język polski-português FreeDict+WikDict dictionary
edition published: 2023-05-29
language: pl; pt
availability: Licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported license (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/legalcode)

fag (suffix)
fago
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z organizmem odżywiającym się danym pokarmem

ista (suffix)
ista
  tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu

logia /ˈlɔɟja/ (suffix)
logia
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką

tomia /ˈtɔ̃mʲja/ (suffix)
tomia
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z cięciem, operacją chirurgiczną

AA /a‿ˈː/ (acronym)
AA
  = Anonimowi Alkoholicy;

ABS /a‿bɛ‿ˈːs/ (acronym)
ABS
  (motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

AIDS /ɛjts/ (n)
AIDS
  (medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

Aaron /aˈːrɔ̃n/ (pn)
Aarão, Arão
  (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
Aarão
  imię męskie;

Abchazja /apˈxazʲja/ (pn)
Abecásia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abdiasz (pn)
Obadias
  (biblijny) postać biblijna, prorok;

Abdon /ˈabdɔ̃n/ (pn)
Abdão
  imię męskie;

Abel /ˈabɛl/ (pn)
Abel
  imię męskie;

Abelard /aˈbɛlart/ (pn)
Abelardo
  imię męskie;

Aberdeen (pn)
Aberdeen
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan /abʲˈiʤ̑ãn/ /ˈabʲiʤ̑ãn/ (pn)
Abidjan
  (geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abisynka /ˌabʲiˈsɨ̃nka/ (n)
abissínia
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Abisynii

Abisyńczyk /ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
abissínio
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii

Abraham /abˈraxãm/ (pn)
Abraão
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Abram /ˈabrãm/ (pn)
Abrão
  imię męskie

Abruzja /abˈruzʲja/ (pn)
Abruzos
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

Abundiusz (pn)
Abôndio
  imię męskie

Abwehra /abˈvɛra/ (pn)
Abwehr
  (historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;

Achilles /aˈxʲilːɛs/ (pn)
Aquiles
  (mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;

Achitofel /ˌaxʲiˈtɔfɛl/ (pn)
Aitofel
  (biblijny) postać biblijna, doradca króla Dawida, przyłączył się do jego zbuntowanego syna Absaloma;

Adam /ˈadãm/ (pn)
Adão
  imię męskie;
  (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;

Adelajda /ˌadɛˈlajda/ (pn)
Adelaide
  (geografia, geograficzny) miasto w Australii;

Adolf /ˈadɔlf/ (pn)
Adolfo
  imię męskie;

Adonis /aˈdɔ̃ɲis/ (pn)
Adônis, Adónis
  (mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Afganistan /ˌavɡãˈɲistãn/ (pn)
Afeganistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afganka /avˈɡãŋka/ (n)
afegã
  obywatelka Afganistanu

Afgańczyk /avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
afegão
  obywatel Afganistanu

Afroamerykanin /ˌafrɔãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
afro-americano
  (eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) czarnoskóry Amerykanin pochodzenia subsaharyjskiego

Afrodyta /ˌafrɔˈdɨta/ (pn)
Afrodite
  (mitologia grecka) bogini miłości;

Afrodyzja /ˌafrɔˈdɨzʲja/ (pn)
Afrodisias
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

Afryka /ˈafrɨka/ (pn)
África
  (geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Agata /aˈɡata/ (pn)
Ágata
  imię żeńskie;

Agnieszka /aɟˈɲɛʃka/ (pn)
Inês
  imię żeńskie;

Agrigento (pn)
Agrigento
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na południowym wybrzeżu Sycylii;

Ajschylos /ajsˈxɨlɔs/ (pn)
Ésquilo
  (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny dramatopisarz grecki;

Akadia /aˈkadʲja/ (pn)
Acádia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

Akka (pn)
Acre
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie Północnym;

Akwinata (pn)
Aquinate
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek Tomasza z Akwinu, świętego Kościoła katolickiego;

Akwitania /ˌakfʲiˈtãɲja/ (pn)
Aquitânia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Akwizgran /aˈkfʲizɡrãn/ (pn)
Aachen
  (geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Al-Falludża (pn)
Falluja
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowym Iraku;

Aladyn /aˈladɨ̃n/ (pn)
Aladim
  imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

Alaska /aˈlaska/ (pn)
Alasca
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Albania /alˈbãɲja/ (pn)
Albânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albańczyk /alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
albanês
  człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Albert /ˈalbɛrt/ (pn)
Alberto
  imię męskie;

Aldona /alˈdɔ̃na/ (pn)
Aldona
  imię żeńskie;

Aleksander /ˌalɛˈksãndɛr/ (pn)
Alexandre
  imię męskie;

Aleksandra /ˌalɛˈksãndra/ (pn)
Alexandra
  imię żeńskie;

Aleksandria /ˌalɛˈksãndrʲja/ (pn)
Alexandria
  (geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleppo /aˈlɛpːɔ/ (pn)
Alepo
  (geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)
  (geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

Alfons /ˈalfɔ̃w̃s/ (pn)
Afonso, Alfonso
  imię męskie;

Alfred /ˈalfrɛt/ (pn)
Alfredo
  imię męskie;

Algier /ˈalʲɟɛr/ (pn)
Argel
  (geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk /alʲˈɟɛrʧ̑ɨk/ (n)
argelino
  obywatel Algierii

Algieria /alʲˈɟɛrʲja/ (pn)
Argélia
  (geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Algierka /alʲˈɟɛrka/ (n)
argelina
  obywatelka Algierii

Alicja /aˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Alice
  imię żeńskie;

Allah /ˈalːax/ (pn)
Alá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alpy /ˈalpɨ/ (pn)
Alpes
  (geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alzacja /alˈzaʦ̑ʲja/ (pn)
Alsácia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Alzatczyk /alˈzaṭʧ̑ɨk/ (n)
alsaciano
  mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

Amanda /ãˈmãnda/ (pn)
Amanda
  imię żeńskie;

Amazonka /ˌãmaˈzɔ̃nka/ (pn)
Amazonas
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

Ambroży /ãmˈbrɔʒɨ/ (pn)
Ambrósio
  imię męskie;

Ameryka /ãˈmɛrɨka/ (pn)
América
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa /ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
América do Sul
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna /ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
América do Norte
  (geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Środkowa /ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/ (pn)
América Central
  (geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykanin /ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
americano
  mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amman /ˈãmːãn/ (pn)
Amã
  (geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amos /ˈãmɔs/ (pn)
Amós
  (biblijny) postać biblijna, prorok;

Amsterdam /ãmˈstɛrdãm/ (pn)
Amesterdão, Amsterdão
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amu-daria /ˌãmu‿ˈdarʲja/ (pn)
Amu Dária
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Amur /ˈãmur/ (pn)
Amur
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

Anansi (pn)
Anansi
  (mitologia, mitologiczny) bóg-pająk z legend Afryki Zachodniej;

Anapa (pn)
Anapa
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Anatolia /ˌãnaˈtɔlʲja/ (pn)
Anatólia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja /ˌãndaˈluzʲja/ (pn)
Andaluzia
  (geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andaluzyjka /ˌãndaluˈzɨjka/ (n)
andaluza
  mieszkanka Andaluzji

Andora /ãnˈdɔra/ (pn)
Andorra
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andorczyk /ãnˈdɔrʧ̑ɨk/ (n)
andorrano
  obywatel Andory

Andromacha (pn)
Andrómaca
  (mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

Andromeda /ˌãndrɔ̃ˈmɛda/ (pn)
Andrômeda, Andrómeda
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
  imię żeńskie;

Andrzej /ˈãnḍʒɛj/ (pn)
André
  imię męskie;

Andy /ˈãndɨ/ (pn)
Andes, Cordilheira dos Andes
  (geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Angelika (pn)
Angélica
  imię żeńskie;

Angielka /ãŋʲˈɟɛlka/ (n)
inglesa
  kobieta narodowości angielskiej

Anglia /ˈãŋɡlʲja/ (pn)
Inglaterra
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglik /ˈãŋɡlʲik/ (n)
inglês
  mężczyzna narodowości angielskiej

Angola /ãŋˈɡɔla/ (pn)
Angola
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Anguilla (pn)
Anguila, Anguilla
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Ani (pn)
Ani
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stanowisko archeologiczne i ruiny w miejscu dawnego ormiańskiego miasta na wschodzie obecnej Turcji przy granicy z Armenią;

Aniela /ãˈɲɛla/ (pn)
Ângela
  imię żeńskie;

Anioł Stróż /ˈãɲɔw ˈstruʃ/ (n)
anjo da guarda
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Anita /ãˈɲita/ (pn)
Anita
  imię żeńskie;

Ankara /ãŋˈkara/ (pn)
Ancara
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Ankona (pn)
Ancona
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

Anna /ˈãnːa/ (pn)
Ana
  (oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Antananarywa /ˌãntãnãnaˈrɨva/ (pn)
Antananarivo
  (geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares /ãnˈtarɛs/ (pn)
Antares
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda /ˌãntarkˈtɨda/ (pn)
Antártica
  (geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antigua i Barbuda /ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda/ (pn)
Antígua e Barbuda
  (geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antoni /ãnˈtɔ̃ɲi/ (pn)
Antônio, António
  imię męskie;

Antonia /ãnˈtɔ̃ɲja/ (pn)
Antonia
  imię żeńskie;

Antonin (pn)
Antonino
  imię męskie

Antwerpia /ãntˈfɛrpʲja/ (pn)
Antuérpia
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antyle (pn)
Antilhas
  (geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich łukowato rozciągających się od Cieśniny Jukatańskiej do wybrzeży Wenezueli

Antyle Holenderskie /ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/ (pn)
Antilhas Neerlandesas
  (geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Aosta /aˈɔsta/ (pn)
Aosta
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;

Apeliotes /ˌapɛˈlʲjɔtɛs/ (pn)
Apeliotes
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru wschodniego;

Apeniny /ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/ (pn)
Apeninos
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apollo /aˈpɔlːɔ/ (pn)
Apolo
  (mitologia grecka) bóg sztuki i piękna;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;

Apulia (pn)
Apúlia
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Arab /ˈarap/ (n)
árabe
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

Arabia /aˈrabʲja/ (pn)
Arábia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

Arabia Saudyjska /aˈrabʲja sawˈdɨjska/ (pn)
Arábia Saudita
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka /aˈrapka/ (n)
árabe
  kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Aragonia /ˌaraˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Aragão
  (geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Archimedes /ˌarxʲĩˈmɛdɛs/ (pn)
Arquimedes
  (historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Argentyna /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Argentina
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentyńczyk /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
argentino
  obywatel Argentyny

Argolida (pn)
Argólida
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;

Argos (pn)
Argos
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

Ariadna /arʲˈjadna/ (pn)
Ariadne
  imię żeńskie;

Ariel /ˈarʲjɛl/ (pn)
Ariel
  imię męskie;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
  (biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

Arktyka /ˈarktɨka/ (pn)
Ártico
  (geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armagedon /ˌarmaˈɡɛdɔ̃n/ (n)
Armagedão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

Armenia /arˈmɛ̃ɲja/ (pn)
Arménia, Armênia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armeńczyk /arˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
armênio
  obywatel Armenii

Armoryka (pn)
Armórica
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

Arseniusz /arˈsɛ̃ɲuʃ/ (pn)
Arsénio, Arsênio, Arsenio
  imię męskie;

Aruba /aˈruba/ (pn)
Aruba
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arystoteles /ˌarɨstɔˈtɛlɛs/ (pn)
Aristóteles
  (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

Asturia (pn)
Astúrias
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

Asturyjczyk (n)
asturiano
  mieszkaniec Asturii

Asyria /aˈsɨrʲja/ (pn)
Assíria
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Atena /aˈtɛ̃na/ (pn)
Atena
  (mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;

Ateny /aˈtɛ̃nɨ/ (pn)
Atenas
  (geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Atlantyda /ˌatlãnˈtɨda/ (pn)
Atlântida
  (mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;

Atlantyk /aˈtlãntɨk/ (pn)
Atlântico
  (geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

Attyka (pn)
Ática
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Augiasz (pn)
Aúgias
  (mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Augsburg /ˈawɡzburk/ (pn)
Augsburgo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

Augustyn /awˈɡustɨ̃n/ (pn)
Agostinho
  imię męskie;

Auschwitz (pn)
Auschwitz
  (historia, historyczny, historycznie) = KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

Australia /awˈstralʲja/ (pn)
Austrália
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
  (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australia Zachodnia (pn)
Austrália Ocidental
  (geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

Australijczyk /ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
australiano
  mieszkaniec, obywatel Australii

Austria /ˈawstrʲja/ (pn)
Áustria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriaczka /awstrʲˈjaʧ̑ka/ (n)
austríaca
  mieszkanka lub obywatelka Austrii

Austriak /ˈawstrʲjak/ (n)
austríaco
  mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry /ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Áustria-Hungria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Awinion /aˈvʲĩɲɔ̃n/ (pn)
Avinhão
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azerbejdżan /ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn/ (pn)
Azerbaijão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azja /ˈazʲja/ (pn)
Ásia
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza /ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/ (pn)
Ásia Menor
  (geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azja Środkowa (pn)
Ásia Central
  (geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

Azjatka /aˈzʲjatka/ (n)
asiática
  mieszkanka Azji

Azory /aˈzɔrɨ/ (pn)
Açores
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

BRICS (acronym)
BRICS
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa współpracujących krajów rozwijających się: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;

BWP (n)
VCI
  = (wojskowość, wojskowy) bojowy wóz piechoty;

Babilon /baˈbʲilɔ̃n/ (pn)
Babilônia, Babilónia
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Badenia-Wirtembergia /ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/ (pn)
Baden-Württemberg
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad /ˈbaɡdat/ (pn)
Bagdade, Bagdá
  (geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Bahamy /baˈxãmɨ/ (pn)
Bahamas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

Bahrajn /ˈbaxrajn/ (pn)
Barém, Bahrein
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bajkał /ˈbajkaw/ (pn)
Baikal
  (geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Baktria (pn)
Báctria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Baltazar /balˈtazar/ (pn)
Balthazar, Balthasar
  imię męskie;

Bandżul /ˈbãn͇ʤ̑ul/ (pn)
Banjul
  (geografia, geograficzny) stolica Gambii;

Bangkok /ˈbãŋkːɔk/ (pn)
Banguecoque
  (geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz /bãŋɡˈladɛʃ/ (pn)
Bangladeche, Bangladesh
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Baran /ˈbarãn/ (pn)
Áries, Carneiro
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Baranek Boży /baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ/ (pn)
Cordeiro de Deus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

Barbados /barˈbadɔs/ (pn)
Barbados
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

Barbara /barˈbara/ (pn)
Bárbara
  imię żeńskie;

Barcelona /ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na/ (pn)
Barcelona
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Bari /bari/ (pn)
Bari
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

Barnaba /barˈnaba/ (pn)
Barnabé
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Barnauł (pn)
Barnaul
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Bartłomiej /bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j/ (pn)
Bartolomeu
  imię męskie;

Baruch (pn)
Baruque
  (biblijny) postać biblijna;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Bask /bask/ (n)
basco
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Bawaria /baˈvarʲja/ (pn)
Baviera, Bavária
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bazylea /ˌbazɨˈlɛa/ (pn)
Basileia
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

Bazyli /baˈzɨlʲi/ (pn)
Basílio
  imię męskie;

Bazylisa (pn)
Vasilisa
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Bałkany /bawˈkãnɨ/ (pn)
Balcãs, Bálcãs
  (geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

Bałtyka /bawˈtɨka/ (pn)
Báltica
  (geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Beda (pn)
Beda
  imię męskie;

Beduin /bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn/ (n)
beduíno
  (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut /ˈbɛjrut/ (pn)
Beirute
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

Belfast /ˈbɛlfast/ (pn)
Belfast
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

Belg /bɛlk/ (n)
belga
  obywatel Belgii

Belgia /ˈbɛlʲɟja/ (n)
Bélgica
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka /bɛlʲˈɟijka/ (n)
belga
  obywatelka Belgii

Belgrad /ˈbɛlɡrat/ (pn)
Belgrado
  stolica Serbii;

Belize /bɛˈlʲizɛ/ (pn)
Belize
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Benedykt /bɛ̃ˈnɛdɨkt/ (pn)
Benedito, Bento
  imię męskie;

Bengal /ˈbɛ̃ŋɡal/ (pn)
Bengala
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Bengalka (n)
bengali
  (etnografia, etnograficzny) członkini azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal

Beniamin /bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/ (pn)
Benjamim
  imię męskie;

Benin /ˈbɛ̃ɲĩn/ (pn)
Benim
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Berber /ˈbɛrbɛr/ (n)
berbere
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

Bergamo (pn)
Bérgamo
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

Berlin /ˈbɛrlʲĩn/ (pn)
Berlim
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni /ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/ (n)
Berlim Ocidental
  (historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudy /bɛrˈmudɨ/ (pn)
Bermudas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Berno /ˈbɛrnɔ/ (pn)
Berna
  (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
  (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

Besarabia (pn)
Bessarábia
  (geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Betelgeza (pn)
Betelgeuse
  (astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

Betesda (pn)
Betesda
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Betlejem /bɛˈtlɛjɛ̃m/ (pn)
Belém
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bhutan /ˈbutãn/ (pn)
Butão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Biafra (pn)
Biafra
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1967–1970 w Afryce, na wybrzeżu obecnej Nigerii;
  (geografia, geograficzny) kraina w południowo-wschodniej Nigerii

Białorusin /ˌbʲjawɔˈruɕĩn/ (n)
bielorrusso
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białoruś /bʲjaˈwɔruɕ/ (n)
Bielorrússia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Biblia /ˈbʲiblʲja/ (n)
Bíblia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Birma /ˈbʲirma/ (pn)
Birmânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Bizancjum /bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm/ (pn)
Bizâncio
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;

Blanka /ˈblãnka/ (pn)
Branca
  imię żeńskie;

Bliski Wschód /ˈblʲisʲci ˈfsxut/ (pn)
Médio Oriente, Oriente Próximo
  (geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta /blʲiʑˈɲɛ̃nta/ (pn)
Gêmeos, Gemini
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Boliwia /bɔˈlʲivʲja/ (pn)
Bolívia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Boliwijczyk /ˌbɔlʲiˈvʲijʧ̑ɨk/ (n)
boliviano
  obywatel Boliwii

Bolonia /bɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Bolonha
  (geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bolzano (pn)
Bolzano
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

Bombaj /ˈbɔ̃mbaj/ (pn)
Bombaim
  (geografia, geograficzny) miasto w Indiach;

Bonawentura /ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura/ (pn)
Boaventura
  imię męskie;

Bonn /bɔ̃n/ (pn)
Bona
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Booz (pn)
Boaz
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Bordeaux /bɔrˈdɔ/ (pn)
Bordéus
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania;

Bosfor /ˈbɔsfɔr/ (pn)
Bósforo
  (geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Boston /ˈbɔstɔ̃n/ (pn)
Boston
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Botswana /bɔtsˈfãna/ (pn)
Botsuana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bośnia /ˈbɔɕɲa/ (pn)
Bósnia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

Bośnia i Hercegowina /ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna/ (pn)
Bósnia e Herzegovina, Bósnia-Herzegóvina
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Bośniak /ˈbɔɕɲak/ (n)
bósnio
  mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

Boże Ciało /ˈbɔʒɛ ˈʨ̑awɔ/ (n)
Corpus Christi
  (potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej;

Boże Narodzenie /ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (pn)
Natal
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Brabancja Północna (pn)
Brabante do Norte
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;

Brasília (pn)
Brasília
  (geografia, geograficzny) stolica Brazylii;

Bratysława /ˌbratɨˈswava/ (pn)
Bratislava
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia /braˈzɨlʲja/ (pn)
Brasil
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk /ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
brasileiro
  obywatel Brazylii

Brazylijka /ˌbrazɨˈlʲijka/ (n)
brasileira
  obywatelka Brazylii

Bretania /brɛˈtãɲja/ (pn)
Bretanha
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Brugia (pn)
Bruges
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Bruksela /bruˈksɛla/ (pn)
Bruxelas
  (geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei /brũˈnɛji/ (pn)
Brunei
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brygida /brɨˈɟida/ (pn)
Brígida
  imię żeńskie;

Brytyjczyk /brɨˈtɨjʧ̑ɨk/ (n)
britânica
  obywatel Wielkiej Brytanii

Brytyjskie Wyspy Dziewicze /brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ/ (pn)
Ilhas Virgens Britânicas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Bucefał (pn)
Bucéfalo
  (historia, historyczny, historycznie) koń Aleksandra Wielkiego;

Buchara (n)
Bucara
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Budapeszt /buˈdapɛʃt/ (pn)
Budapeste
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Budda /ˈbudːa/ (n)
Buda
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) budda Siakjamuni, założyciel buddyzmu

Buenos Aires (pn)
Buenos Aires
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny;

Bukareszt /buˈkarɛʃt/ (pn)
Bucareste
  (geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Burgenland /burˈɡɛ̃nlãnt/ (pn)
Burgenland
  (geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii;

Burgundia /burˈɡũndʲja/ (pn)
Borgonha
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Buriacja /burʲˈjat͡s.ja/ (pn)
Buriácia
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Burkina Faso /burʲˈcĩna ˈfasɔ/ (pn)
Burquina Faso, Burkina Faso
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Burundi /buˈrũndʲi/ (pn)
Burúndi
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bułgar /ˈbuwɡar/ (n)
búlgaro
  człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria /buwˈɡarʲja/ (pn)
Bulgária
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Bułgarka /buwˈɡarka/ (n)
búlgara
  kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Byk /bɨk/ (pn)
Touro, Taurus
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii /ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji/ (pn)
Antiga República Jugoslava de Macedónia
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ

Bóg /buk/ (n)
Deus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Bóg Ojciec (pn)
Deus, o Pai
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;

Błażej /ˈbwaʒɛj/ (pn)
Brás
  imię męskie;

Canberra (pn)
Camberra
  (geografia, geograficzny) stolica Australii;

Cannes (pn)
Cannes
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Casablanca (pn)
Casablanca
  (geografia, geograficzny) największe miasto Maroka;

Cecylia /ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Cecília
  imię żeńskie;

Cecylian (pn)
Ceciliano
  imię męskie;

Cecyliusz (pn)
Cecílio
  imię męskie;

Cejlon /ˈʦ̑ɛjlɔ̃n/ (pn)
Ceilão
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim;

Cerber /ˈʦ̑ɛrbɛr/ (pn)
Cérbero
  (mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Ceres /ˈʦ̑ɛrɛs/ (pn)
Ceres
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
  (mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

Cezarea (pn)
Cesareia
  (geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;

Cezarea Filipowa (pn)
Cesareia de Filipe
  (geografia, geograficzny) starożytne miasto w Palestynie, w Galilei;

Cezaria (pn)
Cesária
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Cezary /ʦ̑ɛˈzarɨ/ (pn)
Cesário
  imię męskie;

Chanuka (n)
Chanucá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;

Chartum /ˈxartũm/ (pn)
Cartum
  (geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Charybda (pn)
Caríbdis
  (mitologia grecka) córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Cheronea /ˌxɛrɔ̃ˈnɛa/ (pn)
Queroneia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja /ˌxɛrɔ̃ˈnɛja/ (pn)
Queroneia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chersoń (pn)
Kherson
  (geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;

Chicago (pn)
Chicago
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Chile /ˈʧ̑ʲilɛ/ (pn)
Chile
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chilijczyk /ʧ̑ʲiˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
chileno
  obywatel Chile

Chimera /xʲĩˈmɛra/ (pn)
Quimera
  (mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;

Chiny /ˈxʲĩnɨ/ (pn)
China
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chińczyk /ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
chinês
  obywatel Chin
  osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa /ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva/ (pn)
República Popular da China
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chloe (pn)
Cloé
  imię żeńskie;

Chorwacja /xɔrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
Croácia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat /ˈxɔrvat/ (n)
croata
  człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chronos (pn)
Chronos
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Chrystus /ˈxrɨstus/ (pn)
Cristo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Chryzostom /xrɨˈzɔstɔ̃m/ (pn)
Crisóstomo
  imię męskie;

Cieśnina Kaletańska (pn)
Estreito de Dover
  (geografia, geograficzny) cieśnina stanowiąca najwęższą część kanału La Manche, po obu jej stronach znajdują się miasta Dover i Calais;

Cygan /ˈʦ̑ɨɡãn/ (n)
cigano
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cyganka (n)
cigana
  (etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości cygańskiej

Cylicja (pn)
Cilícia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;

Cypr /ʦ̑ɨpr̥/ (pn)
Chipre
  (geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
  (geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cyprian /ˈʦ̑ɨprʲjãn/ (pn)
Cipriano
  imię męskie;

Cypryjczyk /ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk/ (n)
cipriota
  obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrena (pn)
Cirene
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Czad /ʧ̑at/ (pn)
Chade
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;

Czarnobyl (pn)
Chernobil, Chernobyl
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;
Chernobil
  (przenośnie, przenośnia) (publikatory) katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r.

Czarnogóra /ˌʧ̑arnɔˈɡura/ (n)
Montenegro
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czarnogórzanin /ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãɲĩn/ (n)
montenegrino
  obywatel Czarnogóry

Czeboksary (pn)
Cheboksary
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Czech /ʧ̑ɛx/ (n)
boémio, boêmio
  mieszkaniec Czech (krainy historycznej)
checo, tcheco
  osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czechosłowacja /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Checoslováquia, Tchecoslováquia
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy /ˈʧ̑ɛxɨ/ (pn)
Boémia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Chéquia, Tchéquia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczenia /ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja/ (pn)
Chechênia
  (geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czerwony Krzyż /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ/ (pn)
Cruz Vermelha
  (potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czesław /ˈʧ̑ɛswaf/ (pn)
Ceslau
  imię męskie;

Czyta (pn)
Chita, Tchita
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;

DNA /dɛ‿ɛ̃n‿ˈa/ (acronym)
ADN
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;

DVD /dʲi‿vʲi‿ˈdʲi/ (acronym)
DVD
  = (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → (potocznie, potoczny) urządzenie służące do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)
  = (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → cyfrowy dysk ogólnego przeznaczenia;

Dafne /ˈdafnɛ/ (pn)
Dafne
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;

Dagestan /daˈɡɛstãn/ (n)
Daguestão
  (geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dakar /ˈdakar/ (pn)
Dakar
  (geografia, geograficzny) stolica Senegalu;

Dalmacja /dalˈmaʦ̑ʲja/ (pn)
Dalmácia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Damaszek /dãˈmaʃɛk/ (pn)
Damasco
  (geografia, geograficzny) stolica Syrii;

Damazy (pn)
Dâmaso
  imię męskie;

Damian /ˈdãmʲjãn/ (pn)
Damião
  imię męskie;

Dania /ˈdãɲja/ (pn)
Dinamarca
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel /ˈdãɲɛl/ (pn)
Daniel, Danilo
  imię męskie;

Dardanele /ˌdardãˈnɛlɛ/ (n)
Dardanelos
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą;

Dariusz /ˈdarʲjuʃ/ (pn)
Dario
  imię męskie;

Dawid /ˈdavʲit/ (pn)
Davi
  imię męskie;

Debora (pn)
Débora
  (biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;
  imię żeńskie;

Dekan /ˈdɛkãn/ (pn)
Decão
  (geografia, geograficzny) rozległy płaskowyż w centralnej i południowej części Półwyspu Indyjskiego;

Demokratyczna Republika Konga /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
República Democrática do Congo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj/ (pn)
República Democrática de São Tomé e Príncipe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce

Diana /ˈdʲjãna/ (pn)
Diana
  (mitologia rzymska) bogini łowów i przyrody, utożsamiana z grecką Artemidą;
  imię żeńskie;

Diego (pn)
Diogo, Diego
  imię męskie

Diogenes /dʲjɔˈɡɛ̃nɛs/ (pn)
Diógenes
  (filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;
  imię męskie;

Dionizy /dʲjɔ̇̃ˈɲizɨ/ (pn)
Dinis, Diniz, Dionísio
  imię męskie;

Disneyland (pn)
Disneylândia
  (turystyka, turystyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wspólna nazwa kilku parków rozrywki tematycznie związanych z produkcjami The Walt Disney Company;

Dniepr /dʲɲɛpr̥/ (pn)
Dniepre, Borístenes, Dnieper
  (geografia, geograficzny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dodekanez (pn)
Dodecaneso
  (geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;

Dolna Saksonia (pn)
Baixa Saxônia
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dominika /ˌdɔ̃mʲĩˈɲika/ (pn)
Domínica, Dominica
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;

Dominikana /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna/ (pn)
República Dominicana
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Dorota /dɔˈrɔta/ (pn)
Doroteia
  imię żeńskie;

Drezno /ˈdrɛznɔ/ (pn)
Dresden
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna /ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na/ (pn)
Via Láctea
  (astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Dubaj /ˈdubaj/ (pn)
Dubai
  (geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie;
  (geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1);

Dublin /ˈdublʲĩn/ (pn)
Dublin
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Duch Święty /ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (pn)
Espírito Santo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dunaj /ˈdũnaj/ (pn)
Danúbio
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Duszanbe /duˈʃãnbɛ/ (pn)
Dushanbe
  (geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu;

Dzielnica Łacińska (pn)
Bairro Latino
  (geografia, geograficzny) (administracja) uniwersytecka dzielnica Paryża;

Dzień Matki (n)
Dia das Mães
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;

Dżakarta /ʤ̑aˈkarta/ (pn)
Jacarta
  (geografia, geograficzny) stolica Indonezji;

Dżerba (pn)
Djerba
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym należąca do Tunezji;

Dżibuti /ʤ̑ʲiˈbutʲi/ (pn)
Jibuti, Djibuti
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

EBI (acronym)
BEI
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Inwestycyjny;

EBOR /ˈɛbɔr/ (acronym)
BERD
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

EBOiR /ɛbɔˈir/ (acronym)
BERD
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

EPL (acronym)
PPE
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Europejska Partia Ludowa;

ESBC /ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
SEBC
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych;

ETPC /ˌɛ‿tɛ‿pɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
TEDH
  = (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) Europejski Trybunał Praw Człowieka;

Ebro /ˈɛbrɔ/ (pn)
Ebro
  (geografia, geograficzny) rzeka w Hiszpanii;

Edirne /ɛˈdʲirnɛ/ (pn)
Edirne
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Turcji

Edward /ˈɛdvart/ (pn)
Eduardo, Duarte
  imię męskie;

Edwarda (n)
Eduarda
  imię żeńskie

Edynburg /ɛˈdɨ̃nburk/ (pn)
Edimburgo
  (geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Efez (pn)
Éfeso
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w Azji Mniejszej;

Efrem (pn)
Efrém
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Egina /ɛˈɟĩna/ (pn)
Egina
  (geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich;

Egipcjanin /ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
egípcio
  mieszkaniec Egiptu

Egipt /ˈɛɟipt/ (pn)
Egito, Egipto
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Ekwador /ɛˈkfadɔr/ (pn)
Equador
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Eliza /ɛˈlʲiza/ (pn)
Elisa
  imię żeńskie;

Elżbieta /ɛlʒˈbʲjɛta/ (pn)
Elisabete, Isabel
  imię żeńskie;

Emilia /ɛ̃ˈmʲilʲja/ (pn)
Emília
  imię żeńskie;

Emilia-Romania /ˌɛ̃mʲilʲja‿rɔ̃ˈmãɲja/ (pn)
Emília-Romanha
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech;

Eneasz (pn)
Eneias
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Eos /ˈɛɔs/ (pn)
Eos
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 221;

Epifaniusz (pn)
Epifânio
  imię męskie;

Epir (pn)
Épiro
  (geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Eris /ˈɛrʲis/ (pn)
Éris
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;

Eros /ˈɛrɔs/ (pn)
Eros
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 433;

Eryk /ˈɛrɨk/ (pn)
Érico
  imię męskie;

Erytrea /ˌɛrɨˈtrɛa/ (pn)
Eritreia, Eritréia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Estera /ɛˈstɛra/ (pn)
Ester
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Estonia /ɛˈstɔ̃ɲja/ (pn)
Estónia, Estônia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estończyk /ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
estoniano
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Estremadura (pn)
Estremadura
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Méridzie;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i dawna prowincja w zachodniej części Portugalii;

Etiopia /ɛˈtʲjɔpʲja/ (pn)
Etiópia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etol (n)
etólio
  mieszkaniec Etolii

Eubeja (pn)
Eubeia, Negroponte
  (geografia, geograficzny) przybrzeżna wyspa grecka w zachodniej części Morza Egejskiego;

Eucheriusz (pn)
Euquério
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Eufemia /ɛwˈfɛ̃mʲja/ (pn)
Eufêmia
  imię żeńskie;

Eugenia /ɛwˈɡɛ̃ɲja/ (pn)
Eugénia
  imię żeńskie;

Eugeniusz /ɛwˈɡɛ̃ɲuʃ/ (pn)
Eugênio
  imię męskie;

Euklides /ɛwˈklʲidɛs/ (pn)
Euclides
  grecki matematyk;

Eurazja /ɛwˈrazʲja/ (n)
Eurásia
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa /ɛwˈrɔpa/ (pn)
Europa
  (geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
  (mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 52;

Europa Południowa (n)
Europa meridional
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej

Europa Północna (n)
Europa setentrional
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej

Europa Wschodnia (n)
Leste Europeu
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Zachodnia /ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa/ (pn)
Europa Ocidental, Oeste Europeu
  (geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;

Europa Środkowa /ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva/ (pn)
Europa Central
  (geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;

Europejczyk /ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk/ (n)
europeu
  mieszkaniec Europy

Europejka /ˌɛwrɔˈpɛjka/ (n)
europeia
  mieszkanka Europy

Eutyches (pn)
Eutiques
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Euzebiusz /ɛwˈzɛbʲjuʃ/ (pn)
Eusébio
  imię męskie;

Ewa /ˈɛva/ (pn)
Eva
  (biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
  imię żeńskie;

Ewaryst (pn)
Evaristo
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Ewarysta (pn)
Evarista
  imię żeńskie;

Ezdrasz /ˈɛzdraʃ/ (pn)
Esdras
  imię męskie;

Ezechiel /ɛˈzɛxʲjɛl/ (pn)
Ezequiel
  imię męskie;

Ezop /ˈɛzɔp/ (pn)
Esopo
  (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Falklandy /falkˈlãndɨ/ (pn)
ilhas Falkland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag Falklandów (1.1);

Fatima /faˈtʲĩma/ (pn)
Fátima
  (geografia, geograficzny) miasto w Portugalii
  imię żeńskie

Federacja Rosyjska /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska/ (pn)
Federação Russa
  (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Federacyjna Republika Brazylii /ˌfɛdɛraˈʦ̑ɨjna rɛˈpublʲika braˈzɨlʲji/ (pn)
República Federativa do Brasil
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Brazylii, państwa w Ameryce Południowej

Federalna Republika Nigerii (pn)
República Federal da Nigéria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nigerii

Federalna Republika Somalii (pn)
República Federal da Somália
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Somalii jako państwa

Felicja /fɛˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Felícia
  imię żeńskie;

Felicyta (pn)
Felicidade
  imię żeńskie;

Fenicja /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja/ (pn)
Fenícia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Ferdynand /fɛrˈdɨ̃nãnt/ (pn)
Fernão
  imię męskie;

Fez /fɛs/ (pn)
Fez
  (geografia, geograficzny) miasto w Maroku;

Fidżi /ˈfʲiʤ̑ʲi/ (pn)
Fiji
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Filadelfia /ˌfʲilaˈdɛlfʲja/ (pn)
Filadélfia
  (geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;

Filemon /fʲiˈlɛ̃mɔ̃n/ (pn)
Filemom
  imię męskie;

Filip /ˈfʲilʲip/ (pn)
Felipe, Filipe
  imię męskie;

Filipiny /ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ/ (pn)
Filipinas
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Filipińczyk /ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
filipino
  obywatel Filipin

Filomena /ˌfʲilɔ̃ˈmɛ̃na/ (pn)
Filomena
  imię żeńskie;

Fin /fʲĩn/ (n)
finlandês
  człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finlandia /fʲĩnˈlãndʲja/ (pn)
Finlândia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Flandria /ˈflãndrʲja/ (pn)
Flandres
  (geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii

Florencja /flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Florença
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Florentyna (pn)
Florentina
  imię żeńskie;

Fobos /ˈfɔbɔs/ (pn)
Fobos
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie strachu, towarzysz Aresa na polu bitwy;
  (astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Fokida (pn)
Fócida
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielka kraina w środkowej Grecji, na terenie której znajdowały się słynne z wyroczni Delfy i góra Parnas;

Franciszek /frãɲˈʨ̑iʃɛk/ (pn)
Francisco
  imię męskie;

Franciszka /frãɲˈʨ̑iʃka/ (pn)
Francisca
  imię żeńskie;

Francja /ˈfrãnʦ̑ʲja/ (n)
França
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz /ˈfrãnʦ̑us/ (n)
francês
  człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka /frãnˈʦ̑uska/ (n)
francesa
  kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Freja /ˈfrɛja/ (pn)
Freia
  nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;

Fryderyk /frɨˈdɛrɨk/ (pn)
Frederico
  imię męskie;

Fryderyka /ˌfrɨdɛˈrɨka/ (pn)
Frederica
  imię żeńskie;

Frygia (pn)
Frígia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Fryzja (pn)
Frísia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

Fudżi /ˈfuʤ̑ʲi/ (pn)
Fuji
  (geografia, geograficzny) wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu;

G8 (acronym)
G8
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forum polityczno-gospodarcze zrzeszające osiem najbardziej wpływowych państw świata, tj. Wielką Brytanię, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię, Stany Zjednoczone, Kanadę i Rosję;

GMO /ɟɛ‿ɛ̃m‿ˈɔ/ (acronym)
OGM
  (rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) organizm zmodyfikowany genetycznie;

Gabon /ˈɡabɔ̃n/ (pn)
Gabão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabriel /ˈɡabrʲjɛl/ (pn)
Gabriel
  imię męskie;

Gagauzja (pn)
Gagaúzia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;

Galacja (pn)
Galácia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;

Galia /ˈɡalʲja/ (pn)
Gália
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie

Galicia (pn)
Galiza
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Galicja /ɡaˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Galícia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

Galilea /ˌɡalʲiˈlɛa/ (pn)
Galileia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;
Galilea
  (geografia, geograficzny) gmina w Hiszpanii, w prowincji La Rioja;

Gambia /ˈɡãmbʲja/ (pn)
Gâmbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gandawa /ɡãnˈdava/ (pn)
Gante
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Gargantua (pn)
Gargântua
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Gaskonia (pn)
Gasconha
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Gaza /ˈɡaza/ (pn)
Gaza
  (geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;
  (geografia, geograficzny) prowincja Mozambiku;

Geldria (pn)
Guéldria
  (geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem;

Genewa /ɡɛ̃ˈnɛva/ (pn)
Genebra
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Genua /ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a/ (pn)
Génova
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

Georgia Południowa (pn)
Geórgia do Sul
  (geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy

Germanin (n)
germano
  (etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;

Gertruda /ɡɛrˈtruda/ (pn)
Gertrudes
  imię żeńskie;

Gerwazy /ɡɛrˈvazɨ/ (pn)
Gervásio
  imię męskie;

Ghana /ˈɡãna/ (pn)
Gana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Ghańczyk /ˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
ganense, ganês
  obywatel Ghany

Gibraltar /ɟiˈbraltar/ (pn)
Gibraltar
  (geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Gliceriusz (pn)
Glicério
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Goa (pn)
Goa
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Godfryd /ˈɡɔtfrɨt/ (pn)
Godofredo
  imię męskie;

Godzilla /ɡɔˈʥ̑ilːa/ (pn)
Godzilla
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Godzina dla Ziemi (n)
Hora do Planeta
  ekologiczna akcja wygaszania świateł, obchodzona jako święto w ostatnią sobotę marca;

Golgota (pn)
Gólgota
  (geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;

Gonsalwy (pn)
Gonçalo, Gonçalvo
  imię męskie;

Grecja /ˈɡrɛʦ̑ʲja/ (pn)
Grécia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greczynka /ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka/ (n)
grega
  osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Grek /ɡrɛk/ (n)
grego
  człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada /ɡrɛ̃ˈnada/ (pn)
Granada
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Grenlandczyk (n)
groenlandês
  mieszkaniec Grenlandii

Grenlandia /ɡrɛ̃nˈlãndʲja/ (pn)
Groenlândia, Gronelândia
  (geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Grenlandka (n)
groenlandesa
  mieszkanka Grenlandii

Gruzin /ˈɡruʑĩn/ (n)
georgiano
  osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

Gruzja /ˈɡruzʲja/ (pn)
Geórgia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Grzegorz /ˈɡʒɛɡɔʃ/ (pn)
Gregório
  imię męskie;

Guam /ˈɡu<sup>w</sup>ãm/ (pn)
Guam, Guame
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Guernsey (pn)
Guernsey
  (geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Gujana /ɡuˈjãna/ (pn)
Guiana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska /ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Guiana Francesa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Gwadelupa /ˌɡvadɛˈlupa/ (pn)
Guadalupe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;

Gwatemala /ˌɡvatɛ̃ˈmala/ (pn)
Guatemala
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;

Gwinea /ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Guiné
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau /ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw/ (pn)
Guiné-Bissau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa /ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva/ (pn)
Guiné Equatorial
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Górna Kraina (pn)
Alta Carníola
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;

Górny Śląsk (pn)
Alta Silésia
  (geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech;

Góry Baskijskie (pn)
Montes Bascos
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej Hiszpanii, pomiędzy Górami Kantabryjskimi na zachodzie i Pirenejami na wschodzie;

Góry Skaliste /ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ/ (pn)
Montanhas Rochosas
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

HIV /xʲif/ (acronym)
HIV, VIH
  (medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

Habakuk (pn)
Habacuque
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Hadrian /ˈxadrʲjãn/ (pn)
Adriano
  imię męskie;

Haga /ˈxaɡa/ (pn)
A Haia, Haia
  (geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Haiti /xaˈ<sup>j</sup>itʲi/ (pn)
Haiti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

Hamburg /ˈxãmburk/ (pn)
Hamburgo
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hamza (pn)
Hamza
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) podziemny ciek wodny w Brazylii odwadniający Basen Amazonki;

Hanower (pn)
Hanôver
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;

Hawaje /xaˈvajɛ/ (pn)
Havai, Havaí
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;

Hebe /ˈxɛbɛ/ (pn)
Hebe
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 6;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie młodości oraz szafarka ambrozji i nektaru na Olimpie, utożsamiana z rzymską Juwentas;

Hekate /xɛˈkatɛ/ (pn)
Hécate
  (mitologia grecka) bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom);

Hektor /ˈxɛktɔr/ (pn)
Heitor
  (mitologia grecka) królewicz i najdzielniejszy bohater trojański, syn Priama
  imię męskie;

Helena /xɛˈlɛ̃na/ (pn)
Elena
  (mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;
Helena
  (oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Helsinki /xɛlˈsʲĩnʲci/ (pn)
Helsinque, Helsínquia
  (geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Henryk /ˈxɛ̃nrɨk/ (pn)
Henrique
  imię męskie;

Herod /ˈxɛrɔt/ (pn)
Herodes
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) imię męskie

Hesja /ˈxɛsʲja/ (n)
Hesse
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;

Hestia /ˈxɛstʲja/ (pn)
Héstia
  (mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;

Hezjod /ˈxɛzʲjɔt/ (pn)
Hesíodo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki epik;

Hieronim /xʲjɛˈrɔ̃ɲĩm/ (pn)
Jerónimo, Jerônimo
  imię męskie;

Hieronima (pn)
Jerónima
  imię żeńskie

Hilary /xʲiˈlarɨ/ (pn)
Hilário
  imię męskie;

Himalaje /ˌxʲĩmaˈlajɛ/ (pn)
Himalaia, Himalaias
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi;

Hims (pn)
Homs
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Syrii w dolinie rzeki Orontes;

Hindus /ˈxʲĩndus/ (n)
indiano
  obywatel Indii

Hiob /xʲjɔp/ (pn)
Jó
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;

Hispanoameryka (pn)
Hispano-América
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) hiszpańskojęzyczne kraje Ameryki;

Hiszpan /ˈxʲiʃpãn/ (n)
espanhol
  człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania /xʲiʃˈpãɲja/ (pn)
Espanha
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hiszpanka /xʲiʃˈpãnka/ (n)
espanhola
  kobieta lub dziewczyna narodowości hiszpańskiej, obywatelka Hiszpanii, mieszkanka Hiszpanii

Holandia /xɔˈlãndʲja/ (pn)
Holanda
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Królestwa Niderlandów;
Holanda, Países Baixos, Neerlândia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holandia Południowa (pn)
Holanda do Sul
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;

Holender /xɔˈlɛ̃ndɛr/ (n)
holandês
  człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holofernes (pn)
Holofernes
  (biblijny) postać biblijna, wódz babilońskiej armii Nabuchodonozora zdekapitowany przez Judytę;

Holsztyn (pn)
Holsácia
  (geografia, geograficzny) kraina położona u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, obecnie w całości w Niemczech;

Homer /ˈxɔ̃mɛr/ (pn)
Homero
  (starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;

Honduras /xɔ̃nˈduras/ (pn)
Honduras
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong /ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk/ (pn)
Hong Kong
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Horacy /xɔˈraʦ̑ɨ/ (pn)
Horácio
  imię męskie;

Horeb (pn)
Horebe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijna góra, na której Jahwe powołał Mojżesza i objawił się Eliaszowi, utożsamiana niekiedy z górą Synaj;

Horus /ˈxɔrus/ (pn)
Hórus
  (mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej;

Huang He (pn)
Huang He
  (geografia, geograficzny) Rzeka Żółta, rzeka w północnych Chinach,

Hubal (pn)
Hubal
  (mitologia arabska) przedislamski bóg słońca i księżyca, najwyższa postać panteonu mekkańskiego;

Hurghada /xurˈɡada/ (pn)
Hurghada
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Egipcie na wybrzeżu Morza Czerwonego;

Hydra /ˈxɨdra/ (pn)
Hidra
  (mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;

Hygin (pn)
Higino
  imię męskie;

Ifigenia (pn)
Ifigênia, Ifigenia, Ifigénia
  imię żeńskie;

Ignacy /iɡˈnaʦ̑ɨ/ (pn)
Inácio
  imię męskie;

Indiana /ĩnˈdʲjãna/ (pn)
Indiana
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Indie /ˈĩndʲjɛ/ (pn)
Índia
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indonezja /ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Indonésia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
indonésio
  obywatel Indonezji

Io /ˈi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Io
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85;
  (mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;
  (astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Irak /ˈirak/ (pn)
Iraque
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Iran /ˈirãn/ (pn)
Irã, Irão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Irańczyk /iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
iraniano
  obywatel Iranu

Irena /iˈrɛ̃na/ (pn)
Irene, Iria
  imię żeńskie;

Irkuck (pn)
Irkutsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irlandczyk /irˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
irlandês
  osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia /irˈlãndʲja/ (pn)
Irlanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Irlandia Północna /irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Irlanda do Norte
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Irlandka /irˈlãntka/ (n)
irlandês, irlandesa
  kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej

Islandczyk /isˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
islandês
  człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia /isˈlãndʲja/ (pn)
Islândia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Itaka /iˈtaka/ (pn)
Ítaca
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Izajasz /iˈzajaʃ/ (pn)
Isaías
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion biblijnych;
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Izrael /izˈraɛl/ (pn)
Israel
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;
  (podniośle) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawcy judaizmu
  imię męskie;

Izraelczyk /ˌizraˈɛlʧ̑ɨk/ (n)
israelense
  obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Izraelita /ˌizraɛˈlʲita/ (n)
israelita
  (starożytność) przedstawiciel narodu żydowskiego w epoce Starego Testamentu;

Izydor /iˈzɨdɔr/ (pn)
Isidoro
  imię męskie;

Jacek /ˈjaʦ̑ɛk/ (pn)
Jacinto
  imię męskie;

Jafet (pn)
Jafé
  (biblijny) postać starotestamentowa, jeden z synów Noego;

Jahwe /ˈjaxfɛ/ (pn)
Javé
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Jakub /ˈjakup/ (pn)
Jacó, Jacob
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
Tiago, Jacó, Jaime, Diogo, Iago
  imię męskie;

Jamajka /jãˈmajka/ (pn)
Jamaica
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jan /jãn/ (pn)
João
  imię męskie;

Jan Mayen /ˈjãn ˈmajɛ̃n/ (pn)
Jan Mayen
  (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii;

Jankes (n)
ianque
  (pogardliwie, pogardliwy) albo (żartobliwie) Amerykanin

Japonia /jaˈpɔ̃ɲja/ (pn)
Japão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japonka /jaˈpɔ̃nka/ (n)
japonesa
  kobieta lub dziewczyna narodowości japońskiej, obywatelka, mieszkanka Japonii

Japończyk /jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
japonês
  osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jawa /ˈjava/ (pn)
Java
  (geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jawajczyk (n)
javanês
  mieszkaniec Jawy

Jawajka (n)
javanesa
  mieszkanka Jawy

Jazon /ˈjazɔ̃n/ (pn)
Jasão, Jasom
  imię męskie;

Jałta /ˈjawta/ (pn)
Ialta
  (geografia, geograficzny) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

Jemen /ˈjɛ̃mɛ̃n/ (pn)
Iémen, Iêmen
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jeremiasz /jɛˈrɛ̃mʲjaʃ/ (pn)
Jeremias
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jerozolima /ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma/ (pn)
Jerusalém
  (geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jerycho /jɛˈrɨxɔ/ (pn)
Jericó
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy /ˈjɛʒɨ/ (pn)
Jorge
  imię męskie;

Jesse (pn)
Jessé
  (biblijny) postać biblijna;

Jezioro Bodeńskie (pn)
lago de Constança
  (geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezus /ˈjɛzus/ (pn)
Jesus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus /ˈjɛzus ˈxrɨstus/ (pn)
Jesus Cristo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Joachim /jɔˈaxʲĩm/ (pn)
Joaquim
  imię męskie;

Joanna /jɔˈãnːa/ (pn)
Joana
  imię żeńskie;

Jonasz /ˈjɔ̃naʃ/ (pn)
Jonas
  imię męskie;

Jonia (pn)
Iónia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności kraina położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander;

Jordan /ˈjɔrdãn/ (pn)
Jordão, Rio Jordão
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania /jɔrˈdãɲa/ (pn)
Jordânia
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jordańczyk /jɔrˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
jordaniano
  obywatel Jordanii

Jowisz /ˈjɔvʲiʃ/ (pn)
Júpiter
  (mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
  (astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;

Jozafat (pn)
Josafá, Josafat
  imię męskie;

Jozue /jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Josué
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Juda /ˈjuda/ (pn)
Judas, Judá
  imię męskie; imię biblijne;
Judá
  (administracja) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo na Bliskim Wschodzie;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Judea, nazwa krainy;

Judasz (pn)
Judas
  (biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota;

Judyta /juˈdɨta/ (pn)
Judite
  imię żeńskie;

Jugosławia /ˌjuɡɔˈswavʲja/ (pn)
Jugoslávia, Iugoslávia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Jukon /ˈjukɔ̃n/ (pn)
Yukon
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Juliusz /ˈjulʲjuʃ/ (pn)
Júlio
  imię męskie;

Jutlandia (pn)
Jutlândia
  (geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Józef /ˈjuzɛf/ (pn)
José
  imię męskie;

Józefina /ˌjuzɛˈfʲĩna/ (pn)
Josefina
  imię żeńskie;

KTG (acronym)
CTG
  (medycyna, medyczny) kardiotokografia

Kabul /ˈkabul/ (pn)
Cabul
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kabylia /kaˈbɨlʲja/ (pn)
Cabília
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii

Kacper /ˈkaʦ̑pɛr/ (pn)
Gaspar
  imię męskie;

Kaczor Donald /ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt/ (pn)
Pato Donald
  bohater filmów animowanych;

Kadyks /ˈkadɨks/ (pn)
Cádis
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Kafarnaum (pn)
Cafarnaum
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kain (pn)
Caim
  (biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair /ˈka<sup>j</sup>ir/ (pn)
Cairo
  (geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kajenna /kaˈjɛ̃nːa/ (pn)
Caiena
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Gujany Francuskiej;

Kajfasz (pn)
Caifás
  (biblijny) nowotestamentowy arcykapłan;
  imię męskie

Kajmany /kajˈmãnɨ/ (pn)
Ilhas Cayman
  (geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej;

Kalifornia /ˌkalʲiˈfɔrʲɲja/ (pn)
Califórnia
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kalkuta /kalˈkuta/ (pn)
Calcutá
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach (egzonim wariantowy wg KSNG);

Kambodża /kãmˈbɔʤ̑a/ (pn)
Camboja
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin /ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn/ (n)
cambojano
  mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kamczatka /kãmˈʧ̑atka/ (pn)
Kamchatka
  (geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji;

Kamerun /kãˈmɛrũn/ (pn)
Camarões
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kampania /kãmˈpãɲja/ (pn)
Campânia
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech;

Kanada /kãˈnada/ (pn)
Canadá
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk /ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
canadense
  obywatel Kanady

Kapsztad /ˈkapʃtat/ (pn)
Cidade do Cabo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Karaczi /kaˈraʧ̑ʲi/ (pn)
Carachi
  (geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Karaiby /ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ/ (pn)
Caribe
  (geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karol /ˈkarɔl/ (pn)
Carlos
  imię męskie;

Karolina /ˌkarɔˈlʲĩna/ (pn)
Carolina
  imię żeńskie;

Karolina Południowa (pn)
Carolina do Sul
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karpaty /karˈpatɨ/ (pn)
Cárpatos
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Kartagina /ˌkartaˈɟĩna/ (pn)
Cartago
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Kartagińczyk /ˌkartaˈɟĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
cartaginês
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Kartaginy

Karyntia (pn)
Caríntia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Kastylia (n)
Castela
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Hiszpanii;

Kaszmir /ˈkaʃmʲir/ (pn)
Caxemira
  (geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Katalonia /ˌkataˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Catalunha
  (geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katania (pn)
Catânia
  (geografia, geograficzny) miasto portowe we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii nad Zatoką Katańską, znajduje się u podnóża Etny;

Katarzyna /ˌkataˈʒɨ̃na/ (pn)
Catarina
  imię żeńskie;

Kaukaz /ˈkawkas/ (pn)
Cáucaso
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kazachstan /kaˈzaxstãn/ (pn)
Cazaquistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kazimierz /kaˈʑĩmʲjɛʃ/ (pn)
Casimiro
  imię męskie;

Kefas (pn)
Cefas
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Kenia /ˈkɛ̃ɲja/ (pn)
Quénia Quênia, Quénia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kijów /ˈcijuf/ (pn)
Kiev, Kyiv
  (geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kilimandżaro /ˌcilʲĩmãn͇ˈʤ̑arɔ/ (pn)
Kilimanjaro
  (geografia, geograficzny) najwyższa góra Afryki położona w Tanzanii niedaleko granicy z Kenią;

King Kong (pn)
King Kong
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;

Kirgistan /cirʲˈɟistãn/ (pn)
Quirguizistão, Quirguistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kiribati /ˌcirʲiˈbatʲi/ (pn)
Kiribati
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Kiszyniów /ciˈʃɨ̃ɲuf/ (pn)
Chişinău
  (geografia, geograficzny) stolica Mołdawii;

Klaudia /ˈklawdʲja/ (pn)
Cláudia
  imię żeńskie;

Klaudiusz /ˈklawdʲjuʃ/ (pn)
Cláudio
  imię męskie;

Klio /ˈklʲi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Clio
  (mitologia grecka) jedna z nereid, córka Nereusa i Doris
  (mitologia grecka) muza historii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kolombo /kɔˈlɔ̃mbɔ/ (pn)
Colombo
  (geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Colônia, Colónia
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolumb /ˈkɔlũmp/ (pn)
Colombo
  (historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumbia /kɔˈlũmbʲja/ (pn)
Colômbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska /kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska/ (pn)
Colúmbia Britânica
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Komisja Europejska /kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (n)
Comissão Europeia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej;

Komory /kɔ̃ˈmɔrɨ/ (pn)
Comores
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Komsomoł (n)
Komsomol
  (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991;

Konakry /kɔ̃ˈnakrɨ/ (pn)
Conacri
  (geografia, geograficzny) stolica Gwinei;

Konfederacja Szwajcarska (pn)
Confederação Suíça
  (oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;

Konfucjusz (pn)
Confúcio
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongo /ˈkɔ̃ŋɡɔ/ (pn)
Congo
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Konstancja /kɔ̃w̃ˈstãnʦ̑ʲja/ (pn)
Constança
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;
  imię żeńskie;

Konstantyna (pn)
Constantina
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Algierii;
  imię żeńskie;

Konstantynopol /ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl/ (pn)
Constantinopla
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Kopciuszek (pn)
Cinderela
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga /ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa/ (pn)
Copenhaga
  (geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran /ˈkɔrãn/ (pn)
Corão, Alcorão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Kordoba /kɔrˈdɔba/ (n)
Córdova
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Korea /kɔˈrɛa/ (pn)
Coreia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;
  (potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa

Korea Południowa /kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Coreia do Sul Coréia do Sul, Coreia do Sul
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna /kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Coreia do Norte
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreańczyk /ˌkɔrɛˈãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
coreano
  obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Korneliusz /kɔrˈnɛlʲjuʃ/ (pn)
Cornélio
  imię męskie;

Kornwalia (pn)
Cornualha
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;

Korsyka /kɔrˈsɨka/ (pn)
Córsega
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korynt (pn)
Corinto
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Koryntianin (n)
corintiano, coríntio
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Koryntu

Kos /kɔs/ (pn)
Cós
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

Kosma /ˈkɔsma/ (pn)
Cosme
  imię męskie;

Kosowo /kɔˈsɔvɔ/ (pn)
Kosovo
  (geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kostaryka /ˌkɔstaˈrɨka/ (pn)
Costa Rica
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kowno (pn)
Kaunas
  drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kozak /ˈkɔzak/ (n)
Cossaco
  (historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Koziorożec /ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑/ (pn)
Capricórnio
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kraków /ˈkrakuf/ (pn)
Cracóvia
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar (pn)
Krasnodar
  (geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Kreta /ˈkrɛta/ (pn)
Creta
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Kreteńczyk /krɛˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
cretense
  mieszkaniec Krety

Krym /krɨ̃m/ (pn)
Crimeia
  (geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Kryspin /ˈkrɨspʲĩn/ (pn)
Crispim
  imię męskie;

Krystian /ˈkrɨstʲjãn/ (pn)
Cristiano
  imię męskie;

Krystyna /krɨˈstɨ̃na/ (pn)
Cristina
  imię żeńskie;

Krzysztof /ˈkʃɨʃtɔf/ (pn)
Cristóvão
  imię męskie;

Królestwo Belgii (pn)
Reino da Bélgica
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Bhutanu /kruˈlɛstfɔ buˈtãnu/ (pn)
Reino do Butão
  pełna, oficjalna nazwa państwa Bhutan

Królewiec (pn)
Conisberga
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Ksawery /ksaˈvɛrɨ/ (pn)
Xavier
  imię męskie;

Kserkses (pn)
Xerxes
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie, noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Lua
  (astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Ku Klux Klan (n)
Ku Klux Klan
  (historia, historyczny, historycznie) (społeczny) działające w różnych latach amerykańskie rasistowskie organizacje terrorystyczne;

Kuba /ˈkuba/ (pn)
Cuba
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;
  (geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;

Kubań (pn)
Kuban
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia;

Kubańczyk /kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
cubano
  obywatel Kuby

Kujawy /kuˈjavɨ/ (pn)
Cujávia
  (geografia, geograficzny) kraina w środkowej Polsce;

Kurdystan (pn)
Curdistão
  (geografia, geograficzny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Kurytyba (pn)
Curitiba
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;

Kusz /kuʃ/ (pn)
Cush
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;
Cuche
  (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;

Kuwejt /ˈkuvɛjt/ (pn)
Kuwait
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;
  (geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

LGBT (acronym)
LGBT
  = (społeczny) lesbijki, geje, osoby biseksualne i transpłciowe – jako zbiorowość;

La Manche (pn)
Canal da Mancha
  (geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji;

Lacedemończyk /ˌlaʦ̑ɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (pn)
lacedemónio
  mieszkaniec Lacedemonu (Sparty)

Lacjum /ˈlaʦ̑ʲjũm/ (pn)
Lácio
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;

Lahaur (pn)
Lahore
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab;

Lakonia (pn)
Lacónia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią;

Laos /ˈlaɔs/ (pn)
Laos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laponia /laˈpɔ̃ɲja/ (pn)
Lapónia, Lapônia
  (geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;

Laramidia (pn)
Laramidia
  (geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) kontynent istniejący w późnej kredzie, 98-65 mln lat temu, który obejmował tereny stanowiące współcześnie zachód Ameryki Północnej;

Las Bregencki (pn)
Pré-Alpes de Bregenz
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych, od zachodu graniczy z Renem, od wschodu z Alpami Algawskimi;

Las Vegas (pn)
Las Vegas
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nevada, w hrabstwie Clark;

Latakia (pn)
Lataquia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Lateran (pn)
Latrão
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) zespół pałacowo-kościelny w Rzymie;

Laura /ˈlawra/ (pn)
Laura
  imię żeńskie;

Lazurowe Wybrzeże /ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ/ (pn)
Costa Azul, Riviera Francesa
  (geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;

Lejda (pn)
Leida
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;

Leningrad /lɛ̃ˈɲĩŋɡrat/ (pn)
Leningrado
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991

Leopold /lɛˈɔpɔlt/ (pn)
Leopoldo
  imię męskie;

Lesotho /lɛˈsɔtɔ/ (pn)
Lesoto
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Lew /lɛf/ (pn)
Leão, Leo
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewi (pn)
Levi
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów;

Lhasa /ˈlasa/ (pn)
Lassa, Lhasa
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, stolica Tybetańskiego Regionu Autonomicznego;

Liban /ˈlʲibãn/ (pn)
Líbano
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;

Libańczyk /lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
libanês
  obywatel Libanu

Liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (pn)
Libéria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libia /ˈlʲibʲja/ (pn)
Líbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libijczyk /lʲiˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
líbio
  obywatel Libii

Libijka /lʲiˈbʲijka/ (n)
líbia
  obywatelka Libii

Licja (pn)
Lícia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;

Liechtenstein /ˈlixtɛnʂtajn/ (pn)
Liechtenstein, Listenstaine
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Liechtensteińczyk (n)
liechtensteiniano
  obywatel Liechtensteinu

Liguria /lʲiˈɡurʲja/ (pn)
Ligúria
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech;

Linus /ˈlʲĩnus/ (pn)
Lino
  (historia, historyczny, historycznie) imię męskie;

Lipsk /lʲipsk/ (pn)
Leipzig
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Litwa /ˈlʲitfa/ (pn)
Lituânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwin /ˈlʲitfʲĩn/ (n)
lituano
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

Lizbona /lʲizˈbɔ̃na/ (pn)
Lisboa
  (geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loara /lɔˈara/ (pn)
Loire
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
  (geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;

Lombardia /lɔ̃mˈbardʲja/ (pn)
Lombardia
  (geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie;

Londyn /ˈlɔ̃ndɨ̃n/ (pn)
Londres
  (geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Los Angeles (pn)
Los Angeles
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia;

Lotaryngia /ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Lorena
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lublana /luˈblãna/ (pn)
Liubliana
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii;

Lucerna /luˈʦ̑ɛrna/ (pn)
Lucerna
  (geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii, którego stolicą jest Lucerna (1.1);
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad Jeziorem Czterech Kantonów;

Lucjusz /ˈluʦ̑ʲjuʃ/ (pn)
Lúcio
  imię męskie;

Ludwik /ˈludvʲik/ (pn)
Luís
  imię męskie;

Luizjana (pn)
Louisiana, Luisiana
  (geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Luksemburg /luˈksɛ̃mburk/ (pn)
Luxemburgo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Luksemburga (1.1);

Luneta /lũˈnɛta/ (pn)
Telescópio
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Lusaka /luˈsaka/ (pn)
Lusaca
  (geografia, geograficzny) stolica Zambii;

Luzytania (pn)
Lusitânia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów /lvuf/ (pn)
Lviv
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

MAEA /ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa/ (acronym)
AIEA
  = Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej;

MSM (acronym)
MSM
  = (chemia, chemiczny) (spożywczy) metylosulfonylometan
HSH
  = (seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna mający kontakty seksualne z mężczyznami;

MTK /ɛ̃m‿tɛ‿ˈka/ (acronym)
TPI
  = (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) Międzynarodowy Trybunał Karny;

Macedonia /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Macedónia, Macedônia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Macedończyk /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
macedónio, macedônio
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;

Machabeusz (n)
Macabeu
  (historia, historyczny, historycznie) przydomek Judy Hasmoneusza;

Maciej /ˈmaʨ̑ɛ̇j/ (pn)
Mathias
  imię męskie;

Madagaskar /ˌmadaˈɡaskar/ (pn)
Madagáscar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madera /maˈdɛra/ (pn)
Madeira
  (geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

Madryt /ˈmadrɨt/ (pn)
Madrid, Madri
  (geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magdeburg /maɡˈdɛburk/ (pn)
Magdeburgo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Maghreb /ˈmaɡrɛp/ (n)
Magrebe, Magreb
  (geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Mahomet /maˈxɔ̃mɛt/ (pn)
Maomé
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;

Majorka (pn)
Maiorca
  (geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majotta /maˈjɔtːa/ (n)
Mayotte
  (geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

Makau /ˈmakaw/ (pn)
Macau
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach
  (geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

Maksencja (pn)
Maxentia
  imię żeńskie;

Malachiasz (pn)
Malaquias
  (biblijny) imię męskie;

Malawi /maˈlavʲi/ (pn)
Malawi
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malediwczyk /ˌmalɛˈdʲifʧ̑ɨk/ (n)
maldivo
  obywatel Malediwów

Malediwy /ˌmalɛˈdʲivɨ/ (pn)
Maldivas
  (geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja /maˈlɛzʲja/ (pn)
Malásia
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Mali /ˈmalʲi/ (pn)
Mali
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malta /ˈmalta/ (pn)
Malta
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maltańczyk /malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
maltês
  obywatel Malty

Mandżuria /mãn͇ˈʤ̑urʲja/ (pn)
Manchúria
  (geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manila /mãˈɲila/ (pn)
Manila
  (geografia, geograficzny) stolica Filipin;

Manitoba /ˌmãɲiˈtɔba/ (pn)
Manitoba
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Mantua (pn)
Mântua
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii; stolica prowincji Mantua (1.2);

Maraton (pn)
Maratona
  miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;

Marcela (pn)
Marcela
  imię żeńskie

Marceli /marˈʦ̑ɛlʲi/ (pn)
Marcelo
  imię męskie;

Marcin /ˈmarʲʨ̑ĩn/ (pn)
Martim, Martinho
  imię męskie;

Marek /ˈmarɛk/ (pn)
Marcos
  imię męskie;

Maria /ˈmarʲja/ (pn)
Maria
  imię żeńskie;

Maroko /maˈrɔkɔ/ (pn)
Marrocos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Marrakesz /marˈːakɛʃ/ (pn)
Marraquexe
  (geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka;

Mars /mars/ (pn)
Marte
  (mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem;
  (astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Marsylia /marˈsɨlʲja/ (pn)
Marselha
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Marta /ˈmarta/ (pn)
Marta
  imię żeńskie;

Maryja /maˈrɨja/ (pn)
Maria
  (teologia, teologiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) Matka Boża;

Maryn (pn)
Marino
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Maryna /maˈrɨ̃na/ (pn)
Marina
  imię żeńskie;

Masaj /ˈmasaj/ (n)
massai
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna z półkoczowniczej grupy etnicznej zamieszkującej Kenię i północną Tanzanię;

Maskareny (pn)
Mascarenhas
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim, na wschód od Madagaskaru;

Massachusetts (pn)
Massachusetts
  (geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Matatiasz (pn)
Matatias
  imię męskie

Mateusz /maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Mateus
  imię męskie;

Maur /mawr/ (n)
mouro
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;

Mauretania /ˌmawrɛˈtãɲja/ (pn)
Mauritânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauritius /mawˈrʲitʲjus/ (pn)
Maurícia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Mazowsze /maˈzɔfʃɛ/ (n)
Mazóvia
  (geografia, geograficzny) kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Mazury (pn)
Masúria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;

Małgorzata /ˌmawɡɔˈʒata/ (pn)
Margarida
  imię żeńskie;

Mediolan /mɛˈdʲjɔlãn/ (pn)
Milão
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Meksyk /ˈmɛksɨk/ (pn)
México
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;
Cidade do México, México
  (geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1);

Meksykanin /ˌmɛksɨˈkãɲĩn/ (n)
mexicano
  obywatel Meksyku

Meksykańskie Stany Zjednoczone (pn)
Estados Unidos Mexicanos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Meksyku jako państwa

Melanezja /ˌmɛlãˈnɛzʲja/ (pn)
Melanésia
  (geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melaniusz (pn)
Melânio
  imię męskie;

Melchior /ˈmɛlxʲjɔr/ (pn)
Melchior
  imię męskie;

Melchizedek (pn)
Melquisedeque
  (biblijny) imię męskie;

Meluzyna (pn)
Melusina
  (mitologia, mitologiczny) (książkowy) postać z literatury średniowiecznej i mitów, pół-kobieta, pół-ryba;

Men /mɛ̃n/ (pn)
Meno
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowych Niemczech;

Mercja (pn)
Mércia
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo anglosaskie istniejące w środkowej Anglii w latach 527–918;

Merkury /mɛrˈkurɨ/ (pn)
Mercúrio
  (mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
  (astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mesjasz (pn)
Messias
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)

Mesyna (pn)
Messina
  (geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Metody /mɛˈtɔdɨ/ (pn)
Metódio
  imię męskie;

Mezoameryka (pn)
Mesoamérica
  (geografia, geograficzny) region zamieszkany przez członków wielkich środkowoamerykańskich kultur prekolumbijskich rozciągający się od środkowego Meksyku po Przesmyk Panamski;

Mezopotamia /ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja/ (pn)
Mesopotâmia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami /maˈjãmʲi/ (pn)
Miami
  (geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Michał /ˈmʲixaw/ (pn)
Miguel
  imię męskie;

Micheasz (pn)
Miqueias, Micaías
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Mikołaj /mʲiˈkɔwaj/ (pn)
Nicolau
  imię męskie;

Mikronezja /ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Micronésia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
  (geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Milet (pn)
Mileto
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne jońskie miasto i polis na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Minerwa /mʲĩˈnɛrva/ (pn)
Minerva
  (mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną;

Minorka (pn)
Minorca
  (geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;

Mirela /mʲiˈrɛla/ (pn)
Mirela
  imię żeńskie;

Mińsk /mʲĩj̃sk/ (pn)
Minsk
  (geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Modena /mɔˈdɛ̃na/ (pn)
Módena
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Moguncja /mɔˈɡũnʦ̑ʲja/ (pn)
Mainz, Mogúncia
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem;

Mojżesz /ˈmɔjʒɛʃ/ (pn)
Moisés
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
  imię męskie;

Moluki (pn)
Ilhas Molucas, Molucas
  (geografia, geograficzny) grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;
Molucas
  (geografia, geograficzny) prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);

Monachium /mɔ̃ˈnaxʲjũm/ (pn)
Munique
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monako /mɔ̃ˈnakɔ/ (pn)
Mónaco
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia /mɔ̃ŋˈɡɔlʲja/ (pn)
Mongólia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Monika /mɔ̃ˈɲika/ (pn)
Mônica
  imię żeńskie;

Montreal /mɔ̃nˈtrɛal/ (pn)
Montreal
  (geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Montserrat (pn)
Monserrate
  (geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Morfeusz /mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Morfeu
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach;

Moria (pn)
Moriá
  (biblijny) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie, występującego w Starym Testamencie jako miejsce ofiary Abrahama

Morze Adriatyckie /ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
mar Adriático, Mar Adriático
  (geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Arabskie /ˈmɔʒɛ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
mar Arábico, mar da Arábia, mar Árabe
  (geografia, geograficzny) otwarte morze w północnej części Oceanu Indyjskiego;

Morze Azowskie /ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ/ (pn)
Mar de Azov
  (geografia, geograficzny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Barentsa /ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa/ (pn)
mar de Barents, Mar de Barents
  (geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym;

Morze Bałtyckie /ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Mar Báltico
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Białe /ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ/ (pn)
Mar Branco
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Czarne /ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ/ (pn)
Mar Negro
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone /ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ/ (pn)
Mar Vermelho
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Egejskie /ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ/ (pn)
Mar Egeu
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Irlandzkie /ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Mar da Irlanda
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Japońskie (pn)
Mar do Japão
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją;

Morze Jońskie /ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Mar Jônico
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;

Morze Karaibskie /ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ/ (pn)
Mar do Caribe
  (geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Kaspijskie /ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ/ (pn)
mar Cáspio
  (geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Południowochińskie /ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ/ (pn)
Mar da China Meridional
  (geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne /ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
mar do Norte, Mar do Norte
  (geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Tyrreńskie /ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Mar Tirreno
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Śródziemne /ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ/ (pn)
Mar Mediterrâneo, Mediterrâneo
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte /ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ/ (pn)
mar Amarelo, Mar Amarelo
  (geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskwa /ˈmɔskfa/ (pn)
Moscovo, Moscou
  (geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mostar /ˈmɔstar/ (pn)
Mostar
  (geografia, geograficzny) miasto w Hercegowinie, stolica regionu:

Mount Everest (pn)
Monte Everest
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Mowgli (pn)
Mogli
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię męskie, bohater serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;

Moza /ˈmɔza/ (pn)
Mosa
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Mozambik /mɔˈzãmbʲik/ (pn)
Moçambique
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawia /mɔwˈdavʲja/ (pn)
Moldávia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Murcja (pn)
Múrcia
  (geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii

Murzyn /ˈmuʒɨ̃n/ (n)
negro
  (etnografia, etnograficzny) człowiek czarnoskóry

Mykeńczyk (n)
micénico
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Myken

Myszka Miki /ˈmɨʃka ˈmʲici/ (pn)
Rato Mickey, Mickey Mouse
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

NASA (n)
NASA
  (administracja) (astronautyka, astronautyczny) amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, zajmująca się planowaniem, koordynacją i realizacją badań nad kosmosem;

NATO /ˈnatɔ/ (acronym)
OTAN
  Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

NLPZ (acronym)
AINE
  = (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny;

NPŚ (acronym)
NOM
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) nowy porządek świata;

NRD /ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ/ (acronym)
RDA
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

NWD /ɛ̃n‿vu‿ˈdɛ/ (acronym)
MDC
  = (matematyka, matematyczny) największy wspólny dzielnik

Nabatea (pn)
Nabateia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, zamieszkana przez Nabatejczyków

Nablus /ˈnablus/ (pn)
Nablus
  (geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Nabuchodonozor /ˌnabuxɔdɔ̃ˈnɔzɔr/ (pn)
Nabucodonosor
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) imiona czterech władców Babilonii
  (starożytność) (biblijny) biblijny odpowiednik akadyjskiego imienia Nabu-kudurrī-uṣur;

Naddniestrze /nadˈdʲɲɛsṭʃɛ/ (pn)
Transnístria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadrenia Północna-Westfalia (pn)
Renânia do Norte-Westfália, Renânia do Norte-Vestfália
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadrenia-Palatynat /ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat/ (pn)
Renânia-Palatinado
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Nahum (pn)
Naum
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię męskie;

Nairobi /ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi/ (pn)
Nairobi
  (geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Namibia /nãˈmʲibʲja/ (pn)
Namíbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Napoleon /ˌnapɔˈlɛɔ̃n/ (pn)
Napoleão
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Narbona (pn)
Narbona
  (geografia, geograficzny) miejscowość we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude;

Narwa (pn)
Narva
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);

Natalia /naˈtalʲja/ (pn)
Natália
  imię żeńskie;

Nauru /naˈ<sup>w</sup>uru/ (pn)
Nauru
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Nawakszut /naˈvakʃut/ (pn)
Nouakchott
  (geografia, geograficzny) stolica Mauretanii;

Nazaret /naˈzarɛt/ (pn)
Nazaré
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Izraelu;

Nazjanz (pn)
Nazianzo
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Kapadocji w Azji Mniejszej;

Neapol /nɛˈapɔl/ (pn)
Nápoles
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nepal /ˈnɛpal/ (pn)
Nepal
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Neptun /ˈnɛptũn/ (pn)
Neptuno, Netuno
  (mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem;
  (astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego;

Niagara /ɲaˈɡara/ (pn)
rio Niágara
  (geografia, geograficzny) rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych;

Nicea /ɲiˈʦ̑ɛa/ (pn)
Nice
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niderlandy /ˌɲidɛrˈlãndɨ/ (pn)
Países Baixos
  (geografia, geograficzny) (książkowy) (rzadki, rzadko używany) Holandia

Niedziela Palmowa /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva/ (n)
Domingo de Ramos
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;

Niemcy /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ/ (pn)
Alemanha
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Niemiec /ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
alemão
  człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na/ (pn)
República Democrática Alemã
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka /ˈɲɛ̃mka/ (n)
alemã
  kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Niger /ˈɲiɡɛr/ (pn)
Níger
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;

Nigeria /ɲiˈɡɛrʲja/ (pn)
Nigéria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nikaragua /ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a/ (pn)
Nicarágua
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nil /ɲil/ (pn)
Nilo
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;

Niue /ˈɲu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Niue
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi;
  (geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii

Nix /ɲiks/ (pn)
Nix
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Niżny Nowogród (pn)
Níjni Novgorod
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;

Noe /ˈnɔɛ/ (pn)
Noé
  (biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Norbert /ˈnɔrbɛrt/ (pn)
Norbert
  imię męskie;

Normandia /nɔrˈmãndʲja/ (pn)
Normandia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Norweg /ˈnɔrvɛk/ (n)
norueguês
  człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia /nɔrˈvɛɟja/ (pn)
Noruega
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norweżka /nɔrˈvɛʃka/ (n)
norueguesa
  kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii

Norymberga /ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa/ (pn)
Nuremberga
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, położone we Frankonii;

Nowa Fundlandia /ˈnɔva fũnˈdlãndʲja/ (pn)
Terra Nova
  (geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;

Nowa Gwinea /ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Nova Guiné
  (geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Kaledonia /ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Nova Caledónia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Szkocja /ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
Nova Escócia
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Zelandia /ˈnɔva zɛˈlãndʲja/ (pn)
Nova Zelândia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi /ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi/ (pn)
Nova Deli
  (geografia, geograficzny) stolica Indii;

Nowokuźnieck (pn)
Novokuznetsk
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;

Nowosybirsk /ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk/ (pn)
Novosibirsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem;

Nowy Brunszwik /ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik/ (pn)
Nova Brunswick
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowy Jork /ˈnɔvɨ ˈjɔrk/ (pn)
Nova Iorque
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na północnym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Orlean /ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn/ (pn)
Nova Orleães
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Nowy Rok /ˈnɔvɨ ˈrɔk/ (n)
Ano-Novo, Ano Novo
  święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Testament /ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Novo Testamento
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;

Nowy Świat /ˈnɔvɨ ˈɕfʲjat/ (pn)
Novo Mundo
  (geografia, geograficzny) wspólna nazwa dla Ameryki Północnej, Ameryki Południowej i Australii;

Nubia /ˈnubʲja/ (pn)
Núbia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Numidia /nũˈmʲidʲja/ (pn)
Numídia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;

Nunavut (pn)
Nunavut
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

OB (acronym)
VHS, VS
  = (medycyna, medyczny) odczyn Biernackiego ((rzadki, rzadko używany) opad Biernackiego);

OIOM /ˈɔjɔ̃m/ (acronym)
UCI, UTI
  = (medycyna, medyczny) oddział intensywnej opieki medycznej

ONZ /ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt/ (acronym)
ONU
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

Ocean Arktyczny /ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ/ (pn)
Oceano Ártico
  (geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki /ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (pn)
Atlântico
  (geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski /ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci/ (pn)
Oceano Índico
  (geografia, geograficzny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Spokojny /ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ/ (pn)
Oceano Pacífico, oceano Pacífico
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania /ˌɔʦ̑ɛˈãɲja/ (n)
Oceania, Oceânia
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Odessa (pn)
Odessa
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odyseusz /ˌɔdɨˈsɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Odisseu, Odysseu
  (mitologia grecka) imię mitycznego króla Itaki, głównej postaci Odysei Homera;

Ofelia /ɔˈfɛlʲja/ (pn)
Ofélia
  imię żeńskie;
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Urana;

Ojcze nasz /ˈɔjʧ̑ɛ ˈnaʃ/ (pn)
Pai Nosso
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;

Okawango (pn)
Cubango
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Afryce;

Oklahoma /ˌɔklaˈxɔ̃ma/ (pn)
Oklahoma
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;

Oksford /ˈɔksfɔrt/ (pn)
Oxford
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire;

Oksytania (pn)
Occitânia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;

Oktawia (pn)
Octávia, Otávia
  imię żeńskie;

Olimp /ˈɔlʲĩmp/ (pn)
Olimpo
  (geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas;
  (mitologia grecka) legendarna siedziba głównych bogów greckich

Olimpia /ɔˈlʲĩmpʲja/ (pn)
Olímpia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;

Oman /ˈɔ̃mãn/ (pn)
Omã
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omar /ˈɔ̃mar/ (pn)
Omar
  imię męskie

Omsk (pn)
Omsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Ontario /ɔ̃nˈtarʲjɔ/ (pn)
Ontário
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;
  (geografia, geograficzny) jezioro w Ameryce Północnej, na granicy Stanów Zjednoczonych i Kanady;

Orenburg (pn)
Oremburgo
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;

Organizacja Narodów Zjednoczonych /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx/ (pn)
Organização das Nações Unidas
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ/ (pn)
Organização do Tratado do Atlântico Norte
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Orion /ˈɔrʲjɔ̃n/ (pn)
Orion
  (mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Orlando (pn)
Orlando
  imię męskie

Orlean (pn)
Orleães
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

Osaka /ɔˈsaka/ (pn)
Osaca, Osaka
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Osetia Południowa /ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Ossétia do Sul
  (geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Oslo /ˈɔslɔ/ (pn)
Oslo
  (geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Ostia (pn)
Óstia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Ottawa /ɔtˈːava/ (pn)
Ottawa
  (geografia, geograficzny) stolica Kanady;

Owernia /ɔˈvɛrʲɲja/ (pn)
Auvergne
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region w środkowej Francji;

Ozeasz (pn)
Oseias
  (biblijny) Księga Ozeasza;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Ozyrys /ɔˈzɨrɨs/ (pn)
Osíris
  (mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;

PNA (acronym)
CEP
  = pocztowy numer adresowy

POChP /ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ/ (acronym)
DPOC
  = (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc;

PP /pɛ‿ˈpɛ/ (acronym)
PP
  = (chemia, chemiczny) polipropylen;

PTFE (acronym)
PTFE
  = (chemia, chemiczny) politetrafluoroetylen

PZ (acronym)
SO
  = (geografia, geograficzny) południowy zachód

Pacyfik /paˈʦ̑ɨfʲik/ (pn)
Pacífico
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Spokojny

Pad /pat/ (pn)
Pó
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnych Włoszech;

Padwa /ˈpadva/ (pn)
Pádua
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Pafos (pn)
Pafos
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru;

Pakistan /paˈcistãn/ (pn)
Paquistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakistańczyk /ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
paquistanês
  obywatel Pakistanu

Palau /ˈpalaw/ (pn)
Palau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palermo /paˈlɛrmɔ/ (pn)
Palermo
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna /ˌpalɛˈstɨ̃na/ (pn)
Palestina
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestyńczyk /ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
palestino
  mieszkaniec Palestyny

Palma de Mallorca (pn)
Palma de Maiorca
  (geografia, geograficzny) główne miasto Majorki, stolica Balearów;

Palmyra (pn)
Palmira
  (geografia, geograficzny) miasto w Syrii, w północnej części Pustyni Syryjskiej;

Pamir /ˈpãmʲir/ (pn)
Pamir
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie;
  (geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;

Pan /pãn/ (pn)
Pã
  (mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami;
Senhor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie

Pan Jezus (pn)
Nosso Senhor Jesus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Jezus Chrystus

Panama /pãˈnãma/ (pn)
Panamá
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Pandora /pãnˈdɔra/ (n)
Pandora
  (mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Panna /ˈpãnːa/ (pn)
Virgem, Virgo
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Panonia /pãˈnɔ̃ɲja/ (pn)
Panónia, Panônia
  (starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem;

Pantaleon (pn)
Pantaleão
  imię męskie;

Papua-Nowa Gwinea /paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Papua-Nova Guiné
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj /paˈraɡvaj/ (pn)
Paraguai
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Parlament Europejski /parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (n)
Parlamento Europeu, Eurocâmara
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Partia (pn)
Pártia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;

Paryż /ˈparɨʃ/ (pn)
Paris
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Patagonia /ˌpataˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Patagónia
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej;

Patrycja /paˈtrɨʦ̑ʲja/ (pn)
Patrícia
  imię żeńskie;

Paulina /pawˈlʲĩna/ (pn)
Paulina, Pauline
  imię żeńskie;

Paweł /ˈpavɛw/ (pn)
Paulo
  imię męskie;

Państwo Islamskie (pn)
Estado Islâmico
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Państwo Izrael (pn)
Estado de Israel
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Państwo Środka (n)
Reino Médio, Reino do Meio
  (książkowy) (peryfrastyczny) Chiny

Pegaz /ˈpɛɡas/ (pn)
Pégaso
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu;
  (mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;

Pekin /ˈpɛcĩn/ (pn)
Pequim
  (geografia, geograficzny) stolica Chin;

Pelagiusz /pɛˈlaɟuʃ/ (pn)
Pelágio
  imię męskie;

Peloponez /ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs/ (pn)
Peloponeso
  (geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim;

Penelopa (pn)
Penélope
  (mitologia grecka) imię mitycznej królowej Itaki, żony Odysa;

Persefona (pn)
Perséfone
  (mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

Persja /ˈpɛrsʲja/ (pn)
Pérsia
  (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Peru /ˈpɛru/ (pn)
Peru
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Peszawar (pn)
Peshawar
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Pakistanie;

Petersburg /pɛˈtɛrzburk/ (pn)
Petersburgo
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską;

Piemont /ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt/ (pn)
Piemonte
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pikardia /pʲiˈkardʲja/ (pn)
Picardia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

Piotr /pʲjɔtr̥/ (pn)
Pedro
  imię męskie;

Pireneje /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ/ (pn)
Pireneus
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireus /ˈpʲirɛws/ (pn)
Pireu
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji;

Pitagoras /ˌpʲitaˈɡɔras/ (pn)
Pitágoras
  (filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh (pn)
Pittsburgh
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Piza (pn)
Pisa
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

Pizydia /pʲiˈzɨdʲja/ (pn)
Pisídia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji

Platon /ˈplatɔ̃n/ (pn)
Platão
  (historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;

Plejady /plɛˈjadɨ/ (pn)
Plêiades
  (astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Pleton /ˈplɛtɔ̃n/ (pn)
Pletão, Pléton
  (historia, historyczny, historycznie) grecki filozof Jerzy Gemist;

Pluton /ˈplutɔ̃n/ (pn)
Plutão
  (mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Podlasie /pɔdˈlaɕɛ/ (n)
Podláquia
  (geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski;

Polak /ˈpɔlak/ (n)
polonês, polaco
  (etnografia, etnograficzny) obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Pole Marsowe (pn)
Campo de Marte
  (geografia, geograficzny) poświęcone Marsowi miejsce w starożytnym Rzymie wykorzystywane do zebrań publicznych, pierwotnie niezabudowane; położone było poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu;

Polinezja /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja/ (pn)
Polinésia
  (geografia, geograficzny) część Oceanii;

Polinezja Francuska /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Polinésia Francesa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polka /ˈpɔlka/ (n)
polaca
  obywatelka Polski, przedstawicielka narodu polskiego

Polska /ˈpɔlska/ (pn)
Polónia, Polônia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Pomorze /pɔ̃ˈmɔʒɛ/ (pn)
Pomerânia
  (geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Pompeje (pn)
Pompeia
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

Pont (pn)
Ponto
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;

Port of Spain (pn)
Port of Spain
  (geografia, geograficzny) stolica Trynidadu i Tobago

Portoryko /ˌpɔrtɔˈrɨkɔ/ (pn)
Porto Rico
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk /ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk/ (n)
português
  człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia /ˌpɔrtuˈɡalʲja/ (pn)
Portugal
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Poznań /ˈpɔznãɲ/ (pn)
Poznań
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Połtawa (pn)
Poltava
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Worsklą, stolica obwodu i rejonu połtawskiego;

Praga /ˈpraɡa/ (pn)
Praga
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Praia (pn)
Praia
  stolica Republiki Zielonego Przylądka;

Prakseda (pn)
Praxedes
  imię żeńskie;

Prometeusz (pn)
Prometeu
  (mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;

Prowansja /prɔˈvãw̃sʲja/ (pn)
Provença
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Prusy /ˈprusɨ/ (n)
Prússia
  (historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Psy Gończe /ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ/ (pn)
Canes Venatici
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Ptah /ptax/ (pn)
Ptah
  (mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca;

Ptolemeusz /ˌptɔlɛ̃ˈmɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Ptolemeu, Ptolomeu
  imię męskie;

Putrajaya (pn)
Putrajaya
  (geografia, geograficzny) miasto w Malezji;

Półwysep Bałkański /puwˈvɨsɛb ːawˈkãj̃sʲci/ (pn)
Península Balcânica, Balcãs, Bálcãs
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Europy;

Quebec (n)
Quebec
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Quito (pn)
Quito
  (geografia, geograficzny) stolica Ekwadoru;

RFN /ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n/ (acronym)
RFA
  = Republika Federalna Niemiec

RGT (acronym)
GTR
  = (technologia, technika, techniczny) radioizotopowy generator termoelektryczny;

RKO (acronym)
RCP, RCR
  = (medycyna, medyczny) resuscytacja krążeniowo-oddechowa

RODO (acronym)
RGPD
  = (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie o ochronie danych osobowych;

Rabat /ˈrabat/ (pn)
Rabat
  (geografia, geograficzny) stolica Maroka;

Rafał /ˈrafaw/ (pn)
Rafael
  imię męskie;

Rajmund /ˈrajmũnt/ (pn)
Raimundo
  imię męskie;

Rak /rak/ (pn)
Câncer, Cancer
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ratyzbona (pn)
Ratisbona
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Rawenna (pn)
Ravena
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);

Rebeka /rɛˈbɛka/ (pn)
Rebeca
  (biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Izaaka;

Region Autonomiczny Azorów (pn)
Região Autónoma dos Açores
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azorów jednostki administracyjnej Portugalii

Region Autonomiczny Madery (pn)
Região Autónoma da Madeira
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Madery jako jednostki administracyjnej Portugalii

Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur (pn)
Região Autônoma Uigur do Xinjiang
  (oficjalnie) (urzędowy) (administracja) oficjalna nazwa regionu autonomicznego Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi;

Ren /rɛ̃n/ (pn)
Reno
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Renata /rɛ̃ˈnata/ (pn)
Renata
  imię żeńskie;

Republika Angoli (pn)
República de Angola
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli

Republika Bułgarii (pn)
República da Bulgária
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii;

Republika Czeska /rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska/ (pn)
República Checa, República Tcheca
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Federalna Niemiec /rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (pn)
República Federal da Alemanha
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Francuska (pn)
República Francesa
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa;

Republika Grecka (pn)
República Helénica, República Helênica
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;

Republika Gwinei Bissau (pn)
República da Guiné-Bissau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Bissau

Republika Gwinei Równikowej (pn)
República da Guiné Equatorial
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej

Republika Kirgiska (pn)
República Quirguiz
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa

Republika Konga /rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
República do Congo
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Mozambiku (pn)
República de Moçambique
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mozambiku

Republika Portugalska (pn)
República Portuguesa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;

Republika Serbii (pn)
República da Sérvia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;

Republika Słowacka /rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka/ (pn)
República Eslovaca
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Włoska (pn)
República Italiana
  (geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch

Republika Zielonego Przylądka /rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka/ (pn)
Cabo Verde
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Środkowoafrykańska /rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska/ (pn)
República Centro-Africana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Riazań (pn)
Riazan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;

Rijad /ˈrʲijat/ (pn)
Riade
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Rio de Janeiro (pn)
Rio de Janeiro
  (geografia, geograficzny) miasto w Brazylii;

Robert /ˈrɔbɛrt/ (pn)
Roberto
  imię męskie;

Roberta /rɔˈbɛrta/ (pn)
Roberta
  imię żeńskie;

Rodan /ˈrɔdãn/ (pn)
Ródano
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji;

Rodezja /rɔˈdɛzʲja/ (pn)
Rodésia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Zimbabwe, w latach 1965-1979;

Rodopy (pn)
Ródope
  (geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;

Roksana /rɔˈksãna/ (pn)
Roxana
  imię żeńskie;

Roland /ˈrɔlãnt/ (pn)
Rolando, Roldão
  imię męskie;

Romuald /rɔ̃ˈmu<sup>w</sup>alt/ (pn)
Romualdo
  imię męskie;

Rosja /ˈrɔsʲja/ (pn)
Rússia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin /rɔˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
russo
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka /rɔˈsʲjãŋka/ (n)
russa
  obywatelka Rosji

Rotterdam (pn)
Roterdão
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rufus /ˈrufus/ (pn)
Rufo
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Rumun /ˈrũmũn/ (n)
romeno
  człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia /rũˈmũɲja/ (pn)
Roménia
  (geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rut /ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut/ (pn)
Rute
  imię żeńskie;

Rwanda /ˈrvãnda/ (pn)
Ruanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Ryby /ˈrɨbɨ/ (pn)
Peixes
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga /ˈrɨɡa/ (pn)
Riga
  (geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Ryszard /ˈrɨʃart/ (pn)
Ricardo
  imię męskie;

Ryszarda (pn)
Ricarda
  imię żeńskie;

Ryta (pn)
Rita
  imię żeńskie;

Rzeczpospolita Polska /ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska/ (pn)
República da Polônia
  oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzeka Świętego Wawrzyńca /ˈʒɛka ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ vavˈʒɨ̃j̃nʦ̑a/ (pn)
rio São Lourenço
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej;

Rzym /ʒɨ̃m/ (pn)
Roma
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
  (historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
  (przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego

Rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
romano
  (starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego

Róg Afryki /ˈruk ˈafrɨci/ (n)
Corno de África
  (geografia, geograficzny) inna nazwa Półwyspu Somalijskiego

SMS /ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs/ (acronym)
SMS
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej

Saara /ˈsara/ (pn)
Saarland, Sarre
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec;

Sabaudia (pn)
Saboia
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Sahara /saˈxara/ (pn)
Saara
  (geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce;

Sahara Zachodnia /saˈxara zaˈxɔdʲɲa/ (pn)
Saara Ocidental
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;

Saint Kitts i Nevis (pn)
São Cristóvão e Névis
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;

Saint Lucia (pn)
Santa Lúcia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Vincent i Grenadyny (pn)
São Vicente e Granadinas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Saksonia /saˈksɔ̃ɲja/ (pn)
Saxónia
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Salerno (pn)
Salerno
  (geografia, geograficzny) nadmorskie miasto i gmina we Włoszech, w Kampanii;

Salomon /saˈlɔ̃mɔ̃n/ (pn)
Salomão
  (biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;
Salomão, Salomaõ, Solomão
  imię męskie;

Salwador /salˈvadɔr/ (pn)
El Salvador, Salvador
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Salzburg /ˈzalʣ̑burk/ (pn)
Salzburgo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);

Samaria /sãˈmarʲja/ (pn)
Samaria
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasta położonego w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;

Samarkanda (pn)
Samarcanda
  (geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samoa /sãˈmɔa/ (pn)
Samoa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie /sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ/ (pn)
Samoa Americana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samuel /sãˈmu<sup>w</sup>ɛl/ (pn)
Samuel
  imię męskie;

San Marino /ˈsãn maˈrʲĩnɔ/ (pn)
São Marinho, San Marino
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Sandżak (pn)
Sanjak
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;

Santo Domingo /ˈsãntɔ dɔ̃ˈmʲĩŋɡɔ/ (pn)
Santo Domingo
  (geografia, geograficzny) stolica Dominikany;

Sara /ˈsara/ (pn)
Sara
  (biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Abrahama;
  imię żeńskie;

Saragossa /ˌsaraˈɡɔsːa/ (pn)
Saragoça
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Hiszpanii;

Saraj (pn)
Sarai
  (biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Abrahama
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Sarajewo /ˌsaraˈjɛvɔ/ (pn)
Sarajevo
  (geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sardynia /sarˈdɨ̃ɲja/ (pn)
Sardenha
  (geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Saturn /ˈsaturn/ (pn)
Saturno
  (mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów;
  (astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;
  (astronomia, astronomiczny) seria amerykańskich rakiet nośnych;

Saul /sawl/ (pn)
Saul
  (biblijny) postać biblijna, król Izraela
  imię męskie;

Sebastian /sɛˈbastʲjãn/ (pn)
Sebastião
  imię męskie;

Sebastiana (pn)
Sebastiana
  imię żeńskie

Segowia (pn)
Segóvia
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w hiszpanii, w regionie Kastylia i León ze stolicą w Segowii (1.1);
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Hiszpanii, w regionie Kastylia i León;

Sekwana /sɛˈkfãna/ (pn)
Sena
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Sem (pn)
Sem
  (biblijny) postać starotestamentowa, protoplasta Semitów;

Senegal /sɛ̃ˈnɛɡal/ (pn)
Senegal
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;

Serb /sɛrp/ (n)
sérvio
  człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia /ˈsɛrbʲja/ (pn)
Sérvia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra /ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura/ (pn)
Sérvia e Montenegro
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Sergiusz /ˈsɛrʲɟuʃ/ (pn)
Sérgio
  imię męskie;

Seszele /sɛˈʃɛlɛ/ (pn)
Seicheles, Seychelles
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;

Seul /ˈsɛ<sup>w</sup>ul/ (pn)
Seul
  (geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewastopol (pn)
Sebastopol
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Półwyspu Krymskiego;

Sewilla /sɛˈvʲilːa/ (pn)
Sevilha
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sfederowane Stany Mikronezji /ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji/ (pn)
Estados Federados da Micronésia
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Sierra Leone /ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ/ (pn)
Serra Leoa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Singapur /sʲĩŋˈɡapur/ (pn)
Singapura, Cingapura
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk /ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk/ (n)
singapurense
  obywatel Singapuru

Skandynaw /skãnˈdɨ̃naf/ (pn)
escandinavo
  mieszkaniec Skandynawii

Skandynawia /ˌskãndɨ̃ˈnavʲja/ (n)
Escandinávia
  (geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skandynawka /ˌskãndɨ̃ˈnafka/ (n)
escandinava
  mieszkanka Skandynawii

Skania (pn)
Escânia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;

Skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (pn)
Escorpião
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Slawonia (pn)
Eslavónia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;

Sofia /ˈsɔfʲja/ (pn)
Sófia
  (geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sofroniusz (pn)
Sofrônio
  imię męskie;

Sokrates /sɔˈkratɛs/ (pn)
Sócrates
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;
  imię męskie;

Solon /ˈsɔlɔ̃n/ (pn)
Sólon
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;

Somalia /sɔ̃ˈmalʲja/ (pn)
Somália
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Sparta /ˈsparta/ (pn)
Esparta
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

Srem (pn)
Sírmia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację

Sri Lanka /ˈsrʲi ˈlãnka/ (pn)
Sri Lanka
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stambuł /ˈstãmbuw/ (pn)
Istambul
  (geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stanisław /stãˈɲiswaf/ (pn)
Estanislau
  imię męskie;

Stany Zjednoczone /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ/ (pn)
Estados Unidos, Estados Unidos da América
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci/ (pn)
Estados Unidos da América
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stary Testament /ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Antigo Testamento
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;

Stefan /ˈstɛfãn/ (pn)
Estêvão, Estevão
  imię męskie;

Stolica Apostolska /stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska/ (pn)
Santa Sé
  (geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan

Stolica Święta (pn)
Santa Sé
  (geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim

Strasburg (pn)
Estrasburgo
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strefa Gazy /ˈstrɛfa ˈɡazɨ/ (pn)
Faixa de Gaza
  część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Strzelec /ˈsṭʃɛlɛʦ̑/ (pn)
Sagitário
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Stuttgart (pn)
Estugarda
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Styria (pn)
Estíria
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;

Suazi (pn)
Suazilândia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;

Sudan /ˈsudãn/ (pn)
Sudão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudan Południowy /ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Sudão do Sul
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudety /suˈdɛtɨ/ (pn)
Sudetos
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

Suez /ˈsu<sup>w</sup>ɛs/ (pn)
Suez
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Egipcie;

Sumatra /sũˈmatra/ (pn)
Samatra, Sumatra
  (geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Sundajczyk (n)
sundanês
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu zamieszkującego zachodnią część wyspy Jawy;

Surinam /suˈrʲĩnãm/ (pn)
Suriname
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Svalbard /ˈsfalbart/ (pn)
Svalbard
  (geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;

Syberia /sɨˈbɛrʲja/ (pn)
Sibéria
  (geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Sycylia /sɨˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Sicília
  (geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sydney (pn)
Sydney, Sidney
  (geografia, geograficzny) największe miasto Australii;

Syjam /ˈsɨjãm/ (pn)
Sião
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii

Syjon (pn)
Sião
  (geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy
  (geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;

Sykstus /ˈsɨkstus/ (pn)
Sisto
  imię męskie;

Sylweriusz (pn)
Silvério
  imię męskie;

Sylwia /ˈsɨlvʲja/ (pn)
Sílvia
  imię żeńskie;

Symferopol /ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl/ (pn)
Simferopol
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krymu;

Syrakuzy (pn)
Siracusa
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;

Syria /ˈsɨrʲja/ (pn)
Síria
  (geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syryjczyk /sɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
sírio
  obywatel Syrii lub mieszkaniec Syrii

Syzyf (pn)
Sísifo
  (mitologia grecka) mityczny król Koryntu, skazany przez bogów na wtaczanie głazu na szczyt góry;

Szampania /ʃãmˈpãɲja/ (pn)
Champagne
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Francji;

Szanghaj (pn)
Xangai
  (geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy;

Szatan (pn)
Satanás
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;

Szaweł (pn)
Saulo
  (biblijny) pierwotne imię apostoła Pawła

Szczecin /ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn/ (pn)
Estetino
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Szechina (pn)
Shekhinah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;

Szeherezada (pn)
Xerazade
  (folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię żeńskie; imię postaci z arabskiej baśni;

Sziraz (pn)
Xiraz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Szkocja /ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
Escócia
  (geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkodra (pn)
Escodra
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii;

Szkot /ʃkɔt/ (n)
escocês
  mieszkaniec Szkocji

Szkotka /ˈʃkɔtka/ (n)
escocesa
  mieszkanka Szkocji

Szlezwik-Holsztyn (pn)
Eslésvico-Holsácia, Schleswig-Holstein
  (geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;

Sztokholm /ˈʃtɔkxɔlm/ (pn)
Estocolmo
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szwajcar /ˈʃfajʦ̑ar/ (n)
suíço
  obywatel Szwajcarii

Szwajcaria /ʃfajˈʦ̑arʲja/ (pn)
Suíça
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwecja /ˈʃfɛʦ̑ʲja/ (pn)
Suécia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed /ʃfɛt/ (n)
sueco
  człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Słowacja /swɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Eslováquia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowak /ˈswɔvak/ (n)
eslovaco
  człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia /swɔˈvɛ̃ɲja/ (pn)
Eslovénia, Eslovênia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec /swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
esloveno
  człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowianin /swɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
eslavo
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (pn)
Sol
  (astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

T-shirt (n)
camiseta
  (krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem

Tadeusz /taˈdɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Tadeu
  imię męskie;

Tadżykistan /ˌtaʤ̑ɨˈcistãn/ (pn)
Tadjiquistão, Tajiquistão
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tag /tak/ (pn)
Tejo
  (geografia, geograficzny) rzeka na Półwyspie Iberyjskim;

Tajlandia /tajˈlãndʲja/ (pn)
Tailândia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajlandka /tajˈlãntka/ (n)
tailandesa
  obywatelka Tajlandii

Tajpej /ˈtajpɛj/ (pn)
Taipé
  (geografia, geograficzny) stolica Tajwanu;

Tajwan /ˈtajvãn/ (n)
Taiwan
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

Tambow (pn)
Tambov
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;

Tamiza /tãˈmʲiza/ (pn)
Tâmisa
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tantal /ˈtãntal/ (pn)
Tântalo
  (mitologia grecka) syn Zeusa i Pluto, ojciec Niobe i Pelopsa, władca góry Sipylos w Lidii;

Tanzania /tãw̃ˈzãɲja/ (n)
Tanzânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tarent /ˈtarɛ̃nt/ (pn)
Tarento
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

Tarsycjusz (pn)
Tarciso
  imię męskie;

Tasmania /tasˈmãɲja/ (pn)
Tasmânia
  (geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii;

Taszkent /ˈtaʃkɛ̃nt/ (pn)
Tashkent
  (geografia, geograficzny) stolica Uzbekistanu;

Tbilisi /ˌtbʲiˈlʲisʲi/ (pn)
Tbilisi
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Teheran /tɛˈxɛrãn/ (pn)
Teerã, Teerão
  (geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Teksańczyk (n)
texano
  mieszkaniec Teksasu

Telesfor /tɛˈlɛsfɔr/ (pn)
Telésforo
  imię męskie;

Teneryfa (pn)
Tenerife
  (geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Teodoryk (pn)
Teodorico
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Teofil /tɛˈɔfʲil/ (pn)
Teófilo
  imię męskie;

Teresa /tɛˈrɛsa/ (pn)
Teresa
  imię żeńskie;

Termopile /ˌtɛrmɔˈpʲilɛ/ (pn)
Termópilas
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Terytoria Północno-Zachodnie /ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ/ (pn)
Territórios do Noroeste
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Tesalia /tɛˈsalʲja/ (pn)
Tessália
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji;

Tezeusz /tɛˈzɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Teseu
  (mitologia grecka) heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry;

Timor /ˈtʲĩmɔr/ (pn)
Timor
  (geografia, geograficzny) wyspa w południowo-wschodniej Azji;

Timor Wschodni /ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi/ (pn)
Timor Leste, Timor-Leste
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tiumeń (pn)
Tiumen
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tobiasz /ˈtɔbʲjaʃ/ (pn)
Tobias
  imię męskie;

Togo /ˈtɔɡɔ/ (pn)
Togo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokio /ˈtɔcɔ/ (pn)
Tóquio
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Japonii;

Tomasz /ˈtɔ̃maʃ/ (pn)
Tomé, Tomás
  imię męskie;

Tomsk (pn)
Tomsk
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom;

Tonga /ˈtɔ̃ŋɡa/ (pn)
Tonga
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tora /ˈtɔra/ (pn)
Torá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toskania /tɔˈskãɲja/ (pn)
Toscana
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Tracja (pn)
Trácia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Trak (n)
trácio
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Tracji

Treviso (pn)
Treviso
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Wenecja Euganejska;
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

Trewir (pn)
Tréveris
  (geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;

Triest (pn)
Trieste
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;

Troja /ˈtrɔja/ (pn)
Tróia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;

Trypolis /trɨˈpɔlʲis/ (pn)
Trípoli
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;

Trzej Królowie /ˈṭʃɛj kruˈlɔvʲjɛ/ (pn)
Três Reis Magos
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;

Trójca Święta /ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta/ (pn)
Trindade, Santíssima Trindade
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;

Trójkąt Południowy /ˈtrujkɔ̃nt ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Triângulo Austral
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Tuluza /tuˈluza/ (pn)
Toulouse
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji, położone nad Garonną;

Tunezja /tũˈnɛzʲja/ (pn)
Tunísia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunis /ˈtũɲis/ (pn)
Tunes, Túnis
  (geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja /ˈturʦ̑ʲja/ (pn)
Turquia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turkmenistan /ˌturkmɛ̃ˈɲistãn/ (pn)
Turquemenistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turyn /ˈturɨ̃n/ (pn)
Turim
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia /tuˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Turíngia
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Twer (pn)
Tver
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;

Tyberiusz /tɨˈbɛrʲjuʃ/ (pn)
Tibério
  imię męskie;

Tybet /ˈtɨbɛt/ (pn)
Tibete
  (geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
  kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetańczyk /ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
tibetano
  mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (pn)
Tigre
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Tymon /ˈtɨ̃mɔ̃n/ (pn)
Timão
  imię męskie

Tymoteusz /ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Timóteo
  imię męskie;

Tyr /tɨr/ (pn)
Tiro
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;

Tyrteusz (pn)
Tirteu
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

Tyryjczyk (n)
tírio
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) obywatel miasta-państwa Tyru

UE /u‿ˈɛ/ (acronym)
UE
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

USA /u‿ɛs‿ˈa/ (acronym)
EUA
  = (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Udine (pn)
Udine
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;

Uganda /uˈɡãnda/ (pn)
Uganda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ukraina /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (pn)
Ucrânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukrainiec /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑/ (n)
ucraniano
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Układ Słoneczny /ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (pn)
sistema solar
  (astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Ulisses (pn)
Ulisses
  (mitologia grecka) imię mitycznego króla Itaki, głównej postaci Odysei Homera

Umbria /ˈũmbrʲja/ (pn)
Úmbria
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech;

Unia Europejska /ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (pn)
União Européia, União Europeia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 27 państw europejskich;

Ural /ˈural/ (pn)
Montes Urais, Urais
  (geografia, geograficzny) góry w Rosji;
Rio Ural
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie;

Uran /ˈurãn/ (pn)
Urano
  (astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Uranos /uˈrãnɔs/ (pn)
Urano
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai;

Urszula /urˈʃula/ (pn)
Úrsula
  imię żeńskie;

Urugwaj /uˈruɡvaj/ (pn)
Uruguai
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Uzbekistan /ˌuzbɛˈcistãn/ (pn)
Usbequistão, Uzbequistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Valletta (pn)
Valeta
  (geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vanuatu (pn)
Vanuatu
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

WC /vu‿ˈʦ̑ɛ/ (n)
WC
  ubikacja

WRE (acronym)
GE
  = (wojskowość, wojskowy) walka radioelektroniczna

WSE (n)
ZEE
  = (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyłączna strefa ekonomiczna;

Wacław /ˈvaʦ̑waf/ (pn)
Venceslau
  imię męskie;

Waga /ˈvaɡa/ (pn)
Libra, Balança
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Walencja /vaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Valência
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Walenty /vaˈlɛ̃ntɨ/ (pn)
Valentim
  imię męskie;

Waleria (pn)
Valéria
  imię żeńskie;

Walia /ˈvalʲja/ (pn)
País de Gales
  (geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk /vaˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
galês
  mieszkaniec Walii

Walijka (n)
galesa
  mieszkanka Walii

Warna (pn)
Varna
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna;

Warszawa /varˈʃava/ (pn)
Varsóvia
  (geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Waryn (pn)
Guarino
  imię męskie

Watykan /vaˈtɨkãn/ (pn)
Vaticano
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wenanty (pn)
Venâncio
  imię męskie;

Wenecja /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja/ (pn)
Veneza
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecja Euganejska /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska/ (pn)
Vêneto
  (geografia, geograficzny) region we Włoszech;

Wenezuela /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla/ (pn)
Venezuela
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenus /ˈvɛ̃nus/ (pn)
Vénus, Vênus
  (astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
  (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Wergiliusz /vɛrʲˈɟilʲjuʃ/ (pn)
Virgílio
  (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny, rzymski poeta;

Werona (pn)
Verona
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

Weronika /ˌvɛrɔ̃ˈɲika/ (pn)
Verônica
  imię żeńskie;

Wesołych Świąt /vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt/ (interjection)
Feliz Natal
  …używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia

Westfalia /vɛˈstfalʲja/ (pn)
Vestefália, Vestfália, Westfália
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w zachodnich Niemczech;

Wezuwiusz /vɛˈzuvʲjuʃ/ (pn)
Vesúvio
  (geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa /vɛwˈtava/ (pn)
Moldava
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiedeń /ˈvʲjɛdɛ̃ɲ/ (pn)
Viena
  (geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania /ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja/ (pn)
Grã-Bretanha, Reino Unido
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielka Niedźwiedzica /ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Ursa Major
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;

Wielka Sobota (n)
Sábado de Aleluia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;

Wielkanoc /vʲjɛlˈkãnɔʦ̑/ (n)
Páscoa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Czwartek (n)
Quinta-feira Santa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;

Wielki Piątek /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
Sexta-feira Santa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Tydzień /ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
Semana Santa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;

Wielki Wybuch /ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux/ (pn)
Big Bang
  (astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata;

Wielkie Antyle /ˈvʲjɛlʲcɛ ãnˈtɨlɛ/ (pn)
Grandes Antilhas
  (geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży;

Wielkie Księstwo Luksemburga (pn)
Grão-Ducado do Luxemburgo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;

Wielkie Równiny /ˈvʲjɛlʲcɛ ruvʲˈɲĩnɨ/ (pn)
Grandes Planícies
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią;

Wielkopolska /ˌvʲjɛlkɔˈpɔlska/ (n)
Grande Polônia
  (geografia, geograficzny) kraina w środkowo-zachodniej Polsce;

Wientian /ˈvʲjɛ̃ntʲjãn/ (pn)
Vienciana, Vientiane
  (geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wietnam /ˈvʲjɛtnãm/ (pn)
Vietname, Vietnã
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Wietnamczyk /vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk/ (n)
vietnamita
  (etnografia, etnograficzny) obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wigilia /vʲiˈɟilʲja/ (pn)
véspera de Natal
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia /ˌvʲiciˈpɛdʲja/ (pn)
Wikipédia
  (informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia

Wikisłownik /ˌvʲiciˈswɔvʲɲik/ (pn)
Wikcionário
  (neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła /ˌvʲiciʑˈrudwa/ (pn)
Wikisource
  wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktoria /vʲikˈtɔrʲja/ (pn)
Vitória
  imię żeńskie;

Wilczy Szaniec /ˈvʲilʧ̑ɨ ˈʃãɲɛʦ̑/ (pn)
Toca do Lobo
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem;

Wilhelm /ˈvʲilxɛlm/ (pn)
Guilherme
  imię męskie;

Wilhelmina (pn)
Guilhermina
  imię żeńskie;

Wilk /vʲilk/ (pn)
Lupus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wilno /ˈvʲilnɔ/ (pn)
Vilna, Vilnius
  (geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wincenty /vʲĩnˈʦ̑ɛ̃ntɨ/ (pn)
Vicente
  imię męskie;

Wisznu /ˈvʲiʃnu/ (pn)
Vixnu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Wisła /ˈvʲiswa/ (pn)
Vístula
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;

Wizygot (n)
visigodo
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;

Wniebowzięcie (pn)
Assunção de Maria
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;

Wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (pn)
Aquário
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wojwodina (pn)
Voivodina
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Woroneż (pn)
Voronej
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;

Wołga /ˈvɔwɡa/ (pn)
Volga
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołoszczyzna (pn)
Valáquia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna na Morawach;
  (historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;

Wołyń /ˈvɔwɨ̃ɲ/ (pn)
Volínia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (pn)
Cocheiro
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wrocław /ˈvrɔʦ̑waf/ (pn)
Breslávia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;

Wybrzeże Kości Słoniowej /vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj/ (pn)
Costa do Marfim
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyspa Bożego Narodzenia /ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (pn)
Ilha Christmas
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Wyspa Książęca /ˈvɨspa cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
Ilha do Príncipe
  (geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspa Księcia Edwarda /ˈvɨspa ˈcɕɛ̇̃ɲʨ̑a ɛdˈvarda/ (pn)
Ilha Prince Edward, Ilha do Príncipe Eduardo
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Wyspa Wielkanocna (pn)
Ilha de Páscoa
  (geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;

Wyspa Wniebowstąpienia /ˈvɨspa ˌvʲɲɛbɔfstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲa/ (pn)
Ascensão
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Atlantyckim;

Wyspa Świętego Tomasza /ˈvɨspa ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa/ (pn)
Ilha de São Tomé
  (geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspy Cooka /ˈvɨspɨ ˈkuka/ (pn)
Ilhas Cook
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Kanaryjskie /ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ/ (pn)
Canárias, Ilhas Canárias
  (geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
  (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Kurylskie (pn)
Ilhas Curilas, Ilhas Curilhas
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Spokojnym położony między Hokkaido a Kamczatką;

Wyspy Marshalla /ˈvɨspɨ marˈʃala/ (pn)
Ilhas Marshall
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Owcze /ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ/ (pn)
Ilhas Feroé
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)
Faroé, Ilhas Feroé
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;

Wyspy Salomona /ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na/ (pn)
Ilhas Salomão
  (administracja) (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Wyspy Zielonego Przylądka /ˈvɨspɨ ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka/ (pn)
Arquipélago de Cabo Verde
  (geografia, geograficzny) atlantycki archipelag na zachodnim wybrzeżu Afryki, na wysokości Zielonego Przylądka;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca /ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
São Tomé e Príncipe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Węgier /ˈvɛ̃ŋʲɟɛr/ (n)
húngaro
  człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka /vɛ̃ŋʲˈɟɛrka/ (n)
húngara
  osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgry /ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Hungria
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Włoch /vwɔx/ (n)
italiano, ítalo
  człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy /ˈvwɔxɨ/ (pn)
Itália
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włoszka /ˈvwɔʃka/ (n)
italiana
  kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

York (pn)
Iorque
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Anglii;

ZNP /zɛt‿ɛ̃n‿ˈpɛ/ (acronym)
TPM
  = (medycyna, medyczny) zespół napięcia przedmiesiączkowego;

ZSRR /ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr/ (acronym)
URSS
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

ZUM (acronym)
ITU
  = (medycyna, medyczny) zakażenie układu moczowego;

Zabulon (pn)
Zabulom, Zebulom
  imię męskie;

Zachariasz /zaˈxarʲjaʃ/ (pn)
Zacarias
  imię męskie;

Zacheusz (pn)
Zaqueu
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie; jedno z imion biblijnych;

Zachodni Brzeg /zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk/ (pn)
Cisjordânia, Margem Ocidental
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;

Zachód /ˈzaxut/ (n)
Ocidente
  (potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia

Zagrzeb /ˈzaɡʒɛp/ (pn)
Zagreb
  (geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zair /ˈza<sup>j</sup>ir/ (pn)
Zaire
  (historia, historyczny, historycznie) Demokratyczna Republika Konga
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa rzeki Kongo

Zambia /ˈzãmbʲja/ (pn)
Zâmbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zatoka Adeńska (pn)
golfo de Adem, golfo de Adém, golfo de Áden
  (geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;

Zatoka Bengalska /zaˈtɔka bɛ̃ŋˈɡalska/ (pn)
golfo de Bengala, Golfo de Bengala
  (geografia, geograficzny) zatoka nad Oceanem Indyjskim;

Zatoka Biskajska /zaˈtɔka bʲiˈskajska/ (pn)
Golfo da Biscaia
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;

Zatoka Fińska /zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska/ (pn)
Golfo da Finlândia
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Genueńska (pn)
golfo de Génova
  (geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego;

Zatoka Gwinejska (pn)
golfo da Guiné, Golfo da Guiné
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;

Zatoka Kadyksu (pn)
golfo de Cádis
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii;

Zatoka Meksykańska /zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska/ (n)
Golfo do México
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Merabelska (pn)
baía de Mirabelo
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Kreteńskiego, położona u północno-wschodniego wybrzeża Krety

Zatoka Neapolitańska (pn)
golfo de Nápoles
  (geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;

Zatoka Pomorska (pn)
baía da Pomerânia
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;

Zatoka Tarencka (pn)
golfo de Tarento
  (geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;

Zatoka Tokijska (pn)
baía de Tóquio
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;

Zatoka Triesteńska (pn)
golfo de Trieste
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;

Zatoka Wenecka (pn)
golfo de Veneza
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;

Zelandia /zɛˈlãndʲja/ (pn)
Zelândia
  (geografia, geograficzny) wyspa Danii;
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii;

Zenon /ˈzɛ̃nɔ̃n/ (pn)
Zenão
  imię męskie;

Zeus /ˈzɛus/ (pn)
Zeus
  (mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731;

Ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (pn)
Terra
  (astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Ziemia Obiecana /ˈʑɛ̃mʲja ˌɔbʲjɛˈʦ̑ãna/ (pn)
Terra Prometida
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii terytorium, które Bóg obiecał Abrahamowi i jego potomkom, Kanaan;

Ziemia Święta (pn)
Terra Santa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;

Zimbabwe /zʲĩmˈbabvɛ/ (pn)
Zimbabué Zimbabue Zimbábue Zimbabwe, Zimbabué
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zjednoczone Emiraty Arabskie /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
Emiratos Árabes Unidos, Emirados Árabes Unidos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ/ (pn)
Reino Unido
  (geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zofia /ˈzɔfʲja/ (pn)
Sofia
  imię żeńskie;

Zurych (pn)
Zurique
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna /zuˈzãnːa/ (pn)
Susana, Susanna
  imię żeńskie;

Związek Radziecki /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci/ (pn)
União Soviética
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix/ (pn)
União das Repúblicas Socialistas Soviéticas
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

Zygmunt /ˈzɨɡmũnt/ (pn)
Sigismundo
  imię męskie;

a /a/ (conjunction)
e
  …uzupełniania
  …objaśnień
  …przeciwstawności
  …wynikania

a psik /a‿ˈpʲɕik/ (interjection)
atchim
  …naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

abaka /aˈbaka/ (n)
abacá
  (włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

abakus /aˈbakus/ (n)
ábaco
  (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;
  przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

abandon /aˈbãndɔ̃n/ (n)
abandono
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

abasiofilia /ˌabasʲiɔˈfʲilʲja/ (n)
abasiofilia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie preferencji seksualnych polegające na odczuwaniu pociągu seksualnego do osób z dysfunkcjami narządów ruchu;

abassi (n)
abassi
  miara masy (360 gramów) stosowana w Persji do początku XX wieku
  srebrna moneta zdawkowa;

abazja /aˈbazʲja/ (n)
abasia
  (medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

abażur /aˈbaʒur/ (n)
abajur, sombra
  osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abchaski /apˈxasʲci/ (adj)
abcázio
  związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

abcyksymab /ˌapʦ̑ɨˈksɨ̃map/ (n)
abciximab
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi;

abdukcja /abˈdukʦ̑ʲja/ (n)
abdução
  (fizjologia, fizjologiczny) odchylenie kończyny od osi ciała;

abdykacja /ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja/ (n)
abdicação
  zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykować /ˌabdɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
abdicar, desistir, exonerar
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

aberracja /ˌabɛrˈraʦ̑ʲja/ /ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja/ (n)
aberração
  (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
  (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;

abisyński /ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci/ (adj)
abissínio
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

ablucja /abˈluʦ̑ʲja/ (n)
ablução
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne obmycie;

ablutomania /ˌablutɔ̃ˈmãɲja/ (n)
mania das limpezas
  (medycyna, medyczny) chorobliwie częste mycie rąk;

abnegacja /ˌabnɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
abnegação
  (przestarzałe, przestarzały) wyrzeczenie się, rezygnacja z korzyści dla dobra innych

abolicjonizm /ˌabɔlʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
abolicionismo
  (historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;

abonament /ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/ (n)
assinatura, subscrição
  regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
avença, assinatura
  regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

abonować /ˌabɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
assinar
  korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

aborcja /aˈbɔrʦ̑ʲja/ (n)
aborto
  (medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

abordaż /aˈbɔrdaʃ/ (n)
abordagem
  (morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

aborygeński (adj)
aborígene
  związany z Aborygenami, dotyczący Aborygenów
  związany z pierwotnymi mieszkańcami danego miejsca

abrazja /abˈrazʲja/ (n)
abrasão
  (geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;

abrewiacja /ˌabrɛˈvʲjaʦ̑ʲja/ (n)
abreviatura
  (książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

absolucja /ˌapsɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
absolvição
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;
  (przestarzałe, przestarzały) uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego

absolutny /ˌapsɔˈlutnɨ/ (adj)
absoluto
  całkowity, zupełny, bezwzględny

absolutyzm /ˌapsɔˈlutɨsm̥/ (n)
absolutismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absorbować /ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑/ (v)
absorver
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie
  (przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

absorpcja /apˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
absorção
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
  (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;

abstrahować /ˌapstraˈxɔvaʨ̑/ (v)
abstrair
  (filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego

abstynencja /ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
abstinência
  (medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

absurdalny /ˌapsurˈdalnɨ/ (adj)
absurdo
  nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu
  (potocznie, potoczny) ogromny

acefalia /ˌaʦ̑ɛˈfalʲja/ (n)
acefalia
  (medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;

acenokumarol (n)
acenocumarol
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;

acetal /aˈʦ̑ɛtal/ (n)
acetal
  (chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;

aceton /aˈʦ̑ɛtɔ̃n/ (n)
acetona
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetonemia (n)
acetonemia
  (medycyna, medyczny) gromadzenie się we krwi ciał acetonowych, świadczące o nieprawidłowej przemianie materii

acetylen /ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n/ (n)
acetileno
  (chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

acetylocholina (n)
acetilcolina
  (biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

acydofil (n)
acidófilo
  (ekologia, ekologiczny) organizm kwasolubny

adamantan (n)
adamantano
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, tricykliczny węglowodór nasycony;

adamaszek /ˌadãˈmaʃɛk/ (n)
damasco
  (włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

adaptacja /ˌadapˈtaʦ̑ʲja/ (n)
adaptação
  przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka
  (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
  (psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
  dostosowanie się organów do sytuacji
  efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)

adaptacyjny (adj)
adaptativo
  taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

adaptogen (n)
adaptógeno
  (medycyna, medyczny) nietoksyczna substancja pochodzenia roślinnego mająca zwiększać odporność na stres i wspomagać utrzymanie homeostazy organizmu;

adaptować /ˌadapˈtɔvaʨ̑/ (v)
adaptar
  dostosować/dostosowywać do innego użytku
  (biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska

adekwatność /ˌadɛˈkfatnɔɕʨ̑/ (n)
adequação
  odpowiedniość

adekwatny /ˌadɛˈkfatnɨ/ (adj)
adequado, proporcional, compatível
  dokładnie czemuś odpowiadający

adenina (n)
adenina
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

adenoidalny (adj)
adenoidal
  związany z adenoidem, dotyczący adenoidu

adenopatia (n)
adenopatia, linfadenopatia
  (medycyna, medyczny) schorzenie węzłów chłonnych

adenotomia (n)
adenoidectomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

adenozynotrójfosforan (n)
trifosfato de adenosina
  (biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;

adiabatyczny (adj)
adiabático
  (fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

administracja /ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja/ (n)
administração
  system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;

administracyjny /ˌadmʲĩɲistraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
administrativo
  związany z administracją i administrowaniem

administrator /ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/ (n)
administrador
  osoba zarządzająca czymś

admiracja (n)
admiração
  (książkowy) (dawniej, dawny) przejaw podziwu i uwielbienia dla kogoś lub czegoś

admiralicja /ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
almirantado
  budynek mieszący admiralicję (1.1)
  korpus admirałów
  władze naczelne marynarki wojennej

admirał /adˈmʲiraw/ (n)
almirante
  (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
  (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

admitancja (n)
admitância
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

adopcja /aˈdɔpʦ̑ʲja/ (n)
adopção, adoção
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adopcjanizm (n)
adocionismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;

adorować /ˌadɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
adorar
  uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego

adrenalina /ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/ (n)
adrenalina
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres /ˈadrɛs/ (n)
endereço, morada
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy (n)
endereço de e-mail, endereço eletrónico
  (informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresat /aˈdrɛsat/ (n)
destinatário
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.
  osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.

