język polski-português FreeDict+WikDict dictionary
edition published: 2020-02-08
language: pl; pt
availability: Licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported license (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/legalcode)

fil /fˈil/ (suffix)
filo
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających amatora lub miłośnika czegoś

fobia /ˈfɔbʲja/ (suffix)
fobia
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś

gram /ɡrˈam/ (suffix)
grama
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z literą, pismem, zapisem, ilustracją

log /lɔk/ (suffix)
logista
  ostatni człon wyrazów złożonych tworzący rzeczowniki określające osoby zajmujące się badaniem, nauką

logia /ˈlɔɟja/ (suffix)
logia
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką

mierz /ˈmʲjɛʒ/ (suffix)
metro
  ostatni człon wyrazów złożonych – nazw przyrządów pomiarowych

skop /skɔp/ (suffix)
scópio
  ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami przyrządów służących do obserwacji i badania

tomia /ˈtɔ̃mʲja/ (suffix)
tomia
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z cięciem, operacją chirurgiczną

AA /a‿ˈː/ (acronym)
AA
  = Anonimowi Alkoholicy;

ABS /a‿bɛ‿ˈːs/ (acronym)
ABS
  (motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

AIDS /ɛjts/ (n)
AIDS
  (medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

Aaron /aˈːrɔ̃n/ (pn)
Aarão, Arão
  (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
Aarão
  obcojęzyczne imię męskie pochodzenia semickiego;

Abakan /aˈbakãn/ (pn)
Abakan
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone nad rzeką Abakan (1.2), stolica Chakasji;

Abchazja /apˈxazʲja/ (pn)
Abecásia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abdiasz /ˈabdjaʃ/ (pn)
Obadias
  (biblijny) postać biblijna, prorok;

Abdon /ˈabdɔ̃n/ (pn)
Abdão
  imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Abel /ˈabɛl/ (pn)
Abel
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Abelard /aˈbɛlart/ (pn)
Abelardo
  imię męskie;

Aberdeen /ˈabɛrdˌin/ (pn)
Aberdeen
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan /abʲˈiʤ̑ãn/ /ˈabʲiʤ̑ãn/ (pn)
Abidjan
  (geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abigail /ˌabʲiɡˈail/ (pn)
Abigail
  imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Abisynia /ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/ (pn)
Abissínia
  (geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

Abisynka /ˌabʲiˈsɨ̃nka/ (n)
abissínia
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Abisynii

Abraham /abˈraxãm/ (pn)
Abraão
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Abram /ˈabrãm/ (pn)
Abraão
  imię męskie

Abruzja /abˈruzʲja/ (pn)
Abruzos
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

Abu Zabi /ˈabu ˈzabʲi/ (pn)
Abu Dhabi
  (geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

Abundiusz /abˈundjuʃ/ (pn)
Abôndio
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Abwehra /abˈvɛra/ (pn)
Abwehr
  (historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;

Achaja /aˈxaja/ (pn)
Acaia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w Grecji;

Achilles /aˈxʲilːɛs/ (pn)
Aquiles
  (mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;

Achitofel /ˌaxʲiˈtɔfɛl/ (pn)
Aitofel
  imię biblijne, doradca króla Dawida, przyłączył się do jego zbuntowanego syna Absaloma;

Adam /ˈadãm/ (pn)
Adão
  imię męskie;

Adelajda /ˌadɛˈlajda/ (pn)
Adelaide
  (geografia, geograficzny) miasto w Australii;

Aden /ˈadɛn/ (pn)
Adem
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską;

Adolf /ˈadɔlf/ (pn)
Adolfo
  imię męskie;

Adonis /aˈdɔ̃ɲis/ (pn)
Adônis
  (mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adygeja /ˌadɨɡˈɛja/ (pn)
Adigueia
  autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop

Afganistan /ˌavɡãˈɲistãn/ (pn)
Afeganistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afgańczyk /avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
afegão
  obywatel Afganistanu

