystarczający; dostatecznie, odpowiednio

wystarczający (adj)
достаточный
  dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystarczać /vɨˈstarʧ̑aʨ̑/ (v)
хватать
  aspekt niedokonany od: wystarczyć (być dostatecznym powodem); (zobacz) warunek wystarczający
быть достаточный, хватать
  aspekt niedokonany od: wystarczyć (nie brakować)

wystarczyć /vɨˈstarʧ̑ɨʨ̑/ (v)
хватить
  być w odpowiedniej ilości lub liczbie do wykonania jakiejś czynności, nie zabraknąć
  stać się dostatecznym powodem czegoś ((zobacz) warunek wystarczający)

wystawa /vɨˈstava/ (n)
витрина
  miejsce prezentowania towarów w sklepie
выставка
  zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystawać /vɨˈstavaʨ̑/ (v)
выступать, торчать
  być częściowo widocznym spoza lub z wnętrza czegoś

wystawienie /ˌvɨstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
выставление
  położenie lub skierowanie na zewnątrz, poddając jakiemuś oddziaływaniu

wystawić /vɨˈstavʲiʨ̑/ (v)
подставить
  (potocznie, potoczny) zdradzić kogoś, postawić kogoś w niedobrej sytuacji
выставить
  aspekt dokonany od: wystawiać

wystawny /vɨˈstavnɨ/ (adj)
роскошный
  okazale urządzony lub zorganizowany, świadczący o zamożności

wystrzał (n)
выстрел
  efekt wyrzucenia pocisku z broni miotającej lub broni palnej

wystąpić z otwartą przyłbicą /vɨˈstɔ̃mpʲiʥ̑ z‿ɔtˈfartɔ̃w̃ pʃɨwˈbʲiʦ̑ɔ̃w̃/ (v)
делать что-либо с открытым забралом
  występować jawnie, otwarcie przeciw czemuś; jasno wyrażać swoje zdanie, jasno określać swoje stanowisko

występ /ˈvɨstɛ̃mp/ (n)
выступление
  publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie
выступ
  to, co wystaje, sterczy poza obręb czegoś

występek /vɨˈstɛ̃mpɛk/ (n)
правонарушение
  (książkowy) czyn niewłaściwy moralnie, niezgodny z normami społecznymi

występować /ˌvɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
встречаться, наличествовать, обитать
  o gatunkach: zamieszkiwać dany obszar
выступать, сниматься
  odgrywać rolę (w teatrze, filmie)
выходить, уходить
  opuszczać jakąś organizację, partię

wysypiać się /vɨˈsɨpʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
высыпаться
  (zobacz) wyspać się

wysyłać /vɨˈsɨwaʨ̑/ (v)
выслать
  nadawać, wydawać z siebie; emitować
посылать, высылать
  przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych
  polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu

wyszeptać /vɨˈʃɛptaʨ̑/ (v)
прошептать
  powiedzieć szeptem

wyszukać (v)
подыскать
  szukając z zapałem, znaleźć coś lub kogoś

wytchnienie (n)
передышка
  krótka przerwa w codziennych obowiązkach celem nabrania sił

wytrawny (adj)
сухой
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki

wytrzeszcz /ˈvɨṭʃɛʃʧ̑/ (n)
экзофтальм
  nadmierne, chorobliwe wysunięcie gałek ocznych;

wytrzeć /ˈvɨṭʃɛʨ̑/ (v)
вытереть
  aspekt dokonany od: wycierać

wytrzymałość /ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑/ (n)
выносливость
  (technologia, technika, techniczny) odporność materiałów i konstrukcji na działanie czynników fizycznych
выносливость, устойчивость
  umiejętność zniesienia wielu problemów

wytrzymały /ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɨ/ (adj)
выносливый, крепкий
  taki, który jest w stanie dużo wytrzymać; wytrwały

wytwarzanie /ˌvɨtfaˈʒãɲɛ/ (n)
производство
  (rzeczownik odczasownikowy) od wytwarzać

wytwórca /vɨˈtfurʦ̑a/ (n)
производитель
  ten, kto coś wytwarza, produkuje

wytępić (v)
истребить
  pozbawić życia wiele lub wszystkie istoty
  spowodować całkowity koniec czegoś

wywiad /ˈvɨvʲjat/ (n)
опрос, расспрос
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zbieranie informacji o chorym, jego stanie zdrowia;
разведка
  instytucja państwowa mająca na celu zbieranie tajnych informacji na temat innych państw;
интервью
  rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

wywiad lekarski /ˈvɨvʲjat lɛˈkarsʲci/ (n)
анамнез болезни
  (medycyna, medyczny) (zobacz) anamneza;

wywiadówka /ˌvɨvʲjaˈdufka/ (n)
родительское собрание
  (potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci

wywierać /vɨˈvʲjɛraʨ̑/ (v)
оказывать
  działać na coś z pewną siłą
вызывать
  oddziaływać na kogoś lub na coś w jakiś sposób albo z określonym skutkiem
производить
  wywoływać określone myśli i odczucia

wywiesić (v)
вывесить
  umieścić przedmiot (zwykle o płaskim kształcie) nad podłożem na zewnątrz czegoś

wywieźć (v)
вывезти
  przewożąc gdzie indziej, usuwać skądś coś
увезти
  wioząc, zabierać skądś kogoś lub coś

wywozić (v)
вывозить
  przewozić kogoś lub coś skądś lub w inne miejsce

wywołać /vɨˈvɔwaʨ̑/ (v)
вызвать
  (zobacz) wywoływać (przypomnieć)
отозвать
  (zobacz) wywoływać (skłonić do wyjścia)
вызвать, спровоцировать
  (zobacz) wywoływać (spowodować)

wywoływać /ˌvɨvɔˈwɨvaʨ̑/ (v)
вызывать
  powodować

wywrotka /vɨˈvrɔtka/ (n)
самосвал
  (budownictwo) ciężarówka z nadwoziem w formie ruchomej skrzyni umożliwiającej wysypywanie ładunku

wywrócić (v)
вывернуть
  zmienić stronę czegoś na opak

wyzdrowieć /vɨˈzdrɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
выздороветь
  aspekt dokonany od: zdrowieć

wyzionąć ducha (v)
испустить дух, испустить последний вздох, отдать богу душу
  (podniośle) umrzeć, skonać

wyznaczać /vɨˈznaʧ̑aʨ̑/ (v)
назначать
  wskazywać osobę do określonego zadania

wyznaczyć /vɨˈznaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
назначить
  aspekt dokonany od: wyznaczać

wyznanie /vɨˈznãɲɛ/ (n)
вероисповедание
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;
признание
  przyznanie się do czegoś

wyznawca /vɨˈznafʦ̑a/ (n)
последователь
  (przenośnie, przenośnia) entuzjasta czyichś poglądów

wyzwanie /vɨˈzvãɲɛ/ (n)
вызов, испытание
  trudne zadanie, sytuacja sugerująca chęć zmierzenia się z nią

wyzwoleniec (n)
вольноотпущенник
  (historia, historyczny, historycznie) były niewolnik, oficjalnie obdarowany wolnością przez swojego właściciela

wyzwoleńczy /ˌvɨzvɔˈlɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
освободительный
  którego celem jest wyzwolenie kogoś lub czegoś (najczęściej w kontekście wojennym)

wyzwoliciel (n)
освободитель
  ten, kto wyzwolił (kogoś lub coś)

wyzywać (v)
обзывать
  obrzucać obelgami
вызывать
  proponować walkę

wyć /vɨʨ̑/ (v)
выть
  o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć
  o ludziach: przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości

wyładunkowy (adj)
разгрузочный
  dotyczący wyładunku

wyłazić ze skóry /vɨˈwaʑiʥ̑ zɛ‿ˈskurɨ/ (v)
из кожи вон лезть
  (potocznie, potoczny) usilnie się o coś starać, robić wszystko co możliwe, by coś osiągnąć, czegoś dopiąć

wyłączać /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑/ (v)
выделять
  oddzielać (np. sprawę do osobnego rozpatrzenia)
выключать
  wstrzymywać pracę jakiegoś urządzenia

wyłącznie /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
исключительно
  wyłączając wszystko inne, wszystkich innych

wyłącznik /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
выключатель
  (elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie

wyłączyć /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
выключить
  aspekt dokonany od: wyłączać

wyściełać /vɨˈɕʨ̑ɛwaʨ̑/ (v)
выстилать
  wykładać czymś miękkim wnętrze lub powierzchnię czegoś

wyścig /ˈvɨɕʨ̑ik/ (n)
гонка
  (sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich;
  staranie się być lepszym od innych w jakiejś dziedzinie

wyściółczak /vɨˈɕʨ̑uwʧ̑ak/ (n)
эпендимома
  (medycyna, medyczny) nowotwór ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z komórek wyściółki

wyśmiać /ˈvɨɕmʲjäʨ̑/ (v)
высмеять
  aspekt dokonany od: wyśmiewać

wyśmienicie /ˌvɨɕmʲjɛ̇̃ˈɲiʨ̑ɛ/ (adv)
отлично
  w sposób wyśmienity

wyśmienity (adj)
отличный, отменный
  (książkowy) wyjątkowo dobry, doskonały, znakomity

wyświetlacz /vɨˈɕfʲjɛtlaʧ̑/ (n)
дисплей
  tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje

wyż (n)
антициклон
  (meteorologia, meteorologiczny) obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery;

wyżymaczka /ˌvɨʒɨ̃ˈmaʧ̑ka/ (n)
выжималка
  urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;

wyżyna /vɨˈʒɨ̃na/ (n)
нагорье
  (geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;

wyżynny /vɨˈʒɨ̃nːɨ/ (adj)
высотный
  dotyczący wyżyny, związany z wyżyny

wzajemnie /vzaˈjɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
взаимно
  jeden drugiego, jeden drugiemu
и вам того же
  również, tak samo – w odpowiedzi na czyjeś życzenia

wzajemność /vzaˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
взаимность
  fakt, że coś dotyczy obu stron sporu, konfliktu itp.
  odwzajemnione uczucie

wzajemny /vzaˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
взаимный
  dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzbudzać /ˈvzbuʣ̑aʨ̑/ (v)
внушать, возбуждать
  wywoływać, powodować

wzbudzić /ˈvzbuʥ̑iʨ̑/ (v)
возбудить
  aspekt dokonany od: wzbudzać

wzdłuż /vzdwuʃ/ (adv)
вдоль
  równolegle do dłuższego boku, na całej długości, przez całą długość

wzdłuż /vzdwuʃ/ (preposition)
вдоль
  …informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

wzdłuż i wszerz /ˈvzdwuʃ i‿ˈfʃɛʃ/ (adv)
вдоль и поперёк
  wszędzie, gdzie tylko możliwe; w każdym miejscu; we wszystkie strony

wzgląd /vzɡlɔ̃nt/ (n)
соображение
  branie pod uwagę, liczenie się

względność /ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
относительность
  zależność czegoś od różnych czynników

względny /ˈvzɡlɛ̃ndnɨ/ (adj)
относительный
  odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy

wzgórze /ˈvzɡuʒɛ/ (n)
холм, взгорье
  (geografia, geograficzny) niewielkie wzniesienie (do stu metrów) o zaokrąglonym szczycie;

wziąć /vʲʑɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
взять
  chwycić ręką
  skorzystać z czegoś
использовать
  zastosować, zażyć
взять
  (potocznie, potoczny) wskazuje na niespodziewaną czynność wyrażoną innym czasownikiem, często z dodatkowym znaczeniem nieprzejmowania się opinią innych osób
  (potocznie, potoczny) wzmacnia tryb rozkazujący
взяться
  (potocznie, potoczny) zacząć coś robić

wziąć byka za rogi (v)
взять быка за рога
  podjąć się czegoś ważnego bez wahania się, bez zastanowienia

wzięty (adj)
популярный, ходный
  taki, który cieszy się uznaniem i popularnością, będąc dzięki temu często angażowany, zatrudniany

wzmianka /ˈvzmʲjãnka/ (n)
заметка
  krótka informacja o czymś, napomknięcie

wzmiankować (v)
упоминать
  mówić o czym mimochodem

wzmocnienie /vzmɔʦ̑ʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
укрепление
  (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny zwiększający wytrzymałość czegoś
  coś dodające sił, pokrzepiające lub zwiększające możliwości

wzmożony /vzmɔˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
усиленный
  odznaczający się dużą intensywnością

wzniesienie /vzʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
возвышенность
  miejsce wyższe od innych w okolicy;

wznieść /vzʲɲɛ̇ɕʨ̑/ (v)
вознести
  aspekt dokonany od: wznosić

wznosić /ˈvznɔɕiʨ̑/ (v)
возводить
  budować coś ku górze, coraz wyżej
возносить
  unosić coś do góry
возвышаться, возноситься
  o budynku, górze, maszcie: górować nad okolicą
подниматься
  o drodze: prowadzić pod górę
возноситься
  unosić do góry samego siebie

wzrok /vzrɔk/ (n)
взгляд
  (potocznie, potoczny) czyjeś spojrzenie
зрение
  zmysł umożliwiający patrzenie, widzenie; zdolność do postrzegania rzeczywistości za pomocą oczu;

wzrokowy /vzrɔˈkɔvɨ/ (adj)
зрительный
  (przymiotnik) od wzrok

wzrost /vzrɔst/ (n)
рост, высота
  wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia
рост, увеличение
  zwiększanie się jakiejś wartości

wzór /vzur/ (n)
узор
  kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)
образец
  model służący jako przykład do powielania w produkcji
образец, пример
  schemat, według którego należy postępować
формула
  sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego

wzór strukturalny (n)
структурный формула
  (chemia, chemiczny) wzór, który odzwierciedla strukturę cząsteczki

wódeczka /vuˈdɛʧ̑ka/ (n)
водочка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: wódka

wódka /ˈvutka/ (n)
водка
  (spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wódz /vuʦ̑/ (n)
вождь
  osoba dowodząca dowolną grupą

wójt /vujt/ (n)
войт
  (administracja) urzędnik samorządowy stojący na czele gminy wiejskiej;
фогт, фохт
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: urzędnik stojący na czele miasta lokowanego na prawie niemieckim

wówczas /ˈvufʧ̑as/ (pronoun)
в то время как, тогда
  odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi

wóz /vus/ (n)
воз, телега
  ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie

wózek /ˈvuzɛk/ (n)
тележка
  mały pojazd kołowy;

wózek dziecięcy (n)
детская коляска, коляска
  ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka;

wózek inwalidzki /ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci/ (n)
коляска
  wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;

wół /vuw/ (n)
вол
  (zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać /ˈvɔ̃w̃xaʨ̑/ (v)
нюхать
  badać zapach nozdrzami

wąs /vɔ̃w̃s/ (n)
ус
  u ludzi: zarost nad górną wargą;

wąsaty /vɔ̃w̃ˈsatɨ/ (adj)
усатый
  o człowieku: mający wąsy (zwykle pokaźne)

wąsik (n)
усик
  (zdrobniale) od wąs

wąski /ˈvɔ̃w̃sʲci/ (adj)
узкий
  mający niewielką szerokość

wąsko /ˈvɔ̃w̃skɔ/ (adv)
узко
  (przysłówek) od: wąski

wąskotorówka /ˌvɔ̃w̃skɔtɔˈrufka/ (n)
узкоколейка
  (kolejnictwo) (potocznie, potoczny) kolejka wąskotorowa;

wątek /ˈvɔ̃ntɛk/ (n)
кладка
  (architektura, architektoniczny) sposób ułożenia cegieł lub kamieni w murze;
поток
  (informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);
уток
  sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ
сюжетный линия
  w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;

wątpić /ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑/ (v)
сомневаться
  nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość /vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
сомнение
  brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy /vɔ̃ntˈplʲivɨ/ (adj)
сомнительный
  taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba /vɔ̃nˈtrɔba/ (n)
печень
  (anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątrobianka /ˌvɔ̃ntrɔˈbʲjãnka/ (n)
ливерная колбаса
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (potocznie, potoczny) kiszka wątrobiana

wąwóz /ˈvɔ̃w̃vus/ (n)
овраг, ущелье
  (geografia, geograficzny) głęboka, sucha dolina o wąskim dnie i stromych zboczach;

wąż /vɔ̃w̃ʃ/ (n)
змея
  (herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;
змея, гадюка
  (przenośnie, przenośnia) ktoś podły i podstępny
шланг
  giętka rura do transportu wody

węch /vɛ̃w̃x/ (n)
нюх, чутьё
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń
нюх, обоняние
  zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;

wędka /ˈvɛ̃ntka/ (n)
удочка
  sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

wędkarstwo /vɛ̃ntˈkarstfɔ/ (n)
рыбная ловля, ужение
  rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę;

wędkarz /ˈvɛ̃ntkaʃ/ (n)
рыболов
  osoba łowiąca ryby na wędkę

wędlina /vɛ̃nˈdlʲĩna/ (n)
колбасные изделия, копчёности
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;

wędrować /vɛ̃nˈdrɔvaʨ̑/ (v)
бродить
  przebywać długą drogę skądś dokądś

wędzidło /vɛ̃ɲˈʥ̑idwɔ/ (n)
удило
  (zootechnika, zootechniczny) element uprzęży (ogłowia) wkładany koniowi do pyska;

wędzić (v)
коптить
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu
коптиться
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) być wędzonym (1.1)

wędzony (adj)
копчёный
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia

węgiel /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
углерод
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;
уголь
  (geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

węgiel brunatny /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ/ (n)
бурый уголь
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;
  opał z węgla (1.1)

węgiel kamienny /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ/ (n)
каменный уголь
  (geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;
  opał z węgla (1.1)

węgielny /vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ/ (adj)
краеугольный, угольный
  (budownictwo) dotyczący węgła

węgierka (n)
венгерка
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) odmiana śliwy o ciemnogranatowych (fioletowych), owalnych, bardzo słodkich owocach z żółtym miąższem;

węgierski /vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
венгерский
  związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węgierski /vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci/ (n)
венгерский
  (językoznawstwo, językoznawczy) ugrofiński język używany przez Węgrów;

węgierskojęzyczny /vɛ̃ŋʲˈɟɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
венгерскоговорящий, венгерскоязычный
  posługujący się językiem węgierskim
венгерскоязычный
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim
  udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim

węgieł /ˈvɛ̃ŋʲɟɛw/ (n)
угол
  (budownictwo) zewnętrzny róg budynku

węglan /ˈvɛ̃ŋɡlãn/ (n)
карбонат, углекислая соль
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego;

węglan litu /ˈvɛ̃ŋɡlãn ˈlʲitu/ (n)
карбонат лития
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól litowa kwasu węglowego, bezwonny, krystaliczny, biały proszek, stosowany w produkcji gotowych zapraw budowlanych i jako lek przeciwdepresyjny;

węglarka /vɛ̃ŋɡˈlarka/ (n)
полувагон
  (kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej
  (kolejnictwo) wagon z burtami służący do przewozu materiałów sypkich, m.in. węgla;

węglarz /ˈvɛ̃ŋɡlaʃ/ (n)
угольщик
  ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego;
  ktoś, kto zajmuje się handlem węglem lub jego dowozem

węglik (n)
карбид
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny węgla z metalem lub półmetalem;

węglowiec /vɛ̃ŋɡˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
углевоз, угольщик
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) masowiec do transportu węgla;

węglowodan /ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn/ (n)
углевод
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodanowy /ˌvɛ̃ŋɡlɔvɔdãˈnɔvɨ/ (adj)
углеводный
  dotyczący węglowodanów

węglowodorowy /ˌvɛ̃ŋɡlɔvɔdɔˈrɔvɨ/ (adj)
углеводородный
  (chemia, chemiczny) zbudowany głównie z atomów węgla i wodoru

węglowodór (n)
углеводород, углеводоро́д
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węglowy /vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ/ (adj)
углеродный
  (chemia, chemiczny) dotyczący węgla jako pierwiastka chemicznego; składający się z węgla
угольный
  dotyczący węgla; przewożący węgiel; poruszający się na węgiel

węgorz /ˈvɛ̃ŋɡɔʃ/ (n)
угорь
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węza (n)
искусственный во­щина
  (pszczelarstwo, pszczelarski) zaczątek plastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plastra wosku

węzeł /ˈvɛ̃w̃zɛw/ (n)
узел
  (marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów;
  połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;
  (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;

węzeł gordyjski /ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci/ (n)
гордиев узел
  (związek frazeologiczny) zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem

wężowy /vɛ̃w̃ˈʒɔvɨ/ (adj)
змеиный
  charakterystyczny dla węża; dotyczący, odnoszący się do węża
  wykonany ze skóry węża

wężyk /ˈvɛ̃w̃ʒɨk/ (n)
змейка
  (zdrobniale) od wąż
  mały wąż
спусковой тросик
  (fotografia) mechaniczne urządzenie do uruchamiania migawki aparatu fotograficznego z pewnej odległości, bez nacisku na spust;

wężymord czarny korzeń (n)
козелец испанский
  (botanika, botaniczny) Scorzonera hispanica, gatunek rośliny warzywnej z rodziny astrowatych;

wężówka (n)
змеешейка
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Anhingidae;

władca /ˈvwatʦ̑a/ (n)
властелин, владыка, повелитель
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władczo (adv)
властно
  w sposób władczy, dominująco

władczy (adj)
властный
  (książkowy) wymagający posłuchu

władykaukaski (adj)
владикавказский
  związany z Władykaukazem, dotyczący Władykaukazu

władywostocki (adj)
владивостокский
  (geografia, geograficzny) związany z Władywostokiem, dotyczący Władywostoku, pochodzący z Władywostoku

władza /ˈvwaʣ̑a/ (n)
власть, орган власть
  (zobacz) władze
власть
  relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą
  ludzie, którzy rządzą

włamanie /vwãˈmãɲɛ/ (n)
взлом
  (informatyka, informatyczny) bezprawne odczytanie lub zapisanie danych w komputerze albo w sieci komputerowej połączone z pokonaniem zabezpieczeń
  napad rabunkowy połączony z wyłamaniem urządzeń zamykających

włamywacz /vwãˈmɨvaʧ̑/ (n)
взломщик
  złodziej dokonujący kradzieży z włamaniem

własnoręczny (adj)
собственноручный
  napisany lub zrobiony własną ręką

własność /ˈvwasnɔɕʨ̑/ (n)
собственность
  prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;
  rzecz posiadana przez kogoś
свойство
  właściwość, cecha

własny /ˈvwasnɨ/ (adj)
собственный
  będący w czyimś wyłącznym posiadaniu

własowiec (n)
власовец
  (historia, historyczny, historycznie) żołnierz kolaboracyjnej Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej dowodzonej przez gen. Andrieja Własowa

własowski (adj)
власовский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z kolaborującym z Niemcami, radzieckim generałem Andriejem Własowem

właz /vwas/ (n)
люк
  otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach

włazić w dupę /ˈvwaʑiʥ̑ ˈv‿dupɛ/ (v)
лезть в жопу
  (przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) bezceremonialnie podlizywać się, starać się przypodobać

włazić z butami do duszy /ˈvwaʑiʥ̑ z‿buˈtãmʲi dɔ‿ˈduʃɨ/ (v)
лезть в душу
  niedelikatnie wtrącać się w czyjeś prywatne sprawy, nie licząc się z czyimiś uczuciami

właściciel /vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
владелец, хозяин, собственник, властитель
  osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właścicielka /ˌvwaɕʨ̑iˈʨ̑ɛlka/ (n)
собственница
  kobieta, która coś posiada

właściwie /vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ/ (particle)
собственно, на самом деле, по сути
  partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

właściwość /vwaɕˈʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
свойство, признак
  cecha, zwykle jakiejś substancji

właściwy /vwaɕˈʨ̑ivɨ/ (adj)
подходящий, верный, правильный
  taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

właśnie /ˈvwaɕɲɛ/ (adv)
только что, как раз
  …komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia

właśnie /ˈvwaɕɲɛ/ (particle)
вот это именно
  …potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy
именно
  …wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym

włochatka /vwɔˈxatka/ (n)
сыч мохноногий
  (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius funereus, gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi;

włochaty (adj)
волосатый
  pokryty sierścią, włosami, włoskami lub kudłami

włodzimierski (adj)
владимирский
  związany z Włodzimierzem, dotyczący Włodzimierza

włos /vwɔs/ (n)
волос
  (anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski /ˈvwɔsʲci/ (adj)
итальянский
  związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
  charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski /ˈvwɔsʲci/ (n)
итальянский, италья́нский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włosy /ˈvwɔsɨ/ (n)
волосы
  owłosienie głowy ludzkiej

włoszczyzna (n)
коренья
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) warzywa używane do przygotowania zupy lub wywaru z warzyw

włośnica ber (n)
могар
  (botanika, botaniczny) Setaria italica, gatunek rośliny zbożowej

włość /vwɔɕʨ̑/ (n)
волость
  (historia, historyczny, historycznie) (administracja) jednostka administracyjna w Wielkim Księstwie Litewskim, Rosji i do r. 1929 w ZSRR

włócznik (n)
меч-рыба
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

włóczęga /vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa/ (n)
бродяга
  osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych

włókiennictwo /ˌvwucɛ̇̃ɲˈːiʦ̑tfɔ/ (n)
текстильный промышленность
  gałąź przemysłu zajmująca się produkcją tkanin, nici, dzianin, itp.

włókniakomięsak (n)
фибросаркома
  (medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór wywodzący się z tkanki łącznej włóknistej

włókno /ˈvwuknɔ/ (n)
волокно
  jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

włączać /ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑/ (v)
включать
  uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej
включать, присоединять, причислять
  wcielać kogoś lub coś do jakiegoś zbioru

włączyć /ˈvwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
включить
  aspekt dokonany od: włączać

wścieklizna /fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna/ (n)
бешенство
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wściekły /ˈfʲɕʨ̑ɛkwɨ/ (adj)
бешеный
  o zwierzęciu: chory na wściekliznę
яростный
  taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony

wściekły pies (n)
бешеный собака
  (weterynaria, weterynaryjny) (dosłownie) pies zarażony wścieklizną

wślizg /fʲɕlʲisk/ (n)
подкат
  (sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

wśród /fʲɕrut/ (preposition)
среди
  w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

yuba (n)
фучжу
  (spożywczy) półprodukt sojowy wykorzystywany w kuchni jako substytut mięsa, produkowany z białka zbierającego się na powierzchni gotowanego mleka sojowego;

z /s/ /z/ /zet/ (preposition)
из, с
  …wskazujący punkt początku ruchu
  …wskazujący okres
  …wskazujący źródło
  …wskazujący przyczynę
из, с, со
  …wskazujący składnik, materiał

z całego serca /s‿ʦ̑aˈwɛɡɔ ˈsɛrʦ̑a/ (adv)
от всего сердца
  całym sobą, całkowicie, angażując wszystkie swoje uczucia

z dużej chmury mały deszcz /ˈz‿duʒɛj ˈxmurɨ ˈmawɨ ˈdɛʃʧ̑/ (proverb)
из большой тучи да малая капля
  końcowy wynik bywa niewspółmiernie mały w stosunku do oczekiwanego

z góry /ˈz‿ɡurɨ/ (adv)
płacić платить вперёд
  (urzędowy) przed otrzymaniem towaru, wykonaniem usługi, pracy itp.