adresować /ˌadrɛˈsɔvaʨ̑/ (v)
endereçar
  umieszczać adres na liście, przesyłkę

adsorpcja /atˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
adsorção
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

adwekcja (n)
advecção
  (fizyka, fizyczny) w mechanice płynów: unoszenie substancji przez przepływający płyn, tak że prędkość unoszonej substancji jest równa prędkości przepływającego płynu;
  (meteorologia, meteorologiczny) poziomy ruch mas powietrza o innych właściwościach niż powietrze uprzednio zalegające;

adwent /ˈadvɛ̃nt/ (n)
advento, Advento
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwokat /adˈvɔkat/ (n)
advogado
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adwokat diabła /adˈvɔkad ˈdʲjabwa/ (n)
advogado do diabo
  (kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

aeracja /ˌaɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
aeração
  napowietrzanie;

aerodrom /ˌaɛˈrɔdrɔ̃m/ (n)
aeródromo, aeroporto
  (przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

aerodynamiczny /ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
aerodinâmico
  (fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

aerodynamika /ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
aerodinâmica
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

aerograf (n)
aerógrafo
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

aerologia /ˌaɛrɔˈlɔɟja/ (n)
aerologia
  (meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

aerometr /ˌaɛˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
aerômetro
  (fizyka, fizyczny) przyrząd do pomiaru gęstości gazu

aerometria /ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
aerometria
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza

aeronomia /ˌaɛrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
aeronomia
  nauka badająca właściwości fizyczne i chemiczne górnych warstw atmosfery;

aerostat /ˌaɛˈrɔstat/ (n)
aeróstato
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny lżejszy od powietrza, które sobą wypiera;

aerożel /ˌaɛˈrɔʒɛl/ (n)
aerogel
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

afazja /aˈfazʲja/ (n)
afasia
  (medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afektacja /ˌafɛkˈtaʦ̑ʲja/ (n)
afetação
  przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

afgański /avˈɡãj̃sʲci/ (adj)
afegão
  odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

afiks /ˈafʲiks/ (n)
afixo
  (gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

afirmacja /ˌafʲirˈmaʦ̑ʲja/ (n)
afirmação
  potwierdzenie, utwierdzenie, akceptacja

afisz /ˈafʲiʃ/ (n)
cartaz
  (poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

aforystyczny (adj)
aforístico
  dotyczący aforyzmów, związany z aforyzmami

aforyzm /aˈfɔrɨsm̥/ (n)
aforismo
  zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afro /ˈafrɔ/ (n)
afro
  rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

afroamerykański (adj)
afro-americano
  dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

afrodyzjak /ˌafrɔˈdɨzʲjak/ (n)
afrodisíaco
  (medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

afrykanizacja (n)
africanização
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przejmowania przez rdzennych Afrykanów kontroli nad niektórymi obszarami Afryki i wypierania z nich białych

afrykanizować (v)
africanizar
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać afrykańskość, przymuszać kogoś do zostania Afrykaninem, zmieniać coś na afrykańskie

afrykański /ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
africano
  związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agat /ˈaɡat/ (n)
ágata
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

ageizm (n)
idadismo
  (socjologia, socjologiczny) niechęć, prześladowanie lub dyskryminacja kogoś z powodu jego wieku;

agencja /aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
agência
  firma świadcząca różne usługi

agencja towarzyska (n)
agência de acompanhantes
  (eufemistycznie) miejsce uprawiania prostytucji

agenda /aˈɡɛ̃nda/ (n)
pauta
  terminarz
  ustalony plan jakiegoś spotkania

agent /ˈaɡɛ̃nt/ (n)
agente
  pracownik wywiadu
  przedstawiciel jakiejś firmy
  tajny pracownik policji lub służb specjalnych

agitacja /ˌaɟiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
agitação
  działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

agitator /ˌaɟiˈtatɔr/ (n)
agitador
  osoba prowadząca agitację

aglomeracja (n)
aglomeração
  (urbanistyka, urbanistyczny) zespół miast i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego;
  nagromadzenie, skupienie czegoś; (także, też) to, co zostało zgromadzone

agnostycyzm /ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
agnosticismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agnostyczny /ˌaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
agnóstico
  (filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami
  (informatyka, informatyczny) niezależny od platformy, na której jest uruchomiony

agnostyk /aˈɡnɔstɨk/ (n)
agnóstico
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

agonia /aˈɡɔ̃ɲja/ (n)
agonia
  stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agorafobia /ˌaɡɔraˈfɔbʲja/ (n)
agorafobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agrarny /aˈɡrarnɨ/ (adj)
agrário
  rolniczy, rolny

agregat /aˈɡrɛɡat/ (n)
agregado
  (technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

agresja /aˈɡrɛsʲja/ (n)
agressividade, agressão
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
  (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

agrest /ˈaɡrɛst/ (n)
groselha
  (spożywczy) owoc agrestu (1.1)
  (botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;

agresywnie (adv)
agressivamente
  w sposób agresywny

agresywność (n)
agressividade
  cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

agrobiologiczny (adj)
agrobiológico
  (rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) związany z agrobiologią lub agrobiologami

agrochemia (n)
agroquímica
  (chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

agrofizyka (n)
agrofísica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;

agronomia /ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
agronomia
  (rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

agroturystyka /ˌaɡrɔtuˈrɨstɨka/ (n)
turismo rural
  (rolnictwo, rolniczy) (turystyka, turystyczny) wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;

aikido /ajˈcidɔ/ (n)
aikido
  japońska sztuka samoobrony;

ajatollah /ˌajaˈtɔlːax/ (n)
aiatolá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

ajran (n)
ayran
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

ajurwedyjski /ˌajurvɛˈdɨjsʲci/ (adj)
aiurvédico
  związany z ajurwedą – medycyną indyjską

akacja /aˈkaʦ̑ʲja/ (n)
acácia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

akademia /ˌakaˈdɛ̃mʲja/ (n)
academia
  (edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

akademicki /ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
académico, acadêmico
  (edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
  zgodny z określonymi, utartymi wzorami

akapit /aˈkapʲit/ (n)
parágrafo
  fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akcent /ˈakʦ̑ɛ̃nt/ (n)
sotaque
  (językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;
acento, sotaque
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

akceptacja /ˌakʦ̑ɛpˈtaʦ̑ʲja/ (n)
aceitação
  wyrażenie zgody

akceptować /ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑/ (v)
aceitar
  aprobować coś

akcja /ˈakʦ̑ʲja/ (n)
ação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

aklamacja /ˌaklãˈmaʦ̑ʲja/ (n)
aclamação
  jednogłośny wybór, uznanie czegoś

akmeizm (n)
acmeísmo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

akolita /ˌakɔˈlʲita/ (n)
acólito
  (kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

akompaniament /ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/ (n)
acompanhamento
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

akonityna (n)
aconitina
  (biochemia, biochemiczny) bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;

akord /ˈakɔrt/ (n)
acorde
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon /ˌakɔrˈdɛɔ̃n/ (n)
acordeão, sanfona
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akredytacja (n)
acreditação
  oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

akredytować (v)
credenciar
  udzielać akredytacji

akrobata /ˌakrɔˈbata/ (n)
acrobata
  człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrobatka (n)
acrobata
  kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe

akrobatyczny (adj)
acrobático
  związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrofobia /ˌakrɔˈfɔbʲja/ (n)
acrofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akromegalia (n)
acromegalia
  (medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

akropol /aˈkrɔpɔl/ (n)
acrópole
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto

aksamit /aˈksãmʲit/ (n)
veludo
  (włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksjomat /akˈsʲjɔ̃mat/ (n)
axioma
  (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

aksjomatyczny /ˌaksʲjɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
axiomático
  oparty na aksjomatach

aksynomancja (n)
axinomancia
  (ezoteryka) wróżba z rozżarzonego topora

akt /akt/ (n)
ato
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
  (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument
ata
  czyn, działanie

akt urodzenia /ˈakt ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
certidão de nascimento, assento de nascimento
  akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

aktor /akˈtɔʒɨ/ /ˈaktɔr/ (n)
ator, actor
  osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka /akˈtɔrka/ (n)
atriz, actriz
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktualny /ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
atual
  dotyczący teraźniejszości

aktyn /ˈaktɨ̃n/ (n)
actínio
  (chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktywa (n)
activo, ativo
  (księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

aktywista /ˌaktɨˈvʲista/ (n)
ativista
  bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

aktywność /akˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
atividade
  działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

aktywny /akˈtɨvnɨ/ (adj)
ativo
  (chemia, chemiczny) zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją
  biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

aktywować /ˌaktɨˈvɔvaʨ̑/ (v)
ativar
  sprawiać, że coś staje się aktywne

akulturacja /ˌakultuˈraʦ̑ʲja/ (n)
aculturação
  (socjologia, socjologiczny) przyjęcie przez osobę lub grupę kultury innej grupy

akumulacja (n)
acumulação
  (książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulator /ˌakũmuˈlatɔr/ (n)
acumulador
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)
  (informatyka, informatyczny) rejestr procesora przechowujący wynik operacji

akumulować (v)
acumular
  dokonywać akumulacji

akupresura /ˌakuprɛˈsura/ (n)
acupressão
  (medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

akupunktura /ˌakupũŋkˈtura/ (n)
acupunctura, acupuntura
  (medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akustyka (n)
acústica
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach
  (fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków

akwakultura /ˌakfakulˈtura/ (n)
aquacultura
  (ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

akwamaryn /ˌakfãˈmarɨ̃n/ (n)
água-marinha
  (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;
  (jubilerstwo, jubilerski) drogocenny kamień szlachetny

akwarela /ˌakfaˈrɛla/ (n)
aguarela, aquarela
  (sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

akwarium /aˈkfarʲjũm/ (n)
aquário
  duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę
  budynek w ogrodzie zoologicznym z ekspozycją ryb

akwarysta (n)
aquarista
  (książkowy) hodowca zwierząt i roślin akwariowych

akwedukt /aˈkfɛdukt/ (n)
aqueduto
  kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

alabaster /ˌalaˈbastɛr/ (n)
alabastro
  (mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

alanina /ˌalãˈɲĩna/ (n)
alanina
  (biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm /ˈalarm/ (n)
alarme
  sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

alba /ˈalba/ (n)
alva
  długa biała szata liturgiczna księży katolickich;

albatros /alˈbatrɔs/ (n)
albatroz
  (ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański /alˈbãj̃sʲci/ (adj)
albanês, albanés
  związany z Albanią, dotyczący Albanii

albański /alˈbãj̃sʲci/ (n)
albanés, albanês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

albedo /alˈbɛdɔ/ (n)
albedo
  (fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
  biała część skórki w owocach cytrusowych

albinizm /alˈbʲĩɲism̥/ (n)
albinismo
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
  (botanika, botaniczny) brak chlorofilu

albinos /alˈbʲĩnɔs/ (n)
albino
  (medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albit /ˈalbʲit/ (n)
albita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

albo /ˈalbɔ/ (conjunction)
ou
  …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album /ˈalbũm/ (n)
álbum
  zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

albumina /ˌalbũˈmʲĩna/ (n)
albumina
  (biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

alchemia /alˈxɛ̃mʲja/ (n)
alquimia
  przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

alchemiczny (adj)
alquímico
  dotyczący alchemii

alchemik /alˈxɛ̃mʲik/ (n)
alquimista
  osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

aldehyd /alˈdɛxɨt/ (n)
aldeído
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

aldosteron /ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/ (n)
aldosterona
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (conjunction)
mas
  …służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

alegoria /ˌalɛˈɡɔrʲja/ (n)
alegoria
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

aleja /aˈlɛja/ (n)
avenida
  droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

aleksandryt (n)
alexandrita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

aleksytymia (n)
alexitimia
  (psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alembik /aˈlɛ̃mbʲik/ (n)
alambique
  (dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej

alergen /aˈlɛrɡɛ̃n/ (n)
alérgeno
  (medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia /aˈlɛrʲɟja/ (n)
alergia
  (medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczny /ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
alérgico
  związany z alergią

alergolog /ˌalɛrˈɡɔlɔk/ (n)
alergista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych

alergologia /ˌalɛrɡɔˈlɔɟja/ (n)
alergologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

alfa /ˈalfa/ (n)
alfa
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

alfabet /alˈfabɛt/ (n)
alfabeto, abecedário
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfabetycznie /ˌalfabɛˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
alfabeticamente
  w sposób alfabetyczny, zgodnie z kolejnością liter w alfabecie

alfabetyczny /ˌalfabɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
alfabético
  ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie
  odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem

alfanumeryczny (adj)
alfanumérico
  (informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

algebra /alˈɡɛbra/ (n)
álgebra
  jeden z działów matematyki;

algebraiczny (adj)
algébrico
  dotyczący algebry

algierski /alʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
argeliano, argelino
  odnoszący się do państwa Algieria

algofobia /ˌalɡɔˈfɔbʲja/ (n)
algofobia
  (psychologia, psychologiczny) nieuzasadniony lęk przed bólem;

algonkiński (adj)
algonquino
  związany z Algonkinami, dotyczący Algonkinów

algorytm /algɔˈrɨtmɨ/ /alˈɡɔrɨtm̥/ (n)
algoritmo
  sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis;

alibi /aˈlʲibʲi/ (n)
álibi
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

aligator /ˌalʲiˈɡatɔr/ (n)
aligátor, jacaré
  (herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

aliteracja /ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
aliteração
  (językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

alizaryna /ˌalʲizaˈrɨ̃na/ (n)
alizarina
  (chemia, chemiczny) cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej;

alkaliczność /ˌalkaˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
alcalinidade
  (chemia, chemiczny) (biochemia, biochemiczny) (zobacz) zasadowość

alkaliczny (adj)
alcalino
  (chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

alken /ˈalkɛ̃n/ (n)
alceno
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkin /ˈalʲcĩn/ (n)
alcino
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkohol /alˈkɔxɔl/ (n)
álcool
  (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
  (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkoholik /ˌalkɔˈxɔlʲik/ (n)
alcoólatra
  osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholiza (n)
alcoólise
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem

alkoholizm /ˌalkɔˈxɔlʲism̥/ (n)
alcoolismo
  (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

alkoholowe zapalenie wątroby (n)
hepatite alcoólica
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy wywołany przewlekłym nadużywaniem alkoholu, prowadzącym do zmian zapalno-martwiczych w wątrobie;

alkoholowy /ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
alcoólico
  zawierający alkohol; związany z alkoholem

alkomat (n)
etilómetro
  urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu;

alkowa /alˈkɔva/ (n)
alcova
  (przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

allel /ˈalːɛl/ (n)
allelo
  (biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

alleluja /ˌalːɛˈluja/ (interjection)
aleluia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

almanach /alˈmãnax/ (n)
almanaque
  rodzaj publikacji;

almandyn (n)
almandina, almandita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

aloes /aˈlɔɛs/ (n)
aloés
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych;

alokacja /ˌalɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
alocação
  (ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe
  planowe rozdysponowanie czegoś;

alokazja (n)
alocasia, alocásia
  (botanika, botaniczny) Alocasia (Schott) G. Don, rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju alokazji (1.1)

alokucja (n)
alocução
  uroczysta przemowa;

alopatyczny (adj)
alopático
  (medycyna, medyczny) związany z alopatią

alotropia /ˌalɔˈtrɔpʲja/ (n)
alotropia
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

aloza /aˈlɔza/ (n)
sável
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

alpaka /alˈpaka/ (n)
alpaca
  (zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;

alpinista /ˌalpʲĩˈɲista/ (n)
alpinista
  osoba uprawiająca alpinizm;

alt /alt/ (n)
alto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

altana /alˈtãna/ (n)
caramanchão, coreto
  lekki, niewielki ogrodowy budynek;

alternatywa /ˌaltɛrnaˈtɨva/ (n)
alternativa
  (potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami

altruista /ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
altruísta
  osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruizm /alˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
altruísmo
  bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

aluzja /aˈluzʲja/ (n)
alusão
  wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

aluzyjny (adj)
alusivo
  związany z aluzją; zawierający aluzje lub posługujący się aluzjami; będący aluzją

alzacki /alˈzaʦ̑ʲci/ (adj)
alsaciano
  związany z Alzacją

amalgamat (n)
amálgama
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem;
  (przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów

amator /ãˈmatɔr/ (n)
amador
  miłośnik, ktoś oddany czemuś
  osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

amazonit /ˌãmaˈzɔ̃ɲit/ (n)
amazonita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

ambasada /ˌãmbaˈsada/ (n)
embaixada
  stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
  wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
  gwara więzienna brzuch, żołądek

ambasador /ˌãmbaˈsadɔr/ (n)
embaixador
  (administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambicja /ãmˈbʲiʦ̑ʲja/ (n)
ambição
  pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambitny /ãmˈbʲitnɨ/ (adj)
ambicioso
  taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

ambiwalencja /ˌãmbʲivaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
ambivalência
  współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

amblygonit (n)
ambligonita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;

ambona /ãmˈbɔ̃na/ (n)
púlpito
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

ambulatoryjny /ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ/ (adj)
ambulante
  (medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

ameba /ãˈmɛba/ (n)
ameba
  (biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

amen /ˈãmɛ̃n/ (interjection)
amém
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk /ãˈmɛrɨk/ (n)
amerício
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanizować (v)
americanizar
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

amerykański /ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
americano, norte-americano
  dotyczący Ameryki (kontynentu)
americano
  dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

amerykańskość (n)
americanidade
  cecha tego, co amerykańskie; amerykański charakter czegoś

ametyst /ãˈmɛtɨst/ (n)
ametista
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

amfetamina /ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/ (n)
anfetamina
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfora /ãw̃ˈfɔra/ (n)
ânfora
  wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

amharski /ãmˈxarsʲci/ (n)
amárico, amharico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii

amina (n)
amina
  (chemia, chemiczny) związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

aminokwas /ˌãmʲĩˈnɔkfas/ (n)
aminoácido
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

aminokwas egzogenny /ˌãmʲĩˈnɔkfas ˌɛɡzɔˈɡɛ̃nːɨ/ (n)
aminoácido essencial
  aminokwas, który nie może być syntetyzowany w organizmie ludzkim i musi być dostarczany w pożywieniu

amiotrofia (n)
amiotrofia
  utrata masy mięśniowej

amnestia /ãmˈnɛstʲja/ (n)
anistia
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amnezja /ãmˈnɛzʲja/ (n)
amnésia
  (medycyna, medyczny) zanik pamięci

amoksycylina (n)
amoxicilina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk będący półsyntetyczną pochodną penicyliny (z grupy aminopenicylin)

amoniak /ãˈmɔ̃ɲak/ (n)
amoníaco, amônia, gás amoníaco
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amoralizm /ˌãmɔˈralʲism̥/ (n)
amoralismo, niilismo moral
  pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

amorficzny /ˌãmɔrˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
amorfo
  bezkształtny, niemający określonej budowy

amorfizm (n)
amorfismo
  (książkowy) bezpostaciowość, brak właściwej formy

amortyzator /ˌãmɔrtɨˈzatɔr/ (n)
amortecedor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

amper /ˈãmpɛr/ (n)
ampere, ampério
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperogodzina /ãmˈpɛrɔɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
ampere-hora
  (elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

amplituda /ˌãmplʲiˈtuda/ (n)
amplitude
  (fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

amputacja /ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
amputação
  (medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputować /ˌãmpuˈtɔvaʨ̑/ (v)
amputar
  dokonywać amputacji

ampułka /ãmˈpuwka/ (n)
ampola, galheta
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

amulet /ãˈmulɛt/ (n)
amuleto
  (ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

anabioza (n)
anabiose
  (biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

anachroniczny (adj)
anacrônico
  niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

anachronizm /ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
anacronismo
  błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

anafilaksja /ˌãnafʲiˈlaksʲja/ (n)
anafilaxia
  (medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

anafilaktyczny (adj)
anafilático, anafiláctico
  (medycyna, medyczny) związany z anafilaksją, dotyczący anafilaksji

anagram /ãˈnaɡrãm/ (n)
anagrama
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

analfabeta /ˌãnalfaˈbɛta/ (n)
analfabeto
  (edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś zupełnie nieznający się na czymś

analfabetyzm (n)
analfabetismo
  (edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

analgezja (n)
analgesia, analgia
  (medycyna, medyczny) niewrażliwość na ból z zachowaniem innych rodzajów czucia;

analiza /ˌãnaˈlʲiza/ (n)
análise
  badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analizować /ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
analisar
  przeprowadzać proces analizy

analogia /ˌãnaˈlɔɟja/ (n)
analogia
  podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

analogiczny /ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
análogo
  podobny do czegoś

analogowy (adj)
analógico
  (technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową

anamneza /ˌãnãmˈnɛza/ (n)
anamnes
  (medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas /ãˈnãnas/ (n)
ananaseiro, abacaxi, ananás
  (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
ananás, abacaxi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)
elemento
  (potocznie, potoczny) o niegrzecznym dziecku

anarchia /ãˈnarxʲja/ (n)
anarquia
  (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności
  forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;

anarchiczny (adj)
anárquico
  związany z anarchią

anarchista /ˌãnarˈxʲista/ (n)
anarquista
  zwolennik anarchizmu

anarchistyczny /ˌãnarxʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
anárquico
  związany z anarchizmem

anarchizm /ãˈnarxʲism̥/ (n)
anarquismo
  ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anarchopacyfizm (n)
anarcopacifismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

anatema /ˌãnaˈtɛ̃ma/ (n)
anátema
  (kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatomia /ˌãnaˈtɔ̃mʲja/ (n)
anatomia
  (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
  (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

anatomiczny /ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
anatómico
  związany z anatomią, dotyczący anatomii

andaluzyjski /ˌãndaluˈzɨjsʲci/ (adj)
andaluz
  związany z Andaluzją, wywodzący się z Andaluzji

androfobia (n)
androfobia
  (psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

androgen /ãnˈdrɔɡɛ̃n/ (n)
andrógeno
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

androgyne /ˌãndrɔˈɡɨ̃nɛ/ (n)
andrógino
  (seksuologia, seksuologiczny) osoba o cechach płciowych mężczyzny i kobiety

android /ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it/ (n)
androide
  robot mający postać człowieka;

androlog /ãnˈdrɔlɔk/ (n)
andrologista
  (medycyna, medyczny) lekarz, specjalista andrologii

andrologia /ˌãndrɔˈlɔɟja/ (n)
andrologia
  (medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

anegdota /ˌãnɛɡˈdɔta/ (n)
anedota
  krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

aneksja /ãˈnɛksʲja/ (n)
anexação
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

anektować /ˌãnɛkˈtɔvaʨ̑/ (v)
anexar
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

anemiczny (adj)
anêmico
  (medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii

anemologia /ˌãnɛ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
anemologia
  (meteorologia, meteorologiczny) nauka o wiatrach

anemometria /ˌãnɛ̃mɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
anemometria
  (meteorologia, meteorologiczny) pomiar kierunku i prędkości wiatru

anestezja /ˌãnɛˈstɛzʲja/ (n)
anestesia
  (medycyna, medyczny) znieczulenie

anestezjolog /ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk/ (n)
médico anestesista
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

anestezjologia (n)
anestesiologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

anestezjologiczny (adj)
anestesiológico
  (medycyna, medyczny) związany z anestezjologią lub anestezjologami

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (adj)
inglês
  odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (n)
inglês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angiografia /ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/ (n)
angiografia
  (medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

angiologia /ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja/ (n)
angiologia
  (medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych;

anglezyt (n)
anglesita
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4

anglicyzm /ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
anglicismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglikanin /ˌãŋɡlʲiˈkãɲĩn/ (n)
anglicano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca anglikanizmu

anglikanizm (n)
anglicanismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;

anglikanka /ˌãŋɡlʲiˈkãnka/ (n)
anglicana
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni anglikanizmu

anglikański (adj)
anglicano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

anglofob (n)
anglofóbico, anglófobo
  osoba niechętna do wszystkiego co angielskie

anglofon (n)
anglófono
  (książkowy) osoba mówiąca po angielsku

anhedonia /ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/ (n)
anedonia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

anhydryt /ãnˈxɨdrɨt/ (n)
anidrita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4);

ani /ˈãɲi/ (conjunction)
nem nem
  …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
  …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
  …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
  …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

ani /ˈãɲi/ (particle)
nem mesmo
  …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

anielski /ãˈɲɛlsʲci/ (adj)
angélico, angelical
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami

animacja /ˌãɲĩˈmaʦ̑ʲja/ (n)
animação
  rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

animista /ˌãɲĩˈmʲista/ (n)
animista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

animistyczny (adj)
animista, animístico
  związany z animizmem, właściwy animizmowi

animizm /ãˈɲĩmʲism̥/ (n)
animismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

animozja (n)
animosidade
  niechęć lub niesnaska wywołana urazą

anion /ˈãɲjɔ̃n/ (n)
anião, ânion
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł /ˈãɲɔw/ (n)
anjo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

anizokoria (n)
anisocoria
  (medycyna, medyczny) różna szerokość źrenic u tej samej osoby;

ankieta /ãŋʲˈcɛta/ (n)
inquérito
  (statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

annały (n)
anais
  dzieło historiograficzne będące chronologicznym zapisem ważnych dla danego dzieła wydarzeń;

anoda /ãˈnɔda/ (n)
ânodo
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anomalia /ˌãnɔ̃ˈmalʲja/ (n)
anomalia
  incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

anonimowo (adv)
anonimamente
  w sposób anonimowy, nie podając imienia, nazwiska

anonimowy /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/ (adj)
anônimo
  o nieujawnionym nazwisku

anorak /ãˈnɔrak/ (n)
anoraque
  (etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;

anoreksja /ˌãnɔˈrɛksʲja/ (n)
anorexia
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anorektyk /ˌãnɔˈrɛktɨk/ (n)
anorético
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na anoreksję

anorgazmia (n)
anorgasmia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu;

anortyt (n)
anortita
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

anoskopia (n)
anoscopia
  (medycyna, medyczny) badanie wziernikowe przez odbyt, oceniające kanał odbytu i końcową część odbytnicy

anosmia (n)
anosmia
  (medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

antagonista /ˌãntaɡɔ̃ˈɲista/ (n)
antagonista
  przeciwnik;

antagonistka /ˌãntaɡɔ̃ˈɲistka/ (n)
antagonista
  przeciwniczka w sporze, dyskusji

antagonizm /ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/ (n)
antagonismo
  wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

antarktyczny (adj)
antártico
  (geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena /ãnˈtɛ̃na/ (n)
antena
  urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antiguański (adj)
antiguano
  związany z Antiguą (wyspą na Karaibach)

antleryt (n)
antlerita
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczanów, Cu3(OH)4SO4;

antofyllit (n)
antofilita
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

antologiczny (adj)
antológico
  związany z antologią, stanowiący antologię

antonim /ãnˈtɔ̃ɲĩm/ (n)
antônimo, antónimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antonomazja (n)
antonomásia
  (językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą;

antracyt /ãnˈtraʦ̑ɨt/ (n)
antracite
  (geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;

antrakologia (n)
antracologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina archeobotaniki zajmująca się badaniem węgli drzewnych, środowisk roślin drzewiastych i sposobów ich użytkowania przez człowieka

antropocen (n)
Antropoceno
  (neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

antropocentryzm (n)
antropocentrismo
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego
  interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

antropofagia /ˌãntrɔpɔˈfaɟja/ (n)
antropofagia
  (książkowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

antropofob (n)
antropófobo
  zwierzę lub osoba charakteryzująca się antropofobią — awersją lub lękiem przed ludźmi i stronieniem od nich

antropofobia /ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja/ (n)
antropofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

antropogeograficzny (adj)
antropogeográfico
  (geografia, geograficzny) (antropologia, antropologiczny) związany z antropogeografią, dotyczący antropogeografii

antropolog /ˌãntrɔˈpɔlɔk/ (n)
antropólogo
  (antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

antropologia /ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/ (n)
antropologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny /ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
antropológico
  związany z antropologią, dotyczący antropologii

antropometryczny (adj)
antropométrico
  związany z antropometrią, dotyczący antropometrii

antropozoficzny (adj)
antroposófico
  związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

antybakteryjny /ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
antibacteriano
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

antybiogram /ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm/ (n)
antibiograma
  (medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie;

antybiotyk /ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/ (n)
antibiótico
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antycholinergiczny (adj)
anticolinérgico
  (biochemia, biochemiczny) blokujący działanie acetylocholiny lub wykazujący działanie do niej przeciwne

antychryst (n)
anticristo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antycyklon (n)
anticiclone
  (meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antyczny /ãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antigo
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu

antycząstka (n)
antipartícula
  (fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii;

antydemokratyczny (adj)
antidemocrático
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

antyfaszysta /ˌãntɨfaˈʃɨsta/ (n)
antifascista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik faszyzmu

antyfaszystka (n)
antifascista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka faszyzmu

antyfaszystowski /ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
antifascista
  nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfaszyzm /ˌãntɨˈfaʃɨsm̥/ (n)
antifascismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;

antyfeministka (n)
antifeminista
  kobieta sprzeciwiająca się ideom i ruchowi feministycznemu

antyfeministyczny /ˌãntɨfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
antifeminista
  taki, który opiera się na antyfeminizmie

antyfeminizm (n)
antifeminismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

antyfeudalny (adj)
antifeudal
  skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym

antyfona (n)
antífona
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;

antygen /ãnˈtɨɡɛ̃n/ (n)
antígeno
  (medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antygoryt (n)
antigorita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy serpentynów;

antyk /ˈãntɨk/ (n)
antiguidade
  (potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

antyklerykalizm /ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥/ (n)
anticlericalismo
  ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

antyklerykał (n)
anticlericalista
  przeciwnik klerykalizmu, zwolennik antyklerykalizmu

antykoagulant /ˌãntɨkɔaˈɡulãnt/ (n)
anticoagulant
  (medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi;

antykomunizm /ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
anticomunismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

antykoncepcja /ˌãntɨkɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
contracepção
  (medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

antylopa /ˌãntɨˈlɔpa/ (n)
antílope
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antymateria /ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/ (n)
antimatéria
  (fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymitotyczny (adj)
antimitótico
  (biologia, biologiczny) hamujący mitozę

antymon /ãnˈtɨ̃mɔ̃n/ (n)
antimónio, antimônio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antymonit (n)
antimonita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy siarczków, siarczek antymonu;

antynatalizm (n)
antinatalismo
  (filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość rodzeniu dzieci;

antyniewolniczy (adj)
antiescravidão, antiescravista
  skierowany przeciwko niewolnictwu, działający przeciw niewolnictwu

antyoksydacyjny (adj)
antioxidante
  taki, który przeciwdziała utlenianiu się pierwiastków i związków

antypapież /ˌãntɨˈpapʲjɛʃ/ (n)
antipapa
  (kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

antypasat (n)
contra-alíseos
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) ciepły, stały wiatr, wiejący w strefie równikowej na wysokości 2000-3000 metrów;

antypatia /ˌãntɨˈpatʲja/ (n)
antipatia
  niechęć do kogoś

antypatriotyczny (adj)
antipatriota, antipatriótico
  sprzeciwiający się patriotyzmowi

antyrasistowski (adj)
antirracista, anti-racista
  skierowany przeciwko rasizmowi

antyrewolucyjny (adj)
antirrevolucionário
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wrogi rewolucji; występujący przeciwko rewolucji

antysemityzm /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/ (n)
antissemitismo
  nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptyczny /ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antisséptico
  (medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

antystatyk (n)
antiestático
  substancja zmniejszająca (lub całkowicie neutralizująca) nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny

antysyjonistyczny /ˌãntɨsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
antissionista
  wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

antyteizm /ˌãntɨˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
antiteísmo
  aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym;

antytoksyczny /ˌãntɨtɔˈksɨʧ̑nɨ/ (adj)
antitóxico
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych

antytotalitaryzm (n)
antitotalitarismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) poglądy i postawa przeciwna totalitaryzmowi

antytradycjonalista (n)
antitradicionalista
  (książkowy) przeciwnik tradycji, osoba sprzeciwiająca się tradycjonalizmowi

antytradycjonalistka (n)
antitradicionalista
  (książkowy) przeciwniczka tradycji, kobieta sprzeciwiająca się tradycjonalizmowi

antytradycjonalizm (n)
antitradicionalismo
  (książkowy) postawa przeciwna tradycjonalizmowi, sprzeciw wobec tradycji

antytrynitaryzm (n)
antitrinitarismo
  (teologia, teologiczny) doktryna odrzucająca istnienie Trójcy Świętej

anulować /ˌãnuˈlɔvaʨ̑/ (v)
cancelar
  (informatyka, informatyczny) unieważnić czynność w programie komputerowym

anuria (n)
anúria
  (medycyna, medyczny) (zobacz) bezmocz

anyż /ˈãnɨʃ/ (n)
anis
  (botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

anyż gwiazdkowy /ˈãnɨʒ ɡvʲjastˈkɔvɨ/ (n)
anis-estrela, estrela-de-anis
  (botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

anyż gwiaździsty /ˈãnɨʒ ɡvʲjäʑˈʥ̑istɨ/ (n)
anis-estrela, estrela-de-anis
  (botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

aorta /aˈɔrta/ (n)
aorta
  (anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aoryst /aˈɔrɨst/ (n)
aoristo
  (gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

aparat /aˈparat/ (n)
aparelho
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny
  (anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania
  (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad

aparat fotograficzny /aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
câmara
  (fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat rentgenowski /aˈparat ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔfsʲci/ (n)
unidade de raio-X
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim

apateizm (n)
apateísmo
  (filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

apatia /aˈpatʲja/ (n)
apatia
  (psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apatycznie (adv)
apaticamente
  w sposób apatyczny

apatyczny /ˌapaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
apático
  obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

aperitif /ˌapɛrʲiˈtʲif/ /ˌapɛˈrʲitʲif/ (n)
aperitivo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

apertura /ˌapɛrˈtura/ (n)
abertura
  (optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła;

apetyt /aˈpɛtɨt/ (n)
apetite
  chęć jedzenia, łaknienie;
  (przenośnie, przenośnia) pragnienie, chęć na coś

aphanisis (n)
afânise
  (seksuologia, seksuologiczny) lęk przed utratą własnej seksualności;

aphelium (n)
afélio
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;

aplauz /ˈaplaws/ (n)
aplauso
  oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

aplikacja /ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
aplicação
  (informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
  zastosowanie

aplikator /ˌaplʲiˈkatɔr/ (n)
aplicador
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka

aplikować /ˌaplʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
administrar
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku

apoftegmat (n)
apotegma
  krótka anegdota lub powiedzenie, zręcznie dostosowane do okoliczności

apokalipsa /ˌapɔkaˈlʲipsa/ (n)
apocalipse
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dzień ostateczny

apokaliptyczny (adj)
apocalíptico
  dotyczący apokalipsy, końca świata

apokopa /ˌapɔˈkɔpa/ (n)
apócope
  (fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

apolitycznie (adv)
apoliticamente
  w sposób apolityczny

apolliński (adj)
apolíneo
  związany z Apollem, dotyczący Apolla

apologia /ˌapɔˈlɔɟja/ (n)
apologia
  obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

apoplektyczny /ˌapɔplɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
apopléctico
  będący przejawem / następstwem apopleksji

apoplektyk (n)
apopléctico
  osoba, która miała atak apopleksji lub jest zagrożona apopleksją

apoptoza /ˌapɔˈptɔza/ (n)
apoptose
  (biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

aporia /aˈpɔrʲja/ (n)
aporia
  (filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

apostolski /ˌapɔˈstɔlsʲci/ (adj)
apostólico
  dotyczący apostołów

apostoł /aˈpɔstɔw/ (n)
apóstolo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki

apostrof /aˈpɔstrɔf/ (n)
apóstrofe
  znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

apostrofa (n)
apóstrofe
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

apotropeiczny (adj)
apotropaico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) taki, który ma rzekomo moc odpędzania złych mocy, duchów, diabłów

apteka /apˈtɛka/ (n)
farmácia, botica
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarz /apˈtɛkaʃ/ (n)
farmacêutico
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

ara /ˈara/ (n)
arara
  (ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

ara modra /ˈara ˈmɔdra/ (n)
ararinha-azul
  (ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

arabeska /ˌaraˈbɛska/ (n)
arabesco
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;
  (choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian;

arabista /ˌaraˈbʲista/ (n)
arabista
  specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

arabistka /ˌaraˈbʲistka/ (n)
arabista
  specjalistka w zakresie arabistyki

arabizacja (n)
arabização
  narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

arabizować (v)
arabizar
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie

arabski /aˈrapsʲci/ (adj)
árabe, arábico
  dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski /aˈrapsʲci/ (n)
árabe, arábico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arabsko (adv)
arabicamente
  na sposób arabski, po arabsku

arachnologia /ˌaraxnɔˈlɔɟja/ (n)
aracnologia
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o pajęczakach;

aragonit /ˌaraˈɡɔ̃ɲit/ (n)
aragonita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna odmiana węglanu wapnia;

aragoński /ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/ (adj)
aragonês
  dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

aragoński /ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/ (n)
aragonês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

arak /ˈarak/ (n)
arak, áraque
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabska (głównie libańska) wódka anyżowa;

aranżować (v)
arranjar
  organizować, urządzać

arbiter /arˈbʲitɛr/ (n)
árbitro
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór

arbitralny /ˌarbʲiˈtralnɨ/ (adj)
arbitrário
  narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

arbitraż (n)
arbitragem
  sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

arbuz /ˈarbus/ (n)
melancia
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

archaiczny /ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
arcaico
  będący typowym dla dawnych czasów

archaizm (n)
arcaísmo
  (językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archanioł /arˈxãɲɔw/ (n)
arcanjo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeolog /ˌarxɛˈɔlɔk/ (n)
arqueólogo
  naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia /ˌarxɛɔˈlɔɟja/ (n)
arqueologia
  nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archeologiczny /ˌarxɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
arqueológico
  związany z archeologią, dotyczący archeologii

archeolożka (n)
arqueóloga
  (potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii

archetyp /arˈxɛtɨp/ (n)
arquétipo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci
  (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

archidiecezja (n)
arquidiocese
  (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

archimandryta (n)
arquimandrita
  (kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich
  w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji

archipelag /ˌarxʲiˈpɛlak/ (n)
arquipélago
  (geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt /arˈxʲitɛkt/ (n)
arquiteto, arquiteta
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

architektura /ˌarxʲitɛkˈtura/ (n)
arquitetura, arquitectura
  (architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

architraw /arˈxʲitraf/ (n)
arquitrave
  (architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

archiwum /arˈxʲivũm/ (n)
arquivo
  uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

arcybiskup /ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup/ (n)
arcebispo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcybiskupi (adj)
arcebispal
  dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem

arcyksiążę (n)
arquiduque
  austriacki tytuł książęcy
  osoba nosząca tytuł arcyksięcia (1.1)

arena /aˈrɛ̃na/ (n)
arena
  koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe

areszt /ˈarɛʃt/ (n)
prisão
  tymczasowe pozbawienie wolności;
  miejsce, gdzie wykonywany jest areszt (1.1)

areszt domowy /ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ/ (n)
prisão domiciliar, prisão domiciliária
  zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

argentyński /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
argentino
  odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

argon /ˈarɡɔ̃n/ (n)
argônio, árgon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argument /arˈɡũmɛ̃nt/ (n)
argumento
  fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;
  (matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik
  (informatyka, informatyczny) parametr, wartość lub symbol podawany danej funkcji
  (matematyka, matematyczny) miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej

argumentacja (n)
argumentação
  uzasadnianie za pomocą argumentów

aria /ˈarʲja/ (n)
ária
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

ariergarda (n)
retaguarda
  (wojskowość, wojskowy) straż tylna

arizoński (adj)
arizonense
  związany z Arizoną; pochodzący z Arizony

arka /ˈarka/ (n)
arca
  (przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arka Noego /ˈarka nɔˈɛɡɔ/ (pn)
arca de Noé
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

arkada /arˈkada/ (n)
arcada
  (architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

arkoza (n)
arcose
  (geologia, geologiczny) okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie;

arlekin (n)
arlequim
  (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej komedii włoskiej;

armata /arˈmata/ (n)
canhão
  (wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

armeński /arˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
arménio
  odnoszący się do Armenii

armia /ˈarmʲja/ (n)
exército
  określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancja /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
arrogância
  pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

arogancki /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
arrogante
  (książkowy) będący oznaką arogancji
  (książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

aromat /aˈrɔ̃mat/ (n)
aroma
  zapach sprawiający przyjemność

aromaterapeutyczny (adj)
aromaterapêutico, aromaterápico
  związany z aromaterapią

aromaterapia /aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/ (n)
aromaterapia
  (medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

aromatyczny /ˌarɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aromático
  mający silny, miły zapach

arras /ˈarːas/ (n)
arrás
  (sztuka) ozdobny dywan, gobelin z motywem figuratywnym zawieszany na ścianie;

arsen /ˈarsɛ̃n/ (n)
arsênio, arsénico
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

arsenał /arˈsɛ̃naw/ (n)
arsenal
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej

arsenopiryt (n)
arsenopirita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

artefakt /arˈtɛfakt/ (n)
artefacto
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;

arteria /arˈtɛrʲja/ (n)
artéria
  (anatomia, anatomiczny) tętnica
  ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

arteriotomia /ˌartɛrʲjɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
arteriotomia
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na nacięciu tętnicy

artezyjski (adj)
artesiano
  (geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;

artropatia (n)
artropatia
  (medycyna, medyczny) ogólne określenie zmian chorobowych w zakresie jednego lub więcej stawów;

artykuł /arˈtɨkuw/ (n)
artigo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
  (publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
  (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
  (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek

artysta /arˈtɨsta/ (n)
artista
  człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystka /arˈtɨstka/ (n)
artista
  kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

artystyczny /ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
artístico
  związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

arystokracja /ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
aristocracia
  najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

arystokratycznie (adv)
aristocraticamente
  w sposób arystokratyczny

arystokratyczny /ˌarɨstɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aristocrático
  związany z arystokracją

arystotelesowski (adj)
aristotélico
  (filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arystotelizm (n)
aristotelismo
  (filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

arytmetyczny /ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aritmético
  dotyczący arytmetyki, związany z arytmetyką

arytmia /aˈrɨtmʲja/ (n)
arritmia
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

as /a ɛs/ /as/ (n)
ás
  (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
  osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

asamski (adj)
assamês
  związany z Asamem

asamski (n)
assamês
  język asamski;

asceta /asˈʦ̑ɛta/ (n)
asceta
  człowiek uprawiający ascezę

ascetyczny (adj)
ascético
  właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

ascetyzm (n)
ascetismo
  filozofia i praktyki ascetów

asceza /asˈʦ̑ɛza/ (n)
ascetismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

aseksualizm /ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
assexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

asfalt /ˈasfalt/ (n)
asfalto
  (technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asfaltować (v)
asfaltar
  pokrywać powierzchnię asfaltem

aspartam /asˈpartãm/ (n)
aspartame
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt /ˈaspɛkt/ (n)
aspecto
  (gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
  punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana

aspiracja /ˌaspʲiˈraʦ̑ʲja/ (n)
aspiração
  dążenie do czegoś, pragnienie zrobienia lub dokonania czegoś

aspirować (v)
aspirar
  starać się, ubiegać się o coś

astat /ˈastat/ (n)
astato, astatínio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astenia (n)
astenia
  (medycyna, medyczny) stan słabości, zmniejszenie lub brak odporności fizycznej i psychicznej;

astenosfera /ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/ (n)
astenosfera
  (geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

asteroida /ˌastɛˈrɔjda/ (n)
asteroide
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

asterysk /aˈstɛrɨsk/ (n)
asterisco
  (poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

astma /ˈastma/ (n)
asma
  (medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astmatyczny (adj)
asmático
  (medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

astrofizyczny (adj)
astrofísico
  dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

astrofizyka (n)
astrofísica
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrolog /aˈstrɔlɔk/ (n)
astrólogo
  człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologia /ˌastrɔˈlɔɟja/ (n)
astrologia
  (ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astrologiczny /ˌastrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
astrológico
  dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

astronauta /ˌastrɔ̃ˈnawta/ (n)
astronauta
  (astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronom /aˈstrɔ̃nɔ̃m/ (n)
astrônomo, astrónomo
  specjalista w zakresie astronomii;

astronomia /ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
astronomia
  nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny /ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
astronómico, astronômico
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
astronómico
  (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

astygmatyzm (n)
astigmatismo
  (medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego;
  (optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;

asymetryczny /ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
assimétrico
  niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymilacja (n)
assimilação
  przystosowanie się do życia w obcej społeczności

asymptota /ˌasɨ̃mpˈtɔta/ (n)
assimptota
  (matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

asyndeton /ˌasɨ̃nˈdɛtɔ̃n/ (n)
assíndeto
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wyrazów bez spójnika;

asyriolog (n)
assiriologista, assiriólogo
  specjalista w dziedzinie asyriologii

asyriologiczny (adj)
assiriológico
  (archeologia, archeologiczny) związany z asyriologią, dotyczący asyriologii

asyrologia (n)
assiriologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

atak /ˈatak/ (n)
attaque
  (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych

atak serca /ˈatak ˈsɛrʦ̑a/ (n)
ataque de coração, infarto Agudo do Miocárdio
  (medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

ataksyt (n)
ataxito
  (mineralogia, mineralogiczny) meteoryt żelazny o bardzo wysokiej zawartości niklu;

atanor (n)
atanor
  (ezoteryka) specjalny piec do celów alchemicznych;

atawistyczny /ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
atávico
  o cechach podobnych jak u odległych przodków

atawizm /aˈtavʲism̥/ (n)
atavismo
  występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

ateista /ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
ateísta, ateu
  człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistka /ˌatɛˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
ateia
  kobieta nie wierząca w istnienie bogów, odrzucająca wiarę w istnienie bogów

ateistyczny /ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
ateu, ateístico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

ateizm /aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
ateísmo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atlantycki /ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
atlântico
  (geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku

atlas /ˈatlas/ (n)
atlas
  zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atletyczny (adj)
atlético
  dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie

atletyka /aˈtlɛtɨka/ (n)
atletismo
  wszystkie ćwiczenia sportowe

atmosfera /ˌatmɔˈsfɛra/ (n)
atmosfera
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
  powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
  (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

atmosferyczny /ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
atmosférico
  związany z atmosferą ziemską

atol /ˈatɔl/ (n)
atol
  (geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom /ˈatɔ̃m/ (n)
átomo
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atomowy /ˌatɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
atómico
  charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

atrakcja /aˈtrakʦ̑ʲja/ (n)
atração
  (książkowy) coś wyjątkowo interesującego, dostarczającego przyjemności lub rozrywki

atrakcyjny /ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
atraente
  o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

atrament /aˈtrãmɛ̃nt/ (n)
tinta
  roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania;

atrium /ˈatrʲjũm/ (n)
átrio
  (architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę
  (anatomia, anatomiczny) przedsionek serca

atrofia /aˈtrɔfʲja/ (n)
atrofia
  (medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

atropina (n)
atropina
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

atrybut /aˈtrɨbut/ (n)
atributo
  rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

au /aw/ (interjection)
ai, au
  …wyrażający ból

audiowizualny (adj)
audiovisual
  dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

audytorium /ˌawdɨˈtɔrʲjũm/ (n)
auditório
  sala wykładowa, odczytowa;

augur /ˈawɡur/ (n)
áugure
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);

aukcja /ˈawkʦ̑ʲja/ (n)
leilão
  sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aurypigment (n)
auripigmento
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu;

australijski /ˌawstraˈlʲijsʲci/ (adj)
australiano
  odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

australijski pies pasterski /ˌawstraˈlʲijsʲci ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci/ (n)
boiadeiro australiano
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających;

australopitek (n)
australopiteco
  (paleoantropologia, paleoantropologiczny) istota człowiekopodobna żyjąca ponad 3 mln lat temu;

austriacki /awstrʲˈjaʦ̑ʲci/ (adj)
austríaco
  odnoszący się do Austrii lub Austriaków

austro-węgierski (adj)
austro-húngaro
  związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

autarkia /awˈtarʲca/ (n)
autarquia
  (ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

autentycznie /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
autenticamente
  w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

autentyczność /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
autenticidade
  cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

autentyczny /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
autêntico
  taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

autobiografia /ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
autobiografia
  własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobus /awˈtɔbus/ (n)
ônibus, autocarro
  (transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autochtoniczny (adj)
autóctone
  związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

autoerotyczny (adj)
autoerótico, auto-erótico
  (seksuologia, seksuologiczny) charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

autoerotyzm (n)
autoerotismo
  (seksuologia, seksuologiczny) wzmożone zainteresowanie swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

autograf /awˈtɔɡraf/ (n)
autógrafo
  własnoręczny podpis

autokar /awˈtɔkar/ (n)
autocarro
  (motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autokefaliczny (adj)
autocéfalo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

autoklaw /awˈtɔklaf/ (n)
autoclave
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

autokracja /ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
autocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

automat /awˈtɔ̃mat/ (n)
autômato
  maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

automat sprzedający /awˈtɔ̃mat ˌspʃɛdaˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
máquina de venda automática
  automat z drobnymi artykułami do sprzedaży, takimi jak np. napoje, papierosy

automatyczny /ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
automático
  wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka
  (przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli
  rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

automatyzacja (n)
automatização
  wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

autonomia /ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
autonomia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autonomiczny /ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
autónomo, autônomo
  związany z autonomią; taki, który ma autonomię

autoportret /ˌawtɔˈpɔrtrɛt/ (n)
autorretrato
  portret artysty wykonany przez siebie samego;

autor /ˈawtɔr/ (n)
autor
  twórca, wynalazca, założyciel

autorytaryzm (n)
autoritarismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli

autorytatywny /ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ/ (adj)
autoritário
  oparty na wiarygodnym autorytecie
  władczy, stanowczy

autorytet /ˌawtɔˈrɨtɛt/ (n)
autoridade
  wpływ osobisty, powaga, prestiż
  człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

autoryzacja (n)
autorização
  zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła

autostrada /ˌawtɔˈstrada/ (n)
auto-estrada, rodovia
  (motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

autunit (n)
autunita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

autysta (n)
autista
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) osoba mająca autyzm

autystka (n)
autista
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) kobieta mająca autyzm

autystyczny /ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
autista
  (psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm /ˈawtɨsm̥/ (n)
autismo
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

awangarda (n)
vanguarda
  grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

awans /ˈavãw̃s/ (n)
promoção
  powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności

awansować (v)
promover
  przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień

awerroizm (n)
averroísmo
  (filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;

awestyjski (n)
avéstico
  (językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

awitaminoza /ˌavʲitãmʲĩˈnɔza/ (n)
avitaminose
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

awokado /ˌavɔˈkadɔ/ (n)
abacateiro, abacate
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
abacate
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką
  (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;

azalia (n)
azaleia, azálea
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azbest /ˈazbɛst/ (n)
asbesto
  (mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azerbejdżański /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci/ (adj)
azerbaijano
  odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski /aˈzɛrsʲci/ (adj)
azerbaijano
  odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

azjatycki /ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
asiático
  dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azorski (adj)
açoriano
  związany z Azorami, leżący na Azorach

azot /ˈazɔt/ (n)
nitrogênio, nitrogénio, azoto
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan /aˈzɔtãn/ (n)
nitrato
  (chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azotowy /ˌazɔˈtɔvɨ/ (adj)
nítrico
  (chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot

azymut (n)
azimute
  kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

ałun /ˈawũn/ (n)
alume
  (chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

ałunit (n)
alunita
  (mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

aż /aʃ/ (conjunction)
até
  …wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

baba /ˈbaba/ (n)
mulher, velha
  (potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej
bolo
  (potocznie, potoczny) przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi

babcia /ˈbapʲʨ̑a/ (n)
avó, vovó
  (zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

bacalhau (n)
bacalhau
  (spożywczy) solone i suszone płaty dorsza

badanie /baˈdãɲɛ/ (n)
pesquisa
  poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego

badać /ˈbadaʨ̑/ (v)
examinar
  sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim
  przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)
  przyglądać się czemuś lub komuś uważnie

badminton /badˈmʲĩntɔ̃n/ (n)
badminton
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

badmintonista (n)
badmintonista
  gracz w badmintona

bagaż /ˈbaɡaʃ/ (n)
bagagem
  zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagnet /ˈbaɡnɛt/ (n)
baioneta
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagno /ˈbaɡnɔ/ (n)
pântano
  (ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bajeczny (adj)
fabuloso
  (przenośnie, przenośnia) cechujący się niezwykłością

bajt /bajt/ (n)
byte, baite
  (informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bak /bak/ (n)
tanque
  zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakarat /baˈkarat/ (n)
bacará
  (termin karciany) hazardowa gra w karty;

bakcyl /ˈbakʦ̑ɨl/ (n)
bacilo
  (przestarzałe, przestarzały) zarazek

bakteria /bakˈtɛrʲja/ (n)
bactéria
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteriemia /ˌbaktɛrʲˈjɛ̃mʲja/ (n)
bacteremia, bacterémia
  (medycyna, medyczny) zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem;

bakteriobójczy /ˌbaktɛrʲjɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
germicida
  (medycyna, medyczny) taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

bakteriofag /ˌbaktɛrʲˈjɔfak/ (n)
bacteriófago
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

bakteriolog /ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/ (n)
bacteriologista
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

bakteriologia /ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
bacteriologia
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

bakteriologiczny (adj)
bacteriológico
  związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

bakteriomocz (n)
bacteriúria
  (medycyna, medyczny) obecność bakterii w moczu;

bakteriostatyczny (adj)
bacteriostático
  (biologia, biologiczny) związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

bakteryjny /ˌbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
bacteriano
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

bakłażan /bakˈwaʒãn/ (n)
beringela, berinjela
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
berinjela
  (spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

bal /bal/ (n)
baile
  uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

balet /ˈbalɛt/ (n)
balé
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

baletnica /ˌbalɛtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
bailarina
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) kobieta, która tańczy w balecie

balijski (adj)
balinês
  związany z wyspą Bali

balistyka (n)
balística
  nauka badająca ruch pocisków;

balkon /ˈbalkɔ̃n/ (n)
balcão, varanda
  (architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

ballada /balˈːada/ (n)
balada
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nastrojowy utwór

balon /ˈbalɔ̃n/ (n)
balão
  ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

balsam /ˈbalsãm/ (n)
bálsamo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

bambus /ˈbãmbus/ (n)
bambu
  (botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banalny /bãˈnalnɨ/ (adj)
banal
  zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan /ˈbãnãn/ (n)
banana
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
  (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

banał /ˈbãnaw/ (n)
banalidade
  powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane

bandaż /ˈbãndaʃ/ (n)
ligadura, bandagem
  (medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandyta /bãnˈdɨta/ (n)
bandido
  człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

banjo /ˈbãn͇ʤ̑ɔ/ (n)
banjo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

bank /bãŋk/ (n)
banco
  (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
  (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
  (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

bank krwi /ˈbãŋk ˈːr̥fʲi/ (n)
banco de sangue
  (potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

bank spermy /ˈbãŋk ˈspɛrmɨ/ (n)
banco de esperma
  (potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

bankier (n)
banqueiro
  właściciel lub dyrektor banku

bankiet /ˈbãŋcɛt/ (n)
banquete
  wystawne, uroczyste przyjęcie

banknot /ˈbãŋknɔt/ (n)
nota, cédula
  (bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

bankomat /bãŋˈkɔ̃mat/ (n)
caixa automático, caixa eletrônico
  urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankructwo /bãŋˈkruʦ̑tfɔ/ (n)
falência
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

bankrut /ˈbãŋkrut/ (n)
falido
  osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

baobab /baˈɔbap/ (n)
baobá, embondeiro
  (botanika, botaniczny) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

baptystyczny (adj)
batista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

bar /bar/ (n)
bário
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
bar
  (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
  (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
  (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

baran /ˈbarãn/ (n)
carneiro
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy

baranek /baˈrãnɛk/ (n)
cordeiro
  (zoologia, zoologiczny) mały, młody baran

barbakan (n)
barbacã
  (architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) zwykle okrągła, murowana budowla stanowiąca element średniowiecznego budownictwa obronnego, wysunięta przed linię murów i połączona z bramą miejską;

barbarzyńca /ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nʦ̑a/ (n)
bárbaro
  ktoś niecywilizowany, prymitywny
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytności człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;

barbarzyński (adj)
bárbaro
  cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

barczysty (adj)
de ombro largo
  szeroki w barkach

bard /bart/ (n)
bardo
  u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;
  (przenośnie, przenośnia) poeta, piewca, wieszcz

bardzo /ˈbarʣ̑ɔ/ (adv)
mais
  bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
muito
  służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

bariatra /barʲˈjatra/ (n)
bariatra
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorobliwej otyłości
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka z dziedziny bariatrii

bariera (n)
barreira
  coś, co utrudnia lub uniemożliwia zajście czegoś
  przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się

bark /bark/ (n)
ombro
  (anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barman /ˈbarmãn/ (n)
barman
  osoba, która obsługuje bufet w barze;

barok /ˈbarɔk/ (n)
barroco
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

barologia /ˌbarɔˈlɔɟja/ (n)
barologia
  (dawniej, dawny) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się masą i powiązaną z nią siłą ciążenia

barometr /baˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
barômetro
  (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron /ˈbarɔ̃n/ (n)
barão
  niski tytuł arystokratyczny;

baronet /baˈrɔ̃nɛt/ (n)
baronete
  dziedziczny, szlachecki brytyjski tytuł honorowy;
  mężczyzna noszący tytuł baroneta (1.1)

baronowski (adj)
baronial
  związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem

barszcz /barʃʧ̑/ (n)
borsch
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

barwnik /ˈbarvʲɲik/ (n)
corante, tintura
  substancja służąca do barwienia innych rzeczy

barykada /ˌbarɨˈkada/ (n)
barricada
  doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

baryton /baˈrɨtɔ̃n/ (n)
barítono
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
  mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

bas /bas/ (n)
baixo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie

baseball (n)
basebol, beisebol
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen /ˈbasɛ̃n/ (n)
piscina
  sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (adj)
basco
  związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (n)
basco
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

bat /bat/ (n)
baht
  (jednostka monetarna) waluta Tajlandii;

batalion /baˈtalʲjɔ̃n/ (n)
batalhão
  (wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;

batat (n)
batata-doce, batata-da-ilha, batata-da-terra
  (botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

bateria /baˈtɛrʲja/ (n)
pilha
  (elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

batik /ˈbatʲik/ (n)
batik, batique
  (włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

batuta /baˈtuta/ (n)
batuta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

batymetria /ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
batimetria, batometria
  dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

batyskaf /baˈtɨskaf/ (n)
batiscafo
  statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

bawarski /baˈvarsʲci/ (adj)
bávaro
  pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

bawełna /baˈvɛwna/ (n)
algodão
  (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
  (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
  (botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie;

bawół /ˈbavuw/ (n)
búfalo
  (zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

baza /ˈbaza/ (n)
base
  (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
  podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia
  (matematyka, matematyczny) rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty;
  (matematyka, matematyczny) maksymalny zbiór liniowo niezależnych wektorów w przestrzeni liniowej;

baza danych (n)
banco de dados
  (informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt /ˈbazalt/ (n)
basalto
  (geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazar /ˈbazar/ (n)
bazar
  (handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazylia /baˈzɨlʲja/ (n)
basílico, manjericão
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bazylika /baˈzɨlʲika/ (n)
basílica
  (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu

bazyliszek (n)
basilisco
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
  (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bać się /ˈbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
temer, recear
  martwić się, niepokoić się
temer, ter medo
  odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bałaganiarski (adj)
bagunceiro
  powodujący powstawanie bałaganu; chaotyczny, nieuporządkowany

bałaganiarz (n)
bagunceiro
  osoba łatwo robiąca bałagan

bałkanizacja (n)
balcanização
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałkański /bawˈkãj̃sʲci/ (adj)
balcânico
  (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
  (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

bałtycki /bawˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
báltico
  odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

bałwan /ˈbawvãn/ (n)
boneco de neve
  figura człowieka ulepiona ze śniegu;

bańka /ˈbãɲka/ (n)
ventosa
  (medycyna, medyczny) szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej
bolha
  (potocznie, potoczny) bańka mydlana

bażant /ˈbaʒãnt/ (n)
faisão, faisăo
  (ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

beatyfikacja /ˌbɛatɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
beatificação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

beatyfikować (v)
beatificar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś błogosławionym

beczeć /ˈbɛʧ̑ɛʨ̑/ (v)
balir
  o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

beczka /ˈbɛʧ̑ka/ (n)
barril
  cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

bednarz /ˈbɛdnaʃ/ (n)
tanoeiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

befsztyk /ˈbɛfʃtɨk/ (n)
bife
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

behawioryzm (n)
behaviorismo
  (psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

bekać /ˈbɛkaʨ̑/ (v)
arrotar
  odbijać się

belgijski /bɛlʲˈɟijsʲci/ (adj)
belga
  odnoszący się do Belgii lub Belgów

bemar (n)
banho-maria
  podgrzewany szeroki pojemnik na żywność służący do utrzymywania temperatury potraw;

bemol /ˈbɛ̃mɔl/ (n)
bemol
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

benzen /ˈbɛ̃w̃zɛ̃n/ (n)
benzeno
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

benzofuran /ˌbɛ̃w̃zɔˈfurãn/ (n)
benzofurano
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny; bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych;

benzyna /bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/ (n)
gasolina, benzina
  paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

berek (n)
apanhada, pega-pega
  dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób

beret /ˈbɛrɛt/ (n)
boina
  (krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

beri-beri (n)
beribéri
  (medycyna, medyczny) awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1;

berkel /ˈbɛrkɛl/ (n)
berquélio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

berlińczyk /bɛrˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
berlinense
  mieszkaniec Berlina

bermudy (n)
bermuda
  męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży

beryl /ˈbɛrɨl/ (n)
berílio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

berło /ˈbɛrwɔ/ (n)
cetro
  ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

bestia /ˈbɛstʲja/ (n)
besta
  dzikie, drapieżne zwierzę

beton /ˈbɛtɔ̃n/ (n)
concreto, betão
  (budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

bez /bɛs/ (n)
sabugueiro
  (botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez /bɛs/ (preposition)
sem
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

bez ogródek /ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk/ (adv)
sem ambages
  bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

beza /ˈbɛza/ (n)
suspiro
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

bezalkoholowy /ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
sem álcool
  niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezbarwny /bɛzˈbarvnɨ/ (adj)
incolor
  pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

bezbolesny (adj)
indolor
  niepowodujący, niesprawiający bólu

bezbożnik /bɛzˈbɔʒʲɲik/ (n)
ateu
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

bezcielesny (adj)
incorpóreo
  niemający ciała, nieistniejący fizycznie

bezczelny /bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ/ (adj)
descarado
  cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezczynność /bɛʃˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
ócio
  brak aktywności

bezdech /ˈbɛzdɛx/ (n)
apnéia
  (medycyna, medyczny) chorobowy lub wywołany celowo zanik oddechu;

bezdomny /bɛzˈdɔ̃mnɨ/ (adj)
sem-abrigo, sem-teto
  taki, który nie ma domu

bezgorączkowy /ˌbɛzɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
sem febre
  (medycyna, medyczny) taki, który objawia się bez gorączki

bezimienny /ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
sem nome
  nie mający imienia czy nazwy

bezkrwawy (adj)
incruento
  taki, który obywa się bez rozlewu krwi

bezkręgowiec (n)
invertebrado
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

bezludny /bɛzˈludnɨ/ (adj)
deserto
  taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

beznadzieja /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇ja/ (n)
desespero
  stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

beznadziejny /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɨ/ (adj)
desesperado, desesperançado
  pozbawiony wszelkiej nadziei

bezobjawowy (adj)
assintomático
  (medycyna, medyczny) taki, który nie daje objawów

bezosobowy /ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/ (adj)
impessoal
  taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezołowiowy (adj)
sem chumbo
  niezawierający ołowiu

bezpieczeństwo /ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
segurança
  stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznik /bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
fusível
  podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny /bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
seguro
  taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

bezpodstawny /ˌbɛspɔtˈstavnɨ/ (adj)
infundado
  nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

bezprawie (n)
ilegalidade
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn bezprawny

bezprawny (adj)
ilegal
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

bezprzewodowy (adj)
sem fio
  (technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezpłatny /bɛsˈpwatnɨ/ (adj)
gratuito
  taki, za który nie pobiera się opłaty

bezpłodny (adj)
estéril
  (biologia, biologiczny) taki, który nie może rozmnażać się

bezrobocie /ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ/ (n)
desemprego
  (ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (adj)
desempregado
  bez pracy, bez zajęcia

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (n)
desempregado
  osoba bez pracy

bezsenność /bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
insónia, insônia
  (fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsilny /bɛɕˈːilnɨ/ (adj)
impotente
  taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezstronnie (adv)
imparcialmente
  w sposób bezstronny, obiektywnie

bezstronny /bɛsˈːtrɔ̃nːɨ/ (adj)
imparcial
  taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

bezustanny (adj)
perpétuo
  taki, który trwa ciągle, bez przerwy

bezużyteczny /ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
inútil
  taki, z którego nie ma żadnego użytku

bezwodny (adj)
árido
  pozbawiony wody, wilgoci

bezwstyd (n)
impudor
  nieskromność w postępowaniu

bezwładność /bɛzˈvwadnɔɕʨ̑/ (n)
inércia
  (fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

bezzębny /bɛzˈːɛ̃mbnɨ/ (adj)
desdentado
  taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

biatlon (n)
biatlo, biátlon
  (sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

biała herbata /ˈbʲjawa xɛrˈbata/ (n)
chá branco
  herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji

białaczka /bʲjaˈwaʧ̑ka/ (n)
leucemia
  (medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białawy /bʲjaˈwavɨ/ (adj)
esbranquiçado
  mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

białko /ˈbʲjawkɔ/ (n)
albúmen
  (anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj
proteína
  (biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (adj)
bielorrusso
  dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (n)
bielorrusso
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białość (n)
alvura, brancura
  barwa biała

biały /ˈbʲjawɨ/ (adj)
branco
  mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biały /ˈbʲjawɨ/ (n)
branco
  (antropologia, antropologiczny) człowiek rasy białej

biblijnie (adv)
biblicamente
  właściwie dla Biblii

biblijny /bʲiˈblʲijnɨ/ (adj)
bíblico
  pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliofil /bʲiˈblʲjɔfʲil/ (n)
bibliófilo
  miłośnik książek

bibliograf (n)
bibliógrafo
  (rzadki, rzadko używany) specjalista w dziedzinie bibliografii

bibliografia /ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
bibliografia
  wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

bibliograficzny (adj)
bibliográfico
  związany z bibliografią

bibliolatra /ˌbʲiblʲjɔˈlatra/ (n)
bibliólatra
  ten, kto popada w bibliolatrię

bibliolatria /ˌbʲiblʲjɔˈlatrʲja/ (n)
bibliolatria
  oddawanie zbytniej czci Biblii, kult Biblii

bibliomania /ˌbʲiblʲjɔ̃ˈmãɲja/ (n)
bibliomania
  zamiłowanie albo obsesja posiadania i gromadzenia książek, zwłaszcza rzadkich czy cennych

bibliomaniak (n)
bibliomaníaco
  (potocznie, potoczny) osoba z pasją gromadząca książki

biblioteka /ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/ (n)
biblioteca
  instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
  (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
  zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem

bibliotekarz /ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ/ (n)
bibliotecário
  pracownik biblioteki;

biblistyka (n)
estudo bíblico
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii;

bibuła (n)
samizdat
  (potocznie, potoczny) wydawnictwo konspiracyjne;
papel de seda
  kolorowy papier do wyrobu ozdób
mata-borrão
  rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

biceps (n)
bíceps
  (anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

bicz /bʲiʧ̑/ (n)
açoite
  kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

bidet /ˈbʲidɛt/ (n)
bidé, bidê
  urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

biec /bʲjɛʦ̑/ (v)
correr
  szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi
  o czasie mijać, przemijać

bieda /ˈbʲjɛda/ (n)
pobreza
  stan braku środków do życia

biedny /ˈbʲjɛdnɨ/ (adj)
pobre
  taki, któremu brakuje środków do życia
pobre, coitado
  ze współczuciem o kimś; poszkodowany

biedronka /bʲjɛˈdrɔ̃nka/ (n)
joaninha
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

bieg /bʲjɛk/ (n)
corrida
  poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety

biegacz /ˈbʲjɛɡaʧ̑/ (n)
corredor
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

biegun /ˈbʲjɛɡũn/ (n)
polo
  jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
  miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

biegunka /bʲjɛˈɡũnka/ (n)
diarreia, diarréia
  (medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegus malutki (n)
pilrito-pequeno, maçarico-pequeno
  (ornitologia, ornitologiczny) Calidris minuta, gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych

bielik /ˈbʲjɛlʲik/ (n)
águia-rabalva
  (ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bierne palenie /ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
tabagismo passivo
  zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernik /ˈbʲjɛrʲɲik/ (n)
acusativo
  (gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

bierność /ˈbʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
passividade
  brak inicjatywy

bierzmowanie /ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ/ (n)
confirmação, crisma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bierzmować /bʲjɛʒˈmɔvaʨ̑/ (v)
confirmar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać sakramentu bierzmowania

bifobia (n)
bifobia
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych

bigamia /bʲiˈɡãmʲja/ (n)
bigamia
  pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

bigoreksja (n)
vigorexia, bigorexia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała

bijekcja (n)
bijeção
  (matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna;

bikini /bʲiˈcĩɲi/ (n)
biquíni
  dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bikorn /ˈbʲikɔrn/ (n)
bicorne
  dwurożny kapelusz;

bilans (n)
balanço
  (księgowość) sprawozdanie finansowe
  proporcje wpływów i wypływów
  zestawienie porównawcze

bilard /ˈbʲilart/ (n)
bilhar
  (sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;

bilet /ˈbʲilɛt/ (n)
bilhete, passagem
  dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

bilokacja (n)
bilocação
  (ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

binarny (adj)
binário
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) zapisany w dwójkowym systemie liczbowym
  podwójny, złożony z dwóch części

bioakustyka (n)
bioacústica
  dział zoologii dający i systematyzujący dźwięk wydawane przez zwierzęta

biochemia /bʲjɔˈxɛ̃mʲja/ (n)
bioquímica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biodro /ˈbʲjɔdrɔ/ (n)
quadril
  (anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

biofilm (n)
biofilme
  (biologia, biologiczny) wielokomórkowa struktura bakterii (i innych organizmów) otoczona warstwą substancji organicznych i nieorganicznych, produkowanych przez te drobnoustroje, wykazująca adhezję do powierzchni biologicznych i abiotycznych;

biofizyka (n)
biofísica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;

biogeocenoza (n)
biogeocenose
  (ekologia, ekologiczny) (zobacz) ekosystem

biogeografia /ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
biogeografia
  nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

biografia /bʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
biografia
  opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficznie (adv)
biograficamente
  w sposób dotyczący biografii

biograficzny /ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
biográfico
  związany z biografią, dotyczący biografii

biolog /ˈbʲjɔlɔk/ (n)
biólogo
  specjalista w zakresie biologii
  kobieta biolog (1.1)

biologia /bʲjɔˈlɔɟja/ (n)
biologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologia molekularna (n)
biologia molecular
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

biologicznie (adv)
biologicamente
  w sposób dotyczący biologii, pod względem biologii

biologiczny /ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
biológico
  związany z biologią, dotyczący biologii

biom (n)
bioma
  (ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi

biomasa /bʲjɔ̃ˈmasa/ (n)
biomassa
  masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)
  materia zawarta w organizmach żywych;

biomedycyna /ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
biomedicina
  dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

biomedyczny /ˌbʲjɔ̃mɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
biomédico
  związany z biomedycyną, dotyczący biomedycyny

bioniczny /bʲjɔ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
biônico
  związany z bioniką

bionika (n)
biônica
  (biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;

bioróżnorodność /ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
biodiversidade
  zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biosfera (n)
biosfera
  (ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

biotechnologia /ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja/ (n)
biotecnologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;

biotop (n)
biótopo
  (biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika

biret /ˈbʲirɛt/ (n)
birreta, barrete
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kanciaste nakrycie głowy duchownych

birmański /bʲirˈmãj̃sʲci/ (n)
birmanês
  język urzędowy Mjanmy (Birmy);

biseksualizm /ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
bissexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

biskup /ˈbʲiskup/ (n)
bispo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

biskupi /bʲisˈkupʲi/ (adj)
episcopal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący do biskupa, związany z biskupem

biskupstwo (n)
bispado
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administracyjny okręg kościelny pod jurysdykcją biskupa

bit /bʲit/ (n)
bit
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1

bita śmietana /ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
chantili
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa /ˈbʲitfa/ (n)
batalha
  (wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biuletyn (n)
boletim
  (drukarstwo, drukarski) małonakładowe wydawnictwo różnych instytucji, ugrupowań czy organizacji;

biurko /ˈbʲjurkɔ/ (n)
escrivaninha
  mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro /ˈbʲjurɔ/ (n)
escritório
  budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro nieruchomości (n)
agência imobiliária
  (handel, handlowy) firma, której zadaniem jest pośredniczenie w kupnie lub sprzedaży nieruchomości

biurokracja /ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
burocracia
  (potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system zarządzania, w którym decydującą rolę odgrywa administracyjny aparat urzędniczy;

biurokrata (n)
burocrata
  urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

biurokratyczny (adj)
burocrático
  związany z biurokracją, dotyczący biurokracji

biust /bʲjust/ (n)
busto
  popiersie

biustonosz /bʲjuˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
sutiã
  (krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

bizmut /ˈbʲizmut/ (n)
bismuto
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznesowy (adj)
comercial
  (handel, handlowy) dotyczący biznesu

bizon /ˈbʲizɔ̃n/ (n)
bisão
  (zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

bić /bʲiʨ̑/ (v)
bater
  uderzać kogoś, zadawać komuś ból
  o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
  w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.

blacha /ˈblaxa/ (n)
chapa
  cienki, płaski kawałek metalu;

blacharz (n)
funileiro, latoeiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wytwarzający lub naprawiający przedmioty z blachy

blady /ˈbladɨ/ (adj)
pálido
  o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację

blasfemia /blasˈfɛ̃mʲja/ (n)
blasfémia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

bliski /ˈblʲisʲci/ (adj)
perto, próximo
  taki, który jest w niewielkiej odległości
  taki, który prawie osiągnął jakiś stan
  bezpośrednio spokrewniony
  zbliżony do czegoś, podobny

blisko /ˈblʲiskɔ/ (adv)
perto, juntamente
  w niewielkiej odległości

bliskoznaczny /ˌblʲiskɔzˈnaʧ̑nɨ/ (adj)
sinónimo
  (gramatyka) o podobnym znaczeniu

blizna /ˈblʲizna/ (n)
cicatriz
  (medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźni (n)
próximo
  (biblijny) każdy człowiek

bliźniak /ˈblʲiʑɲak/ (n)
gêmeo
  każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

bliźnięta syjamskie /blʲiʑˈɲɛ̃nta sɨˈjãmsʲcɛ/ (n)
gémeos siameses
  (medycyna, medyczny) bliźnięta jednojajowe z wadą rozwojową polegającą na złączeniu ich ciał;

blog /blɔk/ (n)
blog, blogue
  (informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

blogosfera (n)
blogosfera
  (publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

blogować (v)
blogar
  (informatyka, informatyczny) prowadzić blog

blok /blɔk/ (n)
bloco
  duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy
  (budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych
  (sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny;
  zeszyt, notes z kartkami większego formatu

blokada /blɔˈkada/ (n)
bloqueio
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system środków zmierzających do izolacji jakiegoś państwa, obiektu, miasta itp. w celu wymuszenia jakichś ustępstw lub kapitulacji

blond /blɔ̃nt/ (adj)
loiro, louro
  o włosach jasny, płowy

bluszcz /bluʃʧ̑/ (n)
hera, trepadeira
  (botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluza /ˈbluza/ (n)
blusa
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów;

bluzka /ˈbluska/ (n)
blusa
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

boa /ˈbɔa/ (n)
boa
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli;

bocian /ˈbɔʨ̑ãn/ (n)
cegonha
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały
  (dawniej, dawny) narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy;

bodziec /ˈbɔʥ̑ɛʦ̑/ (n)
estímulo
  (medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;

bogactwo /bɔˈɡaʦ̑tfɔ/ (n)
riqueza
  majątek, posiadane dobra o dużej wartości

bogaty /bɔˈɡatɨ/ (adj)
rico
  posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
  taki, który obfituje w coś
  dający dużą możliwość wyboru

bogini /bɔˈɟĩɲi/ (n)
deusa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej

bohater /bɔˈxatɛr/ (n)
herói
  człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu

bohaterka /ˌbɔxaˈtɛrka/ (n)
heroína
  forma żeńska od: bohater; kobieta odważna

bohatersko (adv)
heroicamente
  w sposób bohaterski

bohaterstwo /ˌbɔxaˈtɛrstfɔ/ (n)
heroísmo
  czyn, zachowanie wymagające odwagi, męstwa; postawa właściwa bohaterowi

bohr /bɔxr̥/ (n)
bóhrio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

boisko /bɔˈ<sup>j</sup>iskɔ/ (n)
campo
  (sport, sportowy) plac przeznaczony do gier sportowych;

boja /ˈbɔja/ (n)
boia
  pływający znak nawigacyjny

bojkot /ˈbɔjkɔt/ (n)
boicote
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bok /bɔk/ (n)
lado
  (matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta

bokeh (n)
bokeh
  (fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

boks /bɔks/ (n)
boxe
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;

bokser /ˈbɔksɛr/ (n)
boxeador, pugilista
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa;

boksyt (n)
bauxita
  (geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;

bolesny /bɔˈlɛsnɨ/ (adj)
doloroso
  (medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny
  (psychologia, psychologiczny) taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny

boleć /ˈbɔlɛʨ̑/ (v)
doer
  (medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boliwijski /ˌbɔlʲiˈvʲijsʲci/ (adj)
boliviano
  odnoszący się do Boliwii

bolszewizm (n)
bolchevismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu

bomba /ˈbɔ̃mba/ (n)
bomba
  (wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa (n)
bomba atômica
  (wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bombarda /bɔ̃mˈbarda/ (n)
bombarda
  używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów

bombardować /ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑/ (v)
bombardear
  (wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bombowiec /bɔ̃mˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
bombardeiro
  (wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;

bonapartyzm (n)
bonapartismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte;

bonobo /bɔ̃ˈnɔbɔ/ (n)
bonobo
  (zoologia, zoologiczny) Pan paniscus, zagrożony wyginięciem gatunek szympansa o zwyczajach i umiejętnościach zbliżonych do ludzi;

bor /bɔr/ (n)
boro
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

borelioza /ˌbɔrɛˈlʲjɔza/ (n)
doença de Lyme
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;

borowina /ˌbɔrɔˈvʲĩna/ (n)
fango
  (medycyna, medyczny) stosowany w lecznictwie torf;

borsuk /ˈbɔrsuk/ (n)
texugo
  (zoologia, zoologiczny) Meles, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

borówka brusznica /bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a/ (n)
arando-vermelho
  (botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

boski /ˈbɔsʲci/ (adj)
divino
  właściwy bogu/Bogu, bóstwu, związany z bogiem/Bogiem

boskość /ˈbɔskɔɕʨ̑/ (n)
divindade
  boski charakter czegoś

bosman /ˈbɔsmãn/ (n)
contramestre
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba odpowiedzialna za żagle, liny i konserwację statku;

bosy /ˈbɔsɨ/ (adj)
descalço
  o człowieku: taki, który ma nagie stopy

botaniczny /ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
botânico
  związany z botaniką, dotyczący botaniki

botanik /bɔˈtãɲik/ (n)
botânico
  specjalista w zakresie botaniki

botanika /bɔˈtãɲika/ (n)
botânica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

bozon /ˈbɔzɔ̃n/ (n)
bóson
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie;

bośniacki /bɔɕˈɲaʦ̑ʲci/ (adj)
bósnio
  związany z Bośnią lub Bośniakami

bożodrzew gruczołowaty (n)
ailanto, árvore-do-céu
  (botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;

bożonarodzeniowy /ˌbɔʒɔ̃narɔʣ̑ɛ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
de Natal
  związany z Bożym Narodzeniem

brak /brak/ (n)
carência
  fakt nieistnienia czegoś

brak miesiączki /ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci/ (n)
amenorreia
  (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;

brakować /braˈkɔvaʨ̑/ (v)
carecer
  być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

brakteat (n)
bracteata
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) jednostronnie bita moneta w średniowiecznej Europie;

brama /ˈbrãma/ (n)
portão
  (architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;

bramka /ˈbrãmka/ (n)
gol, baliza
  (sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
  (sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

bramkarz /ˈbrãmkaʃ/ (n)
guarda-redes, goleiro
  (sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

bransoletka /ˌbrãw̃sɔˈlɛtka/ /ˌbrãw̃zɔˈlɛtka/ (n)
pulseira
  ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

brat /brat/ (n)
irmão, frade
  potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

braterski /braˈtɛrsʲci/ (adj)
fraterno
  odnoszący się do brata, braci

braterstwo /braˈtɛrstfɔ/ (n)
fraternidade
  braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie
  pokrewieństwo między synami jednych rodziców

bratowa /braˈtɔva/ (n)
cunhada
  żona brata

brazylijski /ˌbrazɨˈlʲijsʲci/ (adj)
brasileiro
  związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii
  charakterystyczny dla Brazylii i Brazylijczyków, mający cechy lub właściwości przypisywane Brazylii

brać /braʨ̑/ (v)
tomar, pegar
  chwytać coś ręką, unosić coś

brelok (n)
chaveiro
  ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
bretão
  związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (n)
bretão
  (językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

brew /brɛf/ (n)
sobrancelha, sobrolho
  (anatomia, anatomiczny) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brewiarz (n)
breviário
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

brexit (n)
Brexit
  (historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

brezent /ˈbrɛzɛ̃nt/ (n)
lona
  gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.;

brnąć /brnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
vadear
  z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

broda /ˈbrɔda/ (n)
barba
  zarost na brodzie (1.1)

brodaty /brɔˈdatɨ/ (adj)
barbado, barbudo
  mający zarost na dolnej części twarzy

brodawka (n)
verruga
  (medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

brodawka sutkowa /brɔˈdafka sutˈkɔva/ (n)
mamilo
  (anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brokuł /ˈbrɔkuw/ (n)
brócolis
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

brom /brɔ̃m/ (n)
bromo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

bromatologia (n)
bromatologia
  nauka zajmująca się badaniem żywności;

bromek (n)
brometo
  (chemia, chemiczny) związek bromu jednowartościowego, sól kwasu bromowodorowego;

brona /ˈbrɔ̃na/ (n)
grade levadiça, rastrilho
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych;
grade
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

bronchotomia /ˌbrɔ̃nxɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
broncotomia
  (medycyna, medyczny) zabieg operacyjny polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

bronić /ˈbrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
defender
  odpierać atak
  stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą

browar /ˈbrɔvar/ (n)
cervejaria
  zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń /brɔ̃ɲ/ (n)
arma
  (wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

brud /brut/ (n)
sujeira
  każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudna bomba (n)
bomba suja
  (wojskowość, wojskowy) bomba, której celem jest rozsianie materiału radioaktywnego, a przez to doprowadzenie do promieniotwórczego skażenia terenu;

brudnopis /brudˈnɔpʲis/ (n)
rascunho
  tekst roboczy

brudny /ˈbrudnɨ/ (adj)
sujo
  mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud
  (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi

brudzić (v)
sujar
  czynić brudnym, pokrywać brudem

brukiew /ˈbrucɛf/ (n)
couve-nabo, rutabaga
  (botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

brukselczyk /bruˈksɛlʧ̑ɨk/ (n)
bruxelense
  mieszkaniec Brukseli

brunch (n)
brunch
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) posiłek będący połączeniem śniadania i obiadu, jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem, pierwotnie w niedzielę;

brunet /ˈbrũnɛt/ (n)
moreno
  człowiek o włosach czarnego koloru

brunetka /brũˈnɛtka/ (n)
morena
  kobieta o włosach czarnego koloru

brutalnie /bruˈtalʲɲɛ/ (adv)
brutalmente
  w sposób brutalny, pełen przemocy

brydż /brɨʧ̑/ (n)
bridge
  (termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

bryg /brɨk/ (n)
brigue
  (morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brygada (n)
brigada
  (wojskowość, wojskowy) samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów
  (wojskowość, wojskowy) związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji

brytyjski /brɨˈtɨjsʲci/ (adj)
britânico
  odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa
  odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy

bryła /ˈbrɨwa/ (n)
sólido
  (geometria) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

brzask /bʒask/ (n)
alba
  światło widoczne na niebie przed wschodem słońca

brzdąc (n)
bebê
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (potocznie, potoczny) małe dziecko

brzeg /bʒɛk/ (n)
margem, costa
  pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzemienny /bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
grávida
  (tylko (rodzaj żeński)) (książkowy) o kobiecie: ciężarna

brzemię /ˈbʒɛ̃mʲjɛ/ (n)
acusação
  (dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
  coś, co jest trudne do zniesienia

brzmienie /ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
som
  zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzmieć /bʒmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
soar
  (książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk
  (książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk
  (książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

brzoskwinia /bʒɔsˈkfʲĩɲa/ (n)
pêssego
  (spożywczy) owoc brzoskwini (1.1)
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny różowatych;

brzoza /ˈbʒɔza/ (n)
bétula, vidoeiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;

brzuch /bʒux/ (n)
barriga, ventre
  (anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchomówca /ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a/ (n)
ventríloquo
  (książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuchomówstwo /ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ/ (n)
ventriloquia
  (książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

brzydki /ˈbʒɨtʲci/ (adj)
feia, feio
  o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie
feio, feia
  subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych
  moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami

brzydota /bʒɨˈdɔta/ (n)
fealdade, feiúra
  nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzydzić (v)
abominar
  odczuwać wstręt do czegoś

brzytwa /ˈbʒɨtfa/ (n)
navalha
  ostry nóż do usuwania zarostu;

bród /brut/ (n)
vau
  płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

brąz /brɔ̃w̃s/ (n)
bronze
  (hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
  przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

brązowy /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ/ (adj)
castanho, marrom
  mający kolor brązu;

buddyjski /budˈːɨjsʲci/ (adj)
budista
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta /budˈːɨsta/ (n)
budista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddyzm /ˈbudːɨsm̥/ (n)
budismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budka telefoniczna /ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
cabine telefônica
  (telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;

budować /buˈdɔvaʨ̑/ (v)
construir
  tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

budowla /buˈdɔvla/ (n)
construção
  (budownictwo) coś, co zostało zbudowane
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury

budynek /buˈdɨ̃nɛk/ (n)
edifício
  (architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budyń /ˈbudɨ̃ɲ/ (n)
pudim
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

budzik /ˈbuʥ̑ik/ (n)
despertador
  zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budzić /ˈbuʥ̑iʨ̑/ (v)
despertar
  wywoływać jakieś uczucia

budżet /ˈbuḍʒɛt/ (n)
orçamento
  (ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

budżetowy /ˌbuḍʒɛˈtɔvɨ/ (adj)
orçamentário
  związany z budżetem, dotyczący budżetu

bujny /ˈbujnɨ/ (adj)
exuberante, luxuriante
  taki, który się obficie rozrasta
vivo
  z rozmachem

buk /buk/ (n)
faia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fagus L., drzewo z rodziny bukowatych;

bukiet /ˈbucɛt/ (n)
buquê
  wiązanka, pęk kwiatów;

bukszpan /ˈbukʃpãn/ (n)
buxo
  (botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

bukszpryt /ˈbukʃprɨt/ (n)
gurupés
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

buldog /ˈbuldɔk/ (n)
buldogue
  (kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

bulgur (n)
bulgur, triguilho, burghul
  (spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulimia /buˈlʲĩmʲja/ (n)
bulimia, bulimia nervosa
  (medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulwar /ˈbulvar/ (n)
alameda
  (książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym
  (historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii

bumerang /bũˈmɛrãŋk/ (n)
bumerangue
  płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bungalow (n)
bangalô
  (budownictwo) jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami;

bunt /bũnt/ (n)
rebelião
  wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

burak /ˈburak/ (n)
beterraba
  (botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

burdel /ˈburdɛl/ (n)
bordel
  (pospolicie) dom publiczny

burmistrz /ˈburmʲisṭʃ/ (n)
prefeito
  (administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

burnus /ˈburnus/ (n)
albornoz
  rodzaj długiego, wierzchniego arabskiego okrycia wełnianego, rodzaj rozszerzonej peleryny z kapturem

bursztyn /ˈburʃtɨ̃n/ (n)
âmbar
  (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

bursztynowy /ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
ambarino
  mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

burza /ˈbuʒa/ (n)
tempestade
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza piaskowa (n)
tempestade de areia, tempestade de poeira
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burżuazyjny (adj)
burguês
  (historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

burżujski (adj)
burguês
  (pogardliwie, pogardliwy) związany z burżujem, dotyczący burżuja

but /but/ (n)
sapato, bota
  część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butelka /buˈtɛlka/ (n)
garrafa, botelha
  szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butelkować (v)
engarrafar, embotelhar
  rozlewać płyn z większego naczynia do butelek

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (adj)
búlgaro
  związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (n)
búlgaro
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Bułgarii;

bułka /ˈbuw.ka/ (n)
pãozinho
  wypiek o niewielkich rozmiarach;

bydło /ˈbɨdwɔ/ (n)
gado
  (zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

byk /bɨk/ (n)
touro, toiro
  (zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.

być /bɨʨ̑/ (v)
ser, estar
  istnieć; trwać
estar, ser
  znajdować się w jakimś miejscu
  charakteryzować się jakąś cechą
  należeć do jakiejś organizacji
  pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań
  uczestniczyć w czymś

być może
talvez
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

bób /bup/ (n)
fava
  (botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona bobu (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

bóbr /bupr̥/ (n)
castor
  (zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóg /buk/ /bɔˈgɔvʲɛ/ (n)
deus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

ból /bul/ (n)
dor, aflição
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;
dor
  (psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

bąk /bɔ̃ŋk/ (n)
mutuca
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek;
abetouro
  (ornitologia, ornitologiczny) Botaurus, duży ptak wodny wydający buczenie;

bęben /ˈbɛ̃mbɛ̃n/ (n)
tambor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bękart /ˈbɛ̃ŋkart/ (n)
bastardo
  (pogardliwie, pogardliwy) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

błagać /ˈbwaɡaʨ̑/ (v)
implorar
  żarliwie, usilnie prosić

błogosławieństwo /ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
bênção
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece
  (podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu

błogosławić (v)
abençoar, bendizer, benzer
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błona bębenkowa /ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
tímpano, membrana timpânica
  (anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona dziewicza /ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a/ (n)
hímen
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błona śluzowa /ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva/ (n)
mucosa
  (anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błonnik /ˈbwɔ̃ɲːik/ (n)
fibra alimentar, fibra dietética
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;

błotniak /ˈbwɔtʲɲak/ (n)
tartaranhão
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus;

błotnik /ˈbwɔtʲɲik/ (n)
para-lama
  część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błoto /ˈbwɔtɔ/ (n)
lama
  mieszanina ziemi i wody;

błyskawica /ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a/ (n)
relâmpago
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błąd /bwɔ̃nt/ (n)
erro
  niezgodność z zasadami, założeniami

błędnik (n)
labirinto
  (anatomia, anatomiczny) część wewnętrzna ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

błękitna krew /bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf/ (idiom)
sangue azul
  pochodzenie arystokratyczne

cal /ʦ̑al/ (n)
polegada
  pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

capoeira (n)
capoeira
  (sport, sportowy) brazylijska sztuka walki;

car /ʦ̑ar/ (n)
tsar, czar
  (historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

caryca (n)
czarina
  (historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji
  (historia, historyczny, historycznie) żona cara

casus belli (n)
casus belli
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) powód wojny, oficjalny powód lub pretekst, dla którego wypowiada się wojnę;

cała nuta (n)
semibreve
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta stanowiąca podstawową wartość rytmiczną;

całka /ˈʦ̑awka/ (n)
integral
  (matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkiem /ˈʦ̑awʲcɛ̃m/ (adv)
bastante, bem
  w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowicie /ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (adv)
inteiramente, totalmente
  w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całopalenie (n)
holocausto
  (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) złożenie w ofierze całego zwierzęcia lub daru ofiarnego

całować /ʦ̑aˈwɔvaʨ̑/ (v)
beijar
  dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś
beijar-se
  dawać i dostawać pocałunek

całun (n)
mortalha, sudário
  (kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

cały /ˈʦ̑awɨ/ (adj)
intacto, inteiro
  nie uszkodzony
inteiro, todo
  zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

cały i zdrowy /ˈʦ̑awɨ i‿ˈzdrɔvɨ/ (adj)
são e salvo
  o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory

cały ton /ˈʦ̑awɨ ˈtɔ̃n/ (n)
tono
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dwoma dźwiękami, składająca się z dwóch półtonów;

cebula /ʦ̑ɛˈbula/ (n)
cebola
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1)

cebulka (n)
bulbo
  (botanika, botaniczny) bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych

cecha /ˈʦ̑ɛxa/ (n)
característica, atributo
  element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cedr /ʦ̑ɛtr̥/ (n)
cedro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;

cedr libański /ˈʦ̑ɛtr̥ lʲiˈbãj̃sʲci/ (n)
cedro-do-líbano
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych występujących w górach na terenie Libanu, Syrii i Turcji;

cedzak (n)
coador
  rodzaj specjalnego sita w formie miski lub garnka z podziurkowanym dnem;

cefalosporyna (n)
cefalosporina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk pozyskiwany z grzyba z rodzaju Acremonium (dawniej znanego pod nazwą Cephalosporium);

ceglany /ʦ̑ɛɡˈlãnɨ/ (adj)
de tijolo
  wykonany z cegły

cegła /ˈʦ̑ɛɡwa/ (n)
tijolo
  (budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cekin (n)
lantejoula
  (krawiectwo) błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;

cel /ʦ̑ɛl/ (n)
alvo
  to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni
alvo, objetivo
  to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))

cel uświęca środki /ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci/ (proverb)
os fins justificam os meios
  można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela /ˈʦ̑ɛla/ (n)
cela
  pokój więźnia w więzieniu

cellulit /ʦ̑ɛˈlulʲit/ (n)
celulite
  nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;

celnik /ˈʦ̑ɛlʲɲik/ (n)
aduaneiro, funcionário da alfândega
  osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celownik /ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik/ (n)
dativo
  (gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

celowy /ʦ̑ɛˈlɔvɨ/ (adj)
útil
  robiony w pewnym celu, nieprzypadkowy

celtycki /ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
céltico
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

celuloza (n)
celulose
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

cement /ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt/ (n)
cimento
  hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cementować (v)
cementar
  (budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

cena /ˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
preço
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cenny /ˈʦ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
precioso
  mający dużą wartość

cenotaf /ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf/ (n)
cenotáfio
  (książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

centaur /ˈʦ̑ɛ̃ntawr/ (n)
centauro
  (mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centrum /ˈʦ̑ɛ̃ntrũm/ (n)
centro
  środkowa część czegoś

centrum handlowe (n)
centro comercial
  (handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centryzm /ˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥/ (n)
centrismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zespół poglądów reprezentowanych przez zwolenników centrum politycznego

centurion /ʦ̑ɛ̃nˈturʲjɔ̃n/ (n)
centurião
  (starożytność) (wojskowość, wojskowy) niższy oficer, dowódca centurii;

centymetr /ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥/ (n)
centímetro
  miara długości; jedna setna metra;

cenzura /ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura/ (n)
censura
  kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

cenzurować (v)
censurar
  przeprowadzać cenzurę; kontrolować urzędowo środki masowego przekazu

cep /ʦ̑ɛp/ (n)
mangual
  (historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

cer /ʦ̑ɛr/ (n)
cério
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

ceramiczny /ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cerâmico
  wykonany z ceramiki

ceremonia /ˌʦ̑ɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
cerimônia
  skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;

cerować /ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
cerzir, remendar
  wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

certyfikat /ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat/ (n)
certificado
  dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

certyfikować (v)
certificar
  wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

cesarskie cięcie /ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
cesariana
  (medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarstwo /ʦ̑ɛˈsarstfɔ/ (n)
império
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz /ˈʦ̑ɛsaʃ/ (n)
imperador
  najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa /ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva/ (n)
imperatriz
  kobieta cesarz
  żona cesarza

cesja (n)
cessão
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby

cewka moczowa /ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva/ (n)
uretra
  (anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik /ˈʦ̑ɛvʲɲik/ (n)
catéter
  (medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cez /ʦ̑ɛs/ (n)
césio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

chaber /ˈxabɛr/ (n)
aciano
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

chabeta (n)
cavalicoque, pangaré, pileca, sendeiro
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lichy, chudy koń

chamsa (n)
hamsá
  (etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;

chan /xãn/ (n)
cã
  (historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;

chanat (n)
canado, canato
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo zarządzane przez chana

chaos /ˈxaɔs/ (n)
caos
  nieporządek, bezład

chaotyczny /ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
caótico
  będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter /xaˈraktɛr/ (n)
caráter
  (psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby
  zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju

charakterologia (n)
caracterologia
  dział psychologii, nauka o ludzkim charakterze;

charakterystyczny /ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
característico
  typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
  wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charakterystyka /ˌxaraktɛˈrɨstɨka/ (n)
característica
  opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

charakteryzacja /ˌxaraktɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
caracterização
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) czynność zmiany wyglądu aktora, która nadaje mu zewnętrzne cechy granej postaci

chargé d'affaires (n)
encarregado de negócios
  (dyplomacja) pełnomocnik dyplomatyczny, dyplomata niższego stopnia;

charyzmat (n)
carisma
  (teologia, teologiczny) szczególny dar otrzymywany przez człowieka od Ducha Świętego;

charyzmatyczny (adj)
carismático
  (socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą

chata /ˈxata/ (n)
cabana
  drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chcieć /xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (modal)
querer, ter vontade de
  odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwość /ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
cobiça, avidez
  silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy /ˈxʲʨ̑ivɨ/ (adj)
avarento
  taki, który odznacza się chciwością

cheeseburger (n)
X-burger
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) hamburger serwowany z plastrem żółtego sera;

chemia /ˈxɛ̃mʲja/ (n)
química
  nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemia organiczna /ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na/ (n)
química orgânica
  (chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;

chemiczny /xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
químico
  związany z chemią

chemik /ˈxɛ̃mʲik/ (n)
químico
  specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemikalia /ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja/ (n)
substância química
  preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

chemioterapia /ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja/ (n)
quimioterapia
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chemosynteza (n)
quimiossíntese
  (biologia, biologiczny) proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;

chemotaksja /ˌxɛ̃mɔˈtaksʲja/ (n)
quimiotaxia
  (biologia, biologiczny) ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;

chemotropizm /ˌxɛ̃mɔˈtrɔpʲism̥/ (n)
quimiotropismo
  (botanika, botaniczny) reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny;

chilijski /ʧ̑ʲiˈlʲijsʲci/ (adj)
chileno
  odnoszący się do państwa Chile

chimera /xʲĩˈmɛra/ (n)
quimera
  (biologia, biologiczny) organizm składający się z tkanek o różnych genotypach;
  (ichtiologia, ichtiologiczny) morska ryba głębinowa z rodzaju Chimaera;
  (przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego

chinina /xʲĩˈɲĩna/ (n)
quinina
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chirurg /ˈxʲirurk/ (n)
cirurgião
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurgia /xʲiˈrurʲɟja/ (n)
cirurgia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chirurgia kosmetyczna /xʲiˈrurʲɟja ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑na/ (n)
cirurgia estética
  (medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgia plastyczna /xʲiˈrurʲɟja plaˈstɨʧ̑na/ (n)
cirurgia plástica
  (medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgiczny /ˌxʲirurʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
cirúrgico
  (medycyna, medyczny) związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chitozan (n)
quitosana
  (biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

chityna (n)
quitina
  (biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (adj)
chinês
  odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (n)
chinês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy w Chinach;

chleb /xlɛp/ (n)
pão
  pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

chleb pokładny (n)
pão da proposição
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjne przaśne pieczywo składane Bogu w świątyni w charakterze bezkrwawej ofiary, zgodnie z nakazem prawa mojżeszowego, co szabat w liczbie dwunastu;

chlew /xlɛf/ (n)
chiqueiro, pocilga
  pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlor /xlɔr/ (n)
cloro
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek /ˈxlɔrɛk/ (n)
cloreto
  (chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chlorobenzen (n)
clorobenzeno
  (chemia, chemiczny) rozpuszczalnik organiczny będący chlorową pochodną benzenu

chloroform /xlɔˈrɔfɔrm/ (n)
clorofórmio
  (chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chloroheksydyna (n)
clorexidina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C22H30Cl2N10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;

chloroplast (n)
cloroplasto
  (biochemia, biochemiczny) organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych;

chmiel /xmʲjɛl/ (n)
lúpulo
  (botanika, botaniczny) Humulus L., rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych;
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju chmieli (1.1)

chmura /ˈxmura/ (n)
nuvem
  (meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chochla /ˈxɔxla/ (n)
concha
  duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

chociaż /ˈxɔʨ̑aʃ/ (conjunction)
embora
  …przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca

chodnik /ˈxɔdʲɲik/ (n)
calçada, passeio
  wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

choina (n)
pinheiro-silvestre, pinho-de-riga
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus sylvestris L., gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny sosnowatych

choinka /xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka/ (n)
árvore de Natal
  choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholangiopankreatografia (n)
colangiopancreatografia
  (medycyna, medyczny) obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki

cholecystektomia /ˌxɔlɛʦ̑ɨstɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
colecistectomia
  (medycyna, medyczny) zabieg wycięcia pęcherzyka żółciowego;

cholera /xɔˈlɛra/ (interjection)
caraca, caramba
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

cholera /xɔˈlɛra/ (n)
cólera
  (medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholesterol /ˌxɔlɛˈstɛrɔl/ (n)
colesterol
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

chomik /ˈxɔ̃mʲik/ (n)
hamster
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae G. Fischer;

choreograf /ˌxɔrɛˈɔɡraf/ (n)
coreógrafo
  (choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

choreografia /ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja/ (n)
coreografia
  (choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choroba /xɔˈrɔba/ (n)
doença, enfermidade
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Parkinsona /xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na/ (n)
doença de Parkinson
  (medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba lokomocyjna /xɔˈrɔba ˌlɔkɔ̃mɔˈʦ̑ɨjna/ (n)
cinetose, enjoo
  (medycyna, medyczny) schorzenie wywołane podczas poruszania się dowolnymi środkami transportu;

choroba morska /xɔˈrɔba ˈmɔrska/ (n)
enjoo marítimo, enjoo
  (medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba niedokrwienna serca (n)
doença arterial coronariana
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze, w konsekwencji często doprowadzająca do dusznicy bolesnej, a także zawału mięśnia sercowego;

choroba psychiczna (n)
doença mental
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym;

choroba von Willebranda /xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda/ (n)
doença de Von Willebrand
  (medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;

choroba wysokościowa (n)
doença das alturas, doença das montanhas, mal da montanha, mal das alturas, mal das montanhas, mal de altitude
  (medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu;

chorobotwórczość /ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
patogenicidade
  (medycyna, medyczny) zdolność do wywoływania chorób;

chorwacki /xɔrˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
croata
  związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chorwacki /xɔrˈvaʦ̑ʲci/ (n)
croata
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

chory /ˈxɔrɨ/ (adj)
doente, enfermo
  dotknięty chorobą

chory /ˈxɔrɨ/ (n)
doente
  osoba dotknięta chorobą

chować /ˈxɔvaʨ̑/ (v)
enterrar
  grzebać zmarłych

chrapać /ˈxrapaʨ̑/ (v)
ressonar, roncar
  oddychać w trakcie snu charcząc

chrom /xrɔ̃m/ (n)
crômio, crómio, cromo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromosfera /ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra/ (n)
cromosfera
  (astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosom /xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m/ (n)
cromossoma, cromossomo
  (biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chroniczny /xrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
crónico
  (książkowy) trwający bardzo długo

chronić /ˈxrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
proteger
  bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologia /ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
cronologia
  następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny (adj)
cronológico
  (książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chronometr (n)
cronómetro
  (metrologia, metrologiczny) bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

chruścik /ˈxruɕʨ̑ik/ (n)
tricóptero
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

chrypka /ˈxrɨpka/ (n)
rouquidão
  (medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań

chrypliwy (adj)
gutural
  o głosie mający chropowatą i niską barwę

chrystogram (n)
cristograma
  (sztuka) (teologia, teologiczny) monogram symbolizujący Chrystusa w formie akronimu;

chrzan /xʃãn/ (n)
raiz-forte
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

chrzcielnica /xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
pia batismal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

chrzcić (v)
batizar
  (kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością

chrzest /xʃɛst/ (n)
baptismo, batismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrześcijanin /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn/ (n)
cristão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
cristão
  związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami

chrześcijaństwo /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ/ (n)
cristianismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrząstka /ˈxʃɔ̃w̃stka/ (n)
cartilagem
  (anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz /xʃɔ̃w̃ʃʧ̑/ (n)
besouro
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

chudy /ˈxudɨ/ (adj)
magro
  o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu
  o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

chuj /xuj/ (n)
caralho, porra
  (wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek

chusteczka /xuˈstɛʧ̑ka/ (n)
lenço
  niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa (n)
lenço
  kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chwalić /ˈxfalʲiʨ̑/ (v)
elogiar
  mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze
  (przestarzałe, przestarzały) czcić, wielbić

chwast /xfast/ (n)
erva daninha
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwila /ˈxfʲila/ (n)
momento
  bardzo krótki czas
  punkt w czasie

chyba że /ˈxɨba ˈʒɛ/
a menos que, a não ser que
  …wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chytry /ˈxɨtrɨ/ (adj)
astuto
  podstępny, przebiegły

chód sportowy (n)
marcha atlética
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na pokonywaniu trasy chodem;

chór /xur/ (n)
coro, coral
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
  utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)
  miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów

chów wsobny /ˈxuf ˈːsɔbnɨ/ (n)
endocruzamento
  (biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników;

chętnie /ˈxɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
de bom grado
  z chęcią, z ochotą

chęć /xɛ̃ɲʨ̑/ (n)
vontade
  pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

chłoniak (n)
linfoma
  (medycyna, medyczny) rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;

chłopak /ˈxwɔpak/ (n)
namorado
  (potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę

chłopiec /ˈxwɔpʲjɛʦ̑/ (n)
rapaz, menino
  młody człowiek płci męskiej

chłopiec do piłek (n)
boleiro
  (sport, sportowy) chłopak zbierający piłki podczas meczu i podający je grającemu

chłopstwo (n)
campesinato
  (historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;

chłód /xwut/ (n)
frio
  dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ciasto /ˈʨ̑astɔ/ (n)
massa, pasta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało /ˈʨ̑awɔ/ (n)
corpo
  organizm ludzki lub zwierzęcy
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
  zwłoki człowieka lub zwierzęcia
  (matematyka, matematyczny) zbiór, którego elementy mogą być dodawane, odejmowane, mnożone i dzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);

ciało niebieskie /ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ/ (n)
corpo celeste
  (astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało obce /ˈʨ̑awɔ ˈːpʦ̑ɛ/ (n)
corpo estranho
  (medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów

ciało stałe (n)
sólido
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;

ciało szkliste (n)
humor vítreo
  (anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cichy /ˈʨ̑ixɨ/ (adj)
silencioso, tácito
  o małej głośności
quieto
  spokojny

ciecierzyca /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a/ (n)
grão-de-bico, ervanço, ervilha-de-bengala, ervilha-de-galinha, gravanço
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;

ciecz /ʨ̑ɛʧ̑/ (n)
líquido
  (fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia

ciecz łzowa /ˈʨ̑ɛʧ̑ ˈwzɔva/ (n)
líquido lacrimal
  (medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;

ciekawostka /ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka/ (n)
curiosidade
  szczegół lub informacja budząca zainteresowanie

ciekawość /ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑/ (n)
curiosidade
  chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawski (adj)
curioso
  (potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością

ciekawy /ʨ̑ɛˈkavɨ/ (adj)
curioso
  taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat
interessante
  taki, który wzbudza zainteresowanie

ciekły /ˈʨ̑ɛkwɨ/ (adj)
líquido
  (fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

cielesność (n)
corporalidade
  cecha tego, co jest cielesne, co dotyczy ciała

cielę /ˈʨ̑ɛlɛ/ (n)
bezerro, novilho
  (zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

cielęcina /ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
vitela
  (spożywczy) mięso z młodej krowy (cielęcia)

ciemnia (n)
câmara escura
  (fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

ciemność /ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
escuridão, trevas
  stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny /ˈʨ̑ɛ̃mnɨ/ (adj)
escuro
  o kolorze: zbliżony do czarnego

cienki /ˈʨ̑ɛ̃nʲci/ (adj)
fino
  mający niewielki przekrój poprzeczny

cienki klient (n)
thin client
  (informatyka, informatyczny) klient (aplikacja lub komputer), o niewielkich wymaganiach i zużyciu zasobów, który większość przetwarzania przerzuca na serwer;

ciepło /ˈʨ̑ɛpwɔ/ (n)
calor
  (fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;
  uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości
  (fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób

ciepły /ˈʨ̑ɛpwɨ/ (adj)
caloroso, quente
  (przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny
quente, caloroso
  mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy
  o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło

ciernisty /ʨ̑ɛrʲˈɲistɨ/ (adj)
espinhoso
  taki, który ma wiele cierni

cierpienie /ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
sofrimento
  długotrwały lub silny ból

cierpieć /ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
sofrer
  odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

cierpiętnik /ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̃ntʲɲik/ (n)
portador da paixão
  tytuł przysługujący męczennikom, którzy cierpieli od swych współwyznawców

cierpliwość /ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
paciência
  zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierpliwy /ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
paciente
  niezrażający się czekaniem

cierń /ʨ̑ɛrʲɲ/ (n)
espinho
  (botanika, botaniczny) ostry wyrostek na pędzie rośliny;

cień /ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
sombra
  zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;
  (fotografia) (sztuka) ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plam barwnych
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) zjawa, duch zmarłego
  (przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś

cieśla /ˈʨ̑ɛ̇ɕla/ (n)
carpinteiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

cieśnina /ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna/ (n)
estreito
  (geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

cieśń gardzieli /ˈʨ̑ɛ̇ʑɲ ɡarʲˈʥ̑ɛlʲi/ (n)
istmo das fauces, orofaríngeo
  (anatomia, anatomiczny) obszar łączący jamę ustną z częścią ustną gardła;

cingulum /ʦ̑ʲĩŋˈɡulũm/ (n)
cíngulo
  (kościelny) pas lub sznur, element stroju liturgicznego;

ciocia /ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a/ (n)
tia
  siostra matki

ciotka /ˈʨ̑ɔtka/ (n)
tia
  siostra matki
  siostra ojca
  (potocznie, potoczny) żona stryja
  (potocznie, potoczny) żona wuja

cipa /ˈʨ̑ipa/ (n)
cona
  (wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy

cis /ʦ̑is/ /ʨ̑is/ (n)
teixo
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

cisza /ˈʨ̑iʃa/ (n)
silêncio
  brak dźwięku

cisza przed burzą (n)
a calma antes da tempestade
  pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

ciuciubabka /ˌʨ̑üʨ̑uˈbapka/ (n)
cabra-cega
  zabawa dziecięca, w której jeden z uczestników z zawiązanymi oczami goni i próbuje chwytać innych;

ciąg arytmetyczny /ˈʨ̑ɔ̃ŋk ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
progressão aritmética
  (matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;

ciągnąć /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
tirar
  wlec, przesuwać za sobą
  o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać

ciąć /ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
cortar
  dzielić na części ostrym narzędziem

ciąża /ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa/ (n)
gravidez
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

ciąża pozamaciczna (n)
gravidez ectópica
  (medycyna, medyczny) ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe jest umieszczone poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jajowodu;

cięciwa (n)
corda
  (geometria) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią;

ciężarny /ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ/ (adj)
grávida
  będący w ciąży

ciężarówka /ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka/ (n)
caminhão, camião
  (motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężki /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci/ (adj)
pesado, pesada
  taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciśnienie /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
pressão
  (fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
  presja, nacisk
pressão sangüínea, pressão
  (medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;

cmentarz /ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ/ (n)
cemitério
  obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cnota /ˈʦ̑nɔta/ (n)
virtude
  dodatnia cecha moralna

cnotliwy /ʦ̑nɔˈtlʲivɨ/ (adj)
virtuoso
  pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi

cnoty kardynalne /ˈʦ̑nɔtɨ ˌkardɨ̃ˈnalnɛ/ (n)
virtudes cardinais
  w chrześcijaństwie: zbiór czterech zalet moralnych

co /ʦ̑ɔ/ (interrogativePronoun)
o que, que
  …służący do zadawania pytań o orzeczniki

co /ʦ̑ɔ/ (pronoun)
O que
  …wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak

co dopiero
muito menos, quanto mais
  … sygnalizująca, że to, co po niej następuje, jest w sposób oczywisty prawdą, ponieważ prawdą jest to, co powiedziano wcześniej

co kraj, to obyczaj /ˈʦ̑ɔ ˈkraj ˈtɔ ːˈbɨʧ̑aj/ (proverb)
cada terra com seu uso, cada roca com seu fuso
  każdy kraj (region, miejscowość, rodzina, itp.) ma własną kulturę, zwyczaje

co z oczu, to z serca /ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a/ (proverb)
longe dos olhos, longe do coração
  jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina

codziennie /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
diariamente
  w każdym dniu, co dzień

codzienny /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
diário
  powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

cokolwiek /ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
qualquer
  jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz

cos /kɔˈsʲĩnus/ (symbol)
cos
  = (matematyka, matematyczny) cosinus

cotygodniowy /ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
semanal
  powtarzający się co tydzień

covidiota (n)
covidiota
  (pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba lekceważąca pandemię COVID-19 i związane z nią zalecenia medyczne

coś /ʦ̑ɔɕ/ (indefinitePronoun)
algo, alguma coisa, qualquer coisa
  …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić
  …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić

croissant (n)
croissant
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

ctg /kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
cot, ctg
  = (matematyka, matematyczny) cotangens

cud /ʦ̑ut/ (n)
milagre
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

cudowny /ʦ̑uˈdɔvnɨ/ (adj)
maravilhoso
  fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

cudzoziemiec /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
estrangeiro
  osoba pochodząca z innego kraju

cudzoziemka (n)
estrangeira
  kobieta, dziewczyna z innego kraju

cudzołożny /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒnɨ/ (adj)
adúltero
  (przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem

cudzołożyć /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒɨʨ̑/ (v)
adulterar
  dopuszczać się lub dopuścić się zdrady małżeńskiej; zdradzać lub zdradzić męża, żonę

cudzołóstwo /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwustfɔ/ (n)
adultério
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

cudzysłów /ʦ̑uˈʣ̑ɨswuf/ (n)
aspas
  każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

cukier /ˈʦ̑ucɛr/ (n)
açúcar
  (spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
  (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder /ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr/ (n)
açúcar de confeiteiro
  (spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy (n)
açúcar de cana
  (spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukierek /ʦ̑uˈcɛrɛk/ (n)
bombom, rebuçado
  (spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernia /ʦ̑uˈcɛrʲɲa/ (n)
pastelaria, confeitaria
  (cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

cukiernica /ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
açucareiro
  naczynie, w którym podaje się cukier;

cukinia /ʦ̑uˈcĩɲja/ (n)
abobrinha
  (botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;

cukrzyca /ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a/ (n)
diabetes, diabete
  (medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

curling (n)
curling
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

cyber-
ciber-
  (potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)

cyberatak /ˌʦ̑ɨbɛrˈatak/ (n)
ciberataque
  (kryminologia, kryminologiczny) atak dokonywany za pośrednictwem internetu

cyberkultura (n)
cibercultura
  (neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.;

cybernauta (n)
cibernauta
  futurystyczny podróżnik po cyberprzestrzeni

cybernetyka (n)
cibernética
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

cyberprzestrzeń /ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
ciberespaço
  (przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery

cyborium (n)
cibório, píxide
  (kościelny) puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów

cyceroński (adj)
ciceroniano
  związany z rzymskim mówcą i politykiem Cyceronem; taki jak w jego dziełach

cyferblat /ʦ̑ɨˈfɛrblat/ (n)
mostrador
  tarcza zegara

cyfra /ˈʦ̑ɨfra/ (n)
algarismo, cifra
  (matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym
  symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)
algarismo, dígito, cifra, número
  (potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

cyfrowy /ʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
digital
  wykorzystujący technikę cyfrową

cyganologia (n)
ciganologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Cyganach/Romach;

cygaretka /ˌʦ̑ɨɡaˈrɛtka/ (n)
cigarrilha
  cienkie cygaro;

cygaro /ʦ̑ɨˈɡarɔ/ (n)
charuto
  suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cygański (adj)
cigano
  dotyczący Cyganów, charakterystyczny dla Cyganów

cyjanek (n)
cianeto
  (chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;

cyjanek potasu (n)
cianeto de potássio
  (chemia, chemiczny) silna trucizna, nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego;

cykada /ʦ̑ɨˈkada/ (n)
cigarra
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;

cykl /ʦ̑ɨkl̥/ (n)
ciclo
  szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo

cykloida /ʦ̑ɨkˈlɔjda/ (n)
cicloide
  (matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;

cyklon /ˈʦ̑ɨklɔ̃n/ (n)
ciclone
  (meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia;
  (chemia, chemiczny) nazwa dwóch trujących środków chemicznych; (zobacz) cyklon A, (zobacz) cyklon B

cyklotymia /ˌʦ̑ɨklɔˈtɨ̃mʲja/ (n)
ciclotimia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;

cykoria /ʦ̑ɨˈkɔrʲja/ (n)
chicória
  (botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

cylinder /ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr/ (n)
cilindro
  (technologia, technika, techniczny) część maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;
  (informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego
  (chemia, chemiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;
  każdy walec, zwłaszcza gdy pusty wewnątrz

cylindryczny /ˌʦ̑ɨlʲĩnˈdrɨʧ̑nɨ/ (adj)
cilíndrico
  taki, który ma kształt cylindra

cyna /ˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
estanho
  (chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynamon /ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n/ (n)
canela
  suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynicznie (adv)
cinicamente
  w sposób cyniczny

cynizm /ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥/ (n)
cinismo
  wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

cynk /ʦ̑ɨ̃ŋk/ (n)
zinco
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cynkowy (adj)
zinco
  dotyczący cynku

cyprys /ˈʦ̑ɨprɨs/ (n)
cipreste
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;

cyrk /ʦ̑ɨrk/ (n)
circo
  miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;

cyrkiel /ˈʦ̑ɨrʲcɛl/ (n)
compasso
  przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon /ˈʦ̑ɨrkɔ̃n/ (n)
zircónio, zircônio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;
zircão
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów;

cyrkulacja (n)
circulação
  obieg zamknięty

cyrylica /ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
cirílico
  (językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich;

cyrylicki (adj)
cirílico
  (językoznawstwo, językoznawczy) napisany cyrylicą, związany z cyrylicą

cysoida (n)
cissoide, cissóide
  (geometria) typ krzywej płaskiej;

cytadela /ˌʦ̑ɨtaˈdɛla/ (n)
cidadela
  (wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;

cytat /ˈʦ̑ɨtat/ (n)
citação
  przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytogenetyczny (adj)
citogenético
  (biologia, biologiczny) związany z cytogenetyką

cytologia /ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja/ (n)
citologia
  (biologia, biologiczny) nauka o komórce;

cytologiczny (adj)
citológico
  (biologia, biologiczny) związany z cytologią, dotyczący cytologii

cytoplazma (n)
citoplasma
  (biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytotoksyczność (n)
citotoxicidade
  cecha tego, co cytotoksyczne

cytra /ˈʦ̑ɨtra/ (n)
cítara
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytryn /ˈʦ̑ɨtrɨ̃n/ (n)
citrino
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna /ʦ̑ɨˈtrɨ̃na/ (n)
limão
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Citrus, drzewo rodzące kwaśne owoce;

cytrynian (n)
citrato
  (chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu cytrynowego;

cywil /ˈʦ̑ɨvʲil/ (n)
civil
  (wojskowość, wojskowy) ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej;

cywilizacja /ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
civilização
  poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilizowany (adj)
civilizado
  korzystający ze zdobyczy cywilizacji

cywilizować (v)
civilizar
  szerzyć cywilizację

cywilny /ʦ̑ɨˈvʲilnɨ/ (adj)
civil
  nie należący do wojska

czador /ˈʧ̑adɔr/ (n)
xador, chador
  zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czadyjski /ʧ̑aˈdɨjsʲci/ (adj)
chadiano
  odnoszący się do państwa Czad

czajnik /ˈʧ̑ajɲik/ (n)
chaleira
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapka /ˈʧ̑apka/ (n)
gorro
  rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla /ˈʧ̑apla/ (n)
garça
  (ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae Leach, duży ptak brodzący;

czarcie koło (n)
anel de fadas, círculo de fadas
  (mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarna dziura /ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura/ (n)
buraco negro
  (astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna herbata (n)
chá preto
  (spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis

czarna porzeczka /ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
groselha negra
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc tego krzewu

czarna skrzynka (n)
caixa-negra, caixa-preta
  (lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu;

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (adj)
montenegrino
  dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnoksięstwo (n)
feitiço
  praktyki magiczne

czarny /ˈʧ̑arnɨ/ (adj)
preto
  (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
negro, preto
  (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
  nielegalny
preto, prateado, negro
  mający najciemniejszy możliwy kolor

czarny blok (n)
black bloc
  taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;

czarny rynek /ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
mercado negro
  (ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo;

czarodziej (n)
bruxo
  w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarownik (n)
bruxo
  mężczyzna zajmujący się czarami

czarujący /ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
charmoso
  uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

czas /ʧ̑as/ (n)
tempo
  wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;
  chwila, moment, pora
  (gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi

czas przeszły /ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ/ (n)
pretérito, passado
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły /ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ/ (n)
futuro
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas teraźniejszy /ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ/ (n)
presente
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz /ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (proverb)
tempo é dinheiro
  czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czas zaprzeszły (n)
mais-que-perfeito, pretérito mais-que-perfeito
  (gramatyka) czas wyrażający m.in. czynność wcześniejszą niż inna czynność przeszła;

czasochłonny /ˌʧ̑asɔˈxwɔ̃nːɨ/ (adj)
moroso
  wymagający poświęcenia dużo czasu

czasopismo /ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ/ (n)
revista
  druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń /ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
espaço-tempo
  (fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik /ʧ̑aˈsɔvʲɲik/ (n)
verbo
  (gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany;

czasownik modalny /ʧ̑aˈsɔvʲɲik mɔˈdalnɨ/ (n)
verbo modal
  (gramatyka) czasownik, który określa stosunek mówiącego do czynności

czasownik posiłkowy /ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ/ (n)
verbo auxiliar
  (gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasownik przechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
verbo transitivo
  (gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik ułomny (n)
verbo defectivo
  (gramatyka) czasownik, który nie tworzy pewnych form gramatycznych;

czasownik zwrotny /ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ/ (n)
verbo reflexivo
  (gramatyka) czasownik, który w języku polskim odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek „się”, a w innych językach przez odpowiednią końcówkę lub właściwy zaimek zwrotny

czasownikowy /ˌʧ̑asɔvʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
verbal
  związany z czasownikiem, dotyczący czasownika

czasowy /ʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
passageiro
  trwający przez krótki czas

czaszka /ˈʧ̑aʃka/ (n)
crânio, caveira
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie;

czaszkowy (adj)
craniano
  (anatomia, anatomiczny) związany z czaszką, dotyczący czaszki

czciciel /ˈʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
adorador
  człowiek, który oddaje cześć komuś lub czemuś

czek /ʧ̑ɛk/ (n)
cheque
  (bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;

czekać /ˈʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
aguardar, esperar
  przerywać wykonywanie jakiejś czynności
esperar, aguardar
  zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy

czekolada /ˌʧ̑ɛkɔˈlada/ (n)
chocolate
  (spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czeremcha /ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa/ (n)
azereiro-dos-danados
  (botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;
  (spożywczy) owoc czeremchy (1.1)

czereśnia /ʧ̑ɛˈrɛɕɲa/ (n)
cereja
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;
ginja
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego

czernieć (v)
enegrecer
  stawać się czarnym
  wyróżniać się czarnym lub ciemnym kolorem na jaśniejszym tle

czerwiec /ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑/ (n)
junho, Junho
  szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwona kartka /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka/ (n)
cartão vermelho
  (sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwone mięso /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ ˈmʲjɛ̃w̃sɔ/ (n)
carne vermelha
  (spożywczy) mięso o ciemnym kolorze: wieprzowina, wołowina, baranina, dziczyzna itp.