Afroamerykanin /ˌafrɔãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
afro-americana
  (eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) czarnoskóry Amerykanin pochodzenia subsaharyjskiego

Afrodyta /ˌafrɔˈdɨta/ (pn)
Afrodite
  (mitologia grecka) bogini miłości;

Afrodyzja /ˌafrɔˈdɨzʲja/ (pn)
Afrodisias
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

Afryka /ˈafrɨka/ (pn)
África
  (geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afrykanin /ˌafrɨˈkãɲĩn/ (n)
africano
  mieszkaniec Afryki

Agamemnon /ˌaɡamˈɛmnɔn/ (pn)
Agamemnon
  (mitologia grecka) mityczny władca Myken;

Agata /aˈɡata/ (pn)
Ágata
  imię żeńskie;

Agnieszka /aɟˈɲɛʃka/ (pn)
Inês
  imię żeńskie;

Agrigento /ˌaɡriɡˈɛntɔ/ (pn)
Agrigento
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na południowym wybrzeżu Sycylii;

Aisne /aˈisnɛ/ (pn)
Aisne
  (geografia, geograficzny) (administracja) departament w północnej Francji;
  (geografia, geograficzny) rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;

Ajschylos /ajsˈxɨlɔs/ (pn)
Ésquilo
  (historia, historyczny, historycznie) (literacko) starożytny dramatopisarz grecki;

Akadia /aˈkadʲja/ (pn)
Acádia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

Akka /ˈakka/ (pn)
Acre
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie Północnym;

Akra /ˈakra/ (pn)
Accra
  (geografia, geograficzny) stolica Ghany;

Akwinata /ˌakfinˈata/ (pn)
Aquinate
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek Tomasza z Akwinu, świętego Kościoła katolickiego;

Akwitania /ˌakfʲiˈtãɲja/ (pn)
Aquitânia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Akwizgran /aˈkfʲizɡrãn/ (pn)
Aachen
  (geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Al-Falludża /ˈalfallˈudʒa/ (pn)
Falluja
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowym Iraku;

Alabama /ˌalaˈbãma/ (pn)
Alabama
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Aladyn /aˈladɨ̃n/ (pn)
Aladim
  imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

Alaska /aˈlaska/ (pn)
Alasca
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Albania /alˈbãɲja/ (pn)
Albânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albanka /alˈbãŋka/ (n)
albanês
  kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

Albańczyk /alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
albanês
  człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Albert /ˈalbɛrt/ (pn)
Alberto
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Alberta /alˈbɛrta/ (pn)
Alberta
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Albi /ˈalbʲi/ (pn)
Albi
  (geografia, geograficzny) miejscowość na południu Francji, na północny wschód od Tuluzy;

Aldebaran /ˌaldɛˈbarãn/ (pn)
Aldebaran
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Aldona /alˈdɔ̃na/ (pn)
Aldona
  imię żeńskie;

Aleksander /ˌalɛˈksãndɛr/ (pn)
Alexandre
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Aleksandra /ˌalɛˈksãndra/ (pn)
Alexandra
  imię żeńskie;
  (mitologia grecka) (zobacz) Kasandra

Aleksandria /ˌalɛˈksãndrʲja/ (pn)
Alexandria
  (geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleppo /alˈɛppɔ/ (pn)
Alepo
  (geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)
  (geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

Aleuty /alˈɛwtɨ/ (pn)
Ilhas Aleutas
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na północy Oceanu Spokojnego,

Alfons /ˈalfɔ̃w̃s/ (pn)
Alfonso
  imię męskie;

Alghero /alɡˈɛrɔ/ (pn)
Alghero
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina na Sardynii, w prowincji Sassari;

Algier /ˈalʲɟɛr/ (pn)
Argel
  (geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk /alʲˈɟɛrʧ̑ɨk/ (n)
argelino
  obywatel Algierii