z góry /ˈz‿ɡurɨ/ (idiom)
сверху
  z jakiejś wysokości
  z wyższością, pogardą
заранее
  zawczasu, od razu, zanim coś się zdarzy, z wyprzedzeniem

z krwi i kości /ˈs‿kr̥fʲi ː‿ˈkɔɕʨ̑i/ (adj)
полнокровный, чистокровный
  prawdziwy, autentyczny z pochodzenia, z natury; mający charakterystyczne cechy jakiegoś typu

z lotu ptaka /ˈz‿lɔtu ˈptaka/ (adv)
с высоты птичьего полёта, с птичьего полёта
  z góry, najczęściej z dużej wysokości

z poważaniem /ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m/ (idiom)
с уважением
  formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie

z powodu /s‿pɔˈvɔdu/
по причине, из-за
  wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem /s‿pɔˈvrɔtɛ̃m/ (adv)
обратно, назад, вспять
  ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem
назад, обратно, вспять
  znowu przywracając pierwotny stan

z reguły /z‿rɛˈɡuwɨ/ (adv)
как правило
  zazwyczaj, zwykle

z rzadka /ˈz‿ʒatka/ (adv)
изредка
  dość rzadko

z ręką na sercu /ˈz‿rɛ̃ŋkɔ̃w̃ na‿ˈsɛrʦ̑u/ (adv)
положа руку на сердце
  otwarcie, szczerze, bez kręcenia

z tarczą lub na tarczy /ˈs‿tarʧ̑ɔ̃w̃ ˈlup na‿ˈtarʧ̑ɨ/ (adv)
со щитом или на щите
  (o pojedynku lub sytuacji odbieranej jako pojedynek) zwyciężyć spektakularnie albo przegrać dotkliwie, bez możliwości innego rozstrzygnięcia

z tyłu (adv)
позади, сзади
  od przeciwnej strony niż przód

z wyjątkiem /z‿vɨˈjɔ̃ntʲcɛ̃m/
за исключением
  (zobacz) oprócz

za /za/ (preposition)
за
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem
через
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie
за, позади
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

za darmo (adv)
бесплатно, даром, задаром
  bezpłatnie, gratis

za darmo i ocet słodki (proverb)
на халяву и уксус сладкий
  otrzymanie czegoś za darmo niweluje jego wady

za friko /za‿ˈfrʲikɔ/ (adv)
бесплатно
  (potocznie, potoczny) za darmo

za kratkami /ˌza‿kratˈkãmʲi/ (idiom)
за решёткой
  (potocznie, potoczny) w więzieniu, w areszcie

za króla Ćwieczka /za‿ˈkrula ˈʨ̑fʲjɛʧ̑ka/ (idiom)
при царе Горохе
  bardzo dawno temu

za kółkiem /za‿ˈkuwʲcɛ̃m/ (adv)
за рулём
  (potocznie, potoczny) za kierownicą, jako kierowca

za nic (adv)
ни за что
  (potocznie, potoczny) na pewno nie, nigdy w życiu

za nic na świecie /za‿ˈɲiʦ̑ na‿ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑ɛ/ (adv)
ни за что на свете
  absolutnie nie; nigdy; za żadną cenę

za żadne skarby świata /za‿ˈʒadnɛ ˈskarbɨ ˈɕfʲjata/ (adv)
ни за какие деньги
  kategoryczna odmowa na czyjąś propozycję

zaaferować /ˌzaːfɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
занять, поглотить
  zajmować czym, niepokoić

zabajkalski (adj)
забайкальский
  położony na wschód od Bajkału
  związany z Zabajkalem, dotyczący Zabajkala

zabarwiać /zaˈbarvʲjäʨ̑/ (v)
окрашивать
  aspekt niedokonany od: zabarwić

zabarwić /zaˈbarvʲiʨ̑/ (v)
окрасить
  nadać czemuś barwę

zabawa /zaˈbava/ (n)
игра, забава
  ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawka /zaˈbafka/ (n)
игрушка
  rzecz służąca do zabawy;

zabawny /zaˈbavnɨ/ (adj)
потешный
  o wesołym usposobieniu
забавный, смешной
  wywołujący rozbawienie, śmiech

zabieg /ˈzabʲjɛk/ (n)
процедура
  (medycyna, medyczny) czynność wykonywana przez lekarza lub pielęgniarkę służąca pomocy pacjentowi,
  działanie w określonym celu

zabiegać (v)
добиваться
  czynić starania

zabierać /zaˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
забирать
  brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś

zabijaka (n)
забияка
  mężczyzna skłonny do wszczynania bójek i awantur

zabijać /zaˈbʲijäʨ̑/ (v)
забивать, заколачивать
  na stałe zamknąć za pomocą młotka i gwoździ
убивать
  pozbawiać życia
убиваться
  odebrać sobie życie, popełnić samobójstwo
  trudzić się, doprowadzać do utraty sił i zdrowia

zabijać czas /zaˈbʲijäʨ̑ ˈʧ̑as/ (v)
убивать время
  (przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre

zabić /ˈzabʲiʨ̑/ (v)
убить
  aspekt dokonany od: zabijać

zaborczy (adj)
властный
  taki, który chcące podporządkować sobie kogoś
алчный
  usiłujący uzyskać dla siebie jak najwięcej korzyści

zabraniać /zaˈbrãɲäʨ̑/ (v)
запрещать
  nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zabrać /ˈzabraʨ̑/ (v)
забрать
  (zobacz) zabierać

zabronić /zaˈbrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
запретить
  aspekt dokonany od: zabraniać

zabudowa /ˌzabuˈdɔva/ (n)
застройка
  ogół budynków znajdujących się na określonym obszarze

zaburzenie /ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
нарушение, расстройство
  nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

zabytek /zaˈbɨtɛk/ (n)
памятник
  budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną;

zabójca /zaˈbujʦ̑a/ (n)
убийца
  ktoś, kto zabił lub zabija

zabójczy /zaˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
убийственный
  powodujący śmierć

zabłądzić /zaˈbwɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
заблудиться
  stracić orientację w terenie i nie móc znaleźć dalszej drogi

zachcianka (n)
прихоть
  nagła silna chęć na coś

zachmurzenie /ˌzaxmuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
облачность
  (meteorologia, meteorologiczny) stopień pokrycia nieba przez chmury;

zachodni /zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
западный
  mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód
  dotyczący Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

zachodnioafrykański (adj)
западноафриканский
  związany z Afryką Zachodnią; tam położony

zachodnioberliński (adj)
западноберлинский
  związany z Berlinem Zachodnim, dotyczący Berlina Zachodniego

zachodnioeuropejski (adj)
западноевропейский
  odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

zachodnioindyjski (adj)
вест-индский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Indiami Zachodnimi, dotyczący Indii Zachodnich

zachodniopomorski /zaˈxɔdʲɲɔpɔ̃ˈmɔrsʲci/ (adj)
западнопоморский
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Pomorza Zachodniego; pochodzący z Pomorza Zachodniego;
  (geografia, geograficzny) związany z województwem zachodniopomorskim;

zachodniosaharyjski (adj)
западносахарский
  (geografia, geograficzny) związany z Saharą Zachodnią
  (geografia, geograficzny) związany z zachodnią częścią Sahary

zachodniosyberyjski (adj)
западносибирский
  związany z zachodnią częścią Syberii

zachodniosłowiański /ˌzaxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
западнославянский
  odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny

zachodnioukraiński (adj)
западноукраинский
  dotyczący zachodniej Ukrainy, pochodzący z zachodniej Ukrainy

zachodzić /zaˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
закатываться, заходить
  o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą
заходить
  odwiedzać kogoś przy okazji
покрываться
  pokrywać się nalotem
возникать, происходить
  zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce

zachorowalność (n)
заболеваемость
  liczba zachorowań na daną chorobę, częstotliwość zachorowań

zachorować /ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
заболеть
  stać się chorym, popaść w chorobę
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo zapragnąć wejść w posiadanie czegoś

zachowanie /ˌzaxɔˈvãɲɛ/ (n)
поведение
  sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachować się jak świnia /zaˈxɔvaʨ̑‿ɕɛ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa/ (v)
поступить по-свински
  (potocznie, potoczny) postąpić nieetycznie, nieprzyzwoicie wobec kogoś, zwłaszcza wobec osoby bezbronnej lub takiej, której się coś zawdzięcza

zachowywać /ˌzaxɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
беречь, сохранять, хранить
  być ciągle w posiadaniu czegoś (także w pamięci)
  o tajemnicy: nie wyjawiać
оберегать, хранить
  ochraniać coś przed czymś lub przed kimś
сохранять
  pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie
вести себя
  postępować w jakiś sposób

zachwycać /zaˈxfɨʦ̑aʨ̑/ (v)
восхищать
  wprawiać kogoś w stan zachwytu; być powodem/obiektem czyjegoś zachwytu

zachwyt /ˈzaxfɨt/ (n)
восхищение
  podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

zachód /ˈzaxut/ (n)
запад
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;
закат
  chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem
усилие, старание, хлопоты
  trud, wysiłek, starania

zachód słońca /ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
закат солнца, закат
  zjawisko chowania się słońca za horyzont

zachęcać /zaˈxɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
побуждать
  próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

zachłanność /zaˈxwãnːɔɕʨ̑/ (n)
жадность
  nienasycenie w pożądaniu czegoś, żądza posiadania lub doznawania czegoś ponad rzeczywiste potrzeby

zachłanny /zaˈxwãnːɨ/ (adj)
жадный
  pragnący więcej niż potrzebuje

zaciekawienie (n)
заинтересованность
  chwilowe zainteresowanie czymś

zacier (n)
брага
  (spożywczy) półprodukt, fermentująca mieszanina do produkcji wódki;

zaciskać pasa /zaˈʨ̑iskaʨ̑ ˈpasa/ (v)
затягивать пояса
  oszczędzać; ograniczać swoje wydatki

zaciągać /zaˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
вступать, завербовываться, поступать
  mustrować się
  wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska
затягиваться
  paląc tytoń, wciągać dym do płuc

zacny /ˈzaʦ̑nɨ/ (adj)
достойный, почтенный
  (przestarzałe, przestarzały) godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny
отменный
  (przestarzałe, przestarzały) właściwy komuś takiemu

zacofanie /ˌzaʦ̑ɔˈfãɲɛ/ (n)
отсталость
  opóźnienie w rozwoju pod względem technologicznym, społecznym itd.
косность, отсталость
  wrogość wobec postępu

zacytowanie /ˌzaʦ̑ɨtɔˈvãɲɛ/ (n)
процитирование
  (rzeczownik odczasownikowy) od zacytować

zacytować /ˌzaʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
процитировать
  aspekt dokonany od: cytować

zaczerwienienie (n)
краснота
  (medycyna, medyczny) zmiana koloru skóry polegająca na rozszerzeniu naczyń krwionośnych

zaczerwienić /ˌzaʧ̑ɛrˈvʲjɛ̇̃ɲiʨ̑/ (v)
покраснеть
  stać się czerwonym
  zawstydzić się i oblać rumieńcem na twarzy

zaczynać /zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑/ (v)
начинать
  przystępować do wykonywania jakiejś czynności
  wykonywać jakąś czynność przed inną
  wziąć część z nienapoczętej całości
начинать, стать
  wchodzić w pewien stan lub okres
начинаться
  mieć swój początek

zacząć /ˈzaʧ̑ɔ̃ɲʨ̑/ (v)
начать
  aspekt dokonany od: zaczynać

zad /zat/ (n)
зад
  (anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia
  (dawniej, dawny) tył, tylna część
задница
  (potocznie, potoczny) szerokie i tłuste pośladki człowieka

zadanie /zaˈdãɲɛ/ (n)
задание, задача
  coś, co należy wykonać

zadek /ˈzadɛk/ (n)
задница
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) pupa, tyłek, siedzenie
зад
  (zdrobniale) od: zad

zadeklarować (v)
предложить
  wyrazić gotowość, przyrzec pomoc

zadnieprzański (adj)
заднепровский
  związany z Zadnieprzem, dotyczący Zadnieprza, pochodzący z Zadnieprza

zadowalający (adj)
удовлетворительный
  wystarczająco dobry

zadowalać /ˌzadɔˈvalaʨ̑/ (v)
быть доволен
  spełniać, zaspokajać seksualnie
удовлетворять
  zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom

zadowolenie /ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
удовлетворение, нега
  uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

zadowolony /ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
довольный
  taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadrapanie (n)
ссадина
  rysa na powierzchni

zadupie /zaˈdupʲjɛ/ (n)
захолустье, глубинка, глухомань, зажопье
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.

zadyma (n)
бесопрядки, потасовка
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna

zadzierać nosa /zaˈʥ̑ɛraʨ̑ ˈnɔsa/ (v)
задирать нос
  być zarozumiałym

zadzwonić /zaˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
позвонить
  (telekomunikacja) nawiązać połączenie telefoniczne
зазвенеть, зазвонить
  o dzwonie, dzwonku, telefonie wydać dźwięk
зазвонить
  wydobyć dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

zadżumiony (adj)
зачумлённый
  dotknięty dżumą, taki który choruje na dżumę lub w którym panuje dżuma

zagadka /zaˈɡatka/ (n)
загадка
  intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia
  gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;
загадка, головоломка
  łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne

zagadkowy /ˌzaɡatˈkɔvɨ/ (adj)
загадочный
  tajemniczy, pełen sekretów

zagadnienie /ˌzaɡadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
вопрос
  omawiany temat, wątek, problem, kwestia

zagajnik (n)
роща
  (leśnictwo) młody, niewielki las

zaganiacz /zaˈɡãɲaʧ̑/ (n)
пересмешка
  (ornitologia, ornitologiczny) Hippolais icterina, drobny ptak śpiewający;

zaginiony /ˌzaɟĩˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
пропавший
  utracony, zagubiony w czasie lub przestrzeni

zaglądać /zaˈɡlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
заглядывать
  patrzeć w głąb czegoś

zaglądać do butelki /zaˈɡlɔ̃ndaʥ̑ ˌdɔ‿buˈtɛlʲci/ (v)
заглядывать в бутылку, заглядывать в рюмку
  pić alkohol, popijać

zaglądać do kieliszka /zaˈɡlɔ̃ndaʥ̑ ˌdɔ‿cɛˈlʲiʃka/ (v)
заглядывать в бутылку, заглядывать в рюмку
  popijać, pić często alkohol

zagnieść (v)
замесить
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) połączyć składniki ciasta ugniatając je rękoma

zagranica /ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
заграница
  terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny /ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
зарубежный, заграничный
  odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagroda /zaˈɡrɔda/ (n)
двор
  dom na wsi wraz z zabudowaniami gospodarczymi i zazwyczaj otoczonym płotem obszarem

zagrożenie /ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
угроза
  coś, co jest niebezpieczne

zagrzebski /zaˈɡʒɛpsʲci/ (adj)
загребский
  odnoszący się do miasta Zagrzeb

zagwozdka /zaˈɡvɔstka/ (n)
загвоздка
  (potocznie, potoczny) problem, dylemat (zwykle niewielki)

zagęstnik (n)
загуститель
  substancja, która ma właściwość zagęszczania czegoś

zagłada /zaˈɡwada/ (n)
гибель, истребление
  (książkowy) całkowite wyniszczenie, unicestwienie

zahamować (v)
затормозить
  (motoryzacja) zatrzymać pojazd
  wstrzymać działanie, rozwój

zaimek /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
местоимение, местоименный наречие
  (gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek dzierżawczy /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ/ (n)
притяжательное местоимение
  (gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy

zainteresowania /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲa/ (n)
увлечение
  ulubione czynności, zajęcia wykonywane w wolnym czasie dla relaksu

zainteresowanie /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ/ (n)
интерес, заинтересованность
  zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zainteresować (v)
заинтересовать
  wzbudzić w kimś zainteresowanie
заинтересоваться
  wzbudzić w sobie zainteresowanie

zair (n)
заир
  (jednostka monetarna) dawna waluta Zairu;

zairski (adj)
заирский
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Zairem lub Zairczykami, dotyczący Zairu lub Zairczyków

zaiste /zaˈ<sup>j</sup>istɛ/ (particle)
действительно
  (dawniej, dawny) partykuła podkreślająca prawdziwość wypowiadanego sądu

zaiwaniać /ˌza<sup>j</sup>iˈvãɲäʨ̑/ (v)
жать, крыть
  (potocznie, potoczny) szybko biec

zajadły /zaˈjadwɨ/ (adj)
заядлый
  uparcie, zawzięcie walczący przeciwko komuś, czemuś; nieustępliwy

zajebisty /ˌzajɛˈbʲistɨ/ (adj)
заебатый, охуенный, пиздатый
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) fajny, wspaniały, robiący wrażenie

zajebiście (adv)
заебись
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo intensywnie

zajezdnia (n)
депо, парк
  miejsce nocnego postoju pojazdów komunikacji publicznej;

zajmować /zajˈmɔvaʨ̑/ (v)
занимать
  użytkować pomieszczenie
  przejmować mienie w celu wyegzekwowania należności
  rezerwować miejsce
  zainteresować czymś
  zapełniać sobą przestrzeń, powierzchnię lub czas
  znaleźć się w jakiejś klasyfikacji
заниматься
  opiekować się kimś
  pracować nad czymś
вспыхивать, загораться, заниматься
  zapalić się od czegoś

zajrzeć /ˈzajʒɛʨ̑/ (v)
заглянуть
  popatrzeć do środka czegoś

zając /ˈzajɔ̃nʦ̑/ (n)
заяц
  (zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami;
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);

zajączek /zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
зайчик
  (zdrobniale) od: zając
  ruchome odbicie światła rzucane zwykle przez lusterko
зайчик, зайчонок
  mały lub młody zając

zająć /ˈzajɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
занять
  aspekt dokonany od: zajmować

zajęcie /zaˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
арест
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) areszt nałożony na czyjąś własność
занятие
  praca, robota, czynność, zajmowanie się czymś

zajęczy /zaˈjɛ̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
заячий
  charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca

zajęczyca (n)
зайчиха
  samica zająca

zajęty /zaˈjɛ̃ntɨ/ (adj)
занятой, занятый
  taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zajść /zajɕʨ̑/ (v)
зайти, закатиться
  (astronomia, astronomiczny) schować się za horyzont
зайти
  wstąpić gdzieś

zakalec /zaˈkalɛʦ̑/ (n)
закал
  nieudana, niewypieczona część ciasta lub całe niedopieczone ciasto;

zakamuflować /ˌzakãmufˈlɔvaʨ̑/ (v)
закамуфлировать
  ukryć coś

zakarpacki /zaˈkarˈpaʦ̑ʲci/ (adj)
закарпатский
  związany z Zakarpaciem, dotyczący Zakarpacia

zakaukaski (adj)
закавказский
  związany z Zakaukaziem, dotyczący Zakaukazia

zakaz /ˈzakas/ (n)
запрет
  zabronienie czegoś komuś

zakazany owoc /ˌzakaˈzãnɨ ˈɔvɔʦ̑/ (n)
запретный плод
  (związek frazeologiczny) coś zakazanego, zabronionego; kontakt z tym jest miły, lecz grozi poważnymi konsekwencjami

zakazać /zaˈkazaʨ̑/ (v)
запретить
  (zobacz) zakazywać

zakazywać /ˌzakaˈzɨvaʨ̑/ (v)
запрещать
  zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności

zakaźny (adj)
заразный
  (medycyna, medyczny) wywołujący zakażenie

zakażenie /ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
инфекция, заражение
  (medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zakochany /ˌzakɔˈxãnɨ/ (adj)
влюблённый
  taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochany /ˌzakɔˈxãnɨ/ (n)
влюблённый
  osoba, która się zakochała

zakochać się /zaˈkɔxaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
влюбиться
  poczuć miłość do kogoś

zakochiwać się (v)
влюбляться
  zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakon /ˈzakɔ̃n/ (n)
орден
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;

zakonnica /ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
монахиня
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego

zakonnik /zaˈkɔ̃ɲːik/ (n)
монах, чернец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakonny /zaˈkɔ̃nːɨ/ (adj)
монашеский
  związany z zakonem, odnoszący się do zakonu

zakopać topór wojenny /zaˈkɔpaʨ̑ ˈtɔpur vɔˈjɛ̃nːɨ/ (v)
зарыть топор войны
  przestać o coś z kimś walczyć

zakończenie /ˌzakɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
завершение, окончание
  (rzeczownik odczasownikowy) od zakończyć
окончание, завершение, концовка, финал
  ostatnia część jakiejś czynności, działań, opowieści, utworu literackiego, muzycznego, filmu
конец
  wystający fragment jakiegoś przedmiotu

zakończyć /zaˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
закончить
  aspekt dokonany od: kończyć

zakres /ˈzakrɛs/ (n)
область
  granice zasięgu jakiegoś zjawiska
  obszar działania, zainteresowań, aktywności itp.

zakreślacz /zaˈkrɛɕlaʧ̑/ (n)
маркер
  gruby pisak o jaskrawym, prześwitującym kolorze służący do zaznaczania tekstu

zakrywać /zaˈkrɨvaʨ̑/ (v)
закрывать
  zasłaniać, przesłaniać, nie pokazywać

zakrzepica (n)
тромбоз
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na powstawaniu w żyłach zakrzepów blokujących przepływ krwi

zakręt /ˈzakrɛ̃nt/ (n)
поворот, разворот
  odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg
поворот
  zmiany kierunku ruchu

zakumulować (v)
сосредоточить
  dokonać akumulacji

zakuty łeb /zaˈkutɨ ˈwɛp/ (n)
тупица
  osoba mało inteligentna, tępa; ktoś, kto nie umie się czegoś nauczyć

zakwaszać (v)
закислять
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) nasycać kwaśnymi związkami chemicznymi
заквашивать
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać ciasto zwykle krótkotrwałej fermentacji
заквашивать, квасить
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać dłuższej fermentacji

zakąska /zaˈkɔ̃w̃ska/ (n)
закуска
  potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

zakątek /zaˈkɔ̃ntɛk/ (n)
закуток, уголок
  miejsce położone na uboczu

zakład /ˈzakwat/ (n)
завод, предприятие, комбинат
  (handel, handlowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi
заведение, научный учреждение, парикмахерская, похоронный бюро, предприятие, учебный заведение
  instytucja świadcząca usługi lecznicze lub oferująca opiekę wychowawczą
пари
  umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność
запас, подшивка, складка
  założona, podwinięta część czegoś

zakład pogrzebowy (n)
похоронное бюро
  instytucja zajmująca się organizowaniem pogrzebów

zakładać /zaˈkwadaʨ̑/ (v)
основывать, учреждать
  organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.
предполагать, принимать, исходить, предпосылать
  przypuszczać
платить
  płacić za kogoś, stając się jego wierzycielem
надевать
  ubierać się w coś, ozdabiać się czymś
биться об заклад, держать пари, спорить
  robić z kimś zakład, umawiać się o nagrodę lub karę za konsekwencje pewnego zdarzenia

zakładka /zaˈkwatka/ (n)
закладка
  (informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej
  kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

zakładniczka /ˌzakwadʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
заложница
  kobieta przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści

zakładnik /zaˈkwadʲɲik/ (n)
заложник, пленник
  osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zalany w drobny mak /zaˈlãnɨ ˈv‿drɔbnɨ ˈmak/ (adj)
пьяный вдребезги
  pijany do nieprzytomności

zalać (v)
залить, налить
  lejąc płyn przykryć nim coś, pogrążyć w nim, wypełnić nim coś

zalać się w drobny mak /ˈzalaʨ̑‿ɕɛ ˈv‿drɔbnɨ ˈmak/ (v)
назюзюкаться, напиться вдрызг
  (pospolicie) upić się do utraty przytomności

zalać się w sztok /ˈzalaʨ̑‿ɕɛ ˈf‿ʃtɔk/ (idiom)
назюзюкаться, напиться вдрызг
  upić się do utraty przytomności

zalać się w trupa /ˈzalaʨ̑‿ɕɛ ˈf‿trupa/ (v)
назюзюкаться, напиться вдрызг, напиться мертвецки
  upić się do utraty przytomności

zalecenie (n)
рекомендация
  (rzeczownik odczasownikowy) od zalecić

zaledwie /zaˈlɛdvʲjɛ/ (particle)
едва
  partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno
всего лишь
  partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki

zalegalizować /ˌzalɛɡalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
оформить
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem

zaległość /zaˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
задолженность
  należne komuś pieniądze

zalesiać /zaˈlɛɕäʨ̑/ (v)
насаждать лес, проводить лесонасаждение
  o jakimś obszarze: sadzić na nim las

zaleta /zaˈlɛta/ (n)
достоинство
  dodatnia cecha charakteru

zalewać /zaˈlɛvaʨ̑/ (v)
наливать
  aspekt niedokonany od: zalać (lejąc wypełniać coś)
заливать
  aspekt niedokonany od: zalać (przykrywać coś płynem)

zależeć /zaˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
зависеть
  być uwarunkowanym

zależność /zaˈlɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
закономерность
  zjawisko polegające na tym, że jedna rzecz warunkuje, decyduje o innej

zaliczać /zaˈlʲiʧ̑aʨ̑/ (v)
иметь
  (potocznie, potoczny) odbywać przelotny stosunek seksualny
ставить галочку
  (potocznie, potoczny) wykonywać coś
зачетать
  (potocznie, potoczny) zdawać egzamin, sprawdzian lub test
причислять
  ujmować do pewnego zbioru, zbiorowości
засчитывать
  uznawać wypełnienie pewnych zobowiązań
считаться
  ujmować samego siebie do pewnej grupy, zbiorowości

zaliczka /zaˈlʲiʧ̑ka/ (n)
аванс
  część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności

zaliczkowy (adj)
авансовый
  związany z zaliczką; będący zaliczką; udzielający zaliczek

zalotnik (n)
ухажёр
  (przestarzałe, przestarzały) mężczyzna zabiegający o względy kobiety, starający się o jej rękę

zamach /ˈzãmax/ (n)
замах
  szybkie machnięcie, energiczny ruch zazwyczaj ręką
покушение
  targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

zamach stanu /ˈzãmax ˈstãnu/ (n)
государственный переворот
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamartwica (n)
асфиксия
  (medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;

zamarzać /zãˈmarzaʨ̑/ /zãˈmaʒaʨ̑/ (v)
замерзать
  (fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

zamarznąć (v)
замёрзнуть
  (fizyka, fizyczny) przejść ze stanu ciekłego w stan stały

zamawiać /zãˈmavʲjäʨ̑/ (v)
заказывать
  (zobacz) zamówić (np. usługę)

zambijski /zãmˈbʲijsʲci/ (adj)
замбийский
  odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

zamek /ˈzãmɛk/ (n)
замок, затвор
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
замок, молния
  (krawiectwo) zapięcie garderoby, (zobacz) zamek błyskawiczny.
замок
  (technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;
затвор
  (wojskowość, wojskowy) element składowy broni palnej;

zamek błyskawiczny /ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ/ (n)
застёжка-молния
  (krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamiar /ˈzãmʲjar/ (n)
намерение
  chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast /ˈzãmʲjast/ (conjunction)
вместо
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiast /ˈzãmʲjast/ (preposition)
вместо, взамен
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamieniać się w słuch /zãˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swux/ (v)
обратиться в слух, превратиться в слух
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uważnie słuchać

zamienić /zãˈmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑/ (v)
заменить
  aspekt dokonany od: zamieniać

zamienić się w słup soli /zãˈmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swup ˈsɔlʲi/ (v)
застыть как соляной столб, застыть как соляной столп
  zamrzeć w bezruchu, np. z wrażenia, zdziwienia lub przerażenia; nie wiedzieć, co powiedzieć i zrobić

zamienił stryjek za siekierkę kijek /zãˈmʲjɛ̇̃ɲiw ˈstrɨjɛɡ ˌza‿ɕɛ̇ˈcɛrkɛ ˈcijɛk/ (proverb)
менять шило на мыло
  o kimś, kto dokonał niekorzystnej wymiany

zamierzać /zãˈmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
намереваться
  planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamierzyć /zãˈmʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
вознамериться, намериться
  aspekt dokonany od: zamierzać

zamieszanie /ˌzãmʲjɛˈʃãɲɛ/ (n)
перемешивание
  poruszenie jakimś narzędziem w celu połączenia składników
неразбериха
  zamęt, rozgardiasz; sytuacja, w której panuje chaos

zamieszki /zãˈmʲjɛʃʲci/ (n)
бунт, беспорядки
  demonstracje, uliczne manifestacje i starcia wyrażające bunt przeciwko władzy;

zamieszkiwać /ˌzãmʲjɛˈʃʲcivaʨ̑/ (v)
мешкать
  (staropolski) ociągać (się), opóźniać, spóźniać (się)
населять, обитать
  aspekt niedokonany od: zamieszkać

zamieć /ˈzãmʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
буран, вьюга, метелица, метель, пурга
  (meteorologia, meteorologiczny) śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

zamiłowanie /ˌzãmʲiwɔˈvãɲɛ/ (n)
любовь, страсть
  znajdowanie dużej przyjemności w zajmowaniu się czymś, interesowaniu się czymś

zamknięty /zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ/ (adj)
закрытый
  bez dostępu, odizolowany
  nieczynny
  o drzwiach, bramie, furtce, oknie, zaworze: blokujący przejście, przepływ
  o książce, zeszycie, scyzoryku, nożu: złożony
замкнутый
  o krzywej, łamanej: stanowiący pętlę

zamknąć /ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
закрыть, сомкнуть
  sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno
закрыться, запереться
  (przenośnie, przenośnia) ukryć swoje uczucia, myśli
заткнуться
  np. o oknie, drzwiach: zostać zamkniętym (1.1), zatrzasnąć się
замкнуться, уйти в себя
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) przestać mówić, być cicho, uciszyć się

zamknąć się w czterech ścianach /ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑‿ɕɛ ˈf‿ʧ̑tɛrɛxʲ ˈɕʨ̑ãnax/ (v)
закупориться в четырёх стенах
  odizolować się od otoczenia, zerwać kontakty z ludźmi