czerwony /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
vermelho
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy
vermelho, encarnado
  mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;

czerwony olbrzym /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m/ (n)
estrela vermelha gigante
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;

czesać /ˈʧ̑ɛsaʨ̑/ (v)
pentear
  (fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (adj)
tcheco, checo
  związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (n)
tcheco, checo
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć /ʧ̑ɛɕʨ̑/ (interjection)
oi, olá
  (potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

czkawka /ˈʧ̑kafka/ (n)
soluço
  (fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czkać /ʧ̑kaʨ̑/ (v)
soluçar
  wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę

czopek /ˈʧ̑ɔpɛk/ (n)
supositório
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek /ˈʧ̑ɔsnɛk/ (n)
alho
  (botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1)
  (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czołg /ʧ̑ɔwk/ (n)
tanque, carro de combate
  (wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czoło /ˈʧ̑ɔwɔ/ (n)
testa, fronte
  (anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czterdzieści /ʧ̑tɛrʲˈʥ̑ɛ̇ɕʨ̑i/ (cardinalNumeral)
quarenta
  liczba naturalna następna po 39 i poprzedzająca 41;

czuh /ʧ̑ux/ (n)
chuj
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny języków majańskich;

czujność /ˈʧ̑ujnɔɕʨ̑/ (n)
vigilância
  zwracanie uwagi na to, co dzieje się w najbliższym otoczeniu; wrażliwość na niebezpieczeństwo

czule (adv)
carinhosamente
  w sposób czuły, przepełniony czułością

czuwaski (adj)
tchuvache
  związany z Czuwaszją lub Czuwaszami, dotyczący Czuwaszji lub Czuwaszów

czuć /ʧ̑uʨ̑/ (v)
sentir
  odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku
  odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów

czuć się jak ryba w wodzie /ˈʧ̑uʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈrɨba ˈv‿ːɔʥ̑ɛ/ (v)
estar como peixe na água
  czuć się gdzieś bardzo dobrze, swobodnie

czwartek /ˈʧ̑fartɛk/ (n)
quinta-feira
  czwarty dzień tygodnia

czwartorzęd /ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt/ (n)
Quaternário
  (geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czworokąt /ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt/ (n)
quadrilátero
  (geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworościan (n)
tetraedro
  (geometria) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czy /ʧ̑ɨ/ (conjunction)
se
  łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czyj /ʧ̑ɨj/ (pronoun)
de quem
  używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
  używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyjś /ʧ̑ɨjɕ/ (indefinitePronoun)
de alguém
  należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

czyn /ʧ̑ɨ̃n/ (n)
ato
  działanie, postępek, akt;

czynić /ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑/ (v)
fazer
  robić coś, wykonywać

czynsz /ʧ̑ɨ̃w̃ʃ/ (n)
aluguel
  terminowa opłata za wynajem

czyrak (n)
furúnculo
  (medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

czystość /ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
virtude
  (przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne
limpeza
  cecha tego, co jest czyste (oczyszczone, wyczyszczone), nie jest brudne
castidade, virtude
  wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty /ˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
limpo
  pozbawiony brudu

czytanie /ʧ̑ɨˈtãɲɛ/ (n)
leitura
  zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin
  fragment tekstu Pisma Świętego odczytywany podczas mszy świętej i Liturgii godzin

czytać /ˈʧ̑ɨtaʨ̑/ (v)
ler
  przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytelnia /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa/ (n)
sala de leitura
  sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece

czytelnie (adv)
legivelmente
  w sposób czytelny, łatwy do przeczytania

czytelnik /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik/ (n)
leitor
  osoba, która czyta książki, gazety itp.
  osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czyściec /ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑/ (n)
purgatório
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścić /ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑/ (v)
purificar
  usuwać brud, zanieczyszczenia

cząber /ˈʧ̑ɔ̃mbɛr/ (n)
saturelha
  (botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego

cząstka /ˈʧ̑ɔ̃w̃stka/ (n)
partícula
  (fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;

często /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ/ (adv)
frequentemente, muitas vezes, amiúde, a miúdo, com frequência
  (zobacz) częsty

częstotliwość /ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑/ (n)
frequência
  (fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częstość /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑/ (n)
frequência
  cecha tego, co jest częste

częsty /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ/ (adj)
freqüente, frequente
  odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ/ (adv)
parcialmente
  w jakiejś części, nie w całości

częściowy /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
parcial
  odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

część /ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
parte
  fragment jakiejś całości
  (mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim

członek /ˈʧ̑wɔ̃nɛk/ (n)
membro
  osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia
  część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;
  (anatomia, anatomiczny) penis;

człowieczeństwo (n)
humanidade
  bycie człowiekiem
  (przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki

człowiek /ˈʧ̑wɔvʲjɛk/ (n)
homem, humano
  (antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;
homem
  ktoś, jakaś osoba

córka /ˈʦ̑urka/ (n)
filha
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cętka /ˈʦ̑ɛ̃ntka/ (n)
mancha
  mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło /ʦ̑wɔ/ (n)
aduana, alfândega
  opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach /dax/ (n)
telhado
  górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dagerotyp (n)
daguerreótipo
  (fotografia) fotografia wykonana za pomocą dagerotypii

daj Boże /ˈdaj ˈbɔʒɛ/ (interjection)
oxalá
  (książkowy) wypowiadane aby życzyć spełnienia się tego, o czym mowa w poprzednich wypowiedziach, co naszym zdaniem jest korzystne

daktyl /ˈdaktɨl/ (n)
tâmara
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daleki /daˈlɛci/ (adj)
distante
  taki, który jest w dużej odległości

daleko /daˈlɛkɔ/ (adv)
longe
  w znacznej odległości

dalekopis (n)
teletipo
  (telekomunikacja) aparat telegraficzny przesyłający komunikatów w postaci drukowanej

dalmatyńczyk /ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
dálmata
  (kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

dalmatyński /ˌdalmaˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
dálmata
  związany z Dalmacją, dotyczący Dalmacji lub jej mieszkańców

daltonizm (n)
daltonismo
  (medycyna, medyczny) nierozróżnianie kolorów

dama /ˈdãma/ (n)
rainha
  (termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
  (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman
dama
  dystyngowana kobieta

dane /ˈdãnɛ/ (n)
dados
  wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków

danie /ˈdãɲɛ/ (n)
prato
  pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

danina (n)
tributo
  (historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu

daremny /daˈrɛ̃mnɨ/ (adj)
desnecessário
  niedający żadnych wyników

darmsztadt /ˈdarm̥ʃtat/ (n)
darmstádio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda /ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda/ (proverb)
a cavalo dado não se olha os dentes
  nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie

darwinizm (n)
darwinismo
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt

data /ˈdata/ (n)
data
  umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

dawać /ˈdavaʨ̑/ (v)
dar
  (zobacz) dać

dawca /ˈdafʦ̑a/ (n)
doador
  (medycyna, medyczny) osoba, od której pochodzi przeszczepiany organ
  ten, który daje

dać /daʨ̑/ (v)
permitir, deixar
  pozwolić, umożliwić coś
dar, oferecer
  wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś

de iure (adv)
de jure
  formalnie, zgodnie z prawem

debiut /ˈdɛbʲjut/ (n)
estreia
  wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie

decentralizacja (n)
descentralização
  przeniesienie uprawnień władzy centralnej na lokalne organy władzy,

decydować /ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
decidir
  podejmować decyzję, postanawiać o czymś

decymetr (n)
decímetro
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra;

decyzja /dɛˈʦ̑ɨzʲja/ (n)
decisão
  rozstrzygnięcie dokonywane po namyśle

dedukcja (n)
dedução
  (logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków

defenestracja /ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja/ (n)
defenestração
  (książkowy) wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;

defetyzm /dɛˈfɛtɨsm̥/ (n)
derrotismo
  (książkowy) niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką

definicja /ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
definição
  wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

definicyjny (adj)
definicional
  związany z definicją; stanowiący definicję

definiować /ˌdɛfʲĩˈɲɔvaʨ̑/ (v)
definir
  objaśniać znaczenie jakiegoś wyrazu, terminu, pojęcia, formułować precyzyjną definicję

deflacja /dɛˈflaʦ̑ʲja/ (n)
deflação
  (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki

deflagracja (n)
deflagração
  (chemia, chemiczny) szybkie spalanie materiału wybuchowego, jednak przebiegające stosunkowo łagodnie w stosunku do detonacji;

defloracja (n)
desfloramento, desfloração
  (medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej

defragmentować /ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
desfragmentar
  (informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację

deifikacja /ˌdɛ<sup>j</sup>ifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
deificação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;

deizm /ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
deísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

deja vu (n)
deja vu, dejavu
  wrażenie, że sytuacja, w której bierze się właśnie udział, już się kiedyś przydarzyła;

dekada /dɛˈkada/ (n)
década
  dziesięć lat

dekapitacja /ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
decapitação
  ucięcie głowy;

dekarz /ˈdɛkaʃ/ (n)
telhador
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonawca pokrycia dachowego;

deklamować /ˌdɛklãˈmɔvaʨ̑/ (v)
declamar
  z ekspresją wygłaszać utwór literacki

deklaracja /ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja/ (n)
declaração
  ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny

deklaracja podatkowa /ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja ˌpɔdatˈkɔva/ (n)
declaração de imposto
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;

dekolonizacja /ˌdɛkɔlɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
descolonização
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;

dekoracja /ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
decoração
  element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze

dekoracyjny /ˌdɛkɔraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
decorativo
  związany z dekoracją, stanowiący dekorację

dekorować /ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
decorar
  upiększać coś, dodawać dekoracje

dekret /ˈdɛkrɛt/ (n)
decreto
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;

delegacja /ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
delegação
  wyjazd w sprawach służbowych

delegat /dɛˈlɛɡat/ (n)
delegado
  oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy

delfin /ˈdɛlfʲĩn/ (n)
golfinho, delfim
  (zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
delfim, golfinho
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delikatność /ˌdɛlʲiˈkatnɔɕʨ̑/ (n)
delicadeza
  cecha tego, co jest delikatne

delikatny /ˌdɛlʲiˈkatnɨ/ (adj)
delicado
  charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością

delta /ˈdɛlta/ (n)
delta
  (geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog /dɛ̃ˈmaɡɔk/ (n)
demagogo
  polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demagogia /ˌdɛ̃maˈɡɔɟja/ (n)
portugalski
  oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;

demagogiczny (adj)
demagógico
  związany z demagogią; typowy dla demagoga; pokrętnie schlebiający masom

demiurg /ˈdɛ̃mʲjurk/ (n)
demiurgo
  (filozofia, filozoficzny) idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość
  (historia, historyczny, historycznie) w państwach doryckich starożytnej Grecji wysoki tytuł urzędniczy
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji urzędnik wysokiego szczebla
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek obdarzony niesamowitym talentem twórczym

demobilizacja /ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
desmobilização
  rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego
  zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy

demografia /ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja/ (n)
demografia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demograficzny (adj)
demográfico
  dotyczący demografii

demokracja /ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
democracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości;

demokratka (n)
democrata
  zwolenniczka demokracji

demokratycznie /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
democraticamente
  zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny

demokratyczny /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
democrático
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzm (n)
democratismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyznawanie demokratycznych zasad

demon /ˈdɛ̃mɔ̃n/ (n)
demónio
  (mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demonologia /ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
demonologia
  (teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami

demontować /ˌdɛ̃mɔ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
desmontar
  rozkładać jakąś całość na części; dokonywać demontażu

denga (n)
dengue
  (medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba przenoszona przez komary powodująca m.in. ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę;

dentysta /dɛ̃nˈtɨsta/ (n)
dentista
  (zobacz) stomatolog;

depesza (n)
telegrama
  (telekomunikacja) tekst przesłany telegraficznie, blankiet z tym tekstem

deponować (v)
depositar
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie

depopulacja (n)
infrapopulação
  wyludnienie, zmniejszenie stanu zaludnienia

deportacja /ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja/ (n)
deportação
  zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt

depresja /dɛˈprɛsʲja/ (n)
depressão
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
  (ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie
  (geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;

deputowany (n)
deputado
  wybrany członek parlamentu lub innego ciała wybieralnego w głosowaniu

dereń /ˈdɛrɛ̃ɲ/ (n)
corniso
  (botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach

derkacz /ˈdɛrkaʧ̑/ (n)
codornizão
  (ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog /ˌdɛrmaˈtɔlɔk/ (n)
dermatologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia /ˌdɛrmatɔˈlɔɟja/ (n)
dermatologia
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się chorobami skóry i jej przydatków;

dermatologiczny (adj)
dermatológico
  (medycyna, medyczny) związany z dermatologią, dotyczący dermatologii

dermografizm (n)
dermografismo
  (medycyna, medyczny) zmiany skórne wywoływane przez zadrapanie, potarcie lub ucisk skóry;

derogacja (n)
derrogação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie normy prawnej jej mocy, z zastąpieniem lub bez zastąpienia jej nową;

derwisz /ˈdɛrvʲiʃ/ (n)
dervixe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym

deser /ˈdɛsɛr/ (n)
sobremesa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deska /ˈdɛska/ (n)
tábua
  płaski kawałek drewna;

deska do krojenia (n)
tábua de cortar
  deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności

deska do prasowania (n)
tábua de engomar
  specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deska rozdzielcza /ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a/ (n)
painel de bordo
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;

deskorolka /ˌdɛskɔˈrɔlka/ (n)
esqueite
  (sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

deskryptywizm (n)
descritivismo
  dążność do opisywania faktów w sposób neutralny

despota /dɛsˈpɔta/ (n)
déspota
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;

despotyzm /dɛsˈpɔtɨsm̥/ (n)
despotismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich

destabilizacja /ˌdɛstabʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
desestabilização
  zachwianie równowagi, zakłócenie porządku, wprowadzenie chaosu

destalinizacja (n)
desestalinização
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;

destrukcja /dɛˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
destruição
  niszczenie, zniszczenie, rozpad

destrukcyjny /ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
destrutivo
  mający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destylacja /ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja/ (n)
destilação
  (chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

deszcz /dɛʃʧ̑/ (n)
chuva
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
  (przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczowy /dɛʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
chuvoso
  związany z deszczem, odnoszący się do deszczu

detal /ˈdɛtal/ (n)
detalhe
  szczegół, coś mało ważnego

determinizm (n)
determinismo
  (filozofia, filozoficzny) teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu

detonacja /ˌdɛtɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
detonação
  eksplozja materiału wybuchowego połączona z hukiem;
  spowodowanie detonacji (1.1)

dewanagari (n)
devanágari
  (językoznawstwo, językoznawczy) pismo sylabiczne używane do zapisu m.in. sanskrytu i hindi;

dezerter (n)
desertor
  (wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska

dezinformacja (n)
desinformação
  wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezintegracja (n)
desintegração
  rozpad jakiejś całości

dezodorant /ˌdɛzɔˈdɔrãnt/ (n)
desodorante, desodorizante
  (higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;

dezynfekcja /ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
desinfecção
  odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;

diabelski młyn /dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n/ (n)
roda-gigante
  rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabeł /ˈdʲjabɛw/ (n)
diabo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diabeł tasmański (n)
diabo-da-tasmânia
  (zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku diabłów tasmańskich (1.1)

diadem /ˈdʲjadɛ̃m/ (n)
diadema
  złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;

diagnostyczny /ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
diagnóstico
  dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś

diagnoza /dʲjaˈɡnɔza/ (n)
diagnóstico
  (medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby

diagnozować /ˌdʲjaɡnɔˈzɔvaʨ̑/ (v)
diagnosticar
  wystawiać diagnozę, rozpoznawać daną chorobę po przeprowadzeniu badań

diagram /ˈdʲjaɡrãm/ (n)
diagrama
  graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diakon (n)
diácono
  (kościelny) duchowny z najniższym stopniem święceń sakramentalnych;

dialekt /ˈdʲjalɛkt/ (n)
dialecto, dialeto
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dialektolog (n)
dialetólogo
  (językoznawstwo, językoznawczy) badacz dialektów

dializa (n)
diálise
  metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog /ˈdʲjalɔk/ (n)
diálogo
  rozmowa dwóch osób

diament /ˈdʲjãmɛ̃nt/ (n)
diamante
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diaspora /dʲjaˈspɔra/ (n)
diáspora
  ogół ludności danego narodu mieszkającej poza swoim macierzystym krajem

dichlorodifenylotrichloroetan (n)
diclorodifeniltricloroetano
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;

diecezja /dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja/ (n)
diocese
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
  (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

dielektryczny /ˌdʲiɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
dielétrico
  (fizyka, fizyczny) słabo lub w ogóle nie przewodzący ładunków elektrycznych

dingo /ˈdʲĩŋɡɔ/ (n)
dingo
  (zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;

dinozaur /dʲĩˈnɔzawr/ (n)
dinossauro, dinossáurio
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda /ˈdʲjɔda/ (n)
diodo, díodo
  (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

diopsyd (n)
diópsido
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg[Si2O6];

dla /dla/ (preposition)
com, por
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa adresata uczuć wykonawcy czynności
para
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (interrogativePronoun)
por que
  …używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (pronoun)
por que
  …używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dmuchać /ˈdmuxaʨ̑/ (v)
soprar
  wypuszczać powietrze z ust

dno /dnɔ/ (n)
fundo
  dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu

do /dɔ/ (preposition)
até
  …określający końcowy punkt w czasie

do góry (adv)
acima, para cima
  w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami /dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi/ (adv)
de cabeça para baixo
  dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do trzech razy sztuka /dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka/ (proverb)
às três é de vez, à terceira é de vez
  trzecia próba czegoś będzie zapewne udana, za trzecim razem może się wreszcie powieść

do widzenia /ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
adeus, passe-bem, até logo
  uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

dobranoc /dɔˈbrãnɔʦ̑/ (interjection)
boa noite
  pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobrobyt /dɔˈbrɔbɨt/ (n)
prosperidade
  dobre warunki materialne

dobroczynność (n)
beneficência, caridade
  działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym

dobrowolny /ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ/ (adj)
voluntário
  wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobroć /ˈdɔbrɔʨ̑/ (n)
bondade
  cecha postępowania odznaczająca się życzliwością

dobry /ˈdɔbrɨ/ (adj)
bom, interessante
  ciekawy, interesujący, wysokiej jakości
comportado
  grzeczny
bom
  korzystny
  o nastroju wesoły, radosny
  o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony
  pomyślny, udany
bom, boa
  miły, uczynny, usłużny, szlachetny
bom, certo, correto
  odpowiedni, pasujący do czegoś
bom, gostoso, saboroso
  smaczny
bom, competente
  świetny, znakomity w swojej dziedzinie

dobry wieczór /ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur/ (interjection)
boa noite
  uprzejme powitanie używane wieczorem

dobry łotr (n)
bom ladrão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) postać z Nowego Testamentu, ukrzyżowany z Chrystusem nawrócony przed śmiercią

dobrze /ˈdɔbʒɛ/ (adv)
bem
  w należyty sposób
  przyjemnie

dobór (n)
seleção
  wybranie najodpowiedniejszych do określonego celu osób, zwierząt lub przedmiotów

dochód /ˈdɔxut/ (n)
lucro, renda
  (księgowość) suma wpływów (przychodów) pomniejszona o koszty ich uzyskania;

dodatkowy /ˌdɔdatˈkɔvɨ/ (adj)
adicional
  dodany do istniejącej wcześniej reszty
  niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków

dodawanie /ˌdɔdaˈvãɲɛ/ (n)
adição
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus);
  (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1)
  (rzeczownik odczasownikowy) od dodawać

dodawać /dɔˈdavaʨ̑/ (v)
adicionar
  (matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować
  dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość
  dopowiadać coś, uzupełniać wypowiedź dodatkowymi zwrotami; nadmienić

dodo /ˈdɔdɔ/ (n)
dodó
  (ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

dogmat (n)
dogma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół
  twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości

dogmatyczny (adj)
dogmático
  oparty na dogmacie, niepodlegający dyskusji

dogodny (adj)
oportuno
  odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

doić /ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
mamar, ordenhar
  (potocznie, potoczny) wykorzystywać kogoś finansowo
ordenhar
  (zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego

dojrzałość (n)
maturidade
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: dojrzały

dojrzały /dɔjˈʒawɨ/ (adj)
maduro
  o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
  taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

doktorant /dɔkˈtɔrãnt/ (n)
doutorando
  osoba na studiach doktoranckich, ubiegająca się o stopień naukowy doktora

doktryna /dɔkˈtrɨ̃na/ (n)
doutrina
  podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

dokument /dɔˈkũmɛ̃nt/ (n)
documento
  materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;

dokumentacja /ˌdɔkũmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
documentação
  zbiór dokumentów służących do uzasadnienia bądź udowodnienia czegoś

dokąd /ˈdɔkɔ̃nt/ (pronoun)
aonde
  … pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch
  … względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch

dokładnie /dɔˈkwadʲɲɛ/ (adv)
justamente
  w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładność /dɔˈkwadnɔɕʨ̑/ (n)
exactidão
  cecha tego, co dokładne

dolar /ˈdɔlar/ (n)
dólar
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolina /dɔˈlʲĩna/ (n)
vale
  (geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolmen /ˈdɔlmɛ̃n/ (n)
dólmen, anta
  (archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dolomit /dɔˈlɔ̃mʲit/ (n)
dolomita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów;

dom /dɔ̃m/ /ˈdɔmɨ/ (n)
casa
  (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
  (urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa
  (heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia
casa, lar, residência
  pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym

dom dziecka /ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka/ (n)
orfanato
  placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom pomocy społecznej (n)
casa de repouso
  placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne osobom wymagającym całodobowej opieki;
  siedziba domu pomocy społecznej (1.1)

dom publiczny /ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ/ (n)
bordel
  dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

domator (n)
caseiro
  osoba dużo przebywająca w domu, lubiąca życie rodzinne

domena /dɔ̃ˈmɛ̃na/ (n)
domínio
  (informatyka, informatyczny) część adresu w internecie;
  (fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek;

domena publiczna /dɔ̃ˈmɛ̃na puˈblʲiʧ̑na/ (n)
domínio público
  ogół twórczości, która może być wykorzystana przez wszystkich w dowolnym celu ze względu na zrzeczenie się lub wygaśnięcia praw autorskich;

domieszka (n)
aditivo, mescla
  niewielka ilość czegoś w czymś innym, drobny składnik jakiejś całości

dominikanin /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn/ (n)
dominicano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;

domino /dɔ̃ˈmʲĩnɔ/ (n)
dominó
  gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek;

domniemany /ˌdɔ̃mʲɲɛ̃ˈmãnɨ/ (adj)
presumível
  oparty na przypuszczeniu

domowej roboty /dɔ̃ˈmɔvɛj rɔˈbɔtɨ/ (adj)
caseiro
  wytwarzany w warunkach małego gospodarstwa lub domu

domowy /dɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
doméstico
  związany z domem, dotyczący domu

donatyzm (n)
donatismo
  (historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) rygorystyczna herezja wczesnochrześcijańska rozpowszechniona w północnoafrykańskich prowincjach Imperium Rzymskiego, odmawiającą apostatom możliwości powrotu na łono wspólnoty Kościoła;

doniczka /dɔ̃ˈɲiʧ̑ka/ (n)
vaso de flores
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

donżon /ˈdɔ̃n͇ʒɔ̃n/ (n)
torre de menagem
  (architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;

dopamina (n)
dopamina
  (fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;

dopełniacz /dɔˈpɛwʲɲaʧ̑/ (n)
genitivo
  (gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopiero /dɔˈpʲjɛrɔ/ (particle)
apenas, somente, só
  zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające

doping /ˈdɔpʲĩŋk/ (n)
doping
  (sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości

dopuszczalny /ˌdɔpuʃˈʧ̑alnɨ/ (adj)
admissível
  dozwolony, tolerowany w jakiejś sytuacji pod jakimś warunkiem

dopóki /dɔˈpuci/ (conjunction)
enquanto
  jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopływ /ˈdɔpwɨf/ (n)
afluente
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora

dorada /dɔˈrada/ (n)
dourada
  (ichtiologia, ichtiologiczny) srebrzysta ryba morska z pasami na bokach;

doradca (n)
conselheiro
  osoba udzielająca porad

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (adj)
adulto, adulta
  o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (n)
adulto
  dorosła (1.1) osoba

dorsz /dɔrʃ/ (n)
bacalhau
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

dorzecze /dɔˈʒɛʧ̑ɛ/ (n)
bacia
  (hydrologia, hydrologiczny) obszar, z którego wszystkie wody spływają do jednej rzeki

doskonałość /ˌdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑/ (n)
perfeição
  szczyt, zupełność, brak jakiejkolwiek wady, niedostatku lub możliwości ulepszenia;

doskonały /ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ/ (adj)
perfeito
  skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć

dostatecznie /ˌdɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
bastante
  w wystarczającym stopniu

dostawa /dɔˈstava/ (n)
entrega
  dostarczenie towaru np. do sklepu

dostojnik /dɔˈstɔjɲik/ (n)
dignitário
  osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostęp /ˈdɔstɛ̃mp/ (n)
acesso
  możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępność (n)
disponibilidade
  łatwość zdobycia czegoś

dostępny /dɔˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
disponível
  możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia

dosłownie /dɔˈswɔvʲɲɛ/ (adv)
literalmente
  w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dosłowny /dɔˈswɔvnɨ/ (adj)
literal
  znaczący dokładnie to, co wyrażają słowa, bez drugiego znaczenia

dotyk /ˈdɔtɨk/ (n)
toque
  (fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykać /dɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
tocar
  zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego

dowcipny (adj)
engenhoso
  pełen dowcipu
  umiejący mówić i pisać żartobliwie i z humorem, lubiący żarty i dowcipy

dowód /ˈdɔvut/ (n)
demonstração, prova
  (matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;
documento de identidade
  dokument potwierdzający przynależność (potocznie, potoczny) dowód osobisty
evidência, prova
  przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)

dowód osobisty /ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ/ (n)
carteira de identidade
  (administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

doświadczenie /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
experiência
  ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
experiente
  mający doświadczenie

doża (n)
doge
  (historia, historyczny, historycznie) władca Republiki Weneckiej lub Republiki Genui;

dożylny (adj)
intravenoso
  bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę

dożywotni /ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi/ (adj)
vitalício
  taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

drabina /draˈbʲĩna/ (n)
escada
  drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

dragon /ˈdraɡɔ̃n/ (n)
dragão
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

drakoński (adj)
draconiano
  (książkowy) bardzo restrykcyjny i surowy

dramat /ˈdrãmat/ (n)
drama
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;

dramatyczny (adj)
dramático
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego
  (przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający

drapacz chmur /ˈdrapaʧ̑ ˈxmur/ (n)
arranha-céu
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapieżnik /draˈpʲjɛʒʲɲik/ (n)
predador
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drażnić /ˈdraʒʲɲiʨ̑/ (v)
irritar
  irytować, denerwować kogoś; działać komuś na nerwy
  podrażniać, wywoływać podrażnienie (np. skóry)

drenaż (n)
drenagem
  (medycyna, medyczny) odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie;
  (technologia, technika, techniczny) osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie
  (technologia, technika, techniczny) sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby;

drenaż mózgów (n)
fuga de cérebros, fuga de capital humano
  (socjologia, socjologiczny) (ekonomia, ekonomiczny) ujemny bilans przepływu osób wysoko wykształconych; zjawisko podejmowania pracy w krajach lepiej uprzemysłowionych przez osoby wysoko wykształcone;

dreszcz /drɛʃʧ̑/ (n)
calafrio
  (fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

drewniak /ˈdrɛvʲɲak/ (n)
tamanco
  but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

drewniany /drɛvʲˈɲãnɨ/ (adj)
de madeira
  wykonany z drewna

drewno /ˈdrɛvnɔ/ (n)
madeira
  materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;
  (botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;

drobiazgowo (adv)
minuciosamente
  szczegółowo, dokładnie, w sposób drobiazgowy

drobnomieszczaństwo (n)
pequena burguesia
  (socjologia, socjologiczny) mieszczanie nie posiadający dużego majątku;

droga /ˈdrɔɡa/ (n)
trajetória
  (fizyka, fizyczny) długość toru ciała lub punktu;
caminho, estrada
  każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;
viagem
  podróżowanie
caminho, itinerário, trajeto
  sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)

droga ekspresowa /ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva/ (n)
via expressa, via reservada, via rápida
  droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

droga krzyżowa /ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva/ (n)
via-sacra, via crúcis
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;

drogeria (n)
drogaria
  (handel, handlowy) sklep prowadzący sprzedaż kosmetyków, prostych środków leczniczych i sanitarnych oraz produktów chemicznych do użytku domowego;

drogi /ˈdrɔɟi/ (adj)
caro
  posiadający wysoką cenę
  bliski uczuciowo

drogocenny (adj)
precioso
  taki, który ma dużą wartość materialną

dromader /drɔ̃ˈmadɛr/ (n)
dromedário
  (zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

dron /drɔ̃n/ (n)
drone
  bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych

drozd /drɔst/ (n)
tordo, sabiá
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

drozd rudobrzuchy (n)
sabiá-laranjeira
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus rufiventris Vieillot, gatunek niewielkiego owadożernego ptaka z rodziny drozdowatych, narodowy ptak Brazylii;

drożdże /ˈdrɔʒʤ̑ɛ/ (n)
levedura
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
  (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

druga wojna światowa /ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
Segunda Guerra Mundial
  (historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

druid /ˈdru<sup>j</sup>it/ (n)
druida
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki;

druk /druk/ (n)
impressão
  (drukarstwo, drukarski) proces drukowania

drukarka /druˈkarka/ (n)
impressora
  urządzenie służące do drukowania

drukarnia /druˈkarʲɲa/ (n)
gráfica
  zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje

drukować /druˈkɔvaʨ̑/ (v)
imprimir
  dawać coś do druku, publikować
  robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce

drut /drut/ (n)
arame
  (technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;

drut kolczasty /ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ/ (n)
arame farpado
  materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drużyna /druˈʒɨ̃na/ (n)
time
  zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drwa (n)
lenha
  porąbane kawałki drewna, np. na opał

drwić /drvʲiʨ̑/ (v)
zombar
  szydzić z kogoś, wyśmiewać, kpić, lekceważyć kogoś lub coś

drybling /ˈdrɨblʲĩŋk/ (n)
drible
  (sport, sportowy) seria szybkich wymachów nogami nad piłką połączonych z nagłymi zwrotami ciała i zmianami kierunku poruszania się zawodnika w celu ominięcia zawodników przeciwnej drużyny i niestracenia przy tym piłki;

drzazga /ˈḍʒazɡa/ (n)
lasca
  niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

drzewo /ˈḍʒɛvɔ/ (n)
árvore
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
  (matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);
  (informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);

drzewo genealogiczne /ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ/ (n)
árvore genealógica
  graf przedstawiający koligacje rodzinne;

drzewo iglaste /ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ/ (n)
conífera
  (botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzeworyt (n)
xilogravura, xilografia
  (sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;

drzwi /ḍʒvʲi/ (n)
porta
  ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór
  zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać

drżenie /ˈdrʒɛ̃ɲɛ/ (n)
palpitação
  (rzeczownik odczasownikowy) od drżeć

drżeć /drʒɛʨ̑/ (v)
tremer
  trząść się, drgać, dygotać

dualizm (n)
dualismo
  (filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje
  dwoistość, istnienie obok siebie dwóch oddzielnych nurtów, zjawisk itd.

dubn /dupn̥/ (n)
dúbnio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

duch /dux/ (n)
fantasma, aparição
  niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;
espírito, alma
  umysł, myśli ludzkie
  dusza ludzka

duchowość /duˈxɔvɔɕʨ̑/ (n)
espiritualidade
  to, co duchowe, co odnosi się do życia wewnętrznego człowieka

duchowy /duˈxɔvɨ/ (adj)
espiritual
  odnoszący się do sfery ducha i duchowości

dudek /ˈdudɛk/ (n)
poupa
  (ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

dukat /ˈdukat/ (n)
ducado
  (historia, historyczny, historycznie) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

duma /ˈdũma/ (n)
orgulho
  poczucie osobistej godności
  zbyt wysokie mniemanie o sobie

dumny /ˈdũmnɨ/ (adj)
orgulhoso
  pewny siebie, mający poczucie własnej godności

duopol (n)
duopólio
  (ekonomia, ekonomiczny) występowanie na rynku tylko dwóch konkurujących na tym samym polu podmiotów gospodarczych;

dupa /ˈdupa/ (n)
bunda, cu
  (wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dusić /ˈduɕiʨ̑/ (v)
asfixiar
  tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos
sufocar
  ginąć z braku powietrza

dusza /ˈduʃa/ (n)
alma
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba
alma, espírito
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

duszność (n)
dispnéia
  (medycyna, medyczny) subiektywne poczucie ograniczenia oddechu;

duszpasterski (adj)
pastoral
  związany z duszpasterstwem

duński /ˈdũj̃sʲci/ (adj)
dinamarquês
  odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński /ˈdũj̃sʲci/ (n)
dinamarquês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Danii;

dużo /ˈduʒɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
muitos, grande quantidade
  w wielkiej ilości

duży /ˈduʒɨ/ (adj)
grande
  mający znaczne, wielkie rozmiary
  mający wiele elementów
  mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki

duży pokój /ˈduʒɨ ˈpɔkuj/ (n)
sala de estar, sala, salão
  zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dworzec /ˈdvɔʒɛʦ̑/ (n)
estação
  miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dwubiegunowy /ˌdvubʲjɛɡũˈnɔvɨ/ (adj)
bipolar
  taki, który ma dwa bieguny
  przechodzący w dwa skrajne stany

dwugłowy /dvuˈɡwɔvɨ/ (adj)
bicéfalo
  mający dwie głowy

dwujęzyczny /ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
bilingue, bilíngue
  o człowieku: mówiący w dwóch językach

dwukropek /dvuˈkrɔpɛk/ (n)
dois pontos
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwunastokąt (n)
dodecágono
  (geometria) wielokąt o dwunastu bokach

dwupłat /ˈdvupwat/ (n)
biplano
  (lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych;

dwutlenek (n)
dióxido, bióxido
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

dwutlenek węgla /dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
dióxido de carbono
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwuznaczny /dvuˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
ambíguo
  zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

dwór /dvur/ (n)
corte
  siedziba władcy
  otoczenie władcy, ludzie przebywający stale lub często na dworze (1.1)

dychotomia /ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
dicotomia
  (filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć

dydaktyczny /ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
didático
  związany z dydaktyką

dyftong /ˈdɨftɔ̃ŋk/ (n)
ditongo
  (językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

dykcja /ˈdɨkʦ̑ʲja/ (n)
dicção
  sposób wymawiania wyrazów i zdań

dyktando (n)
ditado
  (edukacja, edukacyjny) ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

dyktator /dɨkˈtatɔr/ (n)
ditador
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny

dyktatorski (adj)
ditatorial
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyktatorem lub z dyktaturą

dyktatura (n)
ditadura
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dyliżans /dɨˈlʲiʒãw̃s/ (n)
diligência
  czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

dym /dɨ̃m/ (n)
fumaça, fumo
  produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymek /ˈdɨ̃mɛk/ (n)
balão de diálogo
  (potocznie, potoczny) w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi

dymić /ˈdɨ̃mʲiʨ̑/ (v)
fumar
  wydzielać dym

dynamit /dɨ̃ˈnãmʲit/ (n)
dinamite
  materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynamo /dɨ̃ˈnãmɔ/ (n)
dínamo
  (elektryczność) prądnica, zwykle rowerowa

dynastia /dɨ̃ˈnastʲja/ (n)
dinastia
  ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

dynastyczny (adj)
dinástico
  związany z dynastią, dotyczący dynastii

dynia /ˈdɨ̃ɲa/ (n)
abóbora, jerimum
  (botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

dyplom /ˈdɨplɔ̃m/ (n)
diploma
  dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

dyplomacja (n)
diplomacia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

dyplomata /ˌdɨplɔ̃ˈmata/ (n)
diplomata
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

dyplomatyczny /ˌdɨplɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
diplomático
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyplomacją lub dyplomatą

dyrygent /dɨˈrɨɡɛ̃nt/ (n)
maestro
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek, który lubi rozkazywać ludziom

dysertacja /ˌdɨsɛrˈtaʦ̑ʲja/ (n)
dissertação
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego

dysfagia (n)
disfagia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie połykania;

dysforia /dɨsˈfɔrʲja/ (n)
disforia
  (psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysforyczny (adj)
disfórico
  związany z dysforią, dotyczący dysforii

dysfunkcyjny (adj)
disfuncional
  charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

dysk /dɨsk/ (n)
disco
  (informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)
  (sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;
  (anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa łącząca dwa kręgi;
  każdy przedmiot w kształcie dysku (1.1)
  płyta kompaktowa

dysk twardy /ˈdɨsk ˈtfardɨ/ (n)
disco rígido
  (informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskoteka /ˌdɨskɔˈtɛka/ (n)
discoteca
  lokal, w którym się odbywają dyskoteki (1.1);

dyskryminacja /ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
discriminação
  ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminować (v)
discriminar
  prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskusja /dɨsˈkusʲja/ (n)
discussão
  jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dysleksja /dɨsˈlɛksʲja/ (n)
dislexia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dysmorfofobia (n)
dismorfofobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dyspareunia (n)
dispareunia
  (medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;

dyspozycyjny /ˌdɨspɔzɨˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
descartável
  taki, którym można swobodnie dysponować, rozporządzalny

dysproz /ˈdɨsprɔs/ (n)
disprósio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dystocja barkowa (n)
distócia de ombro
  (medycyna, medyczny) komplikacja położnicza, w której po wyłonieniu się główki płodu dalszy poród jest utrudniony poprzez zahaczenie się barku płodu za łuk łonowy;

dystopia /dɨsˈtɔpʲja/ (n)
distopia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;
  wizja rzeczywistości przedstawiona w dystopii (1.1)
  (medycyna, medyczny) patologiczne, złe umiejscowienie narządu, organu

dystrofia (n)
distrofia
  (medycyna, medyczny) zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych;

dysuria (n)
disúria
  (medycyna, medyczny) bolesne oddawanie moczu;

dytyramb (n)
ditirambo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;

dywan /ˈdɨvãn/ (n)
tapete
  gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywidenda /ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda/ (n)
dividendo
  (ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;

dyzenteria (n)
disenteria
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka

dzban /ʣ̑bãn/ (n)
cântaro
  naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;

dziadek /ˈʥ̑adɛk/ (n)
avô, vovô
  ojciec ojca
  ojciec matki
  (potocznie, potoczny) starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku

dziadek do orzechów /ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf/ (n)
quebra-nozes
  ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

działalność /ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑/ (n)
atividade
  zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działanie /ʥ̑aˈwãɲɛ/ (n)
operação
  (matematyka, matematyczny) funkcja, na ogół dwuargumentowa;

działać /ˈʥ̑awaʨ̑/ (v)
funcionar
  aktywnie uczestniczyć, pracować

działo /ˈʥ̑awɔ/ (n)
canhão
  (wojskowość, wojskowy) broń palna dużego kalibru, która miotająca pociski na znaczne odległości;

dziecinny /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩnːɨ/ (adj)
infantil
  właściwy dziecku, taki jak u dziecka
  zachowujący się jak dziecko

dzieciobójstwo /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ/ (n)
infanticídio
  (książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

dzieciństwo /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ/ (n)
infância
  okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko /ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (n)
criança, menina, menino
  istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;
criança, filho, menina
  potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;

dziedziczyć /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑/ (v)
herdar
  otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci
  być uprawnionym do takiego otrzymania
  o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

dziedziniec /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩɲɛʦ̑/ (n)
pátio
  wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków;

dziekan (n)
decano, deão
  (edukacja, edukacyjny) kierownik wydziału uczelni;

dzielenie /ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
divisão
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

dzielić /ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑/ (v)
dividir, partilhar
  dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości

dzielna (n)
dividendo
  (matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dziennikarski (adj)
periodístico
  związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo /ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ/ (n)
jornalismo, periodismo
  zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarz /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ/ (n)
jornalista
  osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzierżawczy (adj)
possessivo
  (językoznawstwo, językoznawczy) oznaczający relację przynależności lub posiadania

dziesięciobój (n)
decatlo
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

dziesięciokąt (n)
decágono
  (geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych)

dziesięciolecie /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
decênio
  okres dziesięciu lat

dziesięcioro przykazań (n)
Dez Mandamentos
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju

dziewanna /ʥ̑ɛˈvãnːa/ (n)
verbasco
  (botanika, botaniczny) Verbascum L., roślina z rodziny trędownikowatych, uprawiana dla okazałych kwiatostanów;

dziewczyna /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
doméstica, empregada
  (przestarzałe, przestarzały) żeńska pomoc domowa
moça, menina, rapariga
  młoda, niezamężna kobieta
namorada, moça
  partnerka, nieformalna narzeczona

dziewica /ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
virgem
  osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo (n)
virgindade
  (fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewięciokąt (n)
eneágono
  (geometria) wielokąt o dziewięciu bokach

dzieło /ˈʥ̑ɛwɔ/ (n)
obra
  efekt pracy twórczej

dzieło sztuki /ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci/ (n)
obra de arte
  (sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień /ʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
dia
  okres od świtu do zmierzchu
  okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry /ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ/ (interjection)
bom dia, boa tarde
  zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień wypłaty (n)
dia de pagamento
  stały dzień tygodnia lub miesiąca, w którym pracownicy otrzymują wynagrodzenie

dzik /ʥ̑ik/ (n)
javali
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki /ˈʥ̑ici/ (adj)
selvagem, bravio
  nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

dziobak /ˈʥ̑ɔbak/ (n)
ornitorrinco
  (zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dzisiaj /ˈʥ̑iɕäj/ (adv)
hoje
  cały dzień, który jest w tej chwili, dziś
  w obecnym czasie, w bieżącym okresie

dzisiejszy /ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ/ (adj)
atual
  ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach
  taki, który wydarzył się dziś

dziura /ˈʥ̑ura/ (n)
buraco, oco
  otwór powstały wskutek uszkodzenia
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa

dziwaczny /ʥ̑iˈvaʧ̑nɨ/ (adj)
bizarro
  cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością

dziwny /ˈʥ̑ivnɨ/ (adj)
estranho, esquisito
  charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziób /ʥ̑up/ (n)
proa
  (morski) przednia część kadłuba statku;
bico
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;

dziąsło /ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ/ (n)
gengiva
  (anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dziąsłowy (adj)
alveolar
  (językoznawstwo, językoznawczy) taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła

dzięcioł /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw/ (n)
pica-pau
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł zielony /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (n)
peto verde
  (ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce;

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (interjection)
obrigada, obrigado
  (potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (n)
agradecimento
  (podniośle) podziękowania

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (preposition)
graça a, graças a
  …służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

dziękować /ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑/ (v)
agradecer
  (dosłownie) składać podziękowanie

dziękuję /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ/ (interjection)
obrigado, obrigada
  zwrot grzecznościowy wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ/
muito obrigado, muito obrigada
  …wyrażający wdzięczność

dzwon /ʣ̑vɔ̃n/ (n)
campana, sino, campainha
  duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek /ˈʣ̑vɔ̃nɛk/ (n)
campainha
  urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze

dzwonnica /ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a/ (n)
campanário
  (architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;

dół /duw/ (n)
buraco
  dziura wykopana w ziemi

dąb /dɔ̃mp/ (n)
carvalho
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju dębów (1.1)

dąb korkowy /ˈdɔ̃mp kɔrˈkɔvɨ/ (n)
sobreiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;

dławić (v)
sufocar
  dusić kogoś

dłoń /dwɔ̃ɲ/ (n)
palma, palma da mão
  (anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

dług /dwuk/ (n)
dívida
  to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;

długi /ˈdwuɟi/ (adj)
comprido, longo
  mający znaczny wymiar podłużny (długość)
  (potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.
  (żartobliwie) o człowieku: wysoki
longo, demorado
  trwający znaczny czas

długopis /dwuˈɡɔpʲis/ (n)
caneta esferográfica
  narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długoszpar (n)
tubarão-frade, tubarão-peregrino
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Cetorhinus maximus Gunnerus, ryba morska o masywnym, wrzecionowatym ciele z podrodziny długoszparowatych;

długoterminowy (adj)
a longo prazo
  trwający długo; przewidziany na długi okres lub mający odległy termin realizacji

długość /ˈdwuɡɔɕʨ̑/ (n)
comprimento, extensão
  (fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;

dłuto /ˈdwutɔ/ (n)
cinzel
  (technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dłużnik /ˈdwuʒʲɲik/ (n)
devedor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;

dźinizm /ˈʥ̑ĩɲism̥/ (n)
jainismo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;

dźwig /ʥ̑vʲik/ (n)
elevador
  maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie

dźwignia /ˈʥ̑vʲiɟɲa/ (n)
alavanca
  (technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka
  (fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły;
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy
  (ekonomia, ekonomiczny) instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie
  (sport, sportowy) chwyt w sztukach walki, unieruchamiający przeciwnika przez zmuszenie jego stawów do pracy w nienaturalnych warunkach;

dźwięczny (adj)
sonoro
  o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu

dźwięk /ʥ̑vʲjɛ̃ŋk/ (n)
som
  fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dżdżownica /ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
minhoca
  (zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżem /ʤ̑ɛ̃m/ (n)
geleia
  (spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżihad /ˈʤ̑ʲixat/ (n)
jihad
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia

dżihadysta /ˌʤ̑ʲixaˈdɨsta/ (n)
jihadista
  zwolennik dżihadyzmu, wojownik dżihadu

dżin (n)
génio
  (mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie

dżinn /ʤ̑ʲĩn/ (n)
gênio
  (mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi

dżip /ʤ̑ʲip/ (n)
jipe
  (motoryzacja) samochód marki Jeep;

dżokej /ˈʤ̑ɔkɛj/ (n)
jóquei
  (jeździectwo, jeździecki) jeździec zawodowo startujący w wyścigach konnych

dżonka (n)
junco
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;

dżuma /ˈʤ̑ũma/ (n)
peste
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla /ˈʤ̑ũŋɡla/ (n)
selva, floresta
  wilgotny las tropikalny;

ebola (n)
ebola, ébola
  (biologia, biologiczny) takson wirusów występujących w Afryce;

ebonit (n)
ebonite
  tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo /ˈɛxɔ/ (n)
eco
  (akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echolalia /ˌɛxɔˈlalʲja/ (n)
ecolalia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;

echolokacja (n)
ecolocalização
  (zoologia, zoologiczny) metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego;

edometr /ɛˈdɔ̃mɛtr̥/ (n)
consolidômetro, edómetro
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru ściśliwości i sprężystości gruntu;

edukacja /ˌɛduˈkaʦ̑ʲja/ (n)
educação
  nauczanie kogoś

edycja (n)
edição
  wydanie, publikacja

edykt (n)
edito
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie

edytor tekstu /ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu/ (n)
processador de texto
  (informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu

edytować /ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
editar
  (informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

efekt /ˈɛfɛkt/ (n)
efeito
  osiągnięcie, wynik
  wrażenie

efekt uboczny /ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ/ (n)
efeito adverso, reação adversa
  dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek

efektywność (n)
eficiência
  bycie wydajnym; zdolność osiągania dobrego wyniku

efemeryczność (n)
efemeridade
  cecha tego, co jest efemerycze, krótkotrwałe

efemeryczny /ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
efémero
  taki, który szybko przemija

efod (n)
éfode
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;

egalitaryzm (n)
igualitarismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;

egipski /ɛˈɟipsʲci/ (adj)
egípcio, egipciano
  odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

egiptolog /ˌɛɟipˈtɔlɔk/ (n)
egiptólogo
  specjalista w dziedzinie egiptologii

egiptologia /ˌɛɟiptɔˈlɔɟja/ (n)
egiptologia
  (archeologia, archeologiczny) nauka badająca historię i kulturę starożytnego Egiptu;

egiryn (n)
egirina
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);

egocentryczny /ˌɛɡɔʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
egocêntrico
  związany z egocentryzmem, świadczący o traktowaniu siebie jako najważniejszy/centralny punkt świata

egocentryzm (n)
egocentrismo
  (pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby
  (psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;

egzaltacja /ˌɛɡzalˈtaʦ̑ʲja/ (n)
exaltação
  przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli

egzamin /ɛɡˈzãmʲĩn/ (n)
exame
  (edukacja, edukacyjny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzaminować /ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
examinar
  przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi

egzegeza (n)
exegese
  (językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;

egzekucja /ˌɛɡzɛˈkuʦ̑ʲja/ (n)
execução
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega
  wykonanie wyroku śmierci

egzekutywa (n)
executivo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza wykonawcza w państwie

egzekwować /ˌɛɡzɛˈkfɔvaʨ̑/ (v)
exigir, executar
  wymagać wykonania czegoś
executar, exigir
  zmuszać, doprowadzać do spełnienia pewnych zobowiązań

egzemplarz /ɛɡˈzɛ̃mplaʃ/ (n)
espécime, exemplar
  jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzorcysta (n)
exorcista
  (kościelny) osoba uprawniona do odprawienia egzorcyzmu;

egzorcyzm (n)
exorcismo
  (kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;
  (kościelny) modlitwa, która ma usuwać wpływ szatana

egzorfina (n)
exorfina
  (biochemia, biochemiczny) ogólna nazwa związku organicznego, peptydu opioidowego o właściwościach morfinopodobnych, podobnego w działaniu do endorfin a pochodzącego głównie z mąki pszennej

egzotyczny /ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
exótico
  typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie

egzystencjalizm /ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
existencialismo
  (filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;

einstein /ˈajn͇ʃtajn/ (n)
einstânio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

ejakulat (n)
ejaculado
  (fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ekierka /ɛˈcɛrka/ (n)
esquadro
  przyrząd kreślarski o kształcie trójkąta prostokątnego

eklezjologia (n)
eclesiologia
  (teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;

ekolog /ɛˈkɔlɔk/ (n)
ecólogo
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią

ekologia /ˌɛkɔˈlɔɟja/ (n)
ecologia
  (biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologicznie /ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ecologicamente
  w sposób ekologiczny, szanując środowisko naturalne

ekologiczny /ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ecológico
  (biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekonomia /ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
economia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;

ekonomicznie (adv)
economicamente
  (ekonomia, ekonomiczny) odnosząc się do ekonomii, ekonomiki
  (podniośle) bez większego nakładu środków i wysiłku

ekonomiczny /ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
económico
  odnoszący się do gospodarki
  związany z ekonomią lub ekonomiką

ekonomista (n)
economista
  (ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek odłamu rosyjskiej socjaldemokracji z przełomu XIX i XX wieku

ekosystem /ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m/ (n)
ecossistema
  (ekologia, ekologiczny) fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekran /ˈɛkrãn/ (n)
blindagem, ecrã
  budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.
tela, ecrã
  część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
  ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy

ekscentryczny /ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
excêntrico
  dziwaczny, odbiegający od normy

eksfoliacja /ˌɛksfɔˈlʲjaʦ̑ʲja/ (n)
esfoliação, exfoliação
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) złuszczanie powierzchniowej warstwy naskórka za pomocą kwasów owocowych
  łuszczenie się powierzchniowej warstwy skał na skutek wietrzenia mechanicznego

ekshibicjonizm /ˌɛksxʲibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
exibicionismo
  (seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym;

ekshumacja (n)
exumação
  wydobycie pochowanych ludzkich szczątków;

ekshumować (v)
exumar
  wydobywać pochowane zwłoki

ekskomunika /ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika/ (n)
excomunhão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;

ekslibris (n)
ex-libris
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) znak własnościowy wklejany na wewnętrznej okładce książki;

ekspansja /ɛksˈpãw̃sʲja/ (n)
expansão
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zajmowanie przez państwo nowych terytoriów
  rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze
  (ekonomia, ekonomiczny) zdobywanie rynków zbytu
  (fizyka, fizyczny) zwiększanie się objętości substancji podczas przemian termodynamicznych w urządzeniach technicznych

ekspansjonizm (n)
expansionismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu

ekspert /ˈɛkspɛrt/ (n)
perito
  specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment /ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt/ (n)
experimento, experiência
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska;
experimento
  pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu

eksperymentować (v)
experimentar
  przeprowadzać eksperyment, podejmować próby, szukać nowych pomysłów i rozwiązań

eksplodować /ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
explodir
  z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksplozja /ɛksˈplɔzʲja/ (n)
explosão
  rozerwanie się z hukiem;

ekspozycja /ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
exposição
  (książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa
  (fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu

ekspresjonizm /ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
expressionismo
  (sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekspresyjny (adj)
expressivo
  odznaczający się siłą wyrazu

ekstaza /ɛkˈstaza/ (n)
êxtase
  (psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

ekstradycja (n)
extradição
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa

ekstrakcja /ɛksˈtrakʦ̑ʲja/ (n)
extração
  (chemia, chemiczny) wyodrębnianie składnika lub składników mieszaniny;

ekstrawagancja /ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
extravagância
  wygląd lub zachowanie jaskrawo odmienne od powszechnego

ekstremalny /ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ/ (adj)
extremo
  krańcowy, skrajny

ekstremizm /ɛksˈtrɛ̃mʲism̥/ (n)
extremismo
  wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

ekumeniczny (adj)
ecumênico, ecuménico
  (książkowy) powszechny, otwarty
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ekumenizmem, dotyczący ekumenizmu

ekwadorski /ˌɛkfaˈdɔrsʲci/ (adj)
equatoriano
  odnoszący się do państwa Ekwador

elastycznie (adv)
elasticamente
  w sposób elastyczny, giętko

elastyczny /ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
flexível
  (przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący
  (fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty

elegancki /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
elegante
  dotyczący elegancji; charakteryzujący się elegancją

elegancko /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑kɔ/ (adv)
elegantemente
  w sposób elegancki

elegia (n)
elegia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki o treści poważnej, refleksyjny, w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, poruszający tematykę przemijania, śmierci lub miłości;

elekcja /ɛˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
eleição
  proces wyboru na stanowisko lub urząd państwowy

elektorat (n)
eleitorado
  ogół wyborców

elektrochemia (n)
electroquímica
  (chemia, chemiczny) dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem zależności między zjawiskami elektrycznymi a reakcjami chemicznymi;

elektrochirurgia (n)
eletrocirurgia
  (medycyna, medyczny) metoda chirurgiczna, w której do przecinania tkanek używany jest galwanokauter

elektroda /ˌɛlɛkˈtrɔda/ (n)
eletrodo
  (fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;

elektrolityczny (adj)
eletrolítico
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem

elektromagnetyzm (n)
eletromagnetismo
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się współzależnością zjawisk elektrycznych i magnetycznych

elektromiografia (n)
eletromiografia
  diagnostyka czynności elektrycznej mięśni i nerwów obwodowych za pomocą elektromiografu;

elektron /ɛˈlɛktrɔ̃n/ (n)
elétron
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektroniczny /ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
eletrônico
  związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektronika /ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika/ (n)
eletrônica, eletrónica
  dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektrownia /ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa/ (n)
central eléctrica, usina de energia
  (elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektrum (n)
eletro
  (mineralogia, mineralogiczny) naturalnie występujący stop złota i srebra, dawniej używany do wybijania monet;

elektryczność /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
eletricidade, electricidade
  (fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;
electricidade
  (potocznie, potoczny) prąd elektryczny

elektryczny /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
elétrico, eléctrico
  związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryk /ɛˈlɛktrɨk/ (n)
eletricista
  osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

element /ɛˈlɛ̃mɛ̃nt/ (n)
elemento
  część składowa
  (filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze)
  (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela

elementarz /ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
abecedário
  (edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania;
  (przenośnie, przenośnia) rzecz podstawowa; coś, co każdy powinien wiedzieć i umieć

elf /ɛlf/ (n)
elfo
  istota fantastyczna;

elipsa /ɛˈlʲipsa/ (n)
elipse
  (geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

elita /ɛˈlʲita/ (n)
elite
  grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku
  wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

elokwencja (n)
eloquência
  umiejętność pięknego wysławiania się

elokwentny /ˌɛlɔˈkfɛ̃ntnɨ/ (adj)
eloquente
  mający dar umiejętnego, łatwego wysławiania się

emalia (n)
esmalte
  (technologia, technika, techniczny) masa szklista do pokrywania wyrobów głównie metalowych w celach dekoracyjnych lub ochronnych

emblemat /ɛ̃mˈblɛ̃mat/ (n)
emblema
  kompozycja plastyczna symbolizująca coś, np. organizację, ideę

embriologia /ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
embriologia
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

emerytura /ˌɛ̃mɛrɨˈtura/ (n)
pensão
  okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja /ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
emigração
  wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emir /ˈɛ̃mʲir/ (n)
emir
  tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich

emirat /ɛ̃ˈmʲirat/ (n)
emirado
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira

emocja /ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja/ (n)
emoção
  silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

emotikon /ˌɛ̃mɔˈtʲikɔ̃n/ (n)
emoticon
  (informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) znak graficzny powstały z różnych symboli literowych i znaków dostępnych na klawiaturze, zwykle wyrażający czyjeś emocje;

empatia /ɛ̃mˈpatʲja/ (n)
empatia
  (psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empiryczny /ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
empírico
  (filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

empiryzm /ɛ̃mˈpʲirɨsm̥/ (n)
empirismo
  (filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;

emu /ˈɛ̃mu/ (n)
emu
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

encefalopatia (n)
encefalopatia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;

encyklika (n)
encíclica
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalny papieski dokument doktrynalny w formie orędzia skierowany do biskupów i wiernych;

encyklopedia /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja/ (n)
enciclopédia
  dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

encyklopedyczny /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
enciclopédico
  związany z encyklopedią, dotyczący encyklopedii

encyklopedysta /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨsta/ (n)
enciclopedista
  członek grupy twórców Wielkiej Encyklopedii Francuskiej;

endemiczny (adj)
endémico, endémica
  występujący tylko na określonym obszarze

endogenny (adj)
endógeno
  (biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz

endokarp (n)
endocarpo
  (botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu, powstająca ze skórki okrywającej wewnętrzną stronę owocolistka;

endokrynologia /ˌɛ̃ndɔkrɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
endocrinologia
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu;
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) klinika, oddział lub pododdział w szpitalu, gdzie leczeni są pacjenci z chorobami tarczycy

endometrioza (n)
endometriose
  (medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;

endorfina /ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna/ (n)
endorfina
  (biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;

endoskop (n)
endoscópio
  (medycyna, medyczny) wziernik medyczny służący do oglądania wewnętrznych ścian narządów;

endoskopia (n)
endoscopia
  (medycyna, medyczny) oglądanie jam ciała za pomocą wziernika;

energia /ɛ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
energia
  (fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
  entuzjazm, chęć do działania

energia elektryczna (n)
energia elétrica
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) uporządkowany ruch ładunków elektrycznych

energiczny /ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
enérgico
  taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

enklawa /ɛ̃ŋˈklava/ (n)
enclave
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;

entalpia /ɛ̃nˈtalpʲja/ (n)
entalpia
  (fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entomologia /ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
entomologia
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entomologiczny /ˌɛ̃ntɔ̃mɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
entomológico
  (biologia, biologiczny) związany z entomologią, dotyczący entomologii

entropia /ɛ̃nˈtrɔpʲja/ (n)
entropia
  (fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;

entuzjazm /ɛ̃nˈtuzʲjasm̥/ (n)
entusiasmo
  stan zachwytu czymś; zapał, radość

enzym /ˈɛ̃w̃zɨ̃m/ (n)
enzima
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

eoliczny /ˌɛɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
eólico
  (geologia, geologiczny) związany z działalnością wiatru

epi- /ˈɛpʲi/
epi-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: zewnętrzny, poprzedzający coś, następujący po czymś, położony nad czymś

epicentrum (n)
epicentro
  (geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi

epicki (adj)
épico
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką
  (slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny

epidemia /ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja/ (n)
epidemia
  (medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiczność (n)
epidemicidade
  stan epidemii; posiadanie cech epidemii

epidemiczny (adj)
epidêmico
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) związany z epidemią, dotyczący epidemii

epidemiolog (n)
epidemiologista, epidemiólogo
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zapobieganiem i zwalczaniem epidemii

epidemiologia /ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja/ (n)
epidemiologia
  (edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epidemiologiczny (adj)
epidemiológico
  (medycyna, medyczny) związany z epidemiologią, dotyczący epidemiologii

epidot (n)
epídoto
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);

epigenetyczny (adj)
epigenético
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany z dziedzicznością pozagenową, dotyczący dziedziczności pozagenowej

epigenetyka (n)
epigenética
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) badanie dziedziczności pozagenowej;

epigraf /ɛˈpʲiɡraf/ (n)
epígrafe
  (historia, historyczny, historycznie) napis wykuty w kamieniu lub wycięty w drewnie, stanowiący element architektury, pomnika, nagrobka;

epigraficzny (adj)
epigráfico
  związany z epigrafiką, odnoszący się do epigrafiki

epik (n)
épico
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) twórca epiki

epilog /ɛˈpʲilɔk/ (n)
epílogo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;

epistemiczny (adj)
epistêmico
  (filozofia, filozoficzny) związany z poznawaniem, z wiedzą o czymś

epistemologia (n)
epistemologia
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością;

epistemologiczny (adj)
epistemológico
  związany z epistemologią, dotyczący epistemologii

epitafium /ˌɛpʲiˈtafʲjũm/ (n)
epitáfio
  inskrypcja nagrobna;

epitet (n)
epíteto
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz określający rzeczownik;
  (potocznie, potoczny) wyzwisko

epizjotomia (n)
episiotomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne nacięcie w okolicy krocza stosowane u rodzących kobiet

epizod /ɛˈpʲizɔt/ (n)
episódio
  zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)

epoka /ɛˈpɔka/ (n)
época
  (geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;
epoceus
  punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity;

epoka kamienia (n)
Idade da Pedra
  (archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

eponim /ɛˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
epônimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej;

epsilon /ɛpˈsʲilɔ̃n/ (n)
épsilon
  nazwa piątej litery alfabetu greckiego, ε;

eradykacja (n)
erradicação
  (medycyna, medyczny) całkowite wyeliminowanie choroby zakaźnej na całym świecie

erb /ɛrp/ (n)
érbio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erekcja /ɛˈrɛkʦ̑ʲja/ (n)
ereção
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;

erem (n)
eremitério
  klasztor;

ergofobia (n)
ergasiofobia, ergofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) fobia pracy, irracjonalny lęk przed pracą

erotyka /ɛˈrɔtɨka/ (n)
erotismo
  ogół tego, co erotyczne, związane z erotyzmem, tematyką miłosną

erozja /ɛˈrɔzʲja/ (n)
erosão
  (geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

erupcja /ɛˈrupʦ̑ʲja/ (n)
erupção
  (geologia, geologiczny) wybuch wulkanu;
  (astronomia, astronomiczny) wybuch gazu na Słońcu

eschatologia /ˌɛsxatɔˈlɔɟja/ (n)
escatologia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

eskalacja (n)
escalamento
  stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

eskapista (n)
escapista
  osoba charakteryzująca się eskapizmem, osoba uprawiająca eskapizm

eskapizm (n)
escapismo
  (psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

eskimoski /ˌɛsʲcĩˈmɔsʲci/ (adj)
esquimó
  związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów

eskorta /ɛˈskɔrta/ (n)
escolta
  (przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę
  oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta

esperanto /ˌɛspɛˈrãntɔ/ (n)
esperanto
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

espresso /ɛsˈprɛsːɔ/ (n)
café expresso, expresso
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

ester (n)
éster
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;

esteta /ɛˈstɛta/ (n)
esteta
  człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

estetyczny /ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
estético
  zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

estetyka /ɛˈstɛtɨka/ (n)
estética
  ładny, gustowny wygląd czegoś

estoński /ɛˈstɔ̃j̃sʲci/ (adj)
estoniano
  odnoszący się do Estonii lub Estończyków

estoński /ɛˈstɔ̃j̃sʲci/ (n)
estoniano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Estonii;

estrogen /ɛˈstrɔɡɛ̃n/ (n)
estrogénio
  (fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy;

eta /ˈɛta/ (n)
eta
  nazwa siódmej litery alfabetu greckiego współczesnego i ósmej alfabetu starogreckiego, η;

etanol /ɛˈtãnɔl/ (n)
etanol
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

eteromania /ˌɛtɛrɔ̃ˈmãɲja/ (n)
eteromania
  (medycyna, medyczny) nałóg wąchania lub picia eteru dietylowego;

etiologiczny (adj)
etiológico
  (medycyna, medyczny) związany z etiologią, dotyczący etiologii

etiopski /ɛˈtʲjɔpsʲci/ (adj)
etíope
  odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etiuda /ɛˈtʲjuda/ (n)
estudo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy;

etniczny /ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
étnico
  związany z przynależnością do grupy narodowej

etnograficzny (adj)
etnográfico
  związany z etnografią

etruski /ɛˈtrusʲci/ (adj)
etrusco
  dotyczący Etrurii lub Etrusków

etycznie (adv)
eticamente
  w sposób zgodny z etyką

etyczny /ɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ético
  związany z etyką, dotyczący etyki

etyka /ˈɛtɨka/ (n)
ética
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etymologia /ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
etimologia
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów;
  (językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu

etymologiczny (adj)
etimológico
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii

eucharystia /ɛw.xa.rɨˈsti.a/ (n)
eucaristia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porządek celebracji liturgicznej w chrześcijaństwie, inaczej msza;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie eucharystyczne, konsekrowana hostia i wino;

eudajmonia (n)
eudaimonia
  (filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: stan zadowolenia i satysfakcji z życia, rozumiany różnie przez różnych filozofów;

eudajmonizm (n)
eudemonismo
  (filozofia, filozoficzny) stanowisko etyczne głoszące, że szczęście jest najwyższą wartością i celem życia człowieka

eufemizm /ɛwˈfɛ̃mʲism̥/ (n)
eufemismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, które jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

euforia /ɛwˈfɔrʲja/ (n)
euforia
  stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

eugenika /ɛwˈɡɛ̃ɲika/ (n)
eugenia
  (biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;

eukaliptus (n)
eucalipto
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

eunuch /ˈɛwnux/ (n)
eunuco
  (dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec
  mężczyzna z wyciętymi jądrami;

eureka /ɛwˈrɛka/ (interjection)
eureca, heureca
  „znalazłem!”, okrzyk radości po dokonaniu jakiegoś odkrycia lub znalezieniu rozwiązania problemu

euro /ˈɛwrɔ/ (n)
euro
  (jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

eurocent /ɛwˈrɔʦ̑ɛ̃nt/ (n)
cêntimo
  (potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro

europ /ˈɛwrɔp/ (n)
európio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europeizacja (n)
europeização
  czynienie czegoś europejskim, nadawanie cech europejskich;

europeizować (v)
europeizar
  czynić coś europejskim

europejski /ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
europeu
  dotyczący Europy

eutanazja /ˌɛwtãˈnazʲja/ (n)
eutanásia
  (medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

eutrofizacja (n)
eutrofização
  (ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu

ewakuacja /ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
evacuação
  opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewangelia /ˌɛvãŋˈɡɛlʲja/ (n)
evangelho
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewangeliarz (n)
evangeliário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna z podzielonymi na perykopy ewangeliami;

ewolucja /ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
evolução
  (biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
  proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś

ewolucjonizm /ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
evolucionismo
  (biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

ewoluować (v)
evolucionar
  przechodzić od stadiów prostszych ku bardziej rozwiniętym

eyeliner (n)
delineador
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) specjalna kredka lub tusz do malowania kresek na brzegach powiek;

ezetymib (n)
ezetimiba
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwmiażdżycowy, który hamuje wchłanianie steroli, w tym cholesterolu, z jelit

ezoteryczny /ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
esotérico
  tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabryka /ˈfabrɨka/ (n)
fábrica
  produkcyjny zakład przemysłowy

fabrykant /faˈbrɨkãnt/ (n)
fabricante
  (przestarzałe, przestarzały) właściciel fabryki

facebookowicz (n)
facebookiano
  (informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) użytkownik Facebooka

facet /ˈfaʦ̑ɛt/ (n)
cara
  (potocznie, potoczny) mężczyzna

fagocista (n)
fagotista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot /ˈfaɡɔt/ (n)
fagote
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fair play (n)
jogo limpo
  uczciwa rywalizacja w sporcie

fajerwerk (n)
fogo de artifício
  ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

fajka /ˈfajka/ (n)
cachimbo
  przedmiot do palenia tytoniu;

fakt /fakt/ (n)
fato, facto
  to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktoid (n)
factoide
  (socjologia, socjologiczny) (publikatory) karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;

faktoria (n)
feitoria
  (historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;

faktura /fakˈtura/ (n)
factura
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;

fakultatywny (adj)
facultativo
  (książkowy) dobrowolny, pozostawiony do wyboru

fala /ˈfala/ (n)
onda
  (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;
onda, vaga
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
  (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie
  (wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;

falanga /faˈlãŋɡa/ (n)
falange
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) zwarty oddział piechoty w starożytnej Grecji;

falanster (n)
falanstério
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;

falliczny (adj)
fálico
  mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

fallocentryzm (n)
falocentrismo
  pogląd charakteryzujący się postrzeganiem fallusa jako głównego elementu organizacji życia społecznego

fallus /ˈfalːus/ (n)
falo
  (anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

falochron /faˈlɔxrɔ̃n/ (n)
quebra-mar, talha-mar
  konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

fanatycznie /ˌfãnaˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
fanaticamente
  w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi

fanatyczny (adj)
fanático
  charakteryzujący się fanatyzmem

fanatyk /fãˈnatɨk/ (n)
fanático
  żarliwy zwolennik idei lub religii

fanatyzm /fãˈnatɨsm̥/ (n)
fanatismo
  postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fanfara (n)
fanfarra
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótki utwór grany najczęściej na trąbce rozpoczynający uroczystości;

fantastyka naukowa (n)
ficção científica
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;

fantazja /fãnˈtazʲja/ (n)
fantasia
  wyobraźnia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;

farad /ˈfarat/ (n)
farad
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon /faˈraɔ̃n/ (n)
faraó
  (historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

farba /ˈfarba/ (n)
tinta, pintura
  (budownictwo) (sztuka) mieszanina barwników służąca do malowania

farbiarz (n)
tintureiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) rzemieślnik farbujący tkaniny

farerski /faˈrɛrsʲci/ (adj)
feroês
  odnoszący się do Wysp Owczych

farerski /faˈrɛrsʲci/ (n)
feroês
  język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

farma /ˈfarma/ (n)
fazenda, sítio, granja
  (rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

farmaceutyczny /ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
farmacêutico
  związany z farmacją

farmakodynamika (n)
farmacodinâmica
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii badający mechanizmy działania leków oraz reakcje organizmu na nie;

farmakologia /ˌfarmakɔˈlɔɟja/ (n)
farmacologia
  dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farmakologicznie (adv)
farmacologicamente
  w sposób farmakologiczny, za pomocą leków

farmakologiczny /ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
farmacológico
  związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

farmakopea (n)
farmacopéia
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) urzędowy spis leków zatwierdzonych do użycia w danym państwie, zawierający m.in. opis ich składu, właściwości oraz zalecenia dotyczące zastosowania;

farmakoterapia (n)
farmacoterapia
  zastosowanie leków do zwalczenia choroby, leczenie chorób lekami farmaceutycznymi

farsz /farʃ/ (n)
recheio
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;

fartuch /ˈfartux/ (n)
avental
  ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

fasada /faˈsada/ (n)
fachada
  (architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku;
  (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;

fascynacja (n)
fascinação
  bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

fascynujący (adj)
cativante, fascinante
  wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

fasola /faˈsɔla/ (n)
feijão
  (botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

faszysta /faˈʃɨsta/ (n)
fascista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystowski /ˌfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
fascista
  związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm /ˈfaʃɨsm̥/ (n)
fascismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatalista /ˌfataˈlʲista/ (n)
fatalista
  osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu

fatamorgana (n)
miragem
  zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;

fatfobia (n)
gordofobia
  niechęć czy wrogość wobec osób otyłych

fatwa /ˈfatfa/ (n)
fátua, fatwa
  w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;

fatyczny (adj)
fático
  (językoznawstwo, językoznawczy) służący samemu nawiązaniu lub podtrzymaniu kontaktu między rozmówcami, bez istotnej wymiany informacji

faul /fawl/ (n)
falta
  (sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry;

fauna /ˈfawna/ (n)
fauna
  (biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;

fawela /faˈvɛla/ (n)
favela
  (socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;

faza /ˈfaza/ (n)
fase
  miejsce, etap

fałszerz (n)
falsificador
  osoba, która coś fałszuje

fałszywy przyjaciel /fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (idiom)
falso amigo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;

federacja /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
federação
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

federalny (adj)
federal
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

felga /ˈfɛlɡa/ (n)
aro
  element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

felieton (n)
folhetim
  (publikatory) krótki utwór publicystyczny;

fellatio /fɛlˈːatʲjɔ/ (n)
felação
  (seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa;

feminista /ˌfɛ̃mʲĩˈɲista/ (n)
feminista
  zwolennik feminizmu

feminizm /fɛ̃ˈmʲĩɲism̥/ (n)
feminismo
  (książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenek /ˈfɛ̃nɛk/ (n)
feneco, raposas-do-deserto
  (zoologia, zoologiczny) mały, pustynny lis o puszystym ogonie i dużych uszach;

fenkuł (n)
funcho
  (botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach;
  (spożywczy) jarzyna z fenkułu (1.1)

fenomenalizm (n)
fenomenalismo
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

ferm /fɛrm/ (n)
férmio
  (chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermata /fɛrˈmata/ (n)
fermata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;

fermentacja /ˌfɛrmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
fermentação
  (biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

fermentować /ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
fermentar
  ulegać procesowi fermentacji
  powodować fermentację, poddawać fermentacji

fermion /ˈfɛrmʲjɔ̃n/ (n)
férmion
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

feta /ˈfɛta/ (n)
feta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj greckiego sera (zwykle owczego), o słonym smaku;

fetysz (n)
fetiche
  (przenośnie, przenośnia) obiekt intensywnego zainteresowania lub pożądania intelektualnego
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman
  (seksuologia, seksuologiczny) obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną

fetyszyzm (n)
fetichismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z form wierzeń religijnych polegająca na kulcie obiektów o domniemanej sile nadprzyrodzonej

feudalizm (n)
feudalismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

feudalny (adj)
feudal
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

fiasko /ˈfʲjaskɔ/ (n)
fiasco
  nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

fibryna (n)
fibrina
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko fibrylarne, które pełni funkcje podporowe w procesie krzepnięcia

fidżyjski /fʲiˈʤ̑ɨjsʲci/ (adj)
fijiano
  odnoszący się do państwa Fidżi

fidżyjski /fʲiˈʤ̑ɨjsʲci/ (n)
fijiano
  język urzędowy Fidżi,

figa /ˈfʲiɡa/ (n)
figo
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figowiec /fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
figueira
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

fikcja (n)
ficção
  coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania

fikcyjne małżeństwo (n)
casamento por conveniência
  małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie

filantrop (n)
filantropo
  człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących

filatelistyka /ˌfʲilatɛˈlʲistɨka/ (n)
filatelia
  hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filipino /ˌfʲilʲiˈpʲĩnɔ/ (n)
filipino
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny dialekt języka tagalskiego

filiżanka /ˌfʲilʲiˈʒãnka/ (n)
xícara, chávena
  niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)

film /fʲilm/ (n)
filme, película
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;
  (fotografia) światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna

film dokumentalny (n)
documentário
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku filmu dokumentalnego (1.1)

film niemy (n)
filme mudo
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmować /fʲilˈmɔvaʨ̑/ (v)
filmar
  nagrywać coś kamerą filmową

filologia /ˌfʲilɔˈlɔɟja/ (n)
filologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

filologiczny /ˌfʲilɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
filológico
  (przymiotnik) od: filologia

filozof /fʲiˈlɔzɔf/ (n)
filósofo
  (edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia /ˌfʲilɔˈzɔfʲja/ (n)
filosofia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny /ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
filosófico
  związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filozofować (v)
filosofar
  (filozofia, filozoficzny) uprawiać filozofię

filtr /fʲiltr̥/ (n)
filtro
  (elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości
  (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji
filtro, crivo
  błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

filtrowanie /ˌfʲiltrɔˈvãɲɛ/ (n)
filtração
  proces przepuszczania czegoś przez filtr

filtrować (v)
filtrar
  oczyszczać, przepuszczając przez filtr
  będąc filtrem, zatrzymywać szkodliwe czynniki

finalizować /ˌfʲĩnalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
completar, finalizar
  doprowadzać coś do końca (finału)

finanse (n)
finanças
  ogół spraw związanych z pieniędzmi, kosztami, płaceniem

finansować (v)
financiar
  dostarczać finansów

finansowo (adv)
financeiramente
  pod względem finansów, pieniędzy

finansowy /ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ/ (adj)
financeiro
  dotyczący finansów

finał /ˈfʲĩnaw/ (n)
final
  (sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek
  koniec, zakończenie

fioletowy /ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
violeta, lilás
  mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;

fiord /fʲjɔrt/ (n)
fiorde
  (geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek /ˈfʲjɔwɛk/ (n)
violeta
  (botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

fiołek trójbarwny /ˈfʲjɔwɛk trujˈbarvnɨ/ (n)
amor-perfeito
  (botanika, botaniczny) pospolity w Polsce gatunek rośliny należący do rodziny fiołkowatych;

firma /ˈfʲirma/ (n)
firma
  (potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo

firmament /fʲirˈmãmɛ̃nt/ (n)
firmamento
  nieboskłon, sklepienie niebieskie, niebo

fiskalny (adj)
fiscal
  dotyczący podatków, skarbu państwa albo dochodów państwa

fiszbinowce (n)
baleia
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mysticeti Cope, klad ssaków z rzędu waleni;

fitochemia (n)
fitoquímica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;

fitoestrogen (n)
fitoestrógeno
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;

fitohormon /ˌfʲitɔˈxɔrmɔ̃n/ (n)
fitormônio
  (biochemia, biochemiczny) hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne

fitoterapia (n)
fitoterapia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się stosowaniem ziół w lecznictwie

fizjologia (n)
fisiologia
  nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizjologiczny (adj)
fisiológico
  odnoszący się do naturalnych czynności organizmu
  dotyczący działu fizjologii

fizycznie (adv)
fisicamente
  w sposób odnoszący się do zjawisk fizyki

fizyczny /fʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
físico
  dostępny zmysłom

fizyk /ˈfʲizɨk/ (n)
físico
  naukowiec zajmujący się fizyką

fizyka /ˈfʲizɨka/ (n)
física
  nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fizylier (n)
fuzileiro
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
finlandês
  odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (n)
finlandês
  (językoznawstwo, językoznawczy) ugrofiński język używany przez Finów;

flaga /ˈflaɡa/ (n)
bandeira
  płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flamandzki (adj)
flamengo
  odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

flamandzki (n)
flamengo
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

flanela /flãˈnɛla/ (n)
flanela
  (włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;

flaszowiec miękkociernisty /flaˈʃɔvʲjɛʦ̑ ˌmʲjɛ̃ŋkːɔʨ̑ɛrʲˈɲistɨ/ (n)
graviola, pinha
  (botanika, botaniczny) gatunek małego drzewa pochodzącego z Ameryki Środkowej i Antyli;

flecista /flɛˈʨ̑ista/ (n)
flautista
  muzyk, który gra na flecie

flet /flɛt/ (n)
flauta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

flet poprzeczny /ˈflɛt pɔˈpʃɛʧ̑nɨ/ (n)
flauta transversal
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;

fletnia Pana /ˈflɛtʲɲa ˈpãna/ (n)
flauta de Pã
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

flirtować (v)
flertar
  uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flora /ˈflɔra/ (n)
flora
  (botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych

floren (n)
florim
  (numizmatyka, numizmatyczny) trzynastowieczna złota moneta florencka;

florystyka (n)
florística
  (botanika, botaniczny) dział geografii roślin i geobotaniki systematyzujący florę danego obszaru

flota /ˈflɔta/ (n)
frota
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zbiór jednostek pływających;

fluktuacja /ˌfluktuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
flutuação
  zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;

fluoksetyna /ˌflu<sup>w</sup>ɔksɛˈtɨ̃na/ (n)
fluoxetina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja czynna leków tymoleptycznych — stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych i obsesyjno-kompulsyjnych;

fluor /ˈflu<sup>w</sup>ɔr/ (n)
flúor
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

fluorescencja (n)
fluorescência
  (fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki

fluoryt (n)
fluorita
  (mineralogia, mineralogiczny) różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia;

flądra /ˈflɔ̃ndra/ (n)
linguado
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba;

fobia /ˈfɔbʲja/ (n)
fobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

foka /ˈfɔka/ (n)
foca
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

folacyna /ˌfɔlaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
folacina
  (zobacz) kwas foliowy

folia /ˈfɔlʲja/ (n)
folha
  cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach;

folia bąbelkowa (n)
plástico-bolha
  folia z tworzywa sztucznego z bąbelkami powietrza stosowana do opakowywania kruchych przedmiotów;

folklor /ˈfɔlklɔr/ (n)
folclore
  (etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

fondue (n)
fondue
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonem /ˈfɔ̃nɛ̃m/ (n)
fonema
  (językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny (adj)
fonético
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyka /fɔ̃ˈnɛtɨka/ (n)
fonética
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

fonologia /ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
fonologia
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o fonemach i relacjach między nimi;

fontanna /fɔ̃nˈtãnːa/ (n)
fonte, chafariz
  dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

formacyjny (adj)
formativo
  dotyczący formacji, związany z formacją

formalista /ˌfɔrmaˈlʲista/ (n)
formalista
  człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania

formalizm (n)
formalismo
  ścisłe trzymanie się litery przepisów w danym działaniu

formalność /fɔrˈmalnɔɕʨ̑/ (n)
formalidade
  czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta
  czynność wykonywana według przepisów, urzędowo

formatować /ˌfɔrmaˈtɔvaʨ̑/ (v)
formar
  (drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt
formatar
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) kasować zawartość dysku
  (informatyka, informatyczny) przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików

formularz /fɔrˈmulaʃ/ (n)
formulário
  blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia
  (informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem

forsa /ˈfɔrsa/ (n)
grana
  (potocznie, potoczny) pieniądze

fort /fɔrt/ (n)
forte
  (wojskowość, wojskowy) budowla obronna

forteca /fɔrˈtɛʦ̑a/ (n)
fortaleza
  (architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;

fortepian /fɔrˈtɛpʲjãn/ (n)
fortepiano, piano (de cauda), pianoforte
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fosa /ˈfɔsa/ (n)
fosso
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor /ˈfɔsfɔr/ (n)
fósforo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan (n)
fosfato
  (chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fotel /ˈfɔtɛl/ (n)
poltrona
  rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotograf /fɔˈtɔɡraf/ (n)
fotógrafo
  osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia /ˌfɔtɔˈɡrafʲja/ (n)
fotografia
  sztuka wykonywania fotografii (1.1);
  nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym

fotograficzny /ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
fotográfico
  związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografować /ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑/ (v)
fotografar
  robić zdjęcie, robić fotografię

fotokopia /ˌfɔtɔˈkɔpʲja/ (n)
fotocópia
  (biurowość, biurowy) kopia dokumentu, druku, rękopisu itp. uzyskana techniką fotograficzną

fotomontaż /ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
fotomontagem
  (fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

foton /ˈfɔtɔ̃n/ (n)
fotão
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotorealizm (n)
fotorrealismo
  (sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;

fotosynteza (n)
fotossíntese
  (biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

fototropizm /ˌfɔtɔˈtrɔpʲism̥/ (n)
fototropismo
  (botanika, botaniczny) zwrócenie się rośliny w kierunku źródła światła lub w przeciwną stronę;

fowistyczny (adj)
fauvista
  (sztuka) związany z fowizmem, dotyczący fowizmu

fowizm (n)
fauvismo
  (sztuka) kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku o bardzo żywej kolorystyce dzieł

fragment /ˈfraɡmɛ̃nt/ (n)
fragmento
  wyodrębniona część czegoś

frajer /ˈfrajɛr/ (n)
otário
  (potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

frak /frak/ (n)
fraque
  część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;

franciszkanin (n)
franciscano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (adj)
francês
  odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
francês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuski pocałunek /frãnˈʦ̑usʲci ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
beijo de língua
  namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;

francuskojęzyczny /frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
francófono
  posługujący się językiem francuskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

frank /frãŋk/ (n)
franco
  (jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

frans /frãw̃s/ (n)
frâncio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

fregata /frɛˈɡata/ (n)
fragata
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;
  (ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;

fresk /frɛsk/ (n)
afresco
  (sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;
  (sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)

fretka /ˈfrɛtka/ (n)
furão
  (zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

front /frɔ̃nt/ (n)
frente
  (budownictwo) przód budynku
  (wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych;
  przód, przednia część
  (meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza;
  zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem

frontalny (adj)
frontal
  czołowy, przedni

fronton (n)
frontão
  (architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

fruktoza (n)
frutose
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frustracja (n)
frustração
  (psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

frutarianizm (n)
frugivorismo
  sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

frytkownica (n)
fritadeira
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;

fryzjer /ˈfrɨzʲjɛr/ (n)
cabeleireiro, frisador
  osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzura /frɨˈzura/ (n)
penteado
  (fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fryzyjski (adj)
frisão
  dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

frędzel /ˈfrɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
borla
  (krawiectwo) zwisający fragment materiału przymocowany do tkaniny

fuga /ˈfuɡa/ (n)
fuga
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj formy muzycznej;
  (budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze

fuj (interjection)
cachicha, cativa
  (potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fundacja /fũnˈdaʦ̑ʲja/ (n)
fundação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

fundament /fũnˈdãmɛ̃nt/ (n)
fundamento
  (budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;

fundamentalista /ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista/ (n)
fundamentalista
  człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki

fundamentalizm (n)
fundamentalismo
  pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

fundamentalny /ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
fundamental
  podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

fundować (v)
fundar
  zakładać i opłacać instytucje

funkcja /ˈfũŋkʦ̑ʲja/ (n)
função
  (informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
  (matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
  przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcja stanu /ˈfũŋkʦ̑ʲja ˈstãnu/ (n)
função de estado
  (fizyka, fizyczny) funkcja zależna wyłącznie od stanu układu

funkcja wzajemnie jednoznaczna (n)
bijeção
  (matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;

funkcjonariusz /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
funcionário
  (administracja) pracownik służb państwowych, zwykle mundurowych np. policji lub służby więziennej;

funkcjonować /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
funcionar
  działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

funt /fũnt/ (n)
libra
  (jednostka monetarna) waluta niektórych państw

furan (n)
furano
  (chemia, chemiczny) ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;

furosemid /ˌfurɔˈsɛ̃mʲit/ (n)
furosemida
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

futro /ˈfutrɔ/ (n)
pele
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
  (zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu
  (krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan

futurolog (n)
futurologista
  mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe

futurologia /ˌfuturɔˈlɔɟja/ (n)
futurologia
  dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii

futurysta (n)
futurista
  (sztuka) artysta, twórca, który tworzy w nurcie futuryzmu

futuryzm /fuˈturɨsm̥/ (n)
futurismo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

gabardyna /ˌɡabarˈdɨ̃na/ (n)
gabardina
  (włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

gabinet /ɡaˈbʲĩnɛt/ (n)
escritório
  pokój przeznaczony do pracy umysłowej

gablota /ɡaˈblɔta/ (n)
montra
  oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

gad /ɡat/ (n)
réptil
  (herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;
  (potocznie, potoczny) zły człowiek

gadolin /ɡaˈdɔlʲĩn/ (n)
gadolíneo, gadolínio
  (chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadżet /ˈɡaʤ̑ɛt/ (n)
engenhoca
  (książkowy) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;

gafa (n)
mancada
  nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

gagat /ˈɡaɡat/ (n)
azeviche
  (mineralogia, mineralogiczny) bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie;

gaj /ɡaj/ (n)
bosquete
  (książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

gal /ɡal/ (n)
gálio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galaktyczny (adj)
galático
  związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka /ɡaˈlaktɨka/ (n)
galáxia
  (astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galera /ɡaˈlɛra/ (n)
galera, galé
  (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galeria /ɡaˈlɛrʲja/ (n)
galeria
  (sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum

galicyjski /ˌɡalʲiˈʦ̑ɨjsʲci/ (adj)
galego
  dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

galicyzm /ɡaˈlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
galicismo, francesismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;

galijski (adj)
gaulês, gálico
  związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

galon /ˈɡalɔ̃n/ (n)
galão
  (jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;

galwanometr (n)
galvanómetro
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru słabego prądu elektrycznego

gameta /ɡãˈmɛta/ (n)
gâmeta, célula sexual
  (biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego;

gametangium /ˌɡãmɛˈtãŋʲɟũm/ (n)
gametângio
  (biologia, biologiczny) organ lub komórka, w którym są wytwarzane gamety;

gamma /ˈɡãmːa/ (n)
gama
  nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

gangrena /ɡãŋˈɡrɛ̃na/ (n)
gangrena
  (medycyna, medyczny) proces gnilny tkanek wywołany w żywym organizmie przez bakterie gnilne;

garam masala (n)
garam masala
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z kuchni indyjskiej zmielona mieszanka przypraw: kminu rzymskiego, kolendry, czarnego pieprzu, kardamonu, liścia laurowego, goździków, cynamonu, chili

garaż /ˈɡaraʃ/ (n)
garagem
  wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb /ɡarp/ (n)
corcunda, corcova
  (medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;
corcova, corcunda
  (zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem
corcova
  wypukłość na jakimś przedmiocie

garbarz /ˈɡarbaʃ/ (n)
curtidor
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

garbus /ˈɡarbus/ (n)
corcunda
  (pogardliwie, pogardliwy) człowiek z garbem (kifozą)

garderoba /ˌɡardɛˈrɔba/ (n)
vestiário
  ogół odzieży, ubrań, które się posiada
  pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

gardzić /ˈɡarʲʥ̑iʨ̑/ (v)
desprezar
  myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

gardło /ˈɡardwɔ/ (n)
garganta, faringe
  (anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

garncarz /ˈɡarn̥ʦ̑aʃ/ (n)
ceramista
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne

garnek /ˈɡarnɛk/ (n)
panela, tacho
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnitur /ɡarʲˈɲitur/ (n)
fato, terno
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garnizon (n)
guarnição, caserna
  (wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania garnizonu (1.1)
guarnição
  (wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu

garść /ɡarʲɕʨ̑/ (n)
punhado
  ilość mieszcząca się w garści (1.1)
  dłoń złożona tak, aby móc coś zaczerpnąć lub chwycić

gasidło (n)
abafador
  narzędzie do gaszenia świec w formie metalowego stożka niejednokrotnie umocowywanego na kiju;

gasić /ˈɡaɕiʨ̑/ (v)
apagar
  o wapnie palonym: łączyć z wodą
  przerywać palenie
  zaspokajać głód, pożądanie, potrzebę

gastronomia /ˌɡastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
gastronomia
  działalność produkcyjno-usługowa, obejmująca prowadzenie restauracji, barów itp.

gastrula /ɡaˈstrula/ (n)
gástrula
  (biologia, biologiczny) wczesne stadium rozwojowe zarodka większości zwierząt oraz człowieka;

gatunek /gaˈtuŋki/ /ɡaˈtũnɛk/ (n)
espécie
  (biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;

gaucho (n)
gaúcho
  południowoamerykański konny pasterz;

gawial (n)
gavial
  (zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gawron /ˈɡavrɔ̃n/ (n)
gralha-calva
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gaz /ɡas/ (n)
gás
  (fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
  (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
  (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
acelerador, gás
  (motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz musztardowy /ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ/ (n)
gás mostarda
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz szlachetny /ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
gás nobre
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny ostatniej, 18 grupy układu okresowego;

gaz ziemny /ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
gás natural
  (geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gaza (n)
gaze
  (włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana

gazela /ɡaˈzɛla/ (n)
gazela
  (zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta /ɡaˈzɛta/ (n)
jornal, gazeta
  drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazowany (adj)
gasoso
  (spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gałka muszkatołowa /ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva/ (n)
noz-moscada
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałąź /ˈɡawɔ̃w̃ɕ/ (n)
ramo
  (botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu

gaśnica /ɡaɕˈɲiʦ̑a/ (n)
extintor
  (technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gdy /ɡdɨ/ (conjunction)
quando, enquanto
  …rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdy kota nie ma, myszy harcują /ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃/ (proverb)
quando o gato sai, os ratos fazem a festa
  kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (interrogativePronoun)
onde
  (potocznie, potoczny) służący do tworzenia pytań o przebieg trasy
  służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (pronoun)
onde
  …względny, zastępujący określenie miejsca
  gdzieś (miejsce nie określone bliżej)

gdzie indziej /ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/ (adv)
alhures
  do innego miejsca
  w innym miejscu

gdzieś /ɟʥ̑ɛ̇ɕ/ (indefinitePronoun)
algures, em algum lugar
  w pewnym miejscu

gejsza /ˈɡɛjʃa/ (n)
gueixa
  w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gejzer /ˈɡɛjzɛr/ (n)
géiser, gêiser
  (geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą;

gekon /ˈɡɛkɔ̃n/ (n)
lagartixa, osga
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

gelotologia (n)
gelotologia
  terapia śmiechem;

gemmologia (n)
gemologia
  (mineralogia, mineralogiczny) nauka o kamieniach szlachetnych;

gen /ɡɛ̃n/ (n)
gene
  (biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

gender (n)
género
  (psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, które są przypisane przez kulturę do każdej z płci; szerzej: zbiór wzorów zachowań, wyobrażeń i oczekiwań społecznych, a także norm, które są związane z płcią biologiczną, wyznaczający funkcje pełnione przez jednostkę w społeczeństwie i kulturze wraz ze statusem tej jednostki i przysługującymi jej prawami;

genealog (n)
genealogista
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) historyk badający dzieje rodów z uwzględnieniem koligacji

genealogia (n)
genealogia
  geneza rodu uwzględniająca następstwo pokoleń i koligacje

generacja (n)
geração
  ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku

generator /ˌɡɛ̃nɛˈratɔr/ (n)
gerador
  (elektryczność) prądnica, szczególnie o dużej mocy;
  urządzenie, które coś wytwarza (generuje)

generał /ɡɛ̃ˈnɛraw/ (n)
general
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

genetycznie (adv)
geneticamente
  w sposób dotyczący genetyki / genów

genetyczny /ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
genético
  (biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

genewski /ɡɛ̃ˈnɛfsʲci/ (adj)
genebrino
  dotyczący Genewy, związany z Genewą

geniusz /ˈɡɛ̃ɲjuʃ/ (n)
gênio, génio
  osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach
génio
  czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent

genom /ˈɡɛ̃nɔ̃m/ (n)
genoma
  (biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;

genotoksyczność (n)
genotoxicidade
  bezpośrednia reakcja rakotwórczych związków chemicznych z kwasem deoksyrybonukleinowym (DNA);

gentamycyna /ˌɡɛ̃ntãmɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
gentamicina
  antybiotyk aminoglikozydowy zabijający bakterie tlenowe, wytwarzany przez promieniowce;

genueński /ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃sʲci/ (adj)
genovês
  dotyczący Genui, związany z Genuą, pochodzący z Genui

geocentryczny (adj)
geocêntrico
  (astronomia, astronomiczny) używający Ziemi jako punktu odniesienia

geocentryzm (n)
geocentrismo
  (astronomia, astronomiczny) teoria o centralnym położeniu Ziemi we wszechświecie;

geoda (n)
geode
  (mineralogia, mineralogiczny) wnęka w masie skalnej, której ściany obrośnięte są minerałem;

geodezja /ˌɡɛɔˈdɛzʲja/ (n)
geodésia, geodesia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geofit (n)
geófita
  (botanika, botaniczny) ziemnopączkowa roślina z organami wegetatywnymi odnawiającymi się pod ziemią;

geofizyczny (adj)
geofísico
  dotyczący geofizyki

geofizyk (n)
geofísico
  naukowiec zajmujący się geofizyką

geofizyka (n)
geofísica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej

geograf /ɡɛˈɔɡraf/ (n)
geógrafo
  osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia /ˌɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
geografia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny /ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
geográfico
  związany z geografią, odnoszący się do geografii

geolog /ɡɛˈɔlɔk/ (n)
geólogo
  (edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii

geologia /ˌɡɛɔˈlɔɟja/ (n)
geologia
  nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geologicznie (adv)
geologicamente
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) odnosząc się do geologii

geologiczny /ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
geológico
  związany z geologią

geometria /ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
geometria
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
  (matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geometryczny /ˌɡɛɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
geométrico
  (matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii
  składający się z elementów będących figurami geometrycznymi

geomorfologia /ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
geomorfologia
  (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

geopolitycznie (adv)
geopoliticamente
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w sposób dotyczący geopolityki

geopolityka (n)
geopolítica
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne

geosfera (n)
geosfera
  (geologia, geologiczny) powłoka globu ziemskiego;

gepard /ˈɡɛpart/ (n)
chita, guepardo
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

geriatria /ɡɛrʲˈjatrʲja/ (n)
geriatria
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego;

geriatryczny (adj)
geriátrico
  (medycyna, medyczny) dotyczący geriatrii lub geriatrów

german /ˈɡɛrmãn/ (n)
germânio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanistyka (n)
germanística
  (edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizacja (n)
germanização
  narzucanie lub dobrowolne przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

germański /ɡɛrˈmãj̃sʲci/ (adj)
germânico
  dotyczący Germanów lub Germanii

geronto- /ɡɛˈrɔ̃ntɔ/
geronto-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starością, starcami

gest /ɡɛst/ (n)
gesto
  ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

getto /ˈɡɛtːɔ/ (n)
gueto
  (historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia
  w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej
gueto, favela
  dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)

gibon /ˈɟibɔ̃n/ (n)
gibão
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

giełda /ˈɟɛwda/ (n)
bolsa
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gigabajt (n)
gigabyte
  (informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności pamięci operacyjnej komputera i nośników danych;

gigant /ˈɟiɡãnt/ (n)
gigante
  (zobacz) olbrzym

gigantyzm (n)
gigantismo
  ogromny wzrost człowieka spowodowany nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu

gil /ɟil/ (n)
dom-fafe
  (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;

gilotyna /ˌɟilɔˈtɨ̃na/ (n)
guilhotina
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

gimnastyczny /ˌɟĩmnaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
ginástico
  związany z gimnastyką, służący gimnastyce

gimnastyka /ɟĩmˈnastɨka/ (n)
ginástica
  (sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

ginekolog /ˌɟĩnɛˈkɔlɔk/ (n)
ginecologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginekologia /ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja/ (n)
ginecologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;

ginekologiczny /ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ginecológico
  (medycyna, medyczny) związany z ginekologią, dotyczący ginekologii

ginąć /ˈɟĩnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
desaparecer, perder-se
  gubić się, zostawać zgubionym
desaparecer
  przestawać być widocznym, słyszalnym itp.
morrer
  umierać, zdychać (o pojedynczych organizmach)
desaparecer, ficar extinto
  wymierać (o dużej grupie organizmów)

gips /ɟips/ (n)
gipsita, gesso
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

gitara /ɟiˈtara/ (n)
guitarra, violão
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara basowa (n)
baixo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;

gitara elektryczna /ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na/ (n)
guitarra elétrica
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta /ˌɟitaˈʒɨsta/ (n)
guitarrista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

glacjologia /ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
glaciologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodowcach i lądolodach;

gladiator /ɡlaˈdʲjatɔr/ (n)
gladiador
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

glaukofan (n)
glaucofânio
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli;

gleba /ˈɡlɛba/ (n)
solo
  (geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;

gliceryna /ˌɡlʲiʦ̑ɛˈrɨ̃na/ (n)
glicerol
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

glicerynowy /ˌɡlʲiʦ̑ɛrɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
glicérico
  składający się z gliceryny, dotyczący gliceryny

glin /ɡlʲĩn/ (n)
alumínio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina /ˈɡlʲĩna/ (n)
argila
  (geologia, geologiczny) skała osadowa i materiał ceramiczny;

gliniasty (adj)
argiloso
  zawierający dużo gliny

globalizacja /ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
globalização
  proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalny /ɡlɔˈbalnɨ/ (adj)
global
  ogólnoświatowy, obejmujący cały świat

globus /ˈɡlɔbus/ (n)
globo
  kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glon /ɡlɔ̃n/ (n)
alga
  Algae, rodzaj organizmów wodnych;

glosa (n)
glosa
  uwaga, objaśnienie lub tłumaczenie trudniejszego zwrotu bądź wyrazu, dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki zwykle między wierszami tekstu lub na marginesie

glosariusz (n)
glossário
  słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

glottochronologia (n)
glotocronologia
  (językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;

glukometr /ɡluˈkɔ̃mɛtr̥/ (n)
glicosímetro
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi

glukoza (n)
glicose, glucose
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

gluten /ˈɡlutɛ̃n/ (n)
glúten
  (biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmina /ˈɡmʲĩna/ (n)
município
  (administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gniazdo /ˈɟɲazdɔ/ (n)
ninho
  (zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gniew /ɟɲɛf/ (n)
ira, cólera
  uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gnić /ɟɲiʨ̑/ (v)
apodrecer
  ulegać procesowi rozkładu pod wpływem działania drobnoustrojów: bakterii i grzybów

gnomonika (n)
gnomónica
  sztuka budowania zegarów słonecznych;

gnostycyzm (n)
gnosticismo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;

gnostyczny (adj)
gnóstico
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu

gnu /ɡnu/ (n)
gnu
  (zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

gnój /ɡnuj/ (n)
esterco
  (rolnictwo, rolniczy) nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;

godność /ˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
dignidade
  poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

godny /ˈɡɔdnɨ/ (adj)
digno
  wart, zacny

godzina /ɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
hora
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
  jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy
  (edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna

godzina policyjna /ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna/ (n)
toque de recolher
  pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

gol /ɡɔl/ (n)
gol, golo
  (sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

goleń /ˈɡɔlɛ̃ɲ/ (n)
canela
  (anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;

golf /ɡɔlf/ (n)
golfe
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki;

golfista /ɡɔlˈfʲista/ (n)
golfista
  (sport, sportowy) ktoś, kto uprawia golf

golić /ˈɡɔlʲiʨ̑/ (v)
barbear
  usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

gondola /ɡɔ̃nˈdɔla/ (n)
gôndola
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;
  (lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca

gonfalon (n)
gonfalão
  zdobiona chorągiew noszona w orszaku lub procesji

goniec /ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
bispo
  (szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gonić /ˈɡɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
perseguir, alcançar
  biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

gorczyca /ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
mustarda
  (botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych;

gorset /ˈɡɔrsɛt/ (n)
espartilho
  część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

goryl /ˈɡɔrɨl/ (n)
gorila
  (zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;
  (potocznie, potoczny) osobisty ochroniarz, szczególnie jeśli wysoki i mocno zbudowany

gorzki /ˈɡɔʃʲci/ (adj)
amargo
  taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu
  (przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny

gorący /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
quente
  bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie
  (przenośnie, przenośnia) namiętny
  (przenośnie, przenośnia) serdeczny

gorączka /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
febre
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego
febre, febre alta
  (medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;

gorączka Lassa (n)
febre de Lassa
  (medycyna, medyczny) ostra wirusowa gorączka krwotoczna, występująca w państwach zachodniej Afryki i powodująca wiele przypadków śmierci;

gorączka złota /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta/ (idiom)
febre de ouro
  nagły pęd do poszukiwania złota

gospel (n)
gospel
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki chrześcijańskiej, wywodzący się z pieśni Afroamerykanów;

gospodarka /ˌɡɔspɔˈdarka/ (n)
economia
  całokształt działalności gospodarczej

gospodarz /ɡɔsˈpɔdaʃ/ (n)
hospedeiro
  (biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;

gospodyni domowa /ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva/ (n)
dona de casa, dona-de-casa
  kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gotować /ɡɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
ferver
  doprowadzać do wrzenia
cozinhar, cozer
  przyrządzać ciepłą potrawę

gotowy /ɡɔˈtɔvɨ/ (adj)
preparado, pronto
  chętny i zdolny do zrobienia czegoś
pronto, preparado
  skończony, wykonany
  przygotowany do czegoś, na coś

gotyk /ˈɡɔtɨk/ (n)
gótico
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) styl w architekturze i sztuce średniowiecza;

gotówka /ɡɔˈtufka/ (n)
dinheiro vivo
  pieniądze w postaci banknotów lub monet

gołobrody (adj)
imberbe
  (przestarzałe, przestarzały) o chłopaku nie golący się jeszcze

gołąb /ˈɡɔwɔ̃mp/ (n)
pombo, pomba
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołąb skalny (n)
pombo-das-rochas, pombo-comum
  (ornitologia, ornitologiczny) Columba livia, gatunek powszechnego, średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych

gołębnik /ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik/ (n)
pombal
  (zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

gościniec /ɡɔɕˈʨ̑ĩɲɛʦ̑/ (n)
pousada
  (gastronomia) zajazd, pensjonat, karczma
estrada
  szeroka droga

gościnność (n)
hospitalidade
  szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom

gościnny /ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ/ (adj)
hospitaleiro
  chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości

gość /ɡɔɕʨ̑/ (n)
sujeito
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) o osobie mało znanej lub zażyle o osobie dobrze znanej
hóspede, convidado
  osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.
cliente
  osoba, która zatrzymała się w hotelu, w restauracji

goździk /ˈɡɔʑʥ̑ik/ (n)
cravo
  (botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
cravo, cravo-da-índia
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;
cravo-da-índia
  kwiat goździka (1.1)

goździk ogrodowy (n)
craveiro
  (botanika, botaniczny) Dianthus caryophyllus, roślina jednoroczna lub dwuletnia z rodziny goździkowatych;

gra /ɡra/ (n)
jogo, competição
  (sport, sportowy) mecz
tocar, jogo
  granie na instrumencie
jogo
  zabawa według ustalonych reguł;

gra słów /ˈɡra ˈswuf/ (n)
trocadilho
  budowanie zdań w oparciu o wieloznaczność lub homonimię wyrazów

grabarz /ˈɡrabaʃ/ (n)
coveiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie /ˈɡrabʲjɛ/ (n)
ancinho, rastelo
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

gracz /ɡraʧ̑/ (n)
jogador
  uczestnik gry lub zawodów

grad /ɡrat/ (n)
grado
  (matematyka, matematyczny) jednostka miary kąta płaskiego równa jednej setnej kąta prostego;
granizo
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
enxurrada, granizo
  (przenośnie, przenośnia) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradient /ˈɡradʲjɛ̃nt/ (n)
gradiente
  (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wektor o kierunku i zwrocie zgodnym z kierunkiem wzrostu funkcji i wartości proporcjonalnej do szybkości wzrostu;

gradobicie /ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
granizo
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu

grafem (n)
grafema
  najmniejsza, fundamentalna jednostka pisma;

grafficiarz (n)
grafiteiro
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) osoba malująca graffiti

graffiti /ɡrafˈfʲitʲi/ (n)
grafite
  (sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

grafia /ˈɡrafʲja/ (n)
grafia
  postać graficzna wyrazu, pisownia

grafit /ˈɡrafʲit/ (n)
grafite, grafita
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafolog (n)
grafólogo
  specjalista w dziedzinie grafologii

grafologia /ˌɡrafɔˈlɔɟja/ (n)
grafologia
  badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

gram /ɡrãm/ (n)
grama
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gramatyka /ɡrãˈmatɨka/ (n)
gramática
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

granat /ˈɡrãnat/ (n)
romã
  (spożywczy) owoc granatowca

granatowiec /ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
romãzeira
  (botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy /ˌɡrãnaˈtɔvɨ/ (adj)
grená, índigo
  mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

granica /ɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
fronteira, raia
  (administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;
limite
  (matematyka, matematyczny) wartość, do której zmierza ciąg lub funkcja;

granit /ˈɡrãɲit/ (n)
granito
  (geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

granola /ɡrãˈnɔla/ (n)
granola
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

granulocyt (n)
granulócito
  (biologia, biologiczny) leukocyt posiadający ziarnistości w cytoplazmie i segmentowane jądro komórkowe, biorący udział w reakcji odpornościowej organizmu;

grasica (n)
timo
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

gratulacja /ˌɡratuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
congratulação
  wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu

gratulacje (interjection)
parabéns
  wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia

gratulacje (n)
parabéns
  wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby

gratulować /ˌɡratuˈlɔvaʨ̑/ (v)
felicitar
  składać wyrazy uznania

gratyfikacja /ˌɡratɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
gratificação
  dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.

grawitacja /ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
gravitação, gravidade
  (fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny /ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
gravitacional
  (fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grawiton (n)
gravitão
  (fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grać /ɡraʨ̑/ (v)
combinar
  (potocznie, potoczny) pasować, odpowiadać
jogar, tocar
  brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
tocar
  o przedmiocie: wydawać dźwięki
fazer papel, tocar
  być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie
tocar
  wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego
apresentar
  wykonywać przedstawienie (w teatrze lub operze); wyświetlać film (w kinie)

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (adj)
grego
  związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków
  związany z Greckim Kościołem Prawosławnym

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (n)
grego
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Greków i po części Cypryjczyków;

gregoriański /ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
gregoriano
  odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,

grejpfrut /ˈɡrɛjpfrut/ (n)
toranja, toronja, grapefruit
  (botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

grenadzki (adj)
granadino
  związany z Grenadą, dotyczący Grenady (miasta)

grobowy /ɡrɔˈbɔvɨ/ (adj)
fúnebre, sepulcral
  odnoszący się do grobu

groch /ɡrɔx/ (n)
ervilha
  (botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

grog /ɡrɔk/ (n)
grogue
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier;

gronostaj /ɡrɔ̃ˈnɔstaj/ (n)
arminho
  (zoologia, zoologiczny) Mustela erminea Linnaeus, niewielki drapieżny ssak z rodziny łasicowatych;

grota /ˈɡrɔta/ (n)
gruta
  (geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groźba /ˈɡrɔʑba/ (n)
ameaça
  zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.

grubodziób /ɡruˈbɔʥ̑up/ (n)
bico-grossudo
  (ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

grubość (n)
espessura
  wymiar w krótszej osi

gruby /ˈɡrubɨ/ (adj)
grosseiro
  (staropolski) wulgarny, prostacki, nieokrzesany, grubiański
grosso
  mający dużą grubość, średnicę
gordo, obeso, grosso
  otyły

gruczolak /ɡruˈʧ̑ɔlak/ (n)
adenoma
  (medycyna, medyczny) nowotwór niezłośliwy tkanek gruczołowych;

gruczolakorak (n)
adenocarcinoma
  (medycyna, medyczny) gruczołowata forma nowotworu

gruczoł /ˈɡruʧ̑ɔw/ (n)
glândula
  (anatomia, anatomiczny) narząd wydzielający potrzebne dla organizmu substancje;

grudzień /ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
dezembro, Dezembro
  dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grunge (n)
grunge
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostry, dynamiczny podgatunek rocka alternatywnego z mocno zniekształconym, „brudnym” brzmieniem gitar, zapoczątkowany w latach 80. XX w.;

grupa /ˈɡrupa/ (n)
grupo
  (chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
  zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze
  zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie

grupa krwi (n)
grupo sanguíneo
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grupa śmierci /ˈɡrupa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
grupo da morte
  (sport, sportowy) grupa w rozgrywkach, której drużyny/uczestnicy prezentują podobny, wysoki poziom i każdy z nich może być upatrywany w roli faworyta

grusza /ˈɡruʃa/ (n)
pereira
  (botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;
  (technologia, technika, techniczny) drewno gruszy (1.1)

gruszka /ˈɡruʃka/ (n)
pera, pêra
  (spożywczy) owoc gruszy;

gruszkowaty /ˌɡruʃkɔˈvatɨ/ (adj)
piriforme
  przypominający kształtem gruszkę

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (adj)
georgiano
  dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (n)
georgiano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Gruzji;

gruźlica /ɡruʑˈlʲiʦ̑a/ (n)
tuberculose
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gryf /ɡrɨf/ (n)
grifo
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;

gryka /ˈɡrɨka/ (n)
sarraceno, trigo-sarraceno
  (botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

grymas /ˈɡrɨ̃mas/ (n)
careta
  wykrzywienie twarzy

grymuar (n)
grimório
  (historia, historyczny, historycznie) (ezoteryka) (fantasy) księga wiedzy magicznej;

grynszpan /ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn/ (n)
azinhavre
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;

grypa /ˈɡrɨpa/ (n)
gripe
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

gryzoń /ˈɡrɨzɔ̃ɲ/ (n)
roedor
  ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć /ɡrɨɕʨ̑/ (v)
morder
  zatapiać w czymś zęby

grzaniec (n)
vinho quente
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzane wino, często z przyprawami

grzbiet /ɡʒbʲjɛt/ (n)
dorso
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej

grzebać /ˈɡʒɛbaʨ̑/ (v)
enterrar
  chować zmarłego do grobu lub zajmować się grabarstwem
cavar, mexer
  rozgarniać, np. ziemię

grzebień /ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
pente
  (fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

grzech /ɡʒɛx/ (n)
pecado
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechot (n)
guizo
  terkotliwy dźwięk twardych przedmiotów obijających się o ścianki zamkniętego pojemnika

grzechotka /ɡʒɛˈxɔtka/ (n)
chocalho
  rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument perkusyjny z pojemnikiem zawierającego małe przedmioty wydającymi dźwięki przy potrząsaniu

grzechotnik /ɡʒɛˈxɔtʲɲik/ (n)
cascavel
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzeczny /ˈɡʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
cortês, polido
  taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości

grzesznik /ˈɡʒɛʃʲɲik/ (n)
pecador
  ktoś, kto grzeszy

grzeszny /ˈɡʒɛʃnɨ/ (adj)
pecaminoso
  popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

grzeszyć /ˈɡʒɛʃɨʨ̑/ (v)
pecar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

grzmieć (v)
trovejar
  o niebie, zazwyczaj w czasie burzy: wydawać grzmot
  wydawać głośne, niskie dźwięki niczym grzmot

grzyb /ɡʒɨp/ /ˈɡʒɨbɨ/ (n)
cogumelo
  (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu
cogumelo, fungo
  owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
  (mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;

grzybobójczy /ˌɡʒɨbɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
fungicida
  taki, który zabija grzyby i zapobiega ich rozwojowi oraz pojawieniu się

grzywa /ˈɡʒɨva/ (n)
crina, juba
  (zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grzywka /ˈɡʒɨfka/ (n)
franja
  (fryzyjski) włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna (n)
multa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grób /ɡrup/ (n)
túmulo
  przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

guacamole (n)
guacamole
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykański sos przyrządzany na bazie awokado;

gubernator /ˌɡubɛrˈnatɔr/ (n)
governador
  (administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gubernatorstwo (n)
governo
  (administracja) prowincja zarządzana przez gubernatora

guma /ˈɡũma/ (n)
borracha
  rodzaj rozciągliwego tworzywa;

guma do żucia (n)
goma de mascar, chiclete
  (spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka /ˈɡũmka/ (n)
borracha
  (edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

gupik (n)
barrigudinho
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Poecilia reticulata, gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;

guru /ˈɡuru/ (n)
guru
  (przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;

guwernantka (n)
governanta
  (dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach

guzik /ˈɡuʑik/ (n)
botão
  (krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
  (potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gułag /ˈɡuwak/ (n)
gulag
  system obozów pracy przymusowej w ZSRR;

gwasz (n)
guache
  (sztuka) kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem;
  (sztuka) praca malarska w technice gwaszu (1.2)
  (sztuka) technika malarska wykorzystująca gwasz (1.1)

gwałcić /ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑/ (v)
estuprar
  zmuszać do stosunku płciowego
  (książkowy) naruszać siłą zasady lub normy

gwałt /ɡvawt/ (n)
estupro, violação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;
pressa
  pośpiech

gwałtowny /ɡvawˈtɔvnɨ/ (adj)
violento
  nagły, szybki
  o człowieku impulsywny, porywczy, burzliwy, żywiołowy, wybuchowy

gwiazda /ˈɡvʲjazda/ (n)
estrela, astro
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;
estrela
  sławna osobistość w danym środowisku

gwiazdozbiór /ɡvʲjazˈdɔzbʲjur/ (n)
constelação
  (astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwintownik /ɡvʲĩnˈtɔvʲɲik/ (n)
torno
  narzędzie skrawające wieloostrzowe, służące do nacinania gwintów wewnętrznych;

gwizdać /ˈɡvʲizdaʨ̑/ (v)
assobiar
  wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwizdek /ˈɡvʲizdɛk/ (n)
apito
  nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwóźdź /ɡvuɕʨ̑/ (n)
prego, cravo
  podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

góra /ˈɡura/ (n)
montanha, monte, morro
  (geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;
monte, montanha
  (potocznie, potoczny) duża sterta czegoś
topo
  wyżej znajdująca się część czegoś

góra lodowa /ˈɡura lɔˈdɔva/ (n)
icebergue
  olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

góral /ˈɡural/ (n)
monteiro
  człowiek pochodzący z gór;

góralek (n)
damão, hirax
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych

górnik /ˈɡurʲɲik/ (n)
mineiro
  pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin

górzysty /ɡuˈʒɨstɨ/ (adj)
montanhoso
  pełen gór, wzniesień, pokryty górami

gówno /ˈɡuvnɔ/ (n)
merda
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) nic
merda, bosta
  (wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał

gąbka /ˈɡɔ̃mpka/ (n)
esponja
  (zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;
  najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;

gąsienica /ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
lagarta
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
  (motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gęsia skórka /ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka/ (n)
arrepio
  (potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęsty /ˈɡɛ̃w̃stɨ/ (adj)
denso
  (o płynach) skondensowany
  taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie

gęś /ɡɛ̃j̃ɕ/ /ɡɛ̃w̃ɕ/ /ɡɛ̃ɕ/ (n)
gansa, ganso
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona
ganso, gansa
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

gładki /ˈɡwatʲci/ (adj)
liso
  mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości

głaskać /ˈɡwaskaʨ̑/ (v)
acariciar
  łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głodny /ˈɡwɔdnɨ/ (adj)
faminto, com fome, esfomeado
  czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głos /ɡwɔs/ (n)
voto, voz
  decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
voz
  dźwięk wydawany przez istoty żyjące
  zdanie, osąd, opinia
  zdolność wydawania dźwięku (1.1)
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym
  prawo / pozwolenie przemawiania

głosowanie /ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ/ (n)
votação
  wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować /ɡwɔˈsɔvaʨ̑/ (v)
votar
  oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głowa /ˈɡwɔva/ (n)
cabeça
  (anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;
  (przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś
  (przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych)
  (botanika, botaniczny) pęd niektórych roślin, zwłaszcza kapusty
pessoa, cabeça
  (przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka

głośnia (n)
glote
  (anatomia, anatomiczny) aparat głosowy położony wewnątrz jamy pośredniej krtani

głośnik /ˈɡwɔɕɲik/ (n)
alto-falante, altifalante
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośny /ˈɡwɔɕnɨ/ (adj)
alto
  taki, który jest dobrze słyszalny

głuchoniemy /ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
surdo-mudo
  niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchota /ɡwuˈxɔta/ (n)
surdez
  utrata zdolności słyszenia;

głuchy /ˈɡwuxɨ/ (adj)
surdo
  niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu

głupi /ˈɡwupʲi/ (adj)
estúpido, tolo
  bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu
tolo
  naiwny, łatwowierny, dający się wykorzystywać
tolo, estúpido
  niemądry, ograniczony intelektualnie

głupota /ɡwuˈpɔta/ (n)
estupidez
  niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głód /ɡwut/ (n)
fome
  (fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;

głóg /ɡwuk/ (n)
pilriteiro
  (botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;

główka /ˈɡwufka/ (n)
cabeça
  (biologia, biologiczny) przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom

głęboki /ɡwɛ̃mˈbɔci/ (adj)
profundo, fundo
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu
fundo, profundo
  charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
  mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia

głęboko /ɡwɛ̃mˈbɔkɔ/ (adv)
profundamente
  daleko w głębi

głębokość /ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑/ (n)
profundidade
  odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

habilitacja (n)
habilitação
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;

habit /ˈxabʲit/ (n)
hábito
  ubiór zakonny;

habituacja /ˌxabʲituˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
habituação
  (fizjologia, fizjologiczny) stopniowe zanikanie reakcji na powtarzający się lub trwający bodziec;

hadron /ˈxadrɔ̃n/ (n)
hadrão, hádron
  (fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

hafn /xafn̥/ (n)
háfnio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haft /xaft/ (n)
bordado
  dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie;

hagiograf (n)
hagiógrafo
  mężczyzna zajmujący się hagiografią, żywotami świętych i legendami o nich

hagiografia (n)
hagiografia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

hagiologia (n)
hagiologia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego

hak /xak/ (n)
gancho
  przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

halabarda /ˌxalaˈbarda/ (n)
alabarda
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halabardnik (n)
alabardeiro
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę

halibut /xaˈlʲibut/ (n)
hipoglosso
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halucynacja /ˌxaluʦ̑ɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
alucinação
  (psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;

halucynogen (n)
alucinógeno
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wywołująca halucynacje

halucynogenny (adj)
alucinogénico, alucinógeno
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący halucynacje

hamak /ˈxãmak/ (n)
maca, rede
  podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburger /xãmˈburɡɛr/ (n)
hamburger, hambúrguer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hamburka (n)
hamburguesa
  mieszkanka Hamburga; kobieta pochodząca z Hamburga

hamować /xãˈmɔvaʨ̑/ (v)
freiar
  zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

hamulec /xãˈmulɛʦ̑/ (n)
freio, travão
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

handel /ˈxãndɛl/ (n)
comércio
  proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handel ludźmi (n)
tráfico de pessoas
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;

handlarz /ˈxãndlaʃ/ (n)
comerciante
  osoba zajmująca się drobnym handlem

handlowiec (n)
comerciante
  (handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem

hangar /ˈxãŋɡar/ (n)
hangar
  pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

haplotyp (n)
haplótipo
  (biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;

happening /ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk/ (n)
happening
  (sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

harcerz /ˈxarʦ̑ɛʃ/ (n)
escoteiro
  (harcerski) członek harcerstwa, polskiej organizacji skautowej

hardliner (n)
linha-dura
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieprzejednany zwolennik twardego postępowania w określonej opcji politycznej, przeciwnik reform i kompromisów

hardware (n)
hardware
  (informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera

harfa /ˈxarfa/ (n)
harpa
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harfista /xarˈfʲista/ (n)
harpista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na harfie

harissa (n)
harissa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostra pasta używana jako przyprawa w kuchni Maghrebu, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;

harmider (n)
algazarra
  hałas w połączeniu z zamieszaniem

harmonijny (adj)
harmonioso
  płynny, rytmiczny, melodyjny

harpun /ˈxarpũn/ (n)
arpão
  miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

has /xas/ (n)
hássio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

haszysz /ˈxaʃɨʃ/ (n)
haxixe
  narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło /ˈxaswɔ/ (n)
senha, palavra-passe
  tajny wyraz lub ciąg znaków

hau /xaw/ (interjection)
au-au, ão-ão
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica /xawˈbʲiʦ̑a/ (n)
obus
  (wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

hawajski /xaˈvajsʲci/ (adj)
havaiano
  związany z Hawajami, dotyczący Hawajów

hawajski /xaˈvajsʲci/ (n)
havaiano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy na Hawajach

hazard /ˈxazart/ (n)
jogo de azar
  gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hazardzista /ˌxazarʲˈʥ̑ista/ (n)
jogador de azar
  człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas /ˈxawas/ (n)
barulho, ruído
  głośne, uciążliwe dźwięki;

hałaśliwie (adv)
barulhentamente
  wywołując hałas

hałaśliwy /ˌxawaɕˈlʲivɨ/ (adj)
buliçoso
  powodujący hałas

heban /ˈxɛbãn/ (n)
ébano
  cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (adj)
hebraico, hebreu
  związany z Hebrajczykami

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (n)
hebreu, hebraico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hedonista (n)
hedonista
  zwolennik hedonizmu

hedonistyczny (adj)
hedónico
  właściwy hedonizmowi lub/i hedonistom

hedonizm (n)
hedonismo
  (filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia

hegemonia /ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
hegemonia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

heksametr (n)
hexâmetro
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) sylabotoniczna akcentuacyjna miara wierszowa

hektar /ˈxɛktar/ (n)
hectare
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hektolitr (n)
hectolitro
  (jednostka miary) jednostka objętości równa 100 litrom

hel /xɛl/ (n)
hélio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

helio- /ˈxɛlʲjɔ/
helio-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym

heliocentryzm (n)
heliocentrismo
  (astronomia, astronomiczny) teoria o centralnym położeniu Słońca we wszechświecie;

heliofizyka /ˌxɛlʲjɔˈfʲizɨka/ (n)
heliofísica
  (astronomia, astronomiczny) dział astrofizyki badający Słońce i heliosferę;

hellenistyczny /ˌxɛlːɛ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
helenístico
  dotyczący hellenizmu

helleński (adj)
helénico
  związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów

hematyt (n)
hematita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemiceluloza (n)
hemicelulose
  (biochemia, biochemiczny) polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin;

hemo- /ˈxɛ̃mɔ/
hemo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z krwią

hemodynamika (n)
hemodinâmica
  (medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych

hemofilia (n)
hemofilia
  (medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofiliczny (adj)
hemofílico
  związany z hemofilią, dotyczący hemofilii

hemofobia (n)
hematofobia, hemofobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hemoglobina (n)
hemoglobina
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu

hemoglobinuria (n)
hemoglobinúria
  (medycyna, medyczny) schorzenie, w którym wolna hemoglobina przedostaje się do moczu;

hemoliza /ˌxɛ̃mɔˈlʲiza/ (n)
hemólise
  (biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów;

hentai /ˈxɛ̃ntaj/ (n)
hentai
  (sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne;

heparyna /ˌxɛpaˈrɨ̃na/ (n)
heparina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

hepatektomia (n)
hepatectomia
  (medycyna, medyczny) całkowite lub częściowe usunięcie wątroby

hepatotoksyczność (n)
hepatotoxicidade
  cecha substancji chemicznej polegająca na zdolności zaburzania funkcji lub uszkadzania komórek wątroby albo całej wątroby

heptagram (n)
septograma
  (geometria) figura w kształcie regularnej siedmioramiennej gwiazdy

heptarchia (n)
heptarquia
  (historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii

heraldyczny /ˌxɛralˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
heráldico
  dotyczący heraldyki

heraldyk (n)
heraldista
  znawca heraldyki

heraldyka (n)
heráldica
  nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb /xɛrp/ (n)
brasão, brasão de armas
  (heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe
  (heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;

herbata /xɛrˈbata/ (n)
chá
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z suszu (1.2);
  susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3)
  (botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2);
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z innych ziół i owoców

herbatnik /xɛrˈbatʲɲik/ (n)
bolacha
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;

herbicyd /xɛrˈbʲiʦ̑ɨt/ (n)
herbicida
  (biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;

herc /xɛrʦ̑/ (n)
hertz
  (fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz;

herezja /xɛˈrɛzʲja/ (n)
heresia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;
  (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów

hermeneuta /ˌxɛrmɛ̃ˈnɛwta/ (n)
hermeneuta
  naukowiec zajmujący się hermeneutyką, jako dziedziną filologii

hermetycznie (adv)
hermeticamente
  (technologia, technika, techniczny) bez dostępu powietrza

heroiczny (adj)
heróico
  (książkowy) pełen odwagi i poświęcenia

heroina /ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
heroína
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

heroizm (n)
heroísmo
  postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.