Algieria /alʲˈɟɛrʲja/ (pn)
Argélia
  (geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Algierka /alʲˈɟɛrka/ (n)
algeriana
  obywatelka Algierii

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna /alɡʲˈɛrska rɛpˈublikˌa ludˈɔvɔdˌɛmɔkratˈɨtʃna/ (pn)
República Democrática e Popular da Argélia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii

Alicja /aˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Alice
  imię żeńskie;

Allah /ˈalːax/ (pn)
Alá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alma Mater /ˈalma mˈatɛr/ (n)
alma mater
  (podniośle) uniwersytet lub inna wyższa uczelnia

Alojzy /aˈlɔjzɨ/ (pn)
Aloisio
  imię męskie;

Alpy /ˈalpɨ/ (pn)
Alpes
  (geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alpy Górnej Prowansji /ˈalpɨ ɡˈurnɛj prɔvˈansji/ (pn)
Alpes da Alta Provença
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Nadmorskie /ˈalpɨ nadmˈɔrskʲɛ/ (pn)
Alpes Marítimos
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Wysokie /ˈalpɨ vɨsˈɔkʲɛ/ (pn)
Altos-Alpes
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alzacja /alˈzaʦ̑ʲja/ (n)
Alsácia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Alzatczyk /alˈzaṭʧ̑ɨk/ (n)
alsaciano
  mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

Amanda /ãˈmãnda/ (pn)
Amanda
  imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Amazonka /ˌãmaˈzɔ̃nka/ (pn)
Amazonas
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

Ambroży /ãmˈbrɔʒɨ/ (pn)
Ambrósio
  imię męskie;

Amelia /ãˈmɛlʲja/ (pn)
Amélia
  polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Ameryka /ãˈmɛrɨka/ (pn)
América
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa /ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
América do Sul
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna /ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
América do Norte
  (geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Łacińska /ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska/ (pn)
América Latina
  (geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

Ameryka Środkowa /ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/ (pn)
América Central
  (geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykanin /ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
americano
  mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amman /ˈãmːãn/ (pn)
Amã
  (geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amorgos /amˈɔrɡɔs/ (pn)
Amorgos
  (geografia, geograficzny) miejscowość, stolica wyspy (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, położona na wschód od Naksos;

Amos /ˈãmɔs/ (pn)
Amós
  (biblijny) postać biblijna, prorok;

Amsterdam /ãmˈstɛrdãm/ (pn)
Amesterdão, Amsterdão
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amu-daria /ˌãmu‿ˈdarʲja/ (pn)
Amu Dária
  (geografia, geograficzny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Amur /ˈãmur/ (pn)
Amur
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

Anastazja /ˌãnaˈstazʲja/ (pn)
Anastácia
  imię żeńskie;

Anatolia /ˌãnaˈtɔlʲja/ (pn)
Anatólia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja /ˌãndaˈluzʲja/ (pn)
Andaluzia
  (geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andaluzyjka /ˌãndaluˈzɨjka/ (n)
andaluza
  mieszkanka Andaluzji

Andegawenia /ˌandɛɡavˈɛɲʲa/ (pn)
Anjou
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary;

Andora /ãnˈdɔra/ (pn)
Andorra
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andromeda /ˌãndrɔ̃ˈmɛda/ (pn)
Andrômeda, Andrómeda
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
  imię żeńskie;

Andrzej /ˈãnḍʒɛj/ (pn)
André
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Andy /ˈãndɨ/ (pn)
Andes, Cordilheira dos Andes
  (geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Angelika /ˌãŋɡɛˈlʲika/ (pn)
Angélica
  imię żeńskie;

Angielka /ãŋʲˈɟɛlka/ (n)
inglesa
  kobieta narodowości angielskiej

Angl /ˈaŋɡl/ (n)
angla
  (historia, historyczny, historycznie) członek plemienia germańskiego zamieszkującego od V do VI wieku Brytanię;