zamocować (v)
закрепить
  przyczepić mocno coś do czegoś

zamorski /zãˈmɔrsʲci/ (adj)
заморский
  taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem

zamożny /zãˈmɔʒnɨ/ (adj)
богатый
  dysponujący dużym majątkiem

zamrażarka /ˌzãmraˈʒarka/ (n)
морозилка
  urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamykać /zãˈmɨkaʨ̑/ (v)
закрывать
  (zobacz) zamknąć (np. okno)

zamówienie /ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
заказ
  (rzeczownik odczasownikowy) od zamówić
  to, co zostało zamówione
  ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić /zãˈmuvʲiʨ̑/ (v)
заказать
  zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zamęt /ˈzãmɛ̃nt/ (n)
беспорядок
  sytuacja zakłócenia porządku

zamężna /zãˈmɛ̃w̃ʒna/ (adj)
замужняя
  (o kobiecie) taka, która ma męża

zanadto /zãˈnatːɔ/ (adv)
слишком
  więcej lub bardziej niż należałoby, za bardzo, za dużo

zaniechanie /ˌzãɲɛˈxãɲɛ/ (n)
отказ, прекращение
  (rzeczownik odczasownikowy) od zaniechać

zaniechać (v)
воздержаться, перестать
  nie podjąć działania lub ulec rezygnacji

zanim /ˈzãɲĩm/ (conjunction)
пока; прежде чем; до того, как; перед тем как
  przed jakimś wydarzeniem

zanosić się od śmiechu /zãˈnɔɕiʨ̑‿ɕɛ ɔtʲ‿ˈɕmʲjɛxu/ (v)
закатываться от смеха, закатываться смехом, кататься со смеху, покатываться со смеху
  śmiać się bardzo gwałtownie

zanzibarski (adj)
занзибарский
  związany z Zanzibarem, dotyczący Zanzibaru, pochodzący z Zanzibaru

zaopatrywać /ˌzaɔpaˈtrɨvaʨ̑/ (v)
запасаться
  gromadzić potrzebne rzeczy

zaopatrzenie /ˌzaɔpaˈṭʃɛ̃ɲɛ/ (n)
снабжение
  dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy
  środki lub towary konieczne do działania jednostki organizacyjnej (np. do produkcji, sprzedaży)
отдел снабжение
  dział jednostki organizacyjnej realizujący (1.1)

zapach /ˈzapax/ (n)
запах
  węchowe wrażenie zmysłowe;
  substancja dająca określony, charakterystyczny zapach (1.1)

zapadać /zaˈpadaʨ̑/ (v)
садиться, сесть, спускаться, спуститься, уйти, укрываться
  o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się
заваливаться, завалиться, западать, запасть, погружаться, погрузиться
  osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.
заболевать, заболеть, занемогать, занемочь
  wpadać w chorobę, stracić zdrowie

zapalać /zaˈpalaʨ̑/ (v)
зажигать
  (zobacz) zapalić (ogień)
  (zobacz) zapalić (światło)

zapalczywy (adj)
запальчивый
  (książkowy) łatwo unoszący się gniewem

zapalenie /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
воспаление
  (medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie błędnika (n)
лабиринтит, внутренний отит
  (medycyna, medyczny) proces zapalny obejmujący ucho wewnętrzne, wywołujący m.in. zaburzenia równowagi;

zapalenie mięśnia sercowego /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈmʲjɛ̃w̃ɕɲa ˌsɛrʦ̑ɔˈvɛɡɔ/ (n)
миокардит
  (medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,

zapalenie mózgu (n)
энцефалит
  (medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;

zapalenie okrężnicy (n)
колит
  (medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy

zapalenie oskrzeli /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi/ (n)
бронхит
  (medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie płuc /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑/ (n)
пневмония, воспаление лёгких
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie skóry /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈskurɨ/ (n)
дерматит
  (medycyna, medyczny) proces zapalny w obrębie skóry o różnym podłożu

zapalenie spojówek (n)
конъюнктивит
  (medycyna, medyczny) choroba oczu;

zapalenie wyrostka robaczkowego (n)
аппендицит
  (medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapalić /zaˈpalʲiʨ̑/ (v)
зажечь, запалить
  wzniecić ogień

zapalniczka /ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
зажигалка
  mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapamiętać /ˌzapãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑/ (v)
запомнить
  aspekt dokonany od: zapamiętywać

zapamiętywać /ˌzapãmʲjɛ̃nˈtɨvaʨ̑/ (v)
запоминать
  utrwalać coś w pamięci

zaparzać /zaˈpaʒaʨ̑/ (v)
заваривать
  traktować coś wrzątkiem, np. przygotowując napar

zapasowy (adj)
запасной
  stanowiący zapas (na wszelki wypadek)

zapał /ˈzapaw/ (n)
пыл, воодушевление, задор, запал
  (książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania

zapałka /zaˈpawka/ (n)
спичка
  cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapaśnik /zaˈpaɕɲik/ (n)
борец
  sportowiec uprawiający zapasy (bez względu na styl)

zapaść /ˈzapaɕʨ̑/ (n)
коллапс
  (medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi

zapewniać /zaˈpɛvʲɲäʨ̑/ (v)
уверять
  oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno
гарантировать
  powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał

zapiekanka /ˌzapʲjɛˈkãnka/ (n)
запеканка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;

zapinać /zaˈpʲĩnaʨ̑/ (v)
застёгивать
  łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis /ˈzapʲis/ (n)
запись
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) punkt umowy, ustawy, rozporządzenia
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku
  sposób zapisywania
  trwały ślad powstały na skutek rejestracji lub zapisania
  zapisanie, rejestracja czegoś
  zapisy: okres czasu, kiedy można zapisać się na pewną listę

zapisywać /ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
записывать
  (informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci
  trwale coś pisać, notować, zwykle krótką informację
  wypełniać coś pismem, literami
прописывать
  o lekarzu: wskazywać komuś leki tworząc receptę
завещать, записывать
  oddawać coś komuś w spadku tworząc testament
вносить в список, записывать
  włączać kogoś na listę uczestników

zapiąć /ˈzapʲjɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
застегнуть
  aspekt dokonany od: zapinać

zapobieganie /ˌzapɔbʲjɛˈɡãɲɛ/ (n)
предотвращение
  (rzeczownik odczasownikowy) od zapobiegać

zapobiegać /ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑/ (v)
предотвращать
  nie dopuszczać (do czegoś), nie pozwalać (na coś), zabezpieczać się (przed czymś)

zapobiegnąć /ˌzapɔˈbʲjɛɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
предотвратить
  aspekt dokonany od: zapobiegać

zapolarny (adj)
заполярный
  znajdujący się za kręgiem polarnym

zapominanie /ˌzapɔ̃mʲĩˈnãɲɛ/ (n)
забвение
  (rzeczownik odczasownikowy) od zapominać

zapominać /ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
забывать, забыть
  tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
  gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapomniał wół, kiedy cielęciem był /zaˈpɔ̃mʲɲaw ˈvuwʲ ˈcɛdɨ ʨ̑ɛˈlɛ̃ɲʨ̑ɛ̃m ˈbɨw/ (proverb)
забыл бык, когда телёнком был
  używane, gdy chce się zwrócić komuś uwagę, że nie powinien pouczać, gdyż sam kiedyś (w młodości) zachowywał się tak samo

zapomnieć /zaˈpɔ̃mʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
забыть
  aspekt dokonany od: zapominać

zapomoga /ˌzapɔ̃ˈmɔɡa/ (n)
пособие
  pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej

zapora /zaˈpɔra/ (n)
барьер, заграждение, помеха, преграда
  przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni
плотина
  stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;

zapotecki (adj)
сапотекский
  związany z Zapotekami, dotyczący Zapoteków

zapotecki (n)
сапотекский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język zapotecki;

zapowiadać /ˌzapɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
анонсировать, обещать, предвещать
  dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

zapowiedź /zaˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
объявление
  oznaka czegoś zbliżającego się

zapożyczenie /ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
заимствование, заи́мствование
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zapraszać /zaˈpraʃaʨ̑/ (v)
приглашать
  proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny
  zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

zaprawa (n)
строительный раствор
  (budownictwo) półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę;

zaprosić /zaˈprɔɕiʨ̑/ (v)
пригласить
  aspekt dokonany od: zapraszać

zaproszenie /ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
приглашение
  informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
  kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzeczenie (n)
отрицание
  wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

zaprzedać duszę diabłu /zaˈpʃɛdaʥ̑ ˈduʃɛ ˈdʲjabwu/ (v)
продать свою душу дьяволу
  podporządkować się komuś całkowicie, być na czyichś usługach w zamian za jakieś korzyści, rezygnując z wyznawanych wcześniej wartości i zasad moralnych

zaprzyjaźnić się /ˌzapʃɨˈjäʑɲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
сдружиться
  nawiązać z kimś bliskie, serdeczne stosunki

zaprzysiężenie /ˌzapʃɨɕɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
принятие присяга
  ceremonia składania przysięgi

zapytać /zaˈpɨtaʨ̑/ (v)
спросить
  zadać pytanie

zapłacić /zaˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
заплатить
  aspekt dokonany od: płacić

zapładniać /zaˈpwadʲɲäʨ̑/ (v)
оплодотворять
  powodować wniknięcie plemnika do komórki jajowej i utworzenie zarodka

zapłakany /ˌzapwaˈkãnɨ/ (adj)
заплаканный
  o człowieku: ze śladami płaczu na twarzy

zapłodnienie /ˌzapwɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
оплодотворение
  (biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem;

zapłodnić /zaˈpwɔdʲɲiʨ̑/ (v)
оплодотворить
  aspekt dokonany od: zapładniać

zarabiać /zaˈrabʲjäʨ̑/ (v)
зарабатывать
  dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zarastać /zaˈrastaʨ̑/ (v)
зарастать
  (o roślinności) pokrywać coś rozrastając się
  (o zaroście, owłosieniu) pokrywać jakąś część ciała
  (medycyna, medyczny) goić się, pokrywając się tkanką

zaratusztrianizm /ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
зороастризм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych;

zaratusztriański (adj)
зороастрийский
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z zaratusztrianizmem

zaraz /ˈzaras/ (particle)
сейчас, сразу, тотчас, тут же
  w krótkim czasie

zaraza /zaˈraza/ (n)
зараза
  (potocznie, potoczny) rodzaj wyzwiska
  masowa choroba zakaźna; epidemia

zarazem /zaˈrazɛ̃m/ (particle)
одновременно, в то же время
  partykuła informująca o współwystępowaniu dwóch cech dotyczących tej samej rzeczy lub osoby

zarażenie (n)
заражение
  (rzeczownik odczasownikowy) od zarazić

zarejestrować (v)
зарегистрировать
  umieścić na liście, wciągnąć do rejestru
зарегистрироваться
  umieścić siebie na liście, wciągnąć siebie do rejestru

zarezerwować (v)
забронировать, зарезервировать
  aspekt dokonany od: rezerwować

zarobek /zaˈrɔbɛk/ (n)
заработок
  wynagrodzenie za wykonaną pracę
доход, прибыль
  zysk z operacji finansowej lub handlowej

zarodek /zaˈrɔdɛk/ (n)
зародыш
  (biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty
зародыш, семя
  (botanika, botaniczny) zawiązek rośliny rozwijający się w nasieniu

zarost /ˈzarɔst/ (n)
борода
  owłosienie w dolnej części twarzy

zarozumiałość /ˌzarɔzũˈmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
самомнение
  wygórowane mniemanie o sobie połączone z arogancją i przecenianiem swoich zalet albo zasług

zarozumiały /ˌzarɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
заносчивый, самоуверенный
  mający zbyt wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę
заносчивый
  świadczący o wysokim mniemaniu o sobie

zarośla /zaˈrɔɕla/ (n)
заросли
  gęste skupisko krzewów

zarośnięcie (n)
атрезия
  (medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)

zarybianie (n)
зарыбливание
  (rzeczownik odczasownikowy) od zarybiać

zarysować /ˌzarɨˈsɔvaʨ̑/ (v)
исцарапать
  uszkodzić robiąc rysy na powierzchni czegoś

zarzut /ˈzaʒut/ (n)
обвинение
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa
выговор, упрёк
  słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zarządzać /zaˈʒɔ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
администрировать, управлять
  kierować czymś (instytucją, zasobami), decydować o losie czegoś

zarządzenie /ˌzaʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
приказ, распоряжение
  polecenie wydane przez zwierzchnika lub instytucję nadrzędną

zaręczynowy (adj)
обручальный
  związany z zaręczynami, dotyczący zaręczyn

zaręczyny (n)
помолвка
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada /zaˈsada/ (n)
основание, щёлочь
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
правило, заповедь
  reguła rządząca czymś

zasadniczo (adv)
принципиально
  całkiem, zupełnie, zgoła
в принципе
  właściwie, na ogół

zasadniczy /ˌzasadʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
основной, принципиальный
  podstawowy, najważniejszy
принципиальный
  taki, który kieruje się zasadami

zasadzka /zaˈsaʦ̑ka/ (n)
засада
  pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy

zasiąść (v)
сесть
  usiąść wygodnie, na dłużej
приступить
  wziąć udział w pracach jakiegoś gremium; stać się uczestnikiem zgromadzenia

zasięg /ˈzaɕɛ̃ŋk/ (n)
дальность, область
  obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

zasięgnąć języka /zaˈɕɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ jɛ̃w̃ˈzɨka/ (v)
разведать, разузнать
  wypytać się ludzi o daną rzecz/temat, dowiedzieć się o czymś

zaskakiwać (v)
удивлять
  sprawiać niespodziankę

zaskoczenie /ˌzaskɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
удивление
  zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

zaskroniec /zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
уж
  (zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

zaskórniak /zaˈskurʲɲak/ (n)
заначка
  (potocznie, potoczny) pewna kwota pieniędzy schowana na specjalne wydatki, na czarną godzinę lub ukryta przed innymi członkami rodziny

zasnąć /ˈzasnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
заснуть, уснуть
  przejść w stan snu, spania; zacząć spać

zasnąć na wieki (v)
уснуть навеки
  (podniośle) umrzeć, skonać

zasobny (adj)
богатый
  mający dużo czegoś, bogaty w zasoby, dostatni

zaspa /ˈzaspa/ (n)
сугроб
  kopiec śniegu utworzony w wyniku zawiei śnieżnej

zaspać /ˈzaspaʨ̑/ (v)
проспать
  (przenośnie, przenośnia) przegapić coś; nie zająć się czymś na czas, w odpowiednim momencie
заспаться, проспать
  obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

zaspokajać /ˌzaspɔˈkajäʨ̑/ (v)
удовлетворять
  aspekt niedokonany od: zaspokoić

zaspokoić /ˌzaspɔˈkɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
удовлетворить
  zadowolić kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie

zaspokojenie /ˌzaspɔkɔˈjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
удовлетворение, утоление
  (rzeczownik odczasownikowy) od zaspokoić

zastanawiać /ˌzastãˈnavʲjäʨ̑/ (v)
озадачивать
  skłaniać do refleksji
размышлять
  myśleć, rozważać coś w myślach

zastaw (n)
залог
  (ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu

zastosować (v)
применить
  użyć

zastrzyk /ˈzasṭʃɨk/ (n)
инъекция, укол
  (medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły

zastrzęgnąć /zaˈsṭʃɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
застрять
  (dawniej, dawny) ugrzęznąć

zastąpić /zaˈstɔ̃mpʲiʨ̑/ (v)
заменить, заместить
  aspekt dokonany od: zastępować

zastępca /zaˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
заместитель
  ktoś, kto zastępuje jakąś osobę w obowiązkach

zastępować /ˌzastɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
замещать
  pełnić cudzą rolę zamiast tej osoby lub rzeczy
заменять
  zamieniać coś na coś

zasuwa (n)
засов, защёлка
  (technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu

zasypiać /zaˈsɨpʲjäʨ̑/ (v)
засыпать
  (zobacz) zasnąć

zasób /ˈzasup/ (n)
запас
  pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości

zasłona /zaˈswɔ̃na/ (n)
штора
  tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasłonak /zaˈswɔ̃nak/ (n)
паутинник
  (mikologia, mikologiczny) Cortinarius, najliczniejszy w gatunki rodzaj grzybów kapeluszowych z rodziny zasłonakowatych

zasługa /zaˈswuɡa/ (n)
заслуга
  godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zasługiwać /ˌzaswuˈɟivaʨ̑/ (v)
заслуживать
  być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło

zataczać (v)
огибать
  o drodze, rzece itp.: przybierać w miejscu skrętu kształt kół, łuku lub półkola
скруглять
  tocząc, przesunąć coś okrągłego, walcowatego lub mającego koła
округлять
  zakreślić kolistą linię lub przesunąć się po kolistej linii

zatoczka (n)
бухточка
  mała zatoka

zatoka /zaˈtɔka/ (n)
пазуха
  (anatomia, anatomiczny) przestrzeń pneumatyczna w kościach twarzoczaszki;
залив, бухта
  (geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;
корзина, шасси, штаны
  (technologia, technika, techniczny) kieszeń w obudowie do zamontowania określonego podzespołu
карман
  rozszerzenie na pewnym odcinku drogi, służące jako przystanek autobusu lub miejsce do parkowania

zatrucie (n)
отравление
  (medycyna, medyczny) (toksykologia) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu

zatrudniać /zaˈtrudʲɲäʨ̑/ (v)
давать работу, трудоустраивать
  dawać komuś pracę

zatrudnienie /ˌzatrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
трудоустройство
  (rzeczownik odczasownikowy) od zatrudnić
занятость, трудовой деятельность
  bycie pracownikiem, pozostawanie w stosunku pracy

zatrzymywać /ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
арестовывать, задерживать
  aresztować
задержать, задержаться, задерживать, задерживаться, останавливать, останавливаться
  przerywać jakiś proces, maszynę, robienie czegoś
  unieruchamiać coś
оставить
  zachować coś dla siebie
задерживаться, останавливаться
  stawać w miejscu

zaufanie /ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ/ (n)
доверие
  przeświadczenie, że można komuś ufać

zaufać /zaˈ<sup>w</sup>ufaʨ̑/ (v)
доверить
  powierzyć swoje sprawy osobie lub instytucji, której się ufa

zaum (n)
заумь
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) eksperyment lingwistyczny w symbolice dźwiękowej i kreacji języka, tak zwany język pozarozumowy, zapoczątkowany w twórczości rosyjskich poetów futurystów na początku XX w.

zauralski (adj)
зауральский
  (geografia, geograficzny) położony za Uralem (względem Europy)

zauważyć /ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑/ (v)
заметить
  dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku

zaułek /zaˈ<sup>w</sup>uwɛk/ (n)
переулок
  niedługa, wąska uliczka, znajdująca się zwykle między budynkami, niemająca wylotu

zawartość /zaˈvartɔɕʨ̑/ (n)
содержание, содержимое, предмет
  to, co się w czymś znajduje

zawał serca /ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a/ (n)
ИМ, инфаркт миокарда
  (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego;

zawczasu (adv)
заблаговременно, заранее
  z wyprzedzeniem, tak, aby zdążyć

zawezwać /zaˈvɛzvaʨ̑/ (v)
вызвать
  służbowo wezwać kogoś gdzieś

zawiadomienie /ˌzavʲjadɔ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
извещение, сообщение, уведомление
  wypowiedź pisemna zawiadamiająca (pismo, list);

zawiadomić (v)
известить
  przekazać komuś wiadomość lub informację o czymś

zawieja /zaˈvʲjɛ̇ja/ (n)
вьюга, метель
  zjawisko hydrometeorologiczne, polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem;

zawierać /zaˈvʲjɛraʨ̑/ (v)
содержать, вмещать, заключать
  mieć coś wewnątrz siebie, mieć coś za składnik siebie, składać się
заключать
  utworzyć, zawiązać jakieś porozumienie

zawieszenie /ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
подвеска
  (motoryzacja) układ elementów, które łączą koła z podwoziem pojazdu;

zawieszenie broni /ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi/ (n)
перемирие
  umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach;

zawietrzny /zaˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
подветренный
  (geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr

zawijać (v)
заворачивать
  otaczać ze wszystkich stron

zawilec /zaˈvʲilɛʦ̑/ (n)
анемон
  (botanika, botaniczny) Anemone L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

zawistny /zaˈvʲistnɨ/ (adj)
завистливый, завистнический
  pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści

zawiść /ˈzavʲiɕʨ̑/ (n)
зависть
  uczucie silnej niechęci do osoby, której się czegoś zazdrości

zawodnik /zaˈvɔdʲɲik/ (n)
игрок, спортсмен
  (sport, sportowy) uczestnik gry zespołowej
  (sport, sportowy) uczestnik zawodów

zawodowy /ˌzavɔˈdɔvɨ/ (adj)
профессиональный, квалифицированный
  taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód
профессиональный
  związany z zawodem, pracą

zawodzić /zaˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
разочаровывать
  robić rzeczy, które nie są oczekiwane, nie działać sprawnie, nie spełniać się

zawołżański (adj)
заволжский
  związany z Zawołżem, dotyczący Zawołża

zawroty głowy /zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ/ (n)
головокружение
  (medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawrzeć /ˈzavʒɛʨ̑/ (v)
вскипеть, закипеть
  (fizyka, fizyczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o momencie wejścia w stan wrzenia (o substancji w stanie płynnym)

zawrót głowy /ˈzavrud ˈɡwɔvɨ/ (n)
головокружение
  euforia, zdumienie, oszołomienie, popęd lub nieopanowanie

zawsze /ˈzafʃɛ/ (pronoun)
всегда
  w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawzięcie (adv)
упорно, яростно
  z zawziętością

zawziętość /zaˈvʲʑɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
упорство
  skłonność do oddawania się jakimś zajęciom z wielkim zapałem
ожесточение, упорство
  skłonność do upierania się przy swoich racjach, uczuciach, forsowanie za wszelką cenę swoich decyzji nawet wbrew rozsądkowi

zawzięty /zaˈvʲʑɛ̃ntɨ/ (adj)
завзятый
  o sytuacjach, czynnościach: taki, który jest obiektem czyjejś pasji, zaciętości, którego ktoś nie chce poniechać
  skłonny do oddawania się jakimś zajęciom całym sobą
  skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi

zawód /ˈzavut/ (n)
профессия
  czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór /ˈzavur/ (n)
вентиль, клапан
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa /ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
предохранительный клапан
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zawór motylkowy /ˈzavur ˌmɔtɨlˈkɔvɨ/ (n)
дроссельная заслонка
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu

zawór sterujący /ˈzavur ˌstɛruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
регулирующий клапан
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu z możliwością regulacji przepływu;

zazdrosny /zazˈdrɔsnɨ/ (adj)
завистливый
  odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność
ревнивый
  taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

zazdrościć (v)
завидовать
  odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość /ˈzazdrɔɕʨ̑/ (n)
ревность
  podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna
зависть
  uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zazwyczaj /zaˈzvɨʧ̑aj/ (adv)
обычно
  w większości przypadków

zaćma /ˈzaʨ̑ma/ (n)
катаракта
  (medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

zaćmienie /zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
затмение
  (astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

załoga /zaˈwɔɡa/ (n)
экипаж
  grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd
персонал
  ogół pracowników zakładu, instytucji itp.

załogowy (adj)
экипажный
  związany z załogą, dotyczący załogi

założyciel (n)
основатель, учредитель
  ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

założycielka (n)
основательница
  kobieta, która coś założyła lub dała czemuś początek

założycielski (adj)
учредительский
  związany z założycielem lub założycielami

założyć /zaˈwɔʒɨʨ̑/ (v)
вложить, заложить, подложить, положить
  położyć coś na czymś
заложить
  stworzyć szkołę, klub, partię polityczną; ufundować; zapoczątkować działalność
предположить, принять
  twierdzić, że coś się stanie; prorokować, dywagować o przyszłości
  uznawać, że coś jest czymś innym; przyjmować coś za coś
надеть, одеть
  włożyć ubranie/okulary
заплатить
  zapłacić za kogoś i oczekiwać od niego zwrotu pieniędzy

załączać (v)
прилагать
  dodawać załącznik, dodatkowy dokument, fizycznie lub elektronicznie, dodawać plik do maila

załącznik /zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
приложение
  plik dołączony do wiadomości e-mail

zaściankowy (adj)
захолустный, провинциальный
  przypisywany dawnej szlachcie z zaścianka – charakteryzujący się zacofaniem, brakiem szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom

zaśnieżony /ˌzaɕɲɛˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
заснеженный
  taki, który został pokryty śniegiem

zażenowanie (n)
стыд, смущение
  poczucie zakłopotania i wstydu

zbankrutować (v)
обанкротиться
  aspekt dokonany od: bankrutować

zbawca /ˈzbafʦ̑a/ (n)
избавитель, спаситель
  (potocznie, potoczny) osoba, która wybawiła kogoś lub coś od czegoś złego

zbałamucić /ˌzbawãˈmuʨ̑iʨ̑/ (v)
задурить
  (przestarzałe, przestarzały) pozyskać czyjeś względy w wyniku bałamucenia, skutecznie zawrócić komuś w głowie

zbieg /zbʲjɛk/ (n)
беглец
  ktoś, kto uciekł, zbiegł
слияние
  miejsce styku, zbliżenia się (np. żył wodnych, żył kruszcowych w skale, tras kolejowych, drogowych)

zbieg okoliczności /ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i/ (n)
совпадение
  przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbieractwo (n)
собирательство
  prymitywna forma gospodarki polegająca na zbieraniu dziko rosnących produktów roślinnych

zbieranina (n)
смесь
  (pogardliwie, pogardliwy) przypadkowy i niedopasowany zbiór osób lub rzeczy

zbierać /ˈzbʲjɛraʨ̑/ (v)
собирать
  gromadzić
  kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś
  podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy
  powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu

zbierać śmietankę /ˈzbʲjɛraʨ̑ ɕmʲjɛˈtãnkɛ/ (v)
снимать сливки
  zbierać śmietankę z powierzchni mleka

zbijać bąki /ˈzbʲijäʥ̑ ˈbɔ̃ŋʲci/ (v)
бить баклуши
  leniuchować, próżnować, obijać się

zbiornik /ˈzbʲjɔrʲɲik/ (n)
бак, цистерна
  przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów
водоём
  zagłębienie terenu wypełnione wodą;

zbiornik wodny (n)
водоём
  (geografia, geograficzny) zagłębienie naturalne lub sztuczne wypełnione wodą;

zbiornikowiec (n)
танкер
  statek przeznaczony do transportu materiałów płynnych, najczęściej ropy naftowej;

zbiorowy /zbʲjɔˈrɔvɨ/ (adj)
групповой
  odnoszący się do pewnej grupy ludzi lub rzeczy, złożony z wielu jednostek

zbir /zbʲir/ (n)
бандит, разбойник
  bandyta, zbój, przestępca

zbiór /zbʲjur/ (n)
файл
  (informatyka, informatyczny) plik
множество
  (matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;
уборка
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) czynność zbierania plonów
урожай
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zwykle w lm plon
сбор, собрание
  grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość
собрание, коллекция, набор, комплект
  zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś

zbiórka /ˈzbʲjurka/ (n)
сбор
  zbieranie, gromadzenie rzeczy lub pieniędzy w określonym celu

zbić z pantałyku /ˈzbʲiʨ̑ ˌs‿pãntaˈwɨku/ (v)
сбить с панталыку
  pozbawić kogoś pewności siebie, zmieszać, zbić z tropu

zbocze /ˈzbɔʧ̑ɛ/ (n)
склон, откос
  (geografia, geograficzny) pochyły teren stanowiący część góry, wzgórza, doliny czy wąwozu

zboczenie (n)
девиация, извращение, отклонение, перверсия
  (psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy
отклонение
  (rzeczownik odczasownikowy) od zboczyć

zboczeniec /zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
извращенец
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych

zboże /ˈzbɔʒɛ/ (n)
злаки
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbożowy /zbɔˈʒɔvɨ/ (adj)
зерновой, хлебный
  dotyczący zboża (rośliny), związany z uprawą
  dotyczący zboża (ziarna), otrzymywany, zrobiony z ziarna

zbrodnia /ˈzbrɔdʲɲa/ (n)
преступление
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia katyńska /ˈzbrɔdʲɲa kaˈtɨ̃j̃ska/ (n)
катынский расстрел, катынское преступление
  (historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR;

zbrodnia wojenna /ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
военное преступление
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbrodniarz (n)
преступник
  człowiek, który popełnił zbrodnię