herpetolog (n)
herpetólogo
  (zoologia, zoologiczny) zoolog badający płazy i gady

herpetologia /ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja/ (n)
herpetologia
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

heterogenny (adj)
heterogéneo
  zawierający elementy niejednorodne

heteroseksualizm /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
heterossexualidade
  odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej

heteroseksualność (n)
heterossexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) cecha tego, co heteroseksualne; cecha tych, którzy są heteroseksualni

heteroseksualny /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
heterossexual
  odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

hetman /ˈxɛtmãn/ (n)
dama
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

heurystyczny (adj)
heurístico
  związany z heurystyką; oparty na heurystyce

heurystyka /xɛwˈrɨstɨka/ (n)
heurística
  (logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;

hełm /xɛwm/ (n)
capacete
  zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hiacynt /ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt/ (n)
jacinto
  (botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;

hidżab /ˈxʲiʤ̑ap/ (n)
hijab
  rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;

hiena /ˈxʲjɛ̃na/ (n)
hiena
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hiena pręgowana (n)
hiena-riscada
  (zoologia, zoologiczny) Hyaena hyaena Linnaeus, drapieżny ssak z podrodziny hien;

hierarchia /xʲjɛˈrarxʲja/ (n)
hierarquia
  układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

hierarchiczny (adj)
hierárquico
  taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią

hieroglif /xʲjɛˈrɔɡlʲif/ (n)
hieróglifo
  starożytne egipskie pismo obrazkowe;

higiena /xʲiˈɟɛ̃na/ (n)
higiene
  dbanie o czystość ciała

higieniczny (adj)
higiênico, sanitário
  zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

higroskopijność /ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑/ (n)
higroscopia
  podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci;

himalajski /ˌxʲĩmaˈlajsʲci/ (adj)
himalaio
  dotyczący Himalajów, związany z Himalajami, pochodzący z Himalajów

hindi /ˈxʲĩndʲi/ (n)
hindi
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduizm /xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥/ (n)
hinduísmo
  (teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hiperamonemia (n)
hiperamonemia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne objawiające się zwiększonym ponad dopuszczalny poziom stężeniem amoniaku w surowicy krwi;

hiperbola /ˌxʲipɛrˈbɔla/ (n)
hipérbole
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;

hiperestezja /ˌxʲipɛrɛˈstɛzʲja/ (n)
hiperestesia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość;

hipergamia (n)
hipergamia
  dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków

hiperlipidemia (n)
hiperlipidemia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;

hiperrzeczywistość (n)
hiper-realidade
  (filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;

hipersomnia (n)
hipersonia
  (medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;

hipertekst /xʲipɛrˈtɛkst/ (n)
hipertexto
  (informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;

hipertermia /ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja/ (n)
hipertermia
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;

hiperwitaminoza (n)
hipervitaminose
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych wywołany nadmiarem niektórych witamin w organizmie;

hipnotyzer (n)
hipnotizador
  człowiek stosujący hipnozę

hipnotyzować (v)
hipnotizar
  wprowadzać kogoś w hipnozę

hipnoza /xʲipˈnɔza/ (n)
hipnose
  wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen;

hipoalergiczny /ˌxʲipɔalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
hipoalergénico
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii

hipochondria (n)
hipocondria
  (medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipochondryczny /ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ/ (adj)
hipocondríaco
  związany z hipochondrią lub hipochondrykami

hipochondryk /ˌxʲipɔˈxɔ̃ndrɨk/ (n)
hipocondríaco
  człowiek mający hipochondrię; wmawiający sobie, że jest na coś chory

hipodrom (n)
hipódromo
  (architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta

hipoglikemia (n)
hipoglicemia
  (medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokorystyk (n)
hipocorístico
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz pieszczotliwy;

hipokryta /ˌxʲipɔˈkrɨta/ (n)
hipócrita
  osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa

hipokryzja /ˌxʲipɔˈkrɨzʲja/ (n)
hipocrisia
  (psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipomania /ˌxʲipɔ̃ˈmãɲja/ (n)
hipomania
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie charakteryzujące się wzmożoną aktywnością

hiponim /xʲiˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
hipónimo, hipônimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;

hiponimia (n)
hiponímia
  (językoznawstwo, językoznawczy) relacja między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie;

hipopotam /ˌxʲipɔˈpɔtãm/ (n)
hipopótamo
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hiposmia (n)
hiposfresia
  zmniejszona zdolność do wyczuwania zapachów;

hipoteka /ˌxʲipɔˈtɛka/ (n)
hipoteca
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipotetyczny (adj)
hipotético
  oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipoteza /ˌxʲipɔˈtɛza/ (n)
hipótese
  niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

hirsutyzm /xʲirˈsutɨsm̥/ (n)
hirsutismo
  (medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet;

histerektomia (n)
histerectomia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy;

histeria /xʲiˈstɛrʲja/ (n)
histeria
  (psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie;

histeryczny (adj)
histérico
  właściwy histerii

histologia (n)
histologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

histologiczny (adj)
histológico
  (biologia, biologiczny) związany z histologią, dotyczący histologii

historia /xʲiˈstɔrʲja/ (n)
história, conto
  krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia
história
  nauka zajmująca się badaniem przeszłości;

historiografia (n)
historiografia
  piśmiennictwo historyczne, czyli takie, które opisuje dzieje na podstawie badań naukowych

historiozofia /ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja/ (n)
filosofia da história
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;

historyczny /ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
histórico
  związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk /xʲiˈstɔrɨk/ (n)
historiador
  specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów
  specjalistka w dziedzinie historii, badaczka dziejów

hiszpanka /xʲiʃˈpãnka/ (n)
gripe espanhola
  (potocznie, potoczny) groźna dla życia odmiana grypy, która w latach 1918-1919 wywołała pandemię;

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (adj)
espanhol
  nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (n)
espanhol, castelhano
  (językoznawstwo, językoznawczy) romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hit /xʲit/ (n)
hit
  przedmiot cieszący się dużą popularnością

ho-hoń (n)
efalante
  (książkowy) duże, straszne zwierzę przypominające słonia w uniwersum opowieści o Kubusiu Puchatku;

hobbit /ˈxɔbbʲit/ (n)
hobbit
  (fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;

hobby /ˈxɔbbʲi/ (n)
hobby
  pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie

hojność (n)
generosidade
  cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni

hokej /ˈxɔkɛj/ (n)
hóquei
  (sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie /ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ/ (n)
hóquei no gelo
  (sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (adj)
holandês
  związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (n)
neerlandês
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny język Holandii;

holm /xɔlm/ (n)
hólmio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

hologram (n)
holograma
  (optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe

homar /ˈxɔ̃mar/ (n)
lagosta
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homeopatia /ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja/ (n)
homeopatia
  leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeopatyczny (adj)
homeopático
  związany z homeopatią, właściwy homeopatii

homeostaza /ˌxɔ̃mɛɔˈstaza/ (n)
homeostasia, omeostase
  zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu

homiletyczny (adj)
homilético
  związany z homiletyką, dotyczący homiletyki

homiletyka (n)
homilética
  (teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań;

homilia (n)
homília
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tekst wygłoszonej homilii (1.1)
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;

hominid (n)
hominídeo
  (zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) małpa z rzędu ssaków naczelnych

homofobia /ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja/ (n)
homofobia
  silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów, dyskryminacja homoseksualistów;

homogamia (n)
homogamia
  (biologia, biologiczny) wybieranie partnera podobnego fenotypowo do wybierającego
  (socjologia, socjologiczny) dobieranie się podobnych typów w doborze małżeńskim

homoseksualista /ˌxɔ̃mɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
homossexual
  (seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna o homoseksualnej orientacji seksualnej;

homoseksualizm /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
homossexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualność (n)
homossexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) cecha tego, co homoseksualne; cecha tych, którzy są homoseksualni

homoseksualny /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
homossexual
  związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

honor /ˈxɔ̃nɔr/ (n)
honra
  czyjeś poczucie godności

hoplita /xɔˈplʲita/ (n)
hoplita
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;

horda /ˈxɔrda/ (n)
horda
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich
  (książkowy) tłum, zgraja, banda

hormon /ˈxɔrmɔ̃n/ (n)
hormona, hormônio
  (biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

hormonozależny /ˌxɔrmɔ̃nɔzaˈlɛʒnɨ/ (adj)
hormonodependente
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zależny od poziomu hormonów w organizmie

horoskop /xɔˈrɔskɔp/ (n)
horóscopo
  opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

horrendalnie (adv)
horrendamente
  w sposób horrendalny

horror /ˈxɔrːɔr/ (n)
horror
  (przenośnie, przenośnia) straszne zdarzenie, dramatyczna sytuacja, uciążliwe okoliczności

horyzont /xɔˈrɨzɔ̃nt/ (n)
horizonte
  linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;

horyzontalny /ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ/ (adj)
horizontal
  taki, który ma poziomy kierunek

hosanna (interjection)
hosana
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;

hospicjum (n)
cuidados paliativos
  (medycyna, medyczny) zakład świadczący opiekę ludziom nieuleczalnie chorym bądź umierającym;

hospodar (n)
hospodar
  (historia, historyczny, historycznie) (administracja) urząd władców Mołdawii, Wołoszczyzny i innych państw słowiańskich

hostia /ˈxɔstʲja/ (n)
hóstia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;

hotel /ˈxɔtɛl/ (n)
hotel
  (hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hrabia /ˈxrabʲja/ (n)
conde
  tytuł szlachecki;

hrabina /xraˈbʲĩna/ (n)
condessa
  żona hrabiego

hrabstwo /ˈxrapstfɔ/ (n)
condado
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego;
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych

humanitarny /ˌxũmãɲiˈtarnɨ/ (adj)
humanitário
  szanujący godność człowieka i zwierząt, zgodny z zasadami humanitaryzmu

humanizm (n)
humanismo
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie
  postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością

hummus (n)
homus, húmus, hommos
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor /ˈxũmɔr/ (n)
humor
  zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości

humorystyczny (adj)
humorístico
  dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy

huragan /xuˈraɡãn/ (n)
furacão
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

hurysa (n)
húri
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;

huta /ˈxuta/ (n)
aciaria
  zakład metalurgiczny, w którym wytapia się stal, aluminium lub inne metale

huzar (n)
hussardo
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej;

huśtawka /xuɕˈtafka/ (n)
balanço, baloiço
  przyrząd do bujania dzieci;

hybryda /xɨ.ˈbrɨ.da/ (n)
híbrido
  (biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków;
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków;
  (książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie

hybrydowy (adj)
híbrido
  stanowiący wynik działania dwóch lub więcej czynników

hydraulika (n)
hidráulica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;

hydrochinon (n)
hidroquinona
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący;

hydrologia /ˌxɨdrɔˈlɔɟja/ (n)
hidrologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydrometeorologiczny (adj)
hidrometeorológico
  związany z hydrometeorologią, dotyczący hydrometeorologii

hydroplan /xɨˈdrɔplãn/ (n)
hidroavião
  samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej;

hydroponika /ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika/ (n)
hidroponia
  bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;

hydrostatyka /ˌxɨdrɔˈstatɨka/ (n)
hidrostática
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

hymenopterologia /xɨ̃ˈmɛ̃nɔˌptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
himenopterologia
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o błonkówkach;

hymn /xɨ̃mn/ (n)
hino
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

i /i/ (conjunction)
e
  …łączący słowa i zdania równorzędne
  …uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach)

i tak dalej (adv)
et cetera, e por aí fora
  wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

iberyjski (adj)
ibérico
  (geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Iberią na Kaukazie

ibis /ˈibʲis/ (n)
íbis
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae;

ichtiolog (n)
ictiólogo
  (zoologia, zoologiczny) uczony – specjalista badający ryby
  (zoologia, zoologiczny) specjalistka z dziedziny ichtiologii

ichtiologia /ˌixtʲjɔˈlɔɟja/ (n)
ictiologia
  (zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

idea /iˈdɛa/ (n)
idéia
  myśl przewodnia;
  pomysł

idealista /ˌidɛaˈlʲista/ (n)
idealista
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu
  osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami
  (przenośnie, przenośnia) lub (ironicznie) marzyciel

idealistyczny (adj)
idealista
  gorliwie służący wzniosłej idei

idealny /ˌidɛˈalnɨ/ (adj)
ideal
  taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny

ideał (n)
ideal
  doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień

ideogram /ˌidɛˈɔɡrãm/ (n)
ideograma
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

ideolog (n)
ideólogo
  twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologia /ˌidɛɔˈlɔɟja/ (n)
ideologia
  system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

ideologiczny /ˌidɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ideológico
  związany z ideologią, mający cechy ideologii

idiomatyczny (adj)
idiomático
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoisty dla konkretnego języka, będący idiomem

idiopatyczny (adj)
idiopático
  (medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

idiosynkratyczny (adj)
idiossincrásico
  związany z idiosynkrazją

idiosynkrazja (n)
idiossincrasia
  cecha, która wyróżnia kogoś lub coś spośród innych ludzi bądź obiektów

ido /ˈidɔ/ (n)
ido
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

idol /ˈidɔl/ (n)
ídolo
  osoba, którą się podziwia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bóstwa

idylla (n)
idílio
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi

idylliczny /ˌidɨlˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
idílico
  pogodny, beztroski, sielankowy

igloo /ˈiɡlu/ /ˈiɡlɔ/ (n)
iglu
  kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu;

ignorancja /ˌiɡnɔˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
ignorância
  brak wiedzy na jakiś ważny temat

ignorować /ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
ignorar
  pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem /ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m/ (idiom)
brincar com o fogo
  niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igła /ˈiɡwa/ (n)
agulha
  (krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych
  (technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej

ikona /iˈkɔ̃na/ (n)
ícone
  (sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;

ikonografia (n)
iconografia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) naukowe interpretowanie obrazów;

ikonologia (n)
iconologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) naukowe interpretowanie obrazów;

ikra /ˈikra/ (n)
ova
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb

ile /ˈilɛ/ (interrogativePronoun)
quanto
  używany do pytania o wielkość
  używany do pytania o liczność elementów w zbiorze

ile /ˈilɛ/ (pronoun)
quanto
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze

ileostomia (n)
ileostomia
  (medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie cienkim;

ileus (n)
ileus, íleo
  (medycyna, medyczny) stan niedrożności jelita

iloraz /iˈlɔras/ (n)
quociente
  (matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy (adj)
quantitativo
  dotyczący ilości

ilość /ˈilɔɕʨ̑/ (n)
quantidade, número
  liczba określająca objętość lub masę;

ilustrator /ˌiluˈstratɔr/ (n)
desenhador, ilustrador
  osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami

ilustrować (v)
ilustrar
  opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem

iluzja (n)
ilusão
  (psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

imam /ˈĩmãm/ (n)
imã, imame, imam, imamo
  uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

imbir /ˈĩmbʲir/ (n)
gengibre
  (botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imieniny /ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ/ (n)
dia onomástico
  dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu;

imiennik /ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik/ (n)
xará, tocaio
  ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imiesłów /ĩˈmʲjɛswuf/ (n)
particípio
  (gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imigracja /ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
imigração
  napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrant /ĩˈmʲiɡrãnt/ (n)
imigrante
  osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrować (v)
imigrar
  przybywać do obcego kraju w celu osiedlenia

imitować /ˌĩmʲiˈtɔvaʨ̑/ (v)
imitar
  naśladować coś lub kogoś

imię /ˈĩmʲjɛ/ (n)
nome
  imię (1.1) i nazwisko
nome, nome de batismo
  indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.;

immoralizm /ˌĩmːɔˈralʲism̥/ (n)
imoralismo
  nieuznawanie norm moralnych
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny dopuszczający jedynie kryteria pozamoralne jako podstawę wszelkich ocen, kwestionujący istniejące systemy etyczne i wzorce moralne

immoralny /ˌĩmːɔˈralnɨ/ (adj)
imoral
  niepowiązany z jakimikolwiek normami moralnymi lub niezgodny z nimi

immunologia /ˌĩmːũnɔˈlɔɟja/ (n)
imunologia
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

immunologiczny (adj)
imunológico
  związany z immunologią, dotyczący immunologii

immunosupresja (n)
imunossupressão
  (medycyna, medyczny) spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;

immunoterapia (n)
imunoterapia
  (medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;

imperator /ˌĩmpɛˈratɔr/ (n)
imperator
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy

imperialistyczny (adj)
imperialista
  dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata

imperializm (n)
imperialismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

implant /ˈĩmplãnt/ (n)
implante
  ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;

implementacja /ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
implementação
  (publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie;

imponujący (adj)
impressionante, impressivo
  wzbudzający uznanie i zachwyt

importować (v)
importar
  (handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

impotencja /ˌĩmpɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
impotência
  (medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;

impresjonista (n)
impressionista
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

impresjonizm (n)
impressionismo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

impreza /ĩmˈprɛza/ (n)
festa
  (potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie

improwizować (v)
improvisar
  prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

impuls /ˈĩmpuls/ (n)
impulso
  (fizyka, fizyczny) zmiana wielkości trwająca w bardzo krótkim czasie
  (przenośnie, przenośnia) podnieta, pobudka do działania

inauguracja /ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja/ (n)
inauguração
  (podniośle) uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś ((na przykład) działalności, przedsięwzięcia)

ind /ĩnt/ (n)
índio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indeks /ˈĩndɛks/ (n)
índice
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji
  (informatyka, informatyczny) dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru
  (statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie

indeterminizm (n)
indeterminismo
  (filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

indiański /ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
indiano, indígena
  związany z Indianami, dotyczący Indian

indoeuropejski /ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
indo-europeu
  (językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indoktrynacja /ˌĩndɔktrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
doutrinação
  natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei;

indolencja /ˌĩndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
indolência
  (książkowy) bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację

indonezyjski /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (adj)
indonésio
  odnoszący się do państwa Indonezja

indonezyjski /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (n)
indonésio
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indonezji

industrialny (adj)
industrial
  związany z industrializacją, dotyczący industrializacji

indygo (n)
anil
  kolor ciemnobłękitny

indygokarmin /ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn/ (n)
carmim de índigo, índigo-carmim
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;

indyjski /ĩnˈdɨjsʲci/ (adj)
indiano
  związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk /ˈĩndɨk/ (n)
peru
  (ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualizm (n)
individualismo
  poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów

indywidualnie (adv)
individualmente
  występując osobno

indywidualny /ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
individual
  osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny
  właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

infant /ˈĩnfãnt/ (n)
infante
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;

infekować (v)
infecionar infeccionar
  (medycyna, medyczny) wywoływać infekcję

infiltracja /ˌĩnfʲilˈtraʦ̑ʲja/ (n)
infiltração
  przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego

inflacja /ĩnˈflaʦ̑ʲja/ (n)
inflação
  (ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

informacja /ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
informação
  poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informatyka /ˌĩnfɔrˈmatɨka/ (n)
informática, computação
  nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

informować /ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑/ (v)
informar
  przekazywać wiadomość i objaśniać

infrastruktura /ˌĩnfrastrukˈtura/ (n)
infraestrutura
  podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

inhalator (n)
inalador
  (medycyna, medyczny) sprzęt służący do inhalacji i terapii dróg oddechowych;

inicjalizować /ˌĩɲiʦ̑ʲjalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
inicializar
  nadawać czemuś stan początkowy; rozpoczynać coś

inicjatywa (n)
iniciativa
  propozycja zrealizowania określonych działań

iniekcja (n)
injeção
  (medycyna, medyczny) zastrzyk

inklinacja (n)
inclinação
  (fizyka, fizyczny) nachylenie, kąt nachylenia

inkubator /ˌĩŋkuˈbatɔr/ (n)
incubadora
  (medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;

inkunabuł /ˌĩŋkũˈnabuw/ (n)
incunábulo
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

inkwizycja /ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
Inquisição, inquisição
  (historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

innowacyjny (adj)
inovativo
  dający nową jakość; wprowadzający coś zupełnie nowego

inny /ˈĩnːɨ/ (adj)
diferente
  odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle
  w użyciu rzeczownikowym ktoś inny (2.1), coś innego

inny /ˈĩnːɨ/ (indefinitePronoun)
outro
  nie ten, jakiś odmienny

innymi słowy /ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ/
em outras palavras
  inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach

inozytol (n)
inositol
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

inspirować (v)
inspirar, instigar
  dostarczać natchnienia

instalator (n)
instalador
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy instalujący oprogramowanie i przygotowujący go do użytkowania
  (technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację

instalować /ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑/ (v)
instalar
  (informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał
  (technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach
instalar-se
  (potocznie, potoczny) wprowadzać się do nowego mieszkania, pokoju itp., urządzać się

instrument /ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt/ (n)
instrumento
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny
  (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;

instrument muzyczny (n)
instrumento musical
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instynkt /ˈĩw̃stɨ̃ŋkt/ (n)
instinto
  wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji
  (biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;

instytucja /ˌĩw̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
instituição
  zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw

instytucjonalny /ˌĩw̃stɨtuʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
institucional
  związany z instytucją, właściwy instytucji, instytucjonalności

instytut /ĩw̃ˈstɨtut/ (n)
instituto
  nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

insulina /ˌĩw̃suˈlʲĩna/ (n)
insulina
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy

insulinooporność /ˌĩw̃sulʲĩnɔːˈpɔrnɔɕʨ̑/ (n)
resistência à insulina
  (medycyna, medyczny) zaburzenie homeostazy glukozy polegające na zmniejszeniu czułości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i innych tkanek organizmu na insulinę;

insynuacja (n)
insinuação
  osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji

insynuować (v)
insinuar
  sugerować rzeczy niekoniecznie prawdziwe

intarsja /ĩnˈtarsʲja/ (n)
intársia
  (sztuka) metoda zdobnicza polegająca na zdobieniu przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna;

integracja /ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
integração
  połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

intelekt /ĩnˈtɛlɛkt/ (n)
intelecto
  zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia

intelektualista (n)
intelectual
  człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe;

intelektualizacja (n)
intelectualização
  nabieranie lub nadawanie czemuś cech intelektualnych

intelektualizm (n)
intelectualismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym

intelektualny /ˌĩntɛlɛktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
intelectual
  dotyczący intelektu lub intelektualistów

inteligencja /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
inteligência
  sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligentny /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ/ (adj)
inteligente
  odznaczający się inteligencją

intencja /ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
intenção
  chęć, zamiar

intencjonalny /ˌĩntɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
intencional
  stanowiący intencję, mający coś na celu

intensywność /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɔɕʨ̑/ (n)
intensidade
  stopień nasilenia czegoś; natężenie

interakcja /ˌĩntɛrˈakʦ̑ʲja/ (n)
interação
  wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń

interesujący /ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
interessante
  ciekawy, zajmujący

interferencja (n)
interferência
  (fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

interferon (n)
interferão, interferon
  (biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;

interkom (n)
interfone
  system łączności wewnętrznej zwłaszcza pojazdu albo budynku

interlingua /ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva/ (n)
interlíngua
  (językoznawstwo, językoznawczy) międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

internacjonalizm (n)
internacionalismo
  współpraca, solidarność międzynarodowa

internauta /ˌĩntɛrˈnawta/ (n)
internauta
  użytkownik Internetu

interpretacja /ˌĩntɛrprɛˈtaʦ̑ʲja/ (n)
interpretação
  wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie;

interpretacyjny (adj)
interpretativo
  dotyczący interpretacji

interseksualizm /ˌĩntɛrsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
intersexualidade
  (anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci

interwał /ĩnˈtɛrvaw/ (n)
intervalo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między wysokościami dwóch dźwięków;

interwencja /ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
intervenção
  wejście pomiędzy, mieszanie się do czegoś, aby osiągnąć zamierzony cel

interwencjonizm /ˌĩntɛrvɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
intervencionismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa

intonacja /ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
entoação
  (językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań;

introdukcja /ˌĩntrɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
introdução
  wstęp, przedstawienie czegoś, początek

intronizacja (n)
entronização
  wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego

intruz (n)
intruso
  człowiek niemile widziany w danym miejscu

intryga /ĩnˈtrɨɡa/ (n)
intriga
  chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu

intuicja /ˌĩntuˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲja/ (n)
intuição
  (filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania
  (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania
  (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;

intuicyjny /ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
intuitivo
  wynikający z intuicji, osiągnięty za pomocą intuicji

intymny /ĩnˈtɨ̃mnɨ/ (adj)
íntimo
  mocno osobisty
  związany z erotyką

inulina (n)
inulina
  (biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;

inwazja /ĩnˈvazʲja/ (n)
invasão
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;
  (biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji;

inwazyjny (adj)
invasivo
  (medycyna, medyczny) dotyczący badania lub zabiegu wiążącego się z ingerencją w organizm

inwentarz /ĩnˈvɛ̃ntaʃ/ (n)
inventário
  trwałe składniki majątku danej osoby fizycznej lub prawnej

inwersja (n)
inversão
  odwrócenie naturalnej lub zwyczajnej kolejności w czymś

inwestor /ĩnˈvɛstɔr/ (n)
investidor
  (ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestować /ˌĩnvɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
investir
  dokonywać inwestycji

inwestycja /ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja/ (n)
investimento
  (ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inżynier /ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr/ (n)
engenheiro
  człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

inżynieria /ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja/ (n)
engenharia
  nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

iperyt siarkowy /iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
gás mostarda
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;

ipsylon /ipˈsɨlɔ̃n/ /ipˈsʲilɔ̃n/ (n)
hipsilo
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej litery alfabetu greckiego, υ;

irański /iˈrãj̃sʲci/ (adj)
iraniano
  odnoszący się do państwa Iran

irbis śnieżny (n)
leopardo-das-neves
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
irlandês
  odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
irlandês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany przez Irlandczyków;

ironia /iˈrɔ̃ɲja/ (n)
ironia
  zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironicznie /ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ironicamente
  używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie

irracjonalność (n)
irracionalidade
  cecha tego, co jest irracjonalne

irracjonalny /ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
irracional
  sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

iryd /ˈirɨt/ (n)
irídio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irytować /ˌirɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
irritar
  denerwować się, wpadać w irytację

iryzacja (n)
iridescência
  zjawisko optyczne polegające na powstawaniu tęczowych barw;

iskra /ˈiskra/ (n)
faísca, centelha, chispa, fagulha
  rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

islam /ˈislãm/ (n)
islame, islã
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamizacja /ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
islamização
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamofaszyzm /ˌislãmɔˈfaʃɨsm̥/ (n)
fascismo islâmico, islamofascismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem

islamofobia /ˌislãmɔˈfɔbʲja/ (n)
islamofobia
  uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islandzki /isˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
islandês
  odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki /isˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
islandês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Islandii;

istnieć /ˈistʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
existir
  być, występować w rzeczywistości

istota /iˈstɔta/ (n)
criatura
  stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać
  coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy

iterb /ˈitɛrp/ (n)
itérbio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr /itr̥/ (n)
ítrio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

izba wyższa /ˈizba ˈvɨʃːa/ (n)
câmara alta
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy

izoglosa /ˌizɔˈɡlɔsa/ (n)
isoglossa
  (językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izolacjonizm /ˌizɔlaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
isolacionismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;

izomer (n)
isómero
  (chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;

izoton (n)
isótono
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) każdy z pierwiastków chemicznych mający taką samą liczbę neutronów w jądrze, lecz różne liczby protonów;

izotop /iˈzɔtɔp/ (n)
isótopo
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelski /ˌizraˈɛlsʲci/ (adj)
israelense, israelita
  odnoszący się do państwa Izrael

iść /iɕʨ̑/ (v)
andar, ir
  poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
ir
  udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo

ja /ja/ (n)
eu
  jaźń, jestestwo

ja /ja/ (personalPronoun)
eu
  pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłczan (n)
malato
  (chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu jabłkowego

jabłko /ˈjap.kɔ/ /ˈjap.w̥kɔ/ (n)
patela, rótula
  (potocznie, potoczny) rzepka w kolanie
maçã-de-adão, pomo-de-adão
  (potocznie, potoczny) wystająca grdyka u mężczyzn, jabłko Adama
maçã
  (spożywczy) owoc jabłoni
  przedmiot w kształcie jabłka (1.1) lub je przypominający
orbe
  złota kula z krzyżem, symbol władzy królewskiej;

jabłoń /ˈjabwɔ̃ɲ/ (n)
macieira
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht /jaxt/ (n)
iate
  (sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jad /jadɨ/ /jat/ (n)
veneno, peçonha
  (chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jadalnia /jaˈdalʲɲa/ (n)
sala de jantar
  pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

jadalny /jaˈdalnɨ/ (adj)
comestível
  nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jadowity (adj)
venenoso
  zawierający jad

jaggery (n)
jagra
  (spożywczy) nierafinowany cukier palmowy o żółtej barwie produkowany tradycyjnie w Indiach

jaglica (n)
tracoma
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

jagnię /ˈjäɟɲɛ/ (n)
cordeiro, anho
  (zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagoda /jaˈɡɔda/ (n)
baga
  (botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jaguar /jaˈɡu<sup>w</sup>ar/ (n)
jaguar, onça
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jajeczkować (v)
ovular
  (fizjologia, fizjologiczny) uwalniać z jajnika dojrzałą, gotową do zapłodnienia komórkę jajową

jajecznica /ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
ovos mexidos
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajko /ˈjäjkɔ/ (n)
ovo
  (ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajnik /ˈjäjɲik/ (n)
ovário
  (anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo /ˈjäjɔ/ (n)
ovo
  (biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;
  (spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;

jajowód /jäˈjɔvut/ (n)
trompa de falópio
  (anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak /jak/ (conjunction)
como
  …wprowadzający porównanie

jak /jak/ (n)
iaque
  (zoologia, zoologiczny) Bos grunniens, ssak z rodziny pustorożców;

jak /jak/ (preposition)
como
  …wprowadzający porównanie

jak /jak/ (pronoun)
como
  …używany w pytaniach o sposób lub stan
  …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu
  …używany w zdaniach zależnych w znaczeniu: jeśli, jeżeli

jak się masz /ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ/
como está
  …otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jaki ojciec, taki syn /ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n/ (proverb)
tal pai, tal filho
  syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec

jakiś /ˈjäciɕ/ (indefinitePronoun)
um
  bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jako /ˈjakɔ/ (preposition)
como
  używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jakoś /ˈjakɔɕ/ (pronoun)
de alguma forma, de alguma maneira
  w pewien, nie do końca określony, sposób

jakościowy (adj)
qualitativo
  odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość /ˈjakɔɕʨ̑/ (n)
qualidade
  wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jakucki /jaˈkuʦ̑ʲci/ (n)
iacuto
  (językoznawstwo, językoznawczy) język jakucki;

jamnik /ˈjãmʲɲik/ (n)
bassê, dachshund
  (kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1)
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;

jamthund /ˈjãmtxũnt/ (n)
cão sueco de caça ao cervo, elkhound sueco
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa z grupy szpiców myśliwskich pochodząca z regionu Jämtland w Szwecji;

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (adj)
japonês
  dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
japonês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Japonii;

jard (n)
jarda
  brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

jarmułka (n)
quipá
  okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów;

jarmuż /ˈjarmuʃ/ (n)
couve-de-folhas
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarzmo /ˈjaʒmɔ/ (n)
jugo
  (przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące spinaniu, zwieraniu czegoś
  (zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;

jarząb mączny (n)
mostajeiro-branco
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aria Crantz, gatunek drzewa z rodziny różowatych;

jaskinia /jaˈsʲcĩɲa/ (n)
caverna
  naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskiniowiec /ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛʦ̑/ (n)
cavernícola
  (antropologia, antropologiczny) człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek mieszkający w jaskini

jaskółka /jaˈskuwka/ (n)
andorinha
  (ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasnowidz /jasˈnɔvʲiʦ̑/ (n)
vidente
  (ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnowidzenie (n)
clarividência
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasność /ˈjasnɔɕʨ̑/ (n)
luminosidade
  światło wysyłane przez źródło światła
  cecha tego, co jest jasne
  delikatny, słabo nasycony odcień

jasny /ˈjasnɨ/ (adj)
claro
  pełen światła, słońca, nie zaciemniony
  o kolorze: mało intensywny
  (potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty

jastrząb /ˈjasṭʃɔ̃mp/ (n)
gavião
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka /jaʃˈʧ̑urka/ (n)
lagarto, lagartixa
  (herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jawa /ˈjava/ (n)
realidade
  rzeczywistość

jawajski /jaˈvajsʲci/ (adj)
javanês
  związany z Jawą, dotyczący Jawy

jazz /ʤ̑ɛs/ (n)
jazz
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jałmużna /jawˈmuʒna/ (n)
esmola
  (książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałmużnik (n)
esmoler
  (dawniej, dawny) urzędnik rozdający jałmużnę w imieniu władcy
  osoba rozdająca jałmużnę

jałowiec /jaˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
zimbro, junípero
  (botanika, botaniczny) Juniperus, roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych;

jałówka /jaˈwufka/ (n)
novilha, bezerra
  (zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśmin /ˈjäɕmʲĩn/ (n)
jasmim
  (botanika, botaniczny) Jasminum L, rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (cardinalNumeral)
um, uma
  liczba 1

jeden za drugim (adv)
um por um
  pojedynczo i bez przerw

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego (idiom)
um por todos, todos por um
  zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność

jedna jaskółka nie czyni wiosny /ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ/ (proverb)
uma andorinha só não faz verão
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni /ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (proverb)
uma andorinha só não faz verão
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednak /ˈjɛdnak/ (conjunction)
entretanto
  …łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednoczesność (n)
simultaneidade
  cecha tego, co jednoczesne, co odbywa się w tym samym czasie

jednoczesny /ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
simultâneo
  odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

jednokomórkowy /ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
unicelular
  (biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednomyślność /ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
unanimidade
  zupełna zgodność zdań, opinii, myśli

jednomyślny (adj)
unânime
  bez różnic w przekonaniach

jednooki /ˌjɛdnɔˈːci/ (adj)
caolho
  taki, który ma jedno oko

jednopłat (n)
monoplano
  (lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

jednorożec /ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
unicórnio, licórnio
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednostka /jɛdˈnɔstka/ (n)
unidade
  (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis w którym podawana jest dana wartość

jednostka astronomiczna (n)
unidade astronômica
  (jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednostronnie (adv)
unilateralmente
  w sposób jednostronny

jedwab /ˈjɛdvap/ (n)
seda
  (włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1);
  (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;

jedwabnik /jɛdˈvabʲɲik/ (n)
bicho-da-seda
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

jedyny /jɛˈdɨ̃nɨ/ (adj)
único
  istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedzenie /jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
comida
  coś, co można jeść; żywność, pokarm

jeleń /ˈjɛlɛ̃ɲ/ (n)
veado, cervo
  (zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito /jɛˈlʲitɔ/ (n)
intestino
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito cienkie (n)
intestino delgado
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego położona między żołądkiem a jelitem grubym;

jelito grube (n)
intestino grosso
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelito ślepe (n)
ceco
  (anatomia, anatomiczny) pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

jelitowy /ˌjɛlʲiˈtɔvɨ/ (adj)
intestinal
  (przymiotnik) od jelito

jemeński /jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
iemenita
  odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła /jɛ̃ˈmʲjɔwa/ (n)
visco
  (botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka /ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka/ (n)
tagarela-europeu
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jer /jɛr/ (n)
tentilhão-montês
  (ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jesienny /jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ/ (adj)
outonal, do outono
  mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień /ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
outono
  pora roku między latem a zimą;

jesion /ˈjɛ̇ɕɔ̃n/ (n)
freixo
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;

jesiotr /ˈjɛ̇ɕɔtr̥/ (n)
esturjão
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jeszcze /ˈjɛʃʧ̑ɛ/ (particle)
ainda
  …oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle
  …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej
  w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo
  …podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już

jezioro /jɛ̇ˈʑɔrɔ/ (n)
lago, lagoa
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one /ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ/ (proverb)
quando em Roma, faça como os romanos
  jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

jeść /jɛ̇ɕʨ̑/ (v)
comer
  przyjmować pokarmy

jeść obiad (v)
almoçar
  spożywać południowy posiłek

jeż /jɛʃ/ (n)
ouriço
  (zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli /jɛˈʒɛlʲi/ (conjunction)
se
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz /jɛˈʒɔzvʲjɛʃ/ (n)
porco-espinho
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju jeżozwierzy (1.1)

jeżyna /jɛˈʒɨ̃na/ (n)
amora
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica
amora, amora-silvestre
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;

jidysz /ˈjidɨʃ/ (n)
iídiche, ídiche
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Żydów aszkenazyjskich;

jod /jɔt/ (n)
iodo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodek /ˈjɔdɛk/ (n)
iodeto
  (chemia, chemiczny) sól jodowodoru lub związek jodu z niemetalem

jodła /ˈjɔdwa/ (n)
abeto
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

joga /ˈjɔɡa/ (n)
ioga
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
  tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogging (n)
jogging
  (sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

jogin (n)
iogue, ioguim
  buddyjski lub hinduistyczny asceta uprawiający jogę;

jogurt /ˈjɔɡurt/ (n)
iogurte
  (spożywczy) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

jojoba (n)
jojoba
  (botanika, botaniczny) Simmondsia chinensis, (zobacz) simondsja kalifornijska

jon /jɔ̃n/ (n)
ião, íon
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jonizacja /ˌjɔ̇̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ionização
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpad cząsteczki na jony;

jordański /jɔrˈdãj̃sʲci/ (adj)
jordaniano
  (geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania

jowialny (adj)
jovial
  (książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu

jubiler /juˈbʲilɛr/ (n)
joalheiro
  osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

jubileusz /ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
jubileu
  ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś

judaizm /juˈda<sup>j</sup>ism̥/ (n)
judaísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

jugosłowiański /ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
iugoslavo, jugoslavo
  związany z Jugosławią, dotyczący Jugosławii

juliański /juˈlʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
juliano
  autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara
  z czasów Juliusza Cezara

junta (n)
junta
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa bądź człon nazwy organu kolegialnego w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej (nazwa odnosi się do wielu różnych organów)

jura /ˈjura/ (n)
Jurássico
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

jurajski /juˈrajsʲci/ (adj)
jurássico
  (geologia, geologiczny) dotyczący jury, występujący, powstały w jurze

jury (n)
júri
  grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie

jurysdykcyjnie (adv)
jurisdicionalmente
  zgodnie z jurysdykcją

jurysdykcyjny (adj)
jurisdicional
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z jurysdykcją, dotyczący jurysdykcji

jurysprudencja /ˌjurɨspruˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
jurisprudência
  nauka lub znajomość prawa

juta /ˈjuta/ (n)
juta
  (botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
  (włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
  (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutro /ˈjutrɔ/ (adv)
amanhã
  następnego dnia po obecnym

jutro /ˈjutrɔ/ (n)
amanhã
  dzień następny w stosunku do obecnego

już /juʃ/ (particle)
já
  …podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

jąderko (n)
nucléolo
  (biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA;

jądro /ˈjɔ̃ndrɔ/ (n)
testículo
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;
núcleo
  (fizyka, fizyczny) centralna część atomu;
  (biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;
  (informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;

jądro komórkowe (n)
núcleo celular
  (biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;

jąkać (v)
gaguejar
  (rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały

jąkała /jɔ̃ŋˈkawa/ (n)
gago
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka
  (potocznie, potoczny) kobieta, która się jąka

jęczeć (v)
gemer
  o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

jęczmień /ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
cevada
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
  (spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)
hordéolo, terçol
  (potocznie, potoczny) grudka na powiece, powstała wskutek infekcji;

jęk /jɛ̃ŋk/ (n)
gemido, lamento
  żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia
  żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

jętka /ˈjɛ̃ntka/ (n)
efêmera
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;

język /ˈjɛ̃w̃zɨk/ (n)
língua, idioma
  (anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;
linguagem, língua
  (informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
  część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie
língua, linguagem, idioma
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
língua
  część buta osłaniająca stopę pod sznurówką

język migowy /ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ/ (n)
língua gestual, língua de sinais
  język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język obcy /ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
língua estrangeira
  (językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ojczysty /ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ/ (n)
língua materna, língua nativa
  (językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język programowania /ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa/ (n)
linguagem de programação
  (informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

kabaret /kaˈbarɛt/ (n)
cabaré
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);

kabel /ˈkabɛl/ (n)
cabo
  (elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;

kabergolina /ˌkabɛrɡɔˈlʲĩna/ (n)
cabergolina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;

kabestan (n)
cabrestante
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);

kabura (n)
coldre
  (wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac /kaʦ̑/ (n)
ressaca
  (potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kacyk (n)
cacique
  (etnografia, etnograficzny) przywódca plemienny;
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) urzędnik nadużywający władzy

kaczka /ˈkaʧ̑ka/ (n)
pato, pata
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1)

kadm /katm̥/ (n)
cádmio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadra (n)
pessoal
  zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki

kadzidło /kaˈʥ̑idwɔ/ (n)
incenso
  przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kadź (n)
tina, cuba
  duże otwarte zbiorniki używane w różnych procesach technologicznych;

kaftan bezpieczeństwa /ˈkaftãn ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
camisa de força
  bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych;

kaganiec /kaˈɡãɲɛʦ̑/ (n)
focinheira
  siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kajak /ˈkajak/ (n)
caiaque
  niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kakadu /kaˈkadu/ (n)
cacatua, catatua
  (ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao /kaˈkaɔ/ (n)
cacau
  (spożywczy) proszek z nasion kakaowca
  (botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem

kakofonia /ˌkakɔˈfɔ̃ɲja/ (n)
cacofonia
  nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kaktus /ˈkaktus/ (n)
cacto, cato
  (botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalafior /kaˈlafʲjɔr/ (n)
couve-flor
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalafonia /ˌkalaˈfɔ̃ɲja/ (n)
colofônia
  (technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

kalander (n)
calandra
  (technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

kalarepa /ˌkalaˈrɛpa/ (n)
couve-rábano
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)

kaldera /kalˈdɛra/ (n)
caldeira
  (geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalejdoskop /ˌkalɛjˈdɔskɔp/ (n)
caleidoscópio, calidoscópio
  (optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kalendarz /kaˈlɛ̃ndaʃ/ (n)
calendário
  system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;
  spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);

kalendarz adwentowy (n)
calendário do Advento
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;

kalesony /ˌkalɛˈsɔ̃nɨ/ (n)
ceroulas
  (krawiectwo) rodzaj bielizny męskiej z długimi nogawkami, zakładanej na chłody pod spodnie;

kaliber /kaˈlʲibɛr/ (n)
calibre
  (wojskowość, wojskowy) średnica otworu lufy w milimetrach

kalif /ˈkalʲif/ (n)
califa
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kalifat /kaˈlʲifat/ (n)
califado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

kaliforn /kaˈlʲifɔrn/ (n)
califórnio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kaligrafia /ˌkalʲiˈɡrafʲja/ (n)
caligrafia
  sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kaligraficzny (adj)
caligráfico
  napisany ozdobnym pismem odręcznym
  związany z kaligrafią

kalkulator /ˌkalkuˈlatɔr/ (n)
calculadora
  małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kalmar /ˈkalmar/ (n)
lula
  (zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zwierzę z gatunku kalmarów (1.1); zwykle w lm

kaloryfer /ˌkalɔˈrɨfɛr/ (n)
aquecedor
  element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

kamea (n)
camafeu
  (sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

kameleon /ˌkãmɛˈlɛɔ̃n/ (n)
camaleão
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, który łatwo zmienia poglądy

kamelia (n)
camélia
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju kamelii (1.1)
  kwiat kamelii (1.2)

kamerdyner (n)
mordomo
  starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

kamfora /kãw̃ˈfɔra/ (n)
cânfora
  organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kamieniołom (n)
pedreira
  (górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamień /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
pedra
  (mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
  twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;
  (medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody

kamień młyński (n)
mó
  (technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień nazębny (n)
tártaro
  (stomatologia, stomatologiczny) twardy osad powstający na powierzchni zębów;

kamień szlachetny /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
gema
  (jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;

kamizelka /ˌkãmʲiˈzɛlka/ (n)
colete
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

kampania wyborcza (n)
campanha eleitoral
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół środków masowego przekazu (plakaty, reklamy telewizyjne, radiowe, prasowe, wiece, spotkania z wyborcami), jakimi specjaliści od marketingu politycznego promują kandydaturę polityka lub partii;

kanadyjski /ˌkãnaˈdɨjsʲci/ (adj)
canadense, canadiano
  związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia /kãˈnalʲja/ (n)
canalha
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanalizacja /ˌkãnalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
efluente
  system urządzeń sanitarnych służących do odprowadzania ścieków

kanarek /kãˈnarɛk/ (n)
canário
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanaryjski (adj)
canário
  (geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi

kanał /ˈkãnaw/ (n)
canal
  wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków

kancerogeneza (n)
carcinogénese
  (medycyna, medyczny) mechanizm tworzenia się nowotworów

kanclerz (n)
chanceler
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech
  (administracja) tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi

kandela /kãnˈdɛla/ (n)
candela
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd;

kandydat /kãnˈdɨdat/ (n)
candidato
  ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kangur /ˈkãŋɡur/ (n)
canguru
  (zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kania /ˈkãɲa/ (n)
milhafre
  (ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanibalizm /ˌkãɲiˈbalʲism̥/ (n)
canibalismo
  (zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanikuła /ˌkãɲiˈkuwa/ (n)
canícula
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia

kanonik (n)
cónego, cônego
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;

kanonizacja /ˌkãnɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
canonização
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

kanonizować (v)
canonizar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

kantabryjski (adj)
cantábrico
  związany z Kantabrią, dotyczący Kantabrii, pochodzący z Kantabrii

kantata /kãnˈtata/ (n)
cantata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny na głosy solowe;

kanton /ˈkãntɔ̃n/ (n)
cantão
  kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;

kantor /ˈkãntɔr/ (n)
casa de câmbio
  miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną

kantyk (n)
cântico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń zaczerpnięta z Biblii, włączona do którejś z godzin kanonicznych;

kaolin /kaˈɔlʲĩn/ (n)
caulim
  (geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kapecytabina (n)
capecitabina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy

kapelan (n)
capelão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

kapelusz /kaˈpɛluʃ/ (n)
chapéu
  (odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapeć /ˈkapɛʨ̑/ (n)
chinelo
  obuwie używane tylko w domu

kapitalista /ˌkapʲitaˈlʲista/ (n)
capitalista
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

kapitalizm /ˌkapʲiˈtalʲism̥/ (n)
capitalismo
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan /kaˈpʲitãn/ (n)
capitão, capitã
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
  (sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

kapitał /kaˈpʲitaw/ (n)
capital
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)
  (przenośnie, przenośnia) niematerialna wartość, zasób do wykorzystania

kapitulacja /ˌkapʲituˈlaʦ̑ʲja/ (n)
capitulação
  zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi
  warunki poddania się

kaplica /kaˈplʲiʦ̑a/ (n)
capela
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kapsaicyna (n)
capsaicina
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

kapsyd (n)
cápside
  (biologia, biologiczny) białkowa osłonka genomu wirusa;

kaptur /ˈkaptur/ (n)
capuz, capucho
  (krawiectwo) część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy;

kapucyn /kaˈpuʦ̑ɨ̃n/ (n)
capuchinho
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu braci kapucynów;

kapusta /kaˈpusta/ (n)
repolho, couve
  (botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

kapłon (n)
capão
  (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej;

kara /ˈkara/ (n)
pena
  dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara śmierci /ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
pena de morte
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin /kaˈrabʲĩn/ (n)
espingarda, fuzil
  (wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy /kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
metralhadora
  (wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek /ˌkaraˈbʲĩnɛk/ (n)
carabina
  indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karabinier (n)
carabineiro
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w dawnych armiach europejskich: wyborowy żołnierz piechoty i kawalerii

karaibski /ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲci/ (adj)
caraíba
  dotyczący Karaibów (obszaru) lub Morza Karaibskiego

karalny /kaˈralnɨ/ (adj)
punível
  taki, który podlega karze

karaluch /kaˈralux/ (n)
barata, blata
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karaoke /ˌkaraˈɔkɛ/ (n)
karaokê
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

karate /kaˈratɛ/ (n)
caratê
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karawaka (n)
cruz de Caravaca
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański krzyż z dwoma poprzeczkami (prawidłowo z górną nieco krótszą) stawiany w miejscu publicznym w związku z epidemią lub noszony jako talizman chroniący od chorób zakaźnych;

karawan (n)
carro fúnebre, rabecão
  pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawana /ˌkaraˈvãna/ (n)
caravana
  wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

karawanseraj (n)
caravancerá, caravançarai, caravançará
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;

karawela /ˌkaraˈvɛla/ (n)
caravela
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;

karać /ˈkaraʨ̑/ (v)
castigar
  wymierzać karę

karczoch /ˈkarʧ̑ɔx/ (n)
alcachofra, alcachofra hortense
  (botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

kardamon /karˈdãmɔ̃n/ (n)
cardamomo
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)

kardiolog /karˈdʲjɔlɔk/ (n)
cardiólogo
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego

kardiologia /ˌkardʲjɔˈlɔɟja/ (n)
cardiologia
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardynał /karˈdɨ̃naw/ (n)
cardeal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;
  (ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków;

karelski (adj)
careliano
  związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

karetka /kaˈrɛtka/ (n)
ambulância
  (medycyna, medyczny) (motoryzacja) samochód służący do przewozu chorych

kariera /karʲˈjɛra/ (n)
carreira
  osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

kariotyp (n)
cariótipo
  (biologia, biologiczny) zestaw chromosomów właściwy dla danego organizmu;

kark /kark/ (n)
cerviz, nuca
  (anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karma /ˈkarma/ (n)
carma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;

karmazynowy (adj)
carmesim, carmim
  intensywnie czerwony

karmel /ˈkarmɛl/ (n)
caramelo
  (spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

karmelizacja (n)
caramelização
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) proces rozkładu cukru pod wpływem ciepła;

karmić /ˈkarmʲiʨ̑/ (v)
alimentar
  dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

karnawał /karˈnavaw/ (n)
carnaval
  okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

karnizm (n)
carnismo
  (socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt

karo /ˈkarɔ/ (n)
ouros
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karoseria /ˌkarɔˈsɛrʲja/ (n)
carroçaria
  wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

karoten (n)
caroteno
  (biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujące w wielu roślinach, m.in. marchwi;

karp /karp/ (n)
carpa
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karta /ˈkarta/ (n)
carta
  (termin karciany) (sport, sportowy) (zobacz) karta do gry

karta graficzna /ˈkarta ɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
placa de vídeo
  (informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera;

karta kredytowa /ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva/ (n)
cartão de crédito
  (bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

kartel /ˈkartɛl/ (n)
cartel
  (ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;

kartezjański (adj)
cartesiano
  związany z osobą lub dorobkiem naukowym i filozoficznym Kartezjusza

kartka /ˈkartka/ (n)
folha
  luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

karton /ˈkartɔ̃n/ (n)
papelão
  gruby, sztywny papier
caixa de papelão
  tekturowe pudełko

kartuzja (n)
cartuxa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor kartuzów;

karuzela /ˌkaruˈzɛla/ (n)
carrossel
  urządzenie do zabawy, które się kręci;

karykatura /ˌkarɨkaˈtura/ (n)
caricatura
  humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

karykaturzysta (n)
caricaturista
  (sztuka) rysownik karykatur, autor karykatur

karzeł /ˈkaʒɛw/ (n)
anão
  (medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
  postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
  (astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

karłowatość (n)
nanismo
  bycie karłowatym, bycie karłem

kasa /ˈkasa/ (n)
caixa
  stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności

kask /kask/ (n)
capacete
  rodzaj ochronnego nakrycia głowy;
  (historia, historyczny, historycznie) hełm stalowy używany przez dragonów i kirasjerów

kaskada /kaˈskada/ (n)
cascata
  (geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;

kaskader (n)
dublê
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kasta /ˈkasta/ (n)
casta
  (społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet (n)
soco-inglês, soqueira
  rodzaj dodatkowej broni do walki na pięści w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastrat /ˈkastrat/ (n)
castrado
  mężczyzna, który został poddany kastracji

kastrować /kaˈstrɔvaʨ̑/ (v)
castrar
  usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kasyno /kaˈsɨ̃nɔ/ (n)
cassino, casino
  ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kaszalot /kaˈʃalɔt/ (n)
cachalote
  (zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka /kaˈʃãnka/ (n)
morcela
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel /ˈkaʃɛl/ (n)
tosse
  nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszleć /ˈkaʃlɛʨ̑/ (v)
tossir
  gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kasztan /ˈkaʃtãn/ (n)
castanha
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)
  nasienie kasztanowca

kaszubski /kaˈʃupsʲci/ (adj)
cachúbio
  odnoszący się do Kaszub lub Kaszubów

kaszubski /kaˈʃupsʲci/ (n)
cachúbio
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

kat /kat/ (n)
carrasco, verdugo
  osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

katakumba (n)
catacumba
  (dawniej, dawny) podziemna nekropolia

katalizator /ˌkatalʲiˈzatɔr/ (n)
catalisador
  (chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;

katalog /kaˈtalɔk/ (n)
diretório
  (informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;
  spis zawartości biblioteki

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
catalão
  związany z Katalonią

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (n)
catalão
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katana /kaˈtãna/ (n)
catana
  rodzaj miecza japońskiego;

katapulta /ˌkataˈpulta/ (n)
catapulta
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;

katarynka (n)
realejo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

katastrofa /ˌkataˈstrɔfa/ (n)
desastre, catástrofe
  tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katastrofista (n)
catastrofista
  mężczyzna cechujący się katastrofizmem, zwolennik katastrofizmu (zwłaszcza pisarz lub filozof)

katastrofistka (n)
catastrofista
  kobieta cechująca się katastrofizmem

katastrofizm (n)
catastrofismo
  pesymistyczny ogląd na życie budowany na przeświadczeniu o nieuchronności zagłady/klęski i spowodowanego nią kryzysu

katechizm (n)
catecismo
  (kościelny) podręcznik do katechezy
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;

katedra /kaˈtɛdra/ (n)
catedral
  (kościelny) główny kościół diecezji;

kategoria /ˌkatɛˈɡɔrʲja/ (n)
categoria
  każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji
  każde z podstawowych pojęć danego systemu filozoficznego, bądź nauki

katharewusa (n)
catarévussa
  (językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;

kation /ˈkatʲjɔ̃n/ (n)
catião, cátion
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katiusza (n)
Katyusha, katyusha
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich samobieżnych wyrzutni rakietowych wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej;

katoda /kaˈtɔda/ (n)
catódio, cátodo
  (elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (adj)
católico
  związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
catolicismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik /kaˈtɔlʲik/ (n)
católico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

kaucja /ˈkawʦ̑ʲja/ (n)
caução
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

kauczuk (n)
borracha
  (chemia, chemiczny) surowiec do produkcji gumy;

kaukaski /kawˈkasʲci/ (adj)
caucasiano
  wywodzący się z Kaukazu

kawa /ˈkava/ (n)
café
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
  (spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój
árvore de café, café
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;

kawaler /kaˈvalɛr/ (n)
solteiro
  mężczyzna, który nigdy nie był żonaty

kawaleria /ˌkavaˈlɛrʲja/ (n)
cavalaria
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno;

kawałek /kaˈvawɛk/ (n)
pedaço
  fragment pewnej całości

kawiarnia /kaˈvʲjarʲɲa/ (n)
café
  lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior /ˈkavʲjɔr/ (n)
caviar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawitacja (n)
cavitação
  (fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;

kawka /ˈkafka/ (n)
gralha-de-nuca-cinzenta
  (ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kawowiec /kaˈvɔvʲjɛʦ̑/ (n)
cafeeiro
  (botanika, botaniczny) Coffea, wiecznie zielony krzew i drzewo z rodziny marzanowatych;

kazachski /kaˈzaxsʲci/ (adj)
cazaque
  odnoszący się do Kazachów lub Kazachstanu

kazanie /kaˈzãɲɛ/ (n)
sermão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca

kazirodztwo (n)
incesto
  stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja (n)
pregador
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kał /kaw/ (n)
excremento
  (fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałamarz /kaˈwãmaʃ/ (n)
tinteiro
  niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałuża /kaˈwuʒa/ (n)
charco
  płytki dołek wypełniony wodą, błotem

każda pliszka swój ogonek chwali /ˈkaʒda ˈplʲiʃka ˈsfuj ɔˈɡɔ̃nɛk ˈxfalʲi/ (proverb)
cada bufarinheiro louva seus alfinetes
  każdy się chwali i przypisuje sobie zasługi

każdy /ˈkaʒdɨ/ (pronoun)
cada, todo
  odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk /cʨ̑uk/ (n)
polegar, dedo polegar
  (anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

keczua (n)
quíchua, quéchua
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Indian Keczua;

keczup /ˈkɛʧ̑up/ (n)
catchupe, ketchup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kefija /kɛˈfʲija/ (n)
keffiyeh
  tradycyjne arabska chusta noszona jako nakrycie głowy;

kelner /ˈkɛlnɛr/ (n)
garção
  osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kelnerka /kɛlˈnɛrka/ (n)
garçonete
  osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kerato-
querato-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rogiem, rogówką, zrogowaceniem

keratolityczny (adj)
queratolítico
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rozpuszczający zrogowaciałą warstwę naskórka

ketoprofen (n)
cetoprofeno
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) popularny środek przeciwbólowy, przeciwzapalny i przeciwgorączkowy z grupy nieselektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (adj)
khmer
  związany z Khmerami z Kambodży

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (n)
língua khmer
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach

kibuc /ˈcibuʦ̑/ (n)
kibutz
  izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;

kichać /ˈcixaʨ̑/ (v)
espirrar
  gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kichnięcie (n)
espirro
  gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem

kick boxing (n)
kickboxe, kickboxing
  (sport, sportowy) rodzaj sztuki walki

kicz /ciʧ̑/ (n)
kitsch
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiedy /ˈcɛdɨ/ (pronoun)
quando
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia
  …służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia

kiedykolwiek /ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk/ (adv)
alguma vez
  w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś /ˈcɛdɨɕ/ (indefinitePronoun)
outrora
  w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kielich /ˈcɛlʲix/ (n)
cálice
  naczynie do picia z czarką na smukłej nóżce;

kielnia /ˈcɛlʲɲa/ (n)
colher de pedreiro
  narzędzie murarskie składające się z płaskiej stalowej płytki i trzonka;

kier /cɛr/ (n)
copas
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kierować /cɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
conduzir
  wydawać komuś polecenia
  sterować pojazdem lub grupą pojazdów

kierowca /cɛˈrɔfʦ̑a/ (n)
motorista
  osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica /ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
volante
  (motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierunek /cɛˈrũnɛk/ (n)
direção
  droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel
tendência
  w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży

kierunkowskaz /ˌcɛrũŋˈkɔfskas/ (n)
pisca-pisca, farolim
  (motoryzacja) urządzenie służące do sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku poruszania się

kieszeń /ˈcɛʃɛ̃ɲ/ (n)
bolso, algibeira
  (krawiectwo) (odzieżownictwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowiec /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
carteirista
  osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieł /cɛw/ (n)
canino
  (zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;

kiełbasa /cɛwˈbasa/ (n)
salsicha, linguiça
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kij /cij/ (n)
bastão
  długi patyk;

kijanka /ciˈjãnka/ (n)
girino
  (zoologia, zoologiczny) larwa płazów bezogonowych prowadząca wodny tryb życia;

kikut /ˈcikut/ (n)
toco
  (anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona

kilo- /ˈcilɔ/
quilo-
  (fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;

kilobajt /ciˈlɔbajt/ (n)
kilobyte
  (jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka informacji lub pojemności pamięci komputera równa 1 024 bajtom

kilof /ˈcilɔf/ (n)
picareta
  (technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;

kilogram /ciˈlɔɡrãm/ (n)
quilo
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kilometr /ciˈlɔ̃mɛtr̥/ (n)
quilômetro, quilómetro
  jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilometraż /ˌcilɔ̃ˈmɛtraʃ/ (n)
quilometragem
  przebyta droga zmierzona w kilometrach

kilwater /cilˈvatɛr/ (n)
esteira
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimono /cĩˈmɔ̃nɔ/ (n)
quimono, kimono
  (odzieżownictwo) tradycyjny strój japoński;

kinematograf (n)
cinematógrafo
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;

kinezjologia (n)
cinesiologia
  nauka o mięśniach w ruchu;

kino /ˈcĩnɔ/ (n)
cinema
  (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy

kinoman /cĩˈnɔ̃mãn/ (n)
cinéfilo
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) miłośnik kina, filmu

kinomania (n)
cinefilia
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pasja w chodzeniu do kina i oglądaniu filmów

kiosk /cɔsk/ (n)
quiosque
  mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (adj)
quirguiz
  odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (n)
quirguiz
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kit /cit/ (n)
massa de vidraceiro
  masa plastyczna używana w budownictwie do montażu szyb, uszczelniania, wypełniania nierówności itp.

kiur /cjur/ (n)
cúrio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;

kiwi /ˈki.vʲi/ (n)
quivi, kiwi
  (spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła /ˈciwa/ (n)
sífilis
  (medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

kiść /ciɕʨ̑/ (n)
cacho, penca
  pęk czegoś – owoców, kwiatów, przedmiotów

klacz /klaʧ̑/ (n)
égua
  (zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klaka /ˈklaka/ (n)
claque
  grupa osób wynajęta do oklaskiwania widowiska

klakson /ˈklaksɔ̃n/ (n)
buzina
  (motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);

klamka /ˈklãmka/ (n)
trinco
  dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie

klarnet /ˈklarnɛt/ (n)
clarinete
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa /ˈklasa/ (n)
classe
  (edukacja, edukacyjny) grupa dzieci w szkole

klasy (n)
amarelinha
  zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasycyzm (n)
classicismo
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;

klasyfikować (v)
classificar
  dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady

klasztor /ˈklaʃtɔr/ (n)
mosteiro
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klatka /ˈklatka/ (n)
gaiola, jaula
  skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa /ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva/ (n)
tórax, peito
  (anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klatka schodowa /ˈklatka sxɔˈdɔva/ (n)
escadaria
  biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody;

klaustrofobia /ˌklawstrɔˈfɔbʲja/ (n)
claustrofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym

klauzula /klawˈzula/ (n)
cláusula
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zastrzeżenie lub warunek w dokumencie prawnym;

klawesyn /klaˈvɛsɨ̃n/ (n)
cravo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawiatura /ˌklavʲjaˈtura/ (n)
teclado
  część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych

klawisz /ˈklavʲiʃ/ (n)
tecla
  element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

kleisty (adj)
glutinoso
  o właściwościach klejenia się, ciągnący się

klej /klɛj/ (n)
cola
  lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klejnot (n)
joia
  (jubilerstwo, jubilerski) drogocenny kamień lub wyrób jubilerski
  (przenośnie, przenośnia) cenna rzecz lub osoba

klementynka (n)
clementina
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc klementynki (1.1)

kleptokracja (n)
cleptocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy złodziei, osób skorumpowanych;

kleptomański (adj)
cleptomaníaco
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z kleptomanią lub kleptomanami; mający cechy kleptomana

klerokracja (n)
clerocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządzenia, w którym władza należy do kleru

kleryk /ˈklɛrɨk/ (n)
seminarista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) student seminarium duchownego;

klerykalny (adj)
clerical
  związany z klerykalizmem, charakterystyczny dla klerykalizmu

kleszcz /klɛʃʧ̑/ (n)
carrapato
  (zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

kleszczowe zapalenie mózgu (n)
encefalite do carrapato
  (medycyna, medyczny) wirusowa choroba ośrodkowego układu nerwowego przenoszona przez zakażone kleszcze;

klient /ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt/ (n)
cliente, freguês
  (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej
cliente
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie korzystające z usług dostarczanych przez serwer

klif /klʲif/ (n)
falésia
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;

klimat /ˈklʲĩmat/ (n)
clima
  (geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;

klimatologia (n)
climatologia
  (meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem klimatu

klimatyzator /ˌklʲĩmatɨˈzatɔr/ (n)
condicionador de ar
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń;

klin /klʲĩn/ (n)
cunha
  (fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
  kształt tej maszyny

klingoński (adj)
klingon
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów

klingoński (n)
klingon
  (językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"

klon /klɔ̃n/ (n)
bordo, ácer
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

klops /klɔps/ (n)
almôndega
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsna kulka duszona w sosie;

klub /klup/ (n)
clube
  stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klub nocny (n)
boate, casa noturna
  lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klucz /kluʧ̑/ (n)
chave, clave
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
chave de fenda, chave
  narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
chave
  przyrząd do otwierania zamka;
  kod do szyfru;
  podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
  (informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord

klucz francuski /ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
chave inglesa
  (technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

klątwa (n)
maldição
  życzenie komuś nieszczęścia

klękać /ˈklɛ̃ŋkaʨ̑/ (v)
ajoelhar-se
  zginać kolana, przyjmując pozycję opierającą się na nich

knot /knɔt/ (n)
mecha
  część świecy lub lampy naftowej w postaci sznurka lub taśmy bawełnianej nasączonej paliwem płynnym

koala /kɔˈala/ (n)
coala, koala
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja /ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
coligação, coalizão
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

kobalt /ˈkɔbalt/ (n)
cobalto
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobiecość (n)
feminilidade
  cecha tego, co kobiece

kobiecy /kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ/ (adj)
feminino
  dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta /kɔˈbʲjɛta/ (n)
mulher
  dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobra /ˈkɔbra/ (n)
naja
  (herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

koc /kɔʦ̑/ (n)
coberta, cobertor
  gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

koc elektryczny (n)
lençol térmico
  okrycie z wkładem grzejnym zasilanym elektrycznie

kochanek /kɔˈxãnɛk/ (n)
amante
  mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński

kochać /ˈkɔxaʨ̑/ (v)
amar
  odczuwać miłość do kogoś
  uwielbiać jakąś rzecz
  uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem

kocimiętka (n)
erva-de-gato
  (botanika, botaniczny) Nepeta, bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;

kocioł /ˈkɔʨ̑ɔw/ (n)
caldeirão
  duże naczynie metalowe z pokrywą;

kocioł parowy /ˈkɔʨ̑ɔw paˈrɔvɨ/ (n)
caldeira
  urządzenie służące do wytwarzania pary wodnej;

kod /kɔt/ (n)
código
  system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod kreskowy /ˈkɔt krɛˈskɔvɨ/ (n)
código de barras
  standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod pocztowy (n)
código postal, CEP
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek

kod źródłowy /ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ/ (n)
código fonte
  (informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

kodeks karny (n)
código penal
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów regulujących odpowiedzialność karną obywateli danego kraju

kodować (v)
codificar
  szyfrować używając kodu

koewolucja (n)
coevolução
  (biologia, biologiczny) proces współzależnej ewolucji dwóch lub kilku gatunków;

kofeina /ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
cafeína
  (biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kogut /ˈkɔɡut/ (n)
galo
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

koherencja (n)
coerência
  wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi

koherentny /ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
coerente
  będący spójną całością

kohorta /kɔˈxɔrta/ (n)
coorte
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;

kojot /ˈkɔjɔt/ (n)
coiote
  (zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

kokaina /ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
cocaína
  silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokarda /kɔˈkarda/ (n)
laço
  rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka

kokon (n)
casulo
  (zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt;

kokos /ˈkɔkɔs/ (n)
coco
  (spożywczy) owoc palmy kokosowej

kokosznik /kɔˈkɔʃʲɲik/ (n)
kokoshnik
  kobiece wysokie nakrycie głowy używane dawniej w Rosji;

koks /kɔks/ (n)
coque
  (technologia, technika, techniczny) stały produkt suchej destylacji węgla;

koktajl /ˈkɔktajl/ (n)
coquetel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;

kolacja /kɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
ceia, jantar
  posiłek wieczorny, ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano /kɔˈlãnɔ/ (n)
joelho
  (anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolarstwo /kɔˈlarstfɔ/ (n)
ciclismo
  (sport, sportowy) forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolaż (n)
colagem
  (sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

kolcowój pospolity (n)
góji
  (botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych;

kolczatka /kɔlˈʧ̑atka/ (n)
equidna
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tachyglossus, żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

kolczuga /kɔlˈʧ̑uɡa/ (n)
cota de malha
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę;

kolczyk /ˈkɔlʧ̑ɨk/ (n)
brinco
  ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolebka /kɔˈlɛpka/ (n)
berço
  kołyska, łóżeczko dla dziecka
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się
  pojazd konny rozpowszechniony wśród warstw wyższych zwłaszcza w XVI wieku

kolega /kɔˈlɛɡa/ (n)
colega
  towarzysz pracy, nauki lub zabawy

kolegium (n)
colégio
  (kościelny) ogół kardynałów Kościoła katolickiego;

kolej /ˈkɔlɛj/ (n)
ferrovia
  środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolejka /kɔˈlɛjka/ (n)
fila
  uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;

kolejka górska (n)
montanha-russa
  urządzenie rozrywkowe w formie konstrukcji z wysokimi wzniesieniami, stromiznami i ostrymi zakrętami, po której poruszają się wagoniki z pasażerami;

kolejność /kɔˈlɛjnɔɕʨ̑/ (n)
ordem
  uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolekcja /kɔˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
coleção
  zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.)
  zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon
  (informatyka, informatyczny) obiekt mogący przechowywać w określonej strukturze danych dowolną liczbę innych obiektów

kolekcjonować /ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
colecionar
  zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolekta (n)
coleta
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z modlitw w kanonie mszy świętej;

kolektomia (n)
colectomia
  (medycyna, medyczny) częściowe lub całkowite chirurgiczne usunięcie jelita grubego;

kolendra /kɔˈlɛ̃ndra/ (n)
coentro
  (botanika, botaniczny) Coriandrum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koliber /kɔˈlʲibɛr/ (n)
beija-flor, colibri
  (ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

koloid (n)
coloide
  (potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej

kolokacja /ˌkɔlɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
colocação
  (językoznawstwo, językoznawczy) często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników;

kolokwialnie /ˌkɔlɔˈkfʲjalʲɲɛ/ (adv)
coloquialmente
  w sposób kolokwialny, potocznie

kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (n)
colônia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;

kolonializm /ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥/ (n)
colonialismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonizacja (n)
colonização
  przekształcanie podbitych miejsc w kolonie
  tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych

kolonizator /ˌkɔlɔ̃ɲiˈzatɔr/ (n)
colonizador
  ten, który organizuje kolonizację danego kraju, obszaru

kolonizować (v)
colonizar
  przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

kolonoskopia /ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja/ (n)
colonoscopia, coloscopia
  (medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor /ˈkɔlɔr/ (n)
naipe, cor
  (termin karciany) symbol na karcie umieszczony obok jej wartości;
cor, naipe
  cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

koloratura (n)
coloratura
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdabianie partii wokalnej elementami wirtuozowskimi
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiew ozdobiony elementami wirtuozowskimi

kolostomia (n)
colostomia
  (medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie grubym;

kolumna /kɔˈlũmna/ (n)
coluna
  (architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

komar /ˈkɔ̃mar/ (n)
mosquito
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

kombajn /ˈkɔ̃mbajn/ (n)
colheitadeira
  (rolnictwo, rolniczy) wieloczynnościowa maszyna rolnicza do zmechanizowanego zbierania plonów

komedia /kɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
comédia
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;
  o obłudnym zachowaniu kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści

komediodramat (n)
comédia dramática, dramédia
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dzieło sceniczne łączące elementy komedii i dramatu;

komentarz /kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
comentário
  uwaga odnośnie czegoś lub kogoś
  objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora

komentować /ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
comentar
  wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

komercyjny /ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
comercial
  nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

kometa /kɔ̃ˈmɛta/ (n)
cometa
  (astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komiczny /kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cómico
  taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny

komiks /ˈkɔ̃mʲiks/ (n)
banda desenhada, história em quadrinhos
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin /ˈkɔ̃mʲĩn/ (n)
chaminé
  (budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;
  pionowa formacja skalna w formie zagłębienia o trzech ścianach;

kominek /kɔ̃ˈmʲĩnɛk/ (n)
lareira
  otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;

kominiarz /kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ/ (n)
limpa-chaminés
  rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisariat /ˌkɔ̃mʲiˈsarʲjat/ (n)
esquadra
  lokal, w którym urzędują pracownicy policji

komisarz (n)
comissário
  urzędnik posiadający szczególne pełnomocnictwa

komisja /kɔ̃ˈmʲisʲja/ (n)
comissão
  grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komitet /ˈkɔ̃mʲitɛt/ (n)
comitê
  grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komoda /kɔ̃ˈmɔda/ (n)
cômoda
  mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komodyfikacja (n)
comoditização
  (ekonomia, ekonomiczny) przekształcenie rzeczy, usług, pomysłów czy idei z wartości użytkowej na wartość wymienną;

komora /kɔ̃ˈmɔra/ (n)
câmara
  wydzielone pomieszczenie
  (wojskowość, wojskowy) tylna część przewodu lufy lub otwór w bębnie rewolwerowym, w której umieszcza się nabój;

komora gazowa /kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva/ (n)
câmara de gás
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

kompania /kɔ̃mˈpãɲja/ (n)
companhia
  kilka osób spędzających wspólnie czas

kompas /ˈkɔ̃mpas/ (n)
bússola, compasso
  (geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompatriota (n)
compatriota
  (dawniej, dawny) rodak

kompensacyjny /ˌkɔ̃mpɛ̃w̃saˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
compensatório
  związany z kompensacją

kompetentny (adj)
competente
  uprawniony do decydowania, posiadający kwalifikacje

kompilator /ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr/ (n)
compilador
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji;

kompleks /ˈkɔ̃mplɛks/ (n)
complexo
  (budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość
  (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego;
  zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość

kompleks niższości (n)
complexo de inferioridade
  (psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;

kompletny /kɔ̃mˈplɛtnɨ/ (adj)
completo
  cały, będący w komplecie

komplikacja (n)
complicação
  dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń

kompot /ˈkɔ̃mpɔt/ (n)
compota
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki napój z gotowanych owoców;

kompozytor /ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr/ (n)
compositor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompresja /kɔ̃mˈprɛsʲja/ (n)
compressão
  (fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;

komputer /kɔ̃mˈputɛr/ (n)
computador
  (informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;

komputer osobisty (n)
computador pessoal
  (informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komputeryzacja (n)
computadorização
  (informatyka, informatyczny) wprowadzanie używania komputerów do przedsiębiorstw, szkół i urzędów;

komunikacja /ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
comunicação
  ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;

komunikować (v)
comunicar
  mieć kontakt

komunista /ˌkɔ̃mũˈɲista/ (n)
comunista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu

komunistyczny /ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
comunista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm /kɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
comunismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka /kɔ̃ˈmurka/ (n)
célula
  (biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;

komórka macierzysta (n)
célula-tronco
  (biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna

komża (n)
sobrepeliz
  (kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach;

koncepcja /kɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
conceito, concepção
  ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu

konceptualny (adj)
conceitual
  (filozofia, filozoficzny) (sztuka) związany z konceptualizmem
  dotyczący pojęć

koncert /ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt/ (n)
concerto
  występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

koncesja (n)
concessão
  (urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej
  ustępstwo na czyjąś korzyść

kondensacja /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja/ (n)
condensação
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego
  (fizyka, fizyczny) przejście ze stanu gazowego w ciecz lub w ciało stałe
  (meteorologia, meteorologiczny) powstawanie chmur

kondensator /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr/ (n)
condensador, capacitor
  (elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

kondor /ˈkɔ̃ndɔr/ (n)
condor
  (ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny

kondotier (n)
condottiere, condottiero
  (historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym

konewka /kɔ̃ˈnɛfka/ (n)
regador
  pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfederacja /ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
confederação
  (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania

konferencja /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
conferência
  zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

konferencja prasowa /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva/ (n)
coletiva de imprensa
  spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów;

konfesjonał (n)
confessionário
  (kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

konfiguracja (n)
configuração
  układ elementów wchodzących we wzajemne relacje

konfiskować /ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑/ (v)
confiscar
  dokonywać konfiskaty

konfitura /ˌkɔ̃nfʲiˈtura/ (n)
compota
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce smażone w syropie cukrowym;

konflikt /ˈkɔ̃nflʲikt/ (n)
conflito
  sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności

konformista (n)
conformista
  człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformistka (n)
conformista
  kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformistyczny (adj)
conformista
  taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformizm (n)
conformismo
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

konfraternia /ˌkɔ̃nfraˈtɛrʲɲa/ (n)
confraria
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat

konfrontacja (n)
confronto
  porównanie ze sobą, zestawiając cechy wspólne i rozbieżne

konfucjanizm (n)
confucianismo, confucionismo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;

kongijski /kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci/ (adj)
congolês
  odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga

kongregacja (n)
congregação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (administracja) jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu

kongres /ˈkɔ̃ŋɡrɛs/ (n)
congresso
  zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja
  najwyższy organ niektórych organizacji

koniak /ˈkɔ̃ɲak/ (n)
conhaque
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniczny (adj)
cónico
  (rzadki, rzadko używany) mający kształt stożkowy

koniczyna /ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
trevo
  (botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
  liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

koniec /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
fim
  chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
  miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
  okoliczności końca (1.2)
fim, ponta
  ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

konieczność /kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
necessidade
  coś, czego nie można uniknąć

konieczny /kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɨ/ (adj)
necessário
  taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

konik morski /ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci/ (n)
cavalo-marinho
  (ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;

konik polny /ˈkɔ̃ɲik ˈpɔlnɨ/ (n)
gafanhoto
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający pasikonika lub szarańczę;

konina /kɔ̃ˈɲĩna/ (n)
carne de cavalo
  (spożywczy) mięso końskie;

koniugacja /ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
conjugação
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

konklawe /kɔ̃ŋˈklavɛ/ (n)
conclave
  (kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia.

konkluzja /kɔ̃ŋˈkluzʲja/ (n)
conclusão
  wniosek końcowy
  (historia, historyczny, historycznie) siedemnasto- lub osiemnastowieczny napis trumienny zawierający ostatnią sentencję mowy pogrzebowej, który był umieszczany na tkaninach, często wraz z portretem i herbem zmarłego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek strony w procesie, żądanie

konkubina /ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna/ (n)
concubina, amásia
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

konkurować (v)
competir
  robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

konkurs /ˈkɔ̃ŋkurs/ (n)
competição
  (sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konopie /kɔ̃ˈnɔpʲjɛ/ (n)
cânhamo
  (botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

konsensus /kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus/ (n)
consenso
  porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konserwacja (n)
manutenção
  (technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;

konserwant (n)
conservador
  (chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwatysta /ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨsta/ (n)
conservador
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii konserwatywnej lub jej sympatyk

konserwatywnie (adv)
conservadoramente
  w sposób konserwatywny, zgodnie z tradycją

konserwatywny /ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ/ (adj)
conservador
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów

konserwować /ˌkɔ̃w̃sɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
conservar
  chronić coś przed zniszczeniem za pomocą odpowiednich środków; utrzymywać we właściwym stanie

konsjerż (n)
zelador
  dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

konspirator (n)
conspirador
  uczestnik konspiracji

konsternacja /ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja/ (n)
consternação
  stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji

konstrukcja /kɔ̃w̃ˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
construção
  proces budowania, konstruowania
  układ elementów, sposób ich powiązania

konstruktor /kɔ̃w̃ˈstruktɔr/ (n)
construtor
  ktoś zajmujący się konstruowaniem czegoś, np. inżynier projektujący budynki

konstruktywistyczny /ˌkɔ̃w̃struktɨvʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
construtivista
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem

konstruktywizm (n)
construtivismo
  (sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

konstruować /ˌkɔ̃w̃struˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
construir
  budować, tworzyć konstrukcję

konstytucja /ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
constituição
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucyjny /ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
constitucional
  dotyczący konstytucji
  zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsul /ˈkɔ̃w̃sul/ (n)
cônsul
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną;
  (historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;

konsulat /kɔ̃w̃ˈsulat/ (n)
consulado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

konsumować (v)
consumir
  spożywać, jeść

konsumpcjonizm /ˌkɔ̃w̃sũmpˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
consumismo
  (socjologia, socjologiczny) postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;

kontakt /ˈkɔ̃ntakt/ (n)
contato, contacto
  zetknięcie się

kontekst /ˈkɔ̃ntɛkst/ (n)
contexto
  (językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

kontemplacja /ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja/ (n)
contemplação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa
  skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach

kontemplować /ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑/ (v)
contemplar
  pogrążać się głęboko w myślach

konto /ˈkɔ̃ntɔ/ (n)
conta
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

kontrabanda /ˌkɔ̃ntraˈbãnda/ (n)
contrabando
  nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

kontrabas /kɔ̃nˈtrabas/ (n)
contrabaixo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontratenor /ˌkɔ̃ntraˈtɛ̃nɔr/ (n)
contratenor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;

kontrfaktyczny (adj)
contrafatual
  (filozofia, filozoficzny) taki, który odnosi się do zdarzeń potencjalnych lub nierzeczywistych

kontrola /kɔ̃nˈtrɔla/ (n)
controle, controlo
  (potocznie, potoczny) nadzór nad kimś lub nad czymś
controle
  sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi

kontrowersja (n)
controvérsia
  niejednoznaczność opinii w jakiejś sprawie, wywołująca dyskusje, sprzeczki

kontrwywiad /kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat/ (n)
contrainteligência
  instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontrybucja (n)
contribuição
  danina, podatek nakładany na pokonane w wojnie państwo albo okupowane terytorium

kontur /ˈkɔ̃ntur/ (n)
contorno
  linia, zarys kształtu

kontuzja /kɔ̃nˈtuzʲja/ (n)
contusão
  (medycyna, medyczny) (sport, sportowy) uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność

kontynent /kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
continente
  (geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynuacja (n)
continuação
  dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuować /ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
continuar
  dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konurbacja /ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja/ (n)
conurbação
  zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

konwalia /kɔ̃nˈvalʲja/ (n)
lírio-do-vale
  (botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwencja /kɔ̃nˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
convenção
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa międzynarodowa

konwojować (v)
comboiar
  towarzyszyć komuś lub czemuś w drodze w celu ochrony lub uniemożliwienia ucieczki

kooperacja /ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
cooperação
  współpraca, współdziałanie

koordynacja (n)
coordenação
  organizowanie i planowanie wspólnych działań

koordynować (v)
coordenar
  kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

kopalnia /kɔˈpalʲɲa/ (n)
mina
  (górnictwo, górniczy) zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

koparka /kɔˈparka/ (n)
escavadeira, escavadora
  (maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać /ˈkɔpaʨ̑/ (v)
cavar
  wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny
  wydobywać minerały lub płody rolne z ziemi przy pomocy narzędzi lub maszyn

koper /ˈkɔpɛr/ (n)
endro
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

koperta /kɔˈpɛrta/ (n)
envelope
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopia /ˈkɔpʲja/ (n)
lança
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;
cópia
  przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (biurowość, biurowy) nie oryginał dokumentu

kopiarka (n)
copiadora
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie kopiujące

kopista (n)
copiador
  osoba sporządzająca kopie

kopolimer (n)
copolímero
  (chemia, chemiczny) polimer, któreg łańcuchy zawierają dwa lub więcej rodzajów merów;

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (adj)
cóptico
  (antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (n)
cóptico
  (językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich

kopulacja (n)
cópula
  (fizjologia, fizjologiczny) cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie

kopulować /ˌkɔpuˈlɔvaʨ̑/ (v)
copular
  (fizjologia, fizjologiczny) odbywać stosunek seksualny

kopuła /kɔˈpuwa/ (n)
cúpula, domo
  (architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

kopytny (adj)
ungulado
  taki, który ma kopyta

kopyto /kɔˈpɨtɔ/ (n)
casco, pata
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora /ˈkɔra/ (n)
casca, súber
  (botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką
súber, casca
  (botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

koral /ˈkɔral/ (n)
coral
  (biologia, biologiczny) koralowiec
  (jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
coreano
  odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (n)
coreano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

korek /ˈkɔrɛk/ (n)
engarrafamento
  (transport, transportowy) (potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym;
cortiça
  zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału

korelacja /ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja/ (n)
correlação
  (statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych;
  współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami

korespondencja /ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
correspondência
  wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)

korespondent (n)
correspondente
  ktoś kto koresponduje

korkociąg /kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
saca-rolhas
  urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

kormoran /kɔrˈmɔrãn/ (n)
cormorão
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornak (n)
cornaca
  osoba pracująca ze słoniami

kornijski (n)
córnico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornwalijski (adj)
córnico
  związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

korona /kɔˈrɔ̃na/ (n)
coroa
  atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
  (jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
  (jednostka monetarna) waluta w Czechach;
  (botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
  (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
  monarchia

koronacja (n)
coroação
  akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus (n)
coronavírus
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;

koronka /kɔˈrɔ̃nka/ (n)
renda
  (włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici;

koronować (v)
coroar
  przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego

korozja (n)
corrosão
  proces niszczenia metalu lub innego materiału na skutek kontaktu z otoczeniem;

korsykański /ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
corso, córsico
  odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

korsykański /ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci/ (n)
corso, córsico
  język używany na Korsyce;

kortyzol (n)
cortisol
  (biochemia, biochemiczny) hormon należący do kortykosteroidów;

kortyzon (n)
cortisona
  (biochemia, biochemiczny) hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie

korupcja /kɔˈrupʦ̑ʲja/ (n)
corrupção
  nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korweta (n)
corveta
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
  (marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

koryfeusz (n)
corifeu
  (historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

korytarz /kɔˈrɨtaʃ/ (n)
corredor
  (budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

koryto /kɔˈrɨtɔ/ (n)
cocheira
  podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

korzec (n)
alqueire
  (dawniej, dawny) naczynie odmierzające korce (1.1)
  (dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;

korzeń /ˈkɔʒɛ̃ɲ/ (n)
raiz
  (botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

korzystny /kɔˈʒɨstnɨ/ (adj)
vantajoso
  przynoszący korzyść

korzyść /ˈkɔʒɨɕʨ̑/ (n)
benefício
  zysk, pożytek

kos /kɔs/ (n)
melro, melro-preto
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku kosów (1.1)

kosa /ˈkɔsa/ (n)
gadanha, foice
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosmetyczka /ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑ka/ (n)
esteticista
  kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne;

kosmetyczny /ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
cosmético
  służący do pielęgnacji ciała, utrzymania urody

kosmetyk /kɔsˈmɛtɨk/ (n)
cosmético
  substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów

kosmiczny /kɔsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cósmico
  odbywający się w kosmosie
  związany z kosmosem, dotyczący kosmosu

kosmita /kɔsˈmʲita/ (n)
extraterrestre
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;

kosmografia (n)
cosmografia
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyobrażenie o świecie i jego funkcjonowaniu charakterystyczne dla konkretnej religii lub systemu filozoficznego
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dawna nauka badająca strukturę i ewolucję wszechświata

kosmologia /ˌkɔsmɔˈlɔɟja/ (n)
cosmologia
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmologia fizyczna (n)
cosmologia física
  dziedzina nauk fizycznych, zajmująca się badaniem i opisywaniem Wszechświata w wielkich skalach, jego powstania, ewolucji do stanu obecnego oraz przyszłości;

kosmopolita /ˌkɔsmɔpɔˈlʲita/ (n)
cosmopolita
  człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe

kosmopolityczny (adj)
cosmopolita
  nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności

kosmos /ˈkɔsmɔs/ (n)
espaço
  (astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

kosowski (adj)
kosovar
  odnoszący się do Kosowa

kostarykański /ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
costa-ricense
  odnoszący się do Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej

kostka /ˈkɔstka/ (n)
tornozelo
  (anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;

kostka lodu (n)
cubo de gelo
  lód w kształcie małego sześcianu powstały w wyniku zamrożenia wody w odpowiedniej formie

kostnica /kɔˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
necrotério
  pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kosz /kɔʃ/ (n)
reciclagem
  (informatyka, informatyczny) folder systemowy do przechowywania usuniętych plików
cesto de lixo, lixeira
  pojemnik na odpady
cesta, cesto, corbelha
  pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

koszmar /ˈkɔʃmar/ (n)
pesadelo
  marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

koszt /kɔʃt/ (n)
custo, despesa, gasto
  (ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować /kɔˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
custar
  mieć jakąś cenę w pieniądzu

koszula /kɔˈʃula/ (n)
camisa
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszula nocna (n)
camisola
  (krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu;

koszyk /ˈkɔʃɨk/ (n)
cesta
  mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

koszykówka /ˌkɔʃɨˈkufka/ (n)
basquetebol, basquete
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot /kɔt/ (n)
gato, felina
  (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe;

kot bengalski /ˈkɔd bɛ̃ŋˈɡalsʲci/ (n)
gato leopardo
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;

kotek /ˈkɔtɛk/ (n)
gatinho
  (językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

kotek cętkowany (n)
gato-pescador
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;

kotka /ˈkɔtka/ (n)
gata
  (zoologia, zoologiczny) samica kota

kotlet /ˈkɔtlɛt/ (n)
costeleta
  mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu;

kotwica /kɔtˈfʲiʦ̑a/ (n)
âncora, ferro
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kowadło /kɔˈvadwɔ/ (n)
bigorna
  (technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal /ˈkɔval/ (n)
ferreiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;

kowariancja /ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja/ (n)
covariância
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

koza /ˈkɔza/ (n)
cabra
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozica /kɔˈʑiʦ̑a/ (n)
camurça
  (zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

koziorożec (n)
cabra alpina, cabra brava
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych;

kozioł ofiarny /ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ/ (n)
bode expiatório
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;
  (biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi

kołchoz /ˈkɔwxɔs/ (n)
kolkhoz
  spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan /ˈkɔwʧ̑ãn/ (n)
aljava, carcás
  podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołdra /ˈkɔwdra/ (n)
edredão
  element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

kołnierz /ˈkɔwʲɲɛʃ/ (n)
colarinho
  część ubrania otaczająca szyję;

koło /ˈkɔwɔ/ (n)
roda
  przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło garncarskie /ˈkɔwɔ ɡarn̥ˈʦ̑arsʲcɛ/ (n)
roda de oleiro
  urządzenie do wykonywania przedmiotów i narzędzi z gliny techniką toczenia;

koło sterowe /ˈkɔwɔ stɛˈrɔvɛ/ (n)
roda do leme
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;

koło wodne (n)
roda de água
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;

koło zębate /ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ/ (n)
roda dentada
  (mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;

kołowrotek (n)
roda de fiar
  (mechanika) (włókiennictwo) (dawniej, dawny) urządzenie mechaniczne służące do przędzenia nici;

kołpak (n)
calota
  (motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;

kołysanka /ˌkɔwɨˈsãnka/ (n)
canção de ninar
  piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

kołyska /kɔˈwɨska/ (n)
berço
  sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

koń /kɔ̃ɲ/ (n)
cavalo
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;
  (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach

koń mechaniczny /ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
cavalo-vapor
  (fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

kończyna /kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
membro
  (anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć /ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
acabar, terminar
  wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca

kości zostały rzucone /ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ/ (idiom)
os dados estão lançados
  (książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościół /ˈkɔɕʨ̑uw/ (n)
igreja, templo
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;

kość /kɔɕʨ̑/ (n)
osso
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
dado
  wielościan z oczkami służący do gry;

kość gnykowa (n)
hioide
  (anatomia, anatomiczny) kość w obrębie szyi zawieszona poniżej żuchwy;

kość guziczna (n)
cóccix
  (anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek kręgosłupa człowieka;

kość słoniowa /ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva/ (n)
marfim
  (zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlę (n)
cabrito
  (zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej

kpić (v)
zombar
  odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

krab /krap/ (n)
caranguejo
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;
cogoilo, cogulho, colchete
  (architektura, architektoniczny) w gotyku ozdoba w kształcie liścia lub pąka

kradzież /ˈkraʥ̑ɛʃ/ (n)
furto, roubo
  przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraina /kraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
terreno
  obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska, itp.;
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, często wymyślone, związane z jakimiś postaciami, wspomnieniami itp.
  (przenośnie, przenośnia) sfera czyichś doznań, uczuć, myśli

kraj /kraj/ (n)
país
  (geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
  państwo

krajobraz /kraˈjɔbras/ (n)
paisagem
  wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;
  (sztuka) przedstawienie malarskie widoku natury
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) fakty, wydarzenia charakterystyczne dla jakichś zjawisk, tworzące je

kran /krãn/ (n)
torneira, bica
  rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

krater /ˈkratɛr/ (n)
cratera
  (geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;

krawat /ˈkravat/ (n)
gravata
  (krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawcowa /krafˈʦ̑ɔva/ (n)
costureira
  (rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się krawiectwem

krawiec /ˈkravʲjɛʦ̑/ (n)
alfaiate
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawężnik /kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik/ (n)
meio-fio
  (budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

kraść /kraɕʨ̑/ (v)
roubar, furtar
  brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreator (n)
assistente
  (informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

kreatynina /ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna/ (n)
creatinina
  (biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;

kreatywność (n)
criatividade
  cecha tego, co kreatywne; cecha tych, którzy są kreatywni

kreda /ˈkrɛda/ (n)
giz, cal
  (edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
cal
  (geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);

kredyt /ˈkrɛdɨt/ (n)
crédito
  (ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

krem /krɛ̃m/ (n)
creme
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru;

krem do golenia (n)
creme de barbear
  (fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja do wyrabiania pianki do golenia

kremacja /krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
cremação
  spalenie ciała zmarłej osoby

kreska /ˈkrɛska/ (n)
traço
  (potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski
  zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa
  (marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a

kret /krɛt/ (n)
toupeira
  (zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

kreteński /krɛˈtɛ̃j̃sʲci/ (adj)
cretense
  dotyczący Krety, związany z Kretą, pochodzący z Krety

kretyn /ˈkrɛtɨ̃n/ (n)
cretino
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny

krew /krɛf/ (n)
sangue
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;
  (przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa
  (przenośnie, przenośnia) życie

krewetka /krɛˈvɛtka/ (n)
camarão, gamba
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
  (zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krocze (n)
períneo perineu, períneo
  (anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

krogulec /krɔˈɡulɛʦ̑/ (n)
gavião-da-europa
  (ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

kroić /ˈkrɔ.<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
cortar
  oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia

krok /krɔk/ (n)
passo
  przestawienie nogi, by wykonać ruch

krokodyl /krɔˈkɔdɨl/ (n)
crocodilo
  (herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy /ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ/ (idiom)
lágrimas de crocodilo
  nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokomierz /krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
pedómetro
  (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;

krokus /ˈkrɔkus/ (n)
croco
  (botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1)

kromka /ˈkrɔ̃mka/ (n)
fatia
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kronika /ˈkrɔ̃ɲika/ (n)
crónica
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;

kropidło (n)
aspersório, hissope
  (kościelny) specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą;

kropka /ˈkrɔpka/ (n)
ponto
  znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:

kropla /ˈkrɔpla/ (n)
gota
  drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

krosno /ˈkrɔsnɔ/ (n)
tear
  (włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;

krowa /ˈkrɔva/ (n)
vaca
  (zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety

krtań /kr̥tãɲ/ (n)
laringe
  (anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchy /ˈkruxɨ/ (adj)
frágil
  (przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby

krucjata /kruˈʦ̑ʲjata/ (n)
cruzada
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
  (przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

krucyfiks /kruˈʦ̑ɨfʲiks/ (n)
crucifixo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruk /kruk/ (n)
corvo
  (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

krużganek /kruʒˈɡãnɛk/ (n)
claustro
  (architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

krwawienie (n)
sangramento, hemorragia
  tracenie krwi

krwawić /ˈkr̥favʲiʨ̑/ (v)
sangrar
  (medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwiodawca /kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a/ (n)
doador de sangue
  (medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwotoczny (adj)
hemorrágico
  związany z krwotokiem

krwotok /ˈkr̥fɔtɔk/ (n)
hemorragia
  obfita utrata krwi na skutek urazu lub jako objaw choroby;

kryjówka /krɨˈjufka/ (n)
esconderijo
  miejsce bezpiecznego ukrycia czegoś; miejsce, gdzie ktoś ukrywa się

krykiet /ˈkrɨcɛt/ (n)
críquete
  (sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryminologia /ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
criminologia
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

kryminologiczny /ˌkrɨ̃mʲĩnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
criminológico
  dotyczący kryminologii, związany z kryminologią

krypta /ˈkrɨpta/ (n)
cripta
  podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

kryptografia (n)
criptografia
  umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

kryptologia (n)
criptologia
  (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);

krypton /ˈkrɨptɔ̃n/ (n)
crípton, criptônio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

kryptonim (n)
codinome
  złożenie liter i cyfr albo wyraz, który ukrywa nazwę czegoś lub czyjeś nazwisko

krystaliczny /ˌkrɨstaˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cristalino
  taki, który występuje pod postacią kryształu

kryształ /ˈkrɨʃ.taw/ (n)
cristal
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;
  (potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;

kryterium (n)
critério
  obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytyka /ˈkrɨtɨka/ (n)
crítica
  surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykować /ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
criticar
  oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys /ˈkrɨzɨs/ (n)
crise
  zła sytuacja (trwająca dłużej)

kryzys wieku średniego (n)
crise da meia-idade
  (psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;

krzak /kʃak/ (n)
arbusto, mato
  (botanika, botaniczny) krzew

krzem /kʃɛ̃m/ (n)
silício
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemień (n)
sílex
  (geologia, geologiczny) krzemionkowa, skrytokrystaliczna skała osadowa;

krzepnąć (v)
coagular
  (fizjologia, fizjologiczny) przechodzić z postaci płynnej krwi w stałą

krzesło /ˈkʃɛswɔ/ (n)
cadeira, assento
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzyczeć /ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
gritar
  mówić lub wołać bardzo głośno

krzyk /kʃɨk/ (n)
grito
  głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzywa /ˈkʃɨva/ (n)
curva
  (geometria) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywica (n)
raquitismo
  (medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;

krzywoprzysięstwo /ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
perjúrio
  złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywy /ˈkʃɨvɨ/ (adj)
torto, curvo
  wygięty, powyginany, nieprosty

krzyż /kʃɨʃ/ (n)
cruz
  konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
  order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)

krzyżowiec (n)
cruzado
  (historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżówka /kʃɨˈʒufka/ (n)
palavras cruzadas
  zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

krój (n)
corte
  (krawiectwo) styl, wygląd, fason ubrania

król /krul/ (n)
rei
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie
  (szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
  (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

królestwo /kruˈlɛstfa/ /kruˈlɛstfɔ/ (n)
reino
  ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);

królewski /kruˈlɛfsʲci/ (adj)
real
  mający związek z królem lub królową

królik /ˈkrulʲik/ (n)
coelho
  (zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

królobójca (n)
regicida
  zabójca króla

królowa /kruˈlɔva/ (n)
rainha
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
  żona króla
  (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman

krótki /ˈkrutʲci/ (adj)
curto, breve
  mający małą długość
  trwający niedługo
breve
  zwięzły, wyrażający treść w niewielu słowach

krótkowzroczność /ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
miopia
  (medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krótkowzroczny (adj)
míope
  (medycyna, medyczny) cierpiący na krótkowzroczność, widzący nieostro odległe przedmioty
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) nieumiejący przewidywać

krążownik /krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik/ (n)
cruzador
  (wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

kręcz (n)
torcicolo
  (medycyna, medyczny) bolesny przykurcz mięśni szyjnych powodujący odchylenie głowy i szyi w stronę barku;

kręg (n)
vértebra
  (anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup

kręgiel (n)
pino
  pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręgosłup /krɛ̃ŋˈɡɔswup/ (n)
coluna vertebral, espinha dorsal
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec /krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
vertebrado
  (zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

kseno- /ˈksɛ̃nɔ/
xeno-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z czymś obcym, odmiennym

ksenofobia /ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja/ (n)
xenofobia
  (psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenofobiczny (adj)
xenófobo
  związany z ksenofobią; stanowiący przejaw ksenofobii

ksenon /ˈksɛ̃nɔ̃n/ (n)
xenônio, xénon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

ksenotym (n)
xenotímio, xenótimo
  (mineralogia, mineralogiczny) rodzaj rzadkiego minerału o barwie brunatnej;

kserokopia (n)
fotocópia, xerox
  (biurowość, biurowy) kopia dokumentu sporządzona przy użyciu kserokopiarki

kserokopiarka (n)
copiadora, xerox
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych;

ksiądz /cɕɔ̃nʦ̑/ (n)
sacerdote
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książka /ˈcɕɔ̃w̃ʃka/ (n)
livro
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka elektroniczna (n)
livro digital, livro eletrônico, e-book, livro eletrónico
  (informatyka, informatyczny) e-book, utwór literacki w wersji elektronicznej;

książka kucharska /ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska/ (n)
livro de receitas
  książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna /ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
lista telefônica
  spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książę /ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ/ (n)
duque
  wysoki tytuł szlachecki
príncipe
  władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla;

książęcy (adj)
principesco
  odnoszący się do księcia, związany z księciem

księgarnia /cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa/ (n)
livraria
  sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgi (n)
omaso, saltério
  (anatomia, anatomiczny) trzeci z przedżołądków przeżuwaczy;

księgowość /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑/ (n)
escrituração
  (ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księgowy /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ/ (n)
contabilista, contador, guarda-livros
  (księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księstwo /ˈcɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
ducado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;
principado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;

księżniczka /cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
princesa
  córka księcia i/lub księżnej

księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
lua
  Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;

księżycowy /ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
lunar
  związany z Księżycem, dotyczący Księżyca

ksylitol /ksɨˈlʲitɔl/ (n)
xilitol
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

ksylofon /ksɨˈlɔfɔ̃n/ (n)
xilofone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

kształt /kʃtawt/ (n)
forma, figura
  zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

kształty (n)
figura, forma
  figura, sylwetka człowieka

kto /ktɔ/ (interrogativePronoun)
quem
  …służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto /ktɔ/ (pronoun)
quem
  …służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje /ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ/ (proverb)
deus ajuda quem cedo madruga
  ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

ktoś /ktɔɕ/ (indefinitePronoun)
alguém
  nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który /ˈkturɨ/ (pronoun)
que qual
  …pytajny, służący do tworzenia pytań o sprecyzowanie elementu w danej grupie
que
  …względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego
  …pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie

kubański /kuˈbãj̃sʲci/ (adj)
cubano
  związany z państwem lub wyspą Kuba, dotyczący Kuby, pochodzący z Kuby

kubek /ˈkubɛk/ (n)
caneca
  naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubistyczny (adj)
cubista
  (sztuka) związany z kubizmem; dotyczący kubizmu

kubizm /ˈkubʲism̥/ (n)
cubismo
  (sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;

kuc /kuʦ̑/ (n)
pônei
  (zoologia, zoologiczny) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;

kucharz /ˈkuxaʃ/ (n)
cozinheiro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka /kuˈxɛ̃nka/ (n)
fogão
  (potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

kuchnia /ˈkuxʲɲa/ (n)
cozinha
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
  sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.
  komplet mebli kuchennych

kucyk /ˈkuʦ̑ɨk/ (n)
rabo-de-cavalo
  (fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kujon /ˈkujɔ̃n/ (n)
marrão
  (pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia

kukurydza /ˌkukuˈrɨʣ̑a/ (n)
milho
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1)

kukuryku /ˌkukuˈrɨku/ (interjection)
cocorocó
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułka /kuˈkuwka/ (n)
cuco-canoro, cuco
  (ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kula /ˈkula/ (n)
bala, esfera
  (geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby;
  każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
muleta
  (medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;
bola, esfera
  (wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej

kulomb /ˈkulɔ̃mp/ (n)
coulomb
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

kuloodporny (adj)
a prova de balas
  taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kult /kult/ (n)
culto
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;

kultura /kulˈtura/ (n)
cultura
  całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości
  umiejętność obcowania z ludźmi

kulturysta (n)
fisiculturista, culturista
  (sport, sportowy) mężczyzna uprawiająca kulturystykę

kultywar /kulˈtɨvar/ (n)
cultivar
  (botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

kum /kũm/ (interjection)
croac
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kumaryna (n)
cumarina
  (biochemia, biochemiczny) bezbarwna substancja występująca w roślinach;

kumkwat /ˈkũmkfat/ (n)
kumquat
  mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

kuna /ˈkũna/ (n)
marta
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kundel /ˈkũndɛl/ (n)
rafeiro, vira-lata
  pies nie zaliczany do żadnej z ras psów

kupiec /ˈkupʲjɛʦ̑/ (n)
comerciante
  ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

kupno /ˈkupnɔ/ (n)
compra
  nabywanie czegoś

kupować /kuˈpɔvaʨ̑/ (v)
comprar
  nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kupryt /ˈkuprɨt/ (n)
cuprita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, tlenek miedzi; ruda miedzi;

kura /ˈkura/ (n)
galinha
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kurczak /ˈkurʧ̑ak/ (n)
frango
  większe kurczę (pisklę kury)
  (spożywczy) mięso z kurczaka (1.1)

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (adj)
curdo
  dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (n)
curdo
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurkuma /kurˈkũma/ (n)
curcuma, cúrcuma
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi

kurnik /ˈkurʲɲik/ (n)
capoeira, galinheiro
  (rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kuropatwa /ˌkurɔˈpatfa/ (n)
perdiz
  (ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurs /kurs/ (n)
curso
  (edukacja, edukacyjny) cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie

kurtka /ˈkurtka/ (n)
jaqueta
  (krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna /kurˈtɨ̃na/ (n)
cortina
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurwa /ˈkurva/ (n)
puta
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka
  (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia

kurz /kuʃ/ (n)
pó
  pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kuskus /ˈkuskus/ (n)
cuscuz
  tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy;

kustodia (n)
custódia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;

kustosz /ˈkustɔʃ/ (n)
custódio
  (kościelny) zwierzchnik klasztorów stanowiących kustodię

kusza /ˈkuʃa/ (n)
besta
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kuter /ˈkutɛr/ (n)
cúter
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;

kuzyn /ˈkuzɨ̃n/ (n)
primo
  syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka /kuˈzɨ̃nka/ (n)
prima
  córka wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuć /kuʨ̑/ (v)
forjar
  bić młotkiem metal nadając mu kształt

kuć żelazo, póki gorące /ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ/ (proverb)
malhar enquanto o ferro está quente
  robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kuźnia /ˈkuʑɲa/ (n)
forja
  (technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie
  warsztat kowala;

kwadrat /ˈkfadrat/ (n)
quadrado
  (geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny;
  (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby;

kwadratowy /ˌkfadraˈtɔvɨ/ (adj)
quadrado
  (matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia

kwarantanna (n)
quarentena
  przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarc /kfarʦ̑/ (n)
quartzo
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwark /kfark/ (n)
quark
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartał /ˈkfartaw/ (n)
trimestre
  trzy miesiące, czwarta część roku

kwartet /ˈkfartɛt/ (n)
quarteto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków lub śpiewaków

kwas /kfas/ (n)
ácido
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

kwas abietynowy /ˈkfas ˌabʲjɛtɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
ácido abiético
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów żywicznych, żółte ciało stałe występujące naturalnie w żywicach drzew iglastych;

kwas akrylowy /ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ/ (n)
ácido acrílico
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas askorbinowy /ˈkfas ˌaskɔrbʲĩˈnɔvɨ/ (n)
ácido ascórbico
  (biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;

kwas azelainowy (n)
ácido azelaico
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;

kwas azotowy /ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ/ (n)
ácido nítrico
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas butanowy (n)
ácido butanoico
  (chemia, chemiczny) powszechny związek organiczny, kwas monokarboksylowy z czterema atomami węgla

kwas cytrynowy (n)
ácido cítrico
  (chemia, chemiczny) dodatek do żywności stosowany jako naturalna substancja zakwaszająca

kwas deoksyrybonukleinowy (n)
ácido desoxirribonucleico
  (biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych

kwas foliowy /ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ/ (n)
ácido fólico, folacina
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas hialuronowy (n)
ácido hialurónico
  (biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;

kwas krotonowy /ˈkfas ˌkrɔtɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
ácido crotônico
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych;

kwas masłowy (n)
ácido butírico
  (biochemia, biochemiczny) kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów;

kwas mlekowy /ˈkfas mlɛˈkɔvɨ/ (n)
ácido láctico, ácido lático
  (chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas octowy /ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (n)
ácido acético
  (chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwas siarkowy /ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
ácido sulfúrico
  (chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;

kwas solny (n)
ácido clorídrico
  (chemia, chemiczny) silnie żrący kwas nieorganiczny, będący m.in. ważnym czynnikiem trawiennym zwierząt, odczynnikiem laboratoryjnym czy środkiem przemysłowym

kwas szczawiowy (n)
ácido oxálico
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas dikarboksylowy;

kwas węglowy /ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ/ (n)
ácido carbónico
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasica metaboliczna (n)
acidose metabólica
  (medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35;

kwasowość (n)
acidez
  (chemia, chemiczny) cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie

kwazar /ˈkfazar/ (n)
quasar
  (astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwazicząstka (n)
quasipartícula
  (fizyka, fizyczny) nośnik wielkości dynamicznych;

kwaśny /ˈkfaɕnɨ/ (adj)
ácido, azedo
  (chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu
azedo, ácido
  (dosłownie) mający cierpki smak

kwestionariusz (n)
questionário
  arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia

kwestionować /ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
questionar
  zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś

kwiaciarnia /kfʲjäˈʨ̑arʲɲa/ (n)
floricultura
  (handel, handlowy) sklep z kwiatami

kwiat /kfʲjat/ (n)
flor
  (botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
  (potocznie, potoczny) roślina doniczkowa
  (przenośnie, przenośnia) najlepsza część społeczności

kwiatowy /kfʲjaˈtɔvɨ/ (adj)
floral
  dotyczący kwiatów

kwiczoł /ˈkfʲiʧ̑ɔw/ (n)
tordo-zornal
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus pilaris, niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień /ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
abril, Abril
  czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwiecisty (adj)
floreado
  o sposobie wypowiedzi: bogaty w ozdobniki, wyszukane formy wypowiedzi
florido
  ozdobiony kolorowym wzorem kwiatowym

kwinta (n)
quinta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał pięciu tonów między dźwiękami

kwintesencja /ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
quintessência
  elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

kwintet (n)
quinteto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków lub śpiewaków

kwitnąć /ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
florescer
  (botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty
  (przenośnie, przenośnia) rozwijać się, prosperować

kworum /ˈkfɔrũm/ (n)
quórum
  liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

kynologia /ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
cinologia
  (zoologia, zoologiczny) nauka o psach;

kąpiel /ˈkɔ̃mpʲjɛl/ (n)
banho
  kąpanie kogoś, kąpanie się

kąt /kɔ̃nt/ (n)
ângulo
  (geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi

kąt dwuścienny /ˈkɔ̃nd ːvuˈɕʨ̑ɛ̃nːɨ/ (n)
diedro, ângulo diedro ângulo diédrico
  (matematyka, matematyczny) (geometria) kąt zawarty między dwiema półpłaszczyznami, posiadającymi wspólną krawędź;

kąt prosty /ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ/ (n)
ângulo reto
  (geometria) kąt równy 90 stopni;

kędzior (n)
caracol
  pasmo kręconych włosów lub sierści

kłamać /ˈkwãmaʨ̑/ (v)
mentir
  świadomie mówić nieprawdę

kłamca /ˈkwãmʦ̑a/ (n)
mentiroso
  mężczyzna lub chłopiec, który kłamie

kłamstwo /ˈkwãmstfɔ/ (n)
mentira
  nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłamstwo ma krótkie nogi /ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi/ (proverb)
a mentira tem perna curta
  kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw

kłaść /kwaɕʨ̑/ (v)
pôr
  umieszczać coś w jakimś miejscu
  pokrywać warstwą

kłos /kwɔs/ (n)
espiga
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłusownictwo (n)
caça furtiva
  (łowiectwo, łowiecki) nielegalne łowienie zwierząt

kłusownik /kwuˈsɔvʲɲik/ (n)
caçador furtivo
  (łowiectwo, łowiecki) człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

kłódka /ˈkwutka/ (n)
cadeado
  przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłąb (n)
cernelha
  (zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;

kłącze /ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
rizoma
  (botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
fizoma, rizoma
  (filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

labirynt /laˈbʲirɨ̃nt/ (n)
labirinto
  (budownictwo) układ krzyżujących się korytarzy i pomieszczeń, w którym trudno znaleźć wyjście;

laborant /laˈbɔrãnt/ (n)
laboratorista
  pracownik laboratorium

laboratorium /ˌlabɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
laboratório
  pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

laguna /laˈɡũna/ (n)
laguna
  (geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

lahar /ˈlaxar/ (n)
lahar
  (geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;

laik /ˈla<sup>j</sup>ik/ (n)
leigo
  ktoś niekompetentny

lak /lak/ (n)
lacre
  topliwa mieszanina kalafonii i innych substancji żywicznych, używana do odciskania pieczęci i do uszczelniania;

lakier /ˈlacɛr/ (n)
laca
  (technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony
  (fryzjerstwo, fryzjerski) forma skrócona od lakier do włosów
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) forma skrócona od lakier do paznokci

lakier do paznokci /ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
esmalte, verniz de unha, verniz para as unhas
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakierować (v)
envernizar, laquear
  pokrywać, powlekać coś lakierem

laktaza /lakˈtaza/ (n)
lactase
  enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy;

laktoowowegetarianizm /ˌlaktɔːvɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
lacto-ovo vegetarianismo
  odmiana wegetarianizmu przyzwalająca na spożycie jajek i przetworów mlecznych;

laktoza /lakˈtɔza/ (n)
lactose
  (chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka /ˈlalka/ (n)
boneca, boneco
  dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lalkarz /ˈlalkaʃ/ (n)
fantocheiro
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem lalek

lama /ˈlãma/ (n)
lhama, lama
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;

lambdacyzm (n)
lambdacismo
  (medycyna, medyczny) wada wymowy polegająca na zastępowaniu głoski r głoską l;

lamentacja (n)
lamentação
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wyrażający żałobę, rozpacz lub nieszczęście;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) fragment biblijnych Trenów Jeremiasza wykonywany podczas liturgii chrześcijańskiej

lampa /ˈlãmpa/ (n)
lâmpada, luminária
  urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampart /ˈlãmpart/ (n)
leopardo
  (zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lamprofir (n)
lamprófiro
  (geologia, geologiczny) magmowa skała żyłowa o ciemnej i połyskliwej barwie, głównie złożona z minerałów bogatych w żelazo i magnez

langusta /lãŋˈɡusta/ (n)
lagosta
  (zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lantan /ˈlãntãn/ (n)
lantânio, lantánio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laotański /ˌlaɔˈtãj̃sʲci/ (adj)
laociano
  odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków

lapis lazuli /ˈlapʲis laˈzulʲi/ (n)
lápis-lazúli
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o intensywnie niebieskiej barwie

laptop /ˈlaptɔp/ (n)
portátil
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa /ˈlarva/ (n)
larva
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

laryngologia (n)
laringologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami gardła i krtani

las /las/ (n)
floresta, bosque, mata
  gęste zbiorowisko drzew;

laser /ˈlasɛr/ (n)
laser
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;

latarka /laˈtarka/ (n)
lanterna
  podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia morska /laˈtarʲɲa ˈmɔrska/ (n)
farol
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latawiec /laˈtavʲjɛʦ̑/ (n)
pipa, papagaio
  zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać /ˈlataʨ̑/ (v)
voar
  umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

lateks /ˈlatɛks/ (n)
látex
  (chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy;

lato /ˈlatɔ/ (n)
verão, estio
  pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latynizm /laˈtɨ̃ɲism̥/ (n)
latinismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;

latyński /laˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
latino
  dotyczący starożytnych Rzymian

lawa /ˈlava/ (n)
lava
  (geologia, geologiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda /laˈvɛ̃nda/ (n)
lavanda, alfazema
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

lawina /laˈvʲĩna/ (n)
avalanche
  masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lazulit (n)
lazulita, lazulite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady fosforanów;

lać jak z cebra /ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra/ (v)
chover a cântaros, chover a potes
  (potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu

leczenie /lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
tratamento
  (rzeczownik odczasownikowy) od leczyć

leczyć /ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (v)
curar
  przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

legalizacja /ˌlɛɡalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
legalização
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem

legalizm (n)
legalismo
  ścisłe przestrzeganie przepisów prawnych

legalny /lɛˈɡalnɨ/ (adj)
legal
  zgodny z prawem
  produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem

legenda /lɛˈɡɛ̃nda/ (n)
lenda
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;

legendarny /ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ/ (adj)
legendário
  fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend
  rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy

legia cudzoziemska /ˈlɛɟja ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mska/ (n)
legião estrangeira
  (wojskowość, wojskowy) w niektórych armiach, oddziały żołnierzy zawodowych składające się w części lub w całości z obcokrajowców;

legion /ˈlɛɟɔ̃n/ (n)
legião
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;

legwan (n)
iguana
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny legwanowatych

lejek (n)
funil
  urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszenia średnicy strumienia cieczy;

lekarstwo /lɛˈkarstfɔ/ (n)
remédio
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz /ˈlɛkaʃ/ (n)
médico
  (medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekarz weterynarii (n)
médico-veterinário
  (weterynaria, weterynaryjny) lekarz zajmujący się zwierzętami;

lekceważący (adj)
desrespeitoso, irrespeitoso, irreverente
  świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja /ˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
lição
  (edukacja, edukacyjny) jednostka zajęć dydaktycznych
  (przenośnie, przenośnia) przykre doświadczenie będące przestrogą

lekcjonarz (n)
lecionário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca czytania mszalne;

lekki /ˈlɛcːi/ (adj)
leve, ligeiro
  o małej wadze, małym ciężarze

lekkoatletyka /ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka/ (n)
atletismo
  (sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

leksem /ˈlɛksɛ̃m/ (n)
lexema
  (językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;

leksykalizacja (n)
lexicalização
  (językoznawstwo, językoznawczy) rozbieżność między znaczeniem wyrazu a jego morfologiczną strukturą, która była uformowana przez znaczenie pierwotne;

leksykografia (n)
lexicografia
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników;
  tworzenie słowników, słownikarstwo

leksykograficzny (adj)
lexicográfico
  dotyczący leksykografii, właściwy leksykografii

leksykon (n)
léxico
  publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lelek zimowy (n)
noitibó-de-nuttall
  (ornitologia, ornitologiczny) Phalaenoptilus nuttallii, gatunek północnoamerykańskiego ptaka z rodziny lelkowatych

lemiesz /ˈlɛ̃mʲjɛʃ/ (n)
relha
  (rolnictwo, rolniczy) dolna część pługa odcinająca skibę;

lemoniada /ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada/ (n)
limonada
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn

lemur /ˈlɛ̃mur/ (n)
lêmure
  (zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze;

len /lɛ̃n/ (n)
linho, filaça
  (botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion
linho
  (włókiennictwo) włókno lnu (1.1)

lenistwo /lɛ̃ˈɲistfɔ/ (n)
preguiça
  odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuchować (v)
vadiar, mandriar, preguiçar
  (potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwie (adv)
preguiçosamente
  w sposób leniwy

leniwiec /lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑/ (n)
preguiça
  (zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwy /lɛ̃ˈɲivɨ/ (adj)
preguiçoso
  charakteryzujący się lenistwem

lepidopterologia /lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
lepidopterologia
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o motylach;

lepiej późno niż wcale /ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ/ (proverb)
antes tarde do que nunca
  sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepiej zapobiegać niż leczyć /ˈlɛpʲjɛ̇j ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ ˈɲiʃ ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (proverb)
é melhor prevenir do que remediar
  bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów

lepki /ˈlɛpʲci/ (adj)
tenaz
  mający właściwości kleju

lepkość (n)
viscosidade
  (fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego

leprozorium /ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm/ (n)
leprosaria
  izolowany zakład leczniczy dla chorych na trąd lub kolonia dla trędowatych;