Anglia /ˈãŋɡlʲja/ (pn)
Inglaterra
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglia Wschodnia /ˈaŋɡlja fsxˈɔdɲʲa/ (pn)
Ânglia Oriental
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna we wschodniej Anglii, obejmująca hrabstwa Norfolk i Suffolk;

Anglik /ˈãŋɡlʲik/ (n)
inglês
  mężczyzna narodowości angielskiej

Angola /ãŋˈɡɔla/ (pn)
Angola
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Anguilla /ˌaŋɡuˈilla/ (pn)
Anguila, Anguilla
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Aniela /ãˈɲɛla/ (pn)
Ângela
  imię żeńskie;

Anioł Stróż /ˈãɲɔw ˈstruʃ/ (n)
anjo da guarda
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Anita /ãˈɲita/ (pn)
Anita
  polskie imię żeńskie przypuszczalnie pochodzenia hiszpańskiego;

Ankara /ãŋˈkara/ (pn)
Ancara
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Ankona /aŋkˈɔna/ (pn)
Ancona
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

Anna /ˈãnːa/ (pn)
Ana
  (oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Antananarywa /ˌãntãnãnaˈrɨva/ (pn)
Antananarivo
  (geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares /ãnˈtarɛs/ (pn)
Antares
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda /ˌãntarkˈtɨda/ (pn)
Antártica
  (geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antigua i Barbuda /ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda/ (pn)
Antígua e Barbuda
  (geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antoni /ãnˈtɔ̃ɲi/ (pn)
Antônio, António
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Antonia /ãnˈtɔ̃ɲja/ (pn)
Antonia
  imię żeńskie;

Antonin /antˈɔɲin/ (pn)
Antonino
  imię męskie

Antwerpia /ãntˈfɛrpʲja/ (pn)
Antuérpia
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antychryst /antˈɨxrɨst/ (pn)
Anticristo
  (wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

Antyle Holenderskie /ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/ (pn)
Antilhas Neerlandesas
  (geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Anubis /ãˈnubʲis/ (pn)
Anúbis
  (mitologia egipska) bóg zmarłych, nekropolii i balsamistów;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1912;

Aosta /aˈɔsta/ (pn)
Aosta
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;

Apeliotes /ˌapɛˈlʲjɔtɛs/ (pn)
Apeliotes
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru wschodniego;

Apeniny /ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/ (pn)
Apeninos
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apia /ˈapʲja/ (pn)
Apia
  (geografia, geograficzny) stolica Samoa;

Apollo /aˈpɔlːɔ/ (pn)
Apolo
  (mitologia grecka) bóg sztuki (muzyki, poezji), światła i wróżbiarstwa, przewodnik muz;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie pochodzenia greckiego; jedno z imion mitologicznych;

Apulia /apˈulja/ (pn)
Apúlia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Arab /ˈarap/ (n)
árabe
  osoba narodowości arabskiej;

Arabia /aˈrabʲja/ (pn)
Arábia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

Arabia Saudyjska /aˈrabʲja sawˈdɨjska/ (pn)
Arábia Saudita
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka /aˈrapka/ (n)
árabe
  kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Arabska Republika Egiptu /arˈapska rɛpˈublikˌa ɛɡʲˈiptu/ (pn)
República Arábica do Egito
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu

Aragonia /ˌaraˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Aragão
  (geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Ararat /aˈrarat/ (pn)
Ararat
  (geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji;

Archangielsk /arˈxãŋʲɟɛlsk/ (pn)
Arkhangelsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

Archimedes /ˌarxʲĩˈmɛdɛs/ (pn)
Arquimedes
  (historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Archipelag Malajski /ˌarçipˈɛlak malˈajski/ (pn)
Arquipélago Malaio
  (geografia, geograficzny) największy archipelag na Ziemi znajdujący się między Azją Południowo-Wschodnią a Australią;

Ardeny /ardˈɛnɨ/ (pn)
Ardenas
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;
  (geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;

Ares /ˈarɛs/ (pn)
Ares
  (mitologia grecka) bóg wojny;