zbroja /ˈzbrɔja/ (n)
доспехи, броня
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zbrojny /ˈzbrɔjnɨ/ (adj)
вооружённый
  wyposażony w broń

zbudować /zbuˈdɔvaʨ̑/ (v)
построить
  wznieść budynek, budowlę lub inny obiekt budowlany

zbudzić (v)
разбудить
  przerwać czyjś sen

zbuk /zbuk/ (n)
тухлый яйцо
  zepsute, cuchnące jajko

zbyt /zbɨt/ (adv)
слишком
  nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie

zbyt /zbɨt/ (n)
сбыт
  (ekonomia, ekonomiczny) odpłatne rozprowadzanie towarów, najczęściej przez producenta

zbyteczny /zbɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
излишний
  taki, którego się nie potrzebuje

zbójczyni /zbujˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
разбойница
  (przestarzałe, przestarzały) forma żeńska od: zbójca → zbój

zbędny /ˈzbɛ̃ndnɨ/ (adj)
лишний
  taki, bez którego można się obyć

zbłąkana owieczka /zbwɔ̃ŋˈkãna ɔˈvʲjɛʧ̑ka/ (n)
заблудшая овца
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o kimś, kto zbłądził, odszedł od swej wiary, nie przestrzegał aksjomatów danej wiary
  (związek frazeologiczny) o kimś, kto odłączył się od jakiejś grupy, odrzucił jej zasady

zdalnie /ˈzdalʲɲɛ/ (adv)
удалённо
  (technologia, technika, techniczny) na odległość, nie bezpośrednio

zdalny /ˈzdalnɨ/ (adj)
удалённый, дистанционный
  taki, który może być przeprowadzany na odległość

zdanie /ˈzdãɲɛ/ (n)
предложение
  (gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)
мнение
  opinia

zdarzać /ˈzdaʒaʨ̑/ (v)
случаться
  wydarzać się, trafiać się

zdarzenie /zdaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
событие
  coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

zdarzyć /ˈzdaʒɨʨ̑/ (v)
случиться
  aspekt dokonany od: zdarzać się

zdawać /ˈzdavaʨ̑/ (v)
сдавать
  przedstawiać sprawę
  przekazywać stanowisko, funkcję lub odpowiedzialność za coś
  przystępować do egzaminu lub sprawdzianu
казаться
  odnosić wrażenie, nie będąc jednak pewnym
полагаться
  pokładać w kimś zaufanie

zdawać sobie sprawę /ˈzdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈspravɛ/ (v)
отдавать себе отчёт, сознавать
  mieć pełną świadomość czegoś; rozumieć, wiedzieć coś, uświadamiać sobie coś

zdać /zdaʨ̑/ (v)
сдать
  aspekt dokonany od: zdawać

zdechnąć /ˈzdɛxnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
сдохнуть
  (pogardliwie, pogardliwy) umrzeć
  (potocznie, potoczny) o zwierzęciu: skończyć życie

zdecydowanie /ˌzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ/ (adv)
решительно
  w sposób pewny, zdecydowany; bez wątpliwości

zdecydowanie /ˌzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ/ (n)
решимость
  pewność co do podjętej decyzji, działań; stanowczość, stabilność

zdecydowany /ˌzdɛʦ̑ɨdɔˈvãnɨ/ (adj)
решительный
  umiejący szybko się zdecydować, podjąć decyzję

zdecydować /ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
решить
  podjąć decyzję

zdejmować /zdɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
снимать
  zabierać coś z jakiegoś miejsca wysoko lub z wieszaka

zdemokratyzować (v)
демократизировать
  uczynić demokratycznym, przeprowadzić proces demokratyzacji
демократизироваться
  stać się demokratycznym, ulec przemianom demokratycznym

zdenerwowany /ˌzdɛ̃nɛrvɔˈvãnɨ/ (adj)
взволнованный
  będący przejawem niepokoju, niepewności, rozdrażnienia
  odczuwający rozdrażnienie, złość
беспокойный, нервный
  odczuwający niepokój, niepewność

zderzenie /zdɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
столкновение, толчок
  gwałtowne uderzenie się poruszających się obiektów

zdjąć /zdʲjɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
снять
  biorąc, usunąć skąd
  (potocznie, potoczny) zrobić fotografię kogoś

zdjęcie /ˈzdʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
съёмка
  czynność zdejmowania czegoś
  efekt zdejmowania czegoś

zdobycz /ˈzdɔbɨʧ̑/ (n)
добыча
  ofiara upolowana przez drapieżnika, myśliwego lub wędkarza
достижение
  osiągnięcia w jakiejś dziedzinie

zdobyczny (adj)
трофейный
  taki, który jest zdobyczą

zdobywać /zdɔˈbɨvaʨ̑/ (v)
получать
  uzyskiwać, osiągać dzięki własnemu wysiłkowi
набираться
  robić coś (dokonywać czegoś), pokonując wewnętrzne opory; odważać się

zdobywca /zdɔˈbɨfʦ̑a/ (n)
обладатель
  ten, który osiągnął coś, dokonał czegoś, zwyciężył
завоеватель
  ten, który zdobył, opanował coś (przemocą, w walce)

zdobyć /ˈzdɔbɨʨ̑/ (v)
приобрести
  aspekt dokonany od: zdobywać

zdolność /ˈzdɔlnɔɕʨ̑/ (n)
способность
  naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś
  umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności

zdolny /ˈzdɔlnɨ/ (adj)
способный
  będący w stanie wykonać określoną czynność
  taki, który ma talent, zdolności; jest uzdolniony

zdominować (v)
превзойти
  zdobyć przewagę

zdołać (v)
смочь, суметь
  dać radę coś zrobić

zdrada /ˈzdrada/ (n)
измена, предательство
  działanie na szkodę narodu lub kraju
  odstąpienie od zasad lub wartości
измена, неверность
  niedochowanie wierności (zazwyczaj seksualnej) małżeńskiej lub partnerskiej

zdrada stanu /ˈzdrada ˈstãnu/ (n)
госизмена, государственный измена
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;

zdradzać /ˈzdraʣ̑aʨ̑/ (v)
выказывать, проявлять
  mimowolnie wykazywać pewne cechy
выдавать
  o sekrecie, tajemnicy: wyjawiać, mówić komuś, często niepowołanemu
изменять
  złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku
изменять, предавать
  łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały

zdradziecki (adj)
коварный
  taki, który grozi niebezpieczeństwem, mimo że sprawia wrażenie bezpiecznego
коварный, предательский
  taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza

zdradziecko /zdraˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (adv)
предательски
  w sposób zdradziecki, zdradliwy, podstępny

zdrajca /ˈzdrajʦ̑a/ (n)
предатель
  ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości
  ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp.

zdrajczyni /zdrajˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
изменница, предательница
  forma żeńska od zdrajca

zdrobnienie /zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
уменьшительная форма, ласкательная форма
  (gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

zdrowie /ˈzdrɔvʲjɛ/ (n)
здоровье
  stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowieć /ˈzdrɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
выздоравливать
  wracać do zdrowia, odzyskiwać siły

zdrowy /ˈzdrɔvɨ/ (adj)
здоровый
  taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze
  dobry dla zdrowia

zdrowy rozsądek (n)
здравый смысл, здравый ум
  rzeczowe myślenie

zdun /zdũn/ (n)
печник
  osoba, która buduje i konserwuje piece

zdzierać /ˈʑʥ̑ɛraʨ̑/ (v)
сдирать
  szarpiąc, zdejmować warstwę czegoś

zdążyć /ˈzdɔ̃w̃ʒɨʨ̑/ (v)
успеть
  przybyć na umówioną godzinę

zebra /ˈzɛbra/ (n)
пешеходный переход
  (potocznie, potoczny) przejście dla pieszych
зебра
  (zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebranie /zɛˈbrãɲɛ/ (n)
собрание
  zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu

zebrać /ˈzɛbraʨ̑/ (v)
собрать
  aspekt dokonany od: zbierać

zebu /ˈzɛbu/ (n)
зебу
  (zoologia, zoologiczny) gatunek bydła;

zecer /ˈzɛʦ̑ɛr/ (n)
верстальщик
  (przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;

zechcieć (v)
захотеть
  nabrać ochoty coś zrobić

zefir /ˈzɛfʲir/ (n)
зефир
  (meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr

zegar /ˈzɛɡar/ (n)
часы
  przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;
  (technologia, technika, techniczny) wskaźnik w postaci okrągłej tarczy z wypisanymi na obwodzie wielkościami i przynajmniej jedną wskazówką, wskazującą te wielkości

zegar słoneczny /ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (n)
солнечные часы
  zegar określający czas na podstawie pozycji słońca;

zegarek /zɛˈɡarɛk/ (n)
часы
  niewielkich rozmiarów zegar

zegarmistrz /zɛˈɡarmʲisṭʃ/ (n)
часовщик
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków;

zegarmistrzowski (adj)
hodinársky
  związany z zegarmistrzostwem lub zegarmistrzem

zejski (adj)
зейский
  związany z Zeją, dotyczący Zei

zek (n)
зэк
  (historia, historyczny, historycznie) więzień, w szczególności więzień łagru lub gułagu;

zemsta /ˈzɛ̃msta/ (n)
месть
  odwet za krzywdy

zen /zɛ̃n/ (n)
дзен, дзэн
  szkoła buddyzmu mahajany rodem z Japonii;

zenit /ˈzɛ̃ɲit/ (n)
зенит
  (astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;
вершина, зенит
  (przenośnie, przenośnia) najwyższy stopień nasilenia czegoś

zepsuć /ˈzɛpsuʨ̑/ (v)
испортить
  zniszczyć, uszkodzić w sposób uniemożliwiający działanie
испортиться
  o jedzeniu: zgnić, nie być przydatnym do spożycia
испортиться, сломаться
  o sprzęcie: przestać działać

zero /ˈzɛrɔ/ (n)
ноль, нуль
  liczba 0;

zerwać /ˈzɛrvaʨ̑/ (v)
отрывать
  oddzielić coś od czegoś, ciągnąć

zespół /ˈzɛspuw/ (n)
ансамбль
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa muzyków występująca razem na scenie
команда
  grupa osób realizująca wspólny cel;

zespół Downa (n)
синдром Дауна
  (medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21;

zespół Sjögrena (n)
синдром Шегрена
  (medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zespół kanału nadgarstka /ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka/ (n)
карпальный туннельный синдром, синдром запястного канала
  (medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka

zespół lęku uogólnionego (n)
генерализованное тревожное расстройство, тревожное расстройство
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towarzyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem;

zespół napięcia przedmiesiączkowego /ˈzɛspuw naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑a ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑kɔˈvɛɡɔ/ (n)
предменструальный синдром
  (medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;

zespół policystycznych jajników (n)
синдром поликистозных яичников
  (medycyna, medyczny) zaburzenie endokrynne dotykające kobiety w wieku reprodukcyjnym;

zestaw /ˈzɛstaf/ (n)
набор
  całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów

zestawiacz /zɛˈstavʲjaʧ/ (n)
составитель поезд
  pracownik zajmujący się przygotowywaniem składów pociągów

zestawiać (v)
составлять
  stawiać blisko siebie
сопоставлять
  ustalać podobieństwa i różnice

zeszycik (n)
тетрадка
  (zdrobniale) od zeszyt

zeszyt /ˈzɛʃɨt/ (n)
тетрадь
  (edukacja, edukacyjny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zeszły /ˈzɛʃwɨ/ (adj)
прошлый
  taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zetrzeć w proch /ˈzɛṭʃɛʨ̑ ˈf‿prɔx/ (v)
стереть в табак
  unicestwić, zniszczyć, pokonać doszczętnie, odnieść całkowite zwycięstwo

zetta- /ˈzɛtːa/
зетта-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1021 razy większe od podstawowych;

zewnętrzny /zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
внешний, наружный
  taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz
  taki, który odnosi się do innych krajów
  taki, który odnosi się do wyglądu człowieka, jego urody, itp.

zewsząd /ˈzɛfʃɔ̃nt/ (indefinitePronoun)
отовсюду
  (książkowy) ze wszystkich stron

zez /zɛs/ (n)
косоглазие
  (medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zeznanie /zɛˈznãɲɛ/ (n)
показание, свидетельство
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami
  dokument zawierający treść wyjaśnienia (1.1)

zezowaty (adj)
косоглазый, косой
  taki, który ma zeza

zgadnąć /ˈzɡadnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
угадать
  aspekt dokonany od: zgadywać

zgadywać (v)
угадывать
  przewidywać co na podstawie przesłanek niedających pewności

zgadzać /ˈzɡaʣ̑aʨ̑/ (v)
угождать
  (staropolski) dogadzać, hołdować, schlebiać
соглашаться
  wyrażać zgodę, dawać zgodę na coś

zgaga /ˈzɡaɡa/ (n)
изжога
  (medycyna, medyczny) uczucie pieczenia w przełyku

zgierski /ˈzʲɟɛrsʲci/ (adj)
згежский
  dotyczący Zgierza, związany lub pochodzący ze Zgierza

zgierzanin /zʲɟɛˈʒãɲĩn/ (n)
житель Згеж
  mieszkaniec Zgierza

zgiełk (n)
галдёж
  głośne, uciążliwe dźwięki

zginać /ˈzʲɟĩnaʨ̑/ (v)
сгибать
  aspekt niedokonany od: zgiąć
сгибаться
  aspekt niedokonany od: zgiąć się

zginąć /ˈzʲɟĩnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
погибнуть
  nagle, tragicznie stracić życie (w odniesieniu do ludzi)
сгинуть
  oddalić się poza zasięg słuchu, wzroku, stracić coś z oczu

zgiąć /zʲɟɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
согнуть
  zmienić kształt obiektu poprzez zgięcie, zgniecenie

zgliszcze (n)
гарь, пожарище
  pogorzelisko

zgnilec amerykański /ˈzʲɟɲilɛʦ̑ ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
американский гнилец
  (weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwiu pszczelego;

zgnilec europejski /ˈzʲɟɲilɛʦ̑ ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (n)
европейский гнилец
  (weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwi pszczelich;

zgnić /zʲɟɲiʨ̑/ (v)
сгнить
  ulec rozkładowi w procesie gnilnym, przy udziale bakterii gnilnych

zgniły /ˈzʲɟɲiwɨ/ (adj)
скапан
  taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
  taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgoda /ˈzɡɔda/ (n)
согласие
  stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie

zgoda /ˈzɡɔda/ (particle)
согласный
  odpowiedź potwierdzająca, wyrażająca przyzwolenie

zgodnie /ˈzɡɔdʲɲɛ/ (adv)
согласно
  w sposób zgodny, harmonijny, bez konfliktu lub sprzeczności
  według czegoś, odpowiednio do czegoś

zgodny /ˈzɡɔdnɨ/ (adj)
подходящий, соответствующий
  taki, który odpowiada czemuś, który do czegoś pasuje
гармоничный, уравновешенный
  taki, który tworzy harmonię, jest jednogłośny, jednakowy, jednolity z czymś
согласный
  taki, który zgadza się na coś, godzi się z czymś, dąży do zgody

zgodzić /ˈzɡɔʥ̑iʨ̑/ (v)
согласиться
  aspekt dokonany od: zgadzać

zgrabny /ˈzɡrabnɨ/ (adj)
грациозный, изящный
  odznaczający się finezją, elegancją; pełen gracji
изящный
  proporcjonalnie zbudowany

zgraja /ˈzɡraja/ (n)
свора
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona

zgromadzenie /ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
ассамблея, собрание
  zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo

zgrubienie /zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
аугментатив
  (gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;
утолщение
  nienaturalne powiększenie się czegoś, rozrost

zgryz /zɡrɨs/ (n)
прикус
  (anatomia, anatomiczny) ustawienie zębów względem siebie

zgryzota /zɡrɨˈzɔta/ (n)
забота, огорчение
  wielkie zmartwienie

zgryźliwy /zɡrɨʑˈlʲivɨ/ (adj)
язвительный
  często dokuczający innym złośliwymi uwagami
резкий
  świadczący o zgryźliwości

zguba /ˈzɡuba/ (n)
потеря, пропажа
  rzecz lub osoba zgubiona, której chwilowo nie można znaleźć

zgubić /ˈzɡubʲiʨ̑/ (v)
потерять
  przez nieuwagę zostawić coś w nieznanym sobie miejscu

zgubny /ˈzɡubnɨ/ (adj)
гибельный, губителен, губительный, пагубен
  prowadzący do zguby
губительный, гибельный, губителен, пагубен
  przynoszący zniszczenie

zgłaszać /ˈzɡwaʃaʨ̑/ (v)
отвечать
  odzywać się w słuchawce telefonu

ziarnisty (adj)
зернистый
  o substancji mający konsystencję ziarna, zrobiony z ziaren

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka /ˈʑarn̥kɔ dɔ‿ˈʑarn̥ka ː‿ˈzbʲjɛʒɛ‿ɕɛ ˈmʲjarka/ (proverb)
копейка рубль бережёт
  oszczędzając cierpliwie nawet małe ilości można dużo uzbierać

ziarno /ˈʑarnɔ/ (n)
зерно
  (botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;
  cząstka czegoś
зернистость
  (fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;

zielarka /ʑɛˈlarka/ (n)
травница
  specjalistka w dziedzinie zielarstwa, lecząca za pomocą ziół

zielarz /ˈʑɛlaʃ/ (n)
травник
  specjalista w dziedzinie zielarstwa, leczący za pomocą ziół

ziele /ˈʑɛlɛ/ (n)
трава
  (botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach

ziele angielskie (n)
гвоздичный перец, душистый перец, ямайский перец
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zieleń /ˈʑɛlɛ̃ɲ/ (n)
зелень
  kolor zielony
  skupisko zielonych roślin (trawy, drzew, krzewów)
  zielone części roślin
  zielony barwnik

zieleń Scheelego (n)
зелень Шееле
  (chemia, chemiczny) toksyczny zielony pigment będący mieszaniną arseninów miedzi;

zielnik /ˈʑɛlʲɲik/ (n)
гербарий, травник
  (dawniej, dawny) książka o ziołach
гербарий
  kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin
  placówka badawcza zajmująca się gromadzeniem okazów roślin, ich zabezpieczaniem, przechowywaniem i udostępnianiem do badań

zielona herbata /ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata/ (n)
зелёный чай
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielona rewolucja /ʑɛˈlɔ̃na ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
зелёная революция
  (historia, historyczny, historycznie) zbiór międzynarodowych programów rozwoju rolnictwa prowadzonych w latach 60. XX w. przez FAO (jedną z organizacji ONZ), mających zlikwidować zjawisko głodu na Ziemi;

zielonawy /ˌʑɛlɔ̃ˈnavɨ/ (adj)
зеленоватый
  w kolorze podobnym do zielonego

zielonooki /ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci/ (adj)
зеленоглазый
  (książkowy) taki, który ma zielone oczy

zielony /ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
зелёный
  mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;
  o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały
  (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody

zielony ludzik (n)
зелёный человечек
  (żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze

ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (n)
земля
  gleba
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna
  grunt, podłoże (także w budynku)
  działka rolnicza lub budowlana

ziemia obiecana /ˈʑɛ̃mʲja ˌɔbʲjɛˈʦ̑ãna/ (idiom)
земля обетованная
  (przenośnie, przenośnia) miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem, szczęśliwy cel

ziemianin (n)
помещик
  (historia, historyczny, historycznie) właściciel posiadłości ziemskiej

ziemianka /ʑɛ̃ˈmʲjãnka/ (n)
землянка
  (budownictwo) prymitywna budowla osadzona w ziemi, służąca za schron lub magazyn;
погреб
  (rolnictwo, rolniczy) dół ziemny do przechowywania warzyw

ziemniaczany /ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãnɨ/ (adj)
картофельный
  dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami
  przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków

ziemniak /ˈʑɛ̃mʲɲak/ (n)
картофель, картошка
  (botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
картофель, картошка, картофелина
  (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziemnowodny (adj)
земноводный
  przystosowany do życia zarówno w środowisku wodnym jak i lądowym
  występujący lub dziejący się zarówno w wodzie i na lądzie

ziemny /ˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
земляной
  związany z ziemią, glebą

ziemski /ˈʑɛ̃msʲci/ (adj)
земский
  (dawniej, dawny) dotyczący ziemi, jako jednostki administracyjnej początkowo obejmującej kilka powiatów sądowych.
земной
  dotyczący planety Ziemi
  (książkowy) doczesny (zwłaszcza w opozycji do życia pozagrobowego)
  (książkowy) zwykły, codzienny
земельный
  dotyczący ziemi ornej, majątku ziemskiego

ziewać /ˈʑɛvaʨ̑/ (v)
зевать
  szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

ziggurat /zʲikˈːurat/ /zʲiˈɡurat/ (n)
зиккурат
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,

zima /ˈʑĩ.ma/ (n)
зима
  najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimbabwejski (adj)
зимбабвийский
  związany z Zimbabwe, dotyczący Zimbabwe

zimna wojna /ˈʑĩmna ˈvɔjna/ (n)
холодная война, Холодная война
  (historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;
холодная война
  (przenośnie, przenośnia) stan wrogości, który nie jest jawnym konfliktem
  stan w stosunkach międzynarodowych będący trwałym konfliktem, który jednak nie jest rozstrzygnięty poprzez militarną konfrontację

zimno /ˈʑĩmnɔ/ (adv)
холодно
  z uczuciem utraty ciepła

zimno /ˈʑĩmnɔ/ (n)
холод
  odczuwalna subiektywnie niska temperatura

zimny /ˈʑĩmnɨ/ (adj)
холодный
  mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna
  o jedzeniu podawany na zimno
  o kolorach o odcieniu bliskim błękitowi
  obojętny, wyrażający niechęć
  pozbawiony emocji, czysto intelektualny

zimorodek /ˌʑĩmɔˈrɔdɛk/ (n)
зимородок
  (ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimowanie (n)
зимование
  spędzanie gdzieś zimy

zimować (v)
зимовать
  spędzać zimę w określonym miejscu

zimowisko /ˌʑĩmɔˈvʲiskɔ/ (n)
зимовка, зимовье
  miejsce spędzania zimy
  miejsce, do którego udają się lub które przygotowują sobie zwierzęta, aby spędzić zimę

zimowy /ʑĩˈmɔvɨ/ (adj)
зимний
  typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie
  przystosowany do warunków panujących w zimie

zimozielony /ˌʑĩmɔʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
вечнозелёный
  (botanika, botaniczny) (odnośnie rośliny) mający liście zimą

ziomek /ˈʑɔ̃mɛk/ (n)
дружище
  (slangowo) znajomy, kolega
земляк, соотечественник
  osoba pochodząca z tego samego kraju lub tych samych okolic

ziomkostwo /ˈʑɔ̃mkɔstfɔ/ (n)
землячество
  (społeczny) stowarzyszenie osób pochodzących z tego samego regionu kraju oraz ich potomków identyfikujących się z regionem pochodzenia;

ziomkowski /ʑɔ̃mˈkɔfsʲci/ (adj)
земляческий
  dotyczyć ziomkostwa, związany z ziomkostwem

zioła prowansalskie (n)
прованские травы
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa, tradycyjna mieszanka ziół pochodząca z Prowansji;

zioło /ˈʑɔwɔ/ (n)
травка
  (potocznie, potoczny) marihuana

ziołosiek (n)
траворез
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Phytotoma

zipać /ˈʑipaʨ̑/ (v)
дышать, хватать воздух
  oddychać z trudem

ziszczać /ˈzʲiʃʧ̑aʨ̑/ (v)
выполнять, оправдать, осуществлять
  sprawiać, że coś staje się rzeczywistością

ziąb /ʑɔ̃mp/ (n)
холодище
  przenikliwy, dokuczliwy chłód

zięba /ˈʑɛ̃mba/ (n)
зяблик
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięć /ʑɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
зять
  mąż córki

zjadać /ˈzʲjadaʨ̑/ (v)
съедать
  połykać jako pokarm

zjadliwy (adj)
вирулентный
  (medycyna, medyczny) o dużej zakaźności i niszczycielskim potencjale

zjawa /ˈzʲjava/ (n)
призрак
  duch osoby zmarłej

zjawisko /zʲjaˈvʲiskɔ/ (n)
феномен, явление
  (przenośnie, przenośnia) coś niezwykłego, nieprzeciętnego, nienaturalnego lub nie do końca rzeczywistego
явление
  naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;

zjazd /zʲjast/ (n)
спуск
  (sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie
  stromo pochylony fragment terenu
спуск, съезд
  czynność jazdy w dół
съезд
  droga pozwalająca zjechać z głównej trasy
  czynność zjechania pojazdu z trasy
  naczelny organ ustawodawczy niektórych organizacji
слёт, съезд, сбор
  przybycie w jedno miejsce wielu osób z różnych stron

zjazdowy (adj)
съездовский
  związany ze zjazdem, dotyczący zjazdu (zgromadzenia)

zjednoczenie /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
объединение
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw;

zjeść /zʲjɛ̇ɕʨ̑/ (v)
съесть
  aspekt dokonany od: jeść, aspekt dokonany od: zjadać

zjeść zęby /ˈzʲjɛ̇ʑʥ̑ ˈzɛ̃mbɨ/ (v)
собаку съесть
  mieć w czymś duże doświadczenie i bardzo dobrze się na tym znać

zjeżdżalnia /zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa/ (n)
детская горка
  urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlew /zlɛf/ (n)
раковина
  naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zlewozmywak /ˌzlɛvɔzˈmɨvak/ (n)
раковина
  zlew kuchenny, w którym zmywa się naczynia

zmarszczka /ˈzmarʃʧ̑ka/ (n)
морщина
  (anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych
складка
  załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu

zmartwienie /zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
забота, сожаление
  coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

zmartwiony (adj)
расстроенный
  taki, który się czymś martwi

zmartwychwstanie /ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ/ (n)
воскресение
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmartwychwstawać (v)
воскресать
  odradzać się po śmierci, zaczynać żyć ponownie

zmartwychwstać /zmartˈfɨxfstaʨ̑/ (v)
воскреснуть
  odrodzić się po śmierci, zacząć żyć ponownie

zmarły /ˈzmarwɨ/ (adj)
мёртвый, умерший
  o osobie, która nie żyje

zmiana /ˈzmʲjãna/ (n)
смена
  grupa pracowników pracująca o danej porze
  określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników
изменение, перемена
  przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmieniać /ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑/ (v)
менять, изменять, превращать
  nadawać komuś lub czemuś inne właściwości
заменять, сменять
  zamieniać, zastępować coś czymś innym
заменяться, сменяться
  dokonać zamiany siebie z kimś innym, często w sporcie
изменяться, меняться
  nabierać innych cech

zmieniać jak rękawiczki /ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ ˈjak ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʧ̑ʲci/ (v)
менять как перчатки
  zmieniać kogoś / coś często i bez trudu

zmienić /ˈzmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑/ (v)
изменить, сменить
  (zobacz) zmieniać

zmienna /ˈzmʲjɛ̃nːa/ (n)
переменная
  (matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;

zmierzać /ˈzmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
направляться
  jechać lub iść w określonym kierunku

zmierzch /zmʲjɛʃx/ (n)
сумерки
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmierzyć (v)
замерить
  aspekt dokonany od: mierzyć

zmieszać z błotem (v)
смешать с грязью
  naubliżać komuś, zniesławić, oczernić kogoś

zmiękczać /ˈzmʲjɛ̃ŋkʧ̑aʨ̑/ (v)
размягчать, смягчать
  czynić coś bardziej miękkim

zmniejszać /ˈzmʲɲɛ̇jʃaʨ̑/ (v)
уменьшать
  sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary
ослаблять, уменьшать
  sprawiać, że coś staje się mniej intensywne

zmoknąć do suchej nitki /ˈzmɔknɔ̃ɲʥ̑ dɔ‿ˈsuxɛj ˈɲitʲci/ (v)
промокнуть до костей, промокнуть до нитки
  zostać bardzo przemoczonym

zmrocznik gładysz (n)
бражник винный
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;

zmrok /zmrɔk/ (n)
сумерки
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się

zmusić /ˈzmuɕiʨ̑/ (v)
вынудить, заставить
  nakłonić kogoś przy użyciu wszelkich środków do zrobienia czegoś

zmuszać /ˈzmuʃaʨ̑/ (v)
заставлять, вынуждать
  nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś
заставлять
  przekonywać, skłaniać siebie do zrobienia czegoś, mimo że nie ma się chęci, przekonania

zmydlanie (n)
омыление
  (rzeczownik odczasownikowy) od zmydlać

zmysł /zmɨsw̥/ (n)
чувство
  zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmywacz do paznokci /ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
жидкость для снятия лака
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmywarka /zmɨˈvarka/ (n)
посудомоечная машина, посудомойка
  (technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmyślać (v)
врать, выдумывать
  mówić nieprawdę, koloryzować