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu /ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu/ (proverb)
é melhor um pássaro na mão do que dois voando
  lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lesbijka /lɛzˈbʲijka/ (n)
lésbica
  homoseksualna kobieta;

lesbofobia (n)
lesbofobia
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;

less /lɛs/ (n)
loess
  (geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego;

leszcz /lɛʃʧ̑/ (n)
brema
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Abramis brama, eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

leszczyna /lɛʃˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
aveleira, avelaneira
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;

letarg (n)
letargia
  (medycyna, medyczny) stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;

letni /ˈlɛtʲɲi/ (adj)
morno
  o substancji: ciepły, lecz nie gorący

lew /lɛf/ (n)
lev
  (jednostka monetarna) bułgarska jednostka monetarna; 100 stotinek;
leão
  (zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;
  (zoologia, zoologiczny) samiec lwa (1.1)

lewica /lɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
esquerda
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;

lewy /ˈlɛvɨ/ (adj)
esquerdo
  znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

leśnictwo /lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
silvicultura
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leżeć /ˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
estar deitado
  zachowywać pozycję poziomą

libański /lʲiˈbãj̃sʲci/ (adj)
libanês
  odnoszący się do państwa Liban

liberalizm /ˌlʲibɛˈralʲism̥/ (n)
liberalismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;

liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (n)
libré
  (historia, historyczny, historycznie) uniform używany przez służbę królewską i magnacką, a także urzędników dworskich

libertarianizm (n)
libertarismo
  (filozofia, filozoficzny) doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce;

libertyński /ˌlʲibɛrˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
libertino
  niemoralny
  związany z libertynizmem

libijski /lʲiˈbʲijsʲci/ (adj)
líbio
  odnoszący się do Libii

licencja /lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
licença
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

lichenometria (n)
liquenometria
  metoda szacowania wieku budowli i badania zmian klimatycznych na podstawie porostów;

lichwa /ˈlʲixfa/ (n)
usura
  (pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

lichwiarz (n)
agiota
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

liczba /ˈlʲiʤ̑ba/ (n)
número
  (matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
  zapis liczby (1.1)
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa
  grupa o określonej liczebności

liczba atomowa /ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva/ (n)
número atômico, número atómico
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba całkowita /ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita/ (n)
inteiro
  (matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;

liczba mnoga /ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa/ (n)
plural
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba niewymierna /ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna/ (n)
número irracional
  (matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;

liczba pierwsza /ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa/ (n)
número primo
  (matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba podwójna /ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna/ (n)
dual
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczba pojedyncza /ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a/ (n)
singular
  (gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczebnik /lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik/ (n)
numeral, número
  (gramatyka) nazwa liczby

liczebnik główny (n)
número cardinal
  (gramatyka) nazwa liczby całkowitej

liczyć /ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
contar
  określać liczbę elementów składających się na dany zbiór

liga /ˈlʲiɡa/ (n)
liga
  (sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.
  zrzeszenie osób, organizacji lub państw

likantropia (n)
licantropia
  urojenie polegające na przekonaniu, że jest się zwierzęciem, zwłaszcza wilkiem

likier /ˈlʲicɛr/ (n)
licor
  słodki i mocny napój alkoholowy;

likoryna (n)
licorina
  (chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych

likwidować /ˌlʲikfʲiˈdɔvaʨ̑/ (v)
liquidar
  usuwać, znosić lub rozwiązywać coś
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) zabijać, pozbawiać życia

lilak /ˈlʲilak/ (n)
lilás
  (botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia /ˈlʲilʲja/ (n)
lírio
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

limfadenopatia (n)
linfadenopatia
  (medycyna, medyczny) powiększenie węzłów chłonnych

limfatyczny (adj)
linfático
  (anatomia, anatomiczny) związany z limfą, dotyczący limfy

limnologia /ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja/ (n)
limnologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

lin /lʲĩn/ (n)
tenca
  (ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lina /ˈlʲĩna/ (n)
corda
  elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

linczować /lʲĩn͇ˈʧ̑ɔvaʨ̑/ (v)
linchar
  (książkowy) dokonywać linczu

lingwistyka /lʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
linguística
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia /ˈlʲĩɲja/ (n)
linha
  kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka
carreira
  trasa dla środków lokomocji

linijka /lʲĩˈɲijka/ (n)
régua
  przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowy /lʲĩˈɲjɔvɨ/ (adj)
linear
  mający związek z linią

link /lʲĩŋk/ (n)
ligação
  (informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie

lipa /ˈlʲipa/ (n)
tília
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;

lipiec /ˈlʲipʲjɛʦ̑/ (n)
julho
  siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipodystrofia /ˌlʲipɔdɨˈstrɔfʲja/ (n)
lipodistrofia
  (medycyna, medyczny) zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;

lis /lʲis/ (n)
raposa
  (zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie;

lis polarny /ˈlʲis pɔˈlarnɨ/ (n)
raposa-do-ártico, raposa-polar
  (zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;

list /lʲist/ (n)
carta
  wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
  papier, na którym napisano list (1.1)

lista /ˈlʲista/ (n)
lista
  elementy zapisane w kolejności

listonosz /lʲiˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
carteiro
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad /lʲiˈstɔpat/ (n)
novembro, Novembro
  jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

lit /lʲit/ (n)
lítio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litania (n)
ladainha, litania
  (kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem;

litera /lʲiˈtɛra/ (n)
letra, caractér
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki /ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci/ (adj)
literário
  mający związek z literaturą

literatura /ˌlʲitɛraˈtura/ (n)
literatura
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literować (v)
soletrar
  podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

litewski /lʲiˈtɛfsʲci/ (adj)
lituano
  odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litewski /lʲiˈtɛfsʲci/ (n)
lituano
  (językoznawstwo, językoznawczy) bałtyjski język używany przez Litwinów;

litografia /ˌlʲitɔˈɡrafʲja/ (n)
litografia
  (drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
  (sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litość /ˈlʲitɔɕʨ̑/ (n)
pena
  współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

litr /lʲitr̥/ (n)
litro
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

liturgia /lʲiˈturʲɟja/ (n)
liturgia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

liturgiczny (adj)
litúrgico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii

liza /ˈlʲiza/ (n)
lise
  (biologia, biologiczny) rozpad na cząstki elementarne;

lizak /ˈlʲizak/ (n)
chupa-chupa
  twardy cukierek na patyku
  (potocznie, potoczny) (kolejnictwo) przyrząd policjanta drogowego lub kolejarza służący do pomocy przy kierowaniu ruchem

lizać /ˈlʲizaʨ̑/ (v)
lamber
  dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizboński /lʲizˈbɔ̃j̃sʲci/ (adj)
alfacinha, lisboense
  odnoszący się do miasta Lizbona

lizus /ˈlʲizus/ (n)
puxa-saco
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy

liściasty /lʲiɕˈʨ̑astɨ/ (adj)
folhudo
  (botanika, botaniczny) mający liście, złożony z drzew lub krzewów mających liście

liściokwiat garbnikowy /lʲiɕˈʨ̑ɔkfʲjad ˌɡarbʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
sarandi
  (botanika, botaniczny) Phyllanthus emblica, gatunek drzewa z rodziny liściokwiatowatych pochodzący z Azji;

liść /lʲiɕʨ̑/ (n)
folha
  (botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść laurowy /ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ/ (n)
louro
  (spożywczy) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa;

lobbować (v)
fazer lobby
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych

lobby /ˈlɔbbʲi/ (n)
lobby, lóbi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)

lodowiec /lɔˈdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
geleira, glaciar
  (geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodołamacz /ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑/ (n)
quebra-gelo
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody (n)
gelado, sorvete
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodówka /lɔˈdufka/ (n)
frigorífico
  pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm /lɔˈɡarɨtm̥/ (n)
logaritmo
  (matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

loggia (n)
lógia
  (architektura, architektoniczny) otwarta zadaszona galeria lub balkon wzdłuż ściany budynku;

logika /ˈlɔɟika/ (n)
lógica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
  poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logistyka (n)
logística
  (ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr;
  (wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska;

logo /ˈlɔɡɔ/ (n)
logotipo
  znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną;

logotyp (n)
logotipo
  logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim;
  (drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia;

lojalność (n)
lealdade, fidelidade
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni

lokaj (n)
lacaio
  człowiek usługujący w bogatym domu lub na dworze panującego

lokal wyborczy (n)
seção eleitoral
  miejsce oddawania głosów w wyborach

lokalizacja /ˌlɔkalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
localização
  usytuowanie, położenie jakiegoś obiektu; miejsce, pozycja zajmowana przez jakiś obiekt

lokalny /lɔˈkalnɨ/ (adj)
local
  związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca
  (informatyka, informatyczny) widoczny tylko w obrębie danej procedury lub bloku, tworzona w momencie inicjowania bloku i niszczona w momencie kończenia bloku

lokator /lɔˈkatɔr/ (n)
inquilino
  ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu

lokomotywa /ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva/ (n)
locomotiva
  (kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

lombardzista (n)
penhorista
  (potocznie, potoczny) właściciel lombardu, osoba pożyczająca pod zastaw

lombardzki /lɔ̃mˈbarʦ̑ʲci/ (adj)
lombardo
  związany z Lombardią

londyńczyk /lɔ̃nˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
londrino
  mieszkaniec Londynu

londyński /lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
londrino
  pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu

lorens /ˈlɔrɛ̃w̃s/ (n)
laurêncio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lornetka /lɔrˈnɛtka/ (n)
binóculos
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;

losowy /lɔˈsɔvɨ/ (adj)
aleatório
  przypadkowy, niezależny od decyzji

lot /lɔt/ (n)
vôo
  podróż, np. samolotem, balonem
voo, vôo
  przemieszczanie się w powietrzu lub w przestrzeni kosmicznej

loteria /lɔˈtɛrʲja/ (n)
lotaria, loteria
  gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie

lotnictwo /lɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
aviação
  ogół zagadnień związanych ze wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi;

lotnik /ˈlɔtʲɲik/ (n)
aviador
  (lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie

lotnisko /lɔtʲˈɲiskɔ/ (n)
aeroporto
  (lotnictwo, lotniczy) wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec /ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
porta-aviões
  (wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotos /ˈlɔtɔs/ (n)
lótus
  (botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych;

loża (n)
camarote
  (architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości;

lub /lup/ (conjunction)
ou
  spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubczyk /ˈlupʧ̑ɨk/ (n)
levístico
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lubić /ˈlubʲiʨ̑/ (v)
gostar
  darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lud /lut/ (n)
povo
  zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem
  warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie

ludność /ˈludnɔɕʨ̑/ (n)
população
  ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójstwo /ˌludɔˈbujstfɔ/ (n)
genocídio
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludowy /luˈdɔvɨ/ (adj)
popular
  pochodzący od ludu
  dotyczący obszarów wiejskich i chłopów
  przeznaczony dla ludu, powszechny

ludożerca /ˌludɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
canibal
  człowiek zjadający mięso ludzkie

ludzki /ˈluʦ̑ʲci/ (adj)
humano
  odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
  cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

ludzkość /ˈluʦ̑kɔɕʨ̑/ (n)
humanidade
  ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie

lufa /ˈlufa/ (n)
cano
  część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale;

luka w prawie (n)
lacuna da lei
  brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;

lukratywny (adj)
lucrativo
  przynoszący spore zyski

lukrecja /luˈkrɛʦ̑ʲja/ (n)
regaliz
  (botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;
alcaçuz
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory

luksemburski /ˌluksɛ̃mˈbursʲci/ (adj)
luxemburguês
  odnoszący się do miasta Luksemburg
  odnoszący się do państwa Luksemburg

luksus /ˈluksus/ (n)
luxo
  warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

luksusowo (adv)
à grande
  w sposób, który zaspokaja czyjeś wymagania dotyczące luksusu

luksusowy (adj)
luxuoso
  taki, który jest przejawem luksusu, bogatego życia

lumbago /lũmˈbaɡɔ/ (n)
lumbago
  (medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;

lunatyk /lũˈnatɨk/ (n)
sonâmbulo
  (medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na lunatyzm

luneta (n)
luneta
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw;

lupa /ˈlupa/ (n)
lupa
  wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lustro /ˈlustrɔ/ (n)
espelho
  gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

luteranizm /ˌlutɛˈrãɲism̥/ (n)
luteranismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;

luterański (adj)
luterano
  związany z luteranizmem

lutet /ˈlutɛt/ (n)
lutécio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia /ˈlutʲɲa/ (n)
alaúde
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

lutować /luˈtɔvaʨ̑/ (v)
soldar
  (technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

luty /ˈlutɨ/ (n)
fevereiro, Fevereiro
  drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

luzofilia (n)
lusitanofilia, lusofilia
  umiłowanie Portugalii, jej kultury, ludzi, języka

luzytański (adj)
lusitano
  związany z Luzytanią lub Luzytanami, dotyczący Luzytanii lub Luzytanów

lwi /lvʲi/ (possessiveAdjective)
leonino
  należący do lwa

lwia część /ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
parte do leão
  znaczna, większa część czegoś

lwica /ˈlvʲiʦ̑a/ (n)
leoa
  (zoologia, zoologiczny) samica lwa

lód /lut/ (n)
gelo
  stały stan skupienia wody;
  (potocznie, potoczny) lodowisko
  (potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd /lɔ̃nt/ (n)
terra
  obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądowanie /ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ/ (n)
aterragem
  (rzeczownik odczasownikowy) od lądować

lęk /lɛ̃ŋk/ (n)
ansiedade
  (psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny;

maca /ˈmaʦ̑a/ (n)
matzá
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (adj)
macedónio
  odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (n)
macedónio
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Macedonii;

machać /ˈmaxaʨ̑/ (v)
agitar
  szybko, wahadłowo ruszać czymś

macica /maˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
útero
  (anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

maciczny (adj)
uterino
  dotyczący macicy

macierz /ˈmaʨ̑ɛʃ/ (n)
matriz
  (matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia;

macierzyństwo /ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ/ (n)
maternidade
  bycie matką

macka (n)
tentáculo
  (zoologia, zoologiczny) wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zasięg czyichś groźnych wpływów (zwykle w liczbie mnogiej)

macocha /maˈʦ̑ɔxa/ (n)
madrasta
  żona ojca, ale nie matka;

maczeta /maˈʧ̑ɛta/ (n)
catana
  długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

maestro /maˈɛstrɔ/ (n)
maestro
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (podniośle) tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka

mafia /ˈmafʲja/ (n)
máfia
  zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

magazyn /maˈɡazɨ̃n/ (n)
revista
  czasopismo
armazém
  pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów

magenta /maˈɡɛ̃nta/ (n)
magenta
  barwa purpurowa;

magia /ˈmaɟja/ (n)
magia
  (ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magiczny /maˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
mágico
  związany z magią

magma /ˈmaɡma/ (n)
magma
  (geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

magnes /ˈmaɡnɛs/ (n)
ímã, íman
  przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon /ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n/ (n)
gravador
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetorecepcja (n)
magnetorecepção
  (biologia, biologiczny) zdolność organizmu do rozpoznawania kierunku pola magnetycznego;

magnetyzm (n)
magnetismo
  (fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych;
mesmerismo
  (przestarzałe, przestarzały) (filozofia, filozoficzny) tajemnicza siła tkwiąca w istocie żywej, która wpływa na inne jednostki;

magnez /ˈmaɡnɛs/ (n)
magnésio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnezyt (n)
magnesita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

magnituda (n)
magnitude
  (geologia, geologiczny) (fizyka, fizyczny) liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;

magnolia /maɡˈnɔlʲja/ (n)
magnólia
  (botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

maharadża (n)
marajá
  (historia, historyczny, historycznie) niezależny władca w Indiach i na Archipelagu Malajskim

mahoń /ˈmaxɔ̃ɲ/ (n)
mogno
  drewno otrzymywane z mahoniowca

maj /maj/ (n)
maio
  piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majeranek /ˌmajɛˈrãnɛk/ (n)
manjerona
  (botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majestatyczny /ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
majestoso
  (książkowy) pełen dostojnej powagi

majonez /maˈjɔ̃nɛs/ (n)
maionese
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

major /ˈmajɔr/ (n)
major
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

mak /mak/ (n)
papoula, dormideira
  (botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;

makabrycznie (adv)
macabramente
  w makabryczny sposób

makabryczny /ˌmakaˈbrɨʧ̑nɨ/ (adj)
macabro
  wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

makadamizacja (n)
macadamização
  (technologia, technika, techniczny) system budowy dróg polegający na pokrywaniu koryta drogi drobno tłuczonymi kamieniami i ugniataniu ich w solidną warstwę

makak /ˈmakak/ (n)
macaco
  (zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa;

makaron /maˈkarɔ̃n/ (n)
macarrão, massa
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makiaweliczny (adj)
maquiavélico
  podstępny, przewrotny

makijaż /maˈcijaʃ/ (n)
maquilhagem
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy
maquilhagem maquiagem, maquiagem
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makolągwa /ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva/ (n)
pintarroxo
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

makrela /maˈkrɛla/ (n)
cavala
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

makroekonomiczny (adj)
macroeconómico, macroeconômico
  dotyczący makroekonomii, związany z makroekonomią

makrosomia (n)
macrossomia
  (medycyna, medyczny) nadmierny rozmiar ciała, nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego

maksimum /ˈmaksʲĩmũm/ (n)
máximo
  największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

maksymalny /ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ/ (adj)
máximo
  taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

malajski /maˈlajsʲci/ (adj)
malaio
  dotyczący Malajów (lub Malezji)

malajski /maˈlajsʲci/ (n)
malaio
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów

malaria /maˈlarʲja/ (n)
malária
  (medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarstwo /maˈlarstfɔ/ (n)
pintura
  (sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz /ˈmalaʃ/ (n)
pintor
  (sztuka) artysta, który maluje obrazy
  (budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku

malawijski /ˌmalaˈvʲijsʲci/ (adj)
malauiano
  odnoszący się do państwa Malawi

malina /maˈlʲĩna/ (n)
framboesa
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
  (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malować /maˈlɔvaʨ̑/ (v)
pintar
  (sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie

malowniczy (adj)
pitoresco
  pełny walorów malarskich

maltański /malˈtãj̃sʲci/ (adj)
maltês
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do państwa Malta
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta

maltański /malˈtãj̃sʲci/ (n)
maltês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty;

mama /ˈmãma/ (n)
mamãe
  (potocznie, potoczny) matka

mamka /ˈmãmka/ (n)
ama-de-leite
  kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mamonizm (n)
mamonismo
  (dawniej, dawny) żądza zysku, bogactwa, kult pieniądza

mamusia /mãˈmuɕa/ (n)
mamãe
  (zdrobniale) matka

mamut /ˈmãmut/ (n)
mamute
  (zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius, wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

mandarynka /ˌmãndaˈrɨ̃nka/ (n)
tangerina
  (spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

mandaryński (n)
mandarim
  (językoznawstwo, językoznawczy) standardowy język chiński;

mandat /ˈmãndat/ (n)
multa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie;

mandolina /ˌmãndɔˈlʲĩna/ (n)
bandolim
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

mandragora /ˌmãndraˈɡɔra/ (n)
mandrágora
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1), której ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką, przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności

manga /ˈmãŋɡa/ (n)
mangá
  japoński komiks;

mangan /ˈmãŋɡãn/ (n)
manganês, manganésio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango /ˈmãŋɡɔ/ (n)
mangueira
  (botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;
manga, mangueira
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)

mangostan (n)
mangostão, mangosta, mangusta
  (botanika, botaniczny) Garcinia mangostana L., wiecznie zielone drzewo tropikalne pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej;
  (spożywczy) ciemnofioletowy owoc mangostanu (1.2) o soczystym, słodkim i cierpkim miąższu przypominającym w smaku ananas i brzoskwinię

mangusta /mãŋˈɡusta/ (n)
mangusto
  (zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

manipulacja /ˌmãɲipuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
manipulação
  celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje

mankiet /ˈmãŋʲcɛt/ (n)
punho
  (krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę

manko /ˈmãŋkɔ/ (n)
déficit
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;

manometr /mãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
manômetro
  przyrząd do mierzenia ciśnienia;

mantykora (n)
manticora
  (mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

maoizm (n)
maoismo, maoísmo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

mapa /ˈmapa/ (n)
mapa, carta
  graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

mapa topograficzna /ˈmapa ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
carta topográfica
  dokładna mapa terenu, która szczegółowo przedstawia elementy jego powierzchni;

maraton /maˈratɔ̃n/ (n)
maratona
  (sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m;

marcepan /marˈʦ̑ɛpãn/ (n)
marzipã
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;

marchew /ˈmarxɛf/ (n)
cenoura
  (botanika, botaniczny) Daucus L., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych;

margaryna /ˌmarɡaˈrɨ̃na/ (n)
margarina
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

margiel /ˈmarʲɟɛl/ (n)
marga
  (geologia, geologiczny) skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

margines (n)
margem
  niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;

marihuana /ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna/ (n)
maconha
  substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marimba (n)
marimba
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy idiofonów;

mariologia /ˌmarʲjɔˈlɔɟja/ (n)
mariologia
  (teologia, teologiczny) dział teologii dogmatycznej, nauka o Maryi, Matce Jezusa Chrystusa;
  (potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie mariologii (1.1)
  (potocznie, potoczny) wykład lub inne zajęcia z mariologii (1.1)

marionetka /ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka/ (n)
marionete, fantoche
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków

marionetkarz (n)
marionetista
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem marionetek

markasyt (n)
marcassita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza;

markiz (n)
marquês
  tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markiza /marʲˈciza/ (n)
marquesa
  arystokratka – żona markiza

marksistowski (adj)
marxista
  (filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący marksizmu

marksizm /ˈmarʲcɕism̥/ (n)
marxismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marmolada /ˌmarmɔˈlada/ (n)
geleia
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur /ˈmarmur/ (n)
mármore
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marnować /marˈnɔvaʨ̑/ (v)
desperdiçar
  wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marokański /ˌmarɔˈkãj̃sʲci/ (adj)
marroquino
  odnoszący się do Maroka

marsjański /marˈsʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
marciano
  dotyczący Marsa, związany z Marsem

marsz /marʃ/ (n)
marcha
  przemieszczanie się, pochód wojsk;
  rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszand /ˈmarʃãnt/ (n)
marchand
  (książkowy) (sztuka) osoba handlująca dziełami sztuki

marszałek /marˈʃawɛk/ (n)
marechal
  (wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;

martwa natura /ˈmartfa naˈtura/ (n)
natureza morta, natureza-morta
  (sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp.;

martwicze zapalenie powięzi (n)
fasciíte necrosante
  (medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn;

martwiczy (adj)
necrosante
  (medycyna, medyczny) związany z martwicą, miejscowym obumieraniem tkanek

martwy /ˈmartfɨ/ (adj)
morto
  taki, który umarł

marynarka /ˌmarɨ̃ˈnarka/ (n)
marinha
  (wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie

marynarka wojenna /ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
marinha
  (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz /maˈrɨ̃naʃ/ (n)
marinheiro
  (marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynata (n)
marinada
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;

marynować (v)
marinar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec /ˈmaʒɛʦ̑/ (n)
março
  trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie /maˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
sonho
  (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego
  ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu
  fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marznący deszcz /marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑/ (n)
chuva congelada
  (meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;

marzyciel (n)
sonhador
  ten, kto marzy

marzyć /ˈmaʒɨʨ̑/ (v)
sonhar
  myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

marża (n)
margem
  (handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk

masa /ˈmasa/ (indefiniteCardinalNumeral)
massa
  bardzo dużo czegoś, mnóstwo

masa /ˈmasa/ (n)
massa
  (fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;

masa atomowa (n)
massa atômica
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca ile razy masa pierwiastka jest większa od 1/12 masy atomu węgla 12C;

masa krytyczna /ˈmasa krɨˈtɨʧ̑na/ (n)
massa crítica
  (fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa

masa molowa (n)
massa molar
  (chemia, chemiczny) masa jednego mola substancji chemicznej;

masa perłowa /ˈmasa pɛrˈwɔva/ (n)
madrepérola
  ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masakra /maˈsakra/ (n)
massacre
  umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masaż /ˈmasaʃ/ (n)
massagem
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

maska /ˈmaska/ (n)
máscara
  przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

masować (v)
massagear
  wykonywać masaż

masowy /maˈsɔvɨ/ (adj)
maciço
  obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów

mastektomia /ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
mastectomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi;

mastodont (n)
mastodonte
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) słoniopodobne zwierzę kopalne;

masturbacja /ˌmasturˈbaʦ̑ʲja/ (n)
masturbação
  (medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masyw /ˈmasɨf/ (n)
maciço
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę

masywny (adj)
maciço
  o mocnej budowie i dużym ciężarze

maszerować (v)
marchar
  iść miarowym, równym krokiem

maszt /maʃt/ (n)
vareta, varinha, mastro
  (architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;
mastro
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;

maszyna /maˈʃɨ̃na/ (n)
máquina
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania /maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa/ (n)
máquina de escrever
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia /maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a/ (n)
máquina de costura
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynista /ˌmaʃɨ̃ˈɲista/ (n)
maquinista
  (kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg;

masło /ˈmaswɔ/ (n)
manteiga
  (spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;
  (spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

masło orzechowe /ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ/ (n)
manteiga de amendoim
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

matematycznie (adv)
matematicamente
  w sposób dotyczący matematyki; pod względem matematyki

matematyczny /ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
matemático
  związany z matematyką

matematyk /ˌmatɛ̃ˈmatɨk/ (n)
matemático
  osoba zajmująca się zawodowo matematyką

matematyka /ˌmatɛ̃ˈmatɨka/ (n)
matemática
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac /maˈtɛraʦ̑/ (n)
colchão
  duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materia /maˈtɛrʲja/ (n)
matéria
  (fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

materialista /ˌmatɛrʲjaˈlʲista/ (n)
materialista
  (filozofia, filozoficzny) wyznawca, zwolennik materializmu
  (potocznie, potoczny) człowiek kierujący się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

materializm /ˌmatɛrʲˈjalʲism̥/ (n)
materialismo
  kierowanie się w życiu względami materialnymi

materiał /maˈtɛrʲjaw/ (n)
material
  to, z czego są wytwarzane przedmioty

materiał wybuchowy /maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (n)
explosivo
  związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka /ˈmatka/ (n)
madre, mãe
  (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo
mãe
  rodzic płci żeńskiej;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru

matriarchalny /ˌmatrʲjarˈxalnɨ/ (adj)
matriarcal
  dotyczący matriarchatu

matriarchat /maˈtrʲjarxat/ (n)
matriarcado
  (socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

mauzoleum /ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
mausoléu
  (architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mazagran /maˈzaɡrãn/ (n)
mazagrã
  napój przyrządzany ze słodzonej kawy z dodatkiem lodu oraz rumu lub koniaku;

mazur (n)
mazurca
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do mazura (1.1)

małmazja (n)
malvasia
  (dawniej, dawny) (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słodkie wino greckie

mało /ˈmawɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
pouco
  niewielka ilość czegoś lub kogoś

małostkowy /ˌmawɔˈstkɔvɨ/ (adj)
mesquinho
  taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne

małowodzie (n)
oligo-hidrâmnio
  (medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;

małpa /ˈmawpa/ (n)
arroba
  (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @
macaco, símio
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

małpować (v)
macaquear
  (potocznie, potoczny) naśladować kogoś lub coś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

mały /ˈmawɨ/ (adj)
pequeno
  mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

mały palec /ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
dedo auricular
  (anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż /mawʃ/ (n)
amêijoa
  (zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeński /mawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
matrimonial
  dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

małżeństwo /mawˈʒɛ̃j̃stfɔ/ (n)
casamento, matrimônio
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;
casal
  dwie osoby będące w małżeństwie (1.1), małżonkowie

małżonka /mawˈʒɔ̃nka/ (n)
esposa
  (podniośle) cudza żona

małżowina uszna (n)
pavilhão
  (anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maślanka /maɕˈlãnka/ (n)
leitelho, leite de manteiga
  (spożywczy) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany;

maść /maɕʨ̑/ (n)
pomada
  (medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;

mebel /ˈmɛbɛl/ (n)
mobília, móvel
  ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

mech /mɛx/ (n)
musgo
  (botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechanicyzm (n)
mecanismo, mecanicismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki;

mechaniczny /ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
mecânico
  związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki

mechanika /mɛˈxãɲika/ (n)
mecânica
  (technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

mechanika kwantowa (n)
mecânica quântica
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;

mechanizm /mɛˈxãɲism̥/ (n)
mecanismo
  (technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność

mechatronika /ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika/ (n)
mecatrônica
  dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;

mecz /mɛʧ̑/ (n)
jogo
  (sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet /ˈmɛʧ̑ɛt/ (n)
mesquita
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal /ˈmɛdal/ (n)
medalha
  niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

mediacja (n)
mediação
  pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia

mediana /mɛˈdʲjãna/ (n)
mediana
  (statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

meduza /mɛˈduza/ (n)
medusa, alforreca
  (zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna /ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
medicina
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,

medyczny /mɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
médico
  (medycyna, medyczny) związany z medycyną, dotyczący medycyny

medykalizacja (n)
medicalização
  (socjologia, socjologiczny) (medycyna, medyczny) proces, którego wynikiem jest zawłaszczenie określonych sfer życia społecznego przez przedstawicieli służby zdrowia, przez co stają się domeną medyczną oraz są traktowane wyłącznie w kategoriach problemów zdrowotnych;

medyna /mɛˈdɨ̃na/ (n)
almedina
  stara dzielnica w mieście arabskim;

medytacja /ˌmɛdɨˈtaʦ̑ʲja/ (n)
meditação
  w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: praktyki mające na celu samopoznanie, samodoskonalenie;
  pogrążanie się w myślach

medytować /ˌmɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
meditar
  uprawiać medytację

megalit /mɛˈɡalʲit/ (n)
megálito
  duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień, rodzaj prehistorycznej budowli;

megalomański /ˌmɛɡalɔ̃ˈmãj̃sʲci/ (adj)
megalómano
  właściwy megalomanii lub megalomanowi, świadczący o przesadnym przekonaniu o swojej wartości

meitner /ˈmajtnɛr/ (n)
meitnério
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

mejoza /mɛˈjɔza/ (n)
meiose
  (biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;

meksykański /ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
mexicano
  odnoszący się do państwa Meksyk

meksykańskość (n)
mexicanidade
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) cecha tego, co meksykańskie; meksykański charakter czegoś

melancholia /ˌmɛlãnˈxɔlʲja/ (n)
saudade, melancolia
  (psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melanocyt (n)
melanócito
  (biologia, biologiczny) komórka, która zawiera i wytwarza melaninę

melasa /mɛˈlasa/ (n)
melaço
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

melatonina /ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna/ (n)
melatonina
  (biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;

melodia /mɛˈlɔdʲja/ (n)
melodia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodramatyczny (adj)
melodramático
  dotyczący melodramatu

melodyjny (adj)
melodioso, melódico
  o przyjemnym brzmieniu

melomania /ˌmɛlɔ̃ˈmãɲja/ (n)
melomania
  zamiłowanie do muzyki, zwłaszcza klasycznej

melon /ˈmɛlɔ̃n/ (n)
melão
  (spożywczy) jadalny owoc melona (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) (slangowo) (grubiański, grubiańsko) kobieca pierś

mendelew /mɛ̃nˈdɛlɛf/ (n)
mendelévio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendykancki (adj)
mendicante
  związany z zakonami żebrzącymi, dotyczący zakonów żebrzących

menhir /ˈmɛ̃nxʲir/ (n)
menir
  (archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);

mennica (n)
casa da moeda, casa de moeda
  przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

menstruacja /ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
menstruação
  (fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

mentalizm (n)
mentalismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego jednostkowy umysł i jego subiektywne stany stanowią jedyną rzeczywistość
  kategoria sztuki iluzji, umiejętność manipulowania myślami i zachowaniami ludzi;

mentalność (n)
mentalidade
  właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

menu (n)
cardápio, ementa
  karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji
menu
  zestaw dań składających się na posiłek

merytokracja (n)
meritocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

meskal (n)
mescal
  gatunek kaktusa meksykańskiego, z którego uzyskuje się meskalinę, (łacina) Lophophora williamsii
  tradycyjny alkohol meksykański z różnych gatunków agawy zielonej

meskalina /ˌmɛskaˈlʲĩna/ (n)
mescalina
  (chemia, chemiczny) narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen;

metaboliczny (adj)
metabólico
  (biochemia, biochemiczny) związany z metabolizmem, dotyczący metabolizmu

metabolizm /ˌmɛtaˈbɔlʲism̥/ (n)
metabolismo
  (biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;

metafizyczny /ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
metafísico
  (filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków

metafizyka (n)
metafísica
  (filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora /ˌmɛtaˈfɔra/ (n)
metáfora
  (językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny (adj)
metafórico
  dotyczący metafory

metafraza (n)
metáfrase
  (językoznawstwo, językoznawczy) tłumaczenie słowo w słowo;

metakognicja (n)
metacognição
  (psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”

metal /ˈmɛtal/ (n)
metal
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;
  (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

metalowy /ˌmɛtaˈlɔvɨ/ (adj)
metálico
  (chemia, chemiczny) związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metalurg (n)
metalurgista
  osoba zajmująca się metalurgią

metalurgia (n)
metalurgia
  nauka o wytwarzaniu i obróbce metali;

metalurgiczny (adj)
metalúrgico
  związany z metalurgią

metamorficzny (adj)
metamórfico
  ulegający przemianie lub powstały w jej wyniku

metamorfoza /ˌmɛtãmɔrˈfɔza/ (n)
metamorfose
  przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną

metan /ˈmɛtãn/ (n)
metano
  (chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metastaza (n)
metástase
  (medycyna, medyczny) przerzut nowotworowy, guz wtórny nowotworu złośliwego

metempsychoza (n)
metempsicose
  reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

meteor /mɛˈtɛɔr/ (n)
meteoro
  (astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteorolog /ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk/ (n)
meteorologista
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (meteorologia, meteorologiczny) specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

meteorologia /ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja/ (n)
meteorologia
  nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteorologiczny /ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
meteorológico
  związany z meteorologią, dotyczący meteorologii

meteoryt /ˌmɛtɛˈɔrɨt/ (n)
meteorito
  (astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

meteorytyka /ˌmɛtɛɔˈrɨtɨka/ (n)
meteorítica
  (astronomia, astronomiczny) nauka o meteorytach i związanych z nimi zjawiskach;

metoda /mɛˈtɔda/ (n)
método
  sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

metodologia /ˌmɛtɔdɔˈlɔɟja/ (n)
metodologia
  nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej;

metonimia (n)
metonímia
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

metr /mɛtr̥/ (n)
metro
  odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr kwadratowy /ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ/ (n)
metro quadrado
  (matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny (n)
metro cúbico
  (jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro /ˈmɛtrɔ/ (n)
metro, metrô
  (transport, transportowy) podziemna kolej miejska

metronidazol /ˌmɛtrɔ̃ɲiˈdazɔl/ (n)
metronidazol
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk będący pochodną nitroimidazolu;

metronom /mɛˈtrɔ̃nɔ̃m/ (n)
metrônomo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego;

metropolia /ˌmɛtrɔˈpɔlʲja/ (n)
metrópole
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju

metyl (n)
metilo
  (chemia, chemiczny) wywodząca się z metanu grupa alkilowa o wzorze −CH3

metylofenidat (n)
metilfenidato
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;

mewa /ˈmɛva/ (n)
gaivota
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mezuza (n)
mezuzá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;

mgła /mɡwa/ (n)
nevoeiro, bruma, neblina
  zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica /mɡwaˈvʲiʦ̑a/ (n)
nebulosa
  (astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mi /mʲi/ (n)
mi
  jedna z nazw dwunastej litery alfabetu greckiego;

mianownik /mʲjãˈnɔvʲɲik/ (n)
nominativo
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;
denominador
  (matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

miastenia /mʲjaˈstɛ̃ɲja/ (n)
miastenia
  (medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;

miasto /ˈmʲjastɔ/ (n)
cidade, vila
  (administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;
cidade
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
centro, cidade
  (potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)

miasto widmo (n)
cidade fantasma
  opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miau /mʲjaw/ (interjection)
miao, miau
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć /ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑/ (v)
miar
  (zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

miazga /ˈmʲjazɡa/ (n)
massa
  bezkształtna masa powstała wskutek rozbicia, zgniecenia lub roztarcia czegoś

miażdżyca /mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a/ (n)
aterosclerose
  (medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

micela /mʲiˈʦ̑ɛla/ (n)
micela
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;

miech /mʲjɛx/ (n)
fole
  (technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach

miecz /mʲjɛʧ̑/ (n)
espada
  obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz Damoklesa /ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa/ (n)
espada de Dâmocles
  symbol niepewności losu, nawisłej groźby zatruwającej poczucie beztroski i każdą chwilę szczęścia;

miecz świetlny /mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
sabre de luz
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

miednicowy (adj)
pélvico, pelviano
  (anatomia, anatomiczny) związany z miednicą

miedzio-
cupro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z miedzią

miedź /mʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
cobre
  (chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce /ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (n)
lugar, espaço
  miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś
lugar, local
  obszar lub punkt w przestrzeni
  (sport, sportowy) ranga, pozycja
lugar
  wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś

miejscownik /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
locativo
  (gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?;

miejska legenda /ˈmʲjɛ̇jska lɛˈɡɛ̃nda/ (n)
lenda urbana
  pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;

miejski /ˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
urbano
  związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielizna /mʲjɛˈlʲizna/ (n)
baixio, raso
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mienie /ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
bens
  ogół rzeczy stanowiących czyjąś własność;

mierny /ˈmʲjɛrnɨ/ (adj)
medíocre
  kiepski, marny

mierzyć /ˈmʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
medir
  liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar

miesiąc /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑/ (n)
mês
  (jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ/ (n)
lua de mel
  pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesiączkować (v)
menstruar
  (fizjologia, fizjologiczny) mieć miesiączkę

miesiączkowy (adj)
menstrual
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący miesiączki, menstruacji

miesięcznik /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
revista mensal
  czasopismo wydawane co miesiąc

miesięczny /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
mensal
  związany z okresem jednego miesiąca

mieszanina /ˌmʲjɛʃãˈɲĩna/ (n)
mistura
  dwie lub więcej substancji, zmieszanych ze sobą
  połączenie różnorodnych rzeczy, osób, pojęć, właściwości (i tym podobne, i temu podobne)

mieszać /ˈmʲjɛʃaʨ̑/ (v)
misturar
  łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)

mieszczański (adj)
burguês
  (historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast

mieszkanie /mʲjɛˈʃkãɲɛ/ (n)
apartamento, habitação
  zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec /mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑/ (n)
habitante
  osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkać /ˈmʲjɛʃkaʨ̑/ (v)
morar, habitar, viver
  przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć /mʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
ter
  być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
  dysponować środkami na wykonanie czegoś
  czuć coś
  dążyć do oddania czegoś komuś
  musieć coś zrobić
  czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika

mieć nadzieję /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ/ (v)
esperar
  wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieć rację (v)
ter razão
  nie mylić się; powiedzieć coś, co jest słuszne, prawidłowe

migdał /ˈmʲiɡdaw/ (n)
amêndoa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;
  (zobacz) migdałowiec

migdałek (n)
amígdala
  (anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła;

migdałowiec (n)
amendoeira
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku

migotanie przedsionków /ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf/ (n)
fibrilação atrial
  (medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca;

migrena /mʲiˈɡrɛ̃na/ (n)
enxaqueca
  (medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mikoryza (n)
micorriza
  (botanika, botaniczny) (mikologia, mikologiczny) współżycie korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami;

mikotoksyna (n)
micotoxina
  (biochemia, biochemiczny) substancja trująca pochodzenia grzybowego;

mikrobiologia /ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
microbiologia
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikroelement (n)
micronutriente
  (biochemia, biochemiczny) pierwiastek chemiczny występujący w minimalnych ilościach w organizmach żywych

mikrofon /mʲiˈkrɔfɔ̃n/ (n)
microfone
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikrometr (n)
micrómetro, micrômetro
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa milionowej części metra;

mikroregion (n)
microrregião
  (geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi, mniejsza od mezoregionu;

mikroskop /mʲiˈkrɔskɔp/ (n)
microscópio
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskop elektronowy (n)
microscópio eletrónico, microscópio eletrônico
  (optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym

mikroskopijny /ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ/ (adj)
microscópico
  bardzo mały, w skali mikro

mila /ˈmʲila/ (n)
milha
  (jednostka miary) jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczenie /mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
silêncio
  nieodzywanie się, niemówienie

milczeć /ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑/ (v)
calar
  nie mówić, nie wydawać głosu

milczący (adj)
tácito
  przebiegający bez użycia słów

milenium /mʲiˈlɛ̃ɲũm/ (n)
milénio, milênio
  okres tysiąca lat

miliarder /mʲiˈlʲjardɛr/ (n)
bilionário
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

milicja /mʲiˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
milícia
  formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny
  w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji

milimetr /mʲiˈlʲĩmɛtr̥/ (n)
milímetro
  tysięczna część metra;

milimetrowy (adj)
milimétrico
  taki, który ma wielkość jednego milimetra

milion /ˈmʲilʲjɔ̃n/ (n)
milhão
  liczba o wartości: 1 000 000 = 106;

milioner /mʲiˈlʲjɔ̃nɛr/ (n)
milionário
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

militaryzm (n)
militarismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

mimo że
conquanto, embora, apesar de, mesmo que, posto que, se bem que
  łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mina /ˈmʲĩna/ (n)
mina
  (wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;

minarchizm (n)
minarquismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna zakładająca istnienie państwa o jak najmniejszej roli rządu w życiu społecznym i politycznym obywateli;

minaret /mʲĩˈnarɛt/ (n)
minarete
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mineralny (adj)
mineral
  nie będący organicznym

mineralogiczny (adj)
mineralógico
  dotyczący mineralogii

minerał /mʲĩˈnɛraw/ (n)
mineral
  (geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minimalista /ˌmʲĩɲĩmaˈlʲista/ (n)
minimalista
  zwolennik minimalizmu

minimalistka /ˌmʲĩɲĩmaˈlʲistka/ (n)
minimalista
  forma żeńska od minimalista

minimalizm /ˌmʲĩɲĩˈmalʲism̥/ (n)
minimalismo
  ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera)

minimum /ˈmʲĩɲĩmũm/ (n)
mínimo
  najmniejsza możliwa, niezbędna lub wymagana ilość, wielkość

minispódniczka /ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
minissaia
  (krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister /mʲĩˈɲistɛr/ (n)
ministro, ministra
  urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

minister bez teki (n)
ministro sem pasta
  urzędnik będący członkiem rządu, ale niekierujący żadnym ministerstwem;

ministerstwo /ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ/ (n)
ministério
  (administracja) urząd państwowy, którego szefem jest minister;

ministrant /mʲĩˈɲistrãnt/ (n)
coroinha
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;

minjan (n)
minian, minyan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;

minuskuła /ˌmʲĩnuˈskuwa/ (n)
minúscula
  (termin typograficzny) mała litera;

minuta /mʲĩˈnuta/ (n)
minuto
  (jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa;
  odległość pokonywana w ciągu minuty (1.1)

mion (n)
muão, múon
  (fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego

mionowy (adj)
muónico
  (fizyka, fizyczny) związany z mionami, dotyczący mionów

miotła /ˈmʲjɔtwa/ (n)
vassoura
  narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mioza (n)
miose
  (medycyna, medyczny) nienaturalne zwężenie źrenicy oka;

mirra /ˈmʲirːa/ (n)
mirra
  (botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirt /mʲirt/ (n)
mirto, murta
  (botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa;

misja /ˈmʲisʲja/ (n)
missão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców
  posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania

misjonarka (n)
missionária
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta uczestnicząca w działalności misyjnej

misjonarz /mʲiˈsʲjɔ̃naʃ/ (n)
missionário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

miska /ˈmʲiska/ (n)
tigela
  mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry;

miso /ˈmʲisɔ/ (n)
missô
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;

mistrz /mʲisṭʃ/ (n)
campeão
  osoba najlepsza w czymś

mistrzostwa (n)
campeonato
  (sport, sportowy) zawody o tytuł mistrza w jakiejś dyscyplinie

mistrzostwo /mʲiˈsṭʃɔstfɔ/ (n)
campeonato
  (sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie
  (sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza

mistycyzm /mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
misticismo
  kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

mistyczny (adj)
místico
  związany z mistyką, mistycyzmem

mistyka /ˈmʲistɨka/ (n)
mística
  duchowość opierająca się na mistycyzmie

misyjny (adj)
missionário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misją, misjami, dotyczący misji

mit /mʲit/ (n)
mito
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;

mitochondrium (n)
mitocôndria
  (biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe;

mitologia /ˌmʲitɔˈlɔɟja/ (n)
mitologia
  funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
  nauka zajmująca się mitami

mitologiczny /ˌmʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
mitológico
  związany z mitologią, dotyczący mitologii

mitoza (n)
mitose
  (biologia, biologiczny) proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;

mitra /ˈmʲitra/ (n)
mitra
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;

mityczny /mʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
mítico
  związany z mitem, mitologią

mizantrop (n)
misantropo
  (książkowy) ktoś stroniący od ludzi, czujący do nich niechęć lub wręcz wrogość

mizantropia /ˌmʲizãnˈtrɔpʲja/ (n)
misantropia
  niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizantropijnie (adv)
misantropicamente
  niechętnie ludziom, zgorzkniale

mizantropijny (adj)
misantropo, misantrópico
  charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizoandria (n)
misandria
  (psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt do mężczyzn;

mizoginia /ˌmʲizɔˈɟĩɲja/ (n)
misoginia
  patologiczne, silne uprzedzenie do kobiet;

miód /mʲjut/ (n)
mel
  (spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;

miód pitny /ˈmʲjut ˈpʲitnɨ/ (n)
hidromel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;

miąższ /mʲjɔ̃w̃ʃ/ (n)
carne
  miękka, wewnętrzna część owocu lub narządu

mięczak /ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak/ (n)
molusco
  (zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;

mięczak zakaźny (n)
molusco contagioso
  (medycyna, medyczny) skórna choroba wirusowa z charakterystycznymi, grudkowatymi wykwitami barwy woskowobiałej;

między /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ/ (preposition)
entre
  …używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami
  …określający przedział czasowy
  …podkreślający pośredni charakter czegoś
  …używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców
  …zaznaczający możliwość wyboru
  …używany, gdy coś otoczone jest większą ilością czegoś innego

między innymi (adv)
entre outros
  fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

międzybankowy (adj)
interbancário
  zachodzący między dwoma lub więcej bankami; dokonywany między bankami

międzynarodowy /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ/ (adj)
internacional
  taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

miękki /ˈmʲjɛ̃ŋʲci/ (adj)
macio, mole
  taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

miękkość /ˈmʲjɛ̃ŋkɔɕʨ̑/ (n)
suavidade
  cecha tego, co jest miękkie w dotyku

mięsień gruszkowaty (n)
músculo piriforme, piriforme
  (anatomia, anatomiczny) mięsień szkieletowy zaczynający się na miedniczej kości krzyżowej;

mięsień krawiecki /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ kraˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
músculo sartório
  (anatomia, anatomiczny) najdłuższy mięsień ludzkiego ciała;

mięso /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ/ (n)
carne
  (spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;

mięso armatnie /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ/ (n)
bucha de canhão, carne de canhão
  (związek frazeologiczny) (wojskowość, wojskowy) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięsożerca /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
carnivora
  (ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem

mięsożerny /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
carnívoro
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem

mięta /ˈmʲjɛ̃nta/ (n)
menta, hortelã
  (botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

mięśniowy /mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ/ (adj)
muscular
  dotyczący mięśni

miłosierdzie /ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
misericórdia
  okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosierny /ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ/ (adj)
misericordioso
  okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłość /ˈmʲiwɔɕʨ̑/ (n)
amor
  uczucie, którym się darzy kochaną osobę;
  osoba, którą się kocha
  silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym

miłość od pierwszego wejrzenia /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa/ (n)
amor à primeira vista
  zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miłość własna /ˈmʲiwɔʑʥ̑ ˈvwasna/ (n)
amor-próprio
  poczucie własnej wartości, pewność siebie, miłość do samego siebie, kierowana pragnieniem własnego szczęścia (w pozytywnym znaczeniu)

miły /ˈmʲiwɨ/ (adj)
agradável
  wywołujący przyjemne uczucie

miś /mʲiɕ/ (n)
urso de pelúcia
  zabawka wyobrażająca misia (1.1);

mleczarnia (n)
leitaria
  (zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarz /ˈmlɛʧ̑aʃ/ (n)
leiteiro
  (potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mleczny /ˈmlɛʧ̑nɨ/ (adj)
leitoso
  dotyczący mleka, otrzymywany, zrobiony z mleka, z dodatkiem mleka

mleko /ˈmlɛkɔ/ (n)
leite
  (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm

mleć /mlɛʨ̑/ (v)
moer
  rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mnich /mʲɲix/ (n)
monge
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniej więcej /ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj/
mais ou menos
  szacunkowe podanie miary, wielkości

mniejszość /ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑/ (n)
minoria
  mniejsza część jakiejś całości

mnożenie /mnɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
multiplicação
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem

mnożyć /ˈmnɔʒɨʨ̑/ (v)
multiplicar
  powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać

mobilizacja /ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
mobilização
  (wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

mocz /mɔʧ̑/ (n)
urina
  (fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczan (n)
urato
  (chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu moczowego

moczary (n)
brejo, pântano
  (hydrologia, hydrologiczny) (książkowy) tereny podmokłe

moczowód (n)
ureter uréter, ureter, uréter
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

moda /ˈmɔda/ (n)
moda
  zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

model /ˈmɔdɛl/ (n)
modelo
  mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody
  mężczyzna pozujący artyście do zdjęcia, obrazu czy rzeźby

modem /ˈmɔdɛ̃m/ (n)
modem
  (informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

modernizm (n)
modernismo
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;

modliszka /mɔˈdlʲiʃka/ (n)
louva-a-deus, cavalinho-de-deus
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitwa /mɔˈdlʲitfa/ (n)
oração, prece, reza
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modlić się /ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
rezar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modrzew /ˈmɔḍʒɛf/ (n)
alerce, larice
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;

moduł (n)
módulo
  wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

modyfikować /ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
modificar
  wprowadzać zmiany

moim zdaniem (adv)
na minha opinião
  wyrażenie komunikujące, iż dana wypowiedź jest subiektywna; jest osobistą interpretacją danej sytuacji lub zdarzenia

mojito /mɔˈxʲi.tɔ/ (n)
mojito
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

mokry /ˈmɔkrɨ/ (adj)
molhado
  pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mol /mɔl/ (n)
mol
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molekularny (adj)
molecular
  dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molekuła /ˌmɔlɛˈkuwa/ (n)
molécula
  (chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

molibden /mɔˈlʲibdɛ̃n/ (n)
molibdénio, molibdênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molo /ˈmɔlɔ/ (n)
molhe
  pomost spacerowy wychodzący w morze;

monarcha /mɔ̃ˈnarxa/ (n)
monarca
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia /mɔ̃ˈnarxʲja/ (n)
monarquia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monastycyzm (n)
monasticismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;

moneta /mɔ̃ˈnɛta/ (n)
moeda
  metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

monetarny (adj)
monetário
  (ekonomia, ekonomiczny) dotyczący pieniędzy, ich emisji, obiegu, pokrycia

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (adj)
mongol, mongólico
  odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (n)
mongol, mongólico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mongolii;

monitor /mɔ̃ˈɲitɔr/ (n)
monitor
  (marynarka) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;
  (technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

mono-
mono-
  pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: jeden, pojedynczy

monocykl /mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
monociclo
  rower z jednym kołem

monodia /mɔ̃ˈnɔdʲja/ (n)
monodia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monogamia /ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja/ (n)
monogamia
  (socjologia, socjologiczny) życie w związku małżeńskim z tylko jednym partnerem

monogamiczny (adj)
monógamo
  (socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii

monografia /ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
monografia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monogram /mɔ̃ˈnɔɡrãm/ (n)
monograma
  ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter;

monolog (n)
monólogo
  dłuższa wypowiedź jednej osoby, szczególnie na scenie lub w utworze dramatycznym

monopol /mɔ̃ˈnɔpɔl/ (n)
monopólio
  (handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monoteistyczny /ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
monoteísta
  związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

monoteizm /ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
monoteísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monoteletyzm (n)
monotelismo
  (teologia, teologiczny) pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą;

monotonny /ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ/ (adj)
monótono
  ciągle taki sam, bez urozmaicenia

monotyp (n)
monotipo
  (biologia, biologiczny) (systematyka) takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy;

monotypowy (adj)
monotípico
  (biologia, biologiczny) (systematyka) związany z monotypem, dotyczący monotypu

monstrancja (n)
custódia, ostensório
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej

monsun /ˈmɔ̃w̃sũn/ (n)
monção
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

montaż /ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
montagem
  (maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

montować /mɔ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
montar
  budować coś z części

moralizm (n)
moralismo
  uważanie moralności jako najważniejszego dyktatu w życiu

morderca /mɔrˈdɛrʦ̑a/ (n)
homicida, assassino, matador
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morela /mɔˈrɛla/ (n)
damasqueiro, abricoteiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;
damasco, abricó, damasqueiro
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa

morfem /ˈmɔrfɛ̃m/ (n)
morfema
  (gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina /mɔrˈfʲĩna/ (n)
morfina
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfologia /ˌmɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
morfologia
  (biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

morganit /mɔrˈɡãɲit/ (n)
morganite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, odmiana berylu;

moroszka /mɔˈrɔʃka/ (n)
amora-branca-silvestre
  (botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc moroszki (1.1)

mors /mɔrs/ (n)
morsa
  (zoologia, zoologiczny) Odobenus rosmarus, gatunek ssaka morskiego;

morski /ˈmɔrsʲci/ (adj)
marítimo
  związany z morzem, dotyczący morza

mortadela /ˌmɔrtaˈdɛla/ (n)
mortadela
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

morze /ˈmɔ.ʒɛ/ (n)
mar
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;
  (przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś

morze Marmara (pn)
mar de Mármara
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morświn /ˈmɔrʲɕfʲĩn/ (n)
toninha
  (dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

morświn zwyczajny (n)
toninha-comum
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;

mosiądz /ˈmɔɕɔ̃nʦ̑/ (n)
latão
  stop miedzi z cynkiem;

moskiewski /mɔˈsʲcɛfsʲci/ (adj)
moscovita
  (geografia, geograficzny) związany z miastem Moskwa, dotyczący miasta Moskwy

most /mɔst/ (n)
ponte
  (architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

most zwodzony (n)
ponte basculante
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;

mostek /ˈmɔstɛk/ (n)
esterno
  (anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;

moszcz /mɔʃʧ̑/ (n)
mosto
  (spożywczy) młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu
  (spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw

moszna /ˈmɔʃna/ (n)
escroto
  (anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

motocykl /mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
moto, motocicleta
  (motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motorower /ˌmɔtɔˈrɔvɛr/ (n)
ciclomotor
  (motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

motorówka /ˌmɔtɔˈrufka/ (n)
lancha
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mała jednostka pływająca napędzana silnikiem mechanicznym;

motyka /mɔˈtɨka/ (n)
enxada
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl /ˈmɔtɨl/ (n)
borboleta, mariposa
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;

motywacja /ˌmɔtɨˈvaʦ̑ʲja/ (n)
motivação
  coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

mowa /ˈmɔva/ (n)
fala
  przemówienie, wypowiedź;

mowa ciała (n)
linguagem corporal
  zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;

moweina (n)
mauveína
  (chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie

mozaika /mɔˈzajka/ (n)
mosaico
  (sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

mozzarella (n)
mozarela, mussarela, muçarela
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;

może /ˈmɔʒɛ/ (particle)
talvez
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

możliwość /mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
possibilidade
  stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy /mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
possível
  taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

mrowisko /mrɔˈvʲiskɔ/ (n)
formigueiro
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;
  (przenośnie, przenośnia) zgromadzenie ludzi, zbiorowisko

mrugać /ˈmruɡaʨ̑/ (v)
piscar
  wykonywać szybkie ruchy powiekami

mrówka /ˈmrufka/ (n)
formiga
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad /mrufˈkɔjat/ (n)
tamanduá
  (zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrówkożer (n)
mirmecóbio
  (zoologia, zoologiczny) Myrmecobius Waterhouse, niewielki torbacz występujący w Australii;

mrównik /ˈmruvʲɲik/ (n)
porco-da-terra, oricteropo, porco-formigueiro
  (zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz /mrus/ (n)
geada
  temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza /m̥ʃa/ (n)
missa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;

mszyca /ˈm̥ʃɨʦ̑a/ (n)
pulgão
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach;

mucha /ˈmu.xa/ (n)
mosca
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;
gravata borboleta
  krawat w kształcie kokardy, muszka;

mudżahedin (n)
mujahid
  muzułmański bojownik uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym;

muezin /muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn/ (n)
almuadem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

muflon (n)
muflão
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

mugol /ˈmuɡɔl/ (n)
trouxa
  (fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

multiplikacja /ˌmultʲiplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
multiplicação
  nazwa czynności lub faktu zwielokrotnienia ilości czegoś

mumia /ˈmũmʲja/ (n)
múmia
  zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mur /mur/ (n)
muralha
  (budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku

mural /ˈmural/ (n)
pintura mural
  (sztuka) malowidło ścienne, najczęściej monumentalne, o charakterze artystycznym lub reklamowym;

murarz /ˈmuraʃ/ (n)
pedreiro
  robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

murena (n)
moreia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;

musieć /ˈmuɕɛ̇ʨ̑/ (modal)
dever
  być zobowiązanym do zrobienia czegoś
  zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami

muskowit /muˈskɔvʲit/ (n)
moscovita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, o silnym perłowym połysku;

muszkiet /ˈmuʃʲcɛt/ (n)
mosquete
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,

muszkieter (n)
mosqueteiro
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet;

musztarda /muˈʃtarda/ (n)
mostarda
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

mutacja /muˈtaʦ̑ʲja/ (n)
mutação
  (biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

mutagenność (n)
mutagenicidade
  cecha tego, co mutagenne, co powoduje mutacje w organizmach żywych

mutagenny (adj)
mutagénico, mutagênico
  taki, który powoduje mutacje w organizmach żywych

muza /ˈmuza/ (n)
musa
  (mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;

muzeum /muˈzɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
museu
  (turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1)
  (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;

muzułmanin /ˌmuzuwˈmãɲĩn/ (n)
muçulmano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmanka /ˌmuzuwˈmãnka/ (n)
muçulmana
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje islam

muzułmański /ˌmuzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
muçulmano
  związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyczny /muˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
musical
  odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk /ˈmuzɨk/ (n)
músico
  osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka /ˈmuzɨka/ (n)
música
  kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
  całokształt takich kompozycji
  sztuka układania takich kompozycji

muzykologia (n)
musicologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muł /muw/ (n)
macho, mula
  (zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;

muślin /ˈmuɕlʲĩn/ (n)
musselina
  (włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

my /mɨ/ (personalPronoun)
nós, a gente
  pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mydlić (v)
ensaboar
  nacierać zmoczonym mydłem

mydło /ˈmɨdwɔ/ (n)
sabão, sabonete
  (higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

mykologiczny (adj)
micológico
  związany z mykologią

mysz /mɨʃ/ (n)
rato, camundongo
  (zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
  (informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora

mysz komputerowa (n)
rato
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;

myć /mɨʨ̑/ (v)
lavar
  czyścić coś za pomocą wody

myśl /mɨɕl̥/ (n)
pensamento
  efekt pracy umysłu
  zbiór powiązanych idei

myśleć /ˈmɨɕlɛʨ̑/ (v)
pensar, achar
  kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu
pensar
  mieć zdanie

myśliwy /mɨɕˈlʲivɨ/ (n)
caçador
  (łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

móc /muʦ̑/ (modal)
poder, ser capaz de
  być w stanie coś wykonać, zrobić
  mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się
poder
  mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

mój /muj/ (pronoun)
meu, minha
  1. (osoba) lp

mól książkowy /ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ/ (n)
traça
  (potocznie, potoczny) owad żyjący w książkach;
rato de biblioteca
  osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu

mówić /ˈmuvʲiʨ̑/ (v)
dizer, falar
  (przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie
falar
  posługiwać się jakimś językiem
  rozmawiać
  używać mowy

mózg /musk/ (n)
cérebro
  (anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

mózgowy /muzˈɡɔvɨ/ (adj)
cerebral
  (anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

mądrość /ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑/ (n)
sabedoria, sagacidade
  umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry /ˈmɔ̃ndrɨ/ (adj)
sábio
  odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie
  przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony

mąka /ˈmɔ̃ŋka/ (n)
farinha
  (spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka pszenna (n)
farinha de trigo
  (spożywczy) mąka wytwarzana z drobno zmielonych zieren pszenicy;

mąż /mɔ̃w̃ʃ/ (n)
marido, esposo
  mężczyzna będący w małżeństwie

męczennik (n)
mártir
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

męczeństwo (n)
martírio
  znoszenie mąk (przeważnie z powodów religijnych bądź politycznych)

męka /ˈmɛ̃ŋka/ (n)
tormento, tortura, martírio, mortificação, suplício
  wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męski /ˈmɛ̃w̃sʲci/ (adj)
masculino
  (biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom

męsko (adv)
virilmente
  w sposób właściwy mężczyznom

męskość /ˈmɛ̃w̃skɔɕʨ̑/ (n)
masculinidade, virilidade
  (antropologia, antropologiczny) zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny;

mężczyzna /mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna/ (n)
homem, varão
  dorosły człowiek płci męskiej;

młodoturek (n)
Joven Turco
  (historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;

młodość /ˈmwɔdɔɕʨ̑/ (n)
juventude
  okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (adj)
novo
  niedawno wyrosły
jovem, novo
  znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (n)
noivo
  (potocznie, potoczny) (zobacz) pan młody

młodzieńczy /mwɔˈʥ̑ɛ̇̃j̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
juvenil
  właściwy młodym ludziom

młodzież /ˈmwɔʥ̑ɛʃ/ (n)
jovens
  młodzi ludzie

młot /mwɔt/ (n)
martelo
  (sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem
  (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek

młoteczek /mwɔˈtɛʧ̑ɛk/ (n)
martelo
  (anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym

młotek /ˈmwɔtɛk/ (n)
martelo
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn /mwɨ̃n/ (n)
moinho, moenda
  budynek, w którym zboże miele się na mąkę
moinho
  maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

młyn wodny (n)
moinho de água
  budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;

młynarz /ˈmwɨ̃naʃ/ (n)
moleiro
  człowiek, który miele mąkę w młynie

młynek do kawy (n)
moedor de café
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy

młócić (v)
debulhar, espalhar, malhar
  (rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

mściciel /ˈm̥ʲɕʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
vingador
  osoba dokonująca zemsty, mszcząca się

mżawka /ˈmʒafka/ (n)
chuvisco, garoa, caruja
  (meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

na /na/ (preposition)
sobre
  …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na dłuższą metę (idiom)
a longo prazo
  w dalszej perspektywie czasowej, po upływie dostatecznie długiego czasu

na głos (adv)
em voz alta
  tak, że wyraźnie słychać

na koszt firmy /na‿ˈkɔʃt ˈfʲirmɨ/ (adv)
por conta da casa
  o poczęstunku, który jest fundowany przez restauratora

na ogół /na‿ˈɔɡuw/ (adv)
habitualmente
  zazwyczaj, przeważnie

na pamięć /na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (adv)
de cor
  w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pewno /na‿ˈpɛvnɔ/ (adv)
certamente
  z całą pewnością, bez wątpliwości

na przykład /na‿ˈpʃɨkwat/
por exemplo
  … poprzedzająca wyliczenie przykładów

na ukos (adv)
de soslaio
  w sposób ukośny, po przekątnej

na wszelki wypadek /na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk/ (adv)
por precaução
  przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym

na wynos /na‿ˈvɨ̃nɔs/ (adj)
para viagem
  o daniach, napojach: taki, który można wziąć ze sobą

na zdrowie /na‿ˈzdrɔvʲjɛ/ (interjection)
saúde
  zwrot używany przed toastem
santinho, saúde
  zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął

na zewnątrz /na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ/ (adv)
fora
  poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)
  w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)

na zmianę (adv)
alternadamente
  wykonując lub występując na przemian

nacięcie krocza (n)
episiotomia
  (medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;

nacjonalista /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista/ (n)
nacionalista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nacjonalizmu

nacjonalistyczny /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
nacionalista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

nacjonalizm /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
nacionalismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

naczyniak krwionośny /naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (n)
hemangioma
  łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych

naczynie /naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ/ (n)
recipiente
  (biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)

naczynie krwionośne (n)
vaso sanguíneo
  (anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

nad /nat/ (preposition)
sobre, em cima de
  …położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

nadajnik (n)
transmissor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika

nadawać /naˈdavaʨ̑/ (v)
transmitir
  emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób

nadciśnienie (n)
hipertensão
  (medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

nadgarstek /nadˈɡarstɛk/ (n)
pulso
  (anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadir /ˈnadʲir/ (n)
nadir
  (astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

nadmiar /ˈnadmʲjar/ (n)
excesso
  zbyt duża ilość lub liczba czegoś

nadnaturalny /ˌnadnatuˈralnɨ/ (adj)
sobrenatural
  który wykracza ponad to, co jest naturalne

nadprzewodnictwo /ˌnatpʃɛvɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
supercondutividade
  (fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;

nadużycie (n)
abuso
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem

nadwaga /nadˈvaɡa/ (n)
sobrepeso
  (medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;

nadwozie (n)
carroçaria, lataria
  część górna pojazdu;

nadwzroczność (n)
hipermetropia
  (medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja /naˈʥ̑ɛ̇ja/ (n)
esperança
  oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy
  osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia

nadzwyczajnie /ˌnadzvɨˈʧ̑ajɲɛ/ (adv)
extraordinariamente
  w sposób niezwykły, nadzwyczajny, nieprzeciętny; bardzo

nafta /ˈnafta/ (n)
querosene
  (chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;

nagietek /naˈɟɛtɛk/ (n)
malmequer
  (botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

nagle /ˈnaɡlɛ/ (adv)
repentinamente, subitamente
  w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nagość /ˈnaɡɔɕʨ̑/ (n)
nudez
  brak ubrania na ciele

nagrobek /naˈɡrɔbɛk/ (n)
lápide
  trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda /naˈɡrɔda/ (n)
prémio, galardão, prêmio
  wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagły /ˈnaɡwɨ/ (adj)
repentino, súbito
  taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek /naˈɡwuvɛk/ (n)
manchete
  wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

naigrawać się (v)
mofar, zombar
  złośliwie żartować z kogoś lub czegoś

najczęściej /najˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ̇j/ (adv)
em geral, geralmente
  zwykle

nakaz /ˈnakas/ (n)
comando, ordem
  norma działania

nakrętka /naˈkrɛ̃ntka/ (n)
porca
  (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

naleśnik /naˈlɛɕɲik/ (n)
panqueca
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć /naˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
pertencer
  być w posiadaniu czyimś

namiot /ˈnãmʲjɔt/ (n)
tenda, barraca
  (turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namiętny /nãˈmʲjɛ̃ntnɨ/ (adj)
ardente
  żarliwy, pełen pasji, zamiłowania do czegoś

nandu /ˈnãndu/ (n)
nandu
  (ornitologia, ornitologiczny) Rhea, szybki i duży nielot przypominający strusia;

nanometr /nãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
nanômetro
  jednostka długości równa jednej miliardowej metra

napadowa nocna hemoglobinuria (n)
hemoglobinúria paroxística noturna
  (medycyna, medyczny) rzadkie schorzenie erytrocytów objawiające się brakiem czynników broniących przed ich rozpadem;

napalm /ˈnapalm/ (n)
napalm
  (chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

naparstek /naˈparstɛk/ (n)
dedal
  (krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

napisać /naˈpʲisaʨ̑/ (v)
escrever
  wyrazić coś słowami na piśmie

napiwek /naˈpʲivɛk/ (n)
gorjeta
  pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napletek /naˈplɛtɛk/ (n)
prepúcio
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

naprawa /naˈprava/ (n)
conserto
  doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

naprawdę /naˈpravdɛ/ (particle)
realmente
  …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością
verdadeiramente
  …wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie mówiącego

naprawiać /naˈpravʲjäʨ̑/ (v)
consertar
  likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

napój /ˈnapuj/ (n)
bebida
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

narciarstwo /narʲˈʨ̑arstfɔ/ (n)
esqui
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

narciarz /ˈnarʲʨ̑aʃ/ (n)
esquiador
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo

narcystycznie (adv)
narcisistamente
  w sposób narcystyczny

narcyz /ˈnarʦ̑ɨs/ (n)
narciso
  (botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju narcyz (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat narcyza (1.2)

narcyzm (n)
narcisismo
  (psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

narkolepsja (n)
narcolepsia
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narkoleptyczny (adj)
narcoléptico
  związany z narkolepsją

narkomania /ˌnarkɔ̃ˈmãɲja/ (n)
drogadicção
  nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków;

narkotyk /narˈkɔtɨk/ (n)
narcótico, droga, entorpecente
  substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narodnik (n)
narodnik
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działacz rosyjskiego ruchu narodowo-demokratycznego z lat 1870-1890;

narodowość /ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑/ (n)
nacionalidade
  przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy /ˌnarɔˈdɔvɨ/ (adj)
nacional
  charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narodziny /ˌnarɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
nascimento
  akt przyjścia na świat potomstwa, dziecka

naruszać /naˈruʃaʨ̑/ (v)
transgredir
  zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

narzeczona /ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na/ (n)
noiva
  kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona

narzeczony (n)
nubente
  mężczyzna w okresie narzeczeństwa

narząd płciowy (n)
órgão sexual
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) narząd służący organizmowi do rozrodu

narzędnik /naˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
instrumental
  (gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?;

narzędzie /naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (n)
ferramenta
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania

naród /ˈnarut/ (n)
nação
  grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

nastawa ołtarzowa (n)
retábulo
  (sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie;

nastrój /ˈnastruj/ (n)
humor
  (psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;
atmosfera
  wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca

następca /naˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
sucessor
  ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

następny /naˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
seguinte
  mający nastąpić, kolejny

nasz /naʃ/ (pronoun)
nosso
  1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik /naˈʃɨjɲik/ (n)
colar
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

natarczywy (adj)
cacete
  żądający coś w sposób natrętny

naturalnie /ˌnatuˈralʲɲɛ/ (adv)
naturalmente
  w sposób naturalny, zgodnie z naturą

naturalny /ˌnatuˈralnɨ/ (adj)
natural
  charakterystyczny dla natury
  najbardziej powszechny, zwykły
  wykonany z surowców występujących w naturze

natychmiast /naˈtɨxmʲjast/ (adv)
imediatamente, logo, de imediato, instantaneamente
  bardzo szybko, bez zwłoki

nauczyciel /ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
professor, mestre
  osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka /ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka/ (n)
professora
  (edukacja, edukacyjny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauka /naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
ciência
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;
estudo, aprendizado, ensino
  proces uczenia (siebie lub kogoś)

naukowiec /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
cientista, pesquisador
  człowiek zajmujący się nauką;

naukowo (adv)
cientificamente
  w sposób naukowy

naukowy /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ/ (adj)
científico
  związany z nauką

nautyczny (adj)
náutico
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) związany z nautyką, dotyczący nautyki

nawa /ˈnava/ (n)
nave
  (architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

nawarski (adj)
navarro, navarrês
  związany z Nawarrą, dotyczący Nawarry, pochodzący z Nawarry

nawet /ˈnavɛt/ (particle)
até, mesmo
  …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru
mesmo, até
  …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją

nawias /ˈnavʲjas/ (n)
parêntese
  (termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
  (termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawyk /ˈnavɨk/ (n)
hábito
  (psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nawóz /ˈnavus/ (n)
fertilizante
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

nazista /naˈʑista/ (n)
nazista
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu

nazizm /ˈnaʑism̥/ (n)
nazismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwisko /naˈzvʲiskɔ/ (n)
sobrenome, apelido de família
  nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie (n)
nome de solteira
  nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż

nazywać /naˈzɨvaʨ̑/ (v)
nomear
  nadawać nazwę lub imię
chamar
  określać nazwą, mianem

nazywać rzeczy po imieniu /naˈzɨvaʥ̑ ˈʒɛʧ̑ɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu/ (v)
pão, pão, queijo, queijo
  mówić szczerze, bez ogródek

nałóg /ˈnawuk/ (n)
vício
  (medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;
  zakorzeniony nawyk lub upodobanie zazwyczaj oceniane negatywnie

naśladować /ˌnaɕlaˈdɔvaʨ̑/ (v)
imitar
  powtarzać po kimś jakąś czynność

neapolitański /ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci/ (adj)
napolitano
  związany z Neapolem lub neapolitańczykami

nefrektomia (n)
nefrectomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie nerki;

nefrolog /nɛfˈrɔlɔk/ (n)
nefrologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek

negacja /nɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
negação
  zaprzeczenie, przeciwieństwo
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) zaprzeczenie w logice, symbol odpowiadający słowu „nie”;
  odrzucenie, podważanie słuszności

negatywny /ˌnɛɡaˈtɨvnɨ/ (adj)
negativo
  niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy

negocjowalny (adj)
negociável
  taki, który może podlegać negocjacjom

nekrofag (n)
necrófago
  (ekologia, ekologiczny) zwierzę odżywiające się padłymi zwierzętami

nekrolog /nɛˈkrɔlɔk/ (n)
obituário
  afisz z zawiadomieniem o czyjejś śmierci i terminie pogrzebu
  notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;

nekromancja (n)
necromancia
  (ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

nekton (n)
nécton
  (ekologia, ekologiczny) zespół organizmów aktywnie pływających w zbiornikach wodnych

neodym /nɛˈɔdɨ̃m/ (n)
neodímio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neofaszysta /ˌnɛɔfaˈʃɨsta/ (n)
neofascista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neofaszyzmu

neofaszyzm /ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥/ (n)
neofascismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;

neoimperialny (adj)
neo-imperial
  związany z neoimperializmem, charakteryzujący się neoimperializmem

neoliberalizm (n)
neoliberalismo
  (ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;

neologizm /ˌnɛɔˈlɔɟism̥/ (n)
neologismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon /ˈnɛɔ̃n/ (n)
néon, neônio, neónio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

neonatologia /ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja/ (n)
neonatologia
  (medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi;

neowagina (n)
neovagina
  (medycyna, medyczny) wagina uformowana w procesie korekty płci, w przypadku niewykształcenia się pochwy w wyniku zaburzeń rozwoju seksualnego albo podczas rekonstrukcji defektów (po operacji nowotworu, urazie)

nepalski /nɛˈpalsʲci/ (adj)
nepalês
  odnoszący się do państwa Nepal

nepotyzm /nɛˈpɔtɨsm̥/ (n)
nepotismo
  obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

neptek (n)
inapto
  (lekceważąco, lekceważący) osoba niezaradna lub niezdarna

neptun /ˈnɛptũn/ (n)
neptúnio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerka /ˈnɛrka/ (n)
rim
  (anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerw /nɛrf/ (n)
nervo
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;

nestorianin (n)
nestoriano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca, zwolennik doktryny nestorianizmu

nestorianizm (n)
nestorianismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

nestorianka (n)
nestoriana
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni, zwolenniczka doktryny nestorianizmu

neurastenia (n)
neurastenia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;

neurochirurgia /ˌnɛwrɔxʲiˈrurʲɟja/ (n)
neurocirurgia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;

neurochirurgiczny (adj)
neurocirúrgico
  związany z neurochirurgią, dotyczący neurochirurgii

neurofizjologia (n)
neurofisiologia
  (medycyna, medyczny) fizjologia układu nerwowego

neurologiczny (adj)
neurológico
  (medycyna, medyczny) dotyczący neurologii

neuron /ˈnɛwrɔ̃n/ (n)
neurónio
  (anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neuropatia /ˌnɛwrɔˈpatʲja/ (n)
neuropatia
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn;

neuropatka (n)
neurópata
  (medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na neuropatię, podatna na schorzenia nerwowe

neuropatyczny (adj)
neuropático
  związany z neuropatią

neurotoksyna (n)
neurotoxina
  (biochemia, biochemiczny) substancja działająca destrukcyjnie na układ nerwowy;

neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego (n)
fator neurotrófico derivado do cérebro
  białko wydzielane przez neurony, będące jednym z czynników wzrostu nerwów;

neutralność /ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɔɕʨ̑/ (n)
neutralidade
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny /nɛwˈtralnɨ/ /ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ/ (adj)
neutro, neutral
  taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutrino /nɛwˈtrʲĩnɔ/ (n)
neutrino
  (fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutrofilia (n)
neutrofilia
  (medycyna, medyczny) zwiększenie liczby granulocytów obojętnochłonnych we krwi obwodowej;

neutron /nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n/ /ˈnɛwtrɔ̃n/ (n)
nêutron
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

niacyna /ɲaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
niacina
  (zobacz) witamina PP

niacynamid (n)
niacinamida
  (biochemia, biochemiczny) amid kwasu nikotynowego

nic /ɲiʦ̑/ (indefinitePronoun)
nada
  …sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

niderlandzki /ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
neerlandês
  związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

nie /ɲɛ/ (particle)
não
  zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś
  zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
  wyraża zakaz

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło /ˈɲɛ‿ma ˈtɛɡɔ ˈzwɛɡɔ ˈʦ̑ɔ ˈbɨ na‿ˈdɔbrɛ ɲɛ‿ˈvɨʃwɔ/ (proverb)
há males que vêm por bem
  każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany

nie ma za co (interjection)
de nada
  odpowiedź na „dziękuję”

nie od razu Kraków zbudowano /ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ/ (proverb)
Roma não foi construída em um dia
  nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie wszystko złoto, co się świeci /ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i/ (proverb)
nem tudo que reluz é ouro
  nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nieakceptowalny (adj)
inaceitável
  taki, który jest niemożliwy do zaakceptowania

niebezpieczeństwo /ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
perigo
  sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpieczny /ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
perigoso
  taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebiański (adj)
celeste
  budzący zachwyt, podziw
  związany z mitycznym niebem, dotyczący tego nieba

niebieskawy /ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ/ (adj)
azulado
  w kolorze podobnym do niebieskiego

niebieski /ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
azul
  mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;
celeste
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący nieba jako pozornego sklepienia Ziemi
celeste, divino
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nieba jako wyobrażanego miejsca pobytu Boga, bogów, aniołów, świętych itp.

niebo /ˈɲɛbɔ/ (n)
céu
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

nieboszczyk /ɲɛˈbɔʃʧ̑ɨk/ (n)
defunto
  człowiek zmarły

niecierpliwie /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivʲjɛ/ (adv)
impacientemente
  okazując brak cierpliwości, z niecierpliwością

niecierpliwość /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
impaciência
  brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

niecierpliwy /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
impaciente
  taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości

nieczułość (n)
insensibilidade
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: nieczuły
  odporność na coś, nieodczuwanie czegoś ((na przykład) bólu)

niedawno /ɲɛˈdavnɔ/ (adv)
recentemente
  w niedalekiej przeszłości

niedawny (adj)
recente
  taki, który pochodzi z nieodległej przeszłości

niedemokratyczny (adj)
antidemocrático
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) będący zaprzeczeniem demokracji; inny niż demokratyczny

niedokrwienie /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
isquemia
  (medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu;

niedokrwistość /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑/ (n)
anemia
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedopałek /ˌɲɛdɔˈpawɛk/ (n)
beata
  niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

niedoskonałość /ˌɲɛdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑/ (n)
imperfeição
  brak doskonałości

niedoskonały (adj)
imperfeito
  niepozbawiony wad; posiadający słabe strony

niedotlenienie (n)
hipóxia
  (fizjologia, fizjologiczny) stan wynikły z niedostarczenia organizmowi dostatecznej ilości tlenu

niedoświadczony (adj)
inexperiente
  niemający doświadczenia w określonej dziedzinie

niedożywienie /ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
desnutrição
  nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów

niedziela /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla/ (n)
domingo
  siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedźwiedzica /ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (n)
ursa
  (zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia

niedźwiedź /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
urso
  (zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź biały /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑ ˈbʲjawɨ/ (n)
urso-branco, urso branco
  (zoologia, zoologiczny) (zobacz) niedźwiedź polarny

niedźwiedź polarny /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ/ (n)
urso polar, urso-polar
  (zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

nieetyczny /ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antiético
  niezgodny z etyką

niegodziwy (adj)
perverso
  taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości

niegościnny (adj)
inospitaleiro
  taki, który nie jest gościnny

nieistnienie /ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
inexistência
  fakt, że coś nie istnieje

niejednoznaczność (n)
ambiguidade
  (językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co niejednoznaczne, mające więcej niż jedno znaczenie
  (książkowy) cecha tego, co niejednoznaczne, ambiwalentne i dwuznaczne

niekoherentny /ˌɲɛkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
incoerente
  niespójny, wewnętrznie sprzeczny lub odmienny; nielogiczny

niekompetentny /ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ/ (adj)
incompetente
  nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu

niekonstytucyjnie (adv)
anticonstitucionalmente
  w sposób niekonstytucyjny

nielegalność /ˌɲɛlɛˈɡalnɔɕʨ̑/ (n)
ilegalidade
  cecha tego, co nielegalne; sprzeczność z prawem

nielegalny /ˌɲɛlɛˈɡalnɨ/ (adj)
ilegal
  niezgodny z prawem

nielogiczny (adj)
antilógico, ilógico
  sprzeczny z prawidłami logiki

niemal /ˈɲɛ̃mal/ (particle)
quase
  partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było.

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
alemão, germânico
  związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
alemão, germânico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemieckojęzyczny /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
germanófono
  posługujący się językiem niemieckim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem niemieckim

niemiłość (n)
desamor
  (przestarzałe, przestarzały) brak miłości

niemoralny /ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ/ (adj)
imoral
  niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

niemowlę /ɲɛ̃ˈmɔvlɛ/ (n)
bebê
  małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić;

niemożliwy /ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
impossível
  taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemy /ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
mudo
  taki, który nie może mówić

nienawidzić /ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑/ (v)
odiar
  czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawiść /ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑/ (n)
ódio
  silna niechęć, awersja, wrogość

nieobecny /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
ausente
  taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa
  (przenośnie, przenośnia) będący myślami gdzie indziej

nieoczekiwany /ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ/ (adj)
inesperado
  taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodparty (adj)
irresistível
  taki, któremu nie da się oprzeć

nieodpowiedzialność (n)
irresponsabilidade
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieodpowiedzialne; cecha tych, którzy są nieodpowiedzialni

nieodpowiedzialny /ˌɲɛɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ/ (adj)
irresponsável
  taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać

nieodwracalność (n)
irreversibilidade
  cecha tego, co nieodwracalne

nieodwracalny (adj)
irreversível
  taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu

nieodzowny /ˌɲɛɔdˈzɔvnɨ/ (adj)
essencial
  taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; konieczny, niezastąpiony

nieoficjalny (adj)
extraoficial
  taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości

nieorganiczny (adj)
inorgânico
  powstający bez konieczności udziału organizmów żywych

nieparzysty /ˌɲɛpaˈʒɨstɨ/ (adj)
ímpar
  (matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa

niepatriotyczny (adj)
impatriótico
  sprzeciwiający się patriotyzmowi

niepewność /ɲɛˈpɛvnɔɕʨ̑/ (n)
incerteza
  brak pewności

niepełny (adj)
incompleto
  nieobejmujący całości

niepodległość /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
independência
  niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodległy /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɨ/ (adj)
independente
  mający niepodległość; niezależny

niepodważalny (adj)
irrefutável
  taki, którego nie da się podważyć

niepokoić /ˌɲɛpɔˈkɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
alarmar
  wzbudzać niepokój, martwić

niepokojący (adj)
preocupante
  wzbudzający niepokój; zakłócający spokój

niepokój /ɲɛˈpɔkuj/ (n)
ansiedade
  stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

niepoprawny (adj)
incorrigível
  niezgodny częściowo lub zupełnie z ustalonymi regułami

nieposłuszny (adj)
desobediente
  odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebny /ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
desnecessário
  taki, który nie jest potrzebny

niepowstrzymany (adj)
imparável
  niedający się powstrzymać, powściągnąć

niepożądany (adj)
indesejável
  taki, jakiego się unika; odwrotny do zamierzonego

nieprawda /ɲɛˈpravda/ (n)
inverdade
  coś co jest niezgodne z prawdą

nieprzechodni /ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
intransitivo
  (gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzetłumaczalny /ˌɲɛpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
intraduzível
  niemożliwy do przetłumaczenia, nie dający się przetłumaczyć na inny język

nieprzewidywalność (n)
imprevisibilidade
  cecha tego, co nieprzewidywalne; cecha tych, którzy są nieprzewidywalni

nieprzewidywalny /ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ/ (adj)
imprevisível
  taki, którego nie da się przewidzieć

nieprzyjazny /ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ/ (adj)
hostil, inimigo, desafeto, infenso
  nastawiony niechętnie, wrogo

nieprzyjemny /ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
desagradável
  sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia

nieprzytomny /ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ/ (adj)
inconsciente
  taki, który stracił przytomność, świadomość

nieprzyzwoitość (n)
indecência
  brak przyzwoitości

nierdzewny (adj)
inoxidável
  nieulegający rdzewieniu, odporny na rdzewienie

nieregularny (adj)
irregular
  pojawiający się, działający, występujący w nierównych odstępach czasu

nierozerwalność /ˌɲɛrɔzɛˈrvalnɔɕʨ̑/ (n)
insolubilidade
  niemożność rozerwania, rozłączenia, rozdzielenia danych elementów

nierozpuszczalny (adj)
insolúvel
  taki, którego nie można rozpuścić

nierówność /ɲɛˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
desigualdade
  brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości

nieskończony /ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
eterno, infinito
  niemający końca, niekończący się

nieskuteczny (adj)
ineficaz
  pozbawiący skuteczności, niedziałający

niesprawiedliwy /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
injusto
  taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości

niestety /ɲɛˈstɛtɨ/ (particle)
infelizmente
  …służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

nieszczęścia chodzą parami /ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi/ (proverb)
uma desgraça nunca vem só
  jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne

nieszczęśnik (n)
infeliz
  osoba nieszczęśliwa, wzbudzająca litość i współczucie

nieszkodliwy (adj)
inofensivo
  niestanowiący zagrożenia

nieszpułka /ɲɛˈʃpuwka/ (n)
nêspera
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Eriobotrya, nieśplik japoński, miszpelnik japoński

niesława (n)
infâmia
  brak dobrej opinii

niesłodzony (adj)
sem açúcar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez dodatku cukru

nietolerancja /ˌɲɛtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
intolerância
  brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś
  negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd.

nietolerancyjny (adj)
intolerante
  wykazujący się brakiem tolerancji

nietoperz /ɲɛˈtɔpɛʃ/ (n)
morcego
  (zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nietowarzyski (adj)
insociável
  niechętnie przebywający w towarzystwie, wśród ludzi

nietykalny (adj)
intocável
  taki, którego coś chroni, nie można go tknąć

nieuczciwy /ˌɲɛ<sup>w</sup>uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ/ (adj)
desonesto
  taki, który nie jest uczciwy; postępujący niewłaściwie lub świadczący o niewłaściwym zachowaniu

nieudolny (adj)
incompetente, inapto, incapaz
  nie potrafiący dobrze czegoś zrobić

nieuleczalny /ˌɲɛ<sup>w</sup>ulɛˈʧ̑alnɨ/ (adj)
incurável
  (medycyna, medyczny) taki, który jest niemożliwy do wyleczenia

nieunikniony /ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ/ (adj)
inevitável
  taki, którego nie da się uniknąć; taki, który musi zajść

niewdzięcznie /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ingratamente
  w sposób niewdzięczny, bez wdzięczności

niewdzięczność /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ingratidão
  brak wdzięczności; cecha tego, co jest niewdzięczne; cecha tego, kto jest niewdzięczny

niewdzięczny /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
ingrato
  pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewiara /ɲɛˈvʲjara/ (n)
desconfiança
  brak wiary w coś, niepewność co do czegoś

niewiarygodny /ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
incrível
  w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidzialny /ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ/ (adj)
invisível
  niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiedza /ɲɛˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
ignorância
  brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie

niewierny (n)
infiel
  (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś innej wiary religijnej

niewinny /ɲɛˈvʲĩnːɨ/ (adj)
inocente
  taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewolnictwo /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
escravidão, escravatura
  (socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolniczy /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
escravista, escravo
  dotyczący niewolnika lub niewolnictwa

niewolnik /ɲɛˈvɔlʲɲik/ (n)
escravo
  osoba będąca w niewoli

niewrażliwy (adj)
invulnerável
  niepodatny na działanie
insensível
  pozbawiony wrażliwości

niewybaczalny /ˌɲɛvɨbaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
imperdoável
  taki, którego nie można wybaczyć

niewydolność serca (n)
insuficiência cardíaca
  (medycyna, medyczny) choroba serca, w sytuacji gdy nie jest ono w stanie pompować krwi tak, by zachować organizm w równowadze metabolicznej

niewykonalny /ˌɲɛvɨkɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
impraticável
  taki, którego nie da się wykonać, zrobić

niewystarczająco (adv)
insuficientemente
  w sposób niewystarczający, niedostatecznie

niewystarczający (adj)
insuficiente
  niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom

niewód /ˈɲɛvut/ (n)
rede varredoura
  (rybołówstwo, rybacki) rodzaj sieci rybackiej;

niewątpliwie /ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ/ (adv)
sem dúvida
  od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia

niezadowolenie /ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
descontentamento
  brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem

niezadowolony /ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
insatisfeito
  odczuwający niezadowolenie

niezależność /ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
independência
  bycie niezależnym od kogoś

niezapominajka /ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka/ (n)
não-me-esqueças, miosótis
  (botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezapomniany (adj)
inesquecível, inolvidável
  taki, którego nie można zapomnieć

niezawodny (adj)
confiável
  taki, który nie zawodzi

niezbędny /ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ/ (adj)
imprescindível
  taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdolny (adj)
incapaz
  niebędący w stanie; taki, który nie nadaje się; bez predyspozycji

niezidentyfikowany obiekt latający (n)
objeto voador não-identificado
  obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

niezliczony (adj)
inumerável
  niedający się zliczyć, bardzo liczny

niezmiennie /ɲɛˈzmʲjɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
imutavelmente
  w sposób niezmienny

niezmienny /ɲɛˈzmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
inalterável, invariável
  taki, który się prędko nie zmienia; w którym nie zachodzą zmiany

nieznany /ɲɛˈznãnɨ/ (adj)
desconhecido
  ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany

niezniszczalny /ˌɲɛzʲɲiʃˈʧ̑alnɨ/ (adj)
indestrutível
  taki, którego nie da się zniszczyć

nieznośny /ɲɛˈznɔɕnɨ/ (adj)
insuportável
  taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący

niezrozumiały /ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
incompreensível
  niedający się zrozumieć

niezwyciężony /ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
invencível
  taki, którego nie da się zwyciężyć

niezwykłość (n)
estranheza
  cecha tego, co niezwykłe

niezwykły /ɲɛˈzvɨkwɨ/ (adj)
inusual
  rzadko spotykany, nietypowy

niełupka /ɲɛˈwupka/ (n)
aquénio
  (botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;

nieśmiałość /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
timidez
  cecha tego, kto jest nieśmiały, wstydliwy, nie ma pewności siebie

nieśmiały /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ/ (adj)
tímido
  niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelność /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
imortalidade
  koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
imortal
  wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nigdy /ˈɲiɡdɨ/ (pronoun)
nunca, jamais
  w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdzie /ˈɲiɟʥ̑ɛ/ (adv)
em nenhum lugar
  w żadnym miejscu

nihilizm (n)
niilismo
  (filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nijaki /ɲiˈjäci/ (adj)
neutro
  (gramatyka) rodzaj nijaki

nikab /ˈɲikap/ (n)
niqab
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) element stroju noszonego przez muzułmanki jako zasłona na twarz (często chusta), lecz nie wymagany przez islam;

nikiel /ˈɲicɛl/ (n)
níquel
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikielin (n)
niquelina
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze;

nikotyna /ˌɲikɔˈtɨ̃na/ (n)
nicotina
  bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikt /ɲikt/ (pronoun)
ninguém
  żadna osoba

nikt nie jest prorokiem we własnym kraju /ˈɲiktʲ ˈɲɛ‿jɛst prɔˈrɔcɛ̃m vɛ‿ˈvwasnɨ̃m ˈkraju/ (proverb)
ninguém é profeta na sua terra
  łatwiej znaleźć uznanie u obcych niż wśród swoich, najtrudniej zdobyć uznanie wśród rodaków

nimfomania /ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja/ (n)
ninfomania
  (medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet;

niob /ɲɔp/ (n)
nióbio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

niski /ˈɲisʲci/ (adj)
baixo
  mający mały wymiar w pionie
  mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
  oceniany ujemnie w sensie moralnym

nisza (n)
nicho
  (architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby
  (geologia, geologiczny) zagłębienie w skale
  coś względnie małego, co jest nieco niżej położone w obrębie większej powierzchni
  niezajęta i mniejsza część jakiejś dziedziny, postaci przejawu życia

niszczyć /ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
destruir
  pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nizina /ɲiˈʑĩna/ (n)
baixada
  (geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m.

nić /ɲiʨ̑/ (n)
fio
  cienkie włókno używane np. do szycia

niż /ɲiʃ/ (conjunction)
que, do que
  …używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

nobel /ˈnɔbɛl/ (n)
nobélio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noc /nɔʦ̑/ (n)
noite
  okres od zmierzchu do świtu;

nocnik /ˈnɔʦ̑ʲɲik/ (n)
penico
  naczynie do wypróżniania się, używane zwłaszcza przez małe dzieci;

nocą /ˈnɔʦ̑ɔ̃w̃/ (adv)
à noite
  wtedy, gdy trwa noc

noetyczny (adj)
noético
  związany z noetyką, dotyczący poznania intelektualnego

noga /ˈnɔɡa/ (n)
perna
  (anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;
  element budowy mebla

nogawka /nɔˈɡafka/ (n)
perna das calças
  (krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nokaut (n)
nocaute
  (sport, sportowy) w sportach walki: cios powalający przeciwnika i uniemożliwiający dalszy pojedynek;

nokturn (n)
noturno
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;

nom /ˈnɔ̃m/ (n)
nomo
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału administracyjnego w starożytnym i wczesnośredniowiecznym Egipcie

nominacja (n)
nomeação
  oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie
  zgłoszenie kandydatury do nagrody lub stanowiska

nominat (n)
nomeado
  osoba nominowana na urząd

nonkonformistyczny (adj)
inconformista
  taki, który sprzeciwia się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

nonkonformizm (n)
inconformismo
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku;

nonteizm /nɔ̃nˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
não teísmo, não-teísmo
  doktryna religijna, która ani nie uznaje, ani też nie zaprzecza istnieniu Boga;

norka (n)
visom, vison
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;

norma /ˈnɔrma/ (n)
norma
  ogólnie przyjęta zasada;

normalny /nɔrˈmalnɨ/ (adj)
normal
  zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być
  (chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (adj)
norueguês
  odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (n)
norueguês
  język urzędowy Norwegii;

nos /nɔs/ (n)
nariz
  (anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;
  koniec buta
  dziób samolotu

nosić /ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
trajar
  o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie
  fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu

nosorożec /ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
rinoceronte
  (zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosowy /nɔˈsɔvɨ/ (adj)
nasal
  (fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową
  (przymiotnik) od nos

nostalgia /nɔˈstalʲɟja/ (n)
nostalgia
  tęsknota, zwłaszcza za krajem ojczystym

nostalgiczny /ˌnɔstalʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
nostálgico
  (książkowy) taki, który wyraża, odczuwa lub wzbudza nostalgię; jest pełen tęsknoty

nosze (n)
maca
  (medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

notariusz (n)
notário
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron

notować /nɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
anotar
  zapisywać wykład, czyjąś wypowiedź

nowelizacja (n)
emenda
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjęcie nowej lub odnowionej ustawy;

nowicjat /nɔˈvʲiʦ̑ʲjat/ (n)
noviciado
  okres próbny kandydata do zakonu;

nowicjusz (n)
noviço
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kandydat do zakonu, odbywający w nim nowicjat

nowicjuszka (n)
noviça
  (książkowy) kobieta nie posiadająca doświadczenia

nowomowa (n)
novilíngua
  język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

nowotwór /nɔˈvɔtfur/ (n)
neoplasma
  (medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;

nowożytność (n)
Idade Moderna, Modernidade
  (historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości następujący po średniowieczu;

nowy /ˈnɔvɨ/ (adj)
novo
  istniejący od niedawna
  taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego

nowy porządek świata (n)
nou ordre mundial
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) teoria spiskowa tłumacząca istotne zmiany w polityce międzynarodowej rzekomą zmową „zakonspirowanej elity globalnej władzy” przejmującej rządzenie państwami;

nozdrze /ˈnɔzḍʒɛ/ (n)
narina
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nozologia (n)
nosologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;

nośnik danych (n)
dispositivo de armazenamento
  (informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie;

nożyczki /nɔˈʒɨʧ̑ʲci/ (n)
tesouras, tesoura
  małe nożyce;

nudny /ˈnudnɨ/ (adj)
chato, entediante
  wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudziarz (n)
cacete
  człowiek zanudzający innych

nukleotyd /ˌnuklɛˈɔtɨt/ (n)
nucleótido
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, podstawowy składnik strukturalny kwasu nukleinowego

nuklid (n)
nuclídeo
  (fizyka, fizyczny) jądro atomu o określonej liczbie nukleonów;

numer /ˈnũmɛr/ (n)
número
  liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru
  egzemplarz czasopisma z daną datą
  pozycja w programie (zwykle w cyrku)

numerować /ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
numerar
  nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami

numeryczny /ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
numérico
  składający się z liczb lub cyfr

numizmatyk (n)
numismata
  specjalista w dziedzinie numizmatyki

numizmatyka (n)
numismática
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem monet i medali;

nuncjusz /ˈnũnʦ̑ʲjuʃ/ (n)
núncio
  dyplomatyczny przedstawiciel Watykanu

nurkować /nurˈkɔvaʨ̑/ (v)
mergulhar
  pływać pod powierzchnią wody

nuta /ˈnuta/ (n)
nota
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nutria /ˈnutrʲja/ (n)
ratão-do-banhado
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;

nyktofobia /ˌnɨktɔˈfɔbʲja/ (n)
nictofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed ciemnością;

nów /nuf/ (n)
lua nova
  (astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż /nuʃ/ (n)
faca
  krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nóż do masła /ˈnuʒ dɔ‿ˈmaswa/ (n)
faca de manteiga
  nóż służący do smarowania masłem lub innymi smarowidłami

nędzny /ˈnɛ̃nʣ̑nɨ/ (adj)
miserável
  niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony

o /ɔ/ (preposition)
acerca de
  …wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o ile
se
  łączy zdanie nadrzędne z podrzędnym, które wyraża warunek treści

oaza /ɔˈaza/ (n)
oásis
  (geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

oba /ˈɔba/ (collective)
ambos
  dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden, i drugi

obcas /ˈɔpʦ̑as/ (n)
tacão, salto
  część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (adj)
estrangeiro
  nienależący do jakiegoś kręgu

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
estranho
  ktoś nienależący do danej grupy

obcęgi (n)
tenazes, torquês
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obecnie /ɔˈbɛʦ̑ʲɲɛ/ (adv)
atualmente
  teraz, aktualnie, w tym momencie

obecność /ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
assistência, presença
  bycie, przebywanie gdzieś

obecny /ɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
presente
  osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili
  dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny

obejmować /ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
compreender
  mieścić w sobie
abraçar
  otaczać ramionami

obelisk /ɔˈbɛlʲisk/ (n)
obelisco
  pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

obfity /ɔpˈfʲitɨ/ (adj)
abundante
  występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś

obiad /ˈɔbʲjat/ (n)
almoço
  gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiecywać /ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑/ (v)
prometer
  mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiekt /ˈɔbʲjɛkt/ (n)
objeto
  rzecz fizycznie istniejąca

obiektyw /ɔˈbʲjɛktɨf/ (n)
objetiva
  (technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obiektywność (n)
objetividade
  cecha tego, co jest obiektywne, bezstronność

obiektywny /ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
objetivo
  odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń
  istniejący niezależnie od poznającego podmiotu

obierać /ɔˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
descascar
  usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp.

obietnica /ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
promessa, jura, voto
  wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

objętość /ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
volume
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni
  (matematyka, matematyczny) miara przestrzeni

oblegać (v)
sitiar
  (wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie

oblężenie /ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
assédio
  (wojskowość, wojskowy) otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obojczyk /ɔˈbɔjʧ̑ɨk/ (n)
clavícula
  (anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obojczykowy (adj)
clavicular
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący obojczyka

obojętność /ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
indiferença
  brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś

obok /ˈɔbɔk/ (preposition)
ao lado de
  w niedużej odległości

obol (n)
óbolo
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;

obora /ɔˈbɔra/ (n)
estábulo
  budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obowiązek /ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk/ (n)
dever, obrigação
  nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obraz /ˈɔbras/ (n)
pintura, quadro
  (sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
  wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia
imagem
  widok na ekranie urządzenia

obraza /ɔbˈraza/ (n)
insulto, ofensa
  urażenie czyjejś godności osobistej

obraźliwy /ˌɔbraʑˈlʲivɨ/ (adj)
ofensivo
  stanowiący dla kogoś obrazę

obrażać /ɔbˈraʒaʨ̑/ (v)
ofender
  sprawiać komuś przykrość

obrona /ɔbˈrɔ̃na/ (n)
defesa
  przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją
  (wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;

obrotnik /ɔbˈrɔtʲɲik/ (n)
áxis
  (anatomia, anatomiczny) drugi kręg szyjny;

obrońca /ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
defensor
  osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.

obroża /ɔbˈrɔʒa/ (n)
coleira
  taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus /ˈɔbrus/ (n)
toalha de mesa
  wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzezanie /ˌɔbʒɛˈzãɲɛ/ (n)
circuncisão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;

obrzydliwy /ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ/ (adj)
nojento
  (książkowy) budzący odrazę

obrzęk (n)
edema
  (medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obrączka ślubna (n)
aliança
  (jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;

obręcz /ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
aro
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu;

obsceniczność /ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
obscenidade
  cecha tego, co obsceniczne, bezwstydne, wulgarne

obsceniczny /ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
obsceno
  nieprzyzwoity, nieodpowiedni do pokazywania w miejscach publicznych

obserwacja /ˌɔpsɛrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
observação
  dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów

obserwować /ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
observar
  uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

obsesja /ɔpˈsɛsʲja/ (n)
doença, obcecação
  (książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności

obsesyjnie /ˌɔpsɛˈsɨjɲɛ/ (adv)
obcecadamente
  w sposób obsesyjny, natarczywie, uparcie

obsesyjny (adj)
obsessivo
  właściwy obsesji, taki, jak w obsesji

obszar /ˈɔpʃar/ (n)
área
  ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów

oburęczny /ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
ambidestro
  posługujący się z równą sprawnością obiema rękami

obuwie /ɔˈbuvʲjɛ/ (n)
calçado
  wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

obwód /ˈɔbvut/ (n)
circunferência, perímetro
  (geometria) długość brzegu figury geometrycznej;

obywatel /ˌɔbɨˈvatɛl/ (n)
cidadão
  członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelka /ˌɔbɨvaˈtɛlka/ (n)
cidadã
  kobieta związana z krajem oficjalnymi prawami i obowiązkami

obywatelstwo /ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ/ (n)
cidadania
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój /ˈɔbuj/ (n)
oboé
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz zagłady (n)
campo de extermínio
  miejsce zbiorowej eksterminacji ludzi;

obłok /ˈɔbwɔk/ (n)
nuvem
  (meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów

obłączek (n)
lúnula
  (anatomia, anatomiczny) białawy obszar luźnej skóry w kształcie półksiężyca u nasady paznokcia;

obłąkanie (n)
loucura
  zaburzenie psychiczne lub choroba psychiczna, obłęd, niepoczytalność

obłąkany (adj)
louco
  będący w stanie obłąkania

obżarstwo /ɔbˈʒarstfɔ/ (n)
gula
  nadmierne spożywanie pokarmów

ocean /ɔˈʦ̑ɛãn/ (n)
oceano
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanarium /ˌɔʦ̑ɛãˈnarʲjũm/ (n)
oceanário
  instytucja badająca i prezentująca florę i faunę morską;

oceanografia /ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja/ (n)
oceanografia
  nauka o oceanach i morzach;

oceanograficzny (adj)
oceanográfico
  (geografia, geograficzny) związany z oceanografią, dotyczący oceanografii

oceanologia (n)
oceanologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o oceanach

oceanologiczny (adj)
oceanológico
  związany z oceanologią, dotyczący oceanologii

ocelot /ɔˈʦ̑ɛlɔt/ (n)
jaguatirica, ocelote
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
  (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)

ocena /ɔˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
avaliação
  opinia kogoś o czymś lub kimś

ocet /ˈɔʦ̑ɛt/ (n)
vinagre
  (spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;

ochlokracja (n)
oclocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;

ochra /ˈɔxra/ (n)
ocre
  barwa żółtobrunatna

ochrona /ɔxˈrɔ̃na/ (n)
proteção
  dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu

ochrypły (adj)
rouco
  (medycyna, medyczny) taki, który ochrypł

octan /ˈɔktãn/ (n)
acetato
  (chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

oczekiwanie /ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ/ (n)
espera
  czekanie na kogoś lub na coś z nadzieją lub niecierpliwością
  pragnienie, żądanie

oczekiwać /ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑/ (v)
esperar
  spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś
  dłużej czekać

oczerniać (v)
denegrir
  rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczodół /ɔˈʧ̑ɔduw/ (n)
órbita
  (anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;

oczopląs (n)
nistagmo
  (medycyna, medyczny) mimowolne drganie gałek ocznych wywołane chorobą lub wadą wzroku;

oczytany (adj)
versado
  taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty /ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ/ (adj)
óbvio, evidente
  taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście /ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (interjection)
claro
  wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie

od /ɔt/ (preposition)
de, a partir de
  …tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś
de
  …tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot

od czasu do czasu /ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu/ (adv)
de tempos em tempos
  co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często

odaliska /ˌɔdaˈlʲiska/ (n)
odalisca
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim

odbicie /ɔdˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
reflexo, reflexão
  obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni

odbyt /ˈɔdbɨt/ (n)
ânus
  (anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odchody połogowe (n)
lóquios
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina wydzielająca się z pochwy po porodzie

odcień /ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
matiz
  odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru

odcinek /ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
segmento
  (geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;

odcisk palca /ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a/ (n)
impressão digital
  wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odczucie /ɔṭˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
sensação, sentimento
  wrażenie, które się odczuwa

oddechowy (adj)
respiratório
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący oddechu i oddychania

oddychać /ɔdˈːɨxaʨ̑/ (v)
respirar, espirar
  (fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddzielnie (adv)
isoladamente
  nie razem, osobno

oddzielny /ɔdʲˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
separado
  taki, który stanowi samodzielną całość

odejmowanie /ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ/ (n)
subtração
  (matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania;

odgałęzienie (n)
ramal
  część odchodząca w bok od trzonu

odkrycie /ɔtˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
descoberta
  napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej

odkrywca (n)
descobridor
  ktoś, kto coś odkrywa

odkrztuszać (v)
expectorar
  kaszląc, usuwać z dróg oddechowych zalegającą w nich wydzielinę

odkurzacz /ɔtˈkuʒaʧ̑/ (n)
aspirador, aspirador de pó
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odległość /ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
distância
  długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami

odległy /ɔdˈlɛɡwɨ/ (adj)
distante
  znajdujący się daleko
  taki, który wydarzył się dawno temu lub wydarzy się w dalekiej przyszłości

odmiana /ɔdˈmʲjãna/ (n)
flexão
  (językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.
variedade
  rodzaj, gatunek, wariant, klasa

odmienny /ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
diferente, diverso, desigual, díspar
  różny

odmowa /ɔdˈmɔva/ (n)
recusa
  niewyrażenie zgody

odnawialny (adj)
renovável
  dający się odnowić, możliwy do odnowienia

odnawiać /ɔdˈnavʲjäʨ̑/ (v)
renovar
  ponownie nadawać wygląd nowości, tak by coś wyglądało znów jak nowe
  po pewnym czasie robić coś ponownie

odontologia (n)
odontologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) nauka badająca budowę, rozwój, fizjologię i patologię zębów

odpoczynek /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk/ (n)
repouso, descanso
  przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odporność /ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑/ (n)
imunidade
  (medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami

odporny /ɔtˈpɔrnɨ/ (adj)
resistente
  mający wysoką odporność i wytrzymałość; silny, wytrzymały

odpowiadać /ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
responder
  udzielać odpowiedzi

odpowiedzialność /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑/ (n)
responsabilidade
  obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzialny /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ/ (adj)
responsável
  będący przyczyną
  kierujący czymś
  mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje
  poważnie traktujący swoje obowiązki
  przeznaczony do pewnej czynności

odpowiedź /ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
resposta, réplica
  reakcja na pytanie

odpychający (adj)
repulsivo
  taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odpływ /ˈɔtpwɨf/ (n)
maré baixa
  (hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów

odra /ˈɔdra/ (n)
sarampo
  (medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odsprzedaż (n)
revenda
  sprzedaż czegoś uprzednio kupionego lub nabytego, zwykle w celu osiągnięcia zysku

odstawiać /ɔtˈstavʲjäʨ̑/ (v)
esquecer
  rezygnować (z czegoś)

odszkodowanie /ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
indemnização, compensação, reparação, recompensa, ressarcimento
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odtrutka /ɔtˈːrutka/ (n)
antídoto, contraveneno
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtąd /ˈɔtːɔ̃nt/ (pronoun)
doravante
  od tej chwili, od teraz

odwaga /ɔdˈvaɡa/ (n)
coragem
  zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odważny /ɔdˈvaʒnɨ/ (adj)
corajoso
  taki, który ma odwagę

odwet (n)
represália, retaliação
  odwzajemnienie za zło

odwiedzać /ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑/ (v)
visitar
  składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś

odwrót (n)
retiro
  (wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska

odwłok /ˈɔdvwɔk/ (n)
abdómen
  (zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów

odzież /ˈɔʥ̑ɛʃ/ (n)
roupa
  ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odłam (n)
fracção
  ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy

odłamek (n)
fragmento
  mała część odłamana od całości

odżywianie /ˌɔḍʒɨˈvʲjä̃ɲɛ/ (n)
nutrição
  (rzeczownik odczasownikowy) od odżywiać

odżywka do włosów (n)
condicionador
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych

ofensywny (adj)
ofensivo
  (wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) wyrażający ofensywę

oferta /ɔˈfɛrta/ (n)
oferta
  (potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje

ofiara /ɔˈfʲjara/ (n)
vítima, sacrifício
  osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
  osoba, która ucierpiała wskutek wypadku

oficer /ɔˈfʲiʦ̑ɛr/ (n)
oficial
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;

oficjalnie /ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalʲɲɛ/ (adv)
oficialmente
  w sposób oficjalny

oftalmoskopia (n)
oftalmoscopia
  (medycyna, medyczny) badanie dna oka, przeprowadzane za pomocą oftalmoskopu;

oganeson (n)
oganessônio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Og i liczbie atomowej 118;

ogier /ˈɔɟɛr/ (n)
garanhão
  (zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;

ogień /ˈɔɟɛ̇̃ɲ/ (n)
fogo
  płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;

oglądactwo (n)
voyeurismo
  (psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie seksualne charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych;

ognisko /ɔɟˈɲiskɔ/ (n)
foco
  (optyka, optyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie;
fogueira
  ułożony, płonący stos drewna

ogon /ˈɔɡɔ̃n/ (n)
rabo
  (potocznie, potoczny) długa kolejka
rabo, cauda
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
  końcowa część jakiegoś przedmiotu

ogonowy (adj)
caudal
  związany z ogonem, dotyczący ogona

ogr /ɔkr̥/ (n)
ogro
  legendarne stworzenie;

ograniczony /ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
limitado
  taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)
  o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł

ogrodnictwo partyzanckie (n)
jardinagem de guerrilha
  forma akcji bezpośredniej polegająca na prowadzeniu ogrodnictwa na terenach, do których nie ma się prawa własności, zwykle w przestrzeni publicznej miast;

ogrodniczki (n)
macacão
  (potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;

ogrodnik /ɔˈɡrɔdʲɲik/ (n)
jardineiro
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogromny /ɔˈɡrɔ̃mnɨ/ (adj)
enorme
  mający bardzo duży rozmiar

ogrzewanie /ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ/ (n)
calefação
  urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogrzewać /ɔˈɡʒɛvaʨ̑/ (v)
aquecer
  zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

ogród /ˈɔɡrut/ (n)
jardim
  miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród botaniczny /ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
jardim botânico
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;

ogród zimowy (n)
jardim de inverno
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami;

ogólnie /ɔˈɡulʲɲɛ/ (adv)
em geral
  w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły

ogólnoustrojowy (adj)
sistêmico
  związany z całym ustrojem, dotyczący całego ustroju

ogólny /ɔˈɡulnɨ/ (adj)
geral
  nieuwzględniający szczegółów
  zbierający w całość

ogórecznik lekarski /ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci/ (n)
borragem
  (botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;

ogórek /ɔˈɡurɛk/ (n)
pepino, pepineiro
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;

ogłoszenie /ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
anúncio
  (rzeczownik odczasownikowy) od ogłosić

ojciec /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑/ (n)
pai
  mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);
  założyciel, pierwszy przedstawiciel;

ojciec chrzestny /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ/ (n)
padrinho
  (kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną
  (kryminologia, kryminologiczny) przywódca mafijny we Włoszech i w Stanach Zjednoczonych

ojcostwo /ɔjˈʦ̑ɔstfɔ/ (n)
paternidade
  bycie ojcem

ojczym /ˈɔjʧ̑ɨ̃m/ (n)
padrasto
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczyzna /ɔjˈʧ̑ɨzna/ (n)
pátria
  kraj, w którym ktoś się urodził;

okapi /ɔˈkapʲi/ (n)
ocapi
  (zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okaryna /ˌɔkaˈrɨ̃na/ (n)
ocarina
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okazały (adj)
pomposo
  odznaczający się przepychem

okeanida (n)
oceânide
  (mitologia grecka) nimfa morska, każda z córek Okeanosa i Tetydy;

okienko /ɔˈcɛ̃nkɔ/ (n)
guichê
  miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci

okno /ˈɔkna/ /ˈɔknɔ/ (n)
janela
  oszklony otwór w ścianie
  (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
  (przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra

oko /ˈɔkɔ/ (n)
olho
  (anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krążek tłuszczu na powierzchni płynu
  (meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego
  w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;

oko za oko, ząb za ząb /ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp/ (proverb)
olho por olho, dente por dente
  zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

okoliczność /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
circunstância, ocorrência, posição
  coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

około /ɔˈkɔwɔ/ (particle)
aproximadamente, cerca de
  … wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około /ɔˈkɔwɔ/ (preposition)
aproximadamente, cerca de
  … wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

okołoporodowy /ˌɔkɔwɔpɔrɔˈdɔvɨ/ (adj)
perinatal
  taki, który ma miejsce w okresie porodu oraz bezpośrednio przed nim lub po nim

okoń /ˈɔkɔ̃ɲ/ (n)
perca
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, słodkowodna ryba drapieżna;

okres /ˈɔkrɛs/ (n)
período
  (fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
  (potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem
  przedział czasu, czas trwania czegoś

okropny /ɔˈkrɔpnɨ/ (adj)
terrível
  wywołujący strach, odrzucający

okruch /ˈɔkrux/ (n)
migalha
  (przenośnie, przenośnia) (o zjawiskach, stanach, uczuciach, informacji) bardzo mała ilość czegoś, pozostałość po czymś
  mały, odkruszony kawałek czegoś

okrucieństwo /ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
crueldade
  skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom;

okrutny /ɔˈkrutnɨ/ (adj)
cruel
  nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrąg /ˈɔkrɔ̃ŋk/ (n)
círculo
  (geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);
  kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)

okrągły /ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ/ (adj)
redondo
  mający kształt okręgu, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okręt /ˈɔkrɛ̃nt/ (n)
navio de guerra
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt podwodny (n)
submarino
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okręt wojenny (n)
navio de guerra
  (marynarka) uzbrojony statek wchodzący w skład sił zbrojnych państwa;

okrężnica (n)
cólon
  (anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego

oksytocyna /ˌɔksɨtɔˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
ocitocina, oxitocina
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

oktawa /ɔkˈtava/ (n)
oitava
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej
  przedział czasu równy ośmiu dniom; również ostatni dzień tego okresu

okulary /ˌɔkuˈlarɨ/ (n)
óculos
  przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne /ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ/ (n)
óculos de sol
  (optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okulista /ˌɔkuˈlʲista/ (n)
oculista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

okultysta (n)
ocultista
  zwolennik okultyzmu

okultyzm (n)
ocultismo
  doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okup /ˈɔkup/ (n)
resgate
  pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja /ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja/ (n)
ocupação
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

olbrzymka (n)
giganta
  kobieta o dużym wzroście

olej /ˈɔlɛj/ (n)
óleo
  (spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
  (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

olej palmowy (n)
azeite de dendê
  (spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olej rycynowy (n)
óleo de rícino, óleo de mamona
  olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce;

olej ryżowy (n)
óleo de farelo de arroz
  (spożywczy) olej spożywczy uzyskiwany z plew ryżu;

olej słonecznikowy /ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
óleo de girassol
  olej wytwarzany z nasion słonecznika;

olejek eteryczny /ɔˈlɛjɛk ˌɛtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (n)
óleo essencial
  mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;

oligarcha (n)
oligarca
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii

oligarchia /ˌɔlʲiˈɡarxʲja/ (n)
oligarquia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;

oligarchiczny (adj)
oligárquico
  związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów

oligopol /ˌɔlʲiˈɡɔpɔl/ (n)
oligopólio
  (ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;

oliwka /ɔˈlʲifka/ (n)
oliveira, azeitona
  (botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;
azeitona, oliva
  (spożywczy) owoc oliwki (1.1)

om /ɔ̃m/ (n)
ohm
  (jednostka miary) (elektryczność) jednostka oporu elektrycznego;

ombudsman (n)
ombudsman
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;

omdlenie /ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ/ (n)
desmaio
  (medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;
  (rzeczownik odczasownikowy) od omdleć

omijać /ɔ̃ˈmʲijäʨ̑/ (v)
evitar
  okrążyć coś, żeby do tego nie podejść, nie zbliżać się; przejść obok czegoś nie zatrzymując się

omikron /ɔ̃ˈmʲikrɔ̃n/ (n)
ómicron, ômicron
  nazwa piętnastej litery alfabetu greckiego, ο;

omlet /ˈɔ̃mlɛt/ (n)
fritada, omelete
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omnibus /ɔ̃mʲˈɲibus/ (n)
ônibus
  (motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd;

omocznia /ɔ̃ˈmɔʧ̑ʲɲa/ (n)
alantoide
  (biologia, biologiczny) jedna z błon płodowych;

omułek /ɔ̃ˈmuwɛk/ (n)
mexilhão
  (zoologia, zoologiczny) przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego;

omułek jadalny (n)
mexilhão
  (zoologia, zoologiczny) Mytilus edulis, gatunek małża z rodzaju Dermochelys;

on /ɔ̃n/ (personalPronoun)
ele
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona /ˈɔ̃na/ (personalPronoun)
ela
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onanizm /ɔ̃ˈnãɲism̥/ (n)
onanismo
  (seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

one /ˈɔ̃nɛ/ (personalPronoun)
elas
  3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni /ˈɔ̃ɲi/ (personalPronoun)
eles
  trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

oniryzm (n)
onirismo
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawianie rzeczywistości na wzór snu

onkolog /ɔ̃ŋˈkɔlɔk/ (n)
oncologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych

onkologia /ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja/ (n)
oncologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami

onkologiczny /ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
oncológico
  (medycyna, medyczny) związany z onkologią, dotyczący onkologii

onomastyka /ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka/ (n)
onomástica
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);

onomatopeja /ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja/ (n)
onomatopéia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia /ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
ontologia
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;
  (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

ontologiczny /ˌɔ̃ntɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ontológico
  (przymiotnik) od ontologia

onycholiza (n)
onicólise
  (medycyna, medyczny) schorzenie polegające na odwarstwianiu płytki paznokcia od jego łożyska;

oologia /ˌɔːˈlɔɟja/ (n)
oologia, ovologia
  (ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością

opacki (adj)
abacial
  związany z opatem lub opactwem

opactwo /ɔˈpaʦ̑tfɔ/ (n)
abadia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opal /ˈɔpal/ (n)
opala
  (mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

opalenizna /ˌɔpalɛ̃ˈɲizna/ (n)
bronzeado
  ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opalony (adj)
bronzeado
  taki, który się opalił

opat /ˈɔpat/ (n)
abade
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opatka (n)
abadessa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona monasteru mniszek

opatrunek (n)
curativo
  (medycyna, medyczny) materiał do zabezpieczania i leczenia uszkodzeń ciała

opcja /ˈɔpʦ̑ʲja/ (n)
opção
  jedna z możliwości do wyboru
  (finanse, finansowy) instrument pochodny w formie prawa do kupna lub sprzedaży określonej ilości danej waluty w ustalonym czasie i cenie;

opera /ˈɔpɛra/ (n)
ópera
  budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);
  utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;

operacja /ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
operação
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
  działania skierowane na wykonanie określonego zadania

operetka (n)
opereta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze

opieka /ɔˈpʲjɛka/ (n)
tratamento, assistência
  dbanie o kogoś lub coś;

opiekować się /ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
cuidar
  sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś

opinia /ɔˈpʲĩɲja/ (n)
opinião
  sąd, zdanie na jakiś temat

opis /ˈɔpʲis/ (n)
descrição
  określenie podstawowych cech czegoś

opisowy (adj)
descritivo
  mający charakter opisu

opodatkowanie (n)
tributação
  (ekonomia, ekonomiczny) nałożenie podatku lub podatków

opona /ɔˈpɔ̃na/ (n)
pneumático, pneu
  (motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

oportunista /ˌɔpɔrtũˈɲista/ (n)
oportunista
  (książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

opowiadanie /ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ/ (n)
conto
  coś, co zostało opowiedziane
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór epicki

opowiadać /ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
contar, narrar, historiar
  mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opozycja /ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
oposição
  przeciwstawienie, przeciwdziałanie

opresja (n)
opressão
  trudna sytuacja

oprogramowanie /ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
software
  (informatyka, informatyczny) ogół programów komputerowych

opryszczka (n)
herpes
  (medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

optometrysta (n)
optometrista
  (medycyna, medyczny) mężczyzna, specjalista medyczny wykonujący pomiary parametrów układu wzrokowego

optyk /ˈɔptɨk/ (n)
oculista
  rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary
  sprzedawca okularów
  naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki

optyka (n)
ótica, óptica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymista /ˌɔptɨ̃ˈmʲista/ (n)
otimista
  człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistyczny /ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
otimista
  pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

optymizm /ɔpˈtɨ̃mʲism̥/ (n)
otimismo
  wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opuszczony (adj)
abandonado
  taki, którego opuszczono
  zniszczony wskutek zaniedbania

opór /ˈɔpur/ (n)
resistência
  (fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
  akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
  w lm przeszkody, utrudnienia

opóźnienie /ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
atraso
  odsunięcie zdarzenia w czasie

opętanie (n)
possessão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stan bycia owładniętym przez demona;

opłata /ɔˈpwata/ (n)
custo
  kwota płacona za usługę, świadczenie

opłucna (n)
pleura
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej;

orangutan /ˌɔrãŋˈɡutãn/ (n)
orangotango
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

oranżada /ˌɔrãw̃ˈʒada/ (n)
laranjada
  napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat
  butelka oranżady (1.1)

orać /ˈɔraʨ̑/ (v)
arar
  (rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbita /ɔrˈbʲita/ (n)
órbita
  (astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;

orbitalny (adj)
orbital
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

orchidea /ˌɔrxʲiˈdɛa/ (n)
orquídea
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk;

ordalia /ɔrˈdalʲja/ (n)
ordália
  (historia, historyczny, historycznie) Sąd Boży;

ordynować (v)
prescrever
  (medycyna, medyczny) przepisywać leki, kurację (i tym podobne, i temu podobne)
ordenar, prescrever
  dyktować sposób postępowania

organ /ˈɔrɡãn/ (n)
órgão
  część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego

organista /ˌɔrɡãˈɲista/ (n)
organista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach;
  (kościelny) pracownik kościelny odpowiedzialny za prowadzenie śpiewu i zwykle przygrywający na organach

organizacja /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
organização
  grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów
  sposób przygotowywania czegoś, planowania

organizm /ɔrˈɡãɲism̥/ (n)
organismo
  (biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;
  (medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka
  (przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów

organizować /ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
organizar
  porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom

organy (n)
órgão
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm /ˈɔrɡasm̥/ (n)
orgasmo, clímax
  (seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orgia /ˈɔrʲɟja/ (n)
orgia
  (potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

orientacja (n)
orientação
  umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie
  określone poglądy polityczne lub preferencje seksualne
  rozeznanie w sytuacji, jakimś zagadnieniu oraz umiejętność ich oceny
  ustawienie, pozycja względem jakiegoś punktu odniesienia

orientacja seksualna (n)
orientação sexual
  (psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci

orientalny /ˌɔrʲjɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
oriental
  związany z Orientem, dotyczący Orientu

ork /ɔrk/ (n)
orc
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;

orka /ˈɔrka/ (n)
labuta
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ciężka bądź wyczerpująca praca
aração, aradura, lavra
  (rolnictwo, rolniczy) czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwy gleby;
orca
  (zoologia, zoologiczny) Orcinus orca L., drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra /ɔrʲˈcɛstra/ (n)
orquestra
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne

ormiański /ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci/ (n)
arménio, armênio
  język urzędowy Armenii;

ornament /ɔrˈnãmɛ̃nt/ (n)
ornamento
  (sztuka) motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym,

ornat (n)
casula
  (kościelny) wierzchnia szata liturgiczna prezbiterów;

ornitolog /ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk/ (n)
ornitólogo
  (biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii
  (biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ornitologii

ornitologia /ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja/ (n)
ornitologia
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

ornitologiczny /ˌɔrʲɲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ornitológico
  (biologia, biologiczny) związany z ornitologią, dotyczący ornitologii

orogeneza /ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza/ (n)
orogênese, orogénese
  (geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych;

ortodonta (n)
ortodontista
  (stomatologia, stomatologiczny) stomatolog, specjalista w zakresie ortodoncji (leczenia wad zgryzu)

ortodontyczny (adj)
ortodonte, ortodontista
  związany z ortodoncją

ortoepia /ˌɔrtɔˈɛpʲja/ (n)
ortoépia
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o normach wymowy

ortografia /ˌɔrtɔˈɡrafʲja/ (n)
ortografia
  zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortograficznie /ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ortograficamente
  poprawnie pod względem ortograficznym

ortopeda /ˌɔrtɔˈpɛda/ (n)
ortopedista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

ortopedyczny /ˌɔrtɔpɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
ortopédico
  związany z ortopedią lub ortopedami

ortoreksja (n)
ortorexia
  (psychologia, psychologiczny) obsesja na punkcie spożywania zdrowej żywności;

oryginalność (n)
originalidade
  cecha tego, co jest oryginalne

orzech /ˈɔʒɛx/ (n)
noz
  suchy owoc o zdrewniałej łupinie;
  (potocznie, potoczny) owoc orzecha (1.2) włoskiego;

orzech laskowy (n)
avelã
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski (n)
noz
  (spożywczy) jadalne nasiono z drzewa orzecha włoskiego (1.2)

orzeczenie /ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
predicado
  (językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu

orzeł /ˈɔʒɛw/ (n)
águia
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;
  (przenośnie, przenośnia) zdolna, bystra osoba

orzeł przedni (n)
águia-real
  (ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;

osa /ˈɔsa/ (n)
vespa
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

oscyloskop /ˌɔsʦ̑ɨˈlɔskɔp/ (n)
osciloscópio
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

oset /ˈɔsɛt/ (n)
cardo
  (botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

osełka (n)
mó
  narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

osiedle /ɔˈɕɛdlɛ/ (n)
urbanização
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osika /ɔˈɕika/ (n)
choupo-tremedor
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osioł /ˈɔɕɔw/ (n)
asno, jumento, burro
  (zoologia, zoologiczny) Equus asinus Linnaeus, zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
burro, asno
  (potocznie, potoczny) głupi człowiek
  (potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągać /ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
alcançar
  docierać do określonego miejsca
  uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy
  realizować pewien cel

oskarżać /ɔˈskarʒaʨ̑/ (v)
acusar
  obwiniać kogoś o coś

oskarżenie /ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
acusação
  zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

oskrzele (n)
brônquio
  (anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie

osm /ɔsm̥/ (n)
ósmio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osmotyczny /ˌɔsmɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
osmótico
  oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

osoba /ɔˈsɔba/ (n)
pessoa
  pojedynczy człowiek, ktoś
  (gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych
  bohater dramatu

osoba prawna /ɔˈsɔba ˈpravna/ (n)
pessoa jurídica
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;

osobliwy (adj)
estranho
  nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobowość /ˌɔsɔˈbɔvɔɕʨ̑/ (n)
personalidade
  (psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

osocze (n)
plasma
  (biologia, biologiczny) zasadniczy płynny składnik krwi, w którym zawieszone są krwinki

ospa wietrzna (n)
catapora, varicela
  (medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ostatni /ɔˈstatʲɲi/ (adj)
último
  znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostatnio /ɔˈstatʲɲɔ/ (adv)
nos últimos tempos
  w niedalekiej przeszłości

osteoblast (n)
osteoblasto
  (biologia, biologiczny) komórka wytwarzająca osseinę i kontrolująca jej mineralizację;

osteoklast (n)
osteoclasto
  (biologia, biologiczny) wielojądrzasta komórka zdolna do resorpcji tkanki kostnej;

osteopatia (n)
osteopatia
  metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego

osteoporoza /ˌɔstɛɔpɔˈrɔza/ (n)
osteoporose
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

ostracyzm /ɔˈstraʦ̑ɨsm̥/ (n)
ostracismo
  wykluczenie, bojkot kogoś z danej grupy lub z danego środowiska

ostroga (n)
espora
  (jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;

ostrokrzew /ɔˈstrɔkʃɛf/ (n)
azevinho
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

ostrożność (n)
cautela
  zdolność do działania z rozwagą

ostrożny /ɔˈstrɔʒnɨ/ (adj)
prudente, cuidadoso
  postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostry /ˈɔstrɨ/ (adj)
picante, afiado
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
agudo
  o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru
afiado, agudo
  taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie

ostryga /ɔˈstrɨɡa/ (n)
ostra
  (zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrze /ˈɔsṭʃɛ/ (n)
lâmina, fio
  część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzeżenie /ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
aviso
  akt ostrzegania; przestroga przed czymś

ostrzyć /ˈɔsṭʃɨʨ̑/ (v)
afiar
  czynić ostrym (krawędź czegoś)

oszczep /ˈɔʃʧ̑ɛp/ (n)
dardo
  (sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;
  (łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;

oszczerstwo /ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ/ (n)
calúnia
  kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

oszczędzać /ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
poupar
  zużywać w niewielkiej ilości

oszukańczo (adv)
fraudulentamente, fraudulosamente
  w sposób opierający się na nieuczciwości

oszukiwać /ˌɔʃuˈcivaʨ̑/ (v)
enganar
  doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów

oszust /ˈɔʃust/ (n)
estelionatário
  ten, kto oszukuje

oszustwo /ɔˈʃustfɔ/ (n)
fraude
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

osłomuł /ɔsˈwɔ̃muw/ (n)
bardoto
  (zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny;

otaczać /ɔˈtaʧ̑aʨ̑/ (v)
cercar
  rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)
  zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)

otologia (n)
otologia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;

otrzewna (n)
peritónio
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

otręby /ɔˈtrɛ̃mbɨ/ (n)
farelo
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;

otwarcie /ɔtˈfarʲʨ̑ɛ/ (n)
abertura
  (szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów;
  uroczystość założenia, uruchomienia czegoś

otwarty /ɔtˈfartɨ/ (adj)
aberto
  niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
  o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
  o sklepie: czynny, działający
  ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami

otwierać /ɔtˈfʲjɛraʨ̑/ (v)
abrir
  powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór /ˈɔtfur/ (n)
abertura, orifício
  dziura lub wgłębienie

otyłość /ɔˈtɨwɔɕʨ̑/ (n)
obesidade
  (medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

owad /ˈɔvat/ (n)
inseto
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadożerny /ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
insetívoro
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się owadami

owal /ˈɔval/ (n)
ovoide
  (geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;
  kontur przypominający tę krzywą

owca /ˈɔfʦ̑a/ (n)
ovelha
  (zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owies /ˈɔvʲjɛs/ (n)
aveia
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owoc /ˈɔvɔʦ̑/ (n)
fruta, fruto
  (botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;
  (przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań
fruta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo

owoce morza /ɔˈvɔʦ̑ɛ ˈmɔʒa/ (n)
marisco
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne skorupiaki, mięczaki morskie i małże

owocożerny (adj)
frugívoro
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się owocami

owolaktarianizm /ˌɔvɔlaktarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
ovo-lakto vegetarianismo
  odmiana wegetarianizmu przyzwalająca na spożycie jajek i przetworów mlecznych;

owsianka /ɔfʲˈɕãnka/ (n)
mingau
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie;

owulacja (n)
ovulação, ovocitação
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

ozdabiać /ɔzˈdabʲjäʨ̑/ (v)
adornar
  czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

ozdoba /ɔzˈdɔba/ (n)
adorno, ornamento
  coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś

oziębłość /ɔˈʑɛ̃mbwɔɕʨ̑/ (n)
frigidez
  (seksuologia, seksuologiczny) osłabienie popędu płciowego, hipolibidemia

oziębły (adj)
frígido
  odnoszący się z rezerwą

ozon /ˈɔzɔ̃n/ (n)
ozônio
  (chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ołowiany /ˌɔwɔˈvʲjãnɨ/ (adj)
plúmbeo
  (przenośnie, przenośnia) taki, który ma cechy podobne do ołowiu, np. barwę, ciężar

ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (n)
altar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołów /ˈɔwuf/ (n)
chumbo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek /ɔˈwuvɛk/ (n)
lápis
  przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś /ɔɕ/ (n)
eixo
  centralna linia danego układu
  (matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy;
  (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;

oślepiać (v)
ofuscar
  poprzez silne świecenie czy blask uniemożliwiać patrzenie

ośmiokąt (n)
octógono
  (matematyka, matematyczny) figura geometryczna mająca osiem kątów;

ośmiokątny (adj)
octogonal
  taki, który ma osiem kątów; mający kształt ośmiokąta

ośmiornica /ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a/ (n)
polvo
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ość /ɔɕʨ̑/ (n)
espinha, espinha de peixe
  (ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

ożywienie (n)
agitação, movimentação
  podniecenie, poruszenie

paca (n)
broquel
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (budownictwo) narzędzie murarskie w formie krótkiej deski z rękojeścią do wyrównywania zaprawy na murze

pacha /ˈpaxa/ (n)
axila, sovaco
  (anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym;

pachwina /paxˈfʲĩna/ (n)
virilha
  (anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda

paciorkowiec (n)
estreptococo
  (biologia, biologiczny) bakteria, która układa się w pary lub łańcuszki

pacjent /ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt/ (n)
paciente
  osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

pacyfikacja /ˌpaʦ̑ɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
pacificação
  tłumienie buntu, powstania, strajku itp., zwykle przy użyciu siły zbrojnej;

pacyfistyczny (adj)
pacifista
  dotyczący pacyfizmu lub związany z pacyfistami

pacyfizm (n)
pacifismo
  pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka /ˈpaʧ̑ka/ (n)
pacote
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;

paczka papierosów (n)
maço de cigarros
  papierowe opakowanie zawierające najczęściej 20 papierosów

padalec /paˈdalɛʦ̑/ (n)
licranço
  (zoologia, zoologiczny) Anguis, rodzaj beznogiej jaszczurki;

padać /ˈpadaʨ̑/ (v)
chover
  (meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)
cair
  w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą
  zlatywać, lecieć w dół
  ginąć gwałtowną śmiercią
  o terytorium: ulegać przed siłami nieprzyjaciela
  o zwierzętach: zdychać
  z podmiotem nieżywotnym nastąpić, wybrać cel, zostać wylosowanym

padlina /paˈdlʲĩna/ (n)
carniça
  zwierzęce zwłoki

padlinożerca /ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
necrófago
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się padliną

padlinożerny /ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
necrófago
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się padliną

paginować /ˌpaɟĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
paginar
  (drukarstwo, drukarski) numerować kolejno strony

pagórek /paˈɡurɛk/ (n)
colina
  niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

pająk /ˈpajɔ̃ŋk/ (n)
aranha
  (zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczak (n)
aracnídeo
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę bezkręgowe z sześcioma nogami i odwłokiem

pajęczyna /ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
aranheira
  sieć tkana przez pająka

pakistański /ˌpaciˈstãj̃sʲci/ (adj)
paquistanês
  związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

pakuły /paˈkuwɨ/ (n)
estopa
  (technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska;

palacz /ˈpalaʧ̑/ (n)
fumador
  osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palaczka /paˈlaʧ̑ka/ (n)
fumante
  kobieta, która pali (np. papierosy, tytoń, opium itp.)

palczatka cytrynowa /palˈʧ̑atka ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔva/ (n)
capim-limão, capim cidreira, capim santo
  (botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;

palearktyczny (adj)
paleártico
  (geografia, geograficzny) (zoologia, zoologiczny) związany z Palearktyką, dotyczący Palearktyki

palec /ˈpalɛʦ̑/ (n)
dedo
  u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy
  część rękawiczki przykrywająca palce (1.1)

palec wskazujący /ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
indicador
  (anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

palenie /paˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
fumo
  zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

paleoantropolog (n)
paleoantropólogo
  (antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz zajmujący się opisaniem ewolucji człowieka

paleochrześcijański (adj)
paleocristão
  odnoszący się do pierwszych chrześcijan, związany z pierwszymi chrześcijanami

paleogen /ˌpalɛˈɔɡɛ̃n/ (n)
Paleogeno
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych w kenozoiku;

paleografia /ˌpalɛɔˈɡrafʲja/ (n)
paleografia
  badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleolit /ˌpalɛˈɔlʲit/ (n)
Paleolítico
  (archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;

paleontolog /ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk/ (n)
paleontologista, paleontólogo
  (biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych
paleontologista, paleontóloga
  specjalistka z zakresu paleontologii

paleontologia /ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
paleontologia
  (biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych;

paleoproterozoik /paˈlɛɔˌprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
Paleoproterozoico
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

palestyński /ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci/ (adj)
palestino, palestiniano
  związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

paliatywny (adj)
paliativo
  uśmierzający ból lub łagodzący objawy choroby, lecz nieusuwający jej przyczyn

palilalia (n)
palilalia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;

palimpsest /paˈlʲĩmpsɛst/ (n)
palimpsesto
  (historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom /paˈlʲĩndrɔ̃m/ (n)
palíndromo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

paliwo /paˈlʲivɔ/ (n)
combustível
  substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

palić /ˈpalʲiʨ̑/ (v)
fumar
  wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo

pallad /ˈpalːat/ (n)
paládio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palladianizm /ˌpalːaˈdʲjä̃ɲism̥/ (n)
palladianismo
  (sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;

palma /ˈpalma/ (n)
palma, palmeira
  (botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;

palnik /ˈpalʲɲik/ (n)
queimador
  urządzenie wytwarzające płomień, służące do spawania metali

pamflet /ˈpãw̃flɛt/ (n)
panfleto, folheto
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji

pamiętać /pãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑/ (v)
lembrar
  przechowywać informacje w pamięci i potrafić je odtwarzać

pamiętny (adj)
memorável
  taki, który długo się pamięta; godny zapamiętania; zapadający w pamięć

pamięć /ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
memória
  zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
  fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości
  (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;

pan /pãn/ (n)
senhor
  zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty
  feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
  pracodawca dla służby
  właściciel niewolników
  z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy

pan młody /ˈpãn ˈmwɔdɨ/ (n)
noivo
  mężczyzna w dniu swojego ślubu

panaceum /ˌpãnaˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
panaceia
  (książkowy) lek (środek) na wszystko; superlekarstwo

panamski /pãˈnãmsʲci/ (adj)
panamenho
  odnoszący się do państwa Panama

panarabizm /ˌpãnaˈrabʲism̥/ (n)
pan-arabismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna głosząca zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych;

pancernik /pãnˈʦ̑ɛrʲɲik/ (n)
tatu
  (zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
couraçado, encouraçado
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

panda /ˈpãnda/ (n)
panda
  (zoologia, zoologiczny) panda mała
  (zoologia, zoologiczny) panda wielka

pandeizm /pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
pandeísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia /pãnˈdɛ̃mʲja/ (n)
pandemia
  (medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

pandemiczny (adj)
pandémico
  (medycyna, medyczny) związany z pandemią; mający charakter pandemii

panegiryk /ˌpãnɛˈɟirɨk/ (n)
panegírico
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;

pangermanizm (n)
pangermanismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna doktryna polityczna postulująca zjednoczenie wszystkich ludów germańskich

pani /ˈpãɲi/ (n)
senhora
  zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panika /ˈpãɲika/ (n)
pânico
  nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu)

panleukopenia /ˌpãnlɛwkɔˈpɛ̃ɲa/ (n)
panleucopenia
  (weterynaria, weterynaryjny) wysoce zaraźliwa, wirusowa choroba kotowatych przebiegająca z objawami zapalenia układu pokarmowego i leukopenią;

panna /ˈpãnːa/ (n)
senhorita
  dziewczyna, młoda kobieta
senhorita, solteira
  kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda /ˈpãnːa ˈmwɔda/ (n)
noiva
  kobieta w dniu swojego ślubu

panorama /ˌpãnɔˈrãma/ (n)
panorama
  rozległy, szeroki widok

panslawizm /pãw̃ˈslavʲism̥/ (n)
pan-eslavismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;

panteizm /pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
panteísmo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

panteon /pãnˈtɛɔ̃n/ (n)
panteão
  (starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;

pantera śnieżna /pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna/ (n)
leopardo-das-neves
  (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;

pantomima /ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma/ (n)
pantomima
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;

pantoprazol (n)
pantoprazol
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;

papier /ˈpapʲjɛr/ (n)
documento, papel
  (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument
papel
  wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;

papier toaletowy /ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ/ (n)
papel higiénico, papel higiênico
  chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papieros /paˈpʲjɛrɔs/ (n)
cigarro
  wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papieski /paˈpʲjɛsʲci/ (adj)
papal
  związany z papieżem lub papiestwem, dotyczący papieża lub papiestwa

papież /ˈpapʲjɛʃ/ (n)
papa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

papieżyca (n)
papisa
  legendarna kobieta wyświęcona na papieża

papirus /paˈpʲirus/ (n)
papiro
  (botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu;
  materiał pisarski, wyrabiany z włókien papirusu (1.1);

paproć /ˈpaprɔʨ̑/ (n)
feto
  (botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z kladu monilofitów;

papryka /ˈpaprɨka/ (n)
pimenta
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;

papuga /paˈpuɡa/ (n)
papagaio, louro
  (ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

para /ˈpara/ (n)
vapor d'água, vapor de água, vapor
  (fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
casal, par
  dwie osoby, darzące się uczuciem
  dwa przedmioty stanowiące komplet
  dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu
  określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części

parabola /ˌparaˈbɔla/ (n)
parábola
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;

parada /paˈrada/ (n)
desfile
  (wojskowość, wojskowy) uroczysty przegląd wojsk połączony z defiladą;
  efektowny przemarsz z udziałem wielu osób;

paradoks /paˈradɔks/ (n)
paradoxo
  rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy
  zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią

paradoksalnie (adv)
paradoxalmente
  w sposób paradoksalny

paradoksalny /ˌparadɔˈksalnɨ/ (adj)
paradoxal
  sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny

paradygmat /ˌparaˈdɨɡmat/ (n)
paradigma
  (filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki;
  (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

paradygmatyczny /ˌparadɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
paradigmático
  dotyczący paradygmatu, właściwy paradygmatowi

parafia /paˈrafʲja/ (n)
paróquia
  (kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;

parafialny (adj)
paroquial
  (kościelny) związany z parafią, należący do parafii

parafilia (n)
parafilia
  (seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne

parafraza (n)
paráfrase
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie tej samej treści innymi środkami wyrazowymi

paragwajski /ˌparaˈɡvajsʲci/ (adj)
paraguaio
  odnoszący się do państwa Paragwaj

paralipomena (n)
Paralipómenos, Paralipômenos
  (biblijny) starotestamentowe Księgi Kronik; ;
paralipómenos, paralipômenos
  (książkowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) teksty stanowiące późniejsze dodatki do tekstu głownego;

paralipsa (n)
paralipse, preterição
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zwróceniu uwagi na przedmiot wypowiedzi poprzez zapowiedź pominięcia go lub stwierdzenie, że nie jest on warty uwagi;

paraliż /paˈralʲiʃ/ (n)
paralisia
  utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego

paraliżować (v)
paralisar
  utrudniać swobodne funkcjonowanie czegoś

paramilitarny /ˌparãmʲilʲiˈtarnɨ/ (adj)
paramilitar
  zorganizowany na wzór wojskowy

parapet /paˈrapɛt/ (n)
parapeito
  fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia

paraplegia /ˌparaˈplɛɟja/ (n)
paraplegia
  (medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;

paraplegik (n)
paraplégico
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na paraplegię

parasol /paˈrasɔl/ (n)
guarda-sol, sombrinha
  przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem
guarda-chuva
  przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem

parawan (n)
biombo
  rozstawialna segmentowa ścianka wydzielająca część pomieszczenia;

parazytologia /ˌparazɨtɔˈlɔɟja/ (n)
parasitologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami;

pardwa /ˈpardva/ (n)
lagópode
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus;

pareidolia (n)
pareidolia
  (psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;

paremiologia /ˌparɛ̃mʲjɔˈlɔɟja/ (n)
paremiologia
  (językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nauka o przysłowiach zajmująca się ich pochodzeniem, znaczeniem oraz porównywaniem ich wersji w różnych językach;

parestezja (n)
parestesia
  (medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;

park /park/ (n)
parque
  (turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy /ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
parque nacional
  obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

park rozrywki (n)
parque de diversões
  (turystyka, turystyczny) teren z atrakcjami i punktami gastronomicznymi

parking /ˈparʲcĩŋk/ (n)
estacionamento
  plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parlament /parˈlãmɛ̃nt/ (n)
parlamento
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;
  gmach, w którym obraduje parlament (1.1)

parlamentarny /ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
parlamentar
  dotyczący parlamentu, związany z parlamentem

parmezan /parˈmɛzãn/ (n)
parmesão
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;

parmeńczyk (n)
parmesão
  mieszkaniec Parmy

parmeński (adj)
parmesão
  związany z Parmą, dotyczący Parmy

parodia /paˈrɔdʲja/ (n)
paródia
  celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parodiować (v)
parodiar
  dokonywać parodii czegoś

parowiec (n)
barco a vapor
  (przestarzałe, przestarzały) statek z napędem parowym;

parter /ˈpartɛr/ (n)
térreo, rés do chão
  kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

partia /ˈpartʲja/ (n)
partido
  (zobacz) partia polityczna

partia polityczna /ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
partido político
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partnerka /partˈnɛrka/ (n)
parceira
  forma żeńska od: partner
companheira
  kobieta w związku

partnerstwo (n)
parceria
  równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

partycja (n)
partição
  (informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;

partytura /ˌpartɨˈtura/ (n)
partitura
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szczegółowy zapis nutowy całości utworu muzycznego z założenia przeznaczony do wykonywania przez wiele instrumentów, uporządkowanych według powszechnie przyjętej kolejności jedna partia pod drugą;

partyzant /parˈtɨzãnt/ (n)
guerrilheiro
  (wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego

paryski /paˈrɨsʲci/ (adj)
parisiense
  związany z Paryżem, dotyczący Paryża

pas /pas/ (n)
cinto
  część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;

pas bezpieczeństwa (n)
cinto de segurança
  pas, który zabezpiecza przed urazem w razie wypadku;

pas planetoid (n)
cintura de asteroides
  (astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;

pasażer /paˈsaʒɛr/ (n)
passageiro
  osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasażerka /ˌpasaˈʒɛrka/ (n)
passageira
  kobieta podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasieka /paˈɕɛka/ (n)
apiário
  (pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami;

pasierb /ˈpaɕɛrp/ (n)
enteado
  syn męża lub żony pochodzący z wcześniejszego małżeństwa

pasierbica /ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a/ (n)
enteada
  córka małżonka z innego małżeństwa

pasja /ˈpasʲja/ (n)
paixão
  silne zainteresowania, zamiłowanie

pasjans /ˈpasʲjãw̃s/ (n)
paciência
  (termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

pasjonujący /ˌpasʲjɔ̃nuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
excitante
  szczególnie ciekawy, wyjątkowo interesujący

paskal /ˈpaskal/ (n)
pascal
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI;

pasować /paˈsɔvaʨ̑/ (v)
passar
  (termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”
  być odpowiednim do czyichś potrzeb
convir
  być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się
  przypadać do gustu

pasożyt /paˈsɔʒɨt/ (n)
parasita
  (biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści

pasożytnictwo (n)
parasitismo
  negatywny typ zależności między żywicielem a pasożytem, gdy pasożyt żyje kosztem gospodarza i działa na jego szkodę, równocześnie nie mogąc bez niego utrzymać się przy życiu

pasożytniczy (adj)
parasita
  (biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów

pasta /ˈpasta/ (n)
pasta
  substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować

pastelista (n)
pastelista
  (sztuka) artysta malarz wykonujący obrazy w technice pastelu

pasternak (n)
cherovia, cenoura-brava, pastinaca, pastinaga
  (botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny

pasteryzacja /ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
pasteurização
  (spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasterz /ˈpastɛʃ/ (n)
pastor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun
  (zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pastisz /ˈpastʲiʃ/ (n)
pastiche
  (książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastor /ˈpastɔr/ (n)
pastor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki;

pastorał (n)
báculo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;

pasza /ˈpaʃa/ (n)
ração
  (zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma;

paszport /ˈpaʃpɔrt/ (n)
passaporte
  dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

pasztet /ˈpaʃtɛt/ (n)
patê
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka
encrenca
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja

pasztet strasburski /ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci/ (n)
foie gras
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

patelnia /paˈtɛlʲɲa/ (n)
frigideira, caçarola
  naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patent /ˈpatɛ̃nt/ (n)
patente
  dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku;

patetyczny /ˌpatɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
patético
  poważny, doniosły, uroczysty

patio /ˈpatʲjɔ/ (n)
pátio
  (architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;

patogenia (n)
patogenia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zobacz) patogeneza

patolog (n)
patologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w zakresie patologii

patologia /ˌpatɔˈlɔɟja/ (n)
patologia
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu

patologicznie (adv)
patologicamente
  odbiegając od normy w sensie negatywnym

patologiczny /ˌpatɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
patológico
  (medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby

patriarcha /paˈtrʲjarxa/ (n)
patriarca
  (biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych
  (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie

patriarchalny /ˌpatrʲjarˈxalnɨ/ (adj)
patriarcal
  związany z patriarchatem, dotyczący patriarchatu
patriarca
  związany z patriarchą, dotyczący patriarchy

patriotycznie (adv)
patrioticamente
  w sposób patriotyczny

patriotyczny /ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
patriótico
  taki, którego cechuje patriotyzm
  związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm /paˈtrʲjɔtɨsm̥/ (n)
patriotismo
  miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrolować (v)
patrulhar
  wykonywać obchód kontrolowanego terenu

patronimiczny /ˌpatrɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
patronímico
  (językoznawstwo, językoznawczy) utworzony od imienia ojca

patrzeć /ˈpaṭʃɛʨ̑/ (v)
olhar
  kierować wzrok na coś lub na kogoś
  obserwować, zauważać
  pojmować lub oceniać coś w pewien sposób

patyczek do uszu (n)
cotonete
  plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu

patyna /paˈtɨ̃na/ (n)
pátina
  rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu;

pauperyzacja /ˌpawpɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
pauperização
  ubożenie (człowieka, społeczeństwa)

paw /paf/ (n)
pavão, pavão real
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju pawi (1.1)

pawian /ˈpavʲjãn/ (n)
babuíno
  (zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

paywall (n)
muro de pagamento, paywall
  (informatyka, informatyczny) (handel, handlowy) mechanizm ograniczenia dostępności treści na WWW do osób, które wykupią dostęp;

paznokieć /pazˈnɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
unha
  (anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazur /ˈpazur/ (n)
garra
  (zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pałac /ˈpawaʦ̑/ (n)
palácio, paço
  (architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

państwo /ˈpãj̃stfɔ/ (n)
estado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;

pańszczyzna /pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
servidão
  (historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;

paź /paɕ/ (n)
pajem
  (historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;

paź królowej (n)
borboleta-cauda-de-andorinha
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Papilio machaon Linnaeus, gatunek motyla dziennego z rodziny paziowatych;

październik /paʑˈʥ̑ɛrʲɲik/ (n)
outubro, Outubro
  dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

pchli targ /ˈpxlʲi ˈtark/ (n)
mercado das pulgas
  (handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów;

pchnięcie kulą /ˈpxʲɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃/ (n)
arremesso de peso
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;

pchła /pxwa/ (n)
pulga
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pech /pɛx/ (n)
azar
  niepomyślny zbieg okoliczności

pedagog /pɛˈdaɡɔk/ (n)
pedagogo
  nauczyciel, wychowawca

pedagogiczny (adj)
pedagógico
  związany z pedagogiką, wychowawczy

pedagogika /ˌpɛdaˈɡɔɟika/ (n)
pedagogia
  nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania;

pedał /ˈpɛdaw/ (n)
pedal
  (technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;
veado, maricas, paneleiro
  (slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści

pediatra /pɛˈdʲjatra/ (n)
pediatra
  (medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy

pediatria /pɛˈdʲjatrʲja/ (n)
pediatria
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pediatryczny (adj)
pediátrico
  związany z pediatrią

pedofil /pɛˈdɔfʲil/ (n)
pedófilo
  (seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia /ˌpɛdɔˈfʲilʲja/ (n)
pedofilia
  (seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pejoratywny /ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ/ (adj)
pejorativo
  mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pejzaż /ˈpɛjzaʃ/ (n)
paisagem
  (sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz

pekińczyk /pɛˈcĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
pequinês
  mieszkaniec Pekinu
  (kynologia, kynologiczny) rasa małych psów o długiej sierści i krótkim pysku;

pelargonia /ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja/ (n)
gerânio
  (botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa

pelikan /pɛˈlʲikãn/ (n)
pelicano
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

penis /ˈpɛ̃ɲis/ (n)
pênis, pénis
  (anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

pentagram /pɛ̃nˈtaɡrãm/ (n)
pentagrama
  (geometria) pięciokąt gwiaździsty;

pepsyna (n)
pepsina
  (biochemia, biochemiczny) czynna postać pepsynogenu, enzym trawienny występujący w soku żołądkowym;

peptyd /ˈpɛptɨt/ (n)
péptido
  (biochemia, biochemiczny) produkt rozkładu peptonów

per se /ˈpɛr ˈse/
per se
  (książkowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sam z siebie, sam przez się

perfekcja /pɛrˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
perfeição
  doskonałość, cecha tego, co jest perfekcyjne

perfekcyjny (adj)
perfeito
  odznaczający się perfekcją, dopracowany w każdym detalu

perfumeria /ˌpɛrfũˈmɛrʲja/ (n)
perfumaria
  sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki

perfumować (v)
perfumar
  skrapiać perfumami, aplikować perfumy

perfumy /pɛrˈfũmɨ/ (n)
perfume
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

pergamin (n)
pergaminho
  niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania

pergola /pɛrˈɡɔla/ (n)
caramanchão
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;

perkoz /ˈpɛrkɔs/ (n)
mergulhão
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

perkusista /ˌpɛrkuˈɕista/ (n)
baterista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

permakultura (n)
permacultura
  (ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

permanencja (n)
permanência
  cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

peron /ˈpɛrɔ̃n/ (n)
plataforma
  (kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronizm /pɛˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
peronismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

perski /ˈpɛrsʲci/ (adj)
persa
  dotyczący Persji, pochodzący z Persji

perski /ˈpɛrsʲci/ (n)
persa
  język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

personel /pɛrˈsɔ̃nɛl/ (n)
pessoal
  zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

persymona /ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na/ (n)
diospireiro, dióspiro caquizeiro
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)
caqui
  (botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;

peruka /pɛˈruka/ (n)
peruca
  cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

peruwiański /ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
peruano
  odnoszący się do państwa Peru

perwersja (n)
perversão
  (psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

peryhelium /ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm/ (n)
periélio
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

perykopa (n)
perícope
  (biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;

peryskop /pɛˈrɨskɔp/ (n)
periscópio
  urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

perła /ˈpɛrwa/ (n)
pérola
  (biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;

pescowegetarianizm (n)
pescetarianismo
  dieta polegająca na niejedzeniu mięsa czerwonego i drobiu, a akceptowaniu ryb i owoców morza;

pestycyd /pɛˈstɨʦ̑ɨt/ (n)
pesticida
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;

pesymistyczny /ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
pessimista
  pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

pesymizm /pɛˈsɨ̃mʲism̥/ (n)
pessimismo
  tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

petrograficzny (adj)
petrográfico
  (geologia, geologiczny) związany z petrografią, dotyczący petrografii

petycja /pɛˈtɨʦ̑ʲja/ (n)
petição
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (adj)
certo
  całkowicie przekonany o słuszności

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (pronoun)
certo, um
  określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pewność /ˈpɛvnɔɕʨ̑/ (n)
certeza
  całkowite przekonanie o czymś

pewny /ˈpɛvnɨ/ (adj)
seguro
  godny zaufania, sprawdzony
  gwarantujący bezpieczeństwo, bezpieczny
  gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany
seguro, certo
  nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi
certo
  o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie

pełnia /ˈpɛwʲɲa/ (n)
lua cheia
  (astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część

pełnomocnik (n)
procurador
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu

pełny /ˈpɛwnɨ/ (adj)
cheio
  wypełniony w największym możliwym stopniu

pełzać (v)
rastejar
  o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka
  o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża

piana /ˈpʲjãna/ (n)
espuma
  masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

pianino /pʲjä̃ˈɲĩnɔ/ (n)
piano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista /pʲjä̃ˈɲista/ (n)
pianista
  osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

piasek /ˈpʲjasɛk/ (n)
areia
  luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskownica /ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
caixa de areia
  (gry i zabawy) wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

piaszczysty /pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
arenoso
  usypany z piasku, pełen piasku

piać /pʲjäʨ̑/ (v)
cantar
  (ornitologia, ornitologiczny) o kogucie wydawać charakterystyczny koguci głos

piec /pʲjɛʦ̑/ (n)
forno
  budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec /pʲjɛʦ̑/ (v)
assar
  poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

piechota /pʲjɛˈxɔta/ (n)
infantaria
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

piecuszek /pʲjɛˈʦ̑uʃɛk/ (n)
felosa-musical
  (ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

pieczarka /pʲjɛˈʧ̑arka/ (n)
champignon
  (botanika, botaniczny) rodzaj grzybów jadalnych, Agaricus L.;

pieczeń /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
assado
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczony (adj)
assado, no forno
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczęć /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑/ (n)
selo, sinete
  znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności
  środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

pieg /pʲjɛk/ (n)
sarda
  mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piegowaty /ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ/ (adj)
sardento
  pokryty piegami

piekarnia /pʲjɛˈkarʲɲa/ (n)
padaria
  miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
  sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarz /ˈpʲjɛkaʃ/ (n)
padeiro
  człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekielny /pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ/ (adj)
infernal
  dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle
  (przenośnie, przenośnia) o dużej intensywności, cholerny

piekło /ˈpʲjɛkwɔ/ (n)
inferno
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;

pielgrzym (n)
peregrino, romeiro
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pieluszka /pʲjɛˈluʃka/ (n)
fralda
  kawałek płótna do przewijania niemowląt
  (potocznie, potoczny) jednorazowy artykuł higieniczny łączący funkcję pieluszki (1.1) z majtkami

pielęgniarka /ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka/ (n)
enfermeira
  kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgnować /ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑/ (v)
tratar
  dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych

pieniądz /pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ/ /ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (n)
dinheiro
  (bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieniądze /pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ/ (n)
dinheiro
  lm od: pieniądz

pieprz /pʲjɛpʃ/ (n)
pimenta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

pieprzniczka /pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka/ (n)
pimenteiro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

pieprzyć /ˈpʲjɛpʃɨʨ̑/ (v)
apimentar
  dodawać pieprzu do jedzenia

pierdzieć /ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
peidar
  (wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

piernik /ˈpʲjɛrʲɲik/ (n)
pão de mel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

pierwiastek /pʲjɛrˈvʲjastɛk/ (n)
raiz
  (matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
  (matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiastek chemiczny /pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
elemento químico
  taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;
  zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;

pierworództwo (n)
primogenitura
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego
  bycie pierworodnym synem

pierwsza dama /ˈpʲjɛrfʃa ˈdãma/ (n)
primeira-dama
  nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;

pierwsza pomoc /ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
primeiros socorros
  (medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwszeństwo /pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ/ (n)
prioridade
  prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

pierś /pʲjɛrʲɕ/ (n)
peito
  (anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia
  (anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka;

pierścień /ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
anel
  (jubilerstwo, jubilerski) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;
  krąg naokoło czegoś

pierścionek /pʲjɛrʲɕˈʨ̑ɔ̃nɛk/ (n)
anel
  rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

pies /pʲjɛs/ (n)
cão, cachorro
  (zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;
cão
  samiec psa (1.1)

pies do towarzystwa /ˈpʲjɛz ˌdɔ‿tɔvaˈʒɨstfa/ (n)
cão de companhia
  najczęściej mały pies o łagodnym charakterze trzymany jako pupil, towarzysz człowieka

pies obronny /ˈpʲjɛs ɔbˈrɔ̃nːɨ/ (n)
cão de guarda
  (kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony w celu obrony przed intruzami

pies pasterski /ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci/ (n)
cão pastor
  (kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies przewodnik /ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
cão-guia
  pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

piesek /ˈpʲjɛsɛk/ (n)
cachorrinho, cachorro, cãozinho
  (zdrobniale) od pies

pieszy /ˈpʲjɛʃɨ/ (n)
pedestre
  osoba, która porusza się na własnych nogach

pietruszka /pʲjɛˈtruʃka/ (n)
salsa, perrexil
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień /pʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
tronco
  zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieścić (v)
amimar
  tulić, głaskać okazując czułość

pigmejka karłowata (n)
sagui-pigmeu
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Cebuella pygmaea, gatunek ssaka, który stanowi najmniejszego przedstawiciela małp, należący do rodziny pazurkowcowatych

pigment /ˈpʲiɡmɛ̃nt/ (n)
pigmento
  (biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor
  (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb

pigułka /pʲiˈɡuwka/ (n)
pílula
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

pigułka gwałtu (n)
boa noite Cinderela, boa-noite Cinderela
  substancja psychoaktywna wywołująca senność oraz kilkugodzinną amnezję, wykorzystywana do wymuszonego stosunku seksualnego;

pigwa /ˈpʲiɡva/ (n)
marmelo
  (botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;
marmelo, marmeleiro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

pijak /ˈpʲijak/ (n)
bêbedo
  (potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu
  osoba nadużywająca alkoholu

pijany /pʲiˈjãnɨ/ (adj)
bêbado, ébrio
  pod wpływem alkoholu

pijawka /pʲiˈjafka/ (n)
sanguessuga
  (zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych

pikantny /pʲiˈkãntnɨ/ (adj)
temperado
  ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw
  dowcipny z odcieniem nieprzyzwoitości

piknik /ˈpʲicɲik/ (n)
piquenique
  rodzaj wypoczynku na łonie natury z z jedzeniem zabranym ze sobą;

piksel /ˈpʲiksɛl/ (n)
pixel, píxel
  (informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

piktogram /pʲikˈtɔɡrãm/ (n)
pictograma
  pojęcie przedstawione obrazem;

pilaw /ˈpʲilaf/ (n)
pilaf
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

pilnik /ˈpʲilʲɲik/ (n)
lima
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilnować /pʲilˈnɔvaʨ̑/ (v)
vigiar
  sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilny /ˈpʲilnɨ/ (adj)
urgente
  wymagający pośpiechu, szybkiego działania

pilot /ˈpʲilɔt/ (n)
piloto
  (lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem

pilotować (v)
pilotar
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przeprowadzać statek wodny przez obszar trudny do żeglugi
  prowadzić statek powietrzny

pinakoteka /ˌpʲĩnakɔˈtɛka/ (n)
pinacoteca
  galeria, zbiór obrazów i dzieł sztuki

pinczer średni /ˈpʲĩn͇ʧ̑ɛrʲ ˈɕrɛdʲɲi/ (n)
pinscher alemão
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy pinczerów pochodząca z Niemiec;

pingwin /ˈpʲĩŋɡvʲĩn/ (n)
pinguim, pingüim
  (ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pionek /ˈpʲjɔ̃nɛk/ (n)
peão
  (szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

pionier /ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr/ (n)
pioneiro
  ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

pionowy /pʲjɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
vertical
  prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo

piorun /ˈpʲjɔrũn/ (n)
relâmpago
  (meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron /ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n/ (n)
para-raios
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka /pʲjɔˈsɛ̃nka/ (n)
canção
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piołun /ˈpʲjɔwũn/ (n)
absinto
  (botanika, botaniczny) bylica piołun

pipeta /pʲiˈpɛta/ (n)
pipeta
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

piramida /ˌpʲirãˈmʲida/ (n)
pirâmide
  (architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
  (architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej
  (geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;

pirania /pʲiˈrãɲja/ (n)
piranha
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

pirat /ˈpʲirat/ (n)
pirata, corsário
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

pirenejski /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci/ (adj)
pirenaico
  związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów

piroga /pʲiˈrɔɡa/ (n)
piroga
  niewielka, płaskodenna łódź, wydrążona z pnia, poruszana zwykle jednym wiosłem – pagajem;

pirol /ˈpʲirɔl/ (n)
pirrol
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny o wzorze C4H5N;

piroman /pʲiˈrɔ̃mãn/ (n)
piromaníaco, pirómano
  (psychologia, psychologiczny) ktoś dotknięty piromanią

piromania /ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja/ (n)
piromania
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

pirometalurgia (n)
pirometalurgia
  dział metalurgii zajmujący się przerobem rud metali i metali wtórnych w wysokich temperaturach;

pirotechnik (n)
pirotécnico
  specjalista w dziedzinie pirotechniki

pirotechnika (n)
pirotecnia
  dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

pirydyna (n)
piridina
  (biochemia, biochemiczny) bezbarwny, organiczny, heterocykliczny związek chemiczny o nieprzyjemnym zapachu;

pisarka /pʲiˈsarka/ (n)
escritora
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz

pisarz /ˈpʲisaʃ/ (n)
escritor
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać /ˈpʲisaʨ̑/ (v)
escrever
  umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
  tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma
  tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę

pisco (n)
pisco
  rodzaj alkoholu z Ameryki Południowej, brandy ze sfermentowanych i destylowanych winogron;

pismo /ˈpʲismɔ/ (n)
escritura
  sposób pisania
escrita, escritura
  zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;

pistacja /pʲiˈstaʦ̑ʲja/ (n)
pistache
  owoc drzewa pistacjowego
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych;

pistolet /pʲiˈstɔlɛt/ (n)
pistola
  ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy /pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
submetralhadora, metralhadora de mão, pistola-metralhadora
  indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pisuar /pʲiˈsu<sup>w</sup>ar/ (n)
urinol
  muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

pitekantrop (n)
pitecantropo, pitecantropus
  (zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) Homo erectus Dubois, hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;

pitny /ˈpʲitnɨ/ (adj)
potável
  nieszkodliwy i zdatny do picia

piwnica /pʲivʲˈɲiʦ̑a/ (n)
porão
  podziemne piętro budynku

piwo /ˈpʲivɔ/ (n)
cerveja
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

piwowar /pʲiˈvɔvar/ (n)
cervejeiro
  osoba zajmująca się warzeniem piwa

pizza /ˈpʲiʦ̑ːa/ (n)
pizza
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria /pʲiʦ̑ˈːɛrʲja/ (n)
pizzaria, pizaria
  (gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

piórnik /ˈpʲjurʲɲik/ (n)
estojo
  zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro /ˈpʲjurɔ/ (n)
pena, pluma
  (ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
pena
  przyrząd do pisania

piątek /ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
sexta-feira, sexta
  piąty dzień tygodnia

pić /pʲiʨ̑/ (v)
beber, tomar
  spożywać płyny
  pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pięciokąt /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
pentâgono, pentágono
  (geometria) wielokąt mający pięć boków;

piękno /ˈpʲjɛ̃ŋknɔ/ (n)
beleza
  zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękność /ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕʨ̑/ (n)
beleza
  piękna kobieta

piękny /ˈpʲjɛ̃ŋknɨ/ (adj)
belo, bonito
  taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta /ˈpʲjɛ̃nta/ (n)
calcanhar
  (anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

piętro /ˈpʲjɛ̃ntrɔ/ (n)
andar, piso
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięściak /ˈpʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ak/ (n)
biface
  (archeologia, archeologiczny) paleolityczne narzędzie przeważnie z krzemienia lub twardej skały mające kształt migdałowaty, sercowaty lub owalny;

pięść /pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
punho
  zaciśnięta dłoń

piła /ˈpʲiwa/ (n)
peixe-serra
  (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba Pristis pristis z rodziny piłowatych, wyglądem przypominająca rekina;
serra
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka /ˈpʲiwka/ (n)
bola
  (sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych

piłka do metalu (n)
segueta, serra de arco
  (technologia, technika, techniczny) ręczne narzędzie z brzeszczotem zamocowanym na ramie, służąca do cięcia metalowych przedmiotów

piłka nożna /ˈpʲiwka ˈnɔʒna/ (n)
futebol
  (sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna /ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na/ (n)
andebol
  (sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłkarz /ˈpʲiwkaʃ/ (n)
futebolista
  (sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarzyki /ˌpʲiwkaˈʒɨci/ (n)
totó, futebol de mesa, fla-flu
  gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piżama /pʲiˈʒãma/ (n)
pijama
  strój, który zakłada się, idąc spać;

piżmak /ˈpʲiʒmak/ (n)
rato almiscareiro
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

plac /plaʦ̑/ (n)
praça
  wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac zabaw /ˈplaʣ̑ ˈzabaf/ (n)
parque infantil
  niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

placebo /plaˈʦ̑ɛbɔ/ (n)
placebo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;

plagiat /ˈplaɟjat/ (n)
plágio
  skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;
  utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)

plagiator /plaˈɟatɔr/ (n)
plagiador, plagiário
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem

plagionit (n)
plagionite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków;

plama /ˈplãma/ (n)
mancha, nódoa
  brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

plan /plãn/ (n)
plano
  to, co chcemy zrobić
  odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety

planeta /plãˈnɛta/ (n)
planeta
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planeta karłowata /plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata/ (n)
planeta anão
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą;

planetarium /ˌplãnɛˈtarʲjũm/ (n)
planetário
  (astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

plankton /ˈplãŋktɔ̃n/ (n)
plancto
  (biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie;

plantacja /plãnˈtaʦ̑ʲja/ (n)
plantação
  obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plaster /ˈplastɛr/ (n)
esparadrapo
  (medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany

platan /ˈplatãn/ (n)
plátano
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;

platyna /plaˈtɨ̃na/ (n)
platina
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

plazma /ˈplazma/ (n)
plasma
  (fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;

plaża /ˈplaʒa/ (n)
praia
  (turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plebiscyt /plɛˈbʲisʦ̑ɨt/ (n)
plebiscito
  (publikatory) powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy

plecak /ˈplɛʦ̑ak/ (n)
mochila
  rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy /ˈplɛʦ̑ɨ/ (n)
costas, dorso
  (anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;
  tylna część ubrania okrywająca plecy (1.1)

plemienny /plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
tribal
  dotyczący plemienia, właściwy plemieniu i jego regułom

plemię /ˈplɛ̃mʲjɔna/ /ˈplɛ̃mʲjɛ/ (n)
tribo
  forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

pleochroizm (n)
pleocroísmo
  zjawisko zmiany barwy w zależności od polaryzacji światła przechodzącego przez ciało;

pleonastyczny (adj)
pleonástico
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z pleonazmem, dotyczący pleonazmu

pleonazm /plɛˈɔ̃nasm̥/ (n)
pleonasmo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pleśń (n)
mofo, bolor
  gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik /plʲik/ (n)
arquivo, ficheiro
  (informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;

pliszka /ˈplʲiʃka/ (n)
alvéola
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

plon /plɔ̃n/ (n)
colheita
  zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców
  (przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania

plotka /ˈplɔtka/ (n)
mexerico
  pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie

pluskwa /ˈpluskfa/ (n)
percevejo
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;

plusz (n)
peluche, pelúcia
  (włókiennictwo) rodzaj miękkiej, puszystej tkaniny z okrywą włókienną

pluszowy miś /pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ/ (n)
ursinho de pelúcia
  zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja (n)
plutocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

pluton /ˈplutɔ̃n/ (n)
plutónio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;

pluwiometr (n)
pluviómetro, pluvímetro
  (meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych

pluć /pluʨ̑/ (v)
cuspir
  wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

plądrować /plɔ̃nˈdrɔvaʨ̑/ (v)
saquear
  przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

pneumatyczny /ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
pneumático
  zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

po /pɔ/ (preposition)
depois de
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po Chrystusie (adv)
depois de Cristo
  w okresie po narodzeniu Jezusa Chrystusa, w naszej erze

po angielsku (adv)
em inglês
  (językoznawstwo, językoznawczy) w języku angielskim

po pierwsze /pɔ‿ˈpʲjɛrfʃɛ/ (adv)
primeiramente
  przy wyliczaniu jako początek, jako pierwszy element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

po polsku /pɔ‿ˈpɔlsku/ (adv)
em polonês
  (językoznawstwo, językoznawczy) w języku polskim

po portugalsku (adv)
em português
  (językoznawstwo, językoznawczy) w języku portugalskim

po prostu /pɔ‿ˈprɔstu/ (adv)
simplesmente
  bezpośrednio, otwarcie, w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie

po włosku (adv)
em italiano
  (językoznawstwo, językoznawczy) w języku włoskim

pobyt /ˈpɔbɨt/ (n)
estadia
  przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pocałunek /ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
beijo
  serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pocałunek z języczkiem /ˌpɔʦ̑aˈwũnɛɡ zʲ‿jɛ̃w̃ˈzɨʧ̑ʲcɛ̃m/ (n)
beijo de língua
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) (zobacz) francuski pocałunek

pochlebstwo (n)
lisonja
  nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się

pochmurny /pɔˈxmurnɨ/ (adj)
nublado
  pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami

pochodnia /pɔˈxɔdʲɲa/ (n)
tocha
  smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodzenie /ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
origem
  wywodzenie się z czegoś

pochwa /ˈpɔxfa/ (n)
vagina
  (anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;
bainha
  futerał na broń białą;

pochwalać (v)
aprovar
  uznawać za dobre, słuszne, właściwe

pochwała /pɔxˈfawa/ (n)
louvor
  pochwalenie kogoś lub czegoś

pociecha /pɔˈʨ̑ɛxa/ (n)
conforto
  to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie

pocieszać /pɔˈʨ̑ɛʃaʨ̑/ (v)
consolar
  mówić komuś zasmuconemu miłe rzeczy w celu wprawienia go w lepszy nastrój

pocieszenie (n)
consolação
  (rzeczownik odczasownikowy) od pocieszyć

pocieszyciel (n)
consolador
  ten, który daje pocieszenie

pocisk manewrujący /ˈpɔʨ̑isk ˌmãnɛvruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
míssil de cruzeiro
  (wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;

pociąg /ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
trem, comboio
  (transport, transportowy) (kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;
atração, desejo
  pragnienie, pożądanie kogoś lub czegoś

pocić się /ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ/ (v)
suar, transpirar
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku

poczta /ˈpɔʧ̑ta/ (n)
correio, estação de correios
  budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)
correio
  instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
  korespondencja, listy

pocztowy /pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (adj)
postal
  związany z pocztą, dotyczący poczty

pocztówka /pɔʧ̑ˈtufka/ (n)
cartão postal
  karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie humoru /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru/ (n)
senso de humor
  umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś

poczwarka /pɔʧ̑ˈfarka/ (n)
pupa
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;

początek /pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk/ (n)
início, começo, princípio
  to, od czego się coś zaczyna

początkowy /ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
inicial
  stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

pod /pɔt/ (preposition)
sob, debaixo de
  …wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia
sob
  …wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia

podatek /pɔˈdatɛk/ (n)
imposto
  powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatnik /pɔˈdatʲɲik/ (n)
contribuinte, tributário
  osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podbródek /pɔdˈbrudɛk/ (n)
queixo
  (anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg

podczerwony /ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
infravermelho
  (optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

poddasze /pɔdˈːaʃɛ/ (n)
sótão
  (budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

podejrzany /ˌpɔdɛjˈʒãnɨ/ (n)
suspeito
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzenie /ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
suspeita
  posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzewać /ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑/ (v)
suspeitar
  przypuszczać

podeszwa /pɔˈdɛʃfa/ (n)
sola
  dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami

podglądacz (n)
voyeurista
  osoba obserwująca z ukrycia

podklasa (n)
subclasse
  (systematyka) kategoria systematyczna niższa od klasy

podkowa /pɔtˈkɔva/ (n)
ferradura
  metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkradać /pɔtˈkradaʨ̑/ (v)
surrupiar
  kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu

podkreślać /pɔtˈkrɛɕlaʨ̑/ (v)
sublinhar
  zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę
  (przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt

podmiejski /pɔdˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
suburbano
  znajdujący się na przedmieściu

podmorski (adj)
submarino
  leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza

podnawka (n)
rémora
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny podnawek (Echeneidae) z aparatem przyssawkowym na grzbiecie, którym przyczepia się do dużych zwierząt morskich lub okrętów;

podniebienie /ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
paladar, céu da boca
  (anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;
paladar
  (przenośnie, przenośnia) smak, gust

podobać się /pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
agradar
  odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobieństwo /ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
semelhança
  zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami
  (matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów;

podobny /pɔˈdɔbnɨ/ (adj)
semelhante, similar
  (geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;
parecido, similar
  wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podologia (n)
podologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;

podpis /ˈpɔtpʲis/ (n)
assinatura, firma
  własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpisywać /ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
assinar
  składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie

podpułkownik /ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik/ (n)
tenente-coronel
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrząd (n)
subordem
  (biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa od rzędu; grupa powstała z podzielenia rzędu na niższe;

podróż /ˈpɔdruʃ/ (n)
viagem
  długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróżniczek /ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
pisco-de-peito-azul
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżnik /pɔdˈruʒʲɲik/ (n)
viajante
  ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często)

podróżować /ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑/ (v)
viajar
  przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podskórnie (adv)
subcutaneamente
  w sposób podskórny

podskórny (adj)
subcutâneo
  umiejscowiony pod skórą

podstawa /pɔtˈstava/ (n)
base
  to, na czym coś stoi
  pewna zasada, baza teoretyczna

podstawowy /ˌpɔtstaˈvɔvɨ/ (adj)
básico
  główny, elementarny

podstęp /ˈpɔtstɛ̃mp/ (n)
truque
  przemyślane działanie mające na celu oszukanie kogoś

podtlenek /pɔtˈːlɛ̃nɛk/ (n)
subóxido
  (chemia, chemiczny) związek różnych pierwiastków z tlenem

podtytuł (n)
subtítulo
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) tytuł uzupełniający, umieszczany po tytule właściwym

poduszka /pɔˈduʃka/ (n)
travesseiro, almofada
  worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszka powietrzna /pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna/ (n)
airbag
  (motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

poduszkowiec /ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
aerodeslizador, hovercraft
  pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwiązka /pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska/ (n)
jarreteira, liga
  opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę;

podwozie /pɔdˈvɔʑɛ/ (n)
chassi
  (motoryzacja) dolna część pojazdu z układem jezdnym i kierowniczym;

podwójnie (adv)
duplamente
  dwa razy tyle

podwójny /pɔˈdvujnɨ/ (adj)
duplo, dúplice
  składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podwójny podbródek (n)
queixo duplo
  warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominajacą podbródek

podwórze /pɔdˈvuʒɛ/ (n)
corte
  plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami

podział /ˈpɔʥ̑aw/ (n)
divisão
  podzielenie czegoś na dwie lub więcej części

podziemny /pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
subterrâneo
  znajdujący się pod powierzchnią ziemi

podziw /ˈpɔʥ̑if/ (n)
admiração
  zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać /pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑/ (v)
admirar
  darzyć podziwem

podziękowanie /ˌpɔʥ̑ɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ/ (n)
agradecimento
  (rzeczownik odczasownikowy) od podziękować

podzwrotnikowy (adj)
subtropical
  leżący w pobliżu zwrotnika, właściwy dla strefy zwrotnika

podążać /pɔˈdɔ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
seguir
  (książkowy) iść, jechać, pośpieszać w danym kierunku

podłoga /pɔdˈwɔɡa/ (n)
chão, assoalho
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podły /ˈpɔdwɨ/ (adj)
mau
  pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę
  wynikający z czyjejś niegodziwości

poeta /pɔˈɛta/ (n)
poeta
  literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetka /pɔˈɛtka/ (n)
poetisa
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze wiersze

poetycki /ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
poético
  związany z poezją

poezja /pɔˈɛzʲja/ (n)
poesia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poezja konkretna /pɔˈɛzʲja kɔ̃ŋˈkrɛtna/ (n)
poesia concreta
  kierunek artystyczny łączący elementy poezji i sztuk wizualnych;

poganin /pɔˈɡãɲĩn/ (n)
pagão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

poganka /pɔˈɡãnka/ (n)
pagã
  kobieta wyznająca religię inną niż jedna z dużych, monoteistycznych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogarda /pɔˈɡarda/ (n)
menosprezo
  uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogański /pɔˈɡãj̃sʲci/ (adj)
pagão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogaństwo /pɔˈɡãj̃stfɔ/ (n)
paganismo
  często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogoda /pɔˈɡɔda/ (n)
tempo
  chwilowy stan atmosfery

pogodny /pɔˈɡɔdnɨ/ (adj)
sereno
  (książkowy) pełen spokoju, wesoły, odznaczający się pogodą ducha

pogonofobia (n)
pogonofobia
  (psychologia, psychologiczny) lęk przed zarostem, brodą

pogrom /ˈpɔɡrɔ̃m/ (n)
pogrom
  masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej

pogrzeb /ˈpɔɡʒɛp/ (n)
funeral, enterro, exéquias
  uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogróżka /pɔˈɡruʃka/ (n)
ameaça
  groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.

pointylizm (n)
pontilhismo
  (sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

pojawiać się /pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
aparecer
  stawać się widocznym, jawnym

pojawić się /pɔˈjavʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
aparecer
  (zobacz) pojawiać się

pojazd /ˈpɔjast/ (n)
veículo
  maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;

pojedynek (n)
duelo
  dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów
  walka, spór między dwiema stronami

pojemnik /pɔˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
recipiente
  zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność /pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
capacidade
  parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojutrze /pɔˈjuṭʃɛ/ (adv)
depois de amanhã
  za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pokarmowy (adj)
digestório
  dotyczący pokarmu

pokazywać /ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑/ (v)
mostrar, demonstrar
  dawać możliwość zobaczenia czegoś
demonstrar
  wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś

poker /ˈpɔkɛr/ (n)
pôquer
  (termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;

pokojowy /ˌpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
pacífico
  dotyczący porozumienia lub zgody

pokolenie /ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
geração
  grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku
  członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)
  grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń

pokora /pɔˈkɔra/ (n)
humildade
  świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom

pokorny (adj)
humilde
  nie wywyższający się, skromny

pokrywać /pɔˈkrɨvaʨ̑/ (v)
cobrir
  nanosić coś na coś
  (handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części
  (zootechnika, zootechniczny) zapładniać

pokrzywa /pɔˈkʃɨva/ (n)
urtiga
  (botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokusa /pɔˈkusa/ (n)
tentação
  trudne do opanowania pragnienie

pokój /ˈpɔkuj/ (n)
quarto, sala, aposento, câmara
  (budownictwo) część mieszkania, izba
paz
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
  (przestarzałe, przestarzały) spokój

pokład /ˈpɔkwat/ (n)
convés
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;

pokłon /ˈpɔkwɔ̃n/ (n)
reverência
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach;
  niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci

polana /pɔˈlãna/ (n)
clareira
  pozbawione drzew miejsce w lesie;

pole /ˈpɔlɛ/ (n)
campo, área
  (geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej;
campo
  część ziemi przeznaczona pod uprawę;
  (fizyka, fizyczny) obszar działania sił;
  miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym

pole bitwy /ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ/ (n)
campo de batalha
  miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie

pole elektryczne /ˈpɔlɛ ˌːlɛkˈtrɨʧ̑nɛ/ (n)
campo eléctrico
  (fizyka, fizyczny) pole fizyczne, stan przestrzeni, w której na ładunek elektryczny działa siła;

pole karne (n)
grande área
  (sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad

pole magnetyczne (n)
campo magnético
  (fizyka, fizyczny) stan przestrzeni z siłami oddziałującymi na ładunki elektryczne i ciała w niej się znajdujące;

polecać /pɔˈlɛʦ̑aʨ̑/ (v)
recomendar
  przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle

polemika /pɔˈlɛ̃mʲika/ (n)
polémica
  dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji

poli-
poli-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś

poliamoria /ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja/ (n)
poliamor
  (socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;

poliandria /ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja/ (n)
poliandria
  forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami;

polichóralność (n)
estilo policoral
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika komponowania, która polega na dialogowaniu między sobą dwóch lub więcej chórów;

policja /pɔˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
polícia
  instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;

policja drogowa (n)
polícia de trânsito
  (administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant /pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt/ (n)
policial
  funkcjonariusz policji

policyjny /ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
policial
  związany z policją

policzek /pɔˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
bochecha, face
  (anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

poliestezja (n)
poliestesia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie wrażliwości na bodźce dotykowe polegające na wielokrotnym odczuciu podrażnienia przez pojedynczy bodziec

polietylen (n)
polietileno
  (chemia, chemiczny) termoplastyczny polimer syntetyczny otrzymywany przez polimeryzację etenu;

polifagia (n)
polifagia
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nadmierne zwiększenie łaknienia, wzmożony apetyt;

polifenol (n)
polifenol
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny zawierający przynajmniej dwie grupy hydroksylowe przyłączone do pierścienia aromatycznego, występujący w roślinach i wykazujący działanie przeciwutleniające i zmniejszające ryzyko wystąpienia chorób układu krwionośnego i raka;

poligamia /ˌpɔlʲiˈɡãmʲja/ (n)
poligamia
  (socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

poligamiczny (adj)
polígamo
  (socjologia, socjologiczny) (zoologia, zoologiczny) dotyczący poligamii

poligamista (n)
polígamo
  mężczyzna praktykujący poligamię

poliglota /ˌpɔlʲiˈɡlɔta/ (n)
poliglota
  osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami

poligon /pɔˈlʲiɡɔ̃n/ (n)
polígono
  (wojskowość, wojskowy) wydzielony obszar służący do ćwiczeń wojskowych

polimorficzny (adj)
polimórfico
  mający różne postaci

polineuropatia (n)
polineuropatia
  (medycyna, medyczny) zespół objawów wynikłych z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych

polip /ˈpɔlʲip/ (n)
pólipo
  (medycyna, medyczny) patologiczny, łagodny rozrost błony śluzowej, np. esicy, nosa lub macicy;

poliptyk (n)
políptico
  (sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;

poliszynel /ˌpɔlʲiˈʃɨ̃nɛl/ (n)
polichinelo
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) typ komicznej postaci z francuskiego commedia dell'arte – z garbem, w charakterystycznej czarnej masce z haczykowatym nosem;

politechnika /ˌpɔlʲiˈtɛxʲɲika/ (n)
escola politécnica
  uczelnia wyższa o statusie uniwersyteckim i profilu technicznym;

politeizm /ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
politeísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

politologia /ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja/ (n)
ciência política
  nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką;

politycznie (adv)
politicamente
  w sposób dotyczący polityki

polityczny /ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
político
  dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk /pɔˈlʲitɨk/ (n)
político
  osoba zajmująca się polityką

polityka /pɔˈlʲitɨka/ (n)
política
  całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
  system odgórnie wprowadzonych zasad

poliwęglan (n)
policarbonato
  (chemia, chemiczny) rodzaj poliestrów, estry kwasu węglowego;

polo /ˈpɔlɔ/ (n)
pólo
  (sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;

polon /ˈpɔlɔ̃n/ (n)
polónio, polônio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polowanie /ˌpɔlɔˈvãɲɛ/ (n)
caça
  (łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny
  (przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia

polować /pɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
caçar
  brać udział w polowaniu, tropić aby zabić

polski /ˈpɔlsʲci/ (adj)
polaco, polonês
  odnoszący się do Polski lub Polaków
polonês
  odnoszący się do polszczyzny

polski /ˈpɔlsʲci/ (n)
polaco, polonês
  (językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polski owczarek podhalański (n)
pastor-de-tatra
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa należąca do grupy owczarków;

poltergeist (n)
poltergeist
  niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu

polucja /pɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
polução
  (fizjologia, fizjologiczny) mimowolny wytrysk nasienia u mężczyzn podczas snu

pomagać /pɔ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
ajudar
  ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcza /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
laranjeira, laranja
  (botanika, botaniczny) drzewo, którego owocem jest pomarańcza (1.1);
laranja, laranjeira
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce

pomarańcza bergamota /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a ˌbɛrɡãˈmɔta/ (n)
bergamota
  (botanika, botaniczny) Citrus bergamia, gatunek rośliny z rodziny rutowatych, uprawianej głównie we Włoszech;

pomarańczowy /ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
laranja, alaranjado
  mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomiar /ˈpɔ̃mʲjar/ (n)
medida, medição
  (metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomidor /pɔ̃ˈmʲidɔr/ (n)
tomateiro, tomate
  (botanika, botaniczny) Lycopersicon Mill., sekcja roślin z rodzaju psianka;
tomate
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)

pomieszczenie /ˌpɔ̃mʲjɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
quarto
  (budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu

pomnik przyrody /ˈpɔ̃mʲɲik pʃɨˈrɔdɨ/ (n)
monumento natural
  okaz przyrody (drzewo, skała itp.) prawnie chroniony ze względu na jego walory przyrodnicze, estetyczne lub historyczne;

pomoc /ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
ajuda, socorro
  ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocniczy /ˌpɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
auxiliar
  stanowiący pomoc dla kogoś lub czegoś

pomolog (n)
pomólogo
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) specjalista w dziedzinie pomologii

pomologia (n)
pomologia
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) dział sadownictwa: nauka o właściwościach drzew i krzewów owocowych

pomologiczny (adj)
pomológico
  (agrotechnika, agrotechniczny) związany z pomologią, dotyczący pomologii

pompa /ˈpɔ̃mpa/ (n)
bomba
  (mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;
  (ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość

pompa ciepła /ˈpɔ̃mpa ˈʨ̑ɛpwa/ (n)
bomba de calor
  (fizyka, fizyczny) teoretyczna maszyna cieplna, która wymusza przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o temperaturze wyższej;

pompejańczyk (n)
pompeiano
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Pompejów; osoba z tego miasta

pompejański (adj)
pompeiano
  związany z Pompejami, dotyczący Pompejów, pochodzący z Pompejów

pompon /ˈpɔ̃mpɔ̃n/ (n)
pompom
  przyszywana ozdoba z włóczki w formie puszystej kulki;
  duża puszysta ozdoba do machania dla czirliderki

pomysł /ˈpɔ̃mɨsw̥/ (n)
ideia
  myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomysłowy /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
engenhoso
  mający wiele pomysłów

pomyłka /pɔ̃ˈmɨwka/ (n)
erro
  błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu

pomyślność /pɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
ventura
  sprzyjający los, korzystny bieg wydarzeń

ponad /ˈpɔ̃nat/ (preposition)
sobre
  …tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
mais de
  …tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

poncz (n)
ponche
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;

poniedziałek /ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk/ (n)
segunda-feira, segunda
  pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ /pɔ̃ˈɲɛvaʃ/ (conjunction)
porque, já que
  …wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

ponury /pɔ̃ˈnurɨ/ (adj)
sombrio
  pełen smutku, przygnębienia

pooperacyjny (adj)
pós-operatório
  (medycyna, medyczny) następujący po operacji

popielica (n)
arganaz
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju popielic (1.1)

popielniczka /ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
cinzeiro
  otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popiersie /pɔˈpʲjɛrʲɕɛ/ (n)
busto
  (sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popiół /ˈpɔpʲjuw/ (n)
cinza, cinzas
  szary proszek pozostający po spaleniu czegoś

popołudnie /ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ/ (n)
tarde
  okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawny /pɔˈpravnɨ/ (adj)
correto
  zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

popularność /ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑/ (n)
popularidade
  bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

popularny /ˌpɔpuˈlarnɨ/ (adj)
popular
  taki, który jest powszechnie używany; znany ogółowi społeczeństwa, cieszący się uznaniem; ceniony

popularyzować /ˌpɔpularɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
popularizar
  czynić coś powszechnie znanym, rozpowszechniać coś, propagować

populizm /pɔˈpulʲism̥/ (n)
populismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;

popyt /ˈpɔpɨt/ (n)
demanda
  (ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

por /pɔr/ (n)
alho-porro, alho-poró
  (botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;
alho-francês, alho-porro, porro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo z młodych pędów pora (1.1)

pora roku /ˈpɔra ˈrɔku/ (n)
estação
  okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

porada /pɔˈrada/ (n)
conselho
  wskazówka, zalecenie komuś czegoś

poranny /pɔˈrãnːɨ/ (adj)
da manhã, matinal, matutino
  taki, który ma miejsce o poranku

porażka /pɔˈraʃka/ (n)
derrota
  przegrana bitwa

porcelana /ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna/ (n)
porcelana
  materiał ceramiczny służący do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

porcja /ˈpɔrʦ̑ʲja/ (n)
parte
  określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

pornografia /ˌpɔrnɔˈɡrafʲja/ (n)
pornografia
  wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny /ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
pornográfico
  związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja (n)
pornocracia
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

poronienie /ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
aborto espontâneo
  (fizjologia, fizjologiczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

poronić (v)
malparir
  (medycyna, medyczny) urodzić przedwcześnie martwy płód

porost /ˈpɔrɔst/ (n)
líquen
  (przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;

porowaty (adj)
poroso
  posiadający małe otwory (pory) na powierzchni

poroże (n)
corno
  (łowiectwo, łowiecki) oba rogi samca jeleniowatych

port /pɔrt/ (n)
porto
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;

portal /ˈpɔrtal/ (n)
portal
  (architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego;
  (informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (fantasy) (ezoteryka) bezpośrednie przejście do innego świata, rzeczywistości, wymiaru lub miejsca

portfel /ˈpɔrtfɛl/ (n)
portfólio
  (finanse, finansowy) ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną

porto /ˈpɔrtɔ/ (n)
porto
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wzmacniane wino portugalskie;

portorykański (adj)
porto-riquenho
  związany z Portorykiem (państwem lub wyspą) albo Portorykańczykami

portret /ˈpɔrtrɛt/ (n)
retrato
  (sztuka) dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób
  (przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

portret pamięciowy /ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
retrato falado, retrato-robô
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (adj)
português
  odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (n)
português
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Portugalii;

porucznik /pɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
tenente
  (wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruszać /pɔˈruʃaʨ̑/ (v)
mexer
  wprawiać coś w ruch

poruszać się jak słoń w składzie porcelany /pɔˈruʃaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ/ (v)
comportar-se como un elefante numa loja de cristais
  zachowywać się w sposób niedelikatny, poruszać się niezgrabnie, niezręcznie, niszcząc delikatne rzeczy

porwanie /pɔˈrvãɲɛ/ (n)
sequestro
  działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)

poryw (n)
rabanada
  nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury

porzeczka /pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
groselha
  (botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;
  (spożywczy) owoc porzeczki (1.1)

porządek /pɔˈʒɔ̃ndɛk/ (n)
ordem
  stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu
  kolejność czegoś

poród /ˈpɔrut/ (n)
parto
  (fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie /ˌpɔruvˈnãɲɛ/ (n)
comparação
  (rzeczownik odczasownikowy) od porównać

porównawczy (adj)
comparativo
  opierający się na porównaniu

porównywalny (adj)
comparável
  na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

porównywać /ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑/ (v)
comparar
  zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

poręcz /ˈpɔrɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
corrimão
  uchwyt biegnący wzdłuż schodów
  balustrada balkonu

posag /ˈpɔsak/ (n)
dote
  rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

poseł /ˈpɔsɛw/ (n)
deputado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek Sejmu lub innego parlamentu;

posiadacz /pɔˈɕadaʧ̑/ (n)
proprietário
  ktoś, kto coś ma, posiada

posiadanie /ˌpɔɕaˈdãɲɛ/ (n)
posse
  (rzeczownik odczasownikowy) od posiadać

posiadać /pɔˈɕadaʨ̑/ (v)
ter, possuir
  (książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości

posiadłość /pɔˈɕadwɔɕʨ̑/ (n)
fazenda, domínio
  teren i zabudowania należące do kogoś

posiłek /pɔˈɕiwɛk/ (n)
refeição
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

post /pɔst/ (n)
jejum
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
  czas obowiązywania postu (1.1)

postprodukcja (n)
pós-produção
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

postulować /ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑/ (v)
postular
  proponować lub domagać się czegoś

postęp /ˈpɔstɛ̃mp/ (n)
progresso
  rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowanie /ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ/ (n)
processo
  określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

poszukiwacz /ˌpɔʃuˈcivaʧ̑/ (n)
buscador
  osoba, która czegoś poszukuje

posłuszeństwo (n)
obediência
  postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłusznie (adv)
obedientemente
  w sposób posłuszny

posłuszny /pɔˈswuʃnɨ/ (adj)
obediente
  spełniający bez protestu polecenia

pot /pɔt/ (n)
suor
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potajemny /ˌpɔtaˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
segredo
  trzymany bądź wykonywany w tajemnicy

potamologia /ˌpɔtãmɔˈlɔɟja/ (n)
potamologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o rzekach, strumieniach i potokach;

potas /ˈpɔtas/ (n)
potássio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potaż /ˈpɔtaʃ/ (n)
potassa
  (chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3);

potem /ˈpɔtɛ̃m/ (adv)
depois
  później, w chwili następnej

potencjalny /ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
potencial
  możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

potencjał /pɔˈtɛ̃nʦ̑ʲjaw/ (n)
potencial
  tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości
  (fizyka, fizyczny) miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu

potok /ˈpɔtɔk/ (n)
córrego
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;

potomstwo /pɔˈtɔ̃mstfɔ/ (n)
descendência
  (książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (n)
necessidade
  uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

potrzebny /pɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
necessário
  taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebować /ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑/ (v)
precisar, necessitar
  mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potrójny /pɔˈtrujnɨ/ (adj)
triplo
  składający się z trzech jednakowych lub podobnych części

potwierdzenie /ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
confirmação
  pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

potwierdzić /pɔˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑/ (v)
confirmar
  stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie

potwór /ˈpɔtfur/ (n)
monstro
  straszny stwór

potyliczny (adj)
occipital
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący potylicy

poważny /pɔˈvaʒnɨ/ (adj)
sério
  budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
  o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
  mający uznanie u innych osób
  odpowiedzialny, godny zaufania

powiedzieć /pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
dizer
  wyrazić coś słowami, oznajmić
  wyrazić w jakikolwiek sposób komunikatywny

powieka /pɔˈvʲjɛka/ (n)
pálpebra
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzchnia /pɔˈvʲjɛʃxʲɲa/ /pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ/ (n)
área
  (potocznie, potoczny) miara wielkości zbioru na płaszczyźnie, pole powierzchni
superfície
  zewnętrzna strona
  określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
  wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy

powierzchniowy (adj)
superficial
  pojawiający się/występujący na powierzchni

powierzchowny (adj)
superficial
  taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy

powietrze /pɔˈvʲjɛṭʃɛ/ (n)
ar
  mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;
  w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią

powietrzny /pɔˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
aéreo
  związany z powietrzem, dotyczący powietrza

powieść /ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
romance
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powinien /pɔˈvʲĩɲɛ̃n/ (modal)
dever
  wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił
  musieć
  wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

powodzenia /ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
boa sorte
  wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powolność (n)
lentidão
  cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

powrót /ˈpɔvrut/ (n)
regresso
  ponowne przybycie do tego samego miejsca

powstanie /pɔˈfstãɲɛ/ (n)
levante, insurreição
  zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstrzymywać /ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
impedir
  pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś

powszechnie /pɔˈfʃɛxʲɲɛ/ (adv)
geralmente
  w sposób powszechny

powtarzać /pɔˈftaʒaʨ̑/ (v)
repetir
  mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powód /ˈpɔvut/ (n)
motivo
  coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego

powódź /ˈpɔvuʨ̑/ (n)
inundação
  (meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;

powściągliwy (adj)
reservado
  potrafiący zachować opanowanie, mający umiar

pozamałżeński /ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
extraconjugal
  odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania

pozasądowy (adj)
extrajudicial
  odbywający się bez udziału sądu

pozaziemski (adj)
extraterrestre, extraterreno
  pochodzący spoza Ziemi

poziom /ˈpɔʑɔ̃m/ (n)
nível
  położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
  stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
  stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju

poziom morza /ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa/ (n)
nível do mar
  (geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości;

poziomka /pɔˈʑɔ̃mka/ (n)
morango silvestre
  (botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;

poziomo (adv)
horizontalmente
  równolegle do podłoża

poziomy /pɔˈʑɔ̃mɨ/ (adj)
horizontal
  prostopadły do kierunku siły grawitacji

poznać /ˈpɔznaʨ̑/ (v)
conhecer
  zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie
  nawiązać znajomość z kimś

pozornie (adv)
aparentemente
  sprawiając wrażenie prawdziwego

pozostawać /ˌpɔzɔˈstavaʨ̑/ (v)
permanecer
  być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś

pozwalać /pɔˈzvalaʨ̑/ (v)
permitir
  zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozycja /pɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
posição
  konkretne ułożenie ludzkiego ciała
  położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów
  (ekonomia, ekonomiczny) stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych
  (sport, sportowy) miejsce zawodnika
  miejsce w jakimś spisie
  o urządzeniu: odpowiednie ustawienie działania, tryb działania

pozytywizm (n)
positivismo
  (filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy

pozytywnie (adv)
positivamente
  w sposób pozytywny

pozytywny /ˌpɔzɨˈtɨvnɨ/ (adj)
positivo
  przynoszący korzyści

pozłacać (v)
dourar
  pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor

połowa /pɔˈwɔva/ (n)
metade
  jedna z dwóch równych części całości

położenie /ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
localização
  miejsce znajdowania się czegoś

położnica (n)
parturiente
  kobieta w okresie połogu

położnictwo (n)
obstetrícia
  (medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu

położniczy (adj)
obstetríco
  (medycyna, medyczny) związany z położnictwem, dotyczący położnictwa

południe /pɔˈwudʲɲɛ/ (n)
sul
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
meio-dia
  chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;

południk /pɔˈwudʲɲik/ (n)
meridiano
  (geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południowiec (n)
sulista
  osoba z południa, z krajów na południu

południowoafrykański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
sul-africano
  odnoszący się do Republiki Południowej Afryki

południowokoreański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
sul-coreano
  odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowy /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (adj)
austral, do sul
  (geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)

południowy wschód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut/ (n)
sudeste
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut/ (n)
sudoeste
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać (v)
engolir
  przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

pończocha /pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa/ (n)
meia
  obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pościg (n)
perseguição
  (przenośnie, przenośnia) przesadne staranie się, by coś zdobyć
  ściganie kogo lub czego

pościć /ˈpɔɕʨ̑iʨ̑/ (v)
jejuar
  przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek /pɔˈɕladɛk/ (n)
nádega
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

poślizgnąć się (v)
derrapar, deslizar
  utracić równowagę na śliskiej powierzchni

pośmiertny (adj)
póstumo
  zrobiony po czyjejś śmierci; zachodzący po śmierci

pośpiech /ˈpɔɕpʲjɛx/ (n)
pressa
  spieszenie się, robienie czegoś szybko

pośrednik (n)
intermediário
  osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami

pośrednio (adv)
indiretamente
  w sposób pośredni

poświęcać /pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
dedicar
  oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie

pożar /ˈpɔʒar/ (n)
incêndio
  niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożegnanie (n)
despedida, adeus
  (rzeczownik odczasownikowy) od pożegnać

pożyczać /pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑/ (v)
emprestar
  dawać coś komuś na pewien czas

pożyczka /pɔˈʒɨʧ̑ka/ (n)
empréstimo
  danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożyteczny idiota /ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ iˈdʲjɔta/ (n)
idiota útil
  ktoś nieświadomie manipulowany, przyczyniający się do sprawy;

pożywienie /ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
alimento
  jedzenie, pokarm, strawa

pożądanie /ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ/ (n)
desejo
  pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

pożądać /pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑/ (v)
desejar
  bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć
  czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie

prababcia /praˈbapʲʨ̑a/ (n)
bisavó
  matka dziadka lub babci

prababka /praˈbapka/ (n)
bisavó
  matka dziadka lub babki

praca /ˈpraʦ̑a/ (n)
trabalho
  miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
  artykuł, tekst lub dzieło plastyczne
trabalho, emprego
  wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;
  (fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;

praca domowa /ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva/ (n)
lição de casa
  (edukacja, edukacyjny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

pracodawca /ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a/ (n)
empregador
  osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracować /praˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
trabalhar
  wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracowity /ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ/ (adj)
diligente
  taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością

pracownica /ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
operária
  kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracownik /praˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
empregado
  osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

pracownik seksualny (n)
trabalhador sexual
  mężczyzna, który świadczy płatne usługi seksualne (określenie neutralne, niedeprecjonujące)

praczka /ˈpraʧ̑ka/ (n)
lavadeira
  kobieta zawodowo piorąca

pradziadek /praˈʥ̑adɛk/ (n)
bisavô
  ojciec dziadka lub babci

pragmatyczny (adj)
pragmático
  wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść

pragnienie /praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
sede
  (fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;

prajęzyk (n)
protolíngua
  język, z którego wywodzą się inne języki;

praktyka /ˈpraktɨka/ (n)
prática
  świadoma i celowa działalność ludzka
  doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej
  okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie
  wykonywanie zawodu

pralka /ˈpralka/ (n)
máquina de lavar, máquina de lavar roupa
  (technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia /ˈpralʲɲa/ (n)
lavanderia, lavandaria
  miejsce, w którym pierze się odzież

pranie pieniędzy (n)
lavagem de dinheiro
  (kryminologia, kryminologiczny) działania zmierzające do wprowadzenia do legalnego obrotu pieniędzy z nielegalnych źródeł;

prasa /ˈprasa/ (n)
imprensa, prensa
  (publikatory) ogół czasopism
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;

prasować /praˈsɔvaʨ̑/ (v)
passar
  wygładzać tkaninę za pomocą rozgrzanego żelazka, prasowalnicy itp.

prawa człowieka /ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka/ (n)
direitos humanos
  niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawa kobiet (n)
direitos da mulher
  uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach;

prawa zwierząt /ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt/ (n)
direitos dos animais, direitos animais
  idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda /ˈpravda/ (n)
verdade
  treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo /ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
probabilidade
  (matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1);
  szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie /ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ/ (adv)
provavelmente
  przypuszczalnie, być może

prawdopodobny /ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ/ (adj)
provável
  przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwy /pravʲˈʥ̑ivɨ/ (adj)
verdadeiro, autêntico
  rzeczywisty
  typowy dla naszych wyobrażeń

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie /pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ/ (proverb)
amigo na necessidade é amigo de verdade
  szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawica /praˈvʲiʦ̑a/ (n)
direita
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej
  (książkowy) prawa dłoń, prawa ręka

prawidło /praˈvʲidwɔ/ (n)
régua
  (przestarzałe, przestarzały) zasada, przepis, norma zapewniająca prawidłowość czegoś

prawidłowy /ˌpravʲidˈwɔvɨ/ (adj)
correto
  bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
  zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami
  dobrze uformowany, foremny
  słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)

prawie /ˈpravʲjɛ/ (particle)
quase
  …informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawnik /ˈpravʲɲik/ (n)
jurista
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca wykształcenie prawnicze

prawnuczka /praˈvnuʧ̑ka/ (n)
bisneta
  córka wnuka lub wnuczki

prawnuk /ˈpravnuk/ (n)
bisneto
  syn wnuczki lub wnuka

prawo /ˈpravɔ/ (n)
direito
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś;
  w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona

prawo jazdy /ˈpravɔ ˈjazdɨ/ (n)
carta de condução, carta de motorista
  (motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo karne /ˈpravɔ ˈkarnɛ/ (n)
direito penal
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół norm prawnych zawierających zakazy i nakazy, których naruszenie jest karalne;

prawo międzynarodowe /ˈpravɔ ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɛ/ (n)
direito internacional
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;

prawo publiczne /ˈpravɔ puˈblʲiʧ̑nɛ/ (n)
direito público
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego;

praworęczny /ˌpravɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
destro
  posługujący się głównie prawą ręką

praworęczny /ˌpravɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (n)
destro
  osoba praworęczna (1.1)

prawoznawstwo (n)
jurisprudência
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie

prawość /ˈpravɔɕʨ̑/ (n)
retidão
  cecha tego, kto jest prawy

prawy /ˈpravɨ/ (adj)
direito
  znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce

prawybory (n)
eleição primária
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu

praxis /ˈpraksʲis/ (n)
práxis
  (filozofia, filozoficzny) rzeczywiste działanie i faktyczny stan rzeczy w opozycji do postulatów i teorii

prazeodym /ˌprazɛˈɔdɨ̃m/ (n)
praseodímio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prałat /ˈprawat/ (n)
prelado
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższy dostojnik w Kościele katolickim;

preambuła (n)
preâmbulo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uroczysty wstęp do aktu prawnego;

precel (n)
pretzel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;

preeklampsja (n)
pré-eclampsia
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu

preferować /ˌprɛfɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
preferir
  dawać komuś/czemuś pierwszeństwo, preferencje

prefiks /ˈprɛfʲiks/ (n)
prefixo
  (językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoria /ˌprɛxʲiˈstɔrʲja/ (n)
pré-história
  okres dziejów od pojawienia się człowieka do powstania pisma;

prehistoryczny (adj)
pré-histórico
  związany z prehistorią, dotyczący prehistorii

prekognicja /ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
precognição
  zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;

premier /ˈprɛ̃mʲjɛr/ (n)
primeiro ministro
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera /prɛ̃ˈmʲjɛra/ (n)
estreia
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenatalny (adj)
pré-natal
  (medycyna, medyczny) związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego

prenumerata /ˌprɛ̃nũmɛˈrata/ (n)
assinatura
  przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

preria (n)
prado
  (geografia, geograficzny) równinne stepy w centralnej części Ameryki Północnej;

preskryptywizm (n)
normativismo, prescritivismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) dążność do nakreślania norm lub zaleceń językowych z zamiarem wywarcia wpływu na użytkowników języka, aby trzymali się proponowanych środków;

prestiż /ˈprɛstʲiʃ/ (n)
prestígio
  (socjologia, socjologiczny) znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu;

pretor /ˈprɛtɔr/ (n)
pretor
  (starożytność) jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie;

prezbiterium /ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm/ (n)
presbitério
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;

prezent /ˈprɛzɛ̃nt/ (n)
presente
  rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezentacja /ˌprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
apresentação
  wystawienie czegoś na pewnym forum
  zestaw slajdów

prezerwatywa /ˌprɛzɛrvaˈtɨva/ (n)
preservativo, camisinha
  (seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezes /ˈprɛzɛs/ (n)
presidente
  osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu

prezydencki (adj)
presidencial
  dotyczący prezydenta lub prezydentury

prezydent /ˈprɛzɨdɛ̃nt/ (n)
presidente, presidenta
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prezydentura /ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura/ (n)
presidência
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd, tytuł lub funkcja prezydenta

primogenitura /ˌprʲĩmɔɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
primogenitura
  dziedziczenie przez najstarszego w rodzie;

priorytet /prʲjɔˈrɨtɛt/ (n)
prioridade
  pierwszeństwo przysługujące czemuś

pro-choice (n)
pró-escolha
  ogół ruchów społecznych i organizacji, które opowiadają się za legalizacją aborcji;

probiotyk /prɔˈbʲjɔtɨk/ (n)
probiótico
  podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej;

problem /ˈprɔblɛ̃m/ (n)
problema
  coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

proboszcz /ˈprɔbɔʃʧ̑/ (n)
pároco
  (kościelny) ksiądz zarządzający parafią;

probówka (n)
tubo de ensaio
  (chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;

proca /ˈprɔʦ̑a/ (n)
estilingue
  broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procedura /ˌprɔʦ̑ɛˈdura/ (n)
procedimento
  określone reguły postępowania w jakiejś sprawie
  (informatyka, informatyczny) wydzielona część programu;

procent /ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (n)
percentagem
  (finanse, finansowy) oprocentowanie, odsetki, dochód od kapitału

procent /ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (numeralFraction)
por cento
  (matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces /ˈprɔʦ̑ɛs/ (n)
processo
  uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie
  (informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie

procesja /prɔˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
procissão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;

procesor /prɔˈʦ̑ɛsɔr/ (n)
processador
  (informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

proch strzelniczy /ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
pólvora
  materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej;

producent /prɔˈduʦ̑ɛ̃nt/ (n)
produtor
  (biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu
  osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży

produkcja /prɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
manufatura
  uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkt krajowy brutto /ˈprɔdukt kraˈjɔvɨ ˈbrutːɔ/ (n)
produto interno bruto
  (ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;

produktywność (n)
produtividade
  (ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów;
  cecha tego, co produktywne; cecha tych, którzy są produktywni

profesjonalny (adj)
profissional
  (o uprawiającym jakąś dziedzinę) będący specjalistą, wykonujący swój zawód fachowo (np. personel)
  (o uprawianej dziedzinie) uprawiany fachowo jako zawód (np. teatr)

profesor /prɔˈfɛsɔr/ (n)
professor, professora
  (edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;

profilaktyczny (adj)
profiláctico
  (medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom

profilaktyka /ˌprɔfʲiˈlaktɨka/ (n)
profilaxia
  środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk

profilaktyka przedekspozycyjna (n)
profilaxia pré-exposição
  (medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS

prognoza /prɔˈɡnɔza/ (n)
prognóstico
  przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

prognoza pogody (n)
boletim meteorológico
  (meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie

program /ˈprɔɡrãm/ (n)
programa
  (informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
  plan działań

program komputerowy (n)
programa de computador
  (informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;

program telewizyjny (n)
programa de televisão
  (telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;

programista /ˌprɔɡrãˈmʲista/ (n)
programador
  (informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

programowanie /ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
programação
  (informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;
  (rzeczownik odczasownikowy) od programować

programować /ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑/ (v)
programar
  (informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

projekcja /prɔˈjɛkʦ̑ʲja/ (n)
projeção
  (psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;

projekt /ˈprɔjɛkt/ (n)
projeto
  (zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu

prokaina (n)
procaína
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny związek organiczny, miejscowy anestetyk stosowany między innymi w stomatologii;

prokrastynacja (n)
procrastinação
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;

prokurator /ˌprɔkuˈratɔr/ (n)
procurador, promotor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

proletariat /ˌprɔlɛˈtarʲjat/ (n)
proletariado
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;
  (socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna
  (socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją

proletariusz /ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ/ (n)
proletário
  (historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;

proliferacja /ˌprɔlʲifɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
proliferação
  rozrost, szerzenie się

prolog /ˈprɔlɔk/ (n)
prólogo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;

prom /prɔ̃m/ (n)
balsa
  statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promet /ˈprɔ̃mɛt/ (n)
promécio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promienica (n)
actinomicose
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt;

promienie zmierzchu (n)
raios anticrepusculares
  (meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na pojawieniu się promienistych pasów światła na chmurach tuż po zachodzie słońca, które zbiegają się po przeciwnej stronie horyzontu

promieniowanie /ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ/ (n)
radiação
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;

promień /ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
raio
  wiązka światła wychodząca ze źródła światła;
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała
  (geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;

propaganda /ˌprɔpaˈɡãnda/ (n)
propaganda
  działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propolis (n)
própolis
  (zoologia, zoologiczny) kit pszczeli, balsamiczna substancja wyrabiana przez pszczoły

proponować /ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
propor
  zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

proporcjonalny (adj)
proporcional
  mający lub wyrażający określony stosunek do jakiejś wielkości

propozycja /ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
proposta, sugestão, proposição, projeto, alvitre
  coś, co się komuś proponuje

propriocepcja /ˌprɔprʲjɔˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
propriocepção
  (fizjologia, fizjologiczny) zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała

prorok /ˈprɔrɔk/ (n)
profeta
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prorokini /ˌprɔrɔˈcĩɲi/ (n)
profetisa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości

prosić /ˈprɔɕiʨ̑/ (v)
pedir
  zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosię /ˈprɔɕɛ/ (n)
porquinho, leitão
  (zoologia, zoologiczny) młoda świnia, do ok. 12 tygodnia życia (później: warchlak)

prosta /ˈprɔsta/ (n)
reta
  (geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostaczek (n)
simples
  (książkowy) ktoś niewykształcony, ubogi

prostata /prɔˈstata/ (n)
próstata
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;

prostatektomia (n)
prostatectomia
  (medycyna, medyczny) wycięcie gruczołu krokowego

prosto /ˈprɔstɔ/ (adv)
direto
  w prostej linii

prostoduszny (adj)
cândido
  odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; (także, też): świadczący o takich cechach

prostokąt /prɔˈstɔkɔ̃nt/ (n)
retângulo, rectângulo
  (geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny /ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
retangular
  mający kształt prostokąta

prostota /prɔˈstɔta/ (n)
simplicidade
  ogół cech charakterystycznych dla czegoś nieskomplikowanego, niezawiłego

prostować (v)
endireitar
  nadawać czemuś nierównemu kształt prosty

prosty /ˈprɔstɨ/ (adj)
reto
  niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku
simples
  łatwy, o niewielkiej trudności
  niewykształcony; zwykły

prostytucja /ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
prostituição
  proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka /ˌprɔstɨˈtutka/ (n)
prostituta
  (książkowy) kobieta świadcząca usługi seksualne

proszek /ˈprɔʃɛk/ (n)
pó
  substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek

proszek do pieczenia (n)
fermento químico
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszek do prania (n)
sabão em pó
  (handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;

proszę /ˈprɔʃɛ/
por favor
  zwrot używany zamiast trybu rozkazującego

protaktyn /prɔˈtaktɨ̃n/ (n)
protactínio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protekcjonistyczny (adj)
protecionista
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z protekcjonizmem; realizujący politykę protekcjonizmu

protekcjonizm /ˌprɔtɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
protecionismo
  (ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;

protektorat /ˌprɔtɛkˈtɔrat/ (n)
protetorado
  forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);

protest /ˈprɔtɛst/ (n)
protesto
  demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś

protestancki /ˌprɔtɛˈstãnʦ̑ʲci/ (adj)
protestante
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z protestantami lub protestantyzmem

protestant /prɔˈtɛstãnt/ (n)
protestante
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich

protokół /prɔˈtɔkuw/ (n)
protocolo
  sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton /ˈprɔtɔ̃n/ (n)
próton
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

prototyp /prɔˈtɔtɨp/ (n)
protótipo
  (technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;

prowadzić /prɔˈvaʥ̑iʨ̑/ (v)
levar, conduzir
  być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
conduzir, levar
  kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)
  (sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu

prowansalski /ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci/ (n)
provençal
  jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;

prowincja /prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja/ (n)
província
  (administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;

prowitamina /ˌprɔvʲitãˈmʲĩna/ (n)
provitamina
  (biochemia, biochemiczny) związek chemiczny, który przekształca się w organizmie w witaminę w wyniku reakcji chemicznych;

prowokacja /ˌprɔvɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
provocação
  podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania
  podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody

prowokować /ˌprɔvɔˈkɔvaʨ̑/ (v)
provocar
  wywoływać
  podburzać do czegoś

prozaiczny (adj)
prosaico
  zwyczajny, niewyszukany, mało interesujący

prozaik (n)
prosador
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele

prozopagnozja /ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja/ (n)
prosopagnosia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy;

pruderyjny (adj)
pudico
  przesadnie wstydliwy

pruski /ˈprusʲci/ (adj)
prussiano
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców

prymatologia /ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
primatologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;

prysznic /ˈprɨʃʲɲiʦ̑/ (n)
chuveiro, duche ducha
  aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatny /prɨˈvatnɨ/ (adj)
privado
  będący czyjąś osobistą własnością

prywatywny (adj)
privativo
  (filozofia, filozoficzny) posiadający zdolność pozbawiania, powodowania braku

prywatyzacja /ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
privatização
  (ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;

przebaczenie /ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
perdão
  odpuszczenie czyichś win

przebiśnieg /pʃɛˈbʲiɕɲɛk/ (n)
galanto
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebój (n)
hit
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przechodni /pʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
transitivo
  (gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przeciekać (v)
vazar
  cieknąc, przenikać przez coś
  przepuszczać ciecz z powodu nieszczelności
  wydostawać się mimo zakazu; być nieoficjalnie ujawnianym

przecinek /pʃɛˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
vírgula
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;

przeciwciało /ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ/ (n)
anticorpo
  (medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwgrzybiczy /ˌpʃɛʨ̑ivɡʒɨˈbʲiʧ̑ɨ/ (adj)
antifúngico, fungicida
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę

przeciwhistaminowy (adj)
anti-histamínico
  (medycyna, medyczny) hamujący przedostawanie się histaminy z krwi do tkanek

przeciwpasożytniczy /ˌpʃɛʨ̑ifpasɔʒɨtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
antiparasitário
  o działaniu skierowanym przeciwko powstawaniu i rozwojowi pasożytów

przeciwprostokątna (n)
hipotenusa
  (geometria) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwpsychotyczny (adj)
antipsicótico
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) w leczeniu zaburzeń psychicznych, psychoz: mający działanie silnie uspokajające poprzez hamowanie aktywności komórek nerwowych gdy w przebiegu choroby występują urojenia, omamy, zaburzenia aktywności / uczuciowości / świadomości

przeciwutleniacz /ˌpʃɛʨ̑ivuˈtlɛ̃ɲaʧ̑/ (n)
antioxidante
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki;

przeciwwaga (n)
contrapeso
  (technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;

przeczos /ˈpʃɛʧ̑ɔs/ (n)
escoriação
  (medycyna, medyczny) powierzchniowy, linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej powstały np. wskutek drapania;

przed /pʃɛt/ (preposition)
antes de, na frente de
  …określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
  …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca znajdującego się przed (1.1) kimś lub czymś
antes de, diante de
  …służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przed Chrystusem (adv)
antes de Cristo
  w okresie przed narodzeniem Jezusa Chrystusa, przed naszą erą

przedmiesiączkowy /ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
pré-menstrual
  występujący przed miesiączką, menstruacją

przedmieście /pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ/ (n)
periferia, subúrbio
  (urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot /ˈpʃɛdmʲjɔt/ (n)
disciplina
  (edukacja, edukacyjny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania

przedmowa (n)
prefácio
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu

przedostatni /ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi/ (adj)
penúltimo
  będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedramię /pʃɛdˈrãmʲjɛ/ (n)
antebraço
  (anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedsionkowy (adj)
vestibular
  (medycyna, medyczny) związany z przedsionkiem, dotyczący przedsionka

przedsiębiorca /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a/ (n)
empreendedor, empresário
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczy (adj)
empreendedor
  zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

przedsiębiorstwo /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ/ (n)
empresa
  samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsięwzięcie /ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
empreendimento
  zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedstawiać /pʃɛtˈstavʲjäʨ̑/ (v)
apresentar
  zapoznawać kogoś z kimś, prezentować komuś kogoś

przedstawiciel /ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl/ (n)
representante
  osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś
  typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

przedstawienie /ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
apresentação
  występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko
  prezentacja czegoś

przedszkole /pʃɛṭˈʃkɔlɛ/ (n)
jardim de infância
  (edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedtakt (n)
anacruse
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niepełny takt na początku utworu muzycznego

przedwczesny /pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
prematuro, precoce
  pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwcześnie /pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
prematuramente
  zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem

przedwczoraj /pʃɛtˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
anteontem
  dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przegrywać /pʃɛˈɡrɨvaʨ̑/ (v)
perder
  okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji

przejechać /pʃɛˈjɛxaʨ̑/ (v)
atravessar
  jadąc, przebyć jakiś odcinek drogi
atropelar
  jadąc, przebyć lub pokonać jakąś trasę
desapontar-se, enganar-se
  (przenośnie, przenośnia) zawieść się na kimś

przejście dla pieszych (n)
passadeira, passagem de peões
  miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przekaźnik /pʃɛˈkaʑɲik/ (n)
relé
  (elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;

przekleństwo /pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ/ (n)
palavrão
  wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś

przekonanie /ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ/ (n)
convicção
  przeświadczenie o słuszności czegoś, sąd oparty na takim przeświadczeniu

przekonywać /ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑/ (v)
convencer
  zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności

przekroczenie prędkości (n)
excesso de velocidade
  (motoryzacja) poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona

przekształcać /pʃɛˈkʃtawʦ̑aʨ̑/ (v)
modificar, mudar
  zmieniać coś w coś innego, nadawać czemuś inną formę

przekątna /pʃɛˈkɔ̃ntna/ (n)
diagonal
  (geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu

przeludnienie /ˌpʃɛludʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
superpopulação
  sytuacja, w której liczba ludności przekracza znacząco pojemność środowiska

przemakalny (adj)
permeável
  przepuszczający wodę

przemijać (v)
passar
  kończyć się bezpowrotnie

przemoc /ˈpʃɛ̃mɔʦ̑/ (n)
violência
  zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemoc domowa (n)
violência doméstica
  (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;

przemysł /ˈpʃɛ̃mɨsw̥/ (n)
indústria
  dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysł zbrojeniowy /ˈpʃɛ̃mɨzw ˌzbrɔjɛ̇̃ˈɲɔvɨ/ (n)
indústria bélica
  dział gospodarki związany z produkcją wyposażenia dla wojska, broni, amunicji itp.;

przemysłowiec (n)
industrial
  właściciel zakładu przemysłowego

przemysłowy /ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
industrial
  dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przemyt (n)
contrabando
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;

przenośny /pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
portátil
  pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przeorysza /ˌpʃɛɔˈrɨʃa/ (n)
abadessa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepaska /pʃɛˈpaska/ (n)
tanga
  (zobacz) przepaska biodrowa

przepis /ˈpʃɛpʲis/ (n)
receita
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy

przepiórka /pʃɛˈpʲjurka/ (n)
codorniz, codorna
  (ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepona /pʃɛˈpɔ̃na/ (n)
diafragma
  (anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

przepraszam /pʃɛˈpraʃãm/ (interjection)
perdão
  wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przeprowadzka /ˌpʃɛprɔˈvaʦ̑ka/ (n)
mudança
  zmiana miejsca zamieszkania lub siedziby

przepuklina (n)
hérnia
  (medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przerażający (adj)
assustador
  taki, który budzi grozę, strach

przerwa /ˈpʃɛrva/ (n)
pausa
  czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole
  czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś

przesadny /pʃɛˈsadnɨ/ (adj)
exagerado
  taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą

przesadzać /pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑/ (v)
exagerar
  przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości

przesilenie (n)
solstício
  (astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika;

przesilenie letnie (n)
solstício de verão
  (astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego

przesilenie zimowe (n)
solstício de inverno
  (astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;

przesmyk /ˈpʃɛsmɨk/ (n)
istmo
  (geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;

przestarzały /ˌpʃɛstaˈʒawɨ/ (adj)
obsoleto
  taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestraszyć /pʃɛˈstraʃɨʨ̑/ (v)
assustar
  wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

przestroga (n)
advertência
  uwaga ostrzegająca przed czymś

przestrzenny (adj)
espacial
  dotyczący przestrzeni

przestrzeń /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
espaço
  (fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
  (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;
  określony obszar
  (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;

przestrzeń kosmiczna /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na/ (n)
espaço sideral
  przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery

przestępca /pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
criminal
  osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępstwo /pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
crime
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przeszkadzać /pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑/ (v)
perturbar
  sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda /pʃɛˈʃkɔda/ (n)
obstáculo
  coś, co przeszkadza, utrudnia

przeszłość /ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑/ (n)
passado
  wszystko to, co już się wydarzyło;

przeszły /ˈpʃɛʃwɨ/ (adj)
passado
  (gramatyka) odnoszący się do czasu przeszłego
  taki, który już minął

przesąd /ˈpʃɛsɔ̃nt/ (n)
superstição
  wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;
  praktyki wynikające z przesądu (1.1)

przesłanka /pʃɛˈswãnka/ (n)
premissa
  okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

przesłuchanie (n)
interrogatório
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego

przesłuchiwać (v)
interrogar
  wypytywać kogo w czasie śledztwa

przetchlinka (n)
lenticela
  (botanika, botaniczny) otwór umożliwiający wymianę gazową rośliny z otoczeniem;

przewaga /pʃɛˈvaɡa/ (n)
vantagem
  górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważający (adj)
predominante, preponderante
  będący w większej ilości lub liczbie

przeważnie /pʃɛˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
principalmente
  w przeważającej części

przewlekły /pʃɛˈvlɛkwɨ/ (adj)
crônico
  (medycyna, medyczny) o chorobie: mający długotrwały przebieg

przewodniczący /ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
presidente
  osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodnik /pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
guia
  (turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.
  osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę
condutor
  (fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;

przewrotka /pʃɛˈvrɔtka/ (n)
bicicleta, pontapé de bicicleta
  (sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przez /pʃɛs/ (preposition)
através de, por
  …drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
por
  …narzędzia użytego do wykonania czynności
  …operacji dzielenia (w matematyce)

przeziębienie /ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
resfriado, constipação
  (medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczenie /ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
objetivo
  cel, dla którego służy dana rzecz
destino, sina, fado
  nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać

przezroczysty /ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
transparente
  taki, który przepuszcza światło

przełowienie (n)
sobrepesca
  (ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) ekstensywna, nadmierna i niekontrolowana eksploatacja łowisk, która doprowadza populacje poławianych gatunków zwierząt wodnych poniżej poziomu bezpiecznego dla ich odtworzenia;

przełyk /ˈpʃɛwɨk/ (n)
esôfago, esófago
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

przełęcz /ˈpʃɛwɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
passagem
  (geografia, geograficzny) obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty

prześcieradło /ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ/ (n)
lençol
  prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

prześladowanie /ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ/ (n)
perseguição
  powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp.

przeżuwacz /pʃɛˈʒuvaʧ̑/ (n)
ruminante
  (zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przodek /ˈpʃɔdɛk/ (n)
antepassado
  ktoś, od kogo ktoś pochodzi

przybity /pʃɨˈbʲitɨ/ (adj)
desanimado
  załamany, smutny, zmartwiony

przybliżony (adj)
aproximado
  bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przychodzić /pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
vir, chegar
  przybywać dokądś

przycisk /ˈpʃɨʨ̑isk/ (n)
botão
  część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem
  (informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.

przyczepa (n)
reboque
  (motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd

przyczyna /pʃɨˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
causa, razão
  powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przyczyniać się /pʃɨˈʧ̑ɨ̃ɲäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
contribuir
  być częściowo przyczyną czegoś, wpływać na powstawanie czegoś

przydomek (n)
alcunha
  dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

przygarniać (v)
socorrer
  brać pod opiekę, dawać schronienie

przygoda /pʃɨˈɡɔda/ (n)
aventura
  niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przygotowanie /ˌpʃɨɡɔtɔˈvãɲɛ/ (n)
preparação
  ((także, też) w lm) ogół czynności wykonanych z myślą o czymś, co ma nastąpić

przyimek /pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
preposição
  (gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel /pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (n)
amigo
  osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach

przyjacielski /ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlsʲci/ (adj)
amigável
  serdeczny, życzliwy, przyjazny

przyjaciółka /ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka/ (n)
amiga
  kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazny /pʃɨˈjaznɨ/ (adj)
amigável
  taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia
  (przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód

przyjaźń /ˈpʃɨjäɕɲ̊/ (n)
amizade
  dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjemność /pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
prazer, deleite
  cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny /pʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
agradável
  sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmować /pʃɨjˈmɔvaʨ̑/ (v)
aceitar
  odbierać coś (rzecz, informację)

przyjęcie /pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
recepção
  uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji
  reakcja na coś lub na kogoś

przyjść na świat (idiom)
vir ao mundo
  (przenośnie, przenośnia) (podniośle) urodzić się, narodzić się

przykazanie /ˌpʃɨkaˈzãɲɛ/ (n)
mandamento
  kategoryczne polecenie, nakaz

przykrość /ˈpʃɨkrɔɕʨ̑/ (n)
mágoa
  niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami

przykład /ˈpʃɨkwat/ (n)
exemplo
  fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem
  osoba (postępowanie) godne naśladowania
  osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów)

przylistek (n)
estípula
  (botanika, botaniczny) wyrostek u nasady liści

przymiarka /pʃɨ̃ˈmʲjarka/ (n)
prova
  przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek

przymierzalnia /ˌpʃɨ̃mʲjɛˈʒalʲɲa/ (n)
provador
  pomieszczenie w sklepie służące do przymierzania garderoby

przymierze (n)
aliança
  porozumienie pomiędzy stronami

przymiotnik /pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik/ (n)
adjectivo, adjetivo
  (gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymus /ˈpʃɨ̃mus/ (n)
coerção
  presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś

przynajmniej /pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (particle)
pelo menos
  najmniejszy akceptowalny zakres
  nie mniej niż

przynęta (n)
isca
  (wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

przypadek /pʃɨˈpadɛk/ (n)
caso
  (gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;

przypadkowy /ˌpʃɨpatˈkɔvɨ/ (adj)
acidental, aleatório
  będący wynikiem przypadku

przypominać /ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
recordar
  zwracać komuś uwagę na coś zapomnianego, a ważnego
  być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś
  przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś

przyprawa /pʃɨˈprava/ (n)
especiaria, tempero
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprostokątna (n)
cateto
  (geometria) w trójkącie prostokątnym jedno z dwóch ramion wyznaczających kąt prosty;

przypuszczalnie (adv)
presumivelmente
  prawdopodobnie, być może

przypuszczalny (adj)
suposto
  oparty na przypuszczeniu

przypływ (n)
maré alta
  (hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca

przyroda /pʃɨˈrɔda/ (n)
história natural
  (edukacja, edukacyjny) przedmiot w szkole podstawowej obejmujący wiedzę o przyrodzie (1.1)
natureza
  świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrodniczy (adj)
natural
  związany z przyrodą, dotyczący przyrody

przyrostek /pʃɨˈrɔstɛk/ (n)
sufixo
  (językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przyrznia (n)
caixa de esquadria
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem

przysadka mózgowa /pʃɨˈsatka muzˈɡɔva/ (n)
hipófise, glândula pituitária
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów;

przysięga /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa/ (n)
juramento, jura
  uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;

przysięgać /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
jurar
  silnie deklarować, mocno obiecywać

przyspieszenie kątowe (n)
aceleração angular
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa określająca zmianę prędkości kątowej ciała w jednostce czasu;

przystanek /pʃɨˈstãnɛk/ (n)
parada
  miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy /pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ/ (n)
ponto de ônibus
  przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przyszłość /ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑/ (n)
futuro
  czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły /ˈpʃɨʃwɨ/ (adj)
futuro, vindouro
  ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłowie /pʃɨˈswɔvʲjɛ/ (n)
provérbio, refrão
  zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysłówek /pʃɨˈswuvɛk/ (n)
advérbio
  (gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przysłówkowy (adj)
adverbial
  (gramatyka) o funkcji przysłówka

przytulny (adj)
acolhedor
  dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przywódca /pʃɨˈvutʦ̑a/ (n)
chefe
  osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy

przyznawać /pʃɨzˈnavaʨ̑/ (v)
admitir
  zgadzać się z kimś w sprawie czegoś, uznawać coś za słuszne
confessar
  potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego

przyzwoitość (n)
decência
  przestrzeganie dobrych obyczajów i norm etycznych

przyśpieszać /pʃɨɕˈpʲjɛʃaʨ̑/ (v)
acelerar
  zwiększać prędkość
  sprawiać, że coś dzieje się szybciej

próba /ˈpruba/ (n)
ensaio
  ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

próbować /pruˈbɔvaʨ̑/ (v)
tentar, experimentar
  starać się coś zrobić

próchnica (n)
humo, húmus
  (geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;
cárie
  (stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg /pruk/ (n)
limiar, soleira
  listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny

próżnia /ˈpruʒʲɲa/ (n)
vácuo
  (fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);

próżność /ˈpruʒnɔɕʨ̑/ (n)
vaidade
  cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje

próżny /ˈpruʒnɨ/ (adj)
vão
  mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu

prąd /prɔ̃nt/ (n)
corrente
  (fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
  (potocznie, potoczny) energia elektryczna
  strumień wody

prędkość /ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑/ (n)
velocidade
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;

prędkość kątowa (n)
velocidade angular
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa określająca kąt obrotu ciała w jednostce czasu;

psalm /psalm/ (n)
salmo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

psałterz (n)
saltério
  zbiór psalmów

pseudoefedryna (n)
pseudoefedrina
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, pochodna fenyloetyloaminy, syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

pseudonauka /ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
pseudociência
  zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;

pseudonim /psɛwˈdɔ̃ɲĩm/ (n)
pseudônimo, pseudónimo
  (książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

psi /psʲi/ /pʲɕi/ (n)
psi
  dwudziesta trzecia litera alfabetu greckiego, ψ;

psowate /psɔˈvatɛ/ (n)
Canídeos
  (zoologia, zoologiczny) rodzina lądowych ssaków drapieżnych obejmująca ponad 30 współcześnie żyjących gatunków, m.in.: psy, wilki, lisy, fenki, kojoty i szakale;

pstrąg /pstrɔ̃ŋk/ (n)
truta
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;

psy szczekają, karawana idzie dalej /ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj/ (proverb)
os cães ladram, mas a caravana passa
  można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu

psychastenia (n)
psicastenia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem

psychasteniczka (n)
psicasténica, psicastênica
  (psychologia, psychologiczny) kobieta cierpiąca na psychastenię

psychastenik (n)
psicasténico, psicastênico
  (medycyna, medyczny) mężczyzna cierpiący na psychastenię

psychiatra /psɨˈxʲjatra/ (n)
psiquiatra
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatria /psɨˈxʲjatrʲja/ (n)
psiquiatria
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny (adj)
psiquiátrico
  związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychoaktywny (adj)
psicoactivo, psicoativo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne

psychoanalityk (n)
psicanalista
  psycholog, który stosuje psychoanalizę w leczeniu swoich pacjentów

psychoanaliza (n)
psicanálise
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1)
  (psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach

psychodeliczny (adj)
psicodélico
  będący przejawem lub powodujący stan psychodeliczny (1.1-2)

psychofizjologia (n)
psicofisiologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza psychologii i fizjologii, zajmująca się związkiem między procesami psychicznymi i fizjologicznymi;

psychofizjologiczny (adj)
psicofisiológico
  (psychologia, psychologiczny) związany z psychofizjologią, dotyczący psychofizjologii

psycholog /psɨˈxɔlɔk/ (n)
psicólogo
  (psychologia, psychologiczny) specjalista w dziedzinie psychologii

psychologia /ˌpsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
psicologia
  nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny /ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
psicológico
  dotyczący psychologii

psychosomatyczny (adj)
psicossomático
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało

psychotyczny (adj)
psicótico
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą

psychoza /psɨˈxɔza/ (n)
psicose
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;

pszczelarstwo /pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ/ (n)
apicultura
  (rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczelarz /ˈpʃʧ̑ɛlaʃ/ (n)
apicultor
  (pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczoła /ˈpʃʧ̑ɔwa/ (n)
abelha
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszenica /pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
trigo
  Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
  (rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)

ptak /ptak/ (n)
ave, pássaro
  (ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasia grypa /ˈptaɕa ˈɡrɨpa/ (n)
gripe aviária
  (weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

publicznie (adv)
publicamente, em público
  w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich

publiczny /puˈblʲiʧ̑nɨ/ (adj)
público
  taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi

publikacja /ˌpublʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
publicação
  tekst ((na przykład) książka, artykuł) wydane drukiem

publikować /ˌpublʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
publicar
  ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać
  zajmować się wydawaniem gazety lub czasopisma

puchacz /ˈpuxaʧ̑/ (n)
bufo-real
  (ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar /ˈpuxar/ (n)
taça
  (sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;

pudel /ˈpudɛl/ (n)
poodle
  (kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder /ˈpudɛr/ (n)
pó
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

puklerz (n)
broquel
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;

pulmonolog /ˌpulmɔ̃ˈnɔlɔk/ (n)
pneumologista, pneumólogo
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego
pneumologista
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka pulmonologii

pulmonologia /ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
pneumologia
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;

pulsar /ˈpulsar/ (n)
pulsar
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne;

puma /ˈpũma/ (n)
puma
  (zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

punkt /pũŋkt/ (n)
ponto
  (geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;
  (sport, sportowy) jednostka wyniku w grach sportowych opartych na współzawodnictwie
  (potocznie, potoczny) o kropce
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka redakcyjna tekstu prawnego;

punkt widokowy (n)
mirante
  (turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;

punkt widzenia /ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
ponto de vista
  stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę; sposób oceniania i wyjaśniania jakichś zagadnień

punktualność /ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑/ (n)
pontualidade
  wykonywanie czegoś w ściśle określonym czasie; umiejętność nie spóźniania się

purpura /purˈpura/ (n)
púrpura
  ciepły odcień fioletu

purpurowy /ˌpurpuˈrɔvɨ/ (adj)
púrpura
  mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

puryfikaterz /ˌpurɨfʲiˈkatɛʃ/ (n)
purificatório, sanguinho, sanguíneo
  (kościelny) płócienna ściereczka używana w liturgii katolickiej do rytualnego oczyszczania (puryfikacji) naczyń mszalnych;

puryna (n)
purina
  (biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny;

pustka (n)
vazio
  pusta, niewypełniona przestrzeń

pustoszyć /puˈstɔʃɨʨ̑/ (v)
devastar
  pozbawiać jakiś obszar lub pomieszczenie dóbr, zwykle używając przemocy

pustułka /puˈstuwka/ (n)
peneireiro-vulgar
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty /ˈpustɨ/ (adj)
vazio
  niezawierający niczego

pustynia /puˈstɨ̃ɲa/ (n)
deserto
  (geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie (n)
desertificação
  (geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

puszczyk /ˈpuʃʧ̑ɨk/ (n)
coruja-do-mato
  (ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszczyk uralski /ˈpuʃʧ̑ɨk uˈralsʲci/ (n)
coruja-dos-urais
  (ornitologia, ornitologiczny) Strix uralensis, duży ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;

puszka /ˈpuʃka/ (n)
lata
  metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

puszka Pandory /ˈpuʃka pãnˈdɔrɨ/ (n)
caixa de Pandora
  (mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) pojemnik uwalniający nieszczęścia, plagi

putinizacja (n)
putinização
  (publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zmiany polityczne przynoszące autorytarną władzę i ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych

puzon (n)
trombone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

pułapka /puˈwapka/ (n)
armadilha
  kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
  urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
  zasadzka, podstęp

pułk (n)
regimento
  (wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;

pułkownik /puwˈkɔvʲɲik/ (n)
coronel
  (wojskowość, wojskowy) wyższy stopień oficerski niższy od generała;

pyrrusowe zwycięstwo /ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (idiom)
vitória de Pirro, vitória pírrica
  zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysk /pɨsk/ (n)
focinho
  (zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)

pytanie /pɨˈtãɲɛ/ (n)
pergunta, questão
  wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji
pergunta
  zagadnienie, problem

pytanie retoryczne /pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ/ (n)
pergunta retórica
  (językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;

pytać /ˈpɨtaʨ̑/ (v)
perguntar
  wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pójdźka (n)
mocho galego
  (ornitologia, ornitologiczny) nazwa ptaków z rodzaju Athene, z rodziny puszczykowatych;

pójść do Canossy /ˈpujʑʥ̑ ˌdɔ‿kãˈnɔsːɨ/ (v)
ir a Canossa
  być zmuszonym do ukorzenia się przed przeciwnikiem

półbóg /ˈpuwbuk/ (n)
semideus
  (mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika

półelf /puwɛlf/ (n)
meio-elfo
  (fantasy) potomek przedstawicieli rasy elfów i ludzi;

półfinał (n)
meia-final, semifinal
  etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półka /ˈpuwka/ (n)
prateleira, estante
  osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półkole (n)
semicírculo
  (geometria) półokrąg, łuk stanowiący połowę obwodu koła;

półksiężyc /puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
crescente
  (przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);

półkula /puwˈkula/ (n)
hemisfério
  (geometria) połowa kuli;
  (geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
  (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;

półmaraton /ˌpuwmaˈratɔ̃n/ (n)
meia maratona
  (sport, sportowy) bieg na dystansie 21 km i 97,5 metra;

północ /ˈpuwnɔʦ̑/ (n)
meia-noite
  godzina 24:00
norte
  kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północnoamerykański (adj)
norte-americano
  związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej

północnokoreański /puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
norte-coreano
  odnoszący się do Korei Północnej

północny /puwˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
do norte
  (geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut/ (n)
nordeste
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

północny zachód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut/ (n)
noroeste
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półnuta (n)
mínima
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca połowę całej nuty;

półpasiec /puwˈpaɕɛʦ̑/ (n)
herpes-zóster
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półprzewodnik /ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
semicondutor
  (fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półtora /puwˈtɔra/ (numeralFraction)
um e meio
  jeden/jedno i pół

półwysep /puwˈvɨsɛp/ (n)
península
  (geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

półwyspowy (adj)
peninsular
  odnoszący się do półwyspu, związany z półwyspem

późno /ˈpuʑnɔ/ (adv)
tarde
  pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

późny /ˈpuʑnɨ/ (adj)
tarde
  będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów
  następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa

pączek /ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
rosquinha
  (cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;

pęcherz (n)
bexiga
  (anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców

pęcherz moczowy (n)
bexiga urinaria
  (anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu

pęcherzyk żółciowy (n)
vesícula biliar
  (anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci;

pędzel /ˈpɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
pincel
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pępek /ˈpɛ̃mpɛk/ (n)
umbigo
  (anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina (n)
cordão umbilical
  (anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta (n)
pinça
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pętla /ˈpɛ̃ntla/ (n)
laço
  związany na powrót sznur lub drut

płaca /ˈpwaʦ̑a/ (n)
salário
  zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić /ˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
pagar
  (potocznie, potoczny) ponosić konsekwencje
pagar, custear
  dawać (przekazywać) pieniądze za coś

płacz /pwaʧ̑/ (n)
choro
  wylewanie łez;

płakać /ˈpwakaʨ̑/ (v)
chorar
  wylewać łzy, ronić łzy

płaski /ˈpwasʲci/ (adj)
plano
  nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień

płaskorzeźba /ˌpwaskɔˈʒɛʑba/ (n)
baixo-relevo
  (sztuka) kompozycja rzeźbiarska na płaskim materiale, wykonana z pozostawieniem na niej tła

płaskoziemiec (n)
terraplanista
  (neologizm) osoba przekonana o tym, że Ziemia ma płaski kształt

płaszcz /pwaʃʧ̑/ (n)
casaco
  (krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;
  (anatomia, anatomiczny) fałd tkanki okrywający ciało mięczaków;

płaszczka /ˈpwaʃʧ̑ka/ (n)
arraia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyzna /pwaˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
plano
  (geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;

płatek /ˈpwatɛk/ (n)
pétala
  (botanika, botaniczny) część korony u kwiatów:

płatek śniegu /ˈpwatɛc ˈɕɲɛɡu/ (n)
floco de neve
  struktura kryształów śniegu

płaz /pwas/ (n)
anfíbio
  (herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych;

płetwa /ˈpwɛtfa/ (n)
barbatana, nadadeira
  (zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płetwa ogonowa (n)
barbatana caudal
  (zoologia, zoologiczny) tylna płetwa zwierząt wodnych

płetwal błękitny (n)
baleia-azul
  (zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal, będącego największym współczesnym zwierzęciem;

płeć /pwɛʨ̑/ (n)
sexo, gênero
  cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płodność /ˈpwɔdnɔɕʨ̑/ (n)
fertilidade
  (biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę

płodzić (v)
procriar
  powodować powstanie istoty żywej poprzez akt zapłodnienia

płomień /ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
chama, flama
  język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płomykówka (n)
coruja-das-torres
  (ornitologia, ornitologiczny) Tyto alba, średniej wielkości ptak z rodziny płomykówkowatych

płonąć /ˈpwɔ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
queimar
  być trawionym przez ogień

płot /pwɔt/ (n)
cerca
  ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płucny (adj)
pulmonar
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

płuco /ˈpwuʦ̑ɔ/ (n)
pulmão
  (anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług /pwuk/ (n)
arado
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płyn /pwɨ̃n/ (n)
líquido
  substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płyn Lugola (n)
lugol, solução de Lugol
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, do zastosowań leczniczych lub laboratoryjnych;

płyn do mycia naczyń (n)
detergente para louça
  (chemia, chemiczny) płynny środek czyszczący używany podczas zmywania naczyń

płynny /ˈpwɨ̃nːɨ/ (adj)
líquido
  będący płynem
fluido
  odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań

płynąć /ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
fluir
  o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku

płyta /ˈpwɨta/ (n)
disco
  (technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości
  element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru
  krążek służący do przechowywania muzyki lub danych

płyta główna /ˈpwɨta ˈɡwuvna/ (n)
placa-mãe
  (elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

płytki /ˈpwɨtʲci/ (adj)
raso, pouco profundo
  taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

pływak /ˈpwɨvak/ (n)
nadador
  (sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem

pływać /ˈpwɨvaʨ̑/ (v)
nadar
  poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

płód /pwut/ (n)
feto
  (biologia, biologiczny) zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju

płótno /ˈpwutnɔ/ (n)
tela
  tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;

quad /kwɔt/ (n)
quadriciclo
  (motoryzacja) pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

quiz /kwiz/ (n)
concurso de perguntas
  rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

rabarbar /raˈbarbar/ (n)
ruibarbo
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;

rabat /ˈrabat/ (n)
desconto
  obniżka ceny

rabdomioliza /ˌrabdɔ̃mʲjɔˈlʲiza/ (n)
rabdomiólise
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych spowodowany rozpadem mięśni;

rabin /ˈrabʲĩn/ (n)
rabino
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rachatłukum /ˌraxatˈwukũm/ (n)
delícia turca, manjar turco, Bala de Goma
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

rachunek /raˈxũnɛk/ (n)
conta
  spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

racjonalnie /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ/ (adv)
racionalmente
  w sposób racjonalny

racjonalność /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
racionalidade
  cecha tego, co racjonalne

racjonalny /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
racional
  opierający się na logicznym rozumowaniu

rad /rat/ (n)
rádio
  (chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

rada /ˈrada/ (n)
conselho
  grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
  wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji
  zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radar /ˈradar/ (n)
radar
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radian /ˈradʲjãn/ (n)
radiano
  (matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu;

radio /ˈradʲjɔ/ (n)
rádio
  instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do odbioru takich audycji;

radioaktywność (n)
radioatividade
  (fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioaktywny /ˌradʲjɔakˈtɨvnɨ/ (adj)
radioativo
  związany z radioaktywnością

radiolog (n)
radiólogo
  lekarz zajmujący się radiologią

radioteleskop (n)
radiotelescópio
  (astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radioterapeuta (n)
radioterapeuta
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie radioterapii

radon /ˈradɔ̃n/ (n)
rádon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radosny /raˈdɔsnɨ/ (adj)
alegre
  taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny

radość /ˈradɔɕʨ̑/ (n)
alegria
  uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radykalny /ˌradɨˈkalnɨ/ (adj)
radical
  który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań

radykał (n)
radical
  ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych

radzić /ˈraʥ̑iʨ̑/ (v)
aconselhar
  udzielać komuś rady

rafa /ˈrafa/ (n)
recife
  zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

rafinować /ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
refinar
  poddawać procesowi rafinacji

raj /raj/ (n)
paraíso
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy /ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ/ (n)
paraíso fiscal
  (potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rajstopy /rajˈstɔpɨ/ (n)
meia-calça
  rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak /rak/ (n)
cancro
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;
lagostim
  (zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;

rak jelita grubego (n)
cancro colorretal
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy jelita grubego wywodzący się z nabłonka błony śluzowej jelita grubego, do którego zaliczany jest rak okrężnicy, rak zgięcia esiczo-odbytniczego i rak odbytnicy;

rakieta /raˈcɛta/ (n)
foguete, foguetão
  pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;

rakotwórczość (n)
carcinogenicidade
  (medycyna, medyczny) przyczynianie się do zachorowania na raka

rakotwórczy (adj)
cancerígeno
  (medycyna, medyczny) przyczyniający się do powstawania raka

rama /ˈrãma/ (n)
moldura
  oprawa obrazu, lustra lub szyby

ramadan /rãˈmadãn/ (n)
Ramadão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1)
  dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego

ramiączko /rãˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ/ (n)
alça
  (krawiectwo) pasek tkaniny podtrzymujący na ramionach część garderoby, np. bluzkę, stanik;

ramię /ˈrãmʲjɛ/ (n)
braço
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym

rana /ˈrãna/ (n)
ferida, ferimento, lesão
  (medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

randka /ˈrãntka/ (n)
encontro
  umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu

rani (n)
rani
  żona radży

ranny /ˈrãnːɨ/ (adj)
ferido, machucado
  taki, który ma ranę

rano /ˈrãnɔ/ (n)
manhã
  wczesna pora dnia

raper /ˈrapɛr/ (n)
rapper
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap

rapsod (n)
rapsodo
  (dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) wędrowny śpiewak recytujący poematy epickie

rasa /ˈrasa/ (n)
raça
  (zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasizm /ˈraɕism̥/ (n)
racismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

ratownik /raˈtɔvʲɲik/ (n)
salva-vidas
  osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku

ratunek /raˈtũnɛk/ (n)
resgate
  pomoc w niebezpieczeństwie
  uniknięcie niebezpieczeństwa

ratusz /ˈratuʃ/ (n)
prefeitura, câmara municipal
  (architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

ratyfikacja (n)
ratificação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

ratyfikować (v)
ratificar
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy

raz /'razɨ/ /ras/ (cardinalNumeral)
um
  przy liczeniu jeden

raz /'razɨ/ /ras/ (n)
vez
  jednostka jakiejś wielkości
vez, caso
  okoliczność, ewentualność
vez, feita
  pojedyncza realizacja czynności

raz na jakiś czas (adv)
de vez em quando
  powtarzając się od czasu do czasu

razem /ˈrazɛ̃m/ (adv)
junto
  (o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

rdza /rʣ̑a/ (n)
ferrugem
  warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzeń /rʣ̑ɛ̃ɲ/ (n)
radical
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;

rdzeń kręgowy (n)
medula espinhal
  (anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;

reakcja /rɛˈakʦ̑ʲja/ (n)
reação, reacção
  (chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
  (fizyka, fizyczny) proces, przemiana
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian
  odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
  zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce
  (fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki

reakcja katalityczna /rɛˈakʦ̑ʲja ˌkatalʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
reação catalítica
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna odbywająca się z udziałem katalizatora

reaktor /rɛˈaktɔr/ (n)
reator
  (chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;
  (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

realizm (n)
realismo
  postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;

rebelia /rɛˈbɛlʲja/ (n)
rebelião
  zbrojny bunt przeciwko istniejącej władzy

rebetiko (n)
rebétiko
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;

recepcja /rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
recepção
  (hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
  (książkowy) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce

recepcjonista (n)
recepcionista
  osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

recepcjonistka /ˌrɛʦ̑ɛpʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka/ (n)
recepcionista
  kobieta, która pracuje w recepcji

recesja /rɛˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
retirada
  (ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

recydywistka (n)
recidivista
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczyni powracająca do ponownego popełniania wykroczenia

recytacja (n)
recitação
  wydeklamowanie utworu literackiego

recytować (v)
recitar
  wygłaszać z pamięci utwór literacki

reda /ˈrɛda/ (n)
angra
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;

redaktor /rɛˈdaktɔr/ (n)
redactor
  pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

reelekcja (n)
reeleição
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne

refektarz /rɛˈfɛktaʃ/ (n)
refeitório
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referencja /ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
referência
  (informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum /ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm/ (n)
referendo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

referować /ˌrɛfɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
referir
  zdawać raport, relację z czegoś; przedstawiać coś w formie referatu, sprawozdania

refleksja (n)
reflexão
  (psychologia, psychologiczny) głębsze zastanowienie się

reforma /rɛˈfɔrma/ (n)
reforma
  zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy;

reformacja /ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
Reforma Protestante
  (historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;

reformować (v)
reformar
  dokonywać reformy

refrakcja /rɛfˈrakʦ̑ʲja/ (n)
refração
  (fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;

refren /ˈrɛfrɛ̃n/ (n)
refrão
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regał /ˈrɛɡaw/ (n)
estante
  mebel z półkami

regencja (n)
regência
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę

regent /ˈrɛɡɛ̃nt/ (n)
regente
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

region /ˈrɛɟɔ̃n/ (n)
região
  (książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii

regionalizm /ˌrɛɟɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
regionalismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja rozwoju politycznego współczesnego państwa, która polega na dekoncentracji i decentralizacji władzy państwowej na niższe poziomy systemu politycznego;
  (językoznawstwo, językoznawczy) element mowy charakterystyczny dla danego regionu, niefunkcjonujący na całym obszarze występowania języka;

regularnie /ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ/ (adv)
regularmente
  w sposób regularny

regularny /ˌrɛɡuˈlarnɨ/ (adj)
regular
  (gramatyka) posiadający typową odmianę
  powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

reguła /rɛˈɡuwa/ (n)
regra
  zasada, według której należy postępować

reinkarnacja /ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja/ (n)
reencarnação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;

rejestr /ˈrɛjɛstr̥/ (n)
registrador
  spis danych, wykaz, lista

rejs (n)
cruzeiro
  (morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin /ˈrɛcĩn/ (n)
tubarão, cação
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama /rɛkˈlãma/ (n)
anúncio, propaganda, publicidade, reclame
  informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

rekolekcje (n)
retiro
  w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną;

rekomendacja /ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja/ (n)
recomendação
  (książkowy) pozytywna opinia o kimś, pisemna bądź ustna

rekomendować /ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
recomendar
  dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

rekonkwista (n)
reconquista
  (historia, historyczny, historycznie) trwający od VIII do XV wieku proces odbierania ziem Półwyspu Iberyjskiego spod władania muzułmanów;

rekonstrukcja (n)
reconstrução
  odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

rekord (n)
registro
  (informatyka, informatyczny) fragment bazy danych

religia /rɛˈlʲiɟja/ (n)
religião
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religijny /ˌrɛlʲiˈɟijnɨ/ (adj)
religioso
  dotyczący religii, opisujący religię
  postępujący zgodnie z zasadami religii

relikwia (n)
relíquia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

relikwiarz /rɛˈlʲikfʲjaʃ/ (n)
relicário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;

remedium (n)
remédio
  (książkowy) sposób na polepszenie sytuacji
  (książkowy) lek na schorzenie

remis /ˈrɛ̃mʲis/ (n)
empate
  wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

ren /rɛ̃n/ (n)
rénio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;