Argentyna /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Argentina
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentyńczyk /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
argentino
  obywatel Argentyny

Argolida /ˌarɡɔlˈida/ (pn)
Argólida
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;

Argonauta /ˌarɡɔnˈawta/ (n)
argonauta
  (mitologia grecka) każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo;

Argos /ˈarɡɔs/ (pn)
Argos
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

Ariel /ˈarʲjɛl/ (pn)
Ariel
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
  (biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

Arizona /ˌarʲiˈzɔ̃na/ (pn)
Arizona
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arka Przymierza /ˈarka pʃɨmjˈɛʒa/ (pn)
Arca da Aliança
  (biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

Arkadia /arˈkadʲja/ (pn)
Arcádia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

Arkadiusz /arˈkadʲjuʃ/ (pn)
Arcádio
  imię męskie;

Arkansas /arˈkãw̃zas/ /ˈarkãw̃sɔ/ (pn)
Arkansas
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arktur /ˈarktur/ (pn)
Arcturus
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Arktyka /ˈarktɨka/ (pn)
ártico
  (geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armenia /arˈmɛ̃ɲja/ (pn)
Arménia, Armênia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armeńczyk /arˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
arménio
  obywatel Armenii

Armoryka /ˌarmɔrˈɨka/ (pn)
Armórica
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

Arseniusz /arˈsɛ̃ɲuʃ/ (pn)
Arsenio, Arsénio, Arsênio
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Artakserkses /ˌartaksˈɛrksɛs/ (pn)
Artaxerxes
  historyczne perskie imię męskie

Artemida /ˌartɛ̃ˈmʲida/ (pn)
Artemisa
  (mitologia grecka) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, bagien, źródeł leczniczych), łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

Artur /ˈartur/ (pn)
Artur
  imię męskie;

Aruba /aˈruba/ (pn)
Aruba
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arystoteles /ˌarɨstɔˈtɛlɛs/ (pn)
Aristóteles
  (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

Asklepios /asˈklɛpʲjɔs/ (pn)
Asclépio
  (mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

Astana /aˈstãna/ (pn)
Astana
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Kazachstanu;

Astrachań /aˈstraxãɲ/ (pn)
Astracã
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

Asturia /astˈurja/ (pn)
Astúrias
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

Asturyjczyk /ˌasturˈɨjtʃɨk/ (n)
asturiano
  mieszkaniec Asturii

Asyria /aˈsɨrʲja/ (pn)
Assíria
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Asyryjczyk /ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
assírio
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;

Aszchabad /aʃˈxabat/ (pn)
Ashgabat
  (geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu;

Atena /aˈtɛ̃na/ (pn)
Atena
  (mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków;

Ateny /aˈtɛ̃nɨ/ (pn)
Atenas
  (geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Atlanta /atlˈanta/ (pn)
Atlanta
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;

Atlantyda /ˌatlãnˈtɨda/ (pn)
Atlântida
  (mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;

Attyka /attˈɨka/ (pn)
Ática
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Augiasz /ˈawɡʲaʃ/ (pn)
Aúgias
  (mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Augsburg /ˈawɡzburk/ (pn)
Augsburgo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

Augustyn /awˈɡustɨ̃n/ (pn)
Agostinho
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Auschwitz /ˈawʃfits/ (pn)
Auschwitz
  (historia, historyczny, historycznie) = KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

Australia /awˈstralʲja/ (pn)
Austrália
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
  (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australia Zachodnia /awstrˈalja zaxˈɔdɲʲa/ (pn)
Austrália Ocidental
  (geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

Australijczyk /ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
australiano
  mieszkaniec, obywatel Australii

Austria /ˈawstrʲja/ (pn)
Áustria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriaczka /awstrʲˈjaʧ̑ka/ (n)
austríaca
  mieszkanka lub obywatelka Austrii