zmęczenie /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
усталость, утомление
  stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (participleAdjective)
усталый, утомлённый, уставший
  odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znachor /ˈznaxɔr/ (n)
знахарь, целитель
  (książkowy) człowiek bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmujący się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów

znachorka /znaˈxɔrka/ (n)
знахарка
  (książkowy) kobieta bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmująca się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów

znachorski (adj)
знахарский
  dotyczący znachorstwa, właściwy znachorowi

znaczek /ˈznaʧ̑ɛk/ (n)
марка
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (zobacz) znaczek pocztowy
значок
  (zdrobniale) od: znak

znaczek pocztowy /ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (n)
почтовая марка
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie /znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
значение, смысл
  to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje
значение
  wartość, ważność czegoś, waga

znacznie /ˈznaʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
гораздо
  dużo, w dużym stopniu, bardzo

znaczny /ˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
значительный, заметный
  (książkowy) istotny, duży, ważny

znaczyć /ˈznaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
значить, обозначать, означать
  mieć znaczenie, sens
значить, иметь значение
  odgrywać ważną rolę
клеймить, маркировать, метить, оставлять знак
  umieszczać znak na czymś
назначать, наметить, определять, указывать, устанавливать
  wskazywać, wyznaczać

znaczący /znaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
существенный
  istotny, ważny, odgrywający dużą rolę

znad /znat/ (preposition)
сверху
  z miejsca powyżej czegoś

znajda (n)
найдёныш
  dziecko, które zostało znalezione

znajdować /znajˈdɔvaʨ̑/ (v)
находить
  zdobywać to, czego się szuka
  (przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
  odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
находиться
  być w jakimś miejscu

znajoma (n)
знакомая
  kobieta, dziewczyna, którą się zna osobiście lub z widzenia

znajomości (n)
блат
  osoba lub osoby wpływowe, wysoko postawione lub mogące coś załatwić, przyśpieszyć np. jakieś postępowanie w urzędzie

znajomość /znaˈjɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
знакомство, знание
  (edukacja, edukacyjny) wiedza na jakiś temat, umiejętność
знакомство
  relacja osób, opierająca się na utrzymywaniu ogólnych, niezbyt bliskich stosunków
  utrzymywanie z kimś ogólnych stosunków

znajomy /znaˈjɔ̃mɨ/ (adj)
знакомый
  znany komuś

znajomy /znaˈjɔ̃mɨ/ (n)
знакомый, знакомец
  taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak /znak/ (n)
знамя
  (dawniej, dawny) herb lub chorągiew z herbem
знак, сигнал
  dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji
знак, признак, примета
  fakt interpretowany jako zapowiedź czegoś
знак, марка, клеймо, метка, указатель
  kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie
знак, след
  ślad pozostawiony przez coś

znak drogowy /ˈznaɡ drɔˈɡɔvɨ/ (n)
дорожный знак
  (motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;

znak interpunkcyjny /ˈznak ˌĩntɛrpũŋkˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
знак препинания
  (językoznawstwo, językoznawczy) graficzny odpowiednik intonacji, rytmu i tempa mowy, akcentu wyrazowego i zdaniowego;

znak wodny /ˈznaɡ ˈvɔdnɨ/ (n)
водяной знак
  obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zapytania /ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa/ (n)
вопросительный знак
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego;

znak zodiaku /ˈznaɡ zɔˈdʲjaku/ (n)
знак зодиака
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu;

znaleźć /ˈznalɛɕʨ̑/ (v)
найти
  odszukać coś lub kogoś ukrytego
  stać się właścicielem dzięki komuś
  uzyskać coś, osiągnąć

znany /ˈznãnɨ/ (adj)
известный
  taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób

znawca /ˈznafʦ̑a/ (n)
знаток
  osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś

znać /znaʨ̑/ (modal)
знать, знакомый
  mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
знать
  mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości
  umieć coś, wiedzieć

znać /znaʨ̑/ (v)
знаться
  wiedzieć o czymś bardzo dużo, być ekspertem w pewnej dziedzinie
знать себя
  znać (1.1) samego siebie
знакомый, знать друг друг
  znać (1.1) siebie wzajemnie

znać jak swoje dziesięć palców /ˈznaʨ̑ ˈjak ˈsfɔjɛ ˈʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑uf/ (v)
знать как десять своих пальцев
  znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie
  znać kogoś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znać jak swoje pięć palców /ˈznaʨ̑ ˈjak ˈsfɔjɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑uf/ (v)
знать как пять своих пальцев
  znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie
  znać kogoś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znać się jak gęś na szafranie (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się jak kot na kwaśnym mleku (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się jak kozioł na katarynce (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się jak krowa na gwiazdach (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się jak kura na pieprzu /ˈznaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈːura na‿ˈpʲjɛpʃu/ (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się jak osioł na ananasach (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się jak osioł na basetli (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się jak wielbłąd na skrzypcach (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się jak wół na Biblii (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się jak świnia na gwiazdach /ˈznaʨ̑‿ɕɛ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa na‿ˈɡvʲjazdax/ (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  (potocznie, potoczny) mieć o czymś blade pojęcie, zupełnie się na czymś nie znać

znać się jak świnia na pietruszce (v)
разбираться как свинья в апельсинах
  nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia

znać się na rzeczy (v)
быть сведущим, знать толк в этом
  wiedzieć, jak coś zrobić; być kompetentnym w danej dziedzinie

znicz /zʲɲiʧ̑/ (n)
вечный огонь, факел
  stale palący się ogień dla uczczenia czyjejś pamięci
лампада
  szeroka świeca w płytkim zbiorniku palona na grobach, pod pomnikami;

znicz olimpijski /ˈzʲɲiʧ̑ ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci/ (n)
олимпийский огонь, олимпийский факел
  (sport, sportowy) ogień zapalany na czas olimpiady;

znieczulać (v)
анестезировать
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu

znienacka /zʲɲɛ̃ˈnaʦ̑ka/ (adv)
внезапно, врасплох
  nagle i niespodziewanie

zniewaga /zʲɲɛˈvaɡa/ (n)
оскорбление
  upokorzenie, obrażenie, znieważenie kogoś poprzez krzywdzące, niesprawiedliwe słowa lub czyn;

znieważyć (v)
оскорбить
  naruszyć godność

zniewieściały /ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ/ (adj)
женоподобный
  o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy

zniewolić (v)
поработить
  pozbawić wolności

znikomy (adj)
мизерный, незначительный, ничтожный
  niewielki, prawie żaden

zniszczenie /zʲɲiʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
разрушение, уничтожение
  stan tego, co zostało zniszczone, zrujnowane, zburzone

zniszczyć /ˈzʲɲiʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
разрушить, уничтожить
  aspekt dokonany od: niszczyć

zniżka /ˈzʲɲiʃka/ (n)
скидка
  obniżenie ceny

znosić /ˈznɔɕiʨ̑/ (v)
отменять
  o nakazie, zakazie, obowiązku, itp. pozbawić mocy obowiązywania
терпеть, выносить
  o rzeczach nieprzyjemnych, sprawach problematycznych tolerować, wytrzymywać
сносить
  powodować zmianę kursu
  przemieszczać coś własnymi siłami w dół
  zbierać w jednym miejscu
переносить
  znosić się: (o ludziach) akceptować, tolerować, pozostawać w dobrych stosunkach
сглаживаться, уравновешиваться
  znosić się: (o przeciwieństwach, czynnikach) doprowadzać do równowagi

znowu /ˈznɔvu/ (adv)
снова, опять, вновь
  jeszcze raz, ponownie, na nowo, znów, powtórnie, apiać

znużenie /znuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
утомление
  zmęczenie czymś, znudzenie, uprzykrzenie się czegoś

znużony /znuˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
уставший
  zmęczony czymś

znęcać się /ˈznɛ̃nʦ̑aʨ̑‿ɕɛ/ (v)
издеваться
  robić krzywdę (najczęściej fizyczną), zadawać ból; męczyć, maltretować

zobaczyć /zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
увидеть
  dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś
посмотреть
  obejrzeć
увидеться
  spotkać się z kimś
увидеть себя
  ujrzeć własne odbicie w czymś

zobowiązanie /ˌzɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
долг, обязательство
  dług
обязательство
  powinność

zobowiązać /ˌzɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑/ (v)
обязать
  (książkowy) nałożyć na kogoś obowiązek wykonania jakiejś czynności

zobowiązywać /ˌzɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑/ (v)
обязывать
  aspekt niedokonany od: zobowiązać

zodiak /ˈzɔdʲjak/ (n)
зодиак
  (astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku;

zodiakalny /ˌzɔdʲjaˈkalnɨ/ (adj)
зодиакальный
  (przymiotnik) od zodiak

zoil /ˈzɔ<sup>j</sup>il/ (n)
зоил
  ostry, kąśliwy, niesprawiedliwy krytyk

zoisyt /zɔˈ<sup>j</sup>isɨt/ (n)
цоизит
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych;

zoo /ˈzɔː/ (n)
зоопарк
  ogród zoologiczny

zoo- /ˈzɔː/
зоо-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami

zoocyd (n)
зооцид
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związek chemiczny stosowany w rolnictwie i dalszej produkcji spożywczej, działający trująco na zwierzęta;

zoofilia /ˌzɔːˈfʲilʲja/ (n)
зоофилия, скотоложество
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaspokajanie popędu płciowego ze zwierzętami

zoofobia /ˌzɔːˈfɔbʲja/ (n)
зоофобия
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;

zoogeografia /ˌzɔːɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
зоогеография
  nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej

zoolatria /ˌzɔːˈlatrʲja/ (n)
зоолатрия
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijny kult zwierząt, animalizm;

zoolog /zɔˈːlɔk/ (n)
зоолог
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się zoologią
  (biologia, biologiczny) specjalistka z dziedziny zoologii

zoologia /ˌzɔːˈlɔɟja/ (n)
зоология
  (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoologiczny /ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
зоологический
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) występujący w najostrzejszej formie
  związany z zoologią, dotyczący zoologii

zoomorficzny /ˌzɔɔ̃mɔrˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
зооморфический
  z wyglądu przypominający zwierzę
  związany z zoomorfizmem, dotyczący zoomorfizmu

zoonim /zɔˈɔ̃ɲĩm/ (n)
зооним
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna nadawana zwierzętom, najczęściej domowym;

zoonoza /ˌzɔɔ̃ˈnɔza/ (n)
зооноз
  (weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;

zooplankton /ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n/ (n)
зоопланктон
  (zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu;

zoopsychologiczny (adj)
зоопсихологический
  związany z zoopsychologią, dotyczący zoopsychologii lub zoopsychologa

zootechniczny (adj)
зоотехнический
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) odnoszący się do zootechniki, zootechnika

zootechnika /ˌzɔːˈtɛxʲɲika/ (n)
зоотехника
  nauka o hodowli zwierząt domowych;

zorza /ˈzɔʒa/ (n)
заря
  (meteorologia, meteorologiczny) barwne zjawisko świetlne na niebie

zorza polarna /ˈzɔʒa pɔˈlarna/ (n)
полярное сияние, северное сияние, южное сияние
  zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych;

zostawać /zɔˈstavaʨ̑/ (v)
оставаться, остаться
  być pozostałością po czymś, czego już nie ma
  nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca
стать, становиться
  stawać się kimś/czymś

zostawiać /zɔˈstavʲjäʨ̑/ (v)
оставлять
  kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą

zostawić /zɔˈstavʲiʨ̑/ (v)
оставить
  (zobacz) zostawiać

zostać /ˈzɔstaʨ̑/ (v)
остаться, стать
  aspekt dokonany od: zostawać

zołza /ˈzɔwza/ (n)
мегера
  (obraźliwie) kobieta nieuprzejma, kłótliwa, trudna w obyciu

zranić (v)
ранить
  (przenośnie, przenośnia) sprawić komuś przykrość
  zadać komuś ranę

zresztą /ˈzrɛʃtɔ̃w̃/ (particle)
более того, кроме того, сверх того
  partykuła wprowadzająca nową informację, nawiązującą do wcześniejszej i uwydatniająca ją

zrobić /ˈzrɔbʲiʨ̑/ (v)
сделать
  odpowiednimi działaniami spowodować powstanie czegoś

zrobić sobie pasemka (v)
сделать мелирование
  (związek frazeologiczny) (potocznie, potoczny) ufarbować pasemka włosów na inny kolor

zrobić wielkie oczy /ˈzrɔbʲiʥ̑ ˈvʲjɛlʲcɛ ˈɔʧ̑ɨ/ (v)
сделать большие глаза
  zdziwić się

zrozumiale (adv)
понятно
  w sposób zrozumiały

zrozumiały /ˌzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
понятный
  dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia

zrozumienie /ˌzrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
понимание
  wiedza o czymś, umiejętność pojęcia czegoś, pojętność
  wyrozumiałość, empatia, serdeczny stosunek do kogoś

zrozumieć /zrɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
понять
  aspekt dokonany od: rozumieć

zrywać boki od śmiechu (v)
держаться за бока, надрывать животики со смеху, надрывать кишки со смеху
  śmiać się bardzo gwałtownie

zrywać boki ze śmiechu /ˈzrɨvaʥ̑ ˈbɔci zɛ‿ˈɕmʲjɛxu/ (v)
держаться за бока, надрывать животики со смеху, надрывать кишки со смеху
  śmiać się bardzo gwałtownie

zrzeszenie /zʒɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
ассоциация
  organizacja skupiająca osoby zajmujące się tą samą sprawą

zrzucać /ˈzʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
скидывать
  (potocznie, potoczny) energicznie zdejmować z siebie ubranie
сбрасывать, скидывать
  spychać coś z jakiejś wysokości; sprawić, że coś spada skądś

zrzucić maskę /ˈzʒuʨ̑iʨ̑ ˈmaskɛ/ (v)
сбросить маску
  pokazać się takim, jakim się naprawdę jest; przestać udawać, pokazać swoje prawdziwe cechy, charakter

zrzut /zʒut/ (n)
сброс
  poroże zrzucone na zimę przez zwierzynę
  rzeczy lub ludzie zrzucani na spadochronach
  wypuszczanie wody lub innej cieczy

zrzęda (n)
брюзга, ворчун, нытик
  (potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrównoważony /ˌzruvnɔvaˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
уравновешенный
  spokojny, opanowany, rozsądny, rozmyślny, panujący nad sobą
  świadczący o równowadze, związany z równowagą

zrównoważony rozwój (n)
устойчивое развитие
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;

zręczny /ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
ловкий
  zwinny

zstąpić /ˈsːtɔ̃mpʲiʨ̑/ (v)
снизойти
  (książkowy) zejść w miejsce znajdujące się poniżej

zstępny /ˈsːtɛ̃mpnɨ/ (n)
наследник, потомок
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) potomek danej osoby;

zsyłka (n)
ссылка
  wywóz więźniów jako forma kary

zszywacz /ˈsʃɨvaʧ̑/ (n)
сшиватель, степлер
  (biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek;

zszywka /ˈsʃɨfka/ (n)
скрепка
  (biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza

zuchwałość /zuxˈfawɔɕʨ̑/ (n)
дерзость
  zbytnia pewność siebie, zbytnia odwaga

zugzwang (n)
цугцванг
  (szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;

zuluski /zuˈlusʲci/ (adj)
зулусский
  związany z Zulusami, dotyczący Zulusów, ich kultury, sztuki

zupa /ˈzupa/ (n)
суп, похлёбка
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zupełność /zuˈpɛwnɔɕʨ̑/ (n)
полнота
  cecha tego, co zupełne, całkowicie, kompletne; pełnia

zupełny /zuˈpɛwnɨ/ (adj)
полный, совершенный, сплошной
  obejmujący całość

zurwanizm (n)
зурванизм
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu

zuryski (adj)
цюрихский
  związany z Zurychem, dotyczący Zurychu, pochodzący z Zurychu

zwalniać /ˈzvalʲɲäʨ̑/ (v)
увольнять
  (o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska
ослаблять, смягчать
  luzować, złagadzać rygor, zmniejszać obciążenie
расслаблять
  luzować, złagadzać uścisk
вызволять, выпускать, освобождать, отпускать
  wypuszczać kogoś na wolność
замедлять, тормозить
  zmniejszać prędkość
освобождать, покидать
  zostawiać, opuszczać, przestawać zajmować
увольняться
  (o pracowniku) rozwiązywać z pracodawcą stosunek zatrudnienia; pozbawiać się pracy
освобождаться
  stać się wolny

zwarcie /ˈzvarʲʨ̑ɛ/ (n)
короткое замыкание
  (elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji

zwariowany (adj)
чокнутый, шизанутый
  (potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany

zważyć (v)
взвесить
  zwrócić szczególną uwagę
  określić ciężar

zwiadowca (n)
разведчик
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie;

zwiastun /ˈzvʲjastũn/ (n)
вестник
  osoba, która przynosi wieść o czymś, zwiastuje, oznajmia coś
трейлер
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótka zapowiedź filmu

zwiedzanie /zvʲjɛˈʣ̑ãɲɛ/ (n)
осмотр достопримечательность
  czynność mająca na celu obejrzenie jakiegoś miejsca, zapoznanie się z jego atrakcjami turystycznymi

zwiedzać (v)
осматривать, посещать
  odwiedzać jakieś miejsce w celu turystycznym
  przechadzać się i zapoznawać się z jakimś miejscem

zwiedzić /ˈzvʲjɛ̇ʥ̑iʨ̑/ (v)
посетить
  obejrzeć coś, zapoznać się z czymś spacerując podczas podróży

zwierzchnik (n)
начальник
  ktoś, kto ma nad kimś/czymś władzę

zwierzę /ˈzvʲjɛʒɛ/ /ˈzvʲjɛʒɛnta/ (n)
животное, зверь
  (biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe /ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ/ (n)
домашнее животное
  zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzęcy /zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
животный
  związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia
  (przenośnie, przenośnia) taki jak u zwierzęcia; dziki

zwinny /ˈzvʲĩnːɨ/ (adj)
проворный
  mający szybkie, zręczne ruchy

związany /zvʲjɔ̃w̃ˈzãnɨ/ (adj)
связанный
  dotyczący czegoś, mający związek z czymś lub kimś

związać /ˈzvʲjɔ̃w̃zaʨ̑/ (v)
связать
  aspekt dokonany od: związywać

związek /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk/ (n)
общество, союз
  sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów;
связь
  wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami
  powiązanie między osobami, partnerstwo; (także, też) osoby w jakiś sposób powiązane

związek chemiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
химическое соединение
  (chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów;

związek frazeologiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
идиома
  (językoznawstwo, językoznawczy) tylko takie połączenie wyrazów (1.1), którego znaczenie nie wynika bezpośrednio ze znaczeń poszczególnych słów składowych (definicja wąska)
фразеологизм
  (językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;

związek nieorganiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛc ˌɲɛɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
неорганическое вещество, неорганическое соединение
  (chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny niebędący związkiem organicznym, czyli taki, który nie zawiera atomów węgla lub jest tlenkiem węgla, kwasem węglowym, węglanem, wodorowęglanem, węglikiem, cyjanowodorem, cyjankiem, kwasem cyjanowym, kwasem piorunowym i kwasem izocyjanowym wraz z ich solami;

związek organiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
органическое вещество, органическое соединение
  (chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli;

związek rządu /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈʒɔ̃ndu/ (n)
подчинительная связь
  (językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym jeden wyraz narzuca formę drugiemu wyrazowi, który zawsze przyjmuje tę narzuconą formę;

związek siarkoorganiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛc ˌɕarkɔːrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
сероорганическое соединение
  (chemia, chemiczny) każdy związek organiczny posiadający wiązanie węgiel–siarka;

związek zawodowy /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ/ (n)
профессиональный союз, профсоюз
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

związkowy /zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ/ (adj)
союзный
  dotyczący związku lub federacji
профсоюзный
  dotyczący związku zawodowego

związywać /zvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑/ (v)
связывать
  być elementem łączącym
  trwale łączyć końce sznurka, liny itp.
  tworzyć połączenie emocjonalne, ekonomiczne, itd.
  unieruchamiać kogoś przez oplątanie mu rąk i nóg np. sznurem

zwiększać /ˈzvʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑/ (v)
увеличивать
  sprawiać, że coś jest większe pod względem liczby, rozmiaru, nasilenia
увеличиваться
  stawać się większym

zwiększyć /ˈzvʲjɛ̃ŋkʃɨʨ̑/ (v)
увеличить
  aspekt dokonany od: zwiększać

zwięzłość (n)
сжатость
  cecha bycia zwięzłym

zwięzły /ˈzvʲjɛ̃w̃zwɨ/ (adj)
ёмкий
  zawierający dużo treści w niewielkiej liczbie słów

zwlekać /ˈzvlɛkaʨ̑/ (v)
откладывать, тянуть
  opóźniać wykonanie jakiejś czynności przez siebie

zwolenniczka /ˌzvɔlɛ̃ɲˈːiʧ̑ka/ (n)
последовательница
  osoba płci żeńskiej, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zwolennik /zvɔˈlɛ̃ɲːik/ (n)
последователь, сторонник
  osoba, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zwolnienie lekarskie /zvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ lɛˈkarsʲcɛ/ (n)
больничный лист, листок нетрудоспособности
  (urzędowy) (medycyna, medyczny) zaświadczenie wystawiane przez lekarza, usprawiedliwiające nieobecność pracownika w pracy, niezdolnego do pracy z powodu choroby lub konieczności zapewnienia opieki choremu członkowi rodziny;

zworka /ˈzvɔrka/ (n)
джампер
  (zdrobniale) od: zwora

zwołać (v)
скликать
  aspekt dokonany od: zwoływać

zwoływać /zvɔˈwɨvaʨ̑/ (v)
созывать
  gromadzić gdzieś wiele osób poprzez wołanie

zwrot /zvrɔt/ (n)
оборот речи
  (językoznawstwo, językoznawczy) związek frazeologiczny, którego głównym elementem jest czasownik lub imiesłów przysłówkowy;
возврат, возвращение
  oddanie komuś czegoś
возмещение, возврат, компенсация
  spłacenie, pobranie (sumy pieniężnej, kosztów)
выражение, фигура речи
  wyrażenie, zdanie, konstrukcja słowna; związek wyrazów;
обращение
  zainteresowanie się czymś; zwrócenie swojego zainteresowania, uwagi w jakimś kierunku; zajęcie się czymś
поворот
  zmiana kierunku ruchu, poruszania się, obrót
поворот, разворот
  zmiana, odmiana, przemiana w jakiejś dziedzinie

zwrotnica /zvrɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
стрелка
  urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych

zwrotnik /ˈzvrɔtʲɲik/ (n)
тропик
  (geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);
мордент
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj ozdobnika, polegającego na szybkim przejściu z nuty głównej na sąsiednią i natychmiastowym powrocie na nutę główną;

zwrócić /ˈzvruʨ̑iʨ̑/ (v)
выблевать
  (potocznie, potoczny) zwymiotować
вернуть, возвратить
  oddać komuś jego własność, coś, co zostało od niego pożyczone
направить, обратить
  skierować jakiś przedmiot w określoną stronę
обратиться
  nazwać kogoś odpowiednio do jego funkcji
  skierować do kogoś swoje słowa
окупиться
  rekompensować włożone środki i odrobić własne koszty
направиться, обратиться, повернуться
  skierować się w określonym kierunku

zwycięstwo /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (n)
победа
  sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a/ (n)
победитель
  ten, który zwyciężył, wygrał

zwyciężać /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
побеждать
  odnosić zwycięstwo nad kimś lub czymś

zwyciężyć /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒɨʨ̑/ (v)
победить
  (zobacz) zwyciężać

zwyczaj /ˈzvɨʧ̑aj/ (n)
привычка, обычай
  indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby
обычай
  sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę

zwyczajność (n)
обыкновенность
  cecha tego, co jest zwyczajne

zwyczajny /zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (adj)
обычный, простой
  taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły

zwykle /ˈzvɨklɛ/ (adv)
обычно
  zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwyknąć /ˈzvɨknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
прежде, раньше
  mieć w zwyczaju, zazwyczaj coś robić

zwykły /ˈzvɨkwɨ/ (adj)
обыкновенный
  niewyróżniający się niczym

zwyrodnialec /ˌzvɨrɔdʲˈɲalɛʦ̑/ (n)
вырожденец
  człowiek wynaturzony, wypaczony; degenerat

zwój /zvuj/ (n)
моток
  coś zwiniętego w kłębek, rulon
свиток
  postać książki w formie wstęgi nawiniętej na dwa drążki,

zwężać /ˈzvɛ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
сужать
  czynić węższym
сужаться
  stawać się węższym

zwężenie /zvɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
сужение
  miejsce, w którym coś jest wąskie lub węższe

zwłaszcza /ˈzvwaʃʧ̑a/ (particle)
особенно
  przede wszystkim, nade wszystko, w szczególności, szczególnie, specjalnie

zwłoka /ˈzvwɔka/ (n)
откладывание
  zwlekanie z czymś, odkładanie czegoś na później

zwłoki /ˈzvwɔci/ (n)
труп
  ciało martwego człowieka;

zygota (n)
зигота
  (biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak /ˈzɨɡzak/ (n)
зигзаг
  ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zygzakowaty /ˌzɨɡzakɔˈvatɨ/ (adj)
зигзагообразный
  biegnący zygzakiem, w linii, która co kawałek załamuje się

zyprazydon /ˌzɨpraˈzɨdɔ̃n/ (n)
зипрасидон
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) atypowy lek przeciwpsychotyczny będący pochodną piperazyny, stosowany w terapii schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej

zyriański (adj)
зырянский
  związany z Zyrianką, dotyczący Zyrianki (miasta lub rzeki)

zysk /zɨsk/ (n)
прибыль
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży
прибыль, выгода, польза
  korzyść z czegoś, uzyskana wartość

ząb /zɔ̃mp/ (n)
зуб
  (anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;
  (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu

ząb mleczny (n)
молочный зуб
  (stomatologia, stomatologiczny) ząb z pierwszego kompletu uzębienia wypadającego w dzieciństwie;

ząb mądrości (n)
зуб мудрости
  (przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

zębodołowy (adj)
альвеолярный
  (anatomia, anatomiczny) związany z zębodołami

zębowy /zɛ̃mˈbɔvɨ/ (adj)
зубной
  (anatomia, anatomiczny) związany z zębami, dotyczący zębów
  (językoznawstwo, językoznawczy) wydawany, gdy język dotyka (górnych) zębów

złapać /ˈzwapaʨ̑/ (v)
поймать
  aspekt dokonany od: łapać

złatoustowski (adj)
златоустовский
  związany z Złatoustem, dotyczący Złatousta

zło /zwɔ/ (n)
зло
  coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;
  czyn lub wydarzenie wyrządzające komuś krzywdę

złocić (v)
золотить
  pokrywać coś warstwą złota lub malować coś na złoty kolor

złoczyńca (n)
злодей, злоумышленник, преступник
  ktoś czyniący zło, popełniający przestępstwa, człowiek zbrodniczy

złodziej /ˈzwɔʥ̑ɛ̇j/ (n)
злодей
  (dawniej, dawny) złoczyńca
вор
  osoba, która potajemnie i bezprawnie zabiera rzeczy bez zgody ich właściciela

złodziejaszek (n)
воришка
  (zdrobniale) od złodziej

złodziejstwo (n)
воровство, кража
  kradzież
воровство
  profesja, proceder złodzieja

złom /zwɔ̃m/ (n)
лом
  zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny

złota rózga /ˈzwɔta ˈruzɡa/ (n)
золотая розга
  (potocznie, potoczny) (ludowy) (botanika, botaniczny) nawłoć pospolita

złota rączka /ˈzwɔta ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
золотые руки, умелые ручки
  osoba mająca wszechstronne uzdolnienia techniczne, potrafiąca niemal wszystko naprawić;

złotnik /ˈzwɔtʲɲik/ (n)
золотильщик, золотых дел мастер
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto /ˈzwɔtɔ/ (n)
золото, аурум
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
золото
  stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
  (sport, sportowy) złoty medal
  (jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2)

złotonośny (adj)
золотоносный
  obfitujący w złoto

złotoskrzydły /ˌzwɔtɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
золотокрылый
  (książkowy) mający skrzydła przypominające złoty kolor

złotousty /ˌzwɔtɔˈ<sup>w</sup>ustɨ/ (adj)
златоречивый, златословесный, златоустый, красноречивый
  (książkowy) posiadający talent oratorski, będący świetnym mówcą

złotowłosy (adj)
золотоволосый
  (książkowy) mający włosy złotego koloru

złoty /ˈzwɔtɨ/ (adj)
золотой
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota
  (przenośnie, przenośnia) dobry, najlepszy w swoim rodzaju
золотистый
  mający kolor i połysk złota

złoty /ˈzwɔtɨ/ (n)
злотый
  (jednostka monetarna) jednostka monetarna Polski równa 100 groszom;

złoty cielec /ˈzwɔtɨ ˈʨ̑ɛlɛʦ̑/ (n)
золотой телец
  bogactwo, pieniądze wyniesione do kategorii bóstwa;

złoty medalista /ˈzwɔtɨ ˌmɛdaˈlʲista/ (n)
золотой медалист
  (sport, sportowy) ktoś, kto zdobył złoty medal

złoty spadochron (n)
золотой парашют
  (przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji;

złoty środek /ˈzwɔtɨ ˈɕrɔdɛk/ (n)
золотая середина
  (związek frazeologiczny) kompromisowe rozwiązanie zadowalające skrajne stanowiska

złowieszczy (adj)
зловещий
  zapowiadający coś złego

złowrogi /zwɔvˈrɔɟi/ (adj)
зловещий
  będący oznaką czegoś złego
злонамеренный, враждебный
  mający wrogie zamiary

złowrogość (n)
враждебность, злонамеренность
  nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

złośliwe oprogramowanie (n)
вредоносная программа, вредоносное ПО
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwy /zwɔɕˈlʲivɨ/ (adj)
злобный
  nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość

złość /zwɔɕʨ̑/ (n)
злость, злоба
  silne uczucie rozdrażnienia, gniewu, wrogości w stosunku do kogoś;

złoże /ˈzwɔʒɛ/ (n)
месторождение
  (geologia, geologiczny) nagromadzenie kopaliny użytecznej w skorupie ziemskiej;

złożyć /ˈzwɔʒɨʨ̑/ (v)
сложить
  (zobacz) składać

zły /zwɨ/ (adj)
злой, сердитый
  agresywny, zdenerwowany (w danej chwili)
плохой, нехороший
  niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)
плохой, неподходящий
  niepasujący, nieodpowiedni
плохой
  niesmaczny
  o zdrowiu, zmysłach słaby
  niekorzystny
  kiepski, nieznający się
  niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
  niegrzeczny, nieposłuszny