renifer /rɛ̃ˈɲifɛr/ (n)
rena
  (zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renta /ˈrɛ̃nta/ (n)
renda
  długoterminowe świadczenie z ubezpieczeń społecznych

repatriacja /ˌrɛpaˈtrʲjaʦ̑ʲja/ (n)
repatriação
  (książkowy) powrót do ojczystego kraju;

reperkusja (n)
repercussão
  negatywne następstwo

reperować (v)
consertar
  przywracać stan użyteczności rzeczy uszkodzonej

reportaż (n)
reportagem
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

represja /rɛˈprɛsʲja/ (n)
repressão
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma odwetu lub nacisku
  (psychologia, psychologiczny) jeden z mechanizmów obronnych

reprezentacja /ˌrɛprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
representação
  grupa osób, które występują w czyimś imieniu

reprodukcja /ˌrɛprɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
reprodução
  rozmnażanie w celach hodowlanych
  (ekonomia, ekonomiczny) ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuacji
  (sztuka) kopia oryginału wykonana maszynowo
  odtworzenie

republika /rɛˈpublʲika/ (n)
república
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republika bananowa /rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva/ (n)
república bananeira, república de bananas, república de banana
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) słabe i niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone w niedemokratyczny sposób, zazwyczaj przez dyktatora lub reżim wojskowy;

respekt /ˈrɛspɛkt/ (n)
respeito
  szacunek, poważanie

respirator (n)
respirador, ventilador
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;

responsorialny (adj)
responsorial
  wykonywany na przemian przez kantora i lud

responsorium (n)
responsório
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczna krótka formuła modlitewna, w której wykonuje się naprzemienny śpiew lub recytację wersetów;

restauracja /ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja/ (n)
restaurante
  (gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

reszta /ˈrɛʃta/ (n)
resto
  elementy, które zostały
  (matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;

retoryka (n)
retórica
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;
  (językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)

reumatyzm /rɛwˈmatɨsm̥/ (n)
reumatismo
  (medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

rewia (n)
revista
  widowisko rozrywkowe o bogatej oprawie scenograficznej

rewolta /rɛˈvɔlta/ (n)
revolta
  zbrojny spisek, bunt

rewolucja /ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
revolução
  gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
  (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucjonista /ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
revolucionário
  uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolucyjny /ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
revolucionário
  dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

rewolwer /rɛˈvɔlvɛr/ (n)
revólver
  ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezerwa (n)
reserva
  zapas czegoś
  (wojskowość, wojskowy) oddział lub oddziały wojskowe pozostawione w odwodzie
  powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia

rezerwować /ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
reservar
  zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwowy (n)
reserva
  (sport, sportowy) gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

rezus (n)
macaco-rhesus
  (zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta, gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;

reżim (n)
regime
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy

ring /rʲĩŋk/ (n)
ringue
  (sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

risotto /rʲiˈsɔtːɔ/ (n)
risoto, risotto
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa przyrządzana na bazie ryżu;

robak /ˈrɔbak/ (n)
verme
  (zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;

robić /ˈrɔbʲiʨ̑/ (v)
fazer
  wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać
  zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan

robić z igły widły /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ/ (v)
fazer tempestade em copo d'água
  (potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

robot /ˈrɔbɔt/ (n)
robot, robô
  (technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;

robotnica /ˌrɔbɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
operária
  kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace

robotnik /rɔˈbɔtʲɲik/ (n)
trabalhador, obreiro
  pracownik wykonujący pracę fizyczną

robotyka /rɔˈbɔtɨka/ (n)
robótica
  nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem;

rock /rɔk/ (n)
rock
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rocznica /rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
aniversário
  dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

rocznik (n)
anuário
  czasopismo ukazujące się raz na rok

roczny /ˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
anual
  trwający przez rok
  obejmujący czas roku

rod /rɔt/ (n)
ródio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodak (n)
compatriota, compatrício, patrício
  człowiek pochodzący z tego samego narodu

rodopsyna (n)
rodopsina
  (biochemia, biochemiczny) światłoczuły czerwony barwnik zawarty w pręcikach siatkówki;

rodzaj /ˈrɔʣ̑aj/ (n)
gênero
  (biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;
sexo, género
  (gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;

rodzaj nijaki /ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci/ (n)
neutro
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik /rɔˈʣ̑ajɲik/ (n)
artigo
  (gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzeństwo /rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
irmã
  brat (bracia), siostra (siostry);

rodzice /rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ/ (n)
pais
  ojciec i matka

rodzina /rɔˈʥ̑ĩna/ (n)
família
  rodzice wraz z ich dziećmi
  (biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;

rodzina językowa /rɔˈʥ̑ĩna ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔva/ (n)
família linguística
  grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;

rodzić /ˈrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
parir
  (fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat

rodzynek /rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk/ (n)
passa
  suszone winogrono

roentgen /ˈrɛ̃ndɡɛ̃n/ (n)
roentgênio, roentgénio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogacz /ˈrɔɡaʧ̑/ (n)
cabrão
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) zdradzany mąż

rogówka (n)
córnea
  (anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej;

rok /rɔk/ (n)
ano
  czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok przestępny /ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ/ (n)
ano bissexto
  (astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rok świetlny /ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
ano-luz
  (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;

rola /ˈrɔla/ (n)
papel
  funkcja, odpowiedzialność
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora

rolka /ˈrɔlka/ (n)
rolo
  szpula, tuba z czymś na nią nawiniętym
  zwinięty papier

rolnictwo /rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
agricultura
  (rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolniczy /rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
agrário
  dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim

rolnik /ˈrɔlʲɲik/ (n)
agricultor, camponês
  osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

romantyczny /ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
romântico
  (potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski
  związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

romański (adj)
românico
  wywodzący się ze starożytnej kultury rzymskiej lub z nią związany

romb /rɔ̃mp/ (n)
losango
  (geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

rondo /ˈrɔ̃ndɔ/ (n)
rotunda
  (motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy;

ropa /ˈrɔpa/ (n)
pus
  (medycyna, medyczny) wydzielina o żółtawym zabarwieniu wydobywająca się z zainfekowanej rany;

ropa naftowa /ˈrɔpa naˈftɔva/ (n)
petróleo
  (geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropieć (v)
supurar
  (medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropień /ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
abscesso
  zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

roponośny /ˌrɔpɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
petrolífero
  o terenach, skałach itp. zawierający złoża ropy naftowej

ropostek (n)
hipópio, hipópion
  (medycyna, medyczny) obecność ropy w komorze przedniej oka;

ropucha /rɔˈpuxa/ (n)
sapo
  (herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa /ˈrɔsa/ (n)
orvalho
  krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosnąć /ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
crescer
  o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
  powiększać swoje rozmiary, skalę
  o roślinach występować

rosomak /rɔˈsɔ̃mak/ (n)
carcaju, glutão
  (zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rosyjska ruletka /rɔˈsɨjska ruˈlɛtka/ (n)
roleta russa
  rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (adj)
russo
  dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (n)
russo
  (potocznie, potoczny) (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Rosji;

roszada /rɔˈʃada/ (n)
roque
  (szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;

rosół /ˈrɔsuw/ (n)
caldo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;

rotunda /rɔˈtũnda/ (n)
rotunda
  (architektura, architektoniczny) budowla wzniesiona na planie koła;

rower /ˈrɔvɛr/ (n)
bicicleta, bici
  (transport, transportowy) jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rowerzysta /ˌrɔvɛˈʒɨsta/ (n)
ciclista
  osoba jadąca na rowerze;

rowerzystka /ˌrɔvɛˈʒɨstka/ (n)
ciclista
  kobieta, która jedzie na rowerze

rozbieżność /rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
discrepância, divergência
  różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozbitek /rɔzˈbʲitɛk/ (n)
náufrago
  osoba ocalała z katastrofy statku;

rozchodnik biały (n)
arroz-dos-telhados
  (botanika, botaniczny) Sedum album gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych naturalnie występujący w północnej Afryce, południowej, środkowej i zachodniej Europie oraz zachodniej Azji;

rozcieńczać (v)
diluir
  (chemia, chemiczny) zmniejszać stężenie roztworu, dodając rozpuszczalnik

rozczarowanie /ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ/ (n)
decepção
  niespełnienie oczekiwań

rozdrażnienie /ˌrɔzdraʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
exasperação
  nieprzyjemne uczucie, wynikłe z przemęczenia lub przykrej sytuacji

rozdział /ˈrɔʑʥ̑aw/ (n)
capítulo
  (drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

rozedma (n)
enfisema
  (medycyna, medyczny) choroba płuc polegająca na zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych przez nieprawidłowe powiększanie się ich skutkujące ich niszczeniem;

rozejm (n)
armistício, trégua
  czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozgwiazda /rɔzˈɡvʲjazda/ (n)
estrela-do-mar
  (zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz /ˈrɔskas/ (n)
ordem
  polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkazywać (v)
ordenar
  wydawać kategoryczne polecenia

rozmaryn /rɔzˈmarɨ̃n/ (n)
rosmaninho, alecrim
  (botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

rozmawiać /rɔzˈmavʲjäʨ̑/ (v)
conversar
  wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar /ˈrɔzmʲjar/ (n)
tamanho
  wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmowa /rɔzˈmɔva/ (n)
conversa
  ustna wymiana zdań

rozmowny /rɔzˈmɔvnɨ/ (adj)
falador
  (książkowy) taki, który lubi rozmawiać, jest chętny do rozmowy

rozpaczać (v)
desesperar
  pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

rozpieszczać (v)
mimar
  traktować zbyt pobłażliwie

rozporek /rɔsˈpɔrɛk/ (n)
braguilha
  (krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach

rozprawa /rɔsˈprava/ (n)
processo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy

rozpusta (n)
libertinagem
  brak moralności w sferze seksualnej

rozpuszczalny (adj)
solúvel
  taki, który można rozpuścić

rozruchy (n)
distúrbios
  burzliwe manifestacje i starcia uliczne

rozrywka /rɔzˈrɨfka/ (n)
divertimento
  działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi

rozstęp (n)
estria
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;

rozsądek /rɔsˈːɔ̃ndɛk/ (n)
juízo
  intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji;

roztargnienie (n)
distração
  nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztargniony /ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
distraído
  nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może się skoncentrować

roztocz (n)
ácaro
  (arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;

roztropność (n)
prudência
  działanie z namysłem

roztwór /ˈrɔstfur/ (n)
solução
  (chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozum /ˈrɔzũm/ (n)
razão
  zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumieć /rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
entender, compreender
  pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozumny /rɔˈzũmnɨ/ (adj)
razoável
  taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia

rozumować (v)
raciocinar
  (psychologia, psychologiczny) rozpatrywać w myślach, wyciągając w tym czasie wnioski

rozwałkować (v)
estender
  rozpłaszczyć przez wałkowanie

rozważać /rɔzˈvaʒaʨ̑/ (v)
considerar
  (książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozwidlenie /ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ/ (n)
bifurcação
  miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozwiązanie /ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
solução
  (matematyka, matematyczny) wynik
  załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania

rozwodzić (v)
divorciar, dissolver
  udzielać komuś rozwodu
divorciar-se
  dokonywać rozwodu, uzyskiwać rozwód

rozwód /ˈrɔzvut/ (n)
divórcio
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój /ˈrɔzvuj/ (n)
desenvolvimento
  proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
  następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
  proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

roślina /rɔɕˈlʲĩna/ (n)
planta, vegetal
  (botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślina oleista /rɔɕˈlʲĩna ˌɔlɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
planta oleaginosa
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina dostarczająca oleju;

roślinność /rɔɕˈlʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
vegetação
  wszystkie rośliny danego terenu

roślinny /rɔɕˈlʲĩnːɨ/ (adj)
vegetal
  taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny

roślinożerca /ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
herbívoro
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się roślinami

roślinożerny /ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
herbívoro
  (zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rtęć /r̥tɛ̃ɲʨ̑/ (n)
mercúrio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubel /ˈrubɛl/ (n)
rublo
  (jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;

rubid /ˈrubʲit/ (n)
rubídio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubin /ˈrubʲĩn/ (n)
rubi
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

rubinowy (adj)
rubi
  mający kolor rubinu

ruch /rux/ (n)
movimento
  (fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
  gest, ruszenie częścią ciała
  grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego

ruch oporu /ˈrux ɔˈpɔru/ (n)
movimento de resistência
  formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;

ruda /ˈruda/ (n)
minério
  (geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

rudzik /ˈruʥ̑ik/ (n)
pisco-de-peito-ruivo
  (ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa /ˈrufa/ (n)
popa
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;

rugby /ˈraɡbɨ/ /ˈruɡbɨ/ (n)
rúgbi, râguebi
  (sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

rum /rũm/ (n)
rum
  (spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumianek /rũˈmʲjãnɛk/ (n)
camomila
  (botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (adj)
romeno
  pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (n)
romeno
  (językoznawstwo, językoznawczy) urzędowy język Rumunii;

rupia /ˈrupʲja/ (n)
rupia
  (jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rura /ˈrura/ (n)
tubo, cano
  przewód do transportu płynów;

rusofobia /ˌrusɔˈfɔbʲja/ (n)
russofobia
  (socjologia, socjologiczny) niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie

rusztowanie /ˌruʃtɔˈvãɲɛ/ (n)
andaime
  (technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;

ruta /ˈruta/ (n)
arruda
  (botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna

ruten /ˈrutɛ̃n/ (n)
rutênio, ruténio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford (n)
ruterfórdio, rutherfórdio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

rwetes (n)
comoção
  (potocznie, potoczny) hałas w połączeniu z bieganiną

ryba /ˈrɨba/ (n)
peixe
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;
  (spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;

rybak /ˈrɨbak/ (n)
pescador
  (rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybitwa /rɨˈbʲitfa/ (n)
andorinha-do-mar
  (ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

ryboflawina /ˌrɨbɔflaˈvʲĩna/ (n)
riboflavina
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

rybosom (n)
ribossomo, ribossoma
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;

rybołów /rɨˈbɔwuf/ (n)
águia-pesqueira
  (ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

rycerstwo (n)
cavalaria
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;

rycerz /ˈrɨʦ̑ɛʃ/ (n)
cavaleiro
  (historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

ryfampicyna (n)
rifampicina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) półsyntetyczny antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń m.in. prątkiem gruźlicy i prątkiem trądu;

rygor /ˈrɨɡɔr/ (n)
rigor
  ustalony porządek zmuszający do zachowania ściśle określonych przepisów

ryj /rɨj/ (n)
focinho
  (zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt

rynek /ˈrɨ̃nɛk/ (n)
mercado, compra
  (ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
  wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;
mercado
  centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)

rysować /rɨˈsɔvaʨ̑/ (v)
desenhar
  tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia

rysownik /rɨˈsɔvʲɲik/ (n)
desenhista
  ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysunek /rɨˈsũnɛk/ (n)
desenho
  to, co zostało narysowane;

rytm /rɨtm̥/ (n)
ritmo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;
  określony porządek powtarzający się okresowo

rytualny /ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
ritualístico, ritual
  związany z rytuałem, dotyczący rytuału

rytuał /rɨˈtu<sup>w</sup>aw/ (n)
rito, ritual
  (antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rywal (n)
rival
  osoba, która konkuruje w czymś

rywalizacja /ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
rivalidade
  (sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka
  ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie

rywalizować (v)
competir
  ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś

ryza /ˈrɨza/ (n)
resma
  (poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom;

ryzosfera (n)
rizosfera
  (biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) przestrzeń obejmująca glebę w zasięgu korzeni roślin wraz z zasiedlającymi ją organizmami;

ryzyko /ˈrɨzɨkɔ/ (n)
risco
  możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

ryzykowny /ˌrɨzɨˈkɔvnɨ/ (adj)
arriscado
  wiążący się z ryzykiem, grożący niebezpieczeństwem lub popełnieniem błędu

ryś /rɨɕ/ (n)
lince
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryż /rɨʃ/ (n)
arroz
  (botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
  (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

rzadki /ˈʒatʲci/ (adj)
raro
  zachodzący rzadko

rzadko /ˈʒatkɔ/ (adv)
raramente
  prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzadkość /ˈʒatkɔɕʨ̑/ (n)
raridade
  coś, co jest rzadkie, nietypowe, zdarza się/występuje rzadko

rzecz /ʒɛʧ̑/ (n)
coisa
  wytwór materialny, przedmiot

rzecznik (n)
porta-voz
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzeczny /ˈʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
fluvial
  odnoszący się do rzeki, związany z rzeką

rzeczownik /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik/ (n)
substantivo
  (gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczownikowy (adj)
substantivo
  (gramatyka) odnoszący się do rzeczownika, związany z rzeczownikiem

rzeczywistość /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑/ (n)
realidade
  prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie
  realistyczność, świat realny

rzeka /ˈʒɛka/ (n)
rio
  (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzemieślnik /ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik/ (n)
artesão
  osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło /ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ/ (n)
artesanato, ofício
  drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności

rzepa (n)
nabo
  (botanika, botaniczny) roślina z podgatunku rzepy (1.1)

rzepak /ˈʒɛpak/ (n)
colza
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;

rzepka (n)
rótula, patela
  (anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzeź /ʒɛɕ/ (n)
massacre
  brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeźba /ˈʒɛʑba/ (n)
escultura
  (sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;
  (sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną

rzeźbiarz /ˈʒɛʑbʲjaʃ/ (n)
escultor
  (sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnik /ˈʒɛʑɲik/ (n)
carniceiro
  człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa
  (potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym

rzodkiewka /ʒɔtʲˈcɛfka/ (n)
rabanete
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzucać /ˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
arremessar
  wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać perły przed wieprze /ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ/ (v)
dar pérolas aos porcos
  ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzut dyskiem /ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m/ (n)
lançamento do disco
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;

rzut karny /ˈʒut ˈkarnɨ/ (n)
pênalti, penalidade máxima
  (sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut młotem /ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m/ (n)
lançamento do martelo
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;

rzut oszczepem /ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m/ (n)
lançamento de dardo
  (sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzut rożny /ˈʒut ˈrɔʒnɨ/ (n)
escanteio
  (sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska;

rzygacz /ˈʒɨɡaʧ̑/ (n)
gárgula
  (architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;

rzygać /ˈʒɨɡaʨ̑/ (v)
vomitar
  (grubiański, grubiańsko) wymiotować

rząd /ʒɔ̃nt/ (n)
ordem
  (biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny;
governo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;

rząd marionetkowy /ˈʒɔ̃nt ˌmarʲjɔ̃nɛtˈkɔvɨ/ (n)
estado fantoche
  (publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy;

rządy (n)
reinado
  sprawowanie władzy, władanie

rządzić /ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
governar
  sprawować władzę, panować

rzęsa /ˈʒɛ̃w̃sa/ (n)
cílio, pestana
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

róg /ruk/ (n)
corno, trompa
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego;
  (anatomia, anatomiczny) część kości gnykowej; część rdzenia kręgowego
  materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt
corno, chifre
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;

rój /ruj/ (n)
enxame
  duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków

równanie /ruvˈnãɲɛ/ (n)
equação
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

równanie stanu /ruvˈnãɲɛ ˈstãnu/ (n)
equação de estado
  (technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) równanie termodynamiczne opisujące stan substancji;

również /ˈruvʲɲɛʃ/ (particle)
também
  …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także

równik /ˈruvʲɲik/ (n)
equador, linha do equador
  (astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równik niebieski (n)
equador celeste
  (astronomia, astronomiczny) okrąg wielki zawarty w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu sfery niebieskiej;

równikowy /ˌruvʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
equatorial
  (geografia, geograficzny) dotyczący równika, związany z równikiem

równina /ruvʲˈɲĩna/ (n)
planície
  (geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równoczesny (adj)
simultâneo
  odbywający się w tym samym czasie

równoległobok /ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk/ (n)
paralelogramo
  (geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków;

równoległy /ˌruvnɔˈlɛɡwɨ/ (adj)
paralelo
  jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości

równoleżnik (n)
paralelo
  (geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równonoc /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑/ (n)
equinócio
  (astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równoramienny (adj)
isósceles
  (matematyka, matematyczny) mający ramiona równej długości

równouprawnienie (n)
igualdade
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw

równowaga /ˌruvnɔˈvaɡa/ (n)
equilíbrio
  stabilny stan jakiegoś układu

równoważny (adj)
equivalente
  mający równe znaczenie, równą wartość

równość /ˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
igualdade
  brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)
  (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
  cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)

róża /ˈruʒa/ (n)
rosa, roseira
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

różaniec /ruˈʒãɲɛʦ̑/ (n)
rosário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności;

różnica /ruʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
diferença
  (matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
  to, czym się coś od czegoś różni

różnorodność /ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
diversidade, variedade, multiplicidade
  cecha tego, co jest różnorodne

różowy /ruˈʒɔvɨ/ (adj)
cor-de-rosa, rosa
  mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

różyczka /ruˈʒɨʧ̑ka/ (n)
rubéola
  (medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

ręce do góry /ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ/ (interjection)
mãos ao alto
  kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznik /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
toalha
  gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręka /rɔŋk/ /ˈrɛ̃ŋka/ (n)
mão
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

ręka rękę myje
uma mão lava a outra
  sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy

rękaw /ˈrɛ̃ŋkaf/ (n)
manga
  (krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękopiśmienny (adj)
manuscrito
  pisany ręcznie

rżeć /rʒɛʨ̑/ (v)
relinchar
  o koniu: wydawać charakterystyczny głos

sabotaż /saˈbɔtaʃ/ (n)
sabotagem
  umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować /ˌsabɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
sabotar
  stosować sabotaż

sacharyd (n)
sacarídeo
  (biochemia, biochemiczny) (zobacz) węglowodan

sad /sat/ (n)
pomar
  ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadysta (n)
sadista
  człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadyzm (n)
sadismo
  (medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera

sadza /ˈsaʣ̑a/ (n)
fuligem
  stały, pylisty produkt niepełnego spalania zawierający głównie bezpostaciowy węgiel;

sadzawka (n)
piscina
  nieduży, otwarty i płytki zbiornik wodny wykopany w ziemi;

sadzić /ˈsaʥ̑iʨ̑/ (v)
plantar
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

sake /ˈsakɛ/ (n)
saqué
  (spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakrament /saˈkrãmɛ̃nt/ (n)
sacramento
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

sakramentarz (n)
sacramentário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawna księga liturgiczna w użyciu przed powstaniem mszału;

saksofon /saˈksɔfɔ̃n/ (n)
saxofone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

sala /ˈsala/ (n)
salão
  przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

salamancki (adj)
salmantino
  związany z Salamanką, dotyczący Salamanki, pochodzący z Salamanki

salamandra /ˌsalãˈmãndra/ (n)
salamandra
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salamandra plamista (n)
salamandra-de-fogo
  (herpetologia, herpetologiczny) Salamandra salamandra Linnaeus, jaszczurka o krępym ciele i czarnym ubarwieniu z żółtymi plamami, z wilgotną i błyszczącą skórą;

salami /saˈlãmʲi/ (n)
salame
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

saletra (n)
salitre
  (chemia, chemiczny) azotan mający znaczenie techniczne

salpingektomia (n)
salpingectomia
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu jednego lub dwóch jajowodów

salto /ˈsaltɔ/ (n)
salto
  skok polegający na obrócenie się do przodu lub do tyłu w powietrzu;

salwadorski /ˌsalvaˈdɔrsʲci/ (adj)
salvadorenho
  odnoszący się do państwa Salwador

sam /sãm/ (pronoun)
só
  bez nikogo / niczego innego, będący jedyny

samar /ˈsãmar/ (n)
samário
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samarytański (adj)
samaritano
  związany z Samarytanami albo Samarią

samba /ˈsãmba/ (n)
samba
  (choreografia, choreograficzny) szybki taniec brazylijski;

samica /sãˈmʲiʦ̑a/ (n)
fêmea
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec /ˈsãmʲjɛʦ̑/ (n)
macho, varão
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samizdat (n)
samizdat
  (historia, historyczny, historycznie) w ZSRR: nielegalna publikacja, wydawana bez zgody władz;

samobójca /ˌsãmɔˈbujʦ̑a/ (n)
suicida
  osoba próbująca zabić samą siebie

samobójczyni (n)
suicida
  kobieta celowo zabijająca samą siebie

samobójstwo /ˌsãmɔˈbujstfɔ/ (n)
suicidio, suicídio
  zabicie samego siebie;

samochód /sãˈmɔxut/ (n)
carro, automóvel
  (motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samogłoska /ˌsãmɔˈɡwɔska/ (n)
vogal
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samogłów (n)
peixe lua
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;

samoleczenie (n)
automedicação
  samodzielne leczenie samego siebie

samolot /sãˈmɔlɔt/ (n)
avião, aeroplano
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samoobrona (n)
defesa pessoal
  (książkowy) obrona samego siebie

samosa (n)
chamuça
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna potrawa indyjska, trójkątny pierożek smażony na głębokim oleju;

samospalenie /ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
autoimolação
  samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu;

samostanowienie /ˌsãmɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
autodeterminação
  decydowanie o własnym losie

samotność /sãˈmɔtnɔɕʨ̑/ (n)
solidão
  uczucie braku bliskich osób

samowar /sãˈmɔvar/ (n)
samovar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samoświadomość /ˌsãmɔɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
autoconsciência, autognose
  świadomość siebie, własnych doznań, emocji, potrzeb, myśli, swoich możliwości;

samuraj /sãˈmuraj/ (n)
samurai
  (historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

sandacz /ˈsãndaʧ̑/ (n)
lúcioperca
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandał /ˈsãndaw/ (n)
sandália
  rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;

sandałowiec /ˌsãndaˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
sândalo
  (botanika, botaniczny) Santalum, wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje

sangria /ˈsãŋɡrʲja/ (n)
sangria
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;

sanie /ˈsãɲɛ/ (n)
trenó
  pojazd na płozach, zaprzęgnięty najczęściej w zwierzęta pociągowe;

sankcja (n)
sanção
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa

sanki /ˈsãnʲci/ (n)
trenó
  małe sanie do zaprzęgu

sanskryt /ˈsãw̃skrɨt/ (n)
sânscrito
  (językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

saponina (n)
saponina
  (biochemia, biochemiczny) związek chemiczny należący do glikozydów;

sardynka /sarˈdɨ̃nka/ (n)
sardinha
  (ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sardyński /sarˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
sardo
  charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sari /ˈsarʲi/ (n)
sari
  tradycyjny indyjski strój kobiecy;

sarkastyczny /ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
sarcástico
  złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkazm /ˈsarkasm̥/ (n)
sarcasmo
  złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag /sarˈkɔfak/ (n)
sarcófago
  zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarkopenia /ˌsarkɔˈpɛ̃ɲa/ (n)
sarcopenia
  (medycyna, medyczny) zanik masy mięśniowej wraz ze spadkiem siły mięśni

sarna /ˈsarna/ (n)
corça, corço
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

saski /ˈsasʲci/ (adj)
saxão
  związany z Saksonią, dotyczący Saksonii
  związany z Sasami (ludem Sasów), dotyczący Sasów

satanista (n)
satanista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca satanizmu

satanistka (n)
satanista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni satanizmu

satanizm (n)
satanismo
  kult szatana

satelita /ˌsatɛˈlʲita/ (n)
satélite
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
  (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki

satrapa (n)
sátrapa
  (starożytność) w Persji: zarządca prowincji;

satrapia (n)
satrapia
  (starożytność) okręg administracyjny w starożytnym Iranie;

satyr (n)
sátiro
  (mitologia grecka) grecki bożek płodności o koźlich nogach;
  (przenośnie, przenośnia) rozpustny mężczyzna

satyra /saˈtɨra/ (n)
sátira
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

sauna /ˈsawna/ (n)
sauna
  rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sawanna (n)
savana
  (geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata /saˈwata/ (n)
alface
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
  warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałatka /saˈwatka/ (n)
salada
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka ziemniaczana (n)
salada de batata
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena /ˈsʦ̑ɛ̃na/ (n)
cena
  (przenośnie, przenośnia) publiczna awantura, kłótnia
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;

sceptycyzm /sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
ceticismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;

sceptyczny (adj)
cético
  wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

schistosomatoza (n)
esquistossomose
  (medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;

schizofrenia /ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja/ (n)
esquizofrenia
  (medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schizofreniczny /ˌsxʲizɔfrɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
esquizofrênico
  (medycyna, medyczny) związany ze schizofrenią, właściwy schizofrenii lub schizofrenikom

schody /ˈsxɔdɨ/ (n)
escada
  konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome /ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ/ (n)
escada rolante
  urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

scholastyka (n)
escolástica
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) nauka uprawiana na średniowiecznych uniwersytetach;

schronienie /sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
refúgio
  bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

schronisko /sxrɔ̃ˈɲiskɔ/ (n)
refúgio
  budynek zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia, bazę noclegową i gastronomiczną;

scjentologia (n)
cientologia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;

scyzoryk /sʦ̑ɨˈzɔrɨk/ (n)
canivete
  składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

seaborg /ˈsʲibɔrk/ (n)
seabórgio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

secesja (n)
modernismo
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;

sedan /ˈsɛdãn/ (n)
sedan
  (motoryzacja) rodzaj trójbryłowego, zamkniętego nadwozia samochodu osobowego, z wyraźnie oddzielonym przedziałem silnikowym i bagażowym;

segregacja (n)
segregação
  oddzielenie w ramach jednego państwa grup ludzi, (na przykład) ze względu na ich rasę lub religię

segregacja rasowa /ˌsɛɡrɛˈɡaʦ̑ʲja raˈsɔva/ (n)
segregação racial
  sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej

seitan (n)
seitã
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem”

sejf /sɛjf/ (n)
cofre
  zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejsmochronograf (n)
sismocronógrafo
  (geologia, geologiczny) (technologia, technika, techniczny) chronograf mający za zadanie wyznaczenie dokładnego czasu wystąpienia wstrząsów

sejsmograf (n)
sismógrafo
  (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;

sejsmolog (n)
sismólogo
  (geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią

sejsmologia /ˌsɛjsmɔˈlɔɟja/ (n)
seismologia
  nauka o trzęsieniach ziemi;

sekretarz /sɛˈkrɛtaʃ/ (n)
secretário
  pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej
  (ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;

seks /sɛks/ (n)
sexo
  (potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seksapil /sɛksaˈpʲil/ (n)
apelo sexual
  atrakcyjność seksualna

seksizm /ˈsɛcɕism̥/ (n)
sexismo
  dyskryminacja ze względu na płeć;

seksualizm /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
sexualidade
  (książkowy) termin, pojęcie, problem związany z seksualnością

seksualność (n)
sexualidade
  (biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
sexual
  dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuologia /ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja/ (n)
sexologia
  nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka;

sekta /ˈsɛkta/ (n)
seita
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam jakiejś religii

sekunda /sɛˈkũnda/ (n)
segundo
  (fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia
  (potocznie, potoczny) krótka chwila

sekwencja (n)
sequência
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji

sekwoja /sɛˈkfɔja/ (n)
sequoia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych;

selekcja /sɛˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
seleção
  dobór dokonywany poprzez eliminację

selen /ˈsɛlɛ̃n/ (n)
selénio, selênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

selenografia /ˌsɛlɛ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
selenografia
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka zajmująca się opisem powierzchni Księżyca;

selenologia /ˌsɛlɛ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
selenologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) nauka o Księżycu

seler /ˈsɛlɛr/ (n)
aipo
  (botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

selfie (n)
selfie
  (slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

semantyczny /ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
semântico
  (informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych

semantyka /sɛ̃ˈmãntɨka/ (n)
semântica
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych

semestr /ˈsɛ̃mɛstr̥/ (n)
semestre
  połowa roku akademickiego lub szkolnego;

seminarium /ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm/ (n)
seminário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych

sen /sɛ̃n/ (n)
sono
  (fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości
sonho
  doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste

senat /ˈsɛ̃nat/ (n)
senado
  (historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;

senator /sɛ̃ˈnatɔr/ (n)
senador
  członek izby wyższej parlamentu (senatu)

senność /ˈsɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
sonolência
  potrzeba snu, pragnienie zaśnięcia

senny /ˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
sonolento
  taki, który chce spać; jest śpiący

sens /sɛ̃w̃s/ (n)
sentido
  sposób rozumienia czegoś
  wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu

sentymentalny /ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
sentimental, emotivo
  przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości

separacja (n)
separação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozłączenie małżonków bez ich prawa wstępowania w nowy związek małżeński
  (książkowy) oddzielenie od czegoś

separatystyczny /ˌsɛparatɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
separatista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi

separatyzm /ˌsɛpaˈratɨsm̥/ (n)
separatismo, independentismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;

seplenić /sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
cecear
  błędnie wymawiać spółgłoski szczelinowe zębowe i dziąsłowe

sepsa /ˈsɛpsa/ (n)
septicemia
  (medycyna, medyczny) zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej;

ser /sɛr/ (n)
queijo
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

seraficzny /ˌsɛraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
seráfico
  (poetycki, poetycko) anielski, piękny, wzniosły

serafin (n)
serafim
  (teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej;

serak (n)
serac
  (geologia, geologiczny) ogromna bryła lodu powstająca w wyniku pękania lodowca;

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (adj)
sérvio
  związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (n)
sérvio
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce /ˈsɛrʦ̑ɛ/ (n)
coração
  (anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt
  (przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś
  (przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej
  przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości

sercowaty (adj)
cordiforme
  przypominający kształtem serce

serdeczny /sɛrˈdɛʧ̑nɨ/ (adj)
cordial
  taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serenada (n)
serenata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym;

serotonina (n)
serotonina
  (biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;

serotyp (n)
serotipo
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) grupa w obrębie gatunku mikroorganizmu wyróżniająca się antygenami na powierzchni jej przedstawicieli;

serwatka (n)
soro
  (spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer /ˈsɛrvɛr/ (n)
servidor
  (informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;

serwetka (n)
guardanapo
  kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwilizm (n)
servilidade
  (pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności

sesterc (n)
sestércio
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) ważna rzymska moneta rozmienna i obrachunkowa, czwarta część denara;

sezam /ˈsɛzãm/ (n)
gergelim
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (spożywczy) nasiona (ziarna) rośliny z rodzaju (1.1)

sezon /ˈsɛzɔ̃n/ (n)
temporada
  (handel, handlowy) pora roku
  (telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza
estação
  (rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych
  okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.

sfaleryt (n)
blenda, esfalerita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfera /ˈsfɛra/ (n)
esfera
  (matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli;

sfinks /sfʲĩŋks/ (n)
esfinge
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;

shih tzu (n)
shih-tzu
  (kynologia, kynologiczny) rasa drobnych psów wywodzących się z Tybetu, trzymanych do towarzystwa;

shinto (n)
xintoísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii;

siadać /ˈɕadaʨ̑/ (v)
sentar-se
  zajmować miejsce do siedzenia, przechodzić do siedzenia

siano /ˈɕãnɔ/ (n)
feno
  (rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

siarczek srebra (n)
sulfeto de prata
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu siarkowodorowego i srebra;

siarczyn /ˈɕarʧ̑ɨ̃n/ (n)
sulfito
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego;

siarka /ˈɕarka/ (n)
enxofre
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodór /ˌɕarkɔˈvɔdur/ (n)
sulfeto de hidrogênio, gás sulfídrico, sulfidreto, sulfureto de hidrogênio, ácido sulfídrico
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siatka /ˈɕatka/ (n)
rede
  (sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej, wodnej i w hokeju: osłona boków i tyłu bramki
  (sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części

siatkarz /ˈɕatkaʃ/ (n)
voleibolista
  (sport, sportowy) sportowiec grający w siatkówkę

siatkówka /ɕatˈkufka/ (n)
retina
  (anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;

siać /ɕäʨ̑/ (v)
semear
  rzucać nasiona w glebę

siedem grzechów głównych (n)
sete pecados capitais
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedemnastokąt (n)
heptadecágono
  (geometria) wielokąt o siedemnastu bokach

siedmiogrodzki (adj)
transilvano
  związany z Siedmiogrodu, dotyczący Siedmiogrodu

siedmiościan (n)
heptaedro
  (geometria) wielościan o siedmiu ścianach

siedzieć /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
estar sentado
  spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
  (potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności
  (potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu

siekacz (n)
incisivo
  (stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu

siekać /ˈɕɛkaʨ̑/ (v)
picar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno kroić

siekiera /ɕɛ̇ˈcɛra/ (n)
machado
  ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

siemię lniane /ˈɕɛ̃mʲjɛ ˈlʲɲãnɛ/ (n)
linhaça, grão de linhaça, semente de linhaça
  (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego

sierota /ɕɛˈrɔta/ (n)
órfã
  dziecko, któremu umarło przynajmniej jedno z rodziców
  (termin typograficzny) błąd polegający na pozostawieniu pojedynczego wiersza na dole kolumny składanego tekstu

sierp /ɕɛrp/ (n)
foice
  (rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierpień /ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
agosto, Agosto
  ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierpowaty (adj)
falciforme
  mający kształt sierpa; półkoliście zakrzywiony

sierżant /ˈɕɛrʒãnt/ (n)
sargento
  stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

siewca (n)
semeador
  (rolnictwo, rolniczy) osoba siejąca ziarno w polu

siewka złota /ˈɕɛfka ˈzwɔta/ (n)
tarambola-dourada
  (ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria Linnaeus, gatunek średniej wielkości ptaka występującego w północno-zachodniej Eurazji;

siewnik /ˈɕɛvʲɲik/ (n)
semeadeira, semeadora
  (rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do wysiewu ziarna;

sieć /ɕɛ̇ʨ̑/ (n)
rede
  siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;

sigma /ˈsʲiɡma/ (n)
sigma
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa osiemnastej litery alfabetu greckiego, σ;

sikać /ˈɕikaʨ̑/ (v)
mijar, urinar, fazer xixi
  (potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikhizm /ˈsʲikxʲism̥/ (n)
sikhismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach;

sikora /ɕiˈkɔra/ (n)
chapim
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka /ɕiˈkɔra bɔˈɡatka/ (n)
chapim-real
  (ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora modra /ɕiˈkɔra ˈmɔdra/ (n)
chapim-azul
  (ornitologia, ornitologiczny) Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus, niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;

silikon (n)
silicone
  (chemia, chemiczny) niepalny, syntetyczny związek polimerowy zawierający połączone atomy krzemu i węgla (w postaci grup alkilowych lub arylowych), cechujący się odpornością chemiczną, termiczną i na promieniowanie UV;

silnia /ˈɕilʲɲa/ (n)
fatorial
  (matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnik /ˈɕilʲɲik/ (n)
motor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silny /ˈɕilnɨ/ (adj)
forte
  odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)

sin /ˈsʲĩnus/ (symbol)
sen, sin
  = (matematyka, matematyczny) sinus

siodło /ˈɕɔdwɔ/ (n)
sela, arreio
  (jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siostra /ˈɕɔstra/ (n)
irmã, soror
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki
irmã, enfermeira
  zakonnica
  pielęgniarka

sirocco /sʲiˈrɔkɔ/ (n)
siroco, xaroco
  suchy i gorący wiatr wiejący w basenie Morza Śródziemnego;

sitowie (n)
junco
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju sitowie (1.1)

siła /ˈɕiwa/ (n)
força
  (fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami;
  energia, zdolność do wysiłku
  zdolność oddziaływania, wywierania wpływu

siła odśrodkowa (n)
força centrífuga
  (fizyka, fizyczny) siła w ruchu obrotowym, skierowana na zewnątrz od osi obrotu;

siła wyższa /ˈɕiwa ˈvɨʃːa/ (n)
força maior
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;

siły zbrojne (n)
forças armadas
  (wojskowość, wojskowy) całe wojsko danego państwa

skakać /ˈskakaʨ̑/ (v)
pular
  przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)
  zmieniać się w sposób nieciągły

skala /ˈskala/ (n)
escala
  (książkowy) wielkość, zakres czegoś
  (matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu
  (metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;
  (psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu
  (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;
  zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)

skala Beauforta (n)
escala de Beaufort
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) skala służąca do opisu siły wiatru;

skalnica (n)
saxífraga
  (botanika, botaniczny) Saxifraga L., drobna roślina z rodziny skalnicowatych;

skalpel /ˈskalpɛl/ (n)
bisturi
  (medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

skalpować (v)
escalpar
  zdzierać skórę z głowy pokonanego przeciwnika

skamieniałość /ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑/ (n)
fóssil
  (geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skand /skãnt/ (n)
escândio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandynawski /ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci/ (adj)
escandinavo
  związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skaner /ˈskãnɛr/ (n)
digitalizador
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu kreskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej;

skarb /skarp/ (n)
tesouro
  zbiór bardzo wartościowych rzeczy
  coś niezwykle wartościowego, drogocennego

skarbonka (n)
porquinho-mealheiro
  specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;

skarpeta /skarˈpɛta/ (n)
meia
  okrycie (ubiór) stopy

skaut /skawt/ (n)
escoteiro
  (harcerski) członek młodzieżowej organizacji skautowej lub harcerskiej

skazaniec (n)
condenado
  człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę

skała /ˈskawa/ (n)
rocha
  (geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;
  zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok

skecz (n)
esquete, sketch
  krótka, zabawna scenka stanowiąca zamkniętą całość

sklep /sklɛp/ (n)
loja, armazém
  (handel, handlowy) pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep monopolowy /ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ/ (n)
loja de bebidas
  sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklepienie /sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
abóbada
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

sklero- /ˈsklɛrɔ/
esclero-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający twardość lub suchość dotyczącą tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

skoczek /ˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
cavalo
  (szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skok /skɔk/ (n)
pulo
  chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry
  czynność skakania, wyskakiwania, wskakiwania itp.

skok o tyczce /ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ/ (n)
salto com vara
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok w dal (n)
salto em comprimento, salto em distância
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy

skok wzwyż /ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ/ (n)
salto em altura
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skoki narciarskie (n)
salto de esqui
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy rywalizują o wykonanie najdłuższego skoku na nartach;

skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (n)
escorpião
  (zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa /skɔˈrupa/ (n)
concha
  twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu

skowronek /skɔvˈrɔ̃nɛk/ (n)
cotovia, calhandra
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skrajny /ˈskrajnɨ/ (adj)
extremo
  będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skrobia (n)
amido
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skromność /ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
modéstia
  cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skromny /ˈskrɔ̃mnɨ/ (adj)
modesto
  niemający potrzeby wyróżniania się

skroń /skrɔ̃ɲ/ (n)
têmpora
  (anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrucha /ˈskruxa/ (n)
arrependimento
  żal za popełnione błędy, krzywdy

skrzydło /ˈskʃɨdwɔ/ (n)
ala, asa
  (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
asa, ala
  górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
  część samolotu tworząca siłę nośną;
  część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
  boczna część budynku, wydzielona z głównej części;

skrzyp /skʃɨp/ (n)
cavalinha
  Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzypaczka /skʃɨˈpaʧ̑ka/ (n)
violinista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na skrzypcach

skrzypce /ˈskʃɨpʦ̑ɛ/ (n)
violino
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek /ˈskʃɨpɛk/ (n)
violinista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzypieć (v)
chiar
  wydawać swoisty dźwięk, jaki powstaje przy tarciu niegładkich i suchych powierzchni

skrzyżowanie /ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ/ (n)
cruzamento
  miejsce połączenia dwóch dróg;

skrót /skrut/ (n)
atalho
  (informatyka, informatyczny) plik z ikoną, będący odnośnikiem do innego pliku;

skunks /skũŋks/ (n)
gambá
  (zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skurwysyn /skurˈvɨsɨ̃n/ (n)
filho da puta
  (wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

skuteczność /skuˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
eficácia, efetivação, eficiência
  cecha tego, co jest skuteczne; cecha tych, którzy są skuteczni

skuteczny /skuˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
eficiente
  taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

skutek /ˈskutɛk/ (n)
efeito
  wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skuter /ˈskutɛr/ (n)
motoneta
  (motoryzacja) jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skyrmion (n)
skyrmion
  (fizyka, fizyczny) kwazicząstka, która charakteryzuje się tzw. ładunkiem topologicznym, będącą możliwie najmniejszym stabilnym zakłóceniem jednorodnego namagnesowania

skóra /ˈskura/ (n)
pele, tez
  (anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
couro, pele
  surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;

skórzany /skuˈʒãnɨ/ (adj)
de couro
  dotyczący wyrobów ze skóry

skąd /skɔ̃nt/ (pronoun)
donde
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch
  …służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

skąpy /ˈskɔ̃mpɨ/ (adj)
pão-duro
  (pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze

składnik /ˈskwadʲɲik/ (n)
ingrediente
  część składowa czegoś

slajd /slajt/ (n)
diapositivo, slide, eslaide
  (fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;

slalom /ˈslalɔ̃m/ (n)
slalom
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slang /slãŋk/ (n)
calão
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

slipy /ˈslʲipɨ/ (n)
cueca, slip
  męskie, obcisłe majtki;

slums (n)
favela
  (urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

smacznego /smaʧ̑ˈnɛɡɔ/ (interjection)
bom apetite
  zwyczajowe życzenie przyjemności z jedzenia

smaczny /ˈsmaʧ̑nɨ/ (adj)
saboroso
  mający dobry smak; dobrze smakujący

smak /smak/ (n)
paladar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
gosto, paladar
  zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;

smartfon /ˈsmartfɔ̃n/ (n)
smartphone
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smażony (adj)
frito
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przygotowany do spożycia na gorącym tłuszczu

smażyć /ˈsmaʒɨʨ̑/ (v)
fritar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia

smerf /smɛrf/ (n)
Estrumpfe, Smurfs
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

smoczek /ˈsmɔʧ̑ɛk/ (n)
chupeta, bico
  miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smok /smɔk/ (n)
dragão
  (mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoking /ˈsmɔcĩŋk/ (n)
smoking
  męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

smoła /ˈsmɔwa/ (n)
alcatrão, breu, piche
  mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smród /sm̥rut/ (n)
fedor
  przykry zapach

smutek /ˈsmutɛk/ (n)
tristeza, mágoa
  stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutno (adv)
tristemente
  ze smutkiem; nie powodując radości, ale przygnębienie, zadumę, żal

smutny /ˈsmutnɨ/ (adj)
triste
  odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz /smɨʧ̑/ (n)
coleira, guia
  taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

smyczek /ˈsmɨʧ̑ɛk/ (n)
arco
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

snob /snɔp/ (n)
esnobe
  osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy

snop /snɔp/ (n)
gavela
  (przenośnie, przenośnia) wiązka, strumień
  (rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;

sobota /sɔˈbɔta/ (n)
sábado, Sábado
  szósty dzień tygodnia;

sobowtór /sɔˈbɔftur/ (n)
sósia
  osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból /ˈsɔbul/ (n)
zibelina
  (zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

socjalista /ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista/ (n)
socialista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik socjalizmu

socjalistyczny /ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
socialista
  związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

socjalizm /sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
socialismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjolingwistyka /ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
sociolinguística
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

socjolog /sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk/ (n)
sociólogo
  (edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii

socjologia /ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
sociologia
  nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socjologiczny /ˌsɔʦ̑ʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
sociológico
  związany z socjologią lub socjologami; właściwy socjologii

socyniański /ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃j̃sʲci/ (adj)
sociniano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) dotyczący doktryn Fausta Socyna

soczewica /ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
lentilha
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

soczewka /sɔˈʧ̑ɛfka/ (n)
cristalino, lente
  (anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;
lente
  (optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;

soczewka kontaktowa /sɔˈʧ̑ɛfka ˌkɔ̃ntakˈtɔva/ (n)
lente de contato, contacto
  soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;

soczysty /sɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
suculento
  zawierający dużo soku, pełen soku

soda /ˈsɔda/ (n)
soda
  (chemia, chemiczny) nazwa zwyczajowa węglanu sodu

sodalicja mariańska (n)
congregação mariana
  (kościelny) (dawniej, dawny) katolickie stowarzyszenie, które propaguje kult Matki Boskiej;

sofa /ˈsɔfa/ (n)
sofá
  rodzaj niskiej kanapy

soja /ˈsɔja/ (n)
soja
  (botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz;

sojusznik /sɔˈjuʃʲɲik/ (n)
aliado
  państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok /sɔk/ (n)
sumo, suco
  napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sokół /ˈsɔkuw/ (n)
falcão
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sola /ˈsɔla/ (n)
solha
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solidarność /ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑/ (n)
solidariedade
  poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

solidarny (adj)
solidário
  wykazujący się solidarnością

solista /sɔˈlʲista/ (n)
solista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo

soliter (n)
solitária, tênia
  (medycyna, medyczny) (zoologia, zoologiczny) tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;

solić /ˈsɔlʲiʨ̑/ (v)
salgar
  przyprawiać potrawy solą

solniczka /sɔlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
saleiro
  niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (adj)
somali
  odnoszący się do państwa Somalia

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (n)
somali
  język urzędowy Somalii

sonata /sɔ̃ˈnata/ (n)
sonata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

sondaż (n)
sondagem
  badanie opinii publicznej

sonet /ˈsɔ̃nɛt/ (n)
soneto
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sopran /ˈsɔprãn/ (n)
soprano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos żeński lub chłopięcy;

sopranistka /ˌsɔprãˈɲistka/ (n)
soprano
  kobieta, która śpiewa sopranem

sos /sɔs/ (n)
molho
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy /ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ/ (n)
molho de soja
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej

sos tatarski /ˈsɔs taˈtarsʲci/ (n)
molho tártaro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry sos przyrządzany zwykle z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i drobno pokrojonych ogórków marynowanych lub kiszonych;

sosna /ˈsɔsna/ (n)
pinheiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;

sowa /ˈsɔva/ (n)
coruja, mocho
  (ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa śnieżna /ˈsɔva ˈɕɲɛʒna/ (n)
coruja-das-neves, coruja-do-ártico
  (ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

sowiecki /sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
soviético
  radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

spacer /ˈspaʦ̑ɛr/ (n)
caminhada
  niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować /ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
caminhar
  chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spacja /ˈspaʦ̑ʲja/ (n)
espaço
  (poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

spadanie /spaˈdãɲɛ/ (n)
queda
  (rzeczownik odczasownikowy) od spadać

spadek /ˈspadɛk/ (n)
herança
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;

spadkobierca /ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a/ (n)
sucessor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron /spaˈdɔxrɔ̃n/ (n)
paraquedas, pára-quedas
  urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadochroniarz /ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ/ (n)
paraquedista
  (lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

spaghetti /spaˈɡɛttʲi/ (n)
espaguete
  (spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spalić /ˈspalʲiʨ̑/ (v)
queimar
  poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbyt mocno przypiec

spalony (n)
fora-de-jogo
  (sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

spam /spãm/ (n)
spam
  (informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne;

spaniel /ˈspãɲɛl/ (n)
spaniel
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

spawacz /ˈspavaʧ̑/ (n)
soldador
  robotnik zajmujący się spawaniem

spawać /ˈspavaʨ̑/ (v)
soldar
  (technologia, technika, techniczny) łączyć coś techniką spawania

spać /spaʨ̑/ (v)
dormir
  (fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości
  (eufemistycznie) mieć stosunek płciowy

specjalista /ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲista/ (n)
especialista
  osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

specjalizacja (n)
especialização
  proces wyodrębniania się funkcji, kompetencji, zadań

specjalna operacja wojskowa (n)
operação militar especial
  (eufemistycznie) (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) propagandowe określenie rosyjskiej agresji na Ukrainę w lutym 2022 r.

specjalnie /spɛˈʦ̑ʲjalʲɲɛ/ (adv)
especialmente
  w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

specjalność /spɛˈʦ̑ʲjalnɔɕʨ̑/ (n)
especialidade
  czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością
  dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

specjalny /spɛˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
especial
  odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby
  mający szczególne, wyjątkowe właściwości

specyfika (n)
especificidade
  zespół cech wyróżniających

speleolog (n)
espeleólogo, espeleologista
  osoba eksplorująca jaskinie

speleologia /ˌspɛlɛɔˈlɔɟja/ (n)
espeleologia
  (geologia, geologiczny) nauka o jaskiniach;

sperma /ˈspɛrma/ (n)
esperma, sémen, sêmen
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spinacz /ˈspʲĩnaʧ̑/ (n)
clipe
  wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spirala /spʲiˈrala/ (n)
espiral
  (matematyka, matematyczny) krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego

spironolakton /ˌspʲirɔ̃nɔˈlaktɔ̃n/ (n)
Espironolactona
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający, oszczędzający potas, z grupy antagonistów aldosteronu;

spirytualistyczny /ˌspʲirɨtu<sup>w</sup>alʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
espiritualista
  związany ze spirytualizmem, dotyczący spirytualizmu

spis treści /ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i/ (n)
índice
  lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek /ˈspʲisɛk/ (n)
complô
  tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiskowiec (n)
conspirador
  uczestnik spisku

spiżarka (n)
despensa
  pomieszczenie przykuchenne do przechowywania żywności

splenektomia (n)
esplenectomia
  (medycyna, medyczny) zabieg całkowitego lub częściowego usunięcia śledziony;

spodek /ˈspɔdɛk/ (n)
pires
  mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodnie /ˈspɔdʲɲɛ/ (n)
calça, calças
  (odzieżownictwo) (krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spojrzenie /spɔjˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
mirada
  skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś

spojówka /spɔˈjufka/ (n)
conjuntiva
  (anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;

spokojny /spɔˈkɔjnɨ/ (adj)
calmo, quieto
  niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

spokój /ˈspɔkuj/ (n)
paz
  stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek
  cisza, brak hałasu, rumorów

sponsorować /ˌspɔ̃w̃sɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
patrocinar
  (książkowy) finansować jakieś przedsięwzięcie

spontaniczność /ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
espontaneidade
  żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

spontaniczny (adj)
espontâneo
  działający odruchowo, bez innych wpływów

sporadyczny /ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
esporádico
  pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

sporofit (n)
esporófito
  (botanika, botaniczny) diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

sport /spɔrt/ (n)
esporte, desporto
  forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sport narodowy /ˈspɔrt ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
esporte nacional
  (publikatory) dyscyplina sportu szczególnie popularna w danym kraju

sportowiec /spɔrˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
desportista
  (sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

sposób /ˈspɔsup/ (n)
maneira, jeito
  styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

spotkanie /spɔtˈkãɲɛ/ (n)
encontro
  umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)
  rozgrywka sportowa

spowiednik /spɔˈvʲjɛdʲɲik/ (n)
confessor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi;

spowiedź /ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
confissão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

społeczeństwo /ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
sociedade
  (socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

spragniony /spraɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
sedento
  (fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody

sprawa /ˈsprava/ (n)
negócio
  to, co jest dla kogoś ważne

sprawdzać /ˈspravʣ̑aʨ̑/ (v)
examinar, inspecionar, checar
  kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe
realizar se, verificar se
  spełniać się, okazywać się prawdziwe

sprawiedliwość /ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
justiça
  trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy /ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
justo
  o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości
  o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością

sprawozdanie /ˌspravɔˈzdãɲɛ/ (n)
relatório
  ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

sprzeczność (n)
incompatibilidade
  stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

sprzeczny /ˈspʃɛʧ̑nɨ/ (adj)
contraditório
  niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

sprzedawać /spʃɛˈdavaʨ̑/ (v)
vender
  dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze
vender-se
  (przenośnie, przenośnia) komercjalizować się

sprzedawca /spʃɛˈdafʦ̑a/ (n)
vendedor
  (handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż /ˈspʃɛdaʃ/ (n)
venda
  (ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzątanie /spʃɔ̃nˈtãɲɛ/ (n)
limpeza
  przywracanie porządku i czystości

sprzątać /ˈspʃɔ̃ntaʨ̑/ (v)
arrumar
  doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

sprzęgło /ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ/ (n)
embreagem
  (mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

sprężyna /sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na/ (n)
mola
  (technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

spódnica /spudʲˈɲiʦ̑a/ (n)
saia
  (krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik /ˈspujɲik/ (n)
conjunção
  (gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spór /spur/ (n)
controvérsia
  różnica zdań, stanowisk, interesów

spółdzielnia /spuwʲˈʥ̑ɛlʲɲa/ (n)
cooperativa
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

spółka akcyjna /ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna/ (n)
sociedade anónima
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spółka jawna (n)
sociedade em nome coletivo
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spółka komandytowa (n)
sociedade em comandita simples
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spółka komandytowo-akcyjna (n)
sociedade em comandita por ações
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spłuczka (n)
descarga
  (technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

spłukany (adj)
quebrado
  (potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

squat (n)
ocupação
  opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

srać /sraʨ̑/ (v)
cagar
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) (anatomia, anatomiczny) wypróżniać się przez otwór odbytniczy

srebrnik (n)
platero
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wytwarzający wyroby ze srebra

srebrny /ˈsrɛbrnɨ/ (adj)
prateado
  przypominający kolor srebra

srebro /ˈsrɛbrɔ/ (n)
prata
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

srebrzysty /srɛˈbʒɨstɨ/ (adj)
argentino
  o głosie lub śmiechu mający czyste, wysokie i wyraźne brzmienie
  mający barwę i połysk srebra

sroka /ˈsrɔka/ (n)
pega
  (ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srom /srɔ̃m/ (n)
vulva
  (anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;

ssak /sːak/ (n)
mamífero
  (zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssać /sːaʨ̑/ (v)
chupar, sugar
  pić wyciągając z czegoś płyn ustami
sugar
  powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu
  trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem
  (eufemistycznie) (grubiański, grubiańsko) robić fellatio, mieć stosunek oralny
  o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki

stabilizacja (n)
estabilização
  stan trwałości i równowagi w przebiegu określonych procesów, w określonej dziedzinie życia

stabilność /staˈbʲilnɔɕʨ̑/ (n)
estabilidade, constância
  cecha tego, co stabilne

stabilny /staˈbʲilnɨ/ (adj)
estável
  (o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję
  niezmieniający się przez dłuższy czas
  łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu

stacja benzynowa /ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva/ (n)
posto de abastecimento
  zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stadion /ˈstadʲjɔ̃n/ (n)
estádio
  (sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;
  (historia, historyczny, historycznie) miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m);

stado /ˈstadɔ/ (n)
manada, rebanho
  (zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;

stagnacja /staɡˈnaʦ̑ʲja/ (n)
estagnação
  wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia /ˈstajɲa/ (n)
estábulo
  (zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stal /stal/ (n)
aço
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalagmit /staˈlaɡmʲit/ (n)
estalagmite
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stalaktyt /staˈlaktɨt/ (n)
estalactite
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini;

stalinizm /staˈlʲĩɲism̥/ (n)
stalinismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stalker (n)
perseguidor
  (kryminologia, kryminologiczny) osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia

stalówka /staˈlufka/ (n)
ponta
  końcowa, robocza część pióra;

stan /stãn/ (n)
estado
  sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój
  (administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;

stan cywilny /ˈstãn ʦ̑ɨˈvʲilnɨ/ (n)
estado civil
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół cech określających osobę fizyczną w świetle obowiązujących norm prawa cywilnego;

stanowisko /ˌstãnɔˈvʲiskɔ/ (n)
posição
  pozycja w hierarchii zawodowej
  punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś

stanowić /stãˈnɔvʲiʨ̑/ (v)
constituir
  składać się na coś, tworzyć coś

stara panna (n)
solteirona, solteira
  niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

starczowzroczność (n)
presbiopia
  (medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;

starochrześcijański (adj)
paleocristão
  odnoszący się do czasów pierwszych chrześcijan, związany z pierwszymi chrześcijanami

starofrancuski /ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci/ (n)
francês antigo
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;

staronordyjski (n)
nórdico antigo
  (językoznawstwo, językoznawczy) język staronordyjski;

starość /ˈstarɔɕʨ̑/ (n)
velhice
  stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytność /ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑/ (n)
antiguidade
  (historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku;

starożytny /ˌstarɔˈʒɨtnɨ/ (adj)
antigo
  związany ze starożytnością, dotyczący starożytności

stary /ˈstarɨ/ (adj)
velho, antigo
  mający wiele lat, niemłody
velho
  nieaktualny, nieważny
  o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia

starówka /staˈrufka/ (n)
almedina
  (turystyka, turystyczny) zwykle najstarsza, zabytkowa część miasta;

statek /ˈstatɛk/ (n)
navio, embarcação
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną
navio
  każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

statek kosmiczny (n)
nave espacial, astronave
  (astronautyka, astronautyczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

statut /ˈstatut/ (n)
estatuto
  (administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny stanowiący zbiór przepisów dotyczących podmiotu prawa publicznego lub prywatnego;

statystycznie /ˌstatɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
estatisticamente
  w sposób związany ze statystyką

statystyka /staˈtɨstɨka/ (n)
estatística
  nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
  wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

staw /staf/ (n)
articulação, junta
  (anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;

staw łokciowy /ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
cotovelo
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawonóg /staˈvɔ̃nuk/ (n)
artrópode
  (zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;

staza (n)
garrote
  (środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie

stać /staʨ̑/ (v)
ficar
  (potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym)
  o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
  o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać
  o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych
  znajdować się w jakimś miejscu

stała /ˈstawa/ (n)
constante
  symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość;

stały związek (n)
relação de longo prazo
  (socjologia, socjologiczny) trwała relacja dwóch partnerów zakładająca wierność

stek /stɛk/ (n)
bife
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stekowiec (n)
monotremo
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, w którego budowie anatomicznej przewody moczowe i płciowe uchodzą do steku

stela (n)
estela
  (archeologia, archeologiczny) (sztuka) w starożytności wolno stojąca płyta upamiętniająca czyny władcy

stenografia /ˌstɛ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
estenografia, taquigrafia
  sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;

step /stɛp/ (n)
estepe
  (geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

ster /stɛr/ (n)
leme
  (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

stereotyp /ˌstɛrɛˈɔtɨp/ (n)
estereótipo
  (socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;

sternik (n)
timoneiro
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stopień żeglarski niższy od stopnia kapitana i żeglarz posiadający ów stopień
  (sport, sportowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żeglarz kierujący danym obiektem pływającym

sterowiec /stɛˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
dirigível
  (lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd;

steryd (n)
esteroide
  (biochemia, biochemiczny) lipid zbudowany z czterech pierścieni węglowych, odpowiedzialny za przepływ krwi, regulujący przemianę materii, zachowania seksualne, przyrost tkanek lub pełniący inną określoną funkcję;

sterylizować (v)
esterilizar
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) niszczyć mikroorganizmy i ich spory

stetoskop (n)
estetoscópio
  (medycyna, medyczny) przyrząd diagnostyczny służący do osłuchiwania pacjenta;

stochastyczny (adj)
estocástico
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek

stocznia /ˈstɔʧ̑ʲɲa/ (n)
estaleiro
  zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stodoła /stɔˈdɔwa/ (n)
celeiro
  (architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

stok /stɔk/ (n)
declive
  (geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem

stolarz /ˈstɔlaʃ/ (n)
carpinteiro, marceneiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolica /stɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
capital
  (administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stomatologia /ˌstɔ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
estomatologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, dziedzina zajmująca się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego człowieka;

stonka /ˈstɔ̃nka/ (n)
besouro
  (zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)

stop /stɔp/ (n)
liga
  (technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa /ˈstɔpa/ (n)
pé
  (anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
  jednostka długości, używana w niektórych krajach;
  podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)

stopień /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
grau
  (fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;
  (matematyka, matematyczny) maksymalna suma wykładników zmiennych wśród jednomianów, tworzących dany wielomian;
  czyjeś miejsce w pewnej hierarchii zawodowej lub organizacyjnej, zwykle w służbach mundurowych
  wielkość, rozmiar, zasięg jakiejś czynności

stopień najwyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ/ (n)
superlativo
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ/ (n)
comparativo
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stopniowo /stɔpʲˈɲɔvɔ/ (adv)
gradualmente
  nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

stopniowy /stɔpʲˈɲɔvɨ/ (adj)
gradual
  (książkowy) mający powolny przebieg, zachodzący etapami

stos /stɔs/ (n)
pilha
  większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim

stosowny /stɔˈsɔvnɨ/ (adj)
oportuno
  (książkowy) najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

stosunek płciowy /stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (n)
relação sexual
  (fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo (adv)
relativamente
  w stosunku do czego lub kogo

stołówka /stɔˈwufka/ (n)
refeitório
  miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek /ˈstɔʒɛk/ (n)
cone
  (geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

strach /strax/ (n)
medo, temor, susto
  (psychologia, psychologiczny) uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
espantalho
  (rolnictwo, rolniczy) kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

strajk /strajk/ (n)
greve
  dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;
strike
  w kręglach: zbicie wszystkich kręgli za pierwszym rzutem

strajkować /strajˈkɔvaʨ̑/ (v)
estar em greve, fazer greve
  uczestniczyć w strajku

straszny /ˈstraʃnɨ/ (adj)
terrível
  taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny
  (potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży
  okropny, nieprzyjemny

strata /ˈstrata/ (n)
perda
  ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strategia /straˈtɛɟja/ (n)
estratégia
  ogólny plan działań, szerszy od taktyki

strategicznie (adv)
estrategicamente
  w sposób dotyczący strategii; pod względem strategii

strategiczny (adj)
estratégico
  zgodny z określoną strategią

stratowulkan (n)
estratovulcão
  (geologia, geologiczny) wzniesienie powstałe w wyniku zgromadzenia się na przemian magmy i innych materiałów wydobywających się z wnętrza wulkanu;

straż /straʃ/ (n)
guarda
  pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem
  osoba albo grupa osób strzegąca lub pilnująca kogoś, czegoś

straż graniczna (n)
guarda de fronteira, polícia de fronteira
  (wojskowość, wojskowy) formacja mundurowa administracji państwowej powołana do ochrony granic;
guarda de fronteira
  (wojskowość, wojskowy) jednostka lub grupa funkcjonariuszy formacji (1.1)

straż pożarna /ˈstraʃ pɔˈʒarna/ (n)
bombeiros
  wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

straż przybrzeżna (n)
guarda costeira
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic

strażacki (adj)
de bombeiro
  związany ze strażą pożarną, dotyczący straży pożarnej

strażak /ˈstraʒak/ (n)
bombeiro
  osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnik /ˈstraʒʲɲik/ (n)
guarda
  osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

strefa /ˈstrɛfa/ (n)
zona
  przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

strefa Złotowłosej (n)
zona de Goldilocks
  (astronomia, astronomiczny) strefa warunków kosmicznych, które sprzyjają powstaniu życia

strefa erogenna /ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa/ (n)
zona erógena
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;

strefowy (adj)
zonal
  związany ze strefą, dotyczący strefy

stres /strɛs/ (n)
estresse
  (psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

streszczenie /strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
resumo
  wyciąg, skrót

stringi /ˈstrʲĩŋʲɟi/ (n)
tanga
  (krawiectwo) rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału;

strit /strʲit/ (n)
sequência
  (termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

stromy /ˈstrɔ̃mɨ/ (adj)
íngreme
  nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona /ˈstrɔ̃na/ (n)
página, lado
  jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.
lado, página
  umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś

strona bierna /ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna/ (n)
voz passiva
  (gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie;

stront /strɔ̃nt/ (n)
estrôncio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strug /struk/ (n)
plaina
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

struktura /strukˈtura/ (n)
estrutura
  stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strukturalnie (adv)
estruturalmente
  w sposób odnoszący się do struktury

struna /ˈstrũna/ (n)
corda
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa (n)
corda vocal
  (anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

struś /struɕ/ (n)
avestruz
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strychnina /strɨxʲˈɲĩna/ (n)
estricnina
  (chemia, chemiczny) (toksykologia) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

strzał /sṭʃaw/ (n)
tiro
  (wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni

strzała /ˈsṭʃawa/ (n)
flecha, seta
  pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka /ˈsṭʃawka/ (n)
seta
  linia z grotem, symbol wskazujący kierunek

strzelba /ˈsṭʃɛlba/ (n)
espingarda
  długa, palna broń myśliwska;

strzelec /ˈsṭʃɛlɛʦ̑/ (n)
atirador
  osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą

strzemię /ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ/ (n)
estribo
  (hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzeżonego Pan Bóg strzeże /ˌsṭʃɛʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈpãn‿buk ˈsṭʃɛʒɛ/ (proverb)
é melhor prevenir do que remediar
  lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą

strzyc (v)
podar
  skracać włosy, brodę lub sierść

strzykawka (n)
seringa
  (medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzykwa (n)
pepino-do-mar
  (zoologia, zoologiczny) Holothuroidea, zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni;

strzęp /sṭʃɛ̃mp/ (n)
farrapo
  poszarpana resztka czegoś

stręczycielstwo (n)
proxenetismo
  przestępstwo polegające na nakłanianiu kogoś do nierządu;

student /ˈstudɛ̃nt/ (n)
estudante
  osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studentka /stuˈdɛ̃ntka/ (n)
estudante
  forma żeńska od: student

studiować /stuˈdʲjɔvaʨ̑/ (v)
estudar
  uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach

studnia /ˈstudʲɲa/ (n)
poço
  głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

stwardnienie rozsiane /stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ/ (n)
esclerose múltipla
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego;

stwarzać (v)
criar
  powoływać do istnienia

stworzenie /stfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
criação
  (rzeczownik odczasownikowy) od stworzyć
  zwierzę lub człowiek

stwórca (n)
criador
  ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego)

styczeń /ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
janeiro
  pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

styczna (n)
tangente
  (geometria) linia prosta mająca jeden punkt wspólny z krzywą lub powierzchnią, nieprzecinająca jej w tym punkcie;

styl /stɨl/ (n)
estilo
  (sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej
  sposób czyjegoś postępowania, zachowania
  sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
  zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.

stypa (n)
velório
  (etnografia, etnograficzny) (gastronomia) poczęstunek organizowany po pogrzebie;

stół /stuw/ (n)
mesa, távola
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd /stɔ̃nt/ (pronoun)
daqui
  wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz

stępka /ˈstɛ̃mpka/ (n)
quilha
  (marynarka) (technologia, technika, techniczny) główna, podłużna belka konstrukcyjna umieszczona w osi na dnie kadłuba statku wodnego;

stężenie (n)
concentração
  (chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy;

suahili /ˌsu<sup>w</sup>aˈxʲilʲi/ (n)
suaíli
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki;

subiektywnie (adv)
subjetivamente
  w sposób subiektywny, nieobiektywnie

subiektywny /ˌsubʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
subjectivo
  (psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego
  stronniczy, odznaczający się subiektywizmem

subkontynent /ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
subcontinente
  (geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;

subkultura (n)
subcultura
  (socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

substancja /supˈstãnʦ̑ʲja/ (n)
substância
  (chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

subtelność /supˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
subtileza
  cecha tego, co subtelne

suchy /ˈsuxɨ/ (adj)
seco
  nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

sufit /ˈsufʲit/ (n)
teto
  (budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufizm /ˈsufʲism̥/ (n)
sufismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm;

sugerować /ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
sugerir
  podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie

sugestia /suˈɡɛstʲja/ (n)
sugestão
  przekonywanie kogoś;

sugilit /suˈɟilʲit/ (n)
sugilite
  (mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rzadki minerał z gromady krzemianów, przyjmujący barwy w odcieniach różu i fioletu, wykorzystywany w jubilerstwie;

suicydologia /ˌsu<sup>j</sup>iʦ̑ɨdɔˈlɔɟja/ (n)
suicidologia
  (psychologia, psychologiczny) interdyscyplinarna nauka zajmująca się problematyką samobójstw i szeroko pojętą autodestruktywnością;

suka /ˈsuka/ (n)
cadela
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się
cadela, cachorra
  (zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego

sukces /ˈsukʦ̑ɛs/ (n)
sucesso
  osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery
  korzystny wynik

sukienka /suˈcɛ̃nka/ (n)
vestido
  (krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

sukka /ˈsukːa/ (n)
sucà
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prowizoryczna budowla stawiana na żydowskie święto Sukkot, Święto Szałasów

sukkub (n)
súcubo
  (mitologia, mitologiczny) rodzaj mitycznego demona pod postacią pięknej kobiety kuszącego erotycznie mężczyzn we śnie;

suknia /ˈsucɲa/ (n)
vestido
  (krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sum /sũm/ (n)
bagre, peixe-gato
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma /ˈsũma/ (n)
soma
  (matematyka, matematyczny) wynik dodawania
  pewna ilość pieniędzy

sumienie /sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
consciência
  wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sumienny (adj)
assíduo
  skrupulatnie wywiązujący się z podjętych obowiązków
  wykonywany dokładnie, rzetelnie

sumo /ˈsũmɔ/ (n)
sumô
  (sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy;

sundajski (adj)
sundanês
  związany z Sundajczykami, dotyczący Sundajczyków

sundajski (n)
sundanês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sundajski;

superbohater /ˌsupɛrbɔˈxatɛr/ (n)
super-herói
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pozytywny bohater literacki, filmowy lub komiksowy posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;

superksiężyc (n)
superlua
  (potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum;

superlatyw (n)
superlativo
  (gramatyka) najwyższy stopień przymiotnika i przysłówka

supermarket /ˌsupɛrˈmarkɛt/ (n)
supermercado
  (handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

sura /ˈsura/ (n)
sura
  w islamie: rozdział Koranu;

surfing (n)
surf
  (sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej

surowość /suˈrɔvɔɕʨ̑/ (n)
austeridade
  cecha tego, co jest surowe

surowy /suˈrɔvɨ/ (adj)
cru
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony
severo
  taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy

surrealizm /ˌsurːɛˈalʲism̥/ (n)
surrealismo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;

surykatka /ˌsurɨˈkatka/ (n)
suricate
  (zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

sushi /ˈsuʃʲi/ (n)
sushi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

susza /ˈsuʃa/ (n)
seca, estiagem
  długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka /suˈʃarka/ (n)
secadora
  urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszyć /ˈsuʃɨʨ̑/ (v)
secar
  powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody

sutanna /suˈtãnːa/ (n)
batina, sotaina
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich;

sutek /ˈsutɛk/ (n)
mamilo
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

suwerenność /ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
soberania
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

suwerenny (adj)
soberano
  niezależny od innego państwa lub władzy

suwmiarka /suvˈmʲjarka/ (n)
paquímetro
  (metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru drobnych długości;

suzeren /suˈzɛrɛ̃n/ (n)
suserano
  (historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: najwyższy senior niebędący niczyim wasalem

sułtan (n)
sultão
  tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;

sułtanat /suwˈtãnat/ (n)
sultanismo
  państwo rządzone przez sułtana;

swastyka /ˈsfastɨka/ (n)
suástica
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;

sweter /ˈsfɛtɛr/ (n)
suéter
  (odzieżownictwo) grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

sycylijski /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci/ (adj)
siciliano
  od Sycylia

syfilityk (n)
sifilítico
  (medycyna, medyczny) chory na syfilis

sygnalizować (v)
sinalizar
  przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

syjonizm /sɨˈjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
sionismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;

sylaba /sɨˈlaba/ (n)
sílaba
  (językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylf /sɨlf/ (n)
silfo
  (mitologia, mitologiczny) duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych, z którym mógł się przyjaźnić człowiek, który zachował czystość duszy;

sylfida (n)
sílfide
  (mitologia, mitologiczny) żeński sylf, duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych

sylogizm (n)
silogismo
  (logika, logiczny) wnioskowanie z dwóch przesłanek, które łączy jedno wspólne pojęcie;

sylwester /sɨlˈvɛstɛr/ (n)
réveillon
  dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku

symbiont (n)
simbionte
  (biologia, biologiczny) organizm żyjący w symbiozie z organizmem innego gatunku;

symbioza (n)
simbiose
  (biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

symbol /ˈsɨ̃mbɔl/ (n)
símbolo
  znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu
  (sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;

symbolicznie (adv)
simbolicamente
  w sposób symboliczny

symboliczny /ˌsɨ̃mbɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
simbólico
  o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu
  taki, w którym występują symbole
  związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje

symbolika (n)
simbolismo, simbólica
  ogół symboli używanych w dana dziedzinie

symbolizacja (n)
simbolização
  nadawanie czemuś charakteru symbolu

symbolizm (n)
simbolismo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek w literaturze i sztukach plastycznych występujący na przełomie XIX i XX w., posługujący się symbolem jako podstawowym środkiem wyrazu;

symbolizować /ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
simbolizar
  stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu

symetria /sɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
simetria
  (matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych;

symfonia /sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja/ (n)
sinfonia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symfoniczny (adj)
sinfônico, sinfónico
  związany z symfonią, dotyczący symfonii

symonia (n)
simonia
  (historia, historyczny, historycznie) praktyka sprzedawania i kupowania godności, urzędów i dóbr w czasach średniowiecza;

sympozjum /sɨ̃mˈpɔzʲjũm/ (n)
simpósio
  spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

symptom /ˈsɨ̃mptɔ̃m/ (n)
sintoma
  oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

symulakrum /ˌsɨ̃muˈlakrũm/ (n)
simulacro
  obraz (najczęściej stworzony przez kino lub telewizję) będący czystą symulacją, tworzącą własną rzeczywistość lub pozorującą istniejącą

syn /sɨ̃n/ (n)
filho
  dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

synagoga /ˌsɨ̃naˈɡɔɡa/ (n)
sinagoga
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synapsa /sɨ̃ˈnapsa/ (n)
sinapse
  (biologia, biologiczny) połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej;

syncytialny (adj)
sincitial
  (biologia, biologiczny) stanowiący syncytium

syndrom Stendhala (n)
síndrome de Stendhal
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie somatoformiczne przejawiajace się przyśpieszonym biciem serca, zawrotami głowy, dezorientacją, nawet halucynacjami powstającymi u niektórych osób na widok dzieł sztuki i zabytków zgromadzonych na małej przestrzeni;

syndrom miodowego miesiąca /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌmʲjɔdɔˈvɛɡɔ mʲjɛ̇ˈɕɔ̃nʦ̑a/ (n)
síndroma de cistite de lua de mel
  (medycyna, medyczny) zapalenie pęcherza moczowego u kobiety spowodowane częstszym współżyciem płciowym, dotykające głównie młode kobiety dopiero rozpoczynające życie seksualne

syndrom sztokholmski /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci/ (n)
síndrome de Estocolmo
  stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi;

synergia /sɨ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
sinergia
  (książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

synestezja (n)
sinestesia
  stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;

syngaleski (adj)
cingalês
  związany z Syngalezami, dotyczący Syngalezów

synklinalny (adj)
sinclinal
  (geologia, geologiczny) związany z synkliną, dotyczący synkliny

synkretyzm (n)
sincretismo
  łączenie w jedną całość różnych elementów

synod /ˈsɨ̃nɔt/ (n)
sínodo
  (administracja) (kościelny) w prawosławiu: stała rada biskupów
  (administracja) (kościelny) zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich

synonim /sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm/ (n)
sinônimo, sinónimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synoptyczny (adj)
sinóptico
  (meteorologia, meteorologiczny) związany z synoptyką, z prognozowaniem pogody
  taki, który umożliwia porównanie dając pogląd na wszystkie części złożonej całości

synowa /sɨ̃ˈnɔva/ (n)
nora
  żona syna

syntagma /sɨ̃nˈtaɡma/ (n)
sintagma
  (językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;

syntetyczny /ˌsɨ̃ntɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
sintético
  taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę
  taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający

synteza (n)
síntese
  połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia

sypialnia /sɨˈpʲjalʲɲa/ (n)
dormitório, quarto
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrakuzanin (n)
siracusano
  mieszkaniec Syrakuz; osoba z tego miasta

syrakuzanka (n)
siracusana
  mieszkanka Syrakuz; kobieta z tego miasta

syrakuzański (adj)
siracusano
  związany z Syrakuzami, dotyczący Syrakuz, pochodzący z Syrakuz

syrena /sɨˈrɛ̃na/ (n)
sereia, sirena
  (mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
  urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;
  (zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;

syrop klonowy /ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
xarope de bordo, xarope de ácer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego;

syryjski /sɨˈrɨjsʲci/ (adj)
sírio
  odnoszący się do państwa Syria

system /ˈsɨstɛ̃m/ (n)
sistema
  układ urządzeń współpracujących ze sobą;

system operacyjny /ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
sistema operativo, sistema operacional
  (informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

system plików /ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf/ (n)
sistema de ficheiros, sistema de arquivos
  (informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;

systematyzacja /ˌsɨstɛ̃matɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
sistematização
  ujęcie czegoś w system, porządkowanie

sytuacja /ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
situação
  zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

szabat /ˈʃabat/ (n)
sabá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

szabla /ˈʃabla/ (n)
sabre
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednosieczna broń z wygiętą klingą;

szablon /ˈʃablɔ̃n/ (n)
modelo, molde
  forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty

szach /ʃax/ (interjection)
xeque
  (szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

szach /ʃax/ (n)
xeque
  (szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem;
xá
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

szachownica /ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
tabuleiro de xadrez
  (szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachy /ˈʃaxɨ/ (n)
xadrez
  (szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szacować (v)
estimar
  podawać wartość lub wielkość w przybliżeniu

szafa /ˈʃafa/ (n)
armário
  mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafir /ˈʃafʲir/ (n)
safira
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
  (mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafka nocna (n)
criado-mudo
  niski mebel ustawiany przy łóżku

szafot /ˈʃafɔt/ (n)
cadafalso
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

szafran /ˈʃafrãn/ (n)
açafrão
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szakal /ˈʃakal/ (n)
chacal
  (zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;

szakszuka (n)
xacxuca
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa bliskowschodnia i północnoafrykańska na bazie papryki, pomidorów i cebuli, w których dusi się jajka, doprawiana zwykle kuminem;

szal /ʃal/ (n)
manta, xale, cachecol, echarpe
  prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szaleństwo /ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ/ (n)
loucura
  postępowanie, zachowanie kategorycznie wykraczające poza przyjęte, przeciętne normy
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna

szalik /ˈʃalʲik/ (n)
cachecol
  pas materiału służący do owijania szyi

szalka /ˈʃalka/ (n)
caixa, placa
  (technologia, technika, techniczny) (zdrobniale) mała szala

szalony /ʃaˈlɔ̃nɨ/ (adj)
doido
  niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny
  chory umysłowo
  nieszablonowy, dziwny
  charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2)
  niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany
  szybki (np. pościg, ruch)

szalotka /ʃaˈlɔtka/ (n)
chalota
  (botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebulek tej rośliny

szaman /ˈʃãmãn/ (n)
xamã
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szamanizm /ʃãˈmãɲism̥/ (n)
xamanismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;

szamanka (n)
xamane, xamã
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta zajmująca się szamanizmem

szampan /ˈʃãmpãn/ (n)
champanhe, champanha
  białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon /ˈʃãmpɔ̃n/ (n)
champô, shampoo
  płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szantaż /ˈʃãntaʃ/ (n)
chantagem, extorsão
  wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażować /ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑/ (v)
chantagear
  stosować szantaż wobec kogoś

szarańcza /ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
gafanhoto
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;

szarlatan (n)
charlatão
  oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szary /ˈʃarɨ/ (adj)
cinzento
  w kolorze pośrednim między czarnym a białym

szatański (adj)
satânico
  związany z szatanem, dotyczący szatana, przejawiający przypisywane mu cechy

szatnia /ˈʃatʲɲa/ (n)
bengaleiro, camarim, vestiário
  pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szałwia /ˈʃawvʲja/ (n)
salvia
  (botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw /ʃʧ̑af/ (n)
azeda
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;

szczawian (n)
oxalato
  (chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu szczawiowego;

szczawik zajęczy (n)
aleluia
  (botanika, botaniczny) Oxalis acetosella L., gatunek roślin z rodziny szczawikowatych;

szczekać /ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
latir, ladrar
  (zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczepienie /ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
vacinação
  (medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku
  (rzeczownik odczasownikowy) od szczepić, nazwa czynności

szczepionka /ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka/ (n)
vacina
  (medycyna, medyczny) preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczerość /ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑/ (n)
sinceridade
  cecha tego, kto jest szczery

szczery /ˈʃʧ̑ɛrɨ/ (adj)
sincero, franco
  dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje
genuíno, real, verdadeiro
  jednolity, pozbawiony domieszek

szczerze /ˈʃʧ̑ɛʒɛ/ (adv)
francamente
  od: szczery

szczodry /ˈʃʧ̑ɔdrɨ/ (adj)
generoso, dadivoso
  hojny, dający coś obficie

szczoteczka do zębów /ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
escova de dentes
  mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka /ˈʃʧ̑ɔtka/ (n)
escova
  narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

szczupak /ˈʃʧ̑upak/ (n)
lúcio
  (ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczur /ʃʧ̑ur/ (n)
rato, ratazana, rata
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczur lądowy (n)
marinheiro de água doce
  (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) osoba nieobeznana z morzem, nieumiejąca żeglować

szczygieł /ˈʃʧ̑ɨɟɛw/ (n)
pintassilgo
  (ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczypać (v)
beliscar
  ściskać krótko i boleśnie czyjąś skórę

szczyt /ʃʧ̑ɨt/ (n)
cimeira
  (przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)
cume
  najwyższy punkt góry
  (przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób
  (przenośnie, przenośnia) godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii

szczęka /ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka/ (n)
mandíbula
  kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęście /ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
sorte
  powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności
felicidade, alegria
  uczucie radości i zadowolenia

szczęśliwego Nowego Roku /ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku/ (interjection)
feliz ano novo
  …używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwej drogi (interjection)
boa viagem
  życzenie dobrego i bezpiecznego podróżowania

szczęśliwy /ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ/ (adj)
feliz
  odczuwający szczęście
  przynoszący szczęście
  korzystny

szef /ʃɛf/ (n)
chefe
  osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szejk (n)
xeque
  (etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

szekel /ˈʃɛkɛl/ (n)
shekel
  (jednostka monetarna) waluta Izraela;

szelka /ˈʃɛlka/ (n)
suspensório
  pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;

szept (n)
sussurro
  bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szeptać /ˈʃɛptaʨ̑/ (v)
sussurrar
  mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg /ˈʃɛrɛk/ (n)
série
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników
  ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

szermierka /ʃɛrˈmʲjɛrka/ (n)
esgrima
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
  sztuka władania białą bronią

szeroki /ʃɛˈrɔci/ (adj)
largo, amplo
  mający określony wymiar poprzeczny

szerokość /ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑/ (n)
latitude
  (geografia, geograficzny) (zobacz) szerokość geograficzna
largura, largo
  poprzeczny wymiar obiektu

szeryf /ˈʃɛrɨf/ (n)
xerife
  w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;
  w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;

szesnastka /ʃɛsˈnastka/ (n)
semicolcheia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/16 całej nuty;

szesnastkowy (adj)
hexadecimal
  (matematyka, matematyczny) związany z liczbą szesnaście, dotyczący liczby szesnaście

szew mężowski (n)
ponto do marido
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) nadmiarowe, zbyt ciasne zaszywanie naderwanego krocza kobiety po porodzie, wykonywane wyłącznie po to, aby stosunki seksualne sprawiały jej partnerowi więcej satysfakcji

szewc /ʃɛfʦ̑/ (n)
sapateiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

sześcian /ˈʃɛɕʨ̑ãn/ (n)
cubo
  (matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;
  (matematyka, matematyczny) liczba, która jest trzecią potęgą danej liczby;

sześcienny (adj)
cúbico
  (matematyka, matematyczny) odpowiadający sześcianowi

sześciokąt /ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
hexágono
  (geometria) wielokąt mający sześć boków;

sześćdziesięcioczwórka (n)
semifusa
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca jedną sześćdziesiątą czwartą całej nuty;

szisza /ˈʃʲiʃa/ (n)
narguilé
  rodzaj fajki wodnej popularnej w krajach arabskich;

szkarłat (n)
escarlate
  szkarłatny kolor

szkic /ʃʲciʦ̑/ (n)
esboço
  wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku
  (przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy
  rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)

szkicować (v)
esboçar, bosquejar
  przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

szkielet /ˈʃʲcɛlɛt/ (n)
esqueleto
  (anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;

szklanka /ˈʃklãnka/ (n)
copo
  szklane naczynie, z którego się pije;

szklarnia /ˈʃklarʲɲa/ (n)
estufa
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

szklarz (n)
vidraceiro
  rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkocki /ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (adj)
escocês
  odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkoda /ˈʃkɔda/ (v)
pena
  być żal, być przykro

szkodliwy /ʃkɔˈdlʲivɨ/ (adj)
daninho, danoso, prejudicial, nocivo, pernicioso
  przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkorbut (n)
escorbuto
  (medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła /ˈʃkɔwa/ (n)
escola, colégio
  (edukacja, edukacyjny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa /ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva/ (n)
escola primária
  (edukacja, edukacyjny) szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkuner /ˈʃkũnɛr/ (n)
escuna, goleta
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkło /ʃkwɔ/ (n)
vidro
  twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szlachar /ˈʃlaxar/ (n)
merganso-de-pequeno
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachetny /ʃlaˈxɛtnɨ/ (adj)
nobre
  taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

szlachta /ˈʃlaxta/ (n)
nobreza
  (historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu
  (historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;

szlifierka /ʃlʲiˈfʲjɛrka/ (n)
moedor
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów;

szlifierka kątowa /ʃlʲiˈfʲjɛrka kɔ̃nˈtɔva/ (n)
rebarbadora
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj ręcznej szlifierki o momencie obrotowym przekazywanym poprzez przekładnię pod kątem prostym, przeznaczona do szlifowania i przecinania;

szlifować /ʃlʲiˈfɔvaʨ̑/ (v)
polir
  (technologia, technika, techniczny) nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować
  (przenośnie, przenośnia) udoskonalać, pracować nad ulepszeniem czegoś

szmaragd /ˈʃmarakt/ (n)
esmeralda
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

szmata /ˈʃmata/ (n)
farrapo, trapo
  kawałek tkaniny, zwykle brudnej

szmer /ʃmɛr/ (n)
zunzum
  cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie

szmer sercowy /ˈʃmɛr sɛrˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
sopro cardíaco
  (medycyna, medyczny) zjawisko akustyczne spowodowane przejściem przepływu strumienia krwi z warstwowego w turbulentny

szmergiel (n)
esmeril
  (mineralogia, mineralogiczny) twarda skała stosowana jako materiał ścierny;

szminka /ˈʃmʲĩnka/ (n)
batom
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

szmuglować (v)
contrabandear
  (potocznie, potoczny) nielegalnie przewozić (najczęściej przez granicę) towary lub przeprowadzać osoby

sznur /ʃnur/ (n)
cordel
  splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

sznurek /ˈʃnurɛk/ (n)
barbante
  cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

sznurowadło /ˌʃnurɔˈvadwɔ/ (n)
atacador, cadarço
  taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

szofar /ˈʃɔfar/ (n)
shofar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytualny instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;

szogun (n)
xogum
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) japoński wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych;

szok (n)
choque
  intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szop /ʃɔp/ (n)
guaxinim
  (zoologia, zoologiczny) Procyon, rodzaj ssaka z rodziny szopowatych;

szorować /ʃɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
esfregar
  trąc czymś, czyścić jakąś powierzchnię
  trzeć, ocierać się o coś

szowinizm /ʃɔˈvʲĩɲism̥/ (n)
chauvinismo, chovinismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;

szowinizm gatunkowy /ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ/ (n)
especismo
  (neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków;

szpadel /ˈʃpadɛl/ (n)
pá
  narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

szpak /ʃpak/ (n)
estorninho
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szparag /ˈʃparak/ (n)
aspargo, espargo
  (botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szpic japoński /ˈʃpʲiʦ̑ʲ jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
spitz japonês
  (kynologia, kynologiczny) rasa małych psów do towarzystwa z Japonii;

szpieg /ʃpʲjɛk/ (n)
espião
  osoba zajmująca się szpiegostwem;

szpiegostwo (n)
espionagem
  praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpik /ʃpʲik/ (n)
medula
  (biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;

szpilka /ˈʃpʲilka/ (n)
alfinete
  (krawiectwo) mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny

szpinak /ˈʃpʲĩnak/ (n)
espinafre
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach
  (spożywczy) jarzyna z liści szpinaku (1.3)

szpital /ˈʃpʲital/ (n)
hospital
  (medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital psychiatryczny (n)
hospital psiquiátrico
  (medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

sztaba (n)
lingote
  (jubilerstwo, jubilerski) bryła metalu szlachetnego o prostokątnej podstawie

sztaluga (n)
cavalete
  (sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar /ˈʃtãndar/ (n)
estandarte
  chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu

sztanga /ˈʃtãŋɡa/ (n)
barra
  (sport, sportowy) ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców;

sztuczna inteligencja (n)
inteligência artificial
  (technologia, technika, techniczny) (informatyka, informatyczny) inteligencja wykazywana przez urządzenia sztuczne;

sztuczne ognie /ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ/ (n)
fogo de artifício
  wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;

sztuczny /ˈʃtuʧ̑nɨ/ (adj)
artificial
  imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka

sztuka /ˈʃtuka/ (n)
arte
  (sztuka) twórczość artystyczna
  umiejętność wymagająca szczególnych zdolności

sztuki piękne /ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ/ (n)
belas artes
  termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę

szturchać (v)
dar empurrões
  delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

sztućce /ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ/ (n)
talher
  komplet sztućców

sztylet /ˈʃtɨlɛt/ (n)
punhal
  krótka broń biała o cienkim ostrzu;

szubienica /ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
forca, cadafalso
  konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada /ʃufˈlada/ (n)
gaveta
  wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukać /ˈʃukaʨ̑/ (v)
buscar, procurar
  podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szukać igły w stogu siana /ˈʃukaʨ̑ ˈiɡwɨ ˈf‿stɔɡu ˈɕãna/ (v)
procurar agulha num palheiro
  (przenośnie, przenośnia) szukać czegoś pośród ogromnej ilości innych rzeczy

szumówka (n)
escumadeira, espumadeira
  rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin

szwa (n)
chevá, xevá, xuá
  (fonetyka, fonetyczny) średnio centralna samogłoska zaznaczana w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem [ə];

szwagier /ˈʃfaɟɛr/ (n)
cunhado
  brat żony
  mąż siostry

szwagierka /ʃfaˈɟɛrka/ (n)
cunhada
  siostra żony lub męża
  żona szwagra

szwajcarski /ʃfajˈʦ̑arsʲci/ (adj)
suíço
  związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (adj)
sueco
  związany ze Szwecją lub Szwedami, dotyczący Szwecji lub Szwedów

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (n)
sueco, língua sueca
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Szwecji;

szyb /ʃɨp/ (n)
poço
  (górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac

szyba /ˈʃɨba/ (n)
vidro
  płyta ze szkła;

szybki /ˈʃɨpʲci/ (adj)
rápido
  poruszający, odbywający się z dużą prędkością

szybko /ˈʃɨpkɔ/ (adv)
rapidamente, depressa, velozmente
  z dużą prędkością

szybkość /ˈʃɨpkɔɕʨ̑/ (n)
rapidez, velocidade
  cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

szybolet (n)
xibolete
  hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;

szybowiec /ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
planador
  (lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szyderczy (adj)
escarnecedor, trocista
  wyrażający kpinę, szyderstwo

szyderstwo /ʃɨˈdɛrstfɔ/ (n)
escárnio
  złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie

szydło /ˈʃɨdwɔ/ (n)
furador, sovela
  ostry kolec na trzonku;

szyita /ʃɨˈ<sup>j</sup>ita/ (n)
xiita
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

szyja /ˈʃɨja/ (n)
pescoço
  (anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem
  (przestarzałe, przestarzały) węższa część butelki (zwykle (zdrobniale) szyjka)

szyjka macicy /ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ/ (n)
cérvice, cérvix, colo do útero
  (anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szyling /ˈʃɨlʲĩŋk/ (n)
xelim
  (jednostka monetarna) waluta kilku krajów afrykańskich;
  (historia, historyczny, historycznie) moneta angielska;

szympans /ˈʃɨ̃mpãw̃s/ (n)
chimpanzé
  (zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szynka /ˈʃɨ̃nka/ (n)
presunto
  (spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynszyla /ʃɨ̃w̃ˈʃɨla/ (n)
chinchila
  (zoologia, zoologiczny) Chinchilla, gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

szyszka /ˈʃɨʃka/ (n)
pinha, estróbilo
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyć /ʃɨʨ̑/ (v)
coser, costurar
  robić ubrania
  łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

sód /sut/ (n)
sódio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka /ˈsujka/ (n)
gaio, gaio-comum
  (ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sól /sul/ (n)
sal
  (spożywczy) chlorek sodu
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sąd /sɔ̃nt/ (n)
tribunal
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skład sędziowski (także jednoosobowy)

sądowy /sɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
judiciário
  związany z sądem (instytucją)

sądzić /ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
julgar
  oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa

sąsiad /ˈsɔ̃w̃ɕat/ (n)
vizinho
  osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiedztwo /sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑tfɔ/ (n)
vizinhança
  to, co znajduje się w pobliżu

sędzia /ˈsɛ̃ɲʥ̑a/ (n)
juiz
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;

sęp /sɛ̃mp/ (n)
abutre
  (ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słabość /ˈswabɔɕʨ̑/ (n)
fraqueza
  odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych
  wybijająca się niedoskonałość, słaba strona
fraco
  skłonność ku czemuś

słaby /ˈswabɨ/ (adj)
fraco
  niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny
fraco, débil
  posiadający niewielką siłę fizyczną

sława /ˈswava/ (n)
glória
  wielki rozgłos

sławny /ˈswavnɨ/ (adj)
famoso
  taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słodki /ˈswɔtʲci/ (adj)
doce
  mający smak cukru
  wywołujący miłe uczucie
  o wodzie: niezawierający soli

słodować (v)
maltar
  (technologia, technika, techniczny) przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu

słodycz /ˈswɔdɨʧ̑/ (n)
doçura
  słodki smak

słodzik /ˈswɔʥ̑ik/ (n)
adoçante
  (spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru;

słoma /ˈswɔ̃ma/ (n)
palha, colmo
  (rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słonecznik /swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik/ (n)
girassol, tornassol
  (botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
  (potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny, Helianthus annuus – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słoneczny /swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (adj)
solar
  związany ze słońcem

słonica /swɔ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
elefanta
  (zoologia, zoologiczny) samica słonia

słonina /swɔ̃ˈɲĩna/ (n)
toucinho, toicinho
  (spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słony /ˈswɔ̃nɨ/ (adj)
salgado
  mający smak soli

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
eslovaco
  związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków
  charakterystyczny dla Słowacji lub Słowaków

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (n)
eslovaco
  (językoznawstwo, językoznawczy) język słowacki;

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (adj)
esloveno
  odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (n)
esloveno
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Słowenii;

słowiański /swɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
eslavo
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
  związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik /ˈswɔvʲik/ (n)
rouxinol
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek;

słowik rdzawy /ˈswɔvʲik ˈrʣ̑avɨ/ (n)
rouxinol-comum
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia megarhynchos, gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce;

słowiński /swɔˈvʲĩj̃sʲci/ (adj)
eslovíncio
  dotyczący Słowińców, pochodzący od Słowińców

słownictwo /swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
vocabulário
  (językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów

słownik /ˈswɔvʲɲik/ (n)
dicionário
  zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;
  spis słów z tłumaczeniami na inny język

słowo /ˈswɔvɔ/ (n)
palavra, vocábulo, verbo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;
palavra, vocábulo
  obietnica, przyrzeczenie

słowo honoru /ˈswɔvɔ xɔ̃ˈnɔru/ (n)
palavra de honra
  wyrażenie wymawiane przy składaniu obietnicy; przy zaręczaniu czegoś swoim dobrym imieniem, honorem

słoń /swɔ̃ɲ/ (n)
elefante, elefanta
  (zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (n)
Sol, sol
  (astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie
  Słońce widziane jako tarcza na niebie
  (przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny

słuch /swux/ (n)
audição, ouvido
  jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

słuchać /ˈswuxaʨ̑/ (v)
escutar, ouvir
  odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
escutar
  świadomie odbierać czyjąś mowę

słup /swup/ (n)
coluna
  wysoki, pionowy element konstrukcyjny;
  unoszący się pionowo kłąb dymu lub gazu

słup słoneczny (n)
pilar do sol, pilar solar
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne w atmosferze polegające na ukazaniu się w mroźny dzień kolumny świetlnej nad lub pod słońcem;

słup świetlny (n)
pilar de luz
  (meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na tworzeniu się w mroźne dni lub noce pionowej smugi ponad świecącymi obiektami;

słupek /ˈswupɛk/ (n)
pistilo
  (botanika, botaniczny) żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych;

służalczy (adj)
bajulador, servil
  poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

służyć /ˈswuʒɨʨ̑/ (v)
servir
  być czyimś sługą
  o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać
  pracować w wojsku

słyszalny (adj)
audível
  możliwy do usłyszenia, dający się usłyszeć

słyszeć /ˈswɨʃɛʨ̑/ (v)
ouvir, escutar
  (fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód (n)
malte
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

tabaka /taˈbaka/ (n)
rapé
  sproszkowany tytoń zażywany przez nos;

tabakiera (n)
tabaqueira
  (książkowy) pudełeczko na tabakę;

tabela /taˈbɛla/ (n)
tabela
  uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tablet /ˈtablɛt/ (n)
tablet
  (informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

tabletka /taˈblɛtka/ (n)
comprimido, pastilha
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka

tablica /taˈblʲiʦ̑a/ (n)
lousa
  (edukacja, edukacyjny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)

tablica rejestracyjna /taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna/ (n)
chapa de matrícula de veículos automóveis, placa de identificação de veículo
  tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu;

tabliczka mnożenia /taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa/ (n)
tabuada
  (edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

taboret /taˈbɔrɛt/ (n)
banquinho
  rodzaj krzesła bez oparcia

tabu /ˈtabu/ (n)
tabu
  głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

tabule (n)
tabule
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) libańska sałatka, której głównymi składnikami są: bulgur (lub kuskus), pomidory, ogórek, cebula, natka pietruszki, mięta i sok z cytryny;

taca /ˈtaʦ̑a/ (n)
bandeja
  duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;
  (technologia, technika, techniczny) wysuwany element odtwarzacza CD i DVD

tachykardia /ˌtaxɨˈkardʲja/ (n)
taquicardia
  (medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

taczka /ˈtaʧ̑ka/ (n)
carrinho de mão
  mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

tadżycki /taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci/ (n)
tadjique
  język urzędowy Tadżykistanu;

tahitański (adj)
taitiano
  związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym)

tajemnica /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a/ (n)
segredo
  wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemnica poliszynela /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla/ (n)
segredo de polichinelo
  rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą;

tajemniczy /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
misterioso
  zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajfun /ˈtajfũn/ (n)
tufão
  (meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga /ˈtajɡa/ (n)
taiga
  borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajny /ˈtajnɨ/ (adj)
segredo
  ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajski /ˈtajsʲci/ (n)
tailandês
  język urzędowy Tajlandii;

tajwański /tajˈvãj̃sʲci/ (adj)
taiwanês, taiuanês
  dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu

tak /tak/ (adv)
assim, tão
  używany do podkreślania cechy przymiotnika
tão, assim
  używany do podkreślania cechy przysłówka

tak /tak/ (particle)
sim
  wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak sobie /ˈtak ˈsɔbʲjɛ/ (adv)
mais ou menos
  przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle

taki /ˈtaci/ (pronoun)
tal
  …do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
  …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu
  …podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności

takson /ˈtaksɔ̃n/ (n)
táxon
  (biologia, biologiczny) jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi

taksonomia (n)
taxinomia, taxonomia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksydermia (n)
taxidermia
  rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka /taˈksufka/ (n)
táxi
  samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taksówkarz /taˈksufkaʃ/ (n)
taxista
  kierowca taksówki

taktyka /ˈtaktɨka/ (n)
tática
  (wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;
  sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

tal /tal/ (n)
tálio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar /ˈtalar/ (n)
táler
  (jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talent /ˈtalɛ̃nt/ (n)
talento
  starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;
  ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku
  osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz /ˈtalɛʃ/ (n)
prato
  płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;

talizman /taˈlʲizmãn/ (n)
talismã
  (ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

talmudyczny (adj)
talmúdico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie

tam /tãm/ (pronoun)
ali, aí, lá
  …wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tam, gdzie diabeł mówi dobranoc /ˈtãm ˈɟʥ̑ɛ ˈdʲjabɛw ˈmuvʲi dɔˈbrãnɔʦ̑/ (idiom)
onde Judas perdeu as botas
  (lekceważąco, lekceważący) o miejscu bardzo odległym, oddalonym od skupisk ludzkich

tamilski (adj)
tâmil
  dotyczący Tamilów

tamilski (n)
tâmil
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);

tampon /ˈtãmpɔ̃n/ (n)
tampão
  (higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;

tamten /ˈtãmtɛ̃n/ (pronoun)
esse
  obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tancerz /ˈtãnʦ̑ɛʃ/ (n)
dançarino
  (choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu

tandem /ˈtãndɛ̃m/ (n)
tandem
  (sport, sportowy) rower dla dwóch osób

tango /ˈtãŋɡɔ/ (n)
tango
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

tani /ˈtãɲi/ (adj)
barato
  mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
  niewiele wart

taniec /ˈtãɲɛʦ̑/ (n)
dança
  (choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec brzucha /ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa/ (n)
dança do ventre
  (etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;

tanina (n)
tanino
  (biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tanoreksja (n)
tanorexia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;

tantal /ˈtãntal/ (n)
tântalo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

taoista /ˌtaɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
taoista, tauista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca taoizmu

taoizm /taˈɔ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
taoismo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

tapenada /ˌtapɛ̃ˈnada/ (n)
tapenade
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa;

tapeta /taˈpɛta/ (n)
papel de parede
  (budownictwo) kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

tapioka (n)
tapioca
  (spożywczy) mąka, białe granulki lub płatki skrobiowe otrzymane z manioku;

tapir /ˈtapʲir/ (n)
anta, tapir
  (zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

tara /ˈtara/ (n)
tara
  (handel, handlowy) waga opakowania

taras /ˈtaras/ (n)
terraço
  (architektura, architektoniczny) otwarta przestrzeń użytkowa budynku;

tarcie /ˈtarʲʨ̑ɛ/ (n)
atrito, fricção
  (fizyka, fizyczny) rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu

tarcza /ˈtarʧ̑a/ (n)
escudo
  (wojskowość, wojskowy) obronna część uzbrojenia
  (heraldyka, heraldyczny) element herbu w kształcie tarczy (1.1)
  (geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych

tarczyca (n)
tiroide
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

tarczycowy (adj)
tiroide
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący tarczycy

targum (n)
targum
  (biblijny) przekład Starego Testamentu lub jego fragmentów na język aramejski;

tarta /ˈtarta/ (n)
tarte
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

tartak /ˈtartak/ (n)
serraria
  zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

tata /ˈtata/ (n)
papai
  (potocznie, potoczny) ojciec

tatarski /taˈtarsʲci/ (n)
tártaro
  (potocznie, potoczny) język tatarski

tatuaż /taˈtu<sup>w</sup>aʃ/ (n)
tatuagem
  trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele poprzez wprowadzenie barwnika w skórę;

tatuażysta /ˌtatu<sup>w</sup>aˈʒɨsta/ (n)
tatuador
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) człowiek, który wykonuje tatuaże

tatuażystka (n)
tatuadora
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) kobieta, która wykonuje tatuaże

tatuować /ˌtatuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
tatuar
  wykonywać tatuaż

tatuś /ˈtatuɕ/ (n)
papá
  (zdrobniale) tata

tau /taw/ (n)
tau
  (językoznawstwo, językoznawczy) starogrecka nazwa dziewiętnastej litery alfabetu greckiego, τ;

tautologia /ˌtawtɔˈlɔɟja/ (n)
tautologia
  (językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;

tautologiczny (adj)
tautológico
  (filozofia, filozoficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) związany z tautologią, dotyczący tautologii

tańczyć /ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
dançar, bailar
  (choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma /ˈtaɕma/ (n)
fita
  długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

taśma filmowa /ˈtaɕma fʲilˈmɔva/ (n)
filme, filme cinematográfico, película, película cinematográfica
  celuloidowy, perforowany, światłoczuły nośnik filmu, negatyw lub kopia pokazowa pozytywowa;

taśma izolacyjna (n)
fita isolante
  (technologia, technika, techniczny) taśma służąca do izolowania przewodów elektrycznych;

taśma perforowana /ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna/ (n)
fita perfurada
  (informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;

tchawica /txaˈvʲiʦ̑a/ (n)
traqueia
  (anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz /txuʃ/ (n)
covarde, cobarde
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy

tchórzliwy /txuʒˈlʲivɨ/ (adj)
covarde, cobarde
  taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

tchórzostwo /txuˈʒɔstfɔ/ (n)
covardia
  cecha właściwa tchórzowi; lękliwość, brak odwagi

teatr /ˈtɛatr̥/ (n)
teatro
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
  (architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);

teatralny /ˌtɛaˈtralnɨ/ (adj)
teatral
  związany z teatrem, odnoszący się do teatru
  obliczony na wywołanie efektu u obserwatora

tebańczyk (n)
tebano
  mieszkaniec Teb

tebański (adj)
tebano
  odnoszący się do Teb, związany z Tebami (greckimi lub egipskimi)

technet /ˈtɛxnɛt/ (n)
tecnécio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

technicznie (adv)
tecnicamente
  w sposób odnoszący się do techniki

techniczny /tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
técnico
  odnoszący się do techniki, związany z techniką

technika /ˈtɛxʲɲika/ (n)
técnica
  sposób wytwarzania, produkcji

technokracja /ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
tecnocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy

technologia /ˌtɛxnɔˈlɔɟja/ (n)
tecnologia
  dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania
  proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

technologiczny /ˌtɛxnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
tecnológico
  związany z technologią, dotyczący technologii

teistyczny (adj)
teísta, teístico
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący teizmu, głoszący istnienie jedynego osobowego Boga

teizm /ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
teísmo
  wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tekst /tɛkst/ (n)
texto
  ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tektura (n)
papelão, cartão
  (technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie;

teledysk (n)
videoclipe
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film ilustrujący pojedynczy utwór muzyczny

telefon /tɛˈlɛfɔ̃n/ (n)
telefone
  (telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

telefon komórkowy /tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ/ (n)
telefone celular
  (telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefoniczny /ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
telefónico
  wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu

telefonować /ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
telefonar
  rozmawiać z kimś przez telefon

telegraf (n)
telégrafo
  urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;

telekonferencja (n)
teleconferência
  rodzaj konferencji prowadzonej za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych, w której uczestniczą minimum trzy osoby, a przynajmniej jedna z nich uczestniczy zdalnie (na odległość)

telepatia (n)
telepatia
  (ezoteryka) rzekoma zdolność do porozumiewania się, przekazując myśli na odległość;

teleportacja (n)
teletransporte
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

telepraca (n)
teletrabalho
  (neologizm) forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

teleprompter (n)
teleprompter
  (telewizja, telewizyjny) urządzenie do pokazywania lektorowi w studio tekstu do czytania;

teleskop /tɛˈlɛskɔp/ (n)
telescópio
  (optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

telewizja /ˌtɛlɛˈvʲizʲja/ (n)
televisão
  metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor /ˌtɛlɛˈvʲizɔr/ (n)
televisor
  urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

tellur /ˈtɛlːur/ (n)
telúrio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;

temat /ˈtɛ̃mat/ (n)
tópico, matéria
  główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

tematyczny /ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
temático
  związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

temblak /ˈtɛ̃mblak/ (n)
tipoia
  (medycyna, medyczny) opaska unieruchamiająca chorą rękę

temperament /ˌtɛ̃mpɛˈrãmɛ̃nt/ (n)
temperamento
  (psychologia, psychologiczny) charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp.

temperatura /ˌtɛ̃mpɛraˈtura/ (n)
temperatura
  (fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
  wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali
  (potocznie, potoczny) gorączka

temperatura pokojowa /ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva/ (n)
temperatura ambiente
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperówka /ˌtɛ̃mpɛˈrufka/ (n)
apontador, apontador de lápis
  oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

templariusz /tɛ̃mˈplarʲjuʃ/ (n)
templário
  (historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

tempura /tɛ̃mˈpura/ (n)
tempurá
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem;

ten /tɛ̃n/ (pronoun)
este, esta
  …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni /ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi/ (proverb)
rirá melhor quem rirá por fim, quem ri por último ri melhor
  nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tenes (n)
tenesso
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ts i liczbie atomowej 117;

tenis /ˈtɛ̃ɲis/ (n)
ténis
  (sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy /ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ/ (n)
tênis de mesa
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

teodolit /ˌtɛɔˈdɔlʲit/ (n)
teodolito
  (geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teodycea (n)
teodiceia
  (filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;

teofania /ˌtɛɔˈfãɲja/ (n)
teofania
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

teoforyczny (adj)
teofórico, teóforo
  zawierający w sobie imię bóstwa

teokracja (n)
teocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1)

teolog (n)
teólogo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii

teologia /ˌtɛɔˈlɔɟja/ (n)
teologia
  (potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1)
  (teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teologia moralna (n)
teologia moral
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (teologia, teologiczny) dział teologii chrześcijańskiej zajmujący się moralnością czynów ludzkich w świetle Objawienia;

teologiczny /ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
teológico
  (teologia, teologiczny) związany z teologią

teoretyczny /ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
teórico
  niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

teoria /tɛˈɔrʲja/ (n)
teoria
  system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

teoria strun (n)
teoria das cordas
  (fizyka, fizyczny) teoria, według której podstawowym budulcem materii nie są cząstki w postaci punktu, lecz struny;

teoria względności (n)
teoria da relatividade
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;

terapeuta /ˌtɛraˈpɛwta/ (n)
terapeuta
  (medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapeutka (n)
terapeuta
  (medycyna, medyczny) specjalistka od prowadzenia jakiejś terapii

terapia /tɛˈrapʲja/ (n)
terapia
  (medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teratogenność (n)
teratogenicidade
  cecha tego, co jest teratogenne, co powoduje powstawanie wad rozwojowych płodu

teratologia /ˌtɛratɔˈlɔɟja/ (n)
teratologia
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych;

teraz /ˈtɛras/ (adv)
agora
  w tej chwili, obecnie

teraźniejszość (n)
presente
  czas obecny; to, co dzieje się teraz

terb /tɛrp/ (n)
térbio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

teren /ˈtɛrɛ̃n/ (n)
terreno
  pewien określony obszar ziemi

terier /ˈtɛrʲjɛr/ (n)
terrier
  (kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

terier brazylijski /ˈtɛrʲjɛr ˌbrazɨˈlʲijsʲci/ (n)
terrier brasileiro, fox paulistinha
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy średnich terierów;

terier szkocki /ˈtɛrʲjɛr ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (n)
terrier escocês
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy małych (krótkonożnych) terierów;

termiczny (adj)
térmico
  mający związek z ciepłem, dotyczący ciepła

terminologia /ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
terminologia
  zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

termistor /tɛrˈmʲistɔr/ (n)
termístor
  (elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

termit /ˈtɛrmʲit/ (n)
cupim, térmite
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych;

termodynamiczny /ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
termodinâmico
  (fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką

termodynamika /ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
termodinâmica
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termojądrowy (adj)
termonuclear
  (fizyka, fizyczny) dotyczący łączenia lekkich jąder atomów w cięższe pod wpływem wysokich temperatur

termometr /tɛrˈmɔ̃mɛtr̥/ (n)
termômetro
  przyrząd do pomiaru temperatury;

termopunktura (n)
moxabustão
  (medycyna, medyczny) sposób leczenia, wywodzący się z medycyny chińskiej, polegający na drażnieniu wybranych punktów ciała wysoką temperaturą za pomocą żarzących się suszonych ziół;

terpentyna (n)
terebintina
  (chemia, chemiczny) łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;

terrorysta /ˌtɛrːɔˈrɨsta/ (n)
terrorista
  człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terrorystyczny /ˌtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
terrorista
  dotyczący terroru, terrorystów lub terroryzmu

terroryzm /tɛrˈːɔrɨsm̥/ (n)
terrorismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terytorium /ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm/ (n)
território
  określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego;

test ciążowy /ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ/ (n)
teste de gravidez
  (medycyna, medyczny) test wykrywający gonadotropinę kosmówkową, której pojawienie się świadczy o zagnieżdżeniu się jaja płodowego w błonie śluzowej macicy;
  (medycyna, medyczny) przedmiot służący do wykonania (1.1)

testament /tɛˈstãmɛ̃nt/ (n)
testamento
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

testować /tɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
testar
  badać z wykorzystaniem testu
  sprawdzać

tetralogia (n)
tetralogia
  (historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: przedstawienie teatralne składające się z czterech utworów jednego autora wystawianych jeden po drugim;
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki składający się z czterech części

tetraplegia /ˌtɛtraˈplɛɟja/ (n)
quadriplegia, tetraplegia
  (medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy;

tetum /ˈtɛtũm/ (n)
tétum, teto
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;

teza (n)
tese
  twierdzenie dla którego przedstawia się uzasadnienie

teściowa /tɛɕˈʨ̑ɔva/ (n)
sogra
  matka żony lub męża

teść /tɛɕʨ̑/ (n)
sogro
  ojciec żony lub męża

tg /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
tan, tg
  = (matematyka, matematyczny) tangens

theremin (n)
teremim
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;

tiamina /tʲjãˈmʲĩna/ (n)
tiamina
  (biochemia, biochemiczny) egzogenny związek organiczny niezbędny m.in. w prawidłowym metabolizmie komórkowym zaliczany do witamin z grupy B;

tiara /ˈtʲjara/ (n)
tiara
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pontyfikalna korona papieska;

tilapia (n)
tilápia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) (wędkarstwo) ryba słodkowodna o pierwotnym zasięgu występowania obejmującym Afrykę i Lewant;

tilbury (n)
tílburi
  (historia, historyczny, historycznie) lekki powóz dwukołowy, zwykle jednokonny używany w Anglii, popularny również we Włoszech i w Portugalii

tkactwo (n)
tecelagem
  (włókiennictwo) dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkanina /tkãˈɲĩna/ (n)
tecido
  (włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek wątku i osnowy;

tkanka /ˈtkãnka/ (n)
tecido
  (biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkać /tkaʨ̑/ (v)
tecer
  sporządzać tkaninę

tlen /tlɛ̃n/ (n)
oxigénio, oxigênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek /ˈtlɛ̃nɛk/ (n)
óxido
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek etylenu /ˈtlɛ̃nɛk ˌɛtɨˈlɛ̃nu/ (n)
oxirano, óxido de etileno
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy cyklicznych eterów, stosowany do gazowej sterylizacji sprzętu medycznego, przypraw spożywczych, środków farmaceutycznych oraz jako środek bakteriobójczy i grzybobójczy;

tlenek potasu /ˈtlɛ̃nɛk pɔˈtasu/ (n)
óxido de potássio
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bladożółty, higroskopijny, krystaliczny związek potasu i tlenu o właściwościach zasadowych;

tlenek węgla /ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
monóxido de carbono, óxido de carbono
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

to /tɔ/ (pronoun)
isso
  …występujący w funkcji podmiotu

toast /ˈtɔast/ (n)
brinde
  (książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

toczeń (n)
lúpus
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba autoimmunologiczna z grupy chorób reumatycznych atakująca skórę, naczynia krwionośne i narządy wewnętrzne[potrzebne źródło]

toczyć /ˈtɔʧ̑ɨʨ̑/ (v)
rolar
  formować jakąś masę w kulkę
  przesuwać obracając po ziemi
  przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie)

tofu /ˈtɔfu/ (n)
tofu
  (spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

tojad /ˈtɔjat/ (n)
acónito
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tokarka /tɔˈkarka/ (n)
torno
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokarz /ˈtɔkaʃ/ (n)
torneador, torneiro
  (technologia, technika, techniczny) robotnik lub rzemieślnik, który pracuje na tokarce

tokoferol /ˌtɔkɔˈfɛrɔl/ (n)
tocoferol
  (biochemia, biochemiczny) witamina E;

tokofobia (n)
tocofobia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) lęk przed ciążą i/lub porodem

toksyczność /tɔˈksɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
toxicidade
  (biochemia, biochemiczny) cecha związków chemicznych polegająca na powodowaniu zaburzeń funkcji lub śmierci komórek, organów lub organizmów po dostaniu się w ich pobliże;
  cecha tego, co jest toksyczne ((dosłownie) i (przenośnie, przenośnia))

toksyczny /tɔˈksɨʧ̑nɨ/ (adj)
tóxico
  (książkowy) mający właściwości trujące

toksykolog (n)
toxicologista
  specjalista w dziedzinie toksykologii

toksykologia /ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja/ (n)
toxicologia
  (biochemia, biochemiczny) (toksykologia) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;

toksykologiczny (adj)
toxicológico
  (medycyna, medyczny) związany z toksykologią, dotyczący toksykologii

toksyna /tɔˈksɨ̃na/ (n)
toxina
  substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja /ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
tolerância
  czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;
  (biologia, biologiczny) odporność organizmu na szkodliwe czynniki środowiskowe;
  (technologia, technika, techniczny) dopuszczalny błąd pomiaru lub wykonania jakiejś wielkości;

tolerancyjnie (adv)
tolerantemente
  w sposób tolerancyjny, pełen tolerancji

tolerancyjny /ˌtɔlɛrãnˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
tolerante
  szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych

tolerować /ˌtɔlɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
tolerar
  odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk

toluen (n)
tolueno
  (chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C7H8, bezbarwna, łatwopalna ciecz używana często jako rozpuszczalnik;

toner /ˈtɔ̃nɛr/ (n)
toner
  (poligrafia) czarny lub barwny proszek tworzący obraz w technice druku laserowego;

tonik /ˈtɔ̃ɲik/ (n)
água tónica
  (spożywczy) bezbarwny napój gazowany o gorzkawym smaku, przygotowywany z dodatkiem chininy;

tonsillektomia (n)
amigdalectomia, tonsilectomia
  (medycyna, medyczny) zabieg wycięcia migdałków podniebiennych;

tonąć /ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
afundar
  o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
  zanurzać się pod wodę, znikając w niej

topaz /ˈtɔpas/ (n)
topázio
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

topograf /tɔˈpɔɡraf/ (n)
topógrafa, topógrafo
  osoba zawodowo zajmująca się topografią, sporządzająca zdjęcia terenu

topografia /ˌtɔpɔˈɡrafʲja/ (n)
topografia
  dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topograficzny /ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
topográfico
  związany z topografią, dotyczący topografii

topola /tɔˈpɔla/ (n)
choupo, álamo
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., wysokie drzewo należące do rodziny wierzbowatych, mające sercowate liście i wiatropylne kwiaty;

topologia /ˌtɔpɔˈlɔɟja/ (n)
topologia
  (matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty;

toponim /tɔˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
topónimo, topônimo
  (geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);

topór /ˈtɔpur/ (n)
machado
  narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor /tɔr/ (n)
tório
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;

torba /ˈtɔrba/ (n)
sacola, bolsa
  giętkie opakowanie do przenoszenia rzeczy z uszami lub paskiem
saco, sacola
  worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy

torbacz (n)
marsupial
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa

torbiel (n)
cisto, quisto
  (medycyna, medyczny) patologiczna przestrzeń w ciele wypełniona płynem, stanowiąca miękki guz w kształcie błoniastego woreczka;

torbiel rzekoma (n)
pseudocisto
  (medycyna, medyczny) nienowotworowa przestrzeń jamista wypełniona płynem;

torebka /tɔˈrɛpka/ (n)
cápsula
  (botanika, botaniczny) pękający owoc suchy podzielony w środku na komory

torf /tɔrf/ (n)
turfa
  (geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

tornado /tɔrˈnadɔ/ (n)
tornado
  (meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

torpedować (v)
torpedear
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) niszczyć, zatapiać okręt torpedą
  (przenośnie, przenośnia) utrudniać, uniemożliwiać wykonanie czegoś

tort /tɔrt/ (n)
torta
  (cukiernictwo) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortura /tɔrˈtura/ (n)
tortura, tormento
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort

torturować /ˌtɔrtuˈrɔvaʨ̑/ (v)
torturar
  zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji

toster /ˈtɔstɛr/ (n)
torradeira
  urządzenie do pieczenia tostów

totalitaryzm /ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥/ (n)
totalitarismo
  system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

totem /ˈtɔtɛ̃m/ (n)
totem, tóteme
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;

totemizm (n)
totemismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu

towar /ˈtɔvar/ (n)
mercadoria
  coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarzyski /ˌtɔvaˈʒɨsʲci/ (adj)
social
  będący formą rozrywki grupy osób
sociável
  dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzysz /tɔˈvaʒɨʃ/ (n)
camarada
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej

towarzyszyć /ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑/ (v)
acompanhar
  być, pozostawać przy kimś, asystować komuś
  występować razem z jakimś zjawiskiem

tożsamość /tɔʃˈsãmɔɕʨ̑/ (n)
identidade
  cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę
  poczucie jedności, więzi z grupą, przynależności do społeczności; identyfikowanie się z narodem
  równość matematyczna wyrażeń
  świadomość samego siebie, zdawanie sobie sprawy z bycia sobą, z własnej osoby, osobowości i innych cech
igualdade, identidade
  identyczność, brak różnic

tracić /ˈtraʨ̑iʨ̑/ (v)
perder
  przestawać posiadać jakąś rzecz

tradycja /traˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
tradição
  przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycyjnie /ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ/ (adv)
tradicionalmente
  zgodnie z tradycją

tradycyjny /ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
tradicional
  wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

tragedia /traˈɡɛdʲja/ (n)
tragédia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
  ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragiczny /traˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
trágico
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący tragedii (utworu)
  pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy

tragikomedia /ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
tragicomédia
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria (n)
trajetória
  (fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

traktat /ˈtraktat/ (n)
tratado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.