Austriak /ˈawstrʲjak/ (n)
austríaco
  mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry /ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Áustria-Hungria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Awinion /aˈvʲĩɲɔ̃n/ (pn)
Avinhão
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azerbejdżan /ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn/ (pn)
Azerbaijão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azerbejdżanin /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãɲĩn/ (n)
azerbaijano
  mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Azja /ˈazʲja/ (pn)
Ásia
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza /ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/ (pn)
Ásia Menor
  (geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azja Południowo-Wschodnia /ˈazja pˌɔwudɲʲˈɔvɔfsxˈɔdɲʲa/ (n)
Sueste asiático
  (geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

Azja Środkowa /ˈazja ɕrɔtkˈɔva/ (n)
Ásia Central
  (geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

Azjatka /aˈzʲjatka/ (n)
asiática
  mieszkanka Azji

Azory /aˈzɔrɨ/ (pn)
Açores
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Babilon /baˈbʲilɔ̃n/ (pn)
Babilônia
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Badenia-Wirtembergia /ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/ (pn)
Baden-Württemberg
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad /ˈbaɡdat/ (pn)
Bagdade, Bagdá
  (geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Bahamy /baˈxãmɨ/ (pn)
Bahamas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

Bahrajn /ˈbaxrajn/ (pn)
Bahrein, Barém
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bajkał /ˈbajkaw/ (pn)
Baical
  (geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Bajkonur /bajkˈɔnur/ (pn)
Baiconur
  (geografia, geograficzny) rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

Bajonna /bajˈɔnna/ (pn)
Baiona
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Francji;

Baktria /bˈaktrja/ (pn)
Báctria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Baku /ˈbaku/ (pn)
Baku
  (geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

Bali /bˈali/ (pn)
Bali
  (geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich;

Bandżul /ˈbãn͇ʤ̑ul/ (pn)
Banjul
  (geografia, geograficzny) stolica Gambii;

Bangalur /baŋɡˈalur/ (n)
Bangalore
  (geografia, geograficzny) Bangaluru, miasto w południowych Indiach (oficjalna nazwa do 2006 roku);

Bangkok /ˈbãŋkːɔk/ (pn)
Banguecoque, Bangkok
  (geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz /bãŋɡˈladɛʃ/ (pn)
Bangladesh, Bangladeche
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Baran /ˈbarãn/ (pn)
Áries
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Baranek Boży /baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ/ (pn)
Cordeiro de Deus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

Barbados /barˈbadɔs/ (pn)
Barbados
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Barbara /barˈbara/ (pn)
Bárbara
  polskie imię żeńskie;

Barcelona /ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na/ (pn)
Barcelona
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Bari /bari/ (pn)
Bari
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

Barnaba /barˈnaba/ (pn)
Barnabé
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia aramejskiego;

Barnauł /bˈarnaww/ (pn)
Barnaul
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Bartłomiej /bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j/ (pn)
Bartolomeu
  imię męskie;

Baruch /bˈarux/ (pn)
Baruque
  (biblijny) postać biblijna;
  rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego;

Bask /bask/ (n)
basco
  członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Bastia /bˈastja/ (pn)
Bastia
  (geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

Bawaria /baˈvarʲja/ (pn)
Baviera, Bavária
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bazylea /ˌbazɨˈlɛa/ (pn)
Basileia
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Bazyli /baˈzɨlʲi/ (pn)
Basílio
  imię męskie;

Bazylisa /bˌazɨlˈisa/ (pn)
Vasilisa
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Bałkany /bawˈkãnɨ/ (pn)
Balcãs
  (geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

Bałtyka /bawˈtɨka/ (pn)
Báltica
  (geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Beduin /bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn/ (n)
beduíno
  (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut /ˈbɛjrut/ (pn)
Beirute
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu;

Belfast /ˈbɛlfast/ (pn)
Belfast
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

Belgia /ˈbɛlʲɟja/ (n)
Bélgica
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgrad /ˈbɛlɡrat/ (pn)
Belgrado
  stolica Serbii;