à la /a‿ˈla/
а-ля
  wykonany tak, by przypominał kogoś lub coś

à propos /a‿prɔˈpɔ/
кстати
  …wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi

ósemka /uˈsɛ̃mka/ (n)
восьмая
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty;
восьмёрка, номер восемь
  bila, zawodnik, tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony cyfrą 8
восьмёрка
  nazwa cyfry 8
  grupa ośmiu osób
  kształt cyfry 8
  trzeci ząb trzonowy u człowieka
  wspinaczka, (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj węzła;

ósmoklasista /ˌusmɔklaˈɕista/ (n)
восьмиклассник
  (edukacja, edukacyjny) uczeń klasy ósmej

ósmoklasistka /ˌusmɔklaˈɕistka/ (n)
восьмиклассница
  (edukacja, edukacyjny) uczennica klasy ósmej

ów /uf/ (pronoun)
тот, оный
  ten (o którym już była mowa)

ówdzie /ˈuvʲʥ̑ɛ/ (pronoun)
в другой место, там
  w innym miejscu, nie tutaj

øre /ˈɛrɛ/ (n)
эре
  (ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta duńska, obecnie setna część korony duńskiej;
  (ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta norweska, obecnie setna część korony norweskiej;

ćapati (n)
чапати
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjski pszenny placek, rodzaj chleba

ćma /ʨ̑ma/ (n)
ночная бабочка
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;
тьма
  (książkowy) (przestarzałe, przestarzały) ciemność
  (książkowy) duża liczba (np. ludzi), chmara

ćmić /ʨ̑mʲiʨ̑/ (v)
затемнять
  zmniejszać widoczność, zaciemniać

ćpun /ʨ̑pũn/ (n)
нарик, торчок
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) narkoman

ćwiczenie /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
упражнение, упражне́ние
  czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczenie czyni mistrza /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa/ (proverb)
навык мастера ставит; у кого сноровка, тот работает ловко; повторение мать учения
  im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy

ćwiczyć /ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
упражняться, тренироваться
  (edukacja, edukacyjny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

ćwierć /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑/ (n)
четверть
  jedna czwarta, 25%

ćwierćfinalista (n)
четвертьфиналист
  (sport, sportowy) uczestnik ćwierćfinału

ćwierćfinalistka (n)
четвертьфиналистка
  (sport, sportowy) kobieta, która doszła do ćwierćfinału w rozgrywkach lub konkursie

ćwierćfinał /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw/ (n)
четвертьфинал
  (sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

ćwierćfinałowy /ˌʨ̑fʲjɛrʲʨ̑fʲĩnaˈwɔvɨ/ (adj)
четвертьфинальный
  (sport, sportowy) dotyczący ćwierćfinału

ćwierćnuta /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta/ (n)
четвертная нота, четверть
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

ćwikła /ˈʨ̑fʲikwa/ (n)
цвикла, цвикли
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowane lub kiszone buraki ćwikłowe z dodatkiem tartego chrzanu i octu;

ćśśś (interjection)
тссс, цыц
  …nakazujący milczenie

Łaba /ˈwaba/ (pn)
Эльба
  (geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (pn)
Лебедь
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;

Ładoga (pn)
Ладога, Ладожское озеро
  (geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;

Ładysław /waˈdɨswaf/ (pn)
Ладислав
  imię męskie

Łatgalia (pn)
Латгалия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedna z czterech krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leżąca we wschodniej części kraju;

Łazarz /ˈwazaʃ/ (pn)
Лазарь
  (biblijny) postać biblijna
  imię męskie;

Łazy /ˈwazɨ/ (pn)
Лазы
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie śląskim;

Łańcut /ˈwãj̃nʦ̑ut/ (pn)
Ланьцут
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Łeba /ˈwɛba/ (pn)
Леба
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Polsce;

Łemkowszczyzna (n)
Лемковщина
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) ziemie zamieszkiwane przez Łemków przed II wojną światową

Łobez /ˈwɔbɛs/ (pn)
Лобез
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim;

Łomnica (pn)
Ломница
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniestru;

Łomonosow (pn)
Ломоносов
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, znajdujące się pod administracyjną jurysdykcją Petersburga, leżące na południowym wybrzeżu Zatoki Fińskiej;

Łotwa /ˈwɔtfa/ (pn)
Латвия
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łotysz /ˈwɔtɨʃ/ (n)
латыш, латвиец
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy

Łotyszka /wɔˈtɨʃka/ (n)
латышка, латвийка
  kobieta narodowości łotewskiej

Łować (pn)
Ловать
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie witebskim Białorusi oraz pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Ilmen;

Łucja /ˈwuʦ̑ʲja/ (pn)
Лукия, Луция
  imię żeńskie;

Łucjan /ˈwuʦ̑ʲjãn/ (pn)
Лукиан, Луциан
  imię męskie;

Ług (pn)
Луга
  (geografia, geograficzny) niewielka rzeka na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, prawy dopływ Bugu;

Ługa (pn)
Луга
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez obwód leningradzki i nowogrodzki Rosji, uchodząca do Zatoki Fińskiej;

Ługanda (pn)
Луганда
  (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Ługańska Republika Ludowa
  (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) Ługańsk

Ługańsk (pn)
Луганск
  (geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego;

Ługańska Republika Ludowa (pn)
Луганская Народная Республика
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) marionetkowe samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;

Łukasz /ˈwukaʃ/ (pn)
Лука
  imię męskie;

Łukiew (pn)
Луква
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, prawobrzeżny dopływ Dniestru;

Łuza (pn)
Луза
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie kirowskim, Republice Komi i obwodzie wołgogradzkim, prawy dopływ rzeki Jug w dorzeczu Dwiny;

Łużyce /wuˈʒɨʦ̑ɛ/ (pn)
Лужица
  (geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;

Łużyczanin /ˌwuʒɨˈʧ̑ãɲĩn/ (n)
лужичанин
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel mniejszości słowiańskiej zamieszkującej Łużyce

Łużyczanka (n)
лужичанка
  (etnografia, etnograficzny) słowiańska mieszkanka Łużyc

Łyna (pn)
Лава
  (geografia, geograficzny) rzeka w Polsce i Rosji, lewy dopływ Pregoły,

Łyśwa (pn)
Лысьва
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim;

Łódź /wuʨ̑/ (pn)
Лодзь
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w centralnej Polsce;

łabędzi /waˈbɛ̃ɲʥ̑i/ (adj)
лебединый
  charakterystyczny dla łabędzia; dotyczący, odnoszący się do łabędzia

łabędzi śpiew /waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf/ (n)
лебединая песня
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (n)
лебедь
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź czarny (n)
чёрный лебедь
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus atratus, gatunek łabędzia o czarnym upierzeniu;

łabędź krzykliwy /ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ/ (n)
лебедь-кликун
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae);

łabędź niemy /ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ/ (n)
лебедь-шипун
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

łach /wax/ (n)
тряпьё, лохмотья, рваньё
  zużyta sztuka odzieży

łachman /ˈwaxmãn/ (n)
лохмотья
  (potocznie, potoczny) stare, zniszczone ubranie

łachudra /waˈxudra/ (n)
негодяй, дрянь, лахудра, мерзавец
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niewiele wart
лахудра
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta niewiele warta, nie szanująca się

łacina /waˈʨ̑ĩna/ (n)
латинский язык, латынь
  (językoznawstwo, językoznawczy) język starożytnych Rzymian;
брань, ругань
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) wulgarny język, przekleństwa

łacinka (n)
латиница
  (językoznawstwo, językoznawczy) łaciński alfabet

łaciński /waˈʨ̑ĩj̃sʲci/ (adj)
латинский
  właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ładnie /ˈwadʲɲɛ/ (adv)
приятно
  w sposób ładny, miły, przyjemny, dobry

ładny /ˈwadnɨ/ (adj)
отличный, хороший
  (ironicznie) niedobry, zły, okropny, brzydki
неплохой, приличный
  (potocznie, potoczny) okazały, znaczny, pokaźny
хороший
  o pogodzie bezdeszczowa, przyjemna
красивый
  odznaczający się urodą

ładowanie /ˌwadɔˈvãɲɛ/ (n)
зарядка
  (rzeczownik odczasownikowy) od ładować

ładowarka /ˌwadɔˈvarka/ (n)
зарядка, зарядное устройство, заряжающее устройство
  (elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.;
погрузчик
  (technologia, technika, techniczny) (budownictwo) maszyna ciężka do wykonywania załadunku, np. towarów na samochód lub inny środek transportu;

ładować /waˈdɔvaʨ̑/ (v)
заряжать
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora
  nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną
скачивать
  (informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową
загружать
  umieszczać przedmioty w jednym miejscu w celu przetransportowania ich gdzieś indziej
скачиваться
  (informatyka, informatyczny) o stronie internetowej: ściągać się z serwera

ładowność (n)
грузоподъёмность
  miara możliwości załadowania, ilości ładunku

ładunek /waˈdũnɛk/ (n)
груз
  towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu;

ładunek elektryczny (n)
электрический заряд
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;

łagier /ˈwaɟɛr/ (n)
лагерь
  obóz pracy przymusowej dla więźniów politycznych i kryminalnych w Związku Radzieckim, Rosji i innych krajach;

łagiernica (n)
лагерница
  więźniarka łagru

łagiernik (n)
лагерник
  więzień łagru

łagodny /waˈɡɔdnɨ/ (adj)
кроткий, мягкий, нераздражительный, спокойный, тихий
  charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju
некрепкий, неострый
  o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny

łagodny jak baranek /waˈɡɔdnɨ ˈjaɡ baˈrãnɛk/ (adj)
тише воды, ниже травы
  wyjątkowo łagodny, spokojny

łagrowy (adj)
лагерный
  odnoszący się do łagru, związany z łagrem

łajdak /ˈwajdak/ (n)
зашкварщик
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy

łajka jakucka (n)
якутская лайка
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do szpiców;

łakocie (n)
сладость
  słodycze, słodkości

łamaniec językowy /wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ/ (idiom)
скороговорка
  trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach

łamać /ˈwãmaʨ̑/ (v)
нарушать
  nie stosować się do czegoś
ломать
  o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając

łamać sobie głowę /ˈwãmaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈɡwɔvɛ/ (v)
ломать себе голову
  intensywnie zastanawiać się nad czymś; myśleć, rozmyślać, szukać odpowiedzi

łamistrajk /wãˈmʲistrajk/ (n)
штрейкбрехер
  (potocznie, potoczny) osoba pracująca w czasie strajku

łamliwość (n)
ломкость
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest łamliwe

łamliwy /wãmˈlʲivɨ/ (adj)
ломкий
  łatwo łamiący się

łania /ˈwãɲa/ (n)
олениха, лань
  (zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapa /ˈwapa/ (n)
лапа
  noga zwierzęcia niemającego kopyt
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) ręka, dłoń

łapczywie (adv)
жадно
  w sposób łapczywy

łapiduch /waˈpʲidux/ (n)
костоправ
  (lekceważąco, lekceważący) lub (żartobliwie) lekarz

łapownik (n)
взяточник
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek biorący łapówki

łapówka /waˈpufka/ (n)
взятка
  wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łapówkarski (adj)
взяточнический
  związany z łapówkarstwem, łapówkarzem

łapówkarz (n)
взяточник, мздоимец
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba dająca lub przyjmująca łapówki

łata /ˈwata/ (n)
патч
  (informatyka, informatyczny) plik zawierający poprawki do kodu programu, bazujący na różnicach pomiędzy kodem poprawionym a poprawianym
планка, решетина
  drewniana listwa o prostokątnym lub kwadratowym przekroju używana w drewnianych konstrukcjach
заплата, заплатка
  fragment materiału przyszyty do tkaniny, aby zasłonić dziurę w tej tkaninie
пятно
  fragment sierści zwierzęcia o innym kolorze niż pozostała część sierści
рейка
  przyrząd z podziałką stosowany w geodezji do niwelacji

łatać (v)
штопать
  umieszczać łaty

łatgalski (adj)
латгальский
  związany z Łatgalią, dotyczący Łatgalii

łatwizna /watˈfʲizna/ (n)
легкотня, лёгкий простой путь, пустяк
  (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania

łatwo /ˈwatfɔ/ (adv)
легко, просто
  w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku

łatwopalność (n)
легковоспламеняемость
  (fizyka, fizyczny) cecha tego, co łatwopalne

łatwopalny /ˌwatfɔˈpalnɨ/ (adj)
легковоспламеняемый, легковоспламеняющийся
  wykazujący możliwość łatwego zapalenia się

łatwotopliwość (n)
легкоплавкость
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest łatwotopliwe

łatwowierność (n)
доверчивость
  cecha kogoś, kto ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwowierny (adj)
доверчивый, легковерный
  taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwość /ˈwatfɔɕʨ̑/ (n)
лёгкость
  cecha tego, co jest łatwe, brak trudności

łatwy /ˈwatfɨ/ (adj)
лёгкий, простой, несложный, нетрудный
  nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ława przysięgłych (n)
присяжный, суд присяжных
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób zasiadających w sądzie przysięgłych

ławica /waˈvʲiʦ̑a/ (n)
косяк
  skupisko ryb lub innych drobnych zwierząt morskich;

ławka /ˈwafka/ (n)
парта
  (edukacja, edukacyjny) szkolny mebel do nauki
скамейка, скамья, лавка
  twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

łazanki /waˈzãnʲci/ (n)
лазанки
  (spożywczy) makaron cięty w kwadraty wielkości około jednego centymetra

łazienka /waˈʑɛ̃nka/ (n)
ванная, ванная комната
  (architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łazienny (adj)
банный
  związany z łaźnią, dotyczący łaźni

łazienny (n)
банщик
  osoba pracująca w łaźni

łazik /ˈwaʑik/ (n)
планетоход
  (astronomia, astronomiczny) pojazd kosmiczny badający powierzchnię obcej planety;
уазик
  (historia, historyczny, historycznie) radziecki samochód wojskowy z otwartym nadwoziem, używany w czasie II wojny światowej
  (potocznie, potoczny) lekki wojskowy samochód terenowy

łazić /ˈwaʑiʨ̑/ (v)
бродить
  chodzić bez celu, wałęsać się, włóczyć się

łańcuch /ˈwãj̃nʦ̑ux/ (n)
хребет
  (geografia, geograficzny) ciąg podłużnych gór i wzgórz wraz z rozdzielającymi je dolinami;
цепь
  szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;
  (przenośnie, przenośnia) ciąg zdarzeń, wynikających jeden z drugiego

łańcuch pokarmowy /ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ/ (n)
пищевая цепь, трофическая цепь
  (ekologia, ekologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;

łańcuchowy (adj)
цепной
  związany z szeregiem powiązanych ze sobą ogniw; dotyczący łańcucha

łaźnia /ˈwaʑɲa/ (n)
баня
  budynek lub pomieszczenie do kąpieli w wodzie, parze albo rozgrzanym powietrzu

łechtaczka /wɛxˈtaʧ̑ka/ (n)
клитор
  (anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;
сосок
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) (grubiański, grubiańsko) trackpoint;

łgarz /wɡaʃ/ (n)
лгун, лжец
  osoba, która łże

łgać /wɡaʨ̑/ (v)
лгать
  (książkowy) kłamać

łgać jak z nut /ˈwɡaʨ̑ ˈjaɡ ˈz‿nut/ (v)
врать не краснея
  (potocznie, potoczny) kłamać z dużą wprawą, bez wahania

łobuz /ˈwɔbus/ (n)
озорник, шалун
  osoba zachowująca się źle

łochynia /wɔˈxɨ̃ɲa/ (n)
голубика, болиголов, гонобоб, гонобобель, дурника, дурниха
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna

łokciowy /wɔcˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
локтевой
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący łokcia

łokieć /ˈwɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
локоть
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem
  (historia, historyczny, historycznie) dawna miara długości (od 0,5 do 0,8 metra)

łom /wɔ̃m/ (n)
лом, гвоздодёр
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łomonosowski (adj)
ломоносовский
  związany z Łomonosowem, dotyczący Łomonosowa

łopata /wɔˈpata/ (n)
лопата
  narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopatka /wɔˈpatka/ (n)
лопатка, заплечье
  (anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;
лопатка
  (zdrobniale) od łopata

łopian /ˈwɔpʲjãn/ (n)
лопух
  (botanika, botaniczny) Arctium L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

łopotać (v)
хлопать
  (książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk, będąc szybko poruszanym

łosoś /ˈwɔsɔɕ/ (n)
лосось, сёмга
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łosza (n)
лосиха
  (zoologia, zoologiczny) (łowiectwo, łowiecki) samica łosia

łotewski /wɔˈtɛfsʲci/ (adj)
латвийский, латышский
  odnoszący się do Łotwy

łotewski /wɔˈtɛfsʲci/ (n)
латышский
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Łotwy;

łotr /wɔtr̥/ (n)
негодяй, злодей, подлец
  (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś popełniający czyny haniebne, niegodziwe

łowca /ˈwɔfʦ̑a/ (n)
ловец
  (łowiectwo, łowiecki) myśliwy

łowić ryby w mętnej wodzie /ˈwɔvʲiʨ̑ ˈrɨbɨ ˈv‿mɛ̃ntnɛj ˈvɔʥ̑ɛ/ (v)
ловить рыбу в мутной воде
  korzystać z zamieszania lub niejasnej sytuacji, zyskiwać w sposób nieuczciwy

łoś /wɔɕ/ (n)
лось, сохатый
  (zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoś irlandzki /ˈwɔɕ irˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
большерогий олень, гигантский олень, ирландский олень
  (zoologia, zoologiczny) Megaloceros giganteus, gatunek wymarłego ssaka z rodziny jeleniowatych

łoże /ˈwɔʒɛ/ (n)
лавет
  podstawa broni palnej, mocująca lufę – karabinu, działa, armaty itp.;

łoże śmierci /ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
смертное ложе
  łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł

łożysko /wɔˈʒɨskɔ/ (n)
подшипник
  (technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;

łubin (n)
люпин
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

łuczniczka /wuʧ̑ʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
лучница
  forma żeńska od: łucznik; kobieta strzelająca z łuku

łucznik /ˈwuʧ̑ʲɲik/ (n)
лучник
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;

łuczywo /wuˈʧ̑ɨvɔ/ (n)
лучина
  (przestarzałe, przestarzały) kawałek smolnego drzewa, używanego dawniej do oświetlania;

łudzić /ˈwuʥ̑iʨ̑/ (v)
манить, обманувать
  (książkowy) zwodzić kogoś, dając mu fałszywe nadzieje
ошибаться
  (książkowy) łudzić (1.1) samego siebie, żyć fałszywą nadzieją

ług /wuk/ (n)
щёлок
  (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) wodny roztwór silnej zasady nieorganicznej;

ługański (adj)
луганский
  związany z Ługańskiem, dotyczący Ługańska

łuk /wuk/ (n)
арка, дуга
  (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
электрический дуга, дуга
  (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;
дуга, лук
  (matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
  każdy kształt przypominający łuk (1.1)
лук, дуга
  (sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;

łup /wup/ (n)
добыча, трофей
  zdobycz wojenna lub pochodząca z rabunku, grabieży

łupek /ˈwupɛk/ (n)
шифер
  (budownictwo) materiał budowlany, głównie na pokrycie dachu, z łupka (1.1)
сланец
  (geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość;

łupież /ˈwupʲjɛʃ/ (n)
перхоть
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) drobne płatki łuszczącego się naskórka

łuska /ˈwuska/ (n)
гильза
  (wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki
чешуя
  (zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt

łuskowiec (n)
обыкновенный щур, щур
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny ziarnojadów, Pinicola enucleator,

łuszczyca /wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
псориаз
  (medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;

łut /wut/ (n)
лот
  dawna jednostka miary masy, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;

łużski (adj)
лужский
  związany z Ługą, dotyczący Ługi (rzeki lub miasta)

łużycki /wuˈʒɨʦ̑ʲci/ (adj)
лужицкий
  związany z Łużycami lub Łużyczanami

łużycki /wuˈʒɨʦ̑ʲci/ (n)
лужицкий
  język słowiański, którym mówi się na Łużycach;

łydka /ˈwɨtka/ (n)
икра
  (anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łyk /wɨk/ (n)
глоток
  przełknięcie, łyknięcie pewnej ilości płynu
  ilość płynu, jaką przełyka się za jednym razem

łysenkizm (n)
лысенковщина
  (biologia, biologiczny) radziecki, pseudonaukowy pogląd zaprzeczający istnieniu genów i uznający dziedziczną zmienność środowiskową za główny czynnik przystosowawczy;

łysieć /ˈwɨɕɛ̇ʨ̑/ (v)
лысеть
  o ludziach: tracić włosy na głowie, stawać się łysym

łysinka /wɨˈɕĩnka/ (n)
лысинка, плешинка
  (zdrobniale) od: łysina

łyska /ˈwɨska/ (n)
лысуха, лыска
  (ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łysy /ˈwɨsɨ/ (adj)
лысый
  całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie
  (potocznie, potoczny) pozbawiony wysokiej roślinności, lasu

łysy jak kolano /ˈwɨsɨ ˈjak ːɔˈlãnɔ/ (adj)
лысый как колено
  zupełnie łysy

łyświeński (adj)
лысьвенский
  związany z Łyśwą, dotyczący Łyświ

łyżka /ˈwɨʃka/ (n)
ложка
  sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów /ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf/ (n)
рожок
  proste narzędzie ułatwiające zakładanie butów;

łyżka wazowa /ˈwɨʃka vaˈzɔva/ (n)
половник
  (gastronomia) duża głęboka łyżka o długim trzonku, służąca do nalewania zupy z wazy

łyżwa /ˈwɨʒva/ (n)
конёк
  (sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;

łyżwiarstwo /wɨʒˈvʲjarstfɔ/ (n)
конькобежный спорт
  (sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;

łza /wza/ (n)
слеза, слеза́
  (fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łódeczka /wuˈdɛʧ̑ka/ (n)
лодочка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: łódka

łódzki /ˈwuʦ̑ʲci/ (adj)
лодзинский
  dotyczący Łodzi

łódź /wuʨ̑/ (n)
лодка
  mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łóżeczko /wuˈʒɛʧ̑kɔ/ (n)
кроватка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: łóżko; małe łóżko

łóżko /ˈwuʃkɔ/ (n)
койка
  (przenośnie, przenośnia) miejsce w szpitalu
кровать, постель
  mebel przeznaczony do spania;

łóżko piętrowe (n)
двухъярусная кровать
  rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania;

łączka /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
лужайка, лужок
  (zdrobniale) łąka; mała łąka

łącznie /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
всего
  razem, ogółem, po zsumowaniu

łączność /ˈwɔ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
коммуникация
  działania składające się na utrzymanie kontaktu

łączny (adj)
соединительный, соединяющий
  taki, który łączy

łączyć /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
связывать, соединять
  (potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
объединять, связывать, соединять
  jednoczyć, umożliwiać zespolenie
совмещать, сочетать
  kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
соединять, связывать, объединять
  spajać elementy za pomocą środków technicznych

łączyć przyjemne z pożytecznym /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ pʃɨˈjɛ̃mnɛ ˌs‿pɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ̃m/ (v)
совмещать приятное с полезным
  robić coś, co jednocześnie jest przyjemne i korzystne, co daje komuś satysfakcję i zysk

łąka /ˈwɔ̃ŋka/ (n)
луг, лужайка
  teren gęsto porośnięty trawami;

łąkarz /ˈwɔ̃ŋkaʃ/ (n)
луговод
  (rolnictwo, rolniczy) specjalista w zakresie łąkarstwa

łęczak /ˈwɛ̃n͇ʧ̑ak/ (n)
фифи
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa glareola, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

łękotka /wɛ̃ŋˈkɔtka/ (n)
мениск
  (anatomia, anatomiczny) chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego;

ŚDM (acronym)
ВДМ
  = Światowe Dni Młodzieży;

Śląsk /ɕlɔ̃w̃sk/ (pn)
Силезия
  (geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śląsk Cieszyński /ˈɕlɔ̃w̃sʲc ʨ̑ɛˈʃɨ̃j̃sʲci/ (n)
Тешинская Силезия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca południowo-wschodnią część Śląska, położona wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy, częściowo w Polsce, częściowo w Republice Czeskiej;

Ślązak /ˈɕlɔ̃w̃zak/ (n)
силезец
  mieszkaniec Śląska;

Śniardwy (pn)
Снярдвы
  (geografia, geograficzny) polodowcowe jezioro w północno-wschodniej Polsce, na Mazurach;

Śnieżka /ˈɕɲɛʃka/ (pn)
Снежка
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt w Karkonoszach;
Белоснежка
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

Średnia Newka (pn)
Средняя Невка
  (geografia, geograficzny) ramię ujściowe Newy;

Środa Popielcowa /ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva/ (n)
Пепельная среда
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

Śródziemie /ɕrudʲˈʑɛ̃mʲjɛ/ (pn)
Средиземье
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J.R.R. Tolkiena;

Świca (pn)
Свича
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Dniestru;

Świdwin /ˈɕfʲidvʲĩn/ (pn)
Свидвин
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Świetlana (pn)
Светлана
  imię żeńskie

Świeża (pn)
Прохладная
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim Rosji, uchodzi do Zalewu Wiślanego;

Świnoujście /ˌɕfʲĩnɔˈ<sup>w</sup>ujɕʨ̑ɛ/ (pn)
Свиноуйсьце
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w województwie zachodniopomorskim;

Świr (pn)
Свирь
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej części Rosji wypływająca z jeziora Onega, a uchodząca do jeziora Ładoga;

Świrz (pn)
Свирж
  (geografia, geograficzny) rzeka na zachodniej Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Świętopełk /ɕfʲjɛ̃nˈtɔpɛwk/ (pn)
Святополк
  imię męskie;

Świętowit (n)
Святовит
  (mitologia słowiańska) słowiański bóg wojny i urodzaju czczony przez plemię Ranów, którego główna świątynia znajdowała się na wyspie Rugia, na przylądku Arkona;

Święty Graal (n)
Святой Грааль
  (historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;

Święty Hufiec /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈxufʲjɛʦ̑/ (pn)
Священный отряд
  (historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

Święty Zastęp /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈzastɛ̃mp/ (pn)
Священный отряд
  (historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

ściana /ˈɕʨ̑ãna/ (n)
стена
  (budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;
грань
  (matematyka, matematyczny) wielokąt ograniczający wielościan;

ściany mają uszy /ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ/ (proverb)
и у стен есть уши, у стен есть уши
  mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ścieg /ɕʨ̑ɛk/ (n)
стежок, строчка
  sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu

ścieki /ˈɕʨ̑ɛ̇ci/ (n)
сточные воды
  płynne odpady

ściema /ˈɕʨ̑ɛ̃ma/ (n)
брехня
  (potocznie, potoczny) (slangowo) kłamstwo, nieprawda, bzdura

ścienny /ˈɕʨ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
стенной
  znajdujący się w ścianie lub na ścianie budynku, pokoju, sali; przeznaczony do wieszania na ścianie

ścierać /ˈɕʨ̑ɛraʨ̑/ (v)
натирать, стирать
  kaleczyć skórę poprzez kontakt z czymś szorstkim
вытирать, стирать
  oczyszczać powierzchnię poprzez tarcie
растирать, стирать, тереть
  rozdrabniać poprzez tarcie
стирать
  usuwać wierzchnią warstwę z czegoś poprzez pocieranie szorstkim przedmiotem

ściernisko (n)
жнивьё, стернь, стерня
  (rolnictwo, rolniczy) pole po skoszeniu rosnącego na nim zboża

ścierniwo /ɕʨ̑ɛrʲˈɲivɔ/ (n)
абразив
  (technologia, technika, techniczny) materiał ścierny, naturalny lub sztuczny, o dużej twardości i małej ścieralności;

ścierny /ˈɕʨ̑ɛrnɨ/ (adj)
абразивный, абразионный
  taki, który służy do wygładzania lub ścierania powierzchni

ścierwo /ˈɕʨ̑ɛrvɔ/ (n)
мразь, стервец
  (pogardliwie, pogardliwy) człowiek zły, podły
падаль, стерва, стерво
  martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścieżka /ˈɕʨ̑ɛʃka/ (n)
имя файла
  (informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;
дорожка
  fonogr. wydzielony fragment zapisu obrazu lub dźwięku, np. nagranie jednego z instrumentów
тропа, дорожка, тропинка
  wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych

ścisły /ˈɕʨ̑iswɨ/ (adj)
точный
  dokładny, precyzyjny

ściąga /ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡa/ (n)
шпаргалка
  notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału;

ściągawka /ɕʨ̑ɔ̃ŋˈɡafka/ (n)
шпаргалка
  karteczka z informacjami używana nielegalnie przez uczniów podczas klasówek, egzaminów itp.