traktor /ˈtraktɔr/ (n)
trator
  (rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;

traktowanie /ˌtraktɔˈvãɲɛ/ (n)
tratamento
  (rzeczownik odczasownikowy) od traktować

tramwaj /ˈtrãw̃vaj/ (n)
bonde, elétrico
  pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

transakcja /trãw̃ˈsakʦ̑ʲja/ /trãw̃ˈzakʦ̑ʲja/ (n)
transacção, transação
  (handel, handlowy) operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług

transcendentalizm (n)
transcendentalismo
  (filozofia, filozoficzny) nurt filozofii amerykańskiej głoszący ideę równości, niezależności oraz samodzielności i podkreślający autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych;

transfobia (n)
transfobia
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych (transseksualnych, transwestytycznych, transgenderowych);

transformata /ˌtrãw̃sfɔrˈmata/ (n)
transformada
  (matematyka, matematyczny) wynik transformacji, wynik przekształcenia operandu pod wpływem działania operatora;

transformator /ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr/ (n)
transformador
  (elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transkontynentalny (adj)
transcontinental
  przemierzający, przebiegający przez cały kontynent albo kursujący między kontynentami

transkrypcja /trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja/ (n)
transcrição
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
  zapisywanie tekstu w innym systemie pisma

transliteracja /ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
transliteração
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;

transmigracja (n)
transmigração
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) reinkarnacja, metempsychoza

transmisja /trãw̃sˈmʲisʲja/ (n)
transmissão
  (technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych

transmitować (v)
transmitir
  dokonywać transmisji, nadawać obrazy i dźwięki za pośrednictwem fal elektromagnetycznych

transoceaniczny (adj)
transoceânico
  przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean

transport /ˈtrãw̃spɔrt/ (n)
transporte
  ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transportować (v)
transportar
  przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu

transsubstancjacja (n)
transubstanciação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

tranzystor /trãw̃ˈzɨstɔr/ (n)
transístor, transistor
  (elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;

tranzyt (n)
trânsito
  przewóz, przesyłanie, przejazd osób lub rzeczy przez obszar jakiegoś państwa w drodze do innego państwa

trapez /ˈtrapɛs/ (n)
trapézio
  (geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki;
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;

traszka /ˈtraʃka/ (n)
tritão
  (herpetologia, herpetologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

tratwa /ˈtratfa/ (n)
balsa, jangada
  rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

traumatologia /ˌtrawmatɔˈlɔɟja/ (n)
traumatologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;

trawa /ˈtrava/ (n)
erva, grama
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;

trawertyn (n)
travertino
  (mineralogia, mineralogiczny) porowata skała osadowa, odmiana aragonitu;

trawienie /traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
digestão
  (fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawnik /ˈtravʲɲik/ (n)
gramado
  poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trema (n)
medo de palco
  (psychologia, psychologiczny) strach lub zdenerwowanie przed występem publicznym (scenicznym);

trener /ˈtrɛ̃nɛr/ (n)
treinador, técnico
  (sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trenować (v)
treinar
  podnosić czyjeś umiejętności

trias /trʲjas/ (n)
Triássico
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

trichotillomania (n)
tricotilomania
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

triera (n)
trirreme
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

trijodotyronina (n)
triiodotironina
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

trimaran /trʲĩˈmarãn/ (n)
trimaran
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;

triskelion (n)
triskelion
  (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) występujący w wielu wariantach, wielokulturowy symbol lub ornament złożony z trzech jednakowych elementów – ramion, spiral, meandrów itp.;

trisomia 21 (n)
trissomia 21
  (medycyna, medyczny) zespół Downa

triumwirat /trʲjũw̃ˈvʲirat/ (n)
triunvirato
  trójka osób, które rządzą razem;

trochę /ˈtrɔxɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
um pouco de
  w niewielkiej ilości

trockizm (n)
trotskismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trojański (adj)
troiano
  związany z Troją, dotyczący Troi

trojka /ˈtrɔjka/ (n)
troika
  (historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) zespół złożony z Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który odpowiadał za ustalenie warunków udzielenia pomocy finansowej Grecji, Irlandii, Portugalii i Cyprowi
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu;

trolejbus /trɔˈlɛjbus/ (n)
trólebus
  drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

tron /trɔ̃n/ (n)
trono
  fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;
  (przenośnie, przenośnia) stanowisko monarchy w danym kraju

tropikalny /ˌtrɔpʲiˈkalnɨ/ (adj)
tropical
  typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

troska /ˈtrɔska/ (n)
cuidado
  chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro

troskliwy /trɔsˈklʲivɨ/ (adj)
atencioso
  wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój

trubadur (n)
trovador
  (historia, historyczny, historycznie) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;

trucizna /truˈʨ̑izna/ (n)
veneno
  (toksykologia) substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudność /ˈtrudnɔɕʨ̑/ (n)
dificuldade
  coś, co jest trudne
  przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
  właściwość rzeczy trudnych

trudny /ˈtrudnɨ/ (adj)
difícil
  niełatwy do zrozumienia
difícil, dificultoso
  taki, którego wykonanie wymaga wysiłku

trufla /ˈtrufla/ (n)
trufa
  (mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki;

truizm /ˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
truísmo
  wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego

trujący /truˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
venenoso
  taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna /ˈtrũmna/ (n)
caixão, ataúde, esquife
  zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trup /trup/ (n)
cadáver
  ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

truskawka /truˈskafka/ (n)
morango, morangueiro
  (botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
morango
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)

truteń /ˈtrutɛ̃ɲ/ (n)
zangão, abelhão
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;

truć (v)
envenenar
  powodować objawy choroby lub śmierć poprzez działanie trucizny

trwać /tr̥faʨ̑/ (v)
durar
  istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
  pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

trwałość /ˈtr̥fawɔɕʨ̑/ (n)
constância
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: trwały

tryb rozkazujący /ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
imperativo
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

trybadyzm (n)
tribadismo
  (seksuologia, seksuologiczny) homoseksualizm kobiecy

trybalizm /trɨˈbalʲism̥/ (n)
tribalismo
  (socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych

trybula /trɨˈbula/ (n)
cerefolho, cerefólio
  (botanika, botaniczny) Anthriscus, rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych, o wiotkich, pierzastych liściach przypominających nać pietruszki, o zapachu anyżku;

trychologia /ˌtrɨxɔˈlɔɟja/ (n)
tricologia
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy

tryftong /ˈtrɨftɔ̃ŋk/ (n)
tritongo
  (językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek

trygonometria (n)
trigonometria
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

trygonometryczny (adj)
trigonométrico
  (matematyka, matematyczny) związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii

tryk /trɨk/ (n)
carneiro
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu

tryktrak /ˈtrɨktrak/ (n)
gamão
  rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy;

trylogia (n)
trilogia
  cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

trymestr /ˈtrɨ̃mɛstr̥/ (n)
trimestre
  (urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach

tryptofan (n)
triptofano
  (biochemia, biochemiczny) aminokwas z łańcuchem bocznym opartym na szkielecie indolu, produkowany przez rośliny i niektóre bakterie

tryskawka (n)
pisseta
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) przyrząd laboratoryjny do podawania niewielkich ilości płynu bez precyzyjnego odmierzania ilości;
espiráculo
  (zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) szczelina skrzelowa między łukiem gnykowym a żuchwowym niektórych ryb;

trywialny /trɨˈvʲjalnɨ/ (adj)
trivial
  (książkowy) niewyszukany, pospolity

trzcina /ˈṭʃʲʨ̑ĩna/ (n)
cana
  (botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

trzcina cukrowa (n)
cana-de-açúcar
  (rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzepaczka do dywanów (n)
batedor de tapete
  ręczne narzędzie do trzepania dywanów na trzepaku;

trzewikodziób /ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up/ (n)
bico-de-tamanco, bico-de-sapato
  (ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć /ṭʃɛʨ̑/ (v)
esfregar
  naciskając, pocierać

trzeźwy /ˈṭʃɛʑvɨ/ (adj)
sóbrio
  przytomny, rozbudzony
  niepijany
  kierujący się rozumem, rozsądkiem

trzmiel /ṭʃmʲjɛl/ (n)
mamangaba, abelhão, mangangá
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad /ṭʃmʲjɛˈlɔjat/ (n)
tartaranhão-apívoro
  (ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel /ˈṭʃnadɛl/ (n)
escrevedeira-amarela
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu

trznadel zwyczajny /ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (n)
escrevedeira-amarela
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzustka /ˈṭʃustka/ (n)
pâncreas
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzymać /ˈṭʃɨ̃maʨ̑/ (v)
segurar
  chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać

trzynastokąt (n)
tridecágono, triscaidecágono
  (geometria) wielokąt o trzynastu bokach

trzódka (n)
pequeno rebanho
  (przenośnie, przenośnia) wspólnota wiernych

trzęsienie ziemi /ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
terramoto, terremoto
  (geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trójkąt /ˈtrujkɔ̃nt/ (n)
triângulo
  (geometria) wielokąt mający trzy boki;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką;

trójskok /ˈtrujskɔk/ (n)
triplo salto
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójwartościowy (adj)
trivalente
  (chemia, chemiczny) wykorzystujący trzy elektrony do utworzenia wiązania chemicznego

trójwymiarowy /ˌtrujvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ/ (adj)
tridimensional
  mający trzy wymiary (najczęściej: długość, szerokość i wysokość)

trójwzgórze (n)
trimonte
  (heraldyka, heraldyczny) element w heraldyce, występujący na herbach i godłach, potrójne wzgórze;

trójząb /ˈtrujzɔ̃mp/ (n)
tridente
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trąba /ˈtrɔ̃mba/ (n)
tromba
  (zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);

trąba powietrzna (n)
turbilhão
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;

trąbka /ˈtrɔ̃mpka/ (n)
trombeta, trompete
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trąd /trɔ̃nt/ (n)
lepra
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik /ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik/ (n)
acne
  (medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok

trądzik różowaty (n)
rosácea
  (medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;

trędowaty /ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ/ (n)
leproso
  (medycyna, medyczny) osoba chora na trąd

tu /tu/ (pronoun)
aqui, este lugar
  …miejsce, w którym znajduje się mówiący

tuf /tuf/ (n)
tofo
  (geologia, geologiczny) rodzaj skały osadowej, składającej się z materiału piroklastycznego;

tukan /ˈtukãn/ (n)
tucano
  (ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tul /tul/ (n)
túlio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tularemia (n)
tularemia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra bakteryjna choroba zakaźna;

tulipan /tuˈlʲipãn/ (n)
tulipa, túlipa
  (botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tundra /ˈtũndra/ (n)
tundra
  (geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;

tunel /ˈtũnɛl/ (n)
túnel
  (budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;
  (informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;

tunezyjski /ˌtũnɛˈzɨjsʲci/ (adj)
tunisiano
  odnoszący się do państwa Tunezja

tura (n)
turno
  kolejno powtarzająca się czynność

turban /ˈturbãn/ (n)
turbante
  męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turbina /turˈbʲĩna/ (n)
turbina
  (technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (adj)
turco
  odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (n)
turco
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Turcji;

turkmeński /turkˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
turcomeno
  odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkmeński /turkˈmɛ̃j̃sʲci/ (n)
turcomeno
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Turkmenistanu;

turkus /ˈturkus/ (n)
turquesa
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej;
  barwa, zielony odcień cyjanu;

turkusowy /ˌturkuˈsɔvɨ/ (adj)
turquesado, turquesa
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem
  (książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu

turniej (n)
torneio
  (sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;

turysta /tuˈrɨsta/ (n)
turista
  osoba uprawiająca turystykę

turystyka /tuˈrɨstɨka/ (n)
turismo
  wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

tusz /tuʃ/ (n)
tinta nanquim
  farba wodna używana zwykle do napełniania wkładów w długopisach;

tusz do rzęs /ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s/ (n)
rímel
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka

tutor /ˈtutɔr/ (n)
tutor
  opiekun studentów na wyższych uczelniach, adiunkt kierujący indywidualnie ich pracą

tuwiński (n)
tuvano, tuviniano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy

tuzin /ˈtuʑĩn/ (n)
dúzia
  (jednostka miary) 12 sztuk

tuńczyk /ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
atum
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż /tuʃ/ (adv)
quase
  prawie, blisko

twardy /ˈtfardɨ/ (adj)
duro
  nie miękki, nieuginający się pod naciskiem

twardówka (n)
esclera
  (anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka;

twarz /tfaʃ/ (n)
rosto, face
  przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twaróg /ˈtfaruk/ (n)
quark
  (spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdzić /ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑/ (v)
afirmar
  zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

tworzyć /ˈtfɔʒɨʨ̑/ (v)
criar, fazer
  budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój /tfuj/ (pronoun)
teu, seu
  2. (osoba) lp

ty /tɨ/ (personalPronoun)
tu, você
  (gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański /ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci/ (adj)
tibetano
  odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

tybetański /ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci/ (n)
tibetano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tydzień /ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
semana
  okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
  każdy okres siedmiu dni

tygodniowy (adj)
semanal
  zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień
  odnoszący się do tygodnia; funkcjonujący, trwający, istniejący przez tydzień

tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (n)
tigre
  (zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tygrysica /ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a/ (n)
tigresa
  (zoologia, zoologiczny) samica tygrysa

tylda /ˈtɨlda/ (n)
til
  (termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą
  (termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka, którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część

tylko /ˈtɨlkɔ/ (particle)
apenas, só
  oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tylny /ˈtɨlnɨ/ (adj)
de trás
  znajdujący się z tyłu czegoś

tymczasowy /ˌtɨ̃mʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
temporário, provisório
  taki, który trwa tylko jakiś czas

tymianek /tɨ̃ˈmʲjãnɛk/ (n)
tomilho, timo
  (botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;

typografia /ˌtɨpɔˈɡrafʲja/ (n)
tipografia
  technika druku wypukłego, drukarstwo;

typologiczny (adj)
tipológico
  związany z typologią

typowy /tɨˈpɔvɨ/ (adj)
típico
  często spotykany

tyran /ˈtɨrãn/ (n)
tirano
  (przenośnie, przenośnia) człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę
  (historia, historyczny, historycznie) udzielny władca starożytnej polis greckiej, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie;

tyrania (n)
tirania
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyrański (adj)
tirânico
  właściwy tyranowi, bezwzględny, związany z narzucanie, swojej woli innym

tyroksyna (n)
tiroxina
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

tysiąc /ˈtɨɕɔ̃nʦ̑/ (n)
mil
  lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo

tysiąclecie /ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
milénio
  tysiąc lat

tytan /ˈtɨtãn/ (n)
titã
  (mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie;
  (książkowy) człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie
titânio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytoń /ˈtɨtɔ̃ɲ/ (n)
tabaco
  suszone liście tytoniu (1.1);
  (botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł /ˈtɨtuw/ (n)
título
  napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
  zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tęcza /ˈtɛ̃n͇ʧ̑a/ (n)
arco-íris
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczowy most (n)
Ponte do Arco-Íris
  metaforyczne określenie miejsca przejścia ukochanych zwierząt domowych w zaświaty

tęczówka /tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka/ (n)
íris
  (anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tępy /ˈtɛ̃mpɨ/ (adj)
obtuso
  nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

tęsknota /tɛ̃w̃sˈknɔta/ (n)
nostalgia, saudades
  uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tętniak /ˈtɛ̃ntʲɲak/ (n)
aneurisma
  (medycyna, medyczny) ograniczone poszerzenia światła tętnicy;

tężec (n)
tétano
  (medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tło /twɔ/ (n)
fundo
  dalszy widok np. obrazu, dalszy plan

tłok /twɔk/ (n)
pistão
  (technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;

tłum /twũm/ (n)
multidão
  duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz /ˈtwũmaʧ̑/ (n)
tradutor, intérprete
  osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie /ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
tradução
  jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku
  (rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczyć /twũˈmaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
traduzir
  wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłuszcz /twuʃʧ̑/ (n)
gordura
  (spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;

tłuszczak amerykański (n)
guácharo, pássaro-oleoso
  (ornitologia, ornitologiczny) Steatornis caripensis, gatunek południowoamerykańskiego ptaka z rodziny tłuszczakowatych, znany z wykorzystywania echolokacji

ubezpieczenie /ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
seguro
  zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubiegły /uˈbʲjɛɡwɨ/ (adj)
passado
  zeszły, miniony, poprzedni, ostatni

ubierać /uˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
vestir, cobrir, revestir
  zakładać, wkładać ubranie lub obuwie

ubiór /ˈubʲjur/ (n)
vestuário
  elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

ucho /ˈuxɔ/ (n)
orelha, ouvido
  (anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
  małżowina uszna

uchodźca /uˈxɔʨ̑ʦ̑a/ (n)
refugiado
  osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchodźczyni /ˌuxɔʨ̑ˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
refugiada
  kobieta uchodźca

uchwała /uˈxfawa/ (n)
resolução
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;

ucieczka /uˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
fuga
  szybkie uciekanie skądś lub przed czymś

uciekać /uˈʨ̑ɛkaʨ̑/ (v)
fugir, escapar
  pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

ucisk (n)
pressão
  oddziaływanie pewną siłą na coś
  odczuwanie uciskania przez coś

uczciwość /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
probidade
  cecha tego, kto jest uczciwy; cecha tego, co jest uczciwe

uczciwy /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ/ (adj)
honesto
  (o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

uczennica /ˌuʧ̑ɛ̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
aluna
  forma żeńska od: uczeń

uczestniczyć /ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
participar
  brać udział

uczestnik /uˈʧ̑ɛstʲɲik/ (n)
participante
  osoba biorąca w czymś udział

uczeń /ˈuʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
aluno
  (edukacja, edukacyjny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;
aprendiz
  (zawód, zawodowy, zawodowo) najniższy stopień kwalifikacji zawodowych

uczucie /uˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
sentimento
  miłość, przyjaźń
sensação, emoção
  stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczyć /ˈuʧ̑ɨʨ̑/ (v)
ensinar
  przekazywać komuś wiedzę

udany /uˈdanɨ/ (adj)
bem-sucedido
  zakończony powodzeniem; niezakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

udaremniać (v)
frustrar, baldar, gorar, malograr, aguar
  sprawiać, że coś staje się daremne; nie dopuszczać do czegoś

udawać /uˈdavaʨ̑/ (v)
fingir
  postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego

uderzenie /ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
golpe
  (rzeczownik odczasownikowy) od uderzyć

udo /ˈudɔ/ (n)
coxa
  (anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udowadniać (v)
provar, demonstrar
  wykazywać prawdziwość czegoś lub jej brak, przedstawiając dowody

ugrofiński /ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
fino-úgrico
  dotyczący Ugrofinów

ugór /ˈuɡur/ (n)
pousio, barbeito
  (rolnictwo, rolniczy) pole nieuprawiane przez pewien czas;

ujednoznacznienie /ˌujɛdnɔznaʧ̑ʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
desambiguação
  (językoznawstwo, językoznawczy) uściślenie znaczenia słowa

ujemny /uˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
negativo
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ujgurski /ujˈɡursʲci/ (n)
uigur, uigure
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach

ujście /ˈujɕʨ̑ɛ/ (n)
foz
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

ukamienowanie /ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
lapidação
  forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia;

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (adj)
ucraniano
  odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (n)
ucraniano
  (językoznawstwo, językoznawczy) wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukwiał (n)
anémona-do-mar
  (zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

układ nerwowy (n)
sistema nervoso
  (anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ/ (n)
tabela periódica
  zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf/ (n)
tabela periódica
  (chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ planetarny /ˈukwat ˌplãnɛˈtarnɨ/ (n)
sistema planetário
  (astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;

układ przywspółczulny (n)
sistema nervoso parassimpático
  (anatomia, anatomiczny) podukład autonomicznego układu nerwowego;

układ równań (n)
sistema de equações
  (matematyka, matematyczny) zestawienie dwóch lub więcej równań, dla których poszukiwane jest wspólne rozwiązanie;

ul /ul/ (n)
colmeia, colméia
  (pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ulewa /uˈlɛva/ (n)
toró
  deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

ulga /ˈulɡa/ (n)
vantagem
  (ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat
alívio
  poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu

ulica /uˈlʲiʦ̑a/ (n)
rua
  (urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

uliczka /uˈlʲiʧ̑ka/ (n)
ruela
  krótka lub wąska ulica

ulotka /uˈlɔtka/ (n)
folheto
  niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ultimatum /ˌultʲĩˈmatũm/ (n)
ultimato
  oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;

ultimogenitura /ulˈtʲĩmɔˌɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
ultimogenitura
  dziedziczenie przez najmłodszego w rodzie

ulubiony /ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ/ (adj)
favorito
  najbardziej lubiany

umbryjski (adj)
umbro
  odnoszący się do Umbrii, związany z Umbrią

umbundu (n)
umbundu
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny bantu, używany w Angoli;

umiejętnie (adv)
habilmente
  w sposób umiejętny

umiejętność /ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
habilidade
  biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś

umierać /ũˈmʲjɛraʨ̑/ (v)
morrer
  kończyć swoje życie, przestawać żyć

umieć /ˈũmʲjɛ̇ʨ̑/ (modal)
saber
  potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

umięśniony (adj)
musculoso
  mający silnie rozwinięte mięśnie

umowa /ũˈmɔva/ (n)
acordo
  wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umożliwiać /ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑/ (v)
possibilitar
  dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

umrzeć /ˈũmʒɛʨ̑/ (v)
morrer
  skończyć życie

umywalka /ˌũmɨˈvalka/ (n)
lavatório
  urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

uncja (n)
onça
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unikać /ũˈɲikaʨ̑/ (v)
evitar
  starać się nie mieć kontaktu z czymś, trzymać się z daleka od czegoś

uniwersalny /ˌũɲivɛrˈsalnɨ/ (adj)
universal
  obejmujący całość

uniwersjada (n)
universíade
  (sport, sportowy) akademickie zawody sportowe;

uniwersytet /ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt/ (n)
universidade
  (edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

ununbium /ũˈnũnbʲjũm/ (n)
unúnbio
  (chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik

ununoctium /ˌũnũnˈɔktʲjũm/ (n)
ununóctio
  (przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

uparty /uˈpartɨ/ (adj)
teimoso, obstinado
  (o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

upał /ˈupaw/ (n)
onda de calor
  (meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur;

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu (v)
matar dois coelhos com uma só cajadada
  załatwić dwie sprawy jednocześnie

upokorzenie (n)
humilhação
  wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upragniony (adj)
ansiado, desejado
  oczekiwany z dużym pragnieniem

uprawiać /uˈpravʲjäʨ̑/ (v)
cultivar
  zajmować się uprawą rośliny lub ziemi

uprzedzenie /ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
preconceito
  nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

uprzejmość /uˈpʃɛjmɔɕʨ̑/ (n)
gentileza
  uprzejmy, grzeczny i życzliwy stosunek do ludzi

uprzejmy /uˈpʃɛjmɨ/ (adj)
afável
  zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

uprząż (n)
arreios
  (technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś

uran /ˈurãn/ (n)
urânio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

urbanistyczny (adj)
urbanístico
  dotyczący urbanistyki

urlop /ˈurlɔp/ (n)
licença
  dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urna /ˈurna/ (n)
urna
  pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy

uroczy /uˈrɔʧ̑ɨ/ (adj)
charmoso
  pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący

urodziny /ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
aniversário, dia de anos
  rocznica dnia narodzin

urodzić się pod szczęśliwą gwiazdą /uˈrɔʥ̑iʨ̑‿ɕɛ ˌpɔt‿ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔ̃w̃ ˈɡvʲjazdɔ̃w̃/ (v)
nascer sob uma boa estrela
  (związek frazeologiczny) mieć wyjątkowe szczęście, powodzenie w życiu

urojenie (n)
delírio, delusão
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji
ilusão
  myśl lub pomysł nie do zrealizowania

urologia /ˌurɔˈlɔɟja/ (n)
urologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

urugwajski /ˌuruɡˈvajsʲci/ (adj)
uruguaio
  związany z Urugwajem, dotyczący Urugwaju

urwisko /urˈvʲiskɔ/ (n)
despenhadeiro
  stroma ściana skalna

urządzenie /ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
aparelho
  mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

urzędnik /uˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
funcionário público
  osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

usilny (adj)
encarecido
  taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

uskok /ˈuskɔk/ (n)
falha
  (geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;

uspokajać /ˌuspɔˈkajäʨ̑/ (v)
acalmar
  przywracać spokój, utulać, łagodzić, usuwać obawy, zdenerwowanie

usta /ˈusta/ (n)
boca
  (anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustalać /uˈstalaʨ̑/ (v)
determinar
  wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś
  pozbawiać chwiejności, usztywniać
  stwierdzać coś po zbadaniu

ustny /ˈustnɨ/ (adj)
verbal
  wyrażony, przekazany za pomocą ust

usuwać /uˈsuvaʨ̑/ (v)
apagar
  (informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.

utopia /uˈtɔpʲja/ (n)
utopia
  nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utrudniać /uˈtrudʲɲäʨ̑/ (v)
complicar
  sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

uwaga /uˈvaɡa/ (interjection)
atenção
  uwaga! → okrzyk, mający na celu zwrócić czyjąś uwagę (1.1)

uwaga /uˈvaɡa/ (n)
atenção
  skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą

uważny /uˈvaʒnɨ/ (adj)
atencioso
  charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa

uwertura /ˌuvɛrˈtura/ (n)
abertura
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

uwodzić /uˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
seduzir
  porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś

uwzględniać (v)
levar em conta
  brać pod uwagę

uzasadniać /ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑/ (v)
justificar
  podawać argumenty, powody lub dowody na słuszność lub prawdziwość czegoś

uzbrojenie /ˌuzbrɔˈjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
armamento
  sprzęt bojowy, w który wyposażone jest wojsko

uzbrojony (adj)
armado
  posiadający broń przy sobie

uzbrojony po zęby (adj)
armado até aos dentes
  (żartobliwie) wyposażony w znaczną ilość broni

uzupełniać /ˌuzuˈpɛwʲɲäʨ̑/ (v)
completar, complementar
  czynić coś kompletnym, dodawać czego brakuje

uzurpować /ˌuzurˈpɔvaʨ̑/ (v)
usurpar
  bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać

ułamek /uˈwãmɛk/ (n)
fração, fracção
  (matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)
fracção, fração
  fragment całości

uśmiech /ˈuɕmʲjɛx/ (n)
sorriso
  zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się /uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
sorrir
  wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

uśmierzać (v)
aliviar
  (medycyna, medyczny) zmniejszać bądź usuwać objawy

użycie /uˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
uso
  skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użytkownik /ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik/ (n)
usuário
  osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używany /ˌuʒɨˈvãnɨ/ (adj)
usado
  mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

używać /uˈʒɨvaʨ̑/ (v)
usar
  korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

van /vãn/ (n)
van
  typ nadwozia samochodu osobowego do przewozu większej ilości osób;

w /f/ /v/ /vu/ (preposition)
em
  …określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)
  …określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności

w chuj /f‿xuj/
pra cacete
  (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo dużo, całe mnóstwo

w ciąży (adj)
grávida
  (fizjologia, fizjologiczny) taka, która została ciężarną

w przybliżeniu (adv)
aproximadamente
  blisko, ale niedokładnie tak

wacha /ˈva.xa/ (n)
cavala-da-índia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acanthocybium solandri, gatunek ryby morskiej, zaliczanej do rodziny makrelowatych

wachlarz /ˈvaxlaʃ/ (n)
leque
  ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto;
  (przenośnie, przenośnia) skala, rozpiętość, różnorodność

waga /ˈvaɡa/ (n)
peso
  (potocznie, potoczny) ciężar czegoś lub kogoś
  (przenośnie, przenośnia) znaczenie, wartość
  (sport, sportowy) w boksie: kategoria zawodników o zbliżonej wadze (1.2)
balança
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru ciężaru;

wagabunda /ˌvaɡaˈbũnda/ (n)
vagabundo
  (książkowy) człowiek lubiący się włóczyć

wagon /ˈvaɡɔ̃n/ (n)
vagão, carruagem
  (kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wahadło (n)
pêndulo
  ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wakacje /vaˈkaʦ̑ʲjɛ/ (n)
férias
  okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

walczyć /ˈvalʧ̑ɨʨ̑/ (v)
lutar, combater
  toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walec /ˈvalɛʦ̑/ (n)
cilindro
  (matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;
  przedmiot w kształcie walca (1.2)

walijski /vaˈlʲijsʲci/ (adj)
galês
  związany z Walią, dotyczący Walii

walijski /vaˈlʲijsʲci/ (n)
galês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;

walizka /vaˈlʲiska/ (n)
mala
  rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić konia /ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa/ (v)
bronha, cinco-contra-um, punheta
  (wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka /ˈvalka/ (n)
luta
  siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu

walkiria (n)
valquíria
  (mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;

waloński (adj)
valão
  związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

waloński (n)
valão
  (językoznawstwo, językoznawczy) język waloński;

waluta /vaˈluta/ (n)
moeda
  (bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

wampir /ˈvãmpʲir/ (n)
vampiro
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;
  (zoologia, zoologiczny) gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

wampirzyca (n)
vampira
  kobieta-wampir

wanad /ˈvãnat/ (n)
vanádio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wandal /ˈvãndal/ (n)
vândalo
  osoba bezsensownie i bezmyślnie niszcząca rzeczy, wartości kulturalne, dzieła sztuki

wandalski (adj)
vândalo
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Wandalami, dotyczący Wandalów
  związany z wandalami albo wandalizmem, będący przejawem wandalizmu

wanilia /vãˈɲilʲja/ (n)
baunilha
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

wanilina (n)
vanilina
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

wanna /ˈvãnːa/ (n)
banheira
  duże naczynie do kąpieli

wapień /ˈvapʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
calcário
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapno (n)
cal
  (chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapń /vapʲɲ̊/ (n)
cálcio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

waran /ˈvarãn/ (n)
varano, lagarto-monitor
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj dużej jaszczurki

warchlak /ˈvarxlak/ (n)
leitão
  młode świni domowej w pierwszym roku życia

warczeć (v)
rosnar
  o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku

warfaryna (n)
varfarina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K

warga /ˈvarɡa/ (n)
beiço, lábio
  (anatomia, anatomiczny) parzysty fałd skórny ograniczający usta;

wargowy (adj)
labial
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący warg, ust
  (fonetyka, fonetyczny) związany z artykulacją ustami

wariant /ˈvarʲjãnt/ (n)
variante
  inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

warkocz /ˈvarkɔʧ̑/ (n)
trança
  (fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów

warstwa /ˈvarstfa/ (n)
camada
  każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn
  (geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;
  grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;

warszawianin /ˌvarʃaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
varsoviano
  mieszkaniec Warszawy

warsztat /ˈvarʃtat/ (n)
oficina
  (rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej
  (motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi

warsztat tkacki (n)
tear
  (włókiennictwo) proste urządzenie do wytwarzania tkanin nazywane również krosnem ręcznym;

wartość /ˈvartɔɕʨ̑/ (n)
valor
  określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
  kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
  zwykle lm zasada moralna, przekonanie

warunek /vaˈrũnɛk/ (n)
condição
  ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

warzywo /vaˈʒɨvɔ/ (n)
legume
  roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

wasal /ˈvasal/ (n)
vassalo
  (historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;

wasz /vaʃ/ (pronoun)
vosso
  2. (osoba) lm

wat /vat/ (n)
watt
  (fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata /ˈvata/ (n)
algodão
  masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;

wata cukrowa /ˈvata ʦ̑uˈkrɔva/ (n)
algodão-doce
  (spożywczy) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

wawrzyn /ˈvavʒɨ̃n/ (n)
louro
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych;
  (historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu (1.1) będący symbolem zwycięstwa i chwały w starożytnej Grecji i Rzymie
  (przenośnie, przenośnia) nagroda, którą przyznaje się za wybitne osiągnięcia w pewnej dziedzinie

wazektomia /ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
vasectomia
  (medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

wazelina (n)
vaselina
  (chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon /ˈvazɔ̃n/ (n)
vaso
  ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wałach /ˈvawax/ (n)
capão
  (jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

ważka /ˈvaʃka/ (n)
libélula
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważny /ˈvaʒnɨ/ (adj)
importante
  mający duże znaczenie
válido
  mający moc prawną, obowiązujący

ważyć /ˈvaʒɨʨ̑/ (v)
pesar
  określać czyjś ciężar za pomocą wagi
  mieć jakiś ciężar, masę

wchodzić /ˈfxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
entrar
  wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.
  wstępować na coś nogą (nogami)

wcześnie /ˈfʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
cedo
  podczas początkowego etapu trwania czegoś

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
ontem
  w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (n)
ontem
  dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego

wczorajszy /fʧ̑ɔˈrajʃɨ/ (adj)
de ontem
  taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego

wdowa /ˈvdɔva/ (n)
viúva
  kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowiec /ˈvdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
viúvo
  mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdychać /ˈvdɨxaʨ̑/ (v)
inalar
  wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

wdzięczność /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
gratidão
  uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
grato, agradecido
  pełen wdzięczności

weber /ˈvɛbɛr/ (n)
weber
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

webinar (n)
webinário
  konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

webinarium (n)
webinário
  konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

weduta /vɛˈduta/ (n)
veduta
  (sztuka) dzieło (rysunek, sztych, obraz) przedstawiające panoramę miasta;

wedyjski /vɛˈdɨjsʲci/ (adj)
védico
  dotyczący wedyzmu

według /ˈvɛdwuk/ (preposition)
conforme
  …oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
  …wyrażający autora czegoś

weekend (n)
fim de semana
  sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

weganin /vɛˈɡãɲĩn/ (n)
vegano, vegetalista
  człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganizm /vɛˈɡãɲism̥/ (n)
veganismo
  styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

weganka /vɛˈɡãnka/ (n)
vegana, vegetalista
  kobieta przestrzegająca zasad weganizmu, będąca na diecie wegańskiej, nie jedząca pokarmów pochodzenia zwierzęcego

wegański /vɛˈɡãj̃sʲci/ (adj)
vegano, vegetalista
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu)
  związany z weganizmem, dotyczący weganizmu

wegetarianizm /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
vegetarianismo
  sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
vegetariano
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
  związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

wehikuł /vɛˈxʲikuw/ (n)
veículo
  (żartobliwie) środek transportu

wehikuł czasu /vɛˈxʲikuw ˈʧ̑asu/ (n)
máquina do tempo
  fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie;

wejście /ˈvɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
entrada
  miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć
  czynność pojawienia się
  pojawienie się

weksylologia /ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja/ (n)
vexilologia
  nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

welocyped /ˌvɛlɔˈʦ̑ɨpɛt/ (n)
velocípede
  (historia, historyczny, historycznie) pierwotny rower, który nie posiada łańcucha ani hamulców;

welomobil (n)
velomóvel
  (transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem

wenecki /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci/ (adj)
veneziano
  odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

weneryczny (adj)
venéreo
  (medycyna, medyczny) przenoszony drogą płciową

wenezuelski /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci/ (adj)
venezuelano
  odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

wentylator /ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr/ (n)
ventilador
  (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

wenusjański (adj)
venusiano
  (astronomia, astronomiczny) związany z planetą Wenus

weranda /vɛˈrãnda/ (n)
varanda
  (architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach

werbena (n)
verbena
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

werdykt /ˈvɛrdɨkt/ (n)
veredicto
  decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp.

wermut (n)
vermute
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;

wernakularny /ˌvɛrnakuˈlarnɨ/ (adj)
vernáculo
  rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa
  rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)

wersja /ˈvɛrsʲja/ (n)
versão
  jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

wesoły /vɛˈsɔwɨ/ (adj)
alegre, jovial
  taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny

westchnienie (n)
suspiro
  głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

wesz /vɛʃ/ (n)
piolho
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

weteran /vɛˈtɛrãn/ (n)
veterano
  (wojskowość, wojskowy) stary, zasłużony w boju żołnierz

weterynaria /ˌvɛtɛrɨ̃ˈnarʲja/ (n)
veterinária
  (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, (zobacz) medycyna weterynaryjna

weterynaryjny /ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ/ (adj)
veterinário
  związany z weterynarią

weterynarz /ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ/ (n)
médico-veterinário
  (weterynaria, weterynaryjny) lekarz leczący zwierzęta;

wewnątrz /ˈvɛvnɔ̃nṭʃ/ (preposition)
dentro
  w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnętrzny /vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
interior
  taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezwanie /vɛzˈvãɲɛ/ (n)
chamada
  (rzeczownik odczasownikowy) od wezwać

wełna /ˈvɛwna/ (n)
lã
  sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów
  (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)
  sztuczny surowiec przypominający wełnę (1.1)

whisky (n)
uísque
  (spożywczy) mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

wiadomość /vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
mensagem
  coś, co przekazuje informację

wiadro /ˈvʲjadrɔ/ (n)
balde
  walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt /ˈvʲjadukt/ (n)
viaduto
  (urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiara /ˈvʲjara/ (n)
fé
  (książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie
fé, crença
  przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych

wiarygodność /ˌvʲjarɨˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
credibilidade
  cecha tego, co wiarygodne, rzetelne, prawdziwe

wiatr /vʲjatr̥/ (n)
vento, sopro
  (meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatr słoneczny (n)
vento solar
  (astronomia, astronomiczny) wydobywający się ze Słońca strumień plazmy;

wiatrak /ˈvʲjatrak/ (n)
moinho de vento
  (budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;

wiatrowskaz /vʲjaˈtrɔfskas/ (n)
cata-vento, catavento, ventoinha
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru;

wiatyk (n)
viático
  (kościelny) komunia dawana wiernemu w niebezpieczeństwie śmierci;

wiać /vʲjäʨ̑/ (v)
soprar
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwać się (o wietrze, o masach powietrza)

wibracja (n)
vibração
  drganie o dużej częstotliwości

wibrator (n)
vibrador
  (seksuologia, seksuologiczny) wibrujące akcesorium imitujące męski członek, wykorzystywane do stymulacji narządów płciowych;

wibrować /vʲiˈbrɔvaʨ̑/ (v)
vibrar
  drgać bardzo szybko, falować

wicehrabia (n)
visconde
  arystokrata noszący tytuł niższy niż tytuł hrabiego

wicehrabina (n)
viscondessa
  arystokratka nosząca tytuł niższy niż tytuł hrabiny

widelec /vʲiˈdɛlɛʦ̑/ (n)
garfo
  ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;
  (środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) element konstrukcji roweru, na którym mocuje się oś koła;

widelec do porcjowania /vʲiˈdɛlɛʣ̑ ˌdɔ‿pɔrʦ̑ʲjɔˈvãɲa/ (n)
garfo de churrasco
  widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej

wideo (n)
vídeo
  (technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;

wideoklip /ˌvʲidɛˈɔklʲip/ (n)
videoclipe
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu

widmo /ˈvʲidmɔ/ (n)
espectro
  (fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;
  (matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;
  niematerialna postać lub złudzenie takiej postaci;
  perspektywa czegoś złego mogącego nastąpić w przyszłości

widok /ˈvʲidɔk/ (n)
vista
  widziana przestrzeń, krajobraz

widz /vʲiʦ̑/ (n)
espectador
  osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzieć /ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
ver
  odbierać bodźce wzrokowe
  spotykać się
  mieć dany pogląd na coś/kogoś

widły /ˈvʲidwɨ/ (n)
forcado, forquilha
  narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wieczna zmarzlina (n)
permafrost, pergelissolo
  (ekologia, ekologiczny) stale zamarznięta głębsza warstwa gleby

wieczne pióro (n)
caneta de tinta permanente, caneta-tinteiro
  przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki;

wiecznie /ˈvʲjɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
eternamente
  bez ograniczenia w czasie

wieczność /ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
eternidade
  (książkowy) nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

wieczny /ˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
eterno
  trwający wieczność; dotyczący wieczności

wieczór /ˈvʲjɛʧ̑ur/ (n)
noite, tarde
  część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski /ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci/ (n)
despedida de solteiro
  zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedeński /vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci/ (adj)
vienense
  odnoszący się do Wiednia, związany z Wiedniem

wiedza /ˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
conhecimento, saber
  ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
saber
  mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiedźmin /ˈvʲjɛ̇ʥ̑mʲĩn/ (n)
bruxo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by jako najemnik zabijać potwory

wiek /vʲjɛk/ (n)
idade
  czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
século
  sto lat;

wielbłąd /ˈvʲjɛlbwɔ̃nt/ (n)
camelo
  (zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wielbłąd dwugarbny (n)
camelo bactriano
  (zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

wielce (adv)
grandemente
  w sposób znaczny

wiele /ˈvʲjɛlɛ/ (adv)
muito
  dużo, w dużym stopniu, zakresie

wiele /ˈvʲjɛlɛ/ (indefinitePronoun)
muito
  duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielki /ˈvʲjɛlʲci/ (adj)
grande
  bardzo ważny, znaczący
  o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
  o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu
  o nadzwyczaj dużych rozmiarach

wielkie księstwo (n)
grão-ducado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;

wielkoduszność (n)
magnanimidade
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest wielkoduszne; cecha tych, którzy są wielkoduszni

wielkoduszny /ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ/ (adj)
magnânimo
  taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością

wielkość /ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑/ (n)
tamanho
  rozmiary czegoś
  właściwość, którą można zmierzyć

wielojęzyczny /ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
multilíngue, plurilíngue
  napisany w wielu językach
  posługujący się wieloma językami

wielokulturowość /ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕʨ̑/ (n)
multiculturalismo
  (socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy

wielokulturowy /ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ/ (adj)
multicultural
  dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wielokąt /vʲjɛˈlɔkɔ̃nt/ (n)
polígono
  (geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

wieloletni /ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
perene
  trwający lub mający wiele lat

wielomian /vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn/ (n)
polinómio, polinômio
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wielonarodowy (adj)
multinacional
  złożony z przedstawicieli wielu narodów, narodowości

wieloryb /vʲjɛˈlɔrɨp/ (n)
baleia
  (zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybnictwo /ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
caça à baleia
  polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

wielotorbielowaty /ˌvʲjɛlɔtɔrbʲjɛlɔˈvatɨ/ (adj)
policístico
  (medycyna, medyczny) mający wiele torbieli

wielowodzie (n)
poli-hidrâmnio
  (medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna;

wielościan /vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn/ (n)
poliedro
  (geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

wieprzowina /ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna/ (n)
porco, carne de porco
  (spożywczy) mięso ze świni;

wiercić /ˈvʲjɛrʲʨ̑iʨ̑/ (v)
verrumar
  wykonywać otwór przy użyciu wiertarki

wierność /ˈvʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
fidelidade, constância
  bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś

wierny /ˈvʲjɛrnɨ/ (adj)
fiel
  o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
  wykazujący się wiernością, lojalnością

wiersz /vʲjɛrʃ/ (n)
poema
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki, często rymowany

wiertarka /vʲjɛrˈtarka/ (n)
berbequim, furadeira
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;

wierzba /ˈvʲjɛʒba/ (n)
salgueiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzba płacząca /ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a/ (n)
chorão, salgueiro-chorão
  (botanika, botaniczny) Salix alba L. (Tristis), odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach;

wierzchowiec /vʲjɛʃˈxɔvʲjɛʦ̑/ (n)
montaria
  (jeździectwo, jeździecki) koń do jazdy wierzchem, w siodle

wierzyciel /vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl/ (n)
credor
  (potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy;

wierzyć /ˈvʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
acreditar, crer
  ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
  uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
  wyznawać religię

wieszak /ˈvʲjɛʃak/ (n)
cabide
  przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;

wieszać (v)
enforcar
  umieszczać coś w taki sposób, że punkt zaczepienia znajduje się ponad jego środkiem ciężkości

wietnamski /vʲjɛtˈnãmsʲci/ (adj)
vietnamita
  odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wietrzny /ˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
ventoso
  odznaczający się silnymi podmuchami wiatru

wiewiórka /vʲjɛˈvʲjurka/ (n)
esquilo, serelepe
  (zoologia, zoologiczny) : (1.1) (zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieś /vʲjɛ̇ɕ/ (n)
aldeia, povoado
  jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;

wieża /ˈvʲjɛʒa/ (n)
torre
  (architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;

wieża Eiffla /ˈvʲjɛʒa ˈajfla/ (n)
Torre Eiffel
  (architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wieżowiec /vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑/ (n)
arranha-céu
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wikariusz (n)
vigário
  (kościelny) prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) w administracji kościelnej duchowny będący zastępcą lub namiestnikiem;

wiking /ˈvʲicĩŋk/ (n)
víquingue
  (historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

wikipedysta /ˌvʲicipɛˈdɨsta/ (n)
wikipediano, wikipedista
  internauta tworzący i edytujący Wikipedię

wikipedystka /ˌvʲicipɛˈdɨstka/ (n)
wikipediana, wikipedista
  internautka tworząca i edytująca Wikipedię, (także, też) Wikisłownik, Wikibooks lub Wikicytaty

wiktoriański (adj)
vitoriano
  związany z epoką panowania królowej Wiktorii Hanowerskiej

wilczyca /vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
loba
  (zoologia, zoologiczny) samica wilka

wilec ziemniaczany (n)
batata-doce, batata-da-ilha, batata-da-terra
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych

wilgotność (n)
humidade
  stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgotny /vʲilˈɡɔtnɨ/ (adj)
úmido, húmido
  trochę mokry

wilgoć /ˈvʲilɡɔʨ̑/ (n)
humidade, umidade
  woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk /vʲilk/ (n)
lobo
  (zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk morski /ˈvʲilk ˈmɔrsʲci/ (n)
lobo do mar
  (przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilk w owczej skórze /ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ/ (n)
lobo em pele de cordeiro
  (związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkołak /vʲilˈkɔwak/ (n)
lobisomem
  (folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa /ˈvʲilːa/ (n)
villa
  podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wina /ˈvʲĩna/ (n)
culpa
  czyn niezgodny z normami postępowania

winda /ˈvʲĩnda/ /ˈvʲĩndɨ/ (n)
elevador, ascensor
  (technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

winiak (n)
brandy
  (spożywczy) wódka destylowana z wina, głównie gronowego;

winian (n)
tartarato
  (chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu winowego

winnica /vʲĩɲˈːiʦ̑a/ (n)
vinhedo, vinha
  (rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny /ˈvʲĩnːɨ/ (adj)
culpável, culpado
  taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino /ˈvʲĩnɔ/ (n)
vinho
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

winobranie /ˌvʲĩnɔˈbrãɲɛ/ (n)
vindima
  zbiór owoców winorośli

winogrono /ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ/ (n)
uva
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

winorośl /vʲĩˈnɔrɔɕl̥/ (n)
videira
  (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.

winyl (n)
vinil, vinila
  (chemia, chemiczny) substancja zawierająca rodniki powstałe poprzez oderwanie atomów wodoru od cząsteczek etenu
vinil
  (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) płyta winylowa

wiolonczela /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla/ (n)
violoncelo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiosenne porządki (n)
limpeza de primavera
  sprzątanie po zimie

wiosenny /vʲjɔˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
vernal, de primavera, primaveril
  mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną

wiosna /ˈvʲjɔsna/ (n)
primavera
  pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosło /ˈvʲjɔswɔ/ (n)
remo
  spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosłować (v)
remar
  (sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku

wioślarstwo /vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ/ (n)
remo
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wirus /ˈvʲirus/ (n)
vírus
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej;
  (informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusolog (n)
virologista
  (medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie wirusologii

wirusologia /ˌvʲirusɔˈlɔɟja/ (n)
virologia
  (biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

wirusowy (adj)
viral
  związany z wirusami, dotyczący wirusów

wisieć /ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑/ (v)
pender
  być przymocowanym do czegoś od góry
  znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią

witamina /ˌvʲitãˈmʲĩna/ (n)
vitamina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witarianizm (n)
crudivorismo
  sposób odżywiania się polegający na spożywaniu wyłącznie surowych pokarmów (dopuszczalne jest podgrzewanie jedzenia do 40 °C) i wykluczeniu wysoko przetworzonej żywności;

witać /ˈvʲitaʨ̑/ (v)
saudar, cumprimentar
  pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś

witlinek /vʲiˈtlʲĩnɛk/ (n)
badejo
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

witraż /ˈvʲitraʃ/ (n)
vitral
  (sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

witrektomia (n)
vitrectomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie składników patologicznych znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka;

wiwarium (n)
viveiro
  (zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;

wiza /ˈvʲiza/ (n)
visto
  (urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizerunek /ˌvʲizɛˈrũnɛk/ (n)
imagem
  pierwowzór, odbicie, obraz

wizyta /vʲiˈzɨta/ (n)
visita
  pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizytówka /ˌvʲizɨˈtufka/ (n)
cartão de visita
  mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiąz /vʲjɔ̃w̃s/ (n)
ulmeiro, olmo
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;

wiązadło /vʲjɔ̃w̃ˈzadwɔ/ (n)
ligamento
  (anatomia, anatomiczny) błona lub pasmo wytrzymałej tkanki łącznej łączące kości między sobą lub wzmacniające ruchome połączenia między kośćmi (stawy)

wiązanie kowalencyjne /vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ ˌkɔvalɛ̃nˈʦ̑ɨjnɛ/ (n)
ligação covalente
  (chemia, chemiczny) rodzaj wiązania chemicznego;

wiązać /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑/ (v)
amarrar
  splatać, tworząc węzeł

więc /vʲjɛ̃nʦ̑/ (conjunction)
portanto
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

więdnąć /ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
murchar
  o roślinach: tracić wodę w komórkach, wiotczeć, usychać

większość /ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑/ (n)
maioria
  większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło (n)
ligamento
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy

więzienie /vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ/ (n)
prisão, cárcere, cadeia
  miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzień /ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ/ (n)
prisioneiro, preso
  człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więź (n)
vínculo
  stan posiadania czegoś wspólnego
vínculo, laço, liame
  to, co łączy jednostki ze sobą

wiśnia /ˈvʲiɕɲa/ (n)
cerejeira, ginja
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;
cereja
  (spożywczy) owoce wiśni (1.1)

wklęsły (adj)
côncavo
  taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkrótce /ˈfkrutʦ̑ɛ/ (adv)
logo
  w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkład /fkwat/ (n)
contribuição
  to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze)

wniosek /ˈvʲɲɔsɛk/ (n)
conclusão
  wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania

wnuczka /ˈvnuʧ̑ka/ (n)
neta
  córka syna lub córki

wnuk /vnuk/ (n)
neto
  syn córki lub syna

wnętrze /ˈvnɛ̃nṭʃɛ/ (n)
interior
  przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

woda /ˈvɔda/ (n)
água
  bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O;

woda gazowana (n)
água gaseificada, água com gás
  (spożywczy) woda do picia nasycona dwutlenkiem węgla;

woda mineralna /ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna/ (n)
água mineral
  naturalna woda lecznicza;

woda po goleniu (n)
pós-barba
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk nakładany na skórę twarzy po usunięciu zarostu

woda szara (n)
água cinza
  (ochrona środowiska) nieprzemysłowa woda ściekowa powstająca w procesach domowych, takich jak mycie naczyń, kąpiel i pranie, nadająca się w ograniczonym zakresie do wtórnego wykorzystania;

woda święcona (n)
água benta
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;

wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (n)
frango d'água
  (ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodomierz /vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
contador de água
  (technologia, technika, techniczny) miernik pokazujący ilość zużytej wody;

wodoodporny /ˌvɔdɔːtˈpɔrnɨ/ (adj)
à prova d’ água
  odporny na działanie wody

wodorotlenek (n)
hidróxido
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodorowęglan /ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn/ (n)
bicarbonato
  (chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;

wodospad /vɔˈdɔspat/ (n)
cascata, cachoeira
  swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodowanie /ˌvɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
pouso na água
  (lotnictwo, lotniczy) osadzanie samolotu lub kapsuły statku kosmicznego na wodzie;
lançamento
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) opuszczanie statku do wody po zbudowaniu lub remoncie;

wodowstręt (n)
hidrofobia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok

wody terytorialne /ˈvɔdɨ ˌtɛrɨtɔrʲˈjalnɛ/ (n)
águas territoriais
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pas morza określonej szerokości, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża;

wodór /ˈvɔdur/ (n)
hidrogénio, hidrogênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojażer (n)
viatjaire
  (przestarzałe, przestarzały) podróżnik

wojenny /vɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
bélico, de guerra
  związany z wojną, odnoszący się do wojny

wojna /ˈvɔjna/ (n)
guerra
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa /ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva/ (n)
guerra civil
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna religijna /ˈvɔjna ˌrɛlʲiˈɟijna/ (n)
guerra santa
  konflikt, wojna motywowana przyczynami religijnymi;

wojsko /ˈvɔjskɔ/ (n)
exército
  zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

wokalny (adj)
vocal
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze śpiewaniem

wola /ˈvɔla/ (n)
vontade
  zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

woleć /ˈvɔlɛʨ̑/ (modal)
preferir
  bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego

wolfram /ˈvɔlfrãm/ (n)
tungsténio, tungstênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolna miłość (n)
amor livre
  postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;

wolnomyślicielstwo /ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈʨ̑ɛlstfɔ/ (n)
pensamento livre
  (filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;

wolność /ˈvɔlnɔɕʨ̑/ (n)
liberdade
  (filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
  (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem

wolny /ˈvɔlnɨ/ (adj)
livre
  mogący postępować zgodnie z własną wolą
  nieobciążony czymś niekorzystnym
  niezajęty przez coś

wolt /vɔlt/ (n)
volt
  (fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

woltomierz /vɔlˈtɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
voltímetro
  (metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru napięcia elektrycznego;

wombat /ˈvɔ̃mbat/ (n)
vombate
  (zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

worek /ˈvɔrɛk/ (n)
saco
  miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

worek treningowy (n)
saco de pancada
  (przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa
saco de pancada, saco de boxe
  (sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego

wosk /vɔsk/ (n)
cera
  plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

wosk pszczeli (n)
cera de abelha
  (pszczelarstwo, pszczelarski) wydzielina gruczołów woskowych pszczół służąca do budowania plastrów;

wołacz /ˈvɔwaʧ̑/ (n)
vocativo
  (gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołać /ˈvɔwaʨ̑/ (v)
chamar
  wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie
  przekazywać coś krzykiem

wołowina /ˌvɔwɔˈvʲĩna/ (n)
carne de vaca
  (spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (n)
cocheiro
  osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie;

wpłata (n)
depósito
  wpłacenie pieniędzy

wpływ /fpwɨf/ (n)
influência
  presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wpływać /ˈfpwɨvaʨ̑/ (v)
influenciar
  sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

wpływowy /fpwɨˈvɔvɨ/ (adj)
influente
  mający duży wpływ, autorytet

wracać /ˈvraʦ̑aʨ̑/ (v)
retornar, voltar
  przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio

wrak /vrak/ (n)
destroço
  resztki uszkodzonego statku lub samolotu;

wrażenie /vraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
impressão
  reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrodzony /vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
congênito
  właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi /ˈvrɔɟi/ (adj)
hostil
  właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

wrona /ˈvrɔ̃na/ (n)
gralha cinzenta, corvo
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrona siwa (n)
gralha-cinzenta
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku wrona siwa (1.1)
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;

wrzeciono /vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ/ (n)
fuso
  (włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

wrzesień /ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ/ (n)
setembro, Setembro
  dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzos /vʒɔs/ (n)
urze
  (botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;

wrzosowisko /ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ/ (n)
charneca
  bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

wrzód /vʒut/ (n)
úlcera
  (medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;

wróbel /ˈvrubɛl/ (n)
pardal, pássaro
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróg /vruk/ (n)
inimigo
  nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami

wróżba (n)
augúrio
  przepowiadanie przyszłości wraz z obrzędami towarzyszącymi temu

wróżbiarstwo (n)
adivinhação
  próby przepowiadania przyszłości za pomocą specjalnych przedmiotów i technik;

wróżbiarz /ˈvruʒbʲjaʃ/ (n)
cartomante
  (ezoteryka) człowiek przepowiadający przyszłość

wróżka /ˈvruʃka/ (n)
fada
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;

wróżyć /ˈvruʒɨʨ̑/ (v)
adivinhar
  (ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

wschodni /ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
oriental
  mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

wschodniotimorski /ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci/ (adj)
timorense
  odnoszący się do Timoru Wschodniego

wschód /fsxut/ (n)
leste
  (astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem
leste, este
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wschód słońca (n)
aurora, nascer do sol, nascimento do sol
  zjawisko wyłaniania się słońca zza horyzontu

wskazywać /fskaˈzɨvaʨ̑/ (v)
indicar
  pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

wskazówka /fskaˈzufka/ (n)
ponteiro
  element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

wspaniały /fspãˈɲawɨ/ (adj)
maravilhoso
  o czymś wyjątkowo dobrym, pięknym lub lubianym

wspomnienie /fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
lembrança, recordação
  obraz przeszłości w pamięci

wspólnota /fspulˈnɔta/ (n)
comunidade
  grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

wspólny /ˈfspulnɨ/ (adj)
comum
  należący lub używany przez kilka osób

współczesny /fspuwˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
contemporâneo
  istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

współczucie /fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
compaixão
  zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć /ˈfspuwʧ̑uʨ̑/ (v)
compadecer-se, condoer-se
  czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współpraca /fspuwˈpraʦ̑a/ (n)
cooperação, colaboração
  wspólne działanie kilku podmiotów

wstawiennictwo (n)
intercessão
  bronienie kogoś, ujmowanie się za kimś, zwykle w kontekście religijnym

wstrzemięźliwy (adj)
reservado, abstémio
  zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego
moderado, reservado
  świadczący o zachowywaniu umiaru

wstyd /fstɨt/ (n)
vergonha
  (psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;

wstążka /ˈfstɔ̃w̃ʃka/ (n)
fita
  ozdobny, wąski pasek tkaniny

wstępny /ˈfstɛ̃mpnɨ/ (adj)
preliminar
  robiony na początku (wstępie)

wsysać (v)
sugar
  ssąc, wciągać coś

wszech-
omni-, oni-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na największe nasilenie czegoś
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na powszechność czegoś

wszechmoc (n)
omnipotência
  przymiot tego, kto posiada nieograniczoną moc

wszechmocny /fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
onipotente
  mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechświat /ˈfʃɛxʲɕfʲjat/ (n)
universo
  cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu /ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu/ (proverb)
todos os caminhos levam a Roma
  do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko /ˈfʃɨstkɔ/ (indefinitePronoun)
tudo
  ogół rzeczy i spraw

wszędzie /ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (adv)
em todo lugar
  w każdym miejscu

wtedy /ˈftɛdɨ/ (pronoun)
então
  w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

wtorek /ˈftɔrɛk/ (n)
terça-feira
  drugi dzień tygodnia

wtyczka /ˈftɨʧ̑ka/ (n)
ficha
  (elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

wujek /ˈvujɛk/ (n)
tio
  brat matki
  dziś także brat ojca (= stryj)

wulgarny /vulˈɡarnɨ/ (adj)
vulgar
  zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański

wulkan /ˈvulkãn/ (n)
vulcão
  (geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
  forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) coś wybuchowego lub ktoś o takim charakterze

wulkaniczny /ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
vulcânico
  związany z wulkanami i ich aktywnością

wulwodynia (n)
vulvodinia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;

wuwuzela (n)
vuvuzela
  (sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;

wy /vɨ/ (personalPronoun)
vós, vocês
  druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczalny (adj)
perdoável
  który można wybaczyć

wybielacz /vɨˈbʲjɛlaʧ̑/ (n)
descorante
  (chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;

wybierać /vɨˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
escolher
  dokonywać wyboru
eleger, escolher
  powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie

wybitny /vɨˈbʲitnɨ/ (adj)
eminente, notável
  wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wyborca /vɨˈbɔrʦ̑a/ (n)
eleitor
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach

wyborczy /vɨˈbɔrʧ̑ɨ/ (adj)
eleitoral
  taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami

wybory /vɨˈbɔrɨ/ (n)
eleição
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybredny /vɨˈbrɛdnɨ/ (adj)
exigente
  taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić

wybryk (n)
excentricidade, travessura
  zaskakujący postępek, odbiegający od przyjętych norm postępowania

wybrzeże /vɨˈbʒɛʒɛ/ (n)
costa
  (geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuch /ˈvɨbux/ (n)
explosão
  rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej
  huk towarzyszący detonacji

wybuchowy /ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (adj)
explosivo
  taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

wybór /ˈvɨbur/ (n)
escolha
  wybranie jednej z wielu możliwości

wychodzić /vɨˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
sair
  (zobacz) wyjść (aspekt dokonany)

wychowanie /ˌvɨxɔˈvãɲɛ/ (n)
criação
  całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie

wycieczka /vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
excursão, passeio
  wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wyciek (n)
defluxão
  wydostawanie się płynnie na zewnątrz

wycieraczka /ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka/ (n)
capacho
  mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wycierać /vɨˈʨ̑ɛraʨ̑/ (v)
limpar
  usuwać z czegoś nalot lub osad przez pocieranie

wyczerpanie /ˌvɨʧ̑ɛrˈpãɲɛ/ (n)
esgotamento
  duże zmęczenie, wycieńczenie

wyczerpany (adj)
exausto
  (przenośnie, przenośnia) skrajnie zmęczony
  wykorzystany do końca, całkowicie spożytkowany, pozbawiony całej swej uprzedniej zawartości

wyczerpywać /ˌvɨʧ̑ɛrˈpɨvaʨ̑/ (v)
esgotar
  zużywać coś do końca; wydobywać coś, korzystać z czegoś aż do wyczerpania
  o słowach, tematach itp. powiedzieć już wszystko w danej sprawie

wyczyn /ˈvɨʧ̑ɨ̃n/ (n)
atuação, desempenho
  dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydalać (v)
expulsar
  usuwać kogoś niepożądanego
  (biologia, biologiczny) usuwać szkodliwe lub zbędne produkty przemiany materii

wydawać /vɨˈdavaʨ̑/ (v)
publicar
  publikować coś

wydawca (n)
editora
  instytucja zajmująca się wydawaniem produktów medialnych
editor
  osoba zajmująca się wydawaniem środków masowego przekazu

wydawnictwo /ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
editora
  firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydma /ˈvɨdma/ (n)
duna
  piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydra /ˈvɨdra/ (n)
lontra
  (zoologia, zoologiczny) Lutrinae, ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wygląd /ˈvɨɡlɔ̃nt/ (n)
aspecto
  grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać /vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
parecer
  mieć dany wygląd

wygórowany (adj)
exorbitante
  zbyt duży, nadmierny

wyjaśniać /vɨˈjäɕɲäʨ̑/ (v)
explicar
  czynić coś zrozumiałym

wyjątek /vɨˈjɔ̃ntɛk/ (n)
exceção
  coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła
  (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu

wyjątkowy /ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
excepcional
  wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjście /ˈvɨjɕʨ̑ɛ/ (n)
saída
  droga lub otwór, którym się wychodzi

wyjść /vɨjɕʨ̑/ (v)
sair
  opuścić jakieś miejsce

wyka (n)
ervilhaca
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych;

wykałaczka /ˌvɨkaˈwaʧ̑ka/ (n)
palito
  cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykluczać (v)
excluir
  wyłączać coś z czegoś, pomijać coś

wykopaliska /ˌvɨkɔpaˈlʲiska/ (n)
escavação
  prace archelogiczne mające prowadzić do wydobycia spod ziemi produktów ludzkiej działalności będących pozostałościami z dawnych wieków

wykrywacz kłamstw /vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf/ (n)
detector de mentiras
  (potocznie, potoczny) wariograf, poligraf

wykrzyknik /vɨˈkʃɨcɲik/ (n)
interjeição
  (gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;
ponto de exclamação
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;

wykształcenie /ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
educação
  poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykład /ˈvɨkwat/ (n)
conferência
  dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wymawiać /vɨ̃ˈmavʲjäʨ̑/ (v)
pronunciar
  wyrażać coś dźwiękowo, słownie

wymiar /ˈvɨ̃mʲjar/ (n)
dimensão
  (matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;

wymienialność (n)
convertibilidade
  cecha tego, co wymienialne

wymiotować /ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
vomitar
  (fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymioty /vɨ̃ˈmʲjɔtɨ/ (n)
vômito
  gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną;

wymię /ˈvɨ̃mʲjɛ/ (n)
úbere
  (zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;

wymowa /vɨ̃ˈmɔva/ (n)
pronúncia, pronunciação
  (fonetyka, fonetyczny) sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymówka (n)
pretexto
  wykrętne usprawiedliwienie

wynajmować /ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑/ (v)
alugar
  zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę

wynalazek /ˌvɨ̃naˈlazɛk/ (n)
invenção
  coś, co wynaleziono;

wynaleźć (v)
inventar
  odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wyobraźnia /ˌvɨɔˈbraʑɲa/ (n)
imaginação
  zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;

wypadek /vɨˈpadɛk/ (n)
acidente
  nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał

wyposażać (v)
equipar
  dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania

wyposażenie /ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
armação
  narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś

wyprzedaż /vɨˈpʃɛdaʃ/ (n)
promoção
  (handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wyprzedzać /vɨˈpʃɛʣ̑aʨ̑/ (v)
ultrapassar, anteceder, preceder
  prześcigać kogoś; przyśpieszając znaleźć się przed kimś (jadąc lub idąc)

wyrażenie /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
expressão
  (językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy
  (informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej

wyrok /ˈvɨrɔk/ (n)
sentença
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrostek robaczkowy /vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ/ (n)
apêndice cecal, apêndice vermiforme
  (anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrozumiały (adj)
compreensivo
  podchodzący ze zrozumieniem do czyjegoś niewłaściwego postępowania i skłonny wybaczać

wyrzeczenie (n)
abnegação
  rezygnacja z wygód lub przyzwyczajeń

wyrzut (n)
lançamento
  gwałtowne rzucenie lub wyciągnięcie

wyrób /ˈvɨrup/ (n)
produto
  przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji

wysiłek /vɨˈɕiwɛk/ (n)
esforço
  wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoki /vɨˈsɔci/ (adj)
alto, elevado
  mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy
alto
  mający duży wymiar pionowy
  mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)
  o dźwięku: mający dużą częstotliwość
  znajdujący się na dużej wysokości (wysoko)

wysokie napięcie /vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
alta tensão
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko /vɨˈsɔkɔ/ (adv)
alto
  (odprzymiotnikowy) → wysoki

wysokość /vɨˈsɔkɔɕʨ̑/ (n)
altura
  wymiar pionowy czegoś lub kogoś

wyspa /ˈvɨspa/ (n)
ilha
  (geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

wystarczający (adj)
suficiente
  dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystawa /vɨˈstava/ (n)
exposição, exibição
  zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystrój (n)
decoração
  (architektura, architektoniczny) całokształt elementów zdobiących obiekt na zewnątrz lub wewnątrz

wysyłać /vɨˈsɨwaʨ̑/ (v)
enviar
  polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu
  przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych

wyszukany (adj)
sofisticado
  mający szczególne cechy, rzadko spotykany

wyszukiwarka /ˌvɨʃuciˈvarka/ (n)
motor de busca, máquina de busca, motor de pesquisa
  (informatyka, informatyczny) narzędzie służące do wyszukiwania informacji w sieci www;

wytrzeszcz /ˈvɨṭʃɛʃʧ̑/ (n)
exoftalmia
  nadmierne, chorobliwe wysunięcie gałek ocznych;

wytrzymałość /ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑/ (n)
resistência
  umiejętność zniesienia wielu problemów

wytwarzać /vɨˈtfaʒaʨ̑/ (v)
fabricar
  produkować na większą skalę, wydawać

wytwórca /vɨˈtfurʦ̑a/ (n)
produtor, fabricante
  ten, kto coś wytwarza, produkuje

wywiad /ˈvɨvʲjat/ (n)
entrevista
  rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

wyznacznik /vɨˈznaʧ̑ʲɲik/ (n)
determinante
  (matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;
  to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś

wyznanie /vɨˈznãɲɛ/ (n)
confissão
  przyznanie się do czegoś
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;

wyzwanie /vɨˈzvãɲɛ/ (n)
desafio
  trudne zadanie, sytuacja sugerująca chęć zmierzenia się z nią

wyzwoleńczy /ˌvɨzvɔˈlɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
libertador
  którego celem jest wyzwolenie kogoś lub czegoś (najczęściej w kontekście wojennym)

wyć /vɨʨ̑/ (v)
uivar
  o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć

wyłącznik /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
interruptor
  (elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie
  (elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia

wyścig w workach /ˈvɨɕʨ̑iɡ ˈv‿ːɔrkax/ (n)
corrida de sacos
  (sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku

wyżeł pirenejski /ˈvɨʒɛw ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci/ (n)
braco francês tipo pirineus
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy wyżłów w typie psów gończych wywodzących się z Francji;

wyższość /ˈvɨʃːɔɕʨ̑/ (n)
superioridade
  przewaga, dominowanie nad kimś lub nad czymś

wyżyna /vɨˈʒɨ̃na/ (n)
terra alta
  (geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;

wzajemny /vzaˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
mútuo, recíproco
  dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzdręga grecka /ˈvzdrɛ̃ŋɡa ˈɡrɛʦ̑ka/ (n)
escardínio grego
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;

wzdłuż /vzdwuʃ/ (preposition)
ao longo de
  …informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

wzgórze /ˈvzɡuʒɛ/ (n)
tálamo
  (medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim;

wzrost /vzrɔst/ (n)
crescimento
  zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszenie (n)
emoção
  (psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzór /vzur/ (n)
modelo
  kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)

wódka /ˈvutka/ (n)
vodka, aguardente
  (spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wózek inwalidzki /ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci/ (n)
cadeira de rodas
  wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;

wózek widłowy /ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ/ (n)
empilhadeira, empilhadora
  (motoryzacja) niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy;

wół /vuw/ (n)
boi
  (zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać /ˈvɔ̃w̃xaʨ̑/ (v)
cheirar
  badać zapach nozdrzami

wąkrota azjatycka /vɔ̃ŋˈkrɔta ˌːzʲjaˈtɨʦ̑ka/ (n)
centela
  (botanika, botaniczny) Centella asiatica, roślina lecznicza z rodziny araliowatych

wąski /ˈvɔ̃w̃sʲci/ (adj)
estreito
  mający niewielką szerokość

wątpić /ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑/ (v)
duvidar
  nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość /vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
dúvida, incerteza
  brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy /vɔ̃ntˈplʲivɨ/ (adj)
duvidoso
  taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba /vɔ̃nˈtrɔba/ (n)
fígado
  (anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątrobowy /ˌvɔ̃ntrɔˈbɔvɨ/ (adj)
hepático
  (przymiotnik) od wątroba

wąż /vɔ̃w̃ʃ/ (n)
serpente, cobra
  (herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;
cobra, serpente
  (przenośnie, przenośnia) ktoś podły i podstępny

węch /vɛ̃w̃x/ (n)
olfato
  zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;

wędka /ˈvɛ̃ntka/ (n)
vara de pesca, vara de pescar
  sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

węgar /ˈvɛ̃ŋɡar/ (n)
jamba
  (budownictwo) belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;

węgiel /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
carbono, carvão
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;
carvão
  (geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

węgiel brunatny /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ/ (n)
lignito, linhito
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;

węgierski /vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
húngaro
  związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węglowodan /ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn/ (n)
carboidrato
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór (n)
hidrocarboneto
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węgorz /ˈvɛ̃ŋɡɔʃ/ (n)
enguia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węzeł /ˈvɛ̃w̃zɛw/ (n)
nó
  (marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów;
  połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;
  (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;
  ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne

węzeł chłonny /ˈvɛ̃w̃zɛw ˈxwɔ̃nːɨ/ (n)
gânglio linfático, linfonodo
  (anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;

węzeł gordyjski /ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci/ (n)
nó górdio
  (związek frazeologiczny) zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem

władca /ˈvwatʦ̑a/ (n)
soberano
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władza /ˈvwaʣ̑a/ (n)
autoridade, poder
  relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą

własność /ˈvwasnɔɕʨ̑/ (n)
propriedade
  rzecz posiadana przez kogoś
  prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;

własny /ˈvwasnɨ/ (adj)
próprio
  będący w czyimś wyłącznym posiadaniu
  właściwy temu, o kim lub o czym jest mowa

właściciel /vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
proprietário
  osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właściwie /vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ/ (particle)
realmente
  partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

właściwość /vwaɕˈʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
qualidade
  cecha, zwykle jakiejś substancji

włochatka mała (n)
coruja-serra-afiada
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius acadicus, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych, zamieszkujący Amerykę Północną

włos /vwɔs/ (n)
cabelo, pêlo
  (anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski /ˈvwɔsʲci/ (adj)
italiano
  związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
  charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski /ˈvwɔsʲci/ (n)
italiano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włosy /ˈvwɔsɨ/ (n)
cabelo, pelo
  owłosienie głowy ludzkiej

włócznia /ˈvwuʧ̑ʲɲa/ (n)
lança
  ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

włóczęga /vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa/ (n)
vagabundo
  osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych

włókniak (n)
fibroma
  (medycyna, medyczny) nowotwór łagodny

włókno /ˈvwuknɔ/ (n)
fibra
  jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

włączać /ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑/ (v)
acender
  uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej

wścieklizna /fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna/ (n)
raiva, hidrofobia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wślizg /fʲɕlʲisk/ (n)
carrinho
  (sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

yerba mate /ˈjɛrba ˈmatɛ/ (n)
chimarrão
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napar z ostrokrzewu paragwajskiego, popularny głównie w krajach Ameryki Południowej (Argentynie, Paragwaju, Urugwaju, Brazylii) i w niektórych krajach Bliskiego Wschodu (głównie Syrii i Libanie);

z /s/ /z/ /zet/ (preposition)
com
  …opisujący związek
  …wskazujący zawartość
  …wskazujący towarzystwo
de
  …wskazujący punkt początku ruchu
  …wskazujący okres
  …wskazujący źródło
  …wskazujący przyczynę
  …wskazujący składnik, materiał

z powodu /s‿pɔˈvɔdu/
por causa de, por
  wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem /s‿pɔˈvrɔtɛ̃m/ (adv)
de volta
  ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem

z tyłu (adv)
atrás
  od przeciwnej strony niż przód

za /za/ (preposition)
atrás de
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
atrás de, atrás
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

za granicą /ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃/ (adv)
no estrangeiro, no exterior
  poza granicami kraju

zaawansowany (adj)
avançado
  będący w dalszej fazie rozwoju

zabawa /zaˈbava/ (n)
brincadeira
  ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawka /zaˈbafka/ (n)
brinquedo
  rzecz służąca do zabawy;

zabijać /zaˈbʲijäʨ̑/ (v)
matar
  pozbawiać życia

zabraniać /zaˈbrãɲäʨ̑/ (v)
proibir
  nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zaburzenie /ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
distúrbio, transtorno, desarranjo
  nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

zabójca /zaˈbujʦ̑a/ (n)
assassino
  ktoś, kto zabił lub zabija

zachcianka (n)
capricho
  nagła silna chęć na coś

zachodni /zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
ocidental
  mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód

zachorować /ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
adoecer
  stać się chorym, popaść w chorobę

zachowanie /ˌzaxɔˈvãɲɛ/ (n)
comportamento, conduta
  sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachowywać /ˌzaxɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
preservar
  ochraniać coś przed czymś lub przed kimś

zachwycony /ˌzaxfɨˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
entusiasta
  odczuwający zachwyt, pełen zachwytu

zachód /ˈzaxut/ (n)
oeste, ocidente
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;
ocaso, poente, pôr
  chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem

zachód słońca /ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
ocaso, pôr do sol
  zjawisko chowania się słońca za horyzont

zachłanny /zaˈxwãnːɨ/ (adj)
voraz
  pragnący więcej niż potrzebuje

zaciągać /zaˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
tragar
  paląc tytoń, wciągać dym do płuc
alistar-se
  wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska

zaczepiać (v)
abordar
  zatrzymywać kogoś, podejmując relację
  zawadzać o coś podczas ruchu

zaczynać /zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑/ (v)
começar, iniciar
  przystępować do wykonywania jakiejś czynności

zad /zat/ (n)
anca
  (anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia
  (potocznie, potoczny) szerokie i tłuste pośladki człowieka

zadanie /zaˈdãɲɛ/ (n)
tarefa
  coś, co należy wykonać

zadowalający (adj)
satisfatório
  wystarczająco dobry

zadowolony /ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
contente
  taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadziwiający (adj)
surpreendente
  wywołujący podziw, zdumienie

zadziwiać (v)
surpreender
  powodować podziw lub zdumienie

zagadka /zaˈɡatka/ (n)
charada
  gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;
enigma
  intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia
adivinha, enigma
  łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne

zagadkowy /ˌzaɡatˈkɔvɨ/ (adj)
enigmático
  tajemniczy, pełen sekretów

zaganiacz szczebiotliwy /zaˈɡãɲaʧ̑ ˌʃʧ̑ɛbʲjɔˈtlʲivɨ/ (n)
felosa-poliglota
  (ornitologia, ornitologiczny) Hippolais polyglotta, gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;

zagraniczny /ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
estrangeiro
  odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagrożenie /ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ameaça
  coś, co jest niebezpieczne

zaimek /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
pronome
  (gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek dzierżawczy /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ/ (n)
pronome possessivo
  (gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy

zaimek pytajny (n)
pronome interrogativo
  (gramatyka) zaimek tworzący pytanie

zainteresowanie /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ/ (n)
interesse
  zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zainteresowany /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ/ (adj)
interessado
  taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa

zainteresowany /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ/ (n)
interessado
  osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa

zając /ˈzajɔ̃nʦ̑/ (n)
lebre, lebrão
  (zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami;

zajączek /zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
lebroto
  mały lub młody zając
  (zdrobniale) od: zając

zajęty /zaˈjɛ̃ntɨ/ (adj)
ocupado
  taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zakaz /ˈzakas/ (n)
proibição
  zabronienie czegoś komuś

zakażać /zaˈkaʒaʨ̑/ (v)
infectar
  powodować dostawanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu

zakażenie /ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
infecção
  (medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zakochany /ˌzakɔˈxãnɨ/ (adj)
apaixonado, enamorado
  taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochiwać się (v)
apaixonar-se, enamorar-se
  zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakon /ˈzakɔ̃n/ (n)
ordem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;

zakonnik /zaˈkɔ̃ɲːik/ (n)
frade, freire
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakrystia /zaˈkrɨstʲja/ (n)
sacristia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

zakrystian (n)
sacristão
  ten, kto ma nadzór nad zakrystią, kościelny;

zakrzepica (n)
trombose
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na powstawaniu w żyłach zakrzepów blokujących przepływ krwi

zakręt /ˈzakrɛ̃nt/ (n)
curva
  odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

zakwaterowanie (n)
alojamento, hospedagem, acomodação
  (turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakład /ˈzakwat/ (n)
aposta
  umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakładka /zaˈkwatka/ (n)
marca-livro
  (informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej
  kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

zakładnik /zaˈkwadʲɲik/ (n)
refém
  osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zaleta /zaˈlɛta/ (n)
mérito
  cecha podwyższająca wartość przedmiotu
vantagem
  dodatnia cecha charakteru

zależeć /zaˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
depender
  być uwarunkowanym

zależność /zaˈlɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
dependência
  uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

zaloty /zaˈlɔtɨ/ (n)
corte, cortejo
  starania o czyjeś względy lub o czyjąś rękę

zamach /ˈzãmax/ (n)
atentado
  targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

zamach stanu /ˈzãmax ˈstãnu/ (n)
golpe de estado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamachowiec /ˌzãmaˈxɔvʲjɛʦ̑/ (n)
assassino
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu

zambijski /zãmˈbʲijsʲci/ (adj)
zambiano
  odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

zamek /ˈzãmɛk/ (n)
castelo, fechadura
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
fecho
  (krawiectwo) zapięcie garderoby, (zobacz) zamek błyskawiczny.
fechadura, cadeado
  (technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

zamek błyskawiczny /ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ/ (n)
zíper, fecho de correr, fecho éclair fecho ecler
  (krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamiar /ˈzãmʲjar/ (n)
intenção
  chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast /ˈzãmʲjast/ (preposition)
em vez de, ao invés de
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiatać /zãˈmʲjataʨ̑/ (v)
varrer
  oczyszczać jakąś powierzchnię za pomocą miotły, szczotki lub innego podobnego narzędzia

zamierzać /zãˈmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
pretender
  planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamknąć /ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
cerrar, fechar
  sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno

zamówienie /ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
pedido
  ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić /zãˈmuvʲiʨ̑/ (v)
encomendar
  zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zanieczyszczenie /ˌzãɲɛʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
poluição
  stan bycia zanieczyszczonym

zanik /ˈzãɲik/ (n)
desaparecimento, desaparição, extinção, perdida
  zanikanie, zamieranie czegoś

zanim /ˈzãɲĩm/ (conjunction)
antes de, antes que
  przed jakimś wydarzeniem

zapach /ˈzapax/ (n)
cheiro
  węchowe wrażenie zmysłowe;

zapalenie /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
inflamação
  (medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie błędnika (n)
labirintite
  (medycyna, medyczny) proces zapalny obejmujący ucho wewnętrzne, wywołujący m.in. zaburzenia równowagi;

zapalenie mięśnia sercowego /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈmʲjɛ̃w̃ɕɲa ˌsɛrʦ̑ɔˈvɛɡɔ/ (n)
miocardite
  (medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,

zapalenie mózgu (n)
encefalite
  (medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;

zapalenie okrężnicy (n)
colite
  (medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy

zapalenie oskrzeli /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi/ (n)
bronquite
  (medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie pęcherza moczowego (n)
cistite
  (medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej pęcherza moczowego

zapalenie płuc /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑/ (n)
pneumonia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie skóry /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈskurɨ/ (n)
dermatite
  (medycyna, medyczny) proces zapalny w obrębie skóry o różnym podłożu

zapalenie spojówek (n)
conjuntivite
  (medycyna, medyczny) choroba oczu;

zapalenie wyrostka robaczkowego (n)
apendicite
  (medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapalić /zaˈpalʲiʨ̑/ (v)
acender
  wzniecić ogień

zapalniczka /ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
isqueiro, acendedor
  mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapałka /zaˈpawka/ (n)
fósforo, palito de fósforo
  cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapinać /zaˈpʲĩnaʨ̑/ (v)
abotoar
  łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis nutowy (n)
pauta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapisywać /ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
salvar, gravar, guardar
  (informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci

zaplecze (n)
base
  pomocniczy zespół osób lub środków

zapobiegać /ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑/ (v)
prevenir
  nie dopuszczać (do czegoś), nie pozwalać (na coś), zabezpieczać się (przed czymś)

zapominalski (adj)
esquecido
  taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać /ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
esquecer
  tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
  gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapora /zaˈpɔra/ (n)
barragem, barreira, dique
  przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni
barragem
  stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;

zapowiedź /zaˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
anúncio
  ogłaszanie tego, co ma stać się lub nadejść

zapożyczenie /ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
empréstimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zapraszać /zaˈpraʃaʨ̑/ (v)
convidar
  proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny
  zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

zaprawa (n)
argamassa
  (budownictwo) półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę;

zaproszenie /ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
convite, invitação
  informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
cartão de convite, convite
  kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzeczenie (n)
negação
  wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

zapłata /zaˈpwata/ (n)
pagamento
  zapłacenie należnych pieniędzy
  należność za coś

zapłodnienie /ˌzapwɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
fecundação, fertilização
  (biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem;

zapłon (n)
ignição
  (fizyka, fizyczny) (motoryzacja) układ umożliwiający (1.1)

zarabiać /zaˈrabʲjäʨ̑/ (v)
ganhar
  dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zaratusztrianizm /ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
zoroastrismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych;

zaraźliwy (adj)
contagioso
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami

zarażenie (n)
contaminação
  (rzeczownik odczasownikowy) od zarazić

zardzewiały (adj)
enferrujado
  zniszczony przez rdzę

zarodek /zaˈrɔdɛk/ (n)
embrião
  (biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty
  (przenośnie, przenośnia) początkowy etap lub stadium

zarodnik /zaˈrɔdʲɲik/ (n)
esporo
  (biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;

zarozumiałość /ˌzarɔzũˈmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
empáfia
  wygórowane mniemanie o sobie połączone z arogancją i przecenianiem swoich zalet albo zasług

zarys /ˈzarɨs/ (n)
contorno
  ogólny kształt jakiegoś obiektu
  projekt, podstawy jakiegoś pomysłu

zarzut /ˈzaʒut/ (n)
objeção, reproche
  słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zaręczyny (n)
noivado
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada /zaˈsada/ (n)
base, álcali
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
princípio
  reguła rządząca czymś

zasadzka /zaˈsaʦ̑ka/ (n)
emboscada
  pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy

zasiedzenie (n)
usucapião
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nabycie w wyniku upływu czasu prawa własności do rzeczy przez osobę użytkującą daną rzecz, a niebędącą jej właścicielem;

zaskoczenie /ˌzaskɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
surpresa
  zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

zaskórnik /zaˈskurʲɲik/ (n)
comedão, cravo
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze

zasnąć /ˈzasnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
adormecer
  przejść w stan snu, spania; zacząć spać

zaspokajać /ˌzaspɔˈkajäʨ̑/ (v)
satisfazer
  aspekt niedokonany od: zaspokoić

zaspokojenie /ˌzaspɔkɔˈjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
satisfação
  (rzeczownik odczasownikowy) od zaspokoić

zastawka (n)
valva, válvula
  (anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

zastrzyk /ˈzasṭʃɨk/ (n)
injeção
  (medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły

zasuwa (n)
trinco
  (technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu

zaszczyt /ˈzaʃʧ̑ɨt/ (n)
honra
  coś, co jest powodem do dumy; wyróżnienie, docenienie

zasób naturalny (n)
recurso natural
  (ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;

zasłona /zaˈswɔ̃na/ (n)
cortina
  tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasługa /zaˈswuɡa/ (n)
mérito
  godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zatoka /zaˈtɔka/ (n)
baía, golfo
  (geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

zatrucie pokarmowe (n)
intoxicação alimentar
  (medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);

zatrudniony (adj)
empregado
  mający zatrudnienie

zatrzymywać /ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
interromper
  przerywać jakiś proces, maszynę, robienie czegoś
deter, parar, imobilizar
  unieruchamiać coś

zaufanie /ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ/ (n)
confiança
  przeświadczenie, że można komuś ufać

zawartość /zaˈvartɔɕʨ̑/ (n)
conteúdo
  ilość jakiegoś składnika w czymś

zawdzięczać (v)
dever
  powstać, rozwinąć się dzięki komuś lub czemuś

zawias (n)
dobradiça
  (technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

zawierać /zaˈvʲjɛraʨ̑/ (v)
conter
  mieć coś wewnątrz siebie, mieć coś za składnik siebie, składać się

zawiesina (n)
suspensão
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;

zawiniątko (n)
pacote, embrulho, trouxa
  niewielki pakunek owinięty papierem lub suknem

zawistny /zaˈvʲistnɨ/ (adj)
invejoso
  pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści

zawody /zaˈvɔdɨ/ (n)
competição
  impreza sportowa, podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą

zawroty głowy /zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ/ (n)
vertigem
  (medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawsze /ˈzafʃɛ/ (pronoun)
sempre
  w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawód /ˈzavut/ (n)
profissão
  czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór /ˈzavur/ (n)
válvula
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zazdrosny /zazˈdrɔsnɨ/ (adj)
ciumento
  taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

zazdrościć (v)
invejar
  odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość /ˈzazdrɔɕʨ̑/ (n)
ciúme
  podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna
inveja
  uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zazdrość o członek (n)
inveja do pênis
  (psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;

zazwyczaj /zaˈzvɨʧ̑aj/ (adv)
habitualmente
  w większości przypadków

zaćmienie /zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
eclipse
  (astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

załoga /zaˈwɔɡa/ (n)
tripulação
  grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd

założyciel (n)
instituidor
  ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

załącznik /zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
anexo, apêndice
  dokument uzupełniający treść innego dokumentu lub dzieła książkowego, część addendum
arquivo anexado
  plik dołączony do wiadomości e-mail

zażenowanie (n)
vergonha
  poczucie zakłopotania i wstydu

zbieg okoliczności /ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i/ (n)
coincidência
  przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbieżność (n)
convergência
  schodzenie się w jednym punkcie

zbiornikowiec (n)
navio-tanque
  statek przeznaczony do transportu materiałów płynnych, najczęściej ropy naftowej;

zbiór /zbʲjur/ (n)
conjunto
  (matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;
  grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość
coleção
  zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś

zbocze /ˈzbɔʧ̑ɛ/ (n)
ladeira
  (geografia, geograficzny) pochyły teren stanowiący część góry, wzgórza, doliny czy wąwozu

zboże /ˈzbɔʒɛ/ (n)
cereais, cereal
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbrodnia /ˈzbrɔdʲɲa/ (n)
crime
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia katyńska /ˈzbrɔdʲɲa kaˈtɨ̃j̃ska/ (n)
massacre de Katyn
  (historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR;

zbrodnia wojenna /ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
crime de guerra
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbrodniarz (n)
criminoso
  człowiek, który popełnił zbrodnię

zbroja /ˈzbrɔja/ (n)
armadura
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zbyt /zbɨt/ (adv)
demais
  nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie

zdanie /ˈzdãɲɛ/ (n)
sentença, frase
  (gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)
opnião
  opinia

zdanie podrzędne /ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ/ (n)
oração subordinada
  (gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne

zderzenie /zdɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
colisão, choque, embate
  gwałtowne uderzenie się poruszających się obiektów

zdobycz /ˈzdɔbɨʧ̑/ (n)
presa
  ofiara upolowana przez drapieżnika, myśliwego lub wędkarza

zdolność /ˈzdɔlnɔɕʨ̑/ (n)
capacidade
  naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś
  umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności

zdolny /ˈzdɔlnɨ/ (adj)
capaz
  będący w stanie wykonać określoną czynność

zdrada /ˈzdrada/ (n)
traição
  działanie na szkodę narodu lub kraju

zdradzać /ˈzdraʣ̑aʨ̑/ (v)
trair
  złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku

zdrajca /ˈzdrajʦ̑a/ (n)
traidor
  ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp.
  ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości

zdrobnienie /zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
diminutivo
  (gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

zdrowie /ˈzdrɔvʲjɛ/ (n)
saúde
  stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowy /ˈzdrɔvɨ/ (adj)
saudável, salubre
  dobry dla zdrowia
são, saudável
  taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze

zebra /ˈzɛbra/ (n)
zebra
  (zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebranie /zɛˈbrãɲɛ/ (n)
assembleia
  zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu

zebu /ˈzɛbu/ (n)
zebu
  (zoologia, zoologiczny) gatunek bydła;

zecer /ˈzɛʦ̑ɛr/ (n)
compositor, tipógrafo
  (przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;

zefir /ˈzɛfʲir/ (n)
zéfiro
  (meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr

zegar /ˈzɛɡar/ (n)
relógio
  przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar słoneczny /ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (n)
relógio de sol, relógio solar
  zegar określający czas na podstawie pozycji słońca;

zegarek /zɛˈɡarɛk/ (n)
relógio de pulso, relógio
  niewielkich rozmiarów zegar

zegarmistrz /zɛˈɡarmʲisṭʃ/ (n)
relojoeiro, relojeiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków;

zelżywość /zɛˈlʒɨvɔɕʨ̑/ (n)
opróbrio
  (staropolski) hańba, dyshonor

zemsta /ˈzɛ̃msta/ (n)
vingança
  odwet za krzywdy

zen /zɛ̃n/ (n)
zen
  szkoła buddyzmu mahajany rodem z Japonii;

zenit /ˈzɛ̃ɲit/ (n)
zênite
  (astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;

zero /ˈzɛrɔ/ (n)
zero, nada
  liczba 0;

zero waste (n)
lixo zero
  (społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji

zespół /ˈzɛspuw/ (n)
banda
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa muzyków występująca razem na scenie

zespół Aarskoga (n)
síndrome de Aarskog
  (medycyna, medyczny) rzadki zespół wad wrodzonych, na którego obraz kliniczny składają się niskorosłość, cechy dysmorficzne twarzy, wady kośćca i narządów płciowych;

zespół Alporta (n)
síndrome de Alport
  (medycyna, medyczny) rzadkie postępujące schorzenie genetyczne nerek powodujące m.in. krwiomocz, głuchotę i zmiany w obrębie narządu wzroku;

zespół Aspergera (n)
síndrome de Asperger
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;

zespół Guillaina-Barrégo (n)
síndrome de Guillain-Barré
  (medycyna, medyczny) ostry, zapalny stan chorobowy dotyczący nerwów o nieznanej etiologii;

zespół Sjögrena (n)
síndrome de Goujerot-Sjögren, síndrome de Sjögren
  (medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zespół kanału nadgarstka /ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka/ (n)
síndrome do túnel carpal, síndrome do canal cárpico, síndrome do túnel cárpico, síndrome do túnel do carpo
  (medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka

zespół lęku uogólnionego (n)
transtorno de ansiedade generalizada
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towarzyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem;

zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (n)
transtorno do déficit de atenção com hiperatividade, transtorno do déficit de atenção e hiperatividade
  (psychologia, psychologiczny) zespół neurorozwojowych zaburzeń psychicznych powodujący deficyty uwagi, hiperaktywność, nadpobudliwość psychoruchową lub impulsywność

zespół napięcia przedmiesiączkowego /ˈzɛspuw naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑a ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑kɔˈvɛɡɔ/ (n)
tensão pré-menstrual
  (medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;

zespół policystycznych jajników (n)
síndrome do ovário policístico
  (medycyna, medyczny) zaburzenie endokrynne dotykające kobiety w wieku reprodukcyjnym;

zeszyt /ˈzɛʃɨt/ (n)
caderno
  (edukacja, edukacyjny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zeszły /ˈzɛʃwɨ/ (adj)
prévio
  taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zewnętrzny /zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
exterior
  taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz

zez /zɛs/ (n)
estrabismo
  (medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zezowaty (adj)
vesgo
  taki, który ma zeza

zezwolenie /ˌzɛzvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
autorização
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda

zgaga /ˈzɡaɡa/ (n)
azia
  (medycyna, medyczny) uczucie pieczenia w przełyku

zgnilec amerykański /ˈzʲɟɲilɛʦ̑ ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
cria pútrida americana, loque americana
  (weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwiu pszczelego;

zgniły /ˈzʲɟɲiwɨ/ (adj)
podre
  taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
  taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgodność /ˈzɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
conformidade
  cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne

zgromadzenie /ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
assembléia
  zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo

zgrubienie /zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
aumentativo
  (gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;

zgryźliwy /zɡrɨʑˈlʲivɨ/ (adj)
cáustico
  świadczący o zgryźliwości
  często dokuczający innym złośliwymi uwagami

ziarno /ˈʑarnɔ/ (n)
grão
  (botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;
  (fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;
  cząstka czegoś

ziele /ˈʑɛlɛ/ (n)
erva
  (botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach

ziele angielskie (n)
pimenta-da-jamaica
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zielona herbata /ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata/ (n)
chá verde
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielonoprzylądkowy (adj)
cabo-verdiano
  związany z Wyspami Zielonego Przylądka lub Republiką Zielonego Przylądka

zielony /ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
verde
  mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;
  o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały
  (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody

ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (n)
terra
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna
  gleba
terreno, terra
  grunt, podłoże (także w budynku)

ziemia obiecana /ˈʑɛ̃mʲja ˌɔbʲjɛˈʦ̑ãna/ (idiom)
terra prometida
  (przenośnie, przenośnia) miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem, szczęśliwy cel

ziemniak /ˈʑɛ̃mʲɲak/ (n)
batata
  (botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
  (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziewać /ˈʑɛvaʨ̑/ (v)
bocejar
  szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

zima /ˈʑĩ.ma/ (n)
inverno
  najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna wojna /ˈʑĩmna ˈvɔjna/ (n)
Guerra Fria
  (historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimno /ˈʑĩmnɔ/ (n)
frio
  odczuwalna subiektywnie niska temperatura

zimny /ˈʑĩmnɨ/ (adj)
frio
  mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna

zimorodek /ˌʑĩmɔˈrɔdɛk/ (n)
guarda-rios, martim-pescador
  (ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimowy /ʑĩˈmɔvɨ/ (adj)
invernal, de inverno
  typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie

zioło /ˈʑɔwɔ/ (n)
erva
  (potocznie, potoczny) marihuana

ziołowy /ʑɔˈwɔvɨ/ (adj)
herbário
  zrobiony z ziół, składający się z ziół

zięba /ˈʑɛ̃mba/ (n)
tentilhão
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięć /ʑɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
genro
  mąż córki

zjawisko /zʲjaˈvʲiskɔ/ (n)
fenómeno
  naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;

zjeżdżalnia /zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa/ (n)
escorregador
  urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlew /zlɛf/ (n)
pia
  naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zmarszczka /ˈzmarʃʧ̑ka/ (n)
ruga
  (anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych
  załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu

zmartwienie /zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
preocupação, aflição, pesar
  coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

zmartwychwstanie /ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ/ (n)
ressurreição
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmiana /ˈzmʲjãna/ (n)
mudança, modificação
  przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmieniać /ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑/ (v)
modificar
  nadawać komuś lub czemuś inne właściwości

zmienny /ˈzmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
variável
  niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)

zmierzch /zmʲjɛʃx/ (n)
crepúsculo
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmrok /zmrɔk/ (n)
crepúsculo, anoitecer
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się

zmuszać /ˈzmuʃaʨ̑/ (v)
forçar
  nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś

zmysł /zmɨsw̥/ (n)
sentido, senso
  zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmysłowość (n)
sensualidade
  cecha tego, co zmysłowe, erotyczne, ponętne

zmywacz do paznokci /ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
removedor de esmalte
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmęczenie /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
cansaço, fatiga
  stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (participleAdjective)
cansado
  odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znaczek pocztowy /ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (n)
selo
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie /znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
significado
  to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje

znacznie /ˈznaʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
consideravelmente
  dużo, w dużym stopniu, bardzo

znaczyć /ˈznaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
significar
  mieć znaczenie, sens

znajdować /znajˈdɔvaʨ̑/ (v)
encontrar-se, estar
  być w jakimś miejscu

znajomy /znaˈjɔ̃mɨ/ (n)
conhecido
  taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak /znak/ (n)
sinal
  kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie

znak wodny /ˈznaɡ ˈvɔdnɨ/ (n)
marca d'água
  obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znalezisko /ˌznalɛˈʑiskɔ/ (n)
achado
  rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znać /znaʨ̑/ (modal)
conhecer, saber
  mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
saber, conhecer
  mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości

znieczulać (v)
anestesiar
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu

zniewieściałość /ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɔɕʨ̑/ (n)
afeminação, efeminação
  (pogardliwie, pogardliwy) posiadanie przez mężczyznę cech uznawanych typowo za kobiece, niewieście

zniknięcie /zʲɲicˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
desaparecimento
  (rzeczownik odczasownikowy) od zniknąć

zniszczony /zʲɲiʃˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
destroçado
  zużyty, uszkodzony

znowu /ˈznɔvu/ (adv)
novamente, de novo
  jeszcze raz, ponownie, na nowo, znów, powtórnie, apiać

znudzony /znuˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
aborrecido, entediado
  odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś

zobaczyć /zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
ver
  dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś
olhar
  obejrzeć

zoo /ˈzɔː/ (n)
zoo
  ogród zoologiczny

zoo- /ˈzɔː/
zoo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami

zoofobia /ˌzɔːˈfɔbʲja/ (n)
zoofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;

zoogeografia /ˌzɔːɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
zoogeografia
  nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej

zoolatria /ˌzɔːˈlatrʲja/ (n)
zoolatria
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijny kult zwierząt, animalizm;

zoolog /zɔˈːlɔk/ (n)
zoóloga
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się zoologią

zoologia /ˌzɔːˈlɔɟja/ (n)
zoologia
  (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoonoza /ˌzɔɔ̃ˈnɔza/ (n)
zoonose
  (weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;

zooplankton /ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n/ (n)
zooplâncton
  (zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu;

zostawać /zɔˈstavaʨ̑/ (v)
ficar
  nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca
  być pozostałością po czymś, czego już nie ma

zrozumiały /ˌzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
luzente, inteligível
  dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia

zrzęda (n)
mal-humorado, peste, turrão
  (potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrównoważony rozwój (n)
desenvolvimento sustentável
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;

zręczny /ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
hábil
  zwinny
  umiejący dostosować sposób postępowania do okoliczności tak, aby osiągnąć jakieś korzyści

zsyłka (n)
exílio
  wywóz więźniów jako forma kary

zszywacz /ˈsʃɨvaʧ̑/ (n)
agrafador, grampeador
  (biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek;

zupa /ˈzupa/ (n)
sopa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zurwanizm (n)
zurvanismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu

zwierzę /ˈzvʲjɛʒɛ/ /ˈzvʲjɛʒɛnta/ (n)
animal, besta
  (biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe /ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ/ (n)
animal de estimação
  zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzęcość /zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɔɕʨ̑/ (n)
animalidade
  cecha tego, co zwierzęce; natura zwierzęcia

związek frazeologiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
expressão idiomática, expressão popular
  (językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;

związek zawodowy /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ/ (n)
sindicato
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

związkowy /zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ/ (adj)
sindical
  dotyczący związku zawodowego

zwięzły /ˈzvʲjɛ̃w̃zwɨ/ (adj)
conciso
  zawierający dużo treści w niewielkiej liczbie słów

zwrotnica /zvrɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
aparelho de mudança de via
  urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych

zwrotnik /ˈzvrɔtʲɲik/ (n)
trópico
  (geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwycięski (adj)
vitorioso
  związany ze zwycięstwem, dotyczący zwycięstwa

zwycięstwo /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (n)
vitória
  sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a/ (n)
ganhador
  ten, który zwyciężył, wygrał

zwykle /ˈzvɨklɛ/ (adv)
geralmente, em geral
  zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwykły /ˈzvɨkwɨ/ (adj)
ordinário, comum
  niewyróżniający się niczym

zwężenie /zvɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
estreitamento
  miejsce, w którym coś jest wąskie lub węższe

zwłoki /ˈzvwɔci/ (n)
cadáver
  ciało martwego człowieka;

zygota (n)
zigoto
  (biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak /ˈzɨɡzak/ (n)
ziguezague
  ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zysk /zɨsk/ (n)
lucro
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży

ząb /zɔ̃mp/ (n)
dente
  (anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;
  (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu

ząb mleczny (n)
dente de leite
  (stomatologia, stomatologiczny) ząb z pierwszego kompletu uzębienia wypadającego w dzieciństwie;

ząb mądrości (n)
dente do siso
  (przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

złamać /ˈzwãmaʨ̑/ (v)
quebrar
  działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części

złe oko (n)
mau olhado
  (związek frazeologiczny) według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok;

zło /zwɔ/ (n)
mal
  coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;

złodziej /ˈzwɔʥ̑ɛ̇j/ (n)
ladrão
  osoba, która potajemnie i bezprawnie zabiera rzeczy bez zgody ich właściciela

złota rybka (n)
peixe dourado
  (ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;

złotnictwo /zwɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
ourivesaria
  wyrób przedmiotów ze złota, platyny, srebra; praca złotnika

złotnik /ˈzwɔtʲɲik/ (n)
ourives
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto /ˈzwɔtɔ/ (n)
ouro, oiro
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
  stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
ouro
  (sport, sportowy) złoty medal
  (jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2)

złoty /ˈzwɔtɨ/ (adj)
zloty
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota
dourado
  mający kolor i połysk złota

złośliwe oprogramowanie (n)
software mal-intencionado, software malicioso
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwy /zwɔɕˈlʲivɨ/ (adj)
maligno
  nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość
  o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu

złożoność (n)
complexidade
  cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów

zły /zwɨ/ (adj)
mau, ruim
  kiepski, nieznający się
  niekorzystny
  niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
  o zdrowiu, zmysłach słaby
  niesmaczny
  niegrzeczny, nieposłuszny
  niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)
mau
  niepasujący, nieodpowiedni

à propos /a‿prɔˈpɔ/
a propósito
  (książkowy) …wprowadzająca temat wypowiedzi

ósemka /uˈsɛ̃mka/ (n)
colcheia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty;

ćapati (n)
chapati
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjski pszenny placek, rodzaj chleba

ćma /ʨ̑ma/ (n)
mariposa, traça, borboleta noturna, falena
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćwiartka (n)
quarto
  jedna z czterech równych części czegoś

ćwiczenie /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
exercício
  czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczenie czyni mistrza /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa/ (proverb)
a prática faz a perfeição
  im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy

ćwierć /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑/ (n)
quarto
  jedna czwarta, 25%

ćwierćfinał /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw/ (n)
quartas de final
  (sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

ćwierćnuta /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta/ (n)
semínima
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

Łaba /ˈwaba/ (pn)
Elba
  (geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łazarz /ˈwazaʃ/ (pn)
Lázaro
  (biblijny) postać biblijna
  imię męskie;

Łotwa /ˈwɔtfa/ (pn)
Letónia, Letônia, Látvia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łucja /ˈwuʦ̑ʲja/ (pn)
Lúcia
  imię żeńskie;

Ługańsk (pn)
Lugansk
  (geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego;

Ługańska Republika Ludowa (pn)
República Popular de Lugansk
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) marionetkowe samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;

Łukasz /ˈwukaʃ/ (pn)
Lucas
  imię męskie;

Łużyce /wuˈʒɨʦ̑ɛ/ (pn)
Lusácia
  (geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;

łabędzi śpiew /waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf/ (n)
canção do cisne
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (n)
cisne
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łacina /waˈʨ̑ĩna/ (n)
latim
  (językoznawstwo, językoznawczy) język starożytnych Rzymian;

łacina klasyczna (n)
latim clássico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język łaciński używany w Imperium Rzymskim w I w. p.n.e. i w I w. n.e.

łacina kościelna (n)
latim eclesiástico, latim da Igreja
  (językoznawstwo, językoznawczy) język łaciński używany w liturgii Kościoła

łaciński /waˈʨ̑ĩj̃sʲci/ (adj)
latino
  właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

łacińskość (n)
latinidade
  łaciński charakter czegoś

ładny /ˈwadnɨ/ (adj)
bonito
  odznaczający się urodą
  (ironicznie) niedobry, zły, okropny, brzydki

ładunek /waˈdũnɛk/ (n)
carga
  towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu;
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca skalę oddziaływania;

ładunek elektryczny (n)
carga elétrica
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;

łagodzić /waˈɡɔʥ̑iʨ̑/ (v)
acalmar, aligeirar, suavizar
  czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łamaniec językowy /wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ/ (idiom)
trava-línguas
  trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach

łamać /ˈwãmaʨ̑/ (v)
partir
  o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając

łania /ˈwãɲa/ (n)
corça
  (zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapa /ˈwapa/ (n)
pata
  noga zwierzęcia niemającego kopyt

łapówka /waˈpufka/ (n)
suborno, propina
  wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łapówkarz (n)
concussionário
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba dająca lub przyjmująca łapówki

łasica /waˈɕiʦ̑a/ (n)
doninha
  (zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łaska /ˈwaska/ (n)
graça
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą
  darowanie lub złagodzenie kary

łata /ˈwata/ (n)
remendo
  fragment materiału przyszyty do tkaniny, aby zasłonić dziurę w tej tkaninie

łatać (v)
cerzir
  umieszczać łaty

łatwo /ˈwatfɔ/ (adv)
facilmente
  w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku

łatwowierny (adj)
crédulo
  taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwy /ˈwatfɨ/ (adj)
fácil
  nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ławka /ˈwafka/ (n)
banco
  twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

łazienka /waˈʑɛ̃nka/ (n)
casa de banho, banheiro
  (architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łańcuch /ˈwãj̃nʦ̑ux/ (n)
cadeia, corrente
  szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;

łechtaczka /wɛxˈtaʧ̑ka/ (n)
clitóris, clítoris
  (anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łodyga /wɔˈdɨɡa/ (n)
talo
  (biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej;

łojotokowe zapalenie skóry (n)
dermatite seborreica
  (medycyna, medyczny) rodzaj przewlekłej choroby skóry;

łokieć /ˈwɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
cotovelo
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem

łom /wɔ̃m/ (n)
pé-de-cabra
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łopata /wɔˈpata/ (n)
pá
  narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopatka /wɔˈpatka/ (n)
escápula, espádua
  (anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;

łosoś /ˈwɔsɔɕ/ (n)
salmão
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łotewski /wɔˈtɛfsʲci/ (adj)
letão
  odnoszący się do Łotwy

łotewski /wɔˈtɛfsʲci/ (n)
letão
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Łotwy;

łotr /wɔtr̥/ (n)
patife, salafrário, vilão
  (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś popełniający czyny haniebne, niegodziwe

łoś /wɔɕ/ (n)
alce
  (zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoże /ˈwɔʒɛ/ (n)
leito
  szerokie, okazałe łóżko

łoże śmierci /ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
leito de morte
  łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł

łożysko /wɔˈʒɨskɔ/ (n)
rolamento
  (technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;

łożysko przodujące (n)
placenta prévia
  (medycyna, medyczny) powikłanie ciąży polegające na nieprawidłowo niskim zagnieżdżeniu łożyska w macicy;

łucznictwo /wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
tiro com arco
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy

łucznik /ˈwuʧ̑ʲɲik/ (n)
arqueiro
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;

łuk /wuk/ (n)
arco
  (sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;
  (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
  (matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
  (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;
  każdy kształt przypominający łuk (1.1)

łup /wup/ (n)
presa
  zdobycz wojenna lub pochodząca z rabunku, grabieży

łupek /ˈwupɛk/ (n)
ardósia
  (geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość;

łupież /ˈwupʲjɛʃ/ (n)
caspa
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łupina /wuˈpʲĩna/ (n)
casca
  skórka albo zdrewniała powłoka okrywająca owoc, korzeń jadalny lub nasiono

łuska /ˈwuska/ (n)
escama
  (zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt

łuszczyca /wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
psoríase
  (medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;

łuszczycowy (adj)
psoríaco
  (medycyna, medyczny) związany z łuszczycą

łydka /ˈwɨtka/ (n)
panturrilha
  (anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łyk /wɨk/ (n)
gole
  przełknięcie, łyknięcie pewnej ilości płynu

łyska /ˈwɨska/ (n)
galeirão
  (ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łysy /ˈwɨsɨ/ (adj)
calvo, careca
  całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie

łyżka /ˈwɨʃka/ (n)
colher
  sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów /ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf/ (n)
calçadeira
  proste narzędzie ułatwiające zakładanie butów;

łyżwiarstwo /wɨʒˈvʲjarstfɔ/ (n)
patinagem
  (sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;

łyżwiarstwo figurowe (n)
patinação artística
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.

łza /wza/ (n)
lágrima
  (fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łódź /wuʨ̑/ (n)
barco
  mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łój (n)
sebo
  (technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji

łóżko /ˈwuʃkɔ/ (n)
cama, leito
  mebel przeznaczony do spania;

łóżko piętrowe (n)
beliche
  rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania;

łączyć /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
ligar
  jednoczyć, umożliwiać zespolenie
  kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
  (potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
unir
  spajać elementy za pomocą środków technicznych

łąka /ˈwɔ̃ŋka/ (n)
prado
  teren gęsto porośnięty trawami;

łękotka /wɛ̃ŋˈkɔtka/ (n)
menisco
  (anatomia, anatomiczny) chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego;

ŚRK /ɛɕ‿ɛr‿ˈka/ (acronym)
CMI
  = (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Światowa Rada Kościołów;

Śląsk /ɕlɔ̃w̃sk/ (pn)
Silésia
  (geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śnieżka /ˈɕɲɛʃka/ (pn)
Branca de Neve
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

Środa Popielcowa /ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva/ (n)
quarta-feira de cinzas
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

Święty Graal (n)
Santo Graal
  (historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;

ściana /ˈɕʨ̑ãna/ (n)
parede
  (budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ściana komórkowa (n)
parede celular
  (biologia, biologiczny) struktura otaczająca cytoplast komórek organizmów;

ściany mają uszy /ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ/ (proverb)
as paredes têm ouvidos
  mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ścierwo /ˈɕʨ̑ɛrvɔ/ (n)
carcaça
  martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścieżka /ˈɕʨ̑ɛʃka/ (n)
senda
  wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych

ścięgno /ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ/ (n)
tendão
  (anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa (n)
tendão de Aquiles
  (anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ślad /ɕlat/ (n)
vestígio
  (matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;
traço
  oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś

ślad wodny (n)
pegada hídrica
  woda, którą konsument zużywa bezpośrednio i ta, która została wykorzystana do produkcji konsumowanych przez niego dóbr

śledziona /ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na/ (n)
baço
  (anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledź /ɕlɛʨ̑/ (n)
arenque
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;
estaca
  metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu

ślepa uliczka /ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka/ (n)
beco sem saída
  uliczka niemająca wylotu
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) sytuacja bez wyjścia

ślepota /ɕlɛˈpɔta/ (n)
cegueira
  (medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (adj)
cego
  taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok

ślimak /ˈɕlʲĩmak/ (n)
caracol, caramujo
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;

ślina /ˈɕlʲĩna/ (n)
saliva, cuspe
  (fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliski /ˈɕlʲisʲci/ (adj)
escorregadio
  mający gładką powierzchnię nie dającą prawie zupełnie tarcia z innymi ciałami

śliwka /ˈɕlʲifka/ (n)
ameixa
  (spożywczy) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

ślub /ɕlup/ (n)
casamento
  akt zawarcia małżeństwa;

ślusarz /ˈɕlusaʃ/ (n)
chaveiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

śluz /ɕlus/ (n)
muco
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) bezbarwna, ciągnąca się wydzielina gruczołów śluzowych

śluza (n)
eclusa
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

śmiać się /ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
rir
  wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem

śmiech /ɕmʲjɛx/ (n)
riso, risada
  charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka /ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka/ (n)
caminhão de lixo
  (motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów;

śmierdzący /ɕmʲjɛrˈʣ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
fedido
  taki, który śmierdzi, cuchnie

śmiertelny /ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
mortal
  taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze

śmierć /ɕmʲjɛrʲʨ̑/ (n)
morte, óbito
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;

śmiesznie (adv)
comicamente
  wywołując śmiech, wesołość

śmietana /ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
nata
  (spożywczy) ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmieć /ɕmʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
lixo, imundície
  coś do wyrzucenia, odpadek

śmigło /ˈɕmʲiɡwɔ/ (n)
hélice
  skręcony element konstrukcyjny zamontowany na obrotowej osi, wprawiający w ruch powietrze;

śmigłowiec (n)
helicóptero
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie /ɕɲaˈdãɲɛ/ (n)
café da manhã, pequeno-almoço
  poranny posiłek;

śnieg /ɕɲɛk/ (n)
neve
  (meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
chuvisco, neve
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieżka /ˈɕɲɛʃka/ (n)
bola de neve
  kulka ulepiona ze śniegu, zwykle używana do zabawy, rzucania w kogoś;

śnieżyć /ˈɕɲɛʒɨʨ̑/ (v)
nevar
  padać (o śniegu)

śnić /ɕɲiʨ̑/ (v)
sonhar
  widzieć sen podczas spania
  (przenośnie, przenośnia) marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie

śpiew /ɕpʲjɛf/ (n)
canto
  dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;

śpiewać /ˈɕpʲjɛvaʨ̑/ (v)
cantar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem

śpioch /ɕpʲjɔx/ (n)
dorminhoco
  człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór /ˈɕpʲivur/ (n)
saco de dormir
  (turystyka, turystyczny) worek do spania;

śpiący /ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
sonolento
  taki, któremu chce się spać

śpiączka (n)
coma
  (medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;

średnia (n)
média
  (matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;

średnica /ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
diâmetro
  (geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;
  długość średnicy (1.1)

średnik /ˈɕrɛdʲɲik/ (n)
ponto e vírgula, ponto-e-vírgula
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średnio-wysoko-niemiecki /ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
alto-alemão médio
  historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);

średniowiecze /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ/ (n)
Idade Média
  epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
medieval
  pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

środa /ˈɕrɔda/ (n)
quarta-feira
  trzeci dzień tygodnia;

środek /ˈɕrɔdɛk/ (n)
meio
  coś, co ułatwia działanie
  dobro ekonomiczne
centro
  miejsce jednakowo oddalone od krawędzi

środek antykoncepcyjny (n)
anticoncecional, anticoncepcional, contraceptivo, contracetivo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jedna z metod lub farmaceutyków służących zapobieganiu ciąży

środek transportu (n)
meio de transporte
  jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środkowa (n)
mediana
  (geometria) odcinek łączący wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego boku;

środowisko /ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ/ (n)
ambiente, meio
  (ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie

śruba /ˈɕruba/ (n)
parafuso
  (technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;
hélice
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego;

śrubokręt /ɕruˈbɔkrɛ̃nt/ (n)
chave de fenda
  (technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śródmieście /ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ/ (n)
centro da cidade
  centrum; główna, centralna część miasta

śródoczny (adj)
intraocular
  (anatomia, anatomiczny) znajdujący się wewnątrz gałki ocznej

śródręczny (adj)
metacarpal
  (anatomia, anatomiczny) związany z śródręczem, dotyczący śródręcza

śródstopie (n)
metatarso
  (anatomia, anatomiczny) środkowa część stopy, znajdująca się między stępem a palcami

śródziemnomorski /ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci/ (adj)
mediterrâneo, mediterrânico
  (geografia, geograficzny) związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem

świadek /ˈɕfʲjadɛk/ (n)
testemunha
  osoba, która widziała coś na własne oczy
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
  (przenośnie, przenośnia) podobnie jak świadek (1.1), ale również w odniesieniu do rzeczy

świadomy /ɕfʲjaˈdɔ̃mɨ/ (adj)
consciente
  mający rozbudowaną świadomość; uświadomiony
  taki, który ma świadomość czegoś, uzmysławia sobie coś, zdaje sobie sprawę z czegoś

świat /ɕfʲjat/ (n)
mundo
  cała Ziemia
  (przenośnie, przenośnia) planeta
  przestrzeń, w której się żyje

świat arabski /ˈɕfʲjat aˈrapsʲci/ (n)
mundo árabe
  ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne

światowy /ɕfʲjaˈtɔvɨ/ (adj)
mundial
  odnoszący się do całego świata

światło /ˈɕfʲjatwɔ/ (n)
luz
  (fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
  przedmiot będący źródłem światła (1.1)

światłowstręt /ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt/ (n)
fotofobia
  (medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

świeca /ˈɕfʲjɛʦ̑a/ (n)
vela
  przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot, chemiczne źródło światła;

świeca zapłonowa (n)
vela de ignição
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego;

świecić /ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑/ (v)
luzir
  emitować, produkować światło

świecki /ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
laico
  niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych

świecznik /ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
castiçal
  przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świerk /ɕfʲjɛrk/ (n)
pícea, abeto vermelho
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerszcz /ɕfʲjɛrʃʧ̑/ (n)
grilo
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerzb /ɕfʲjɛʃp/ (n)
sarna
  (medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świetlik /ˈɕfʲjɛtlʲik/ (n)
vaga-lume
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;

świeżość /ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑/ (n)
frescura, frescor
  cecha tego, co jest świeże

świeży /ˈɕfʲjɛʒɨ/ (adj)
fresco
  o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia /ˈɕfʲĩɲa/ /ˈɕfʲĩɲɛ/ (n)
porco
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
  (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes;
  (zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę
porco, suíno
  (zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;

świnka /ˈɕfʲĩnka/ (n)
caxumba
  (medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic

świnka morska /ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska/ (n)
porquinho-da-índia, cobaia
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1)

świstak /ˈɕfʲistak/ (n)
marmota
  (zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świt /ɕfʲit/ (n)
aurora
  okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;

świątynia /ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa/ (n)
templo
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święcenia (n)
ordenação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;

święta krowa /ˈɕfʲjɛ̃nta ˈkrɔva/ (n)
vaca sagrada
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krowa o specjalnym statusie w Indiach;

święto /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ/ (n)
feriado
  dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

świętość /ˈɕfʲjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
santidade
  coś otaczane szczególnym kultem i czcią

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (adj)
sagrado, santo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
sagrado
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (n)
santo
  mężczyzna święty w znaczeniu (1.1)

święty mikołaj /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj/ (n)
Pai Natal, Papai Noel, Santa Claus
  człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

źle /ʑlɛ/ (adv)
mal
  w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źrebię /ˈʑrɛbʲjɛ/ (n)
potro
  (zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica /ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
pupila, menina dos olhos
  (anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
pupila
  (optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródło /ˈʑrudwɔ/ (n)
fonte
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
  często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań
  przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.
  to, co stanowi początek czegoś

Żmudź (pn)
Samogícia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żyd /ʒɨt/ (n)
judeu
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żyzny Półksiężyc /ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Crescente Fértil
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

żaba /ˈʒaba/ (n)
rã
  (herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żabnica /ʒabʲˈɲiʦ̑a/ (n)
tamboril
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Lophius piscatorius, płaska, drapieżna ryba atlantycka;

żaden /ˈʒadɛ̃n/ (pronoun)
nenhum
  …informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel /ˈʒaɟɛl/ (n)
vela
  (marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec /ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
veleiro
  (marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglówka /ʒaɡˈlufka/ (n)
veleiro
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź żaglowa;

żal /ʒal/ (n)
dor
  negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żar /ʒar/ (n)
brasa
  tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa

żararaka (n)
jararaca
  (herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny grzechotników

żargon /ˈʒarɡɔ̃n/ (n)
jargão
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żarliwy /ʒarˈlʲivɨ/ (adj)
fervoroso
  cechujący się dużym zapałem, oddaniem

żart /ʒart/ (n)
piada
  coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartować /ʒarˈtɔvaʨ̑/ (v)
gracejar, brincar
  mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żarówka /ʒaˈrufka/ (n)
lâmpada
  (elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żałoba /ʒaˈwɔba/ (n)
luto
  smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żbik /ʒbʲik/ (n)
gato-bravo
  (zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że /ʒɛ/ (conjunction)
que
  …rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym
  …podające przyczynę opisaną w zdaniu nadrzędnym
  …podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym

żebrak /ˈʒɛbrak/ (n)
mendicante, mendigo
  ten, kto żebrze

żebrać /ˈʒɛbraʨ̑/ (v)
suplicar
  (przenośnie, przenośnia) usilnie, bez godności prosić o coś
mendigar
  prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro /ˈʒɛbrɔ/ (n)
costela
  (anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żeglarstwo (n)
iatismo
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;

żeglować /ʒɛɡˈlɔvaʨ̑/ (v)
velejar
  przemieszczać się po wodzie środkiem transportu posiadającym żagle

żel /ʒɛl/ (n)
gel
  (chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żel pod prysznic /ˈʒɛl pɔt‿ˈprɨʃʲɲiʦ̑/ (n)
gel de banho
  mydło w płynie przeznaczone do używania podczas kąpieli pod prysznicem

żelatyna /ˌʒɛlaˈtɨ̃na/ (n)
gelatina
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;

żelazna kurtyna (n)
cortina de ferro
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;

żelazny /ʒɛˈlaznɨ/ (adj)
férreo
  wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo /ʒɛˈlazɔ/ (n)
ferro
  (potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;

żelbet /ˈʒɛlbɛt/ (acronym)
betão armado, concreto armado
  = (budownictwo) żelazobeton;

żeliwo /ʒɛˈlʲivɔ/ (n)
ferro fundido
  (hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żeton /ˈʒɛtɔ̃n/ (n)
ficha
  krążek zastępujący pieniądze m.in. w grach hazardowych;

żeński /ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
feminino
  odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żmija /ˈʒmʲija/ (n)
víbora
  (herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;

żona /ˈʒɔ̃na/ (n)
esposa
  kobieta będąca w związku małżeńskim z inną osobą

żonaty /ʒɔ̃ˈnatɨ/ (adj)
casado
  zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żongler /ˈʒɔ̃ŋɡlɛr/ (n)
malabarista
  artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żołd /ʒɔwt/ (n)
soldo
  pensja, pieniądze dawane żołnierzowi za jego służbę;

żołnierz /ˈʒɔwɲɛʒɛ/ /ˈʒɔwʲɲɛʃ/ (n)
soldado
  (wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołądek /ʒɔˈwɔ̃ndɛk/ (n)
estômago
  (anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądkowy (adj)
gástrico
  związany z żołądkiem, dotyczący żołądka

żołądź /ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑/ (n)
bolota
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;

żubr /ʒupr̥/ (n)
bisonte-europeu, bisão-europeu
  (zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żuchwa /ˈʒuxfa/ (n)
mandíbula
  (anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żuraw /ˈʒuraf/ (n)
grou
  (ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;
guindaste, grou
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;

żurawina /ˌʒuraˈvʲĩna/ (n)
arando, oxicoco, uva-do-monte
  (botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żuć /ʒuʨ̑/ (v)
mastigar
  rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć

żwacz /ʒvaʧ̑/ (n)
rúmen
  (zoologia, zoologiczny) jeden z przedżołądków u przeżuwaczy;

żwawy /ˈʒvavɨ/ (adj)
vivaz
  pełen werwy i temperamentu

żwir /ʒvʲir/ /ˈʒvʲirɨ/ (n)
cascalho, brita
  okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

życie /ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
vida
  (biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;

życzenie /ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
desejo
  w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)
  pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować

życzliwy /ʒɨʧ̑ˈlʲivɨ/ (adj)
benevolente, benévolo
  przychylnie nastawiony do innych ludzi

żyd /ʒɨt/ (n)
judeu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żydowski /ʒɨˈdɔfsʲci/ (adj)
judaico
  związany z Żydami, ich religią, kulturą

żydówka (n)
judia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni judaizmu

żyletka /ʒɨˈlɛtka/ (n)
lâmina de barbear, gilete
  stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa /ʒɨˈrafa/ (n)
girafa
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;

żyrandol /ʒɨˈrãndɔl/ (n)
lustre
  ozdobna, najczęściej wieloramienna, lampa wisząca pod sufitem

żyroskop /ʒɨˈrɔskɔp/ (n)
giroscópio
  (fizyka, fizyczny) szybko obracający się sztywny obiekt zachowujący stały kierunek osi obrotu;

żyto /ˈʒɨtɔ/ (n)
centeio
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych;
  (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno żyta (1.1)

żywego ducha (idiom)
vivalma
  tylko w zaprzeczeniu: (gdzieś nie ma) żadnej osoby[potrzebne źródło], (gdzieś nie ma) nikogo[potrzebne źródło]

żywica /ʒɨˈvʲiʦ̑a/ (n)
resina
  (biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywnościowy (adj)
alimentício
  związany z żywnością, dotyczący żywności

żywopłot /ʒɨˈvɔpwɔt/ (n)
sebe, cerca viva
  płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywy /ˈʒɨvɨ/ (adj)
vivo
  będący w użyciu
  przejawiający oznaki życia
  jasny, jaskrawy, niestonowany
  żwawy, szybki

żyzny /ˈʒɨznɨ/ (adj)
fértil
  (rolnictwo, rolniczy) posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów
  (rolnictwo, rolniczy) dający wysokie plony

żyć /ʒɨʨ̑/ (v)
viver
  bytować w jakichś warunkach
  istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
  obcować z kimś
  trwać

żyła /ˈʒɨwa/ (n)
veia
  (anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;

żyła udowa (n)
veia femoral
  (anatomia, anatomiczny) pień żylny będący przedłużeniem żyły podkolanowej, a przechodząca w żyłę biodrową zewnętrzną

żółta febra (n)
febre amarela
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra, tropikalna choroba zakaźna ludzi i innych naczelnych wywoływana przez flawiwirusa, a przenoszona przez komary, która może objawiać się m.in. gorączką i żółtaczką

żółta kartka /ˈʒuwta ˈkartka/ (n)
cartão amarelo
  (sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka /ʒuwˈtaʧ̑ka/ (n)
icterícia, amarelão
  (medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtko /ˈʒuwtkɔ/ (n)
gema
  (zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka;

żółty /ˈʒuwtɨ/ (adj)
amarelo
  mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółw /ʒuwf/ (n)
tartaruga
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;
  (informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;

żądło /ˈʒɔ̃ndwɔ/ (n)
aguilhão, ferrão
  (zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;