Belize /bɛˈlʲizɛ/ (pn)
Belize
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Benedykt /bɛ̃ˈnɛdɨkt/ (pn)
Benedito, Bento
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Benewent /bɛnˈɛvɛnt/ (pn)
Benevento
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2);

Bengal /ˈbɛ̃ŋɡal/ (pn)
Bengala
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Bengalka /bɛŋɡˈalka/ (n)
bengali
  (etnografia, etnograficzny) członkini azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal

Beniamin /bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/ (pn)
Benjamim
  polskie imię męskie hebrajskiego pochodzenia;

Benin /ˈbɛ̃ɲĩn/ (pn)
Benim
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Beocja /bɛˈɔʦ̑ʲja/ (n)
Beócia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Grecji;
  (geografia, geograficzny) nomos w środkowej Grecji

Berberia /bɛrbˈɛrja/ (pn)
Berberia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską;

Bergamo /bɛrɡˈamɔ/ (pn)
Bérgamo
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

Berlin /ˈbɛrlʲĩn/ (pn)
Berlim
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni /ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/ (n)
Berlim Ocidental
  (historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudy /bɛrˈmudɨ/ (pn)
Bermudas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Bernard /ˈbɛrnart/ (pn)
Bernardo
  imię męskie;

Berno /ˈbɛrnɔ/ (pn)
Berna
  (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;

Besarabia /bˌɛsarˈabja/ (pn)
Bessarábia
  (geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Betelgeza /bˌɛtɛlɡˈɛza/ (pn)
Betelgeuse
  (astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

Betesda /bɛtˈɛzda/ (pn)
Betesda
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Betlejem /bɛˈtlɛjɛ̃m/ (pn)
Belém
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bhutan /ˈbutãn/ (pn)
Butão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Bianka /ˈbʲjãŋka/ (pn)
Bianca
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
  imię żeńskie;

Białoruś /bʲjaˈwɔruɕ/ (n)
Bielorrússia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Biały Dom /bjˈawɨ dˈɔm/ (pn)
Casa Branca
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;

Biblia /ˈbʲiblʲja/ (n)
Bíblia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Birma /ˈbʲirma/ (pn)
Birmânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Birobidżan /bʲˌirɔbʲˈidʒan/ (pn)
Birobidjan
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem;

Bitynia /bʲitˈɨɲʲa/ (pn)
Bitínia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;

Bizancjum /bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm/ (pn)
Bizâncio
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;

Bliski Wschód /ˈblʲisʲci ˈfsxut/ (pn)
Médio Oriente, Oriente Próximo
  (geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta /blʲiʑˈɲɛ̃nta/ (pn)
Gêmeos, Gémeos
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Bogota /bɔˈɡɔta/ (pn)
Bogotá
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii;

Boliwia /bɔˈlʲivʲja/ (pn)
Bolívia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Bolonia /bɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Bolonha
  (geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bolzano /bɔlzˈanɔ/ (pn)
Bolzano
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

Bombaj /ˈbɔ̃mbaj/ (pn)
Bombaim
  (geografia, geograficzny) miasto w Indiach;

Bonawentura /ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura/ (pn)
Boaventura
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Bonn /bˈɔnn/ (pn)
Bona
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Booz /bˈɔɔs/ (pn)
Boaz
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego

Bordeaux /bɔʁdo/ (pn)
Bordéus
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania;

Bordżomi /bɔrdʒˈɔmi/ (pn)
Borjomi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;

Boreasz /bɔˈrɛaʃ/ (pn)
Bóreas
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru północnego, utożsamiany z rzymskim Akwilonem;

Borys /ˈbɔrɨs/ (pn)
Bóris
  polskie imię męskie;

Bosfor /ˈbɔsfɔr/ (pn)
Bósforo
  (geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Boston /ˈbɔstɔ̃n/ (pn)
Boston
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Botswana /bɔtsˈfãna