ściągać /ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
скачивать
  (potocznie, potoczny) pobierać pliki z internetu
списывать
  odpisywać podczas testu, sprawdzianu, klasówki itp.

ściągnąć /ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
скачать
  (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) pobrać paczkę danych przez internet na komputer lub inne urządzenie
сдуть, списать
  (potocznie, potoczny) odpisać na klasówce lub egzaminie coś od innego ucznia lub ze ściągi
стянуть
  pociągnąć (coś lub kogoś) z miejsca wysoko w dół
  ścisnąć coś np. gumką lub sznurkiem

ścięgno /ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ/ (n)
сухожилие
  (anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ślad /ɕlat/ (n)
след
  oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś
  (matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;

śledziona /ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na/ (n)
селезёнка
  (anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledzionowy (adj)
селезёночный
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) dotyczący śledziony

śledziowy (adj)
сельдевый, селёдочный
  związany ze śledziem, dotyczący śledzia

śledzić /ˈɕlɛʥ̑iʨ̑/ (v)
следить
  obserwować, badać wzrokiem rozwój zdarzeń
  szpiegować podążając za kimś

śledztwo (n)
следствие
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie przez prokuraturę, policję i uprawnione osoby, czy i w jakich okolicznościach popełnione zostało przestępstwo;

śledź /ɕlɛʨ̑/ (n)
сельдь, селёдка
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;
колышек
  metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu

ślepak /ˈɕlɛpak/ (n)
слепень
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Chrysops, rodzaj owada z rodziny bąkowatych;

ślepiec /ˈɕlɛpʲjɛʦ̑/ (n)
слепец
  człowiek ślepy, niewidomy
слепыш
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny ślepcowatych;

ślepo (adv)
слепо
  w sposób ślepy

ślepota /ɕlɛˈpɔta/ (n)
слепота
  (medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (adj)
слепой
  taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności
  taki, który nie ma narządu wzroku
  taki, który czegoś nie dostrzega
  zamknięty na stałe, bez wyjścia

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (n)
слепой
  (potocznie, potoczny) osoba ślepa (1.1)

ślepy pasażer /ˈɕlɛpɨ paˈsaʒɛr/ (n)
безбилетник, заяц
  (potocznie, potoczny) ukryty pasażer, nieposiadający ważnego biletu; zwykle na statku

ślicznie /ˈɕlʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
прекрасно
  w śliczny sposób

ślicznotka /ɕlʲiʧ̑ˈnɔtka/ (n)
красотка
  (potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) bardzo ładna kobieta

śliczny /ˈɕlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
прекрасный
  taki, który jest ładny, miły dla zmysłów; uroczy, wzbudzający pozytywne emocje

ślimak /ˈɕlʲĩmak/ (n)
улитка, слизень, слизняк, брюхоногие, гастроподы
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;
улитка
  (anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego ssaków;
волюта, завиток, спираль
  (architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1)
улитка, завиток
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobne zakończenie szyjki instrumentu smyczkowego
бесконечный винт, червяк, червячная передача
  (technologia, technika, techniczny) element przekładni ślimakowej;
спиральный извилистый подъём
  (urbanistyka, urbanistyczny) trakt komunikacyjny spiralnie pokonujący różnicę wysokości

ślina /ˈɕlʲĩna/ (n)
слюна
  (fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliski /ˈɕlʲisʲci/ (adj)
скользкий
  mający gładką powierzchnię nie dającą prawie zupełnie tarcia z innymi ciałami

śliwa /ˈɕlʲiva/ (n)
слива
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe;
  (spożywczy) duży, dorodny owoc śliwy (1.1)
  (technologia, technika, techniczny) drewno śliwy (1.1)
фингал
  (potocznie, potoczny) duży siniak, guz lub obrzęk o fioletowym zabarwieniu

śliwka /ˈɕlʲifka/ (n)
слива
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) śliwa;
фингал
  (potocznie, potoczny) siniak lub guz
слива, сли́ва
  (spożywczy) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

śliwkowy /ɕlʲifˈkɔvɨ/ (adj)
сливовый
  dotyczący śliwek (drzew i owoców)
  przyrządzony ze śliwek, z dodatkiem śliwek

ślizgawka (n)
каток
  teren pokryty lodem używany do jazdy na łyżwach dla przyjemności

ślizgać się /ˈɕlʲizɡaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
скользить
  poruszać się płynnie, w kontrolowany sposób, po lodzie lub innej śliskiej powierzchni
  przesuwać się bezwładnie po śliskiej powierzchni korzystając z niskiej siły tarcia

ślub /ɕlup/ (n)
свадьба
  akt zawarcia małżeństwa;
клятва, присяга
  uroczysta przysięga

ślubny /ˈɕlubnɨ/ (adj)
брачный
  dotyczący ślubu

ślusarski (adj)
слесарский
  związany ze ślusarstwem, dotyczący ślusarstwa

ślusarstwo (n)
слесарство
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemiosło ślusarza

ślusarz /ˈɕlusaʃ/ (n)
слесарь
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

śluz /ɕlus/ (n)
слизь
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) bezbarwna, ciągnąca się wydzielina gruczołów śluzowych

śluza (n)
шлюз
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

śluzowaty (adj)
слизистый
  podobny do śluzu, przypominający śluz

śluzowiec (n)
слизевик
  (biologia, biologiczny) Myxomycota, Mycetozoa, Myxomycetes, organizm eukariotyczny wykazujący cechy roślin, grzybów i zwierząt;

śluzowy (adj)
слизистый
  (fizjologia, fizjologiczny) związany ze śluzem, dotyczący śluzu
шлюзный, шлюзовой
  (technologia, technika, techniczny) związany ze śluzą, dotyczący śluzy

śląski /ˈɕlɔ̃w̃sʲci/ (adj)
силезский
  związany ze Śląskiem, dotyczący Śląska, pochodzący ze Śląska

śmiać się /ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
смеяться
  wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem
  kpić z kogoś lub czegoś

śmiałek (n)
храбрец
  ktoś odważny, kto się niczego nie boi

śmiało /ˈɕmʲjawɔ/ (adv)
отважно, смело
  w sposób pewny, bez obawy, bez wątpliwości

śmiałość /ˈɕmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
смелость
  cecha śmiałego czynu
  odwaga, pewność siebie

śmiały /ˈɕmʲjawɨ/ (adj)
смелый
  (książkowy) charakterystyczny dla człowieka pewnego siebie
  (książkowy) nowatorski, przekraczający to, co przyjęte, akceptowane
  (książkowy) o zachowaniu, obyczajach: prowokujący, ocierający się o zgorszenie
  (książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko
  (książkowy) pewny siebie, czujący się swobodnie w kontaktach z ludźmi
  (książkowy) świadczący o czyjejś odwadze, skłonności do ryzyka

śmiały /ˈɕmʲjawɨ/ (n)
смельчак, храбрец
  człowiek cechujący się śmiałością

śmiałym szczęście sprzyja /ˈɕmʲjawɨ̃m ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ ˈspʃɨja/ (proverb)
Фортуна любит смелых, счастье всегда на стороне отважного, удача любит смелых
  zachęta do podjęcia ryzyka

śmiech /ɕmʲjɛx/ (n)
смех, хохот
  charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka /ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka/ (n)
мусоровоз
  (motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów;

śmieciarz /ˈɕmʲjɛ̇ʨ̑aʃ/ (n)
мусорщик
  (potocznie, potoczny) pracownik zajmujący się bezpośrednio wywozem śmieci

śmieciowy /ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
мусорный
  (przymiotnik) od śmieć

śmiecić /ˈɕmʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑/ (v)
мусорить, сорить
  wyrzucać śmieci w miejscu nieprzeznaczonym do tego

śmiercionośny (adj)
смертоносный
  powodujący lub mogący spowodować czyjąś śmierć

śmierdzieć /ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
вонять, смердеть
  wydzielać nieprzyjemny zapach

śmierdzący /ɕmʲjɛrˈʣ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
вонючий, зловонный, смердящий
  taki, który śmierdzi, cuchnie

śmiertelny /ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
смертный
  taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze
смертельный
  taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)

śmierć /ɕmʲjɛrʲʨ̑/ (n)
смерть
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;

śmieszka /ˈɕmʲjɛʃka/ (n)
озёрная чайка
  (ornitologia, ornitologiczny) Larus ridibundus, pospolity gatunek mewy;

śmieszny /ˈɕmʲjɛʃnɨ/ (adj)
смешной
  wywołujący śmiech

śmietana /ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
сметана, сливки
  (spożywczy) ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanka /ɕmʲjɛˈtãnka/ (n)
сливки, сливки общества
  (przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska
сливки
  (spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietankowy (adj)
сливочный
  przygotowany ze śmietanki

śmietanowy (adj)
сметанный
  zawierający śmietanę, przyrządzony na bazie śmietany

śmietnik /ˈɕmʲjɛtʲɲik/ (n)
мусорка, помойка
  kontener lub pawilon, w którym stoją kubły na śmieci przygotowane do opróżnienia
мусорка, мусорный ящик
  kubeł, pojemnik na śmieci

śmieć /ɕmʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
мусор, отходы
  coś do wyrzucenia, odpadek

śmieć /ɕmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
сметь
  mieć odwagę, śmiałość

śmigło /ˈɕmʲiɡwɔ/ (n)
пропеллер
  skręcony element konstrukcyjny zamontowany na obrotowej osi, wprawiający w ruch powietrze;

śmigłowcowiec /ˌɕmʲiɡwɔfˈʦ̑ɔvʲjɛʦ̑/ (n)
вертолётоносец
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) klasa okrętów, których podstawową cechą jest przystosowanie do bazowania na nich śmigłowców; określenie to nie obejmuje okrętów przenoszących 1-2 śmigłowce, jako uzupełnienie innego uzbrojenia;

śmigłowiec (n)
вертолёт, вертушка
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie /ɕɲaˈdãɲɛ/ (n)
завтрак
  poranny posiłek;

śniadać (v)
завтракать
  (przestarzałe, przestarzały) jeść śniadanie

śniady /ˈɕɲadɨ/ (adj)
смуглый
  o człowieku: opalony lub mający ciemniejszą karnację

śnieg /ɕɲɛk/ (n)
снег
  (meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieżek (n)
снежок
  (potocznie, potoczny) drobny śnieg
  (zdrobniale) od: śnieg

śnieżnobiały /ˌɕɲɛʒnɔˈbʲjawɨ/ (adj)
белоснежный
  (książkowy) biały jak śnieg, bardzo biały

śnieżny /ˈɕɲɛʒnɨ/ (adj)
белоснежный
  biały jak śnieg
снежный
  dotyczący śniegu, związany ze śniegiem, obfitujący w śnieg, utworzony ze śniegu

śnieżynka /ɕɲɛˈʒɨ̃nka/ (n)
снежинка
  pojedynczy płatek śniegu

śnić /ɕɲiʨ̑/ (v)
мечтать
  (przenośnie, przenośnia) marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie
сниться, мечтать
  widzieć sen podczas spania

śpiesz się powoli /ˈɕpʲjɛʃʲ‿ɕɛ pɔˈvɔlʲi/ (proverb)
торопись медленно
  rób coś dokładnie i sprawnie, ale bez nadmiernego pośpiechu, bo inaczej może się nie udać

śpieszyć /ˈɕpʲjɛʃɨʨ̑/ (v)
спешить
  (książkowy) zdążać dokądś szybko
торопиться
  robić coś szybko, chcieć z czymś zdążyć

śpiew /ɕpʲjɛf/ (n)
пение, пе́ние
  dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;
пение
  przyjemne dla ucha dźwięki wydawane przez niektóre ptaki

śpiewaczka /ɕpʲjɛˈvaʧ̑ka/ (n)
певица
  forma żeńska od: śpiewak

śpiewak /ˈɕpʲjɛvak/ (n)
певец
  mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

śpiewanie /ɕpʲjɛˈvãɲɛ/ (n)
пение
  o ludziach: wykonywanie melodii głosem
  o ptakach, wielorybach: wydawanie dźwięków przypominających melodię

śpiewać /ˈɕpʲjɛvaʨ̑/ (v)
петь
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem

śpiewnik /ˈɕpʲjɛvʲɲik/ (n)
песенник
  książka, książeczka lub zeszyt z tekstami, czasem też nutami, piosenek

śpiewny (adj)
певучий
  chętny do śpiewu
  podobny do śpiewu

śpioch /ɕpʲjɔx/ (n)
соня, дрыхун
  człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór /ˈɕpʲivur/ (n)
спальный мешок, спа́льный мешо́к
  (turystyka, turystyczny) worek do spania;

śpiąca królewna /ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑a kruˈlɛvna/ (n)
спящая красавица
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) kobieta ospała, ślamazarna, powolna, nieobecna myślami

śpiący /ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
сонный
  taki, któremu chce się spać

śpiączka (n)
кома
  (medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;

średni /ˈɕrɛdʲɲi/ (adj)
средний
  (matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości
  będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy
  przeciętny, taki sobie

średnica /ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
диаметр, поперечник
  (geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;

średnik /ˈɕrɛdʲɲik/ (n)
точка с запятой
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średnio-wysoko-niemiecki /ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
средневерхненемецкий
  historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);

średniopolski (adj)
средне­поль­ский
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący języka średniopolskiego (1.1)

średniopolski (n)
средне­поль­ский
  (językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka polskiego używana między XVI a XVIII wiekiem;

średniopłat (n)
среднеплан
  (lotnictwo, lotniczy) samolot jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych na wysokości osi podłużnej kadłuba;

średniowiecze /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ/ (n)
средневековье, средние века
  epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
средневековый
  pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

środa /ˈɕrɔda/ (n)
среда
  trzeci dzień tygodnia;

środek /ˈɕrɔdɛk/ (n)
средство, мера
  coś, co ułatwia działanie
средство
  dobro ekonomiczne
центр, середина
  miejsce jednakowo oddalone od krawędzi
середина, центр
  wnętrze

środek antykoncepcyjny (n)
контрацептив
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jedna z metod lub farmaceutyków służących zapobieganiu ciąży

środek przeciwstukowy /ˈɕrɔdɛk ˌpʃɛʨ̑ifstuˈkɔvɨ/ (n)
антидетонатор
  (chemia, chemiczny) dodatek do paliw stosowanych w silnikach iskrowych;

środki masowego przekazu /ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu/ (n)
средства массовой информации
  prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środki produkcji /ˈɕrɔtʲci prɔˈdukʦ̑ʲji/ (n)
средства производства
  ekonomia marksistowska materialne obiekty używane w procesie produkcji;

środkowoafrykański /ɕrɔtˈkɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
центральноафриканский
  odnoszący się do Republiki Środkowoafrykańskiej, państwa w Afryce

środkowoamerykański (adj)
центральноамериканский
  związany z Ameryką Środkową, dotyczący Ameryki Środkowej

środkowoazjatycki (adj)
центральноазиатский
  związany z Azją Środkową, dotyczący Azji Środkowej

środkowoeuropejski (adj)
центральноевропейский
  odnoszący się do Europy Środkowej, związany z Europą Środkową

środkowojakucki (adj)
центральноякутский
  związany z środkową częścią Jakucji

środkowy /ɕrɔtˈkɔvɨ/ (adj)
центральный
  znajdujący się w środku

środowisko /ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ/ (n)
природа, окружающая среда
  (ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie
среда, окружение
  grupa ludzi zajmująca się tym samym zawodem, np. aktorzy
среда
  miejsce wychowywania w grupie; ludzie z niej

śruba /ˈɕruba/ (n)
винт
  (technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego;

śrubokręt /ɕruˈbɔkrɛ̃nt/ (n)
отвёртка
  (technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śrut /ɕrut/ (n)
дробь
  ołowiane kulki

śródmiąższowy (adj)
интерстициальный
  (biologia, biologiczny) dotyczący śródmiąższu

śródręcze /ɕruˈdrɛ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
пясть
  (anatomia, anatomiczny) część ręki człowieka między palcami i nadgarstkiem

śródręczny (adj)
пястный
  (anatomia, anatomiczny) związany z śródręczem, dotyczący śródręcza

śródstopie (n)
плюсна
  (anatomia, anatomiczny) środkowa część stopy, znajdująca się między stępem a palcami

śródziemnomorski /ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci/ (adj)
средиземноморский
  (geografia, geograficzny) związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem

śródziemny /ɕrudʲˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
средиземный
  znajdujący się wewnątrz lądu

świadczyć /ˈɕfʲjaṭʧ̑ɨʨ̑/ (v)
давать свидетельский показание, показывать, свидетельствовать
  być dowodem
обслуживать, оказывать
  wykonywać dla kogoś pewną czynność

świadectwo /ɕfʲjaˈdɛʦ̑tfɔ/ (n)
свидетельство, сертификат
  dokument urzędowo poświadczający umiejętności, wiedzę, określone zdarzenie

świadectwo dojrzałości (n)
аттестат зрелости
  (edukacja, edukacyjny) dokument poświadczający fakt zdania matury

świadek /ˈɕfʲjadɛk/ (n)
свидетель
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
  osoba, która widziała coś na własne oczy

świadek Jehowy /ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ/ (n)
свидетель Иеговы
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;

świadomie /ɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ/ (adv)
намеренно, сознательно
  w sposób przemyślany, zaplanowany; celowo

świadomość /ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
сознание
  zdawanie sobie sprawy z czegoś;

świadomy /ɕfʲjaˈdɔ̃mɨ/ (adj)
сознательный
  taki, który jest rezultatem celowego, zamierzonego działania

świat /ɕfʲjat/ (n)
мир, свет, земля
  cała Ziemia

świat arabski /ˈɕfʲjat aˈrapsʲci/ (n)
арабский мир
  ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne

światopogląd /ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt/ (n)
мировоззрение
  zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;

światopoglądowy /ˌɕfʲjatɔpɔɡlɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
мировоззренческий
  dotyczący światopoglądu

światowy /ɕfʲjaˈtɔvɨ/ (adj)
мировой
  odnoszący się do całego świata

światło /ˈɕfʲjatwɔ/ (n)
свет
  (fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
  (potocznie, potoczny) energia elektryczna
источник свет, свет
  przedmiot będący źródłem światła (1.1)

światłoczuły /ˌɕfʲjatwɔˈʧ̑uwɨ/ (adj)
светочувствительный, фоточувствительный
  wrażliwy na światło

światłowstręt /ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt/ (n)
светобоязнь
  (medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

światłowód /ɕfʲjatˈwɔvut/ (n)
оптоволокно
  (technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

świder (n)
бурав
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów w twardych nawierzchniach (np. w skałach);

świderki /ɕfʲiˈdɛrʲci/ (n)
фузилли
  (spożywczy) rodzaj makaronu o kształcie sprężynek

świeca /ˈɕfʲjɛʦ̑a/ (n)
свечка
  (lotnictwo, lotniczy) gwałtowny pionowy wzlot samolotu;
свеча
  (przestarzałe, przestarzały) dawna jednostka natężenia światła równa 1,02 kandeli;
свеча, свечка
  przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot, chemiczne źródło światła;
ароматическая свеча, дымовая шашка
  przedmiot zmieniający skład powietrza w sposób zaplanowany przez wytwórcę

świeca zapłonowa (n)
свеча зажигания, запальная свеча
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego;

świecić /ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑/ (v)
светить, светиться
  emitować, produkować światło

świecznik /ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
высокий положение
  (przenośnie, przenośnia) wysokie, eksponowane stanowisko
канделябр, подсвечник
  przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świekra /ˈɕfʲjɛkra/ (n)
свекровь
  (przestarzałe, przestarzały) matka męża, rzadziej żony

świergot (n)
щебет
  (ornitologia, ornitologiczny) wysoki i krótki dźwięk śpiewu małego ptaka

świergotać /ɕfʲjɛrˈɡɔtaʨ̑/ (v)
чирикать
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) mówić w sposób szybki i radosny
  o ptakach: wydawać krótkie, wysokie dźwięki

świergotek (n)
конёк
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z rzędu wróblowatych rodzaju Anthus

świergotek polny (n)
полевой конёк
  (ornitologia, ornitologiczny) Anthus campestris, gatunek ptaka z rzędu wróblowatych;

świergotek łąkowy (n)
луговой конёк
  (ornitologia, ornitologiczny) Anthus pratensis, gatunek ptaka z rzędu wróblowatych;

świerk /ɕfʲjɛrk/ (n)
ель, ёлка
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;
ель
  (leśnictwo) drewno z drzewa świerkowego

świerkowy /ɕfʲjɛrˈkɔvɨ/ (adj)
еловый
  będący częścią świerku
  składający się z świerku
  wykonany z drewna lub innej części świerku

świerszcz /ɕfʲjɛrʃʧ̑/ (n)
сверчок
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerszczyk /ˈɕfʲjɛrʃʧ̑ɨk/ (n)
сверчок
  (zdrobniale) od: świerszcz

świerzb /ɕfʲjɛʃp/ (n)
чесотка
  (medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świerzbowy (adj)
чесоточный
  (medycyna, medyczny) związany z świerzbem, dotyczący świerzbu

świetlica (n)
комната группы продленного дня
  sala przeznaczona do dziennego, wspólnego pobytu (rozrywki, spędzania wolnego czasu) grupy osób, np. w szkole, ośrodku wypoczynkowym lub opiekuńczym, szpitalu, jednostce wojskowej itp.;

świetlisty (adj)
светлый
  (książkowy) pełen światła; promieniujący światłem

świetlny /ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (adj)
светильный, световой
  dotyczący światła, związany ze światłem, wykorzystujący światło

świetnie /ˈɕfʲjɛtʲɲɛ/ (adv)
отлично
  bardzo dobrze

świetny /ˈɕfʲjɛtnɨ/ (adj)
отличный
  taki, któremu przypisuje się same pozytywne cechy

świeżość /ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑/ (n)
свежесть
  cecha tego, co jest świeże

świeży /ˈɕfʲjɛʒɨ/ (adj)
свежий
  o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia /ˈɕfʲĩɲa/ /ˈɕfʲĩɲɛ/ (n)
свинья
  (zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
  (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes;
  (zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę

świnka morska /ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska/ (n)
морская свинка
  (zoologia, zoologiczny) Cavia porcellus, gatunek gryzonia hodowanego w domach;
морская свинка, гвинейская свинка
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1)

świstak /ˈɕfʲistak/ (n)
сурок
  (zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świstak amerykański (n)
лесной сурок
  (zoologia, zoologiczny) Marmota monax, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych;

świstun /ˈɕfʲistũn/ (n)
свиязь
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);

świsłocki (adj)
свислочский
  dotyczący Świsłoczy, związany ze Świsłoczą

świt /ɕfʲit/ (n)
заря
  (przenośnie, przenośnia) moment rozpoczęcia czegoś nowego
рассвет
  okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;
  światło widoczne o świcie (1.1)

świta /ˈɕfʲita/ (n)
свита
  otoczenie asystujące przywódcy

świąd (n)
зуд
  (medycyna, medyczny) dotkliwe swędzenie skóry;

świąteczny /ɕfʲjɔ̃nˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
праздничный
  przeznaczony na święto, używany w dni świąteczne (1.2), na uroczyste okazje
  przypadający w dzień będący świętem; wolny od pracy, szkoły
  uroczysty, podniosły
  związany ze świętami, najczęściej ze świętami Bożego Narodzenia i Wielkanocy

świątynia /ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa/ (n)
храм, святилище, святыня
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

świątynny (adj)
храмовой
  dotyczący świątyni

święta krowa /ˈɕfʲjɛ̃nta ˈkrɔva/ (n)
священная корова
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krowa o specjalnym statusie w Indiach;

święta prawda /ˈɕfʲjɛ̃nta ˈpravda/ (n)
святая истина
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niewątpliwa racja, prawda, słowa niewątpliwie wyrażające prawdę

święto /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ/ (n)
праздник
  dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

święto ruchome /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ruˈxɔ̃mɛ/ (n)
переходящий праздник, подвижной праздник
  święto, które co roku wypada w inny dzień

świętojerski (adj)
святогеоргиевский
  związany ze świętym Jerzym lub obchodami jego dnia – 23 kwietnia

świętoruski (adj)
святорусский
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z koncepcja Świętej Rusi;

świętoszek (n)
богомол, верун, святоша
  (pogardliwie, pogardliwy) człowiek manifestujący swą pobożność, często fałszywą

świętoszkowatość (n)
ханжество
  (książkowy) albo (ironicznie) cecha tego, co jest świętoszkowate; cecha tych, którzy są świętoszkowaci

świętowacławski (adj)
святовацлавский
  związany ze świętym Wacławem lub obchodami jego dnia – 28 września

świętować /ɕfʲjɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
праздновать
  obchodzić coś uroczyście

świętość /ˈɕfʲjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
святость
  coś otaczane szczególnym kultem i czcią

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (adj)
святой
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (n)
святой
  mężczyzna święty w znaczeniu (1.1)

święty mikołaj /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj/ (n)
Санта Клаус, Святой Николай
  człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

świń z tobą nie pasałem /ˈɕfʲĩɲ ˈs‿tɔbɔ̃w̃ ˌɲɛ‿paˈsawɛ̃m/
мы вместе гусей не пасли
  (związek frazeologiczny) zwrot skierowany do kogoś, kto pozwala sobie na nadmierną poufałość

świński /ˈɕfʲĩj̃sʲci/ (adj)
свинский
  charakterystyczny dla świni, mający cechy świni
  dotyczący świni, odnoszący się do świni

świństwo /ˈɕfʲĩj̃stfɔ/ (n)
пакость
  (potocznie, potoczny) coś obrzydliwego, brudnego
  (potocznie, potoczny) rzecz kiepskiej jakości

Źrebię /ˈʑrɛbʲjɛ/ (pn)
Малый Конь
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

ź /ʑɛt/ (n)
латинский буква з с чёрточка
  (językoznawstwo, językoznawczy) trzydziesta pierwsza, przedostatnia litera polskiego alfabetu;

źdźbło /ʑʥ̑bwɔ/ (n)
стебель, соломинка, стебелёк, травинка
  (botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy (w tym zbóż);
капелька, крошка, малость, частица
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) bardzo mała ilość czegoś

źle /ʑlɛ/ (adv)
плохо
  w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źrebić się /ˈʑrɛbʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
жеребиться
  (zoologia, zoologiczny) w odniesieniu do klaczy, oślicy lub zebry: rodzić młode

źrebię /ˈʑrɛbʲjɛ/ (n)
жеребёнок
  (zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica /ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
зрачок
  (anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
  (optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródlany /ʑruˈdlãnɨ/ (adj)
ключевой, родниковый
  pochodzący ze źródła (wodnego)
родниковый
  żyjący w źródłach

źródło /ˈʑrudwɔ/ (n)
источник, ключ, родник
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
источник
  często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań
  to, co stanowi początek czegoś
источник, причина
  przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.

źródłosłów /ʑrudˈwɔswuf/ (n)
этимон
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo wyjściowe w etymologii
этимология
  podstawa etymologiczna wyrazu

Żagań /ˈʒaɡãɲ/ (pn)
Жагань
  (geografia, geograficzny) jedna z polskich miejscowości;

Żagiel /ˈʒaɟɛl/ (pn)
Паруса
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Żar-Ptak (n)
Жар-птица
  (mitologia, mitologiczny) ptak (często paw) ognisty występujący w baśniach rosyjskich; utożsamiany z mitologicznym rarogiem

Żeleznodorożnyj (pn)
Железнодорожный
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, w rejonie prawdińskim;

Żeleznogorsk (pn)
Железногорск
  (geografia, geograficzny) miasto zamknięte w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, założone w celu produkcji plutonu;

Żmudź (pn)
Жемайтия
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żyd /ʒɨt/ (n)
еврей
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żydowski Obwód Autonomiczny (pn)
Еврейская автономная область
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;

Żydówka /ʒɨˈdufka/ (n)
еврейка
  (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael

Żygulowsk (pn)
Жигулёвск
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, położone nad Wołgą;

Żyrafa /ʒɨˈrafa/ (pn)
Жираф
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Żyronda (pn)
Жиронда
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania;
  (geografia, geograficzny) ujście Dordogne i Garonny do Zatoki Biskajskiej;

Żytomierz /ʒɨˈtɔ̃mʲjɛʃ/ (pn)
Житомир
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na wyżynie Wołyńsko-Podolskiej;

Żyzny Półksiężyc /ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Плодородный полумесяц
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

ż /ʒɛt/ (n)
латинский буква з с точка
  (językoznawstwo, językoznawczy) trzydziesta druga litera polskiego alfabetu;

żaba /ˈʒaba/ (n)
лягушка, лягу́шка
  (herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żaba dalmatyńska (n)
проворная лягушка, прыткая лягушка
  (herpetologia, herpetologiczny) Rana dalmatina ściśle chroniony gatunek europejskiego płaza należącego do żab brunatnych;

żaba moczarowa (n)
болотная лягушка, остромордая лягушка
  (herpetologia, herpetologiczny) Rana arvalis, gatunek płaza bezogonowego z grupy żab brunatnych;

żabiru /ʒaˈbʲiru/ (n)
ябиру
  (ornitologia, ornitologiczny) Jabiru Hellmayr, monotypowy rodzaj ptaków z rodziny bocianów

żabiru afrykański /ʒaˈbʲiru ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
седлоклювый ябиру
  (ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus senegalensis Shaw, duży ptak z rodziny bocianowatych;

żabiru amerykański /ʒaˈbʲiru ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
бразильский ябиру
  (ornitologia, ornitologiczny) Jabiru mycteria Lichtenstein, duży ptak z rodziny bocianowatych;

żabiru argentyński /ʒaˈbʲiru ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/ (n)
бразильский ябиру
  (ornitologia, ornitologiczny) Jabiru mycteria Lichtenstein, duży ptak z rodziny bocianowatych;

żabiru czerwononogi /ʒaˈbʲiru ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔ̃ˈnɔɟi/ (n)
азиатский ябиру
  (ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus asiaticus Latham, duży ptak z rodziny bocianowatych;

żabka /ˈʒapka/ (n)
лягушка, лягушонок
  (herpetologia, herpetologiczny) młoda lub mała żaba
брасс
  (potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;
гаечный ключ
  (technologia, technika, techniczny) klucz nastawny z regulowaną skokowo szerokością rozstawu szczęk;
подковка
  blaszka przybijana do obcasa lub szpica buta;

żaden /ˈʒadɛ̃n/ (pronoun)
никакой, никуда не годный, никудышный
  znikomo mały, bez wartości
никакой, ни один
  …informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel /ˈʒaɟɛl/ (n)
парус
  (marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec /ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
парусник, парусное судно
  (marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglowy /ʒaɡˈlɔvɨ/ (adj)
парусный
  dotyczący żagla, związany z żaglem lub z żaglami
  wyposażony w żagle

żakard (n)
жаккардовый ткацкий станок
  (technologia, technika, techniczny) (włókiennictwo) (środowiskowy) mechanizm przesmykowy umożliwiający sterowanie pojedynczymi nitkami osnowy;
жаккард
  (włókiennictwo) tkanina o bardzo rozbudowanych wzorach, jedno- lub wielobarwnych, wykonywane na krosnach wyposażonych w mechanizm Żakarda;

żakiet (n)
жакет
  damski strój rodzaju marynarki;
визитка
  męskie eleganckie odzienie dzienne;

żako /ˈʒakɔ/ (n)
жако, серый попугай
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek afrykańskiej papugi o szarym upierzeniu i czerwonym ogonie, zdolnej naśladować ludzki głos;

żal /ʒal/ (n)
горе, сожаление
  negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żandarmeria /ˌʒãndarˈmɛrʲja/ (n)
ВП, военная полиция
  policja wojskowa

żandarmski (adj)
жандармский
  związany z osobą lub zawodem żandarma, dotyczący żandarma lub żandarmerii

żar /ʒar/ (n)
уголь, жар
  tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa

żarcie /ˈʒarʲʨ̑ɛ/ (n)
жратва, жрачка
  (rzeczownik odczasownikowy) od żreć

żargon /ˈʒarɡɔ̃n/ (n)
жаргон
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żargonowy /ˌʒarɡɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
жаргонный
  dotyczący żargonu, związany z żargonem, wyrażony żargonem

żarliwy /ʒarˈlʲivɨ/ (adj)
ревностный
  cechujący się dużym zapałem, oddaniem

żart /ʒart/ (n)
шутка
  coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartobliwy /ˌʒartɔˈblʲivɨ/ (adj)
лукавый, насмешливый
  często żartujący

żartować /ʒarˈtɔvaʨ̑/ (v)
шутить
  mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żartowniś /ʒarˈtɔvʲɲiɕ/ (n)
шутник
  ktoś lubiący żartować

żarówka /ʒaˈrufka/ (n)
лампочка
  (elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żarłoczność (n)
прожорливость
  cecha tego, co żarłoczne; cecha tych, którzy są żarłoczni

żarłoczny /ʒarˈwɔʧ̑nɨ/ (adj)
ненасытный
  (przenośnie, przenośnia) intensywny, wyrażający pożądanie, pragnienie
прожорливый
  odznaczający się ogromnym apetytem

żarłok /ˈʒarwɔk/ (n)
обжора, прожора
  (potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie

żałoba /ʒaˈwɔba/ (n)
горе, скорбь
  smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żbik /ʒbʲik/ (n)
лесной кот
  (zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że /ʒɛ/ (conjunction)
потому что, так как
  …podające przyczynę opisaną w zdaniu nadrzędnym
что
  …rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym
  …podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym

żebraczka /ʒɛˈbraʧ̑ka/ (n)
нищенка, попрошайка
  kobieta, która żebrze

żebrak /ˈʒɛbrak/ (n)
нищий, попрошайка
  ten, kto żebrze

żebro /ˈʒɛbrɔ/ (n)
ребро
  (anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żebro Adama /ˈʒɛbrɔ aˈdãma/ (n)
ребро Адама
  (przenośnie, przenośnia) kobieta

żeby /ˈʒɛbɨ/ (conjunction)
чтобы
  …łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym okolicznikowym celu

żeby /ˈʒɛbɨ/ (particle)
чтоб
  …wyrażająca życzenie

żeglarka /ʒɛɡˈlarka/ (n)
яхтсменка
  (sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna uprawiająca żeglarstwo sportowe
морячка
  kobieta lub dziewczyna trudniąca się żeglarstwem, uprawiająca żeglarstwo w celach rekreacyjnych

żeglarz /ˈʒɛɡlaʃ/ (n)
парусник, яхтсмен
  człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żeglować /ʒɛɡˈlɔvaʨ̑/ (v)
плавать под парус, плыть под парус
  przemieszczać się po wodzie środkiem transportu posiadającym żagle

żeglowny (adj)
судоходный
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zdatny do żeglugi; taki, przez który można przepłynąć statkiem

żegnać (v)
прощаться
  wypowiadać słowa, czynić gesty pożegnania rozstając się z kimś

żel /ʒɛl/ (n)
гель
  (chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żelatyna /ˌʒɛlaˈtɨ̃na/ (n)
желатин
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;

żelatynowy /ˌʒɛlatɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
желатиновый
  (przymiotnik) od żelatyna

żelazko /ʒɛˈlaskɔ/ (n)
утюг
  urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazna kurtyna (n)
железный занавес
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;

żelazny /ʒɛˈlaznɨ/ (adj)
железный
  (przenośnie, przenośnia) wytrzymały fizycznie, psychicznie, odporny, mocny, silny, twardy jak żelazo
  dotyczący żelaza
  wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo /ʒɛˈlazɔ/ (n)
железо
  (potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;

żelazobeton /ˌʒɛlazɔˈbɛtɔ̃n/ (n)
железобетон
  (budownictwo) beton wzmocniony elementami ze stali

żelazochrom /ˌʒɛlaˈzɔxrɔ̃m/ (n)
феррохром
  (chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością chromu

żelazokrzem /ˌʒɛlaˈzɔkʃɛ̃m/ (n)
ферросилиций
  (chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością krzemu;

żelazomangan /ˌʒɛlazɔ̃ˈmãŋɡãn/ (n)
ферромарганец
  (chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością manganu

żelazostop /ˌʒɛlaˈzɔstɔp/ (n)
ферросплав
  (chemia, chemiczny) stop żelaza z innymi pierwiastkami chemicznymi;

żelbet /ˈʒɛlbɛt/ (acronym)
железобетон
  = (budownictwo) żelazobeton;

żelbetowy /ˌʒɛlbɛˈtɔvɨ/ (adj)
железобетонный
  wykonany z żelbetu

żeliwny (adj)
чугунный
  taki, który wykonano z żeliwa

żeliwo /ʒɛˈlʲivɔ/ (n)
чугун
  (hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żenada /ʒɛ̃ˈnada/ (n)
стыд
  wstyd, skrępowanie, zawstydzenie, zażenowanie

żenić /ˈʒɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
женить
  (zobacz) ożenić
жениться
  (zobacz) ożenić się

żerca (n)
жрец
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan słowianowierczy zajmujący się żertwą, czyli składaniem bogom ofiar;

żeń-szeń /ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ/ (n)
женьшень
  (botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;

żeński /ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
женский
  odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żleb /ʒlɛp/ (n)
кулуар
  wcięcie w górskim stoku ze stromymi ścianami;

żmija /ˈʒmʲija/ (n)
гадюка
  (herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;
  (przenośnie, przenośnia) osoba zła i podstępna

żmijówka /ʒmʲiˈjufka/ (n)
змеиное вино
  (spożywczy) egzotyczny alkohol z wężem (żmiją) zatopionym w butelce

żmudny /ˈʒmudnɨ/ (adj)
кропотливый
  taki, który wymaga dużo czasu, pracy i cierpliwości

żmudzki (adj)
жемайтский
  dotyczący regionu Żmudź

żniwa /ˈʒʲɲiva/ (n)
жатва
  (rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;
  pora roku, kiedy wykonuje się te prace

żniwiarka /ʒʲɲiˈvʲjarka/ (n)
жнея
  kobieta, która pracuje przy żniwach

żniwiarz /ˈʒʲɲivʲjaʃ/ (n)
жнец, косарь, косильщик
  osoba pracująca przy żniwach

żniwny (adj)
жатвенный
  związany z żniwem, dotyczący żniwa

żniwo /ˈʒʲɲivɔ/ (n)
жатва, урожай
  (przestarzałe, przestarzały) zboże zżęte i zebrane z pola

żona /ˈʒɔ̃na/ (n)
жена
  kobieta będąca w związku małżeńskim z inną osobą

żonaty /ʒɔ̃ˈnatɨ/ (adj)
женатый
  zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żoneczka /ʒɔ̃ˈnɛʧ̑ka/ (n)
жёнушка
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: żona, żonka

żongler /ˈʒɔ̃ŋɡlɛr/ (n)
жонглёр
  artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żonka (n)
жёнушка
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) żona

żołd /ʒɔwt/ (n)
денежное довольствие
  pensja, pieniądze dawane żołnierzowi za jego służbę;

żołnierski (adj)
солдатский
  dotyczący żołnierza, związany z żołnierzem

żołnierz /ˈʒɔwɲɛʒɛ/ /ˈʒɔwʲɲɛʃ/ (n)
солдат, воин
  (wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołnierzyk /ʒɔwʲˈɲɛʒɨk/ (n)
солдатик
  (zdrobniale) od: żołnierz
  zabawka w formie drobnej figurki żołnierza

żołądek /ʒɔˈwɔ̃ndɛk/ (n)
желудок
  (anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądkowy (adj)
желудочный
  związany z żołądkiem, dotyczący żołądka

żołądź /ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑/ (n)
жёлудь
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;
трефы
  (termin karciany) jeden z kolorów w kartach;
головка полового члена, жёлудь
  (anatomia, anatomiczny) zwieńczenie prącia;

żreć /ʒrɛʨ̑/ (v)
жрать
  (pospolicie) (obraźliwie) o człowieku: jeść chciwie, łapczywie lub niechlujnie
  o zwierzęciu: jeść

żrący (adj)
едкий
  (chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”

żuaw /ˈʒu<sup>w</sup>af/ (n)
зуав
  (historia, historyczny, historycznie) żołnierz oddziału żuawów (1.2)
зуави
  lm żuawi → (historia, historyczny, historycznie) nazwa formacji lekkiej piechoty francuskiej, występująca później także w innych rejonach;

żubr /ʒupr̥/ (n)
зубр
  (zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żubrowy (adj)
зубровый
  właściwy żubrowi, należący do żubra

żubrzyca (n)
зубриха
  (zoologia, zoologiczny) samica żubra

żubrzę (n)
зубрёнок
  (zoologia, zoologiczny) młode żubra

żuchwa /ˈʒuxfa/ (n)
нижняя челюсть, челюсть
  (anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żuk /ʒuk/ (n)
жук
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny poświętnikowatych;

żul /ʒul/ /ˈʒulɛ/ (n)
жулик
  (pospolicie) (pogardliwie, pogardliwy) chuligan lub drobny przestępca

żur (n)
жур
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zupa o kwaskowatym smaku, gotowana na zakwasie, najczęściej żytnim;
закваска
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naturalny zakwas do sporządzania żurku lub innych potraw

żuraw /ˈʒuraf/ (n)
журавль
  (ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;
кран, подъёмный кран
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;

żuraw biały /ˈʒurav ˈbʲjawɨ/ (n)
стерх
  (ornitologia, ornitologiczny) Grus leucogeranus, ptak z rodziny żurawi, jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków ptaków na świecie, nieliczne gniazdujące osobniki można spotkać w tundrze Jakucji i Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;

żurawi /ʒuˈravʲi/ (adj)
журавлиный
  charakterystyczny dla żurawia; dotyczący, odnoszący się do żurawia

żurawina /ˌʒuraˈvʲĩna/ (n)
клюква
  (botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żurawinowy (adj)
клюквенный
  związany z żurawiną, dotyczący żurawiny

żurek /ˈʒurɛk/ (n)
суп на мучная закваска
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zupa na zakwasie z mąki żytniej lub owsianej;

żuć /ʒuʨ̑/ (v)
жевать
  rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć

żużel /ˈʒuʒɛl/ (n)
шлак
  (hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali;
спидвей
  (sport, sportowy) (potocznie, potoczny) sport żużlowy, zawody motocyklowe;

żużlobeton /ˌʒuʒlɔˈbɛtɔ̃n/ (n)
шлакобетон
  (budownictwo) lekki beton z wypełniaczem w postaci żużla

żużlobetonowy /ˌʒuʒlɔbɛtɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
шлакобетонный
  dotyczący żużlobetonu, związany z żużlobetonem, wykonany z żużlobetonu

żwawo /ˈʒvavɔ/ (adv)
живо
  w energiczny sposób

żwawy /ˈʒvavɨ/ (adj)
бойкий, оживлённый, прыткий, резвый
  pełen werwy i temperamentu

żwir /ʒvʲir/ /ˈʒvʲirɨ/ (n)
галька
  okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

życie /ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
жизнь
  (biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;
существование
  utrzymanie, wyżywienie

życiorys /ʒɨˈʨ̑ɔrɨs/ (n)
жизнеописание
  (urzędowy) (biurowość, biurowy) pismo zawierające podstawowe dane osobowe, wykształcenie i ewentualnie przebieg kariery zawodowej oraz dane kontaktowe
жизнеописание, биография
  opis czyjegoś życia i czyjejś działalności

życiowy /ʒɨˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
жизненный
  związany z życiem, dotyczący życia

życzenie /ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
желание, пожелание
  pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować
  w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)

życzliwie /ʒɨʧ̑ˈlʲivʲjɛ/ (adv)
благожелательно, благосклонно, доброжелательно
  w życzliwy sposób

życzliwość /ʒɨʧ̑ˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
приветливость, благожелательность, доброжелательность
  przyjazny stosunek do innych

życzliwy /ʒɨʧ̑ˈlʲivɨ/ (adj)
доброжелательный, благожелательный
  przychylnie nastawiony do innych ludzi

życzyć /ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
пожелать
  pragnąć czyjegoś szczęścia
желать
  składać życzenia
  źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia

żyd /ʒɨt/ (n)
еврей, иудей
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żydaczowski /ˌʒɨdaˈʧ̑ɔfsʲci/ (adj)
жидачовский
  związany z Żydaczowem, dotyczący Żydaczowa

żydostwo /ʒɨˈdɔstfɔ/ (n)
еврейство
  (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) ogół Żydów
  ogół cech charakterystycznych dla Żydów i kultury żydowskiej

żydowski /ʒɨˈdɔfsʲci/ (adj)
еврейский
  związany z Żydami, ich religią, kulturą
  związany z żydami

żydzić /ˈʒɨʥ̑iʨ̑/ (v)
жидиться
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) skąpić

żydówka (n)
еврейка, иудейка
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni judaizmu

żygulowski (adj)
жигулёвский
  związany z Żygulowskiem, dotyczący Żygulowska

żyletka /ʒɨˈlɛtka/ (n)
лезвие
  stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa /ʒɨˈrafa/ (n)
жираф
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;

żyrafi (adj)
жирафовый
  związany z żyrafą, dotyczący żyrafy

żyrandol /ʒɨˈrãndɔl/ (n)
люстра
  ozdobna, najczęściej wieloramienna, lampa wisząca pod sufitem

żyro- /ˈʒɨrɔ/
гиро-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kołem, kręgiem lub wirowaniem

żyrokompas /ˌʒɨrɔˈkɔ̃mpas/ (n)
гирокомпас
  (technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (morski) elektromechaniczne urządzenie służące do wskazywania kursu, wykorzystujące właściwości żyroskopu;

żyronda (n)
жиронда
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stronnictwo żyrondystów w czasie rewolucji francuskiej;

żyrondysta (n)
жирондист
  (historia, historyczny, historycznie) członek lub sympatyk żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej;

żyrondystka (n)
жирондистка
  (historia, historyczny, historycznie) członkini lub sympatyczka żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej;

żyrondystowski (adj)
жирондистский
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany z żyrondystami, żyrondą, dotyczący żyrondystów

żyroskopowy /ˌʒɨrɔskɔˈpɔvɨ/ (adj)
гироскопический
  (przymiotnik) od żyroskop

żytni /ˈʒɨtʲɲi/ (adj)
ржаной
  dotyczący żyta (Secale L.)
  wykonany z ziarna żyta

żyto /ˈʒɨtɔ/ (n)
рожь
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych;
  (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno żyta (1.1)

żytomierski /ˌʒɨtɔ̃ˈmʲjɛrsʲci/ (adj)
житомирский
  dotyczący Żytomierza, związany z Żytomierzem

żywa pagina /ˈʒɨva paˈɟĩna/ (n)
колонтитул
  (drukarstwo, drukarski) informacja drukowana u góry strony nad tekstem, najczęściej tytuł dzieła lub rozdziału, w encyklopediach i słownikach pierwsze lub ostatnie słowo na stronie (lub jego pierwsza sylaba);

żywica /ʒɨˈvʲiʦ̑a/ (n)
смола
  (biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywiecki /ʒɨˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
живецкий
  odnoszący się do Żywca, związany z Żywcem

żywieniowy /ˌʒɨvʲjɛ̇̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
питательный
  związany z żywieniem, dotyczący żywienia

żywić /ˈʒɨvʲiʨ̑/ (v)
питаться
  żywić (1.1) samego siebie, jeść coś, odżywiać się

żywność /ˈʒɨvnɔɕʨ̑/ (n)
продовольствие
  ogół produktów spożywczych;

żywokost /ʒɨˈvɔkɔst/ (n)
окопник
  (botanika, botaniczny) Symphytum L., bylina z rodziny ogórecznikowatych o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach;

żywopłot /ʒɨˈvɔpwɔt/ (n)
живая изгородь
  płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żyworodność (n)
живорождение
  (zoologia, zoologiczny) forma rozrodu zwierząt polegająca na tym, że zarodek początkowo rozwija się wewnątrz organizmu matki;

żyworodny (adj)
живородящий
  (botanika, botaniczny) rozmnażający się w sposób wegetatywny lub z nasion kiełkujących na roślinie macierzystej
  (zoologia, zoologiczny) rozwijający się w organizmie matki i rodzący się zdolny do życia poza organizmem matki

żywot /ˈʒɨvɔt/ (n)
житие
  (książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) życiorys, zwłaszcza w odniesieniu do świętych

żywotny /ʒɨˈvɔtnɨ/ (adj)
одушевлённый
  (językoznawstwo, językoznawczy) o rodzajach rzeczowników: dotyczący osób i zwierząt

żywy /ˈʒɨvɨ/ (adj)
живой
  będący w użyciu
  jasny, jaskrawy, niestonowany
  przejawiający oznaki życia
живой, оживлённый
  żwawy, szybki

żywy trup /ˈʒɨvɨ ˈtrup/ (n)
живой труп
  człowiek bliski śmierci, schorowany, bardzo źle wyglądający lub niezdolny do życia wskutek załamania psychicznego
зомби
  zombi

żyzny /ˈʒɨznɨ/ (adj)
плодородный
  (rolnictwo, rolniczy) posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów

żyć /ʒɨʨ̑/ (v)
жить
  bytować w jakichś warunkach
  istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
  obcować z kimś
  trwać

żyć jak pies z kotem /ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpʲjɛs ˈː‿kɔtɛ̃m/ (v)
жить как кошка с собакой
  żyć w ciągłej niezgodzie, nienawiści, kłótni

żyć jak pączek w maśle /ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛɡ ˈv‿maɕlɛ/ (v)
кататься как сыр в масле
  żyć w bardzo dobrych warunkach materialnych, będąc zadowolonym i szczęśliwym

żyć na kocią łapę /ˈʒɨʨ̑ na‿ˈkɔʨ̑ɔ̃w̃ ˈwapɛ/ (v)
сожительствовать
  (żartobliwie) żyć w wolnym związku, bez ślubu

żyć na wysokiej stopie /ˈʒɨʨ̑ ˌna‿vɨˈsɔcɛ̇j ˈstɔpʲjɛ/ (v)
жить на широкую ногу
  żyć luksusowo, wystawnie

żyła /ˈʒɨwa/ (n)
вена
  (anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;
жила, вена
  (geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach;
жила
  (technologia, technika, techniczny) jedna z części przewodzących kabla elektrycznego;

żółciowy /ʒuwʲˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
жёлчный
  (biologia, biologiczny) dotyczący żółci

żółta kartka /ˈʒuwta ˈkartka/ (n)
жёлтая карточка, жёлтая ка́рточка
  (sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka /ʒuwˈtaʧ̑ka/ (n)
желтуха
  (medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtaczkowy (adj)
желтушный
  (medycyna, medyczny) związany z żółtaczką, dotyczący żółtaczki; typowy dla żółtaczki

żółtawy /ʒuwˈtavɨ/ (adj)
желтоватый
  lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty

żółtko /ˈʒuwtkɔ/ (n)
желток
  (zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka;
  (spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów

żółtodzioby /ˌʒuwtɔˈʥ̑ɔbɨ/ (adj)
желтоклювый
  taki, który ma żółty dziób

żółtodziób /ʒuwˈtɔʥ̑up/ (n)
желторотый птенец
  (potocznie, potoczny) osoba niedoświadczona, laik, amator

żółtogłowy /ˌʒuwtɔˈɡwɔvɨ/ (adj)
желтоголовый
  taki, który ma żółtą głowę

żółtopióry /ˌʒuwtɔˈpʲjurɨ/ (adj)
желтопёрый
  taki, który ma żółte pióra, pierze

żółtopomarańczowy (adj)
жёлто-оранжевый
  mający kolor pomarańczowy o odcieniu żółtym

żółtoskrzydły /ˌʒuwtɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
желтокрылый
  taki, który ma żółte skrzydła; posiadający skrzydła koloru żółtego

żółtoskóry (adj)
желтокожий
  mający żółtą skórę

żółtozielony (adj)
жёлто-зелёный
  kolor zielony z żółtym odcieniem

żółtoziem /ʒuwˈtɔʑɛ̃m/ (n)
желтозём
  (geologia, geologiczny) mało żyzna gleba w strefie klimatu równikowego;

żółty /ˈʒuwtɨ/ (adj)
жёлтый
  mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółw /ʒuwf/ (n)
черепаха
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) szyk bojowy legionów rzymskich, polegający na utworzeniu przez legionistów zwartej formacji przypominającej osłoniętego skorupą żółwia (1.1);

żółw lamparci /ˈʒuwf lãmˈparʲʨ̑i/ (n)
леопардовая черепаха
  (zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates

żółw morski /ˈʒuwf ˈmɔrsʲci/ (n)
морская черепаха
  (zoologia, zoologiczny) żółw, którego środowiskiem naturalnym jest morze

żółw skórzasty /ˈʒuwf skuˈʒastɨ/ (n)
кожистая черепаха
  (zoologia, zoologiczny) (systematyka) Dermochelys coriacea, gatunek gada z monotypowej rodziny żółwi skórzastych;

żółwi /ˈʒuwvʲi/ (adj)
черепаший
  związany z żółwiem lub żółwiami

żółwik /ˈʒuwvʲik/ (n)
черепашонок
  (potocznie, potoczny) młody, mały żółw
черепашка
  (zdrobniale) od: żółw

żółwiowy /ʒuwˈvʲjɔvɨ/ (adj)
черепаховый
  zrobiony z żółwia

żółć /ʒuwʲʨ̑/ (n)
жёлчь, желчь
  (medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;

żądanie /ʒɔ̃nˈdãɲɛ/ (n)
требование
  (rzeczownik odczasownikowy) od żądać
  kategorycznie wyrażone życzenie

żądać /ˈʒɔ̃ndaʨ̑/ (v)
требовать
  domagać się czegoś kategorycznie

żądlić (v)
жалить
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wbijać żądło

żądny (adj)
жадный
  pragnący czegoś w sposób niepohamowany

żądza /ˈʒɔ̃nʣ̑a/ (n)
похоть
  fizyczne pożądanie
жажда
  silne pragnienie, chęć

żądło /ˈʒɔ̃ndwɔ/ (n)
жало
  (zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;

żąć /ʒɔ̃ɲʨ̑/ (v)
жать
  (rolnictwo, rolniczy) ścinać zboże lub trawę ręcznie, za pomocą jakiegoś narzędzia np. sierpa, kosy

żłobek /ˈʒwɔbɛk/ (n)
детские ясли
  (edukacja, edukacyjny) dzienna placówka opiekuńczo-wychowawcza, dla dzieci do trzeciego roku życia;

żłób (n)
кормушка, ясли
  (rolnictwo, rolniczy) skrzynia na paszę dla bydła i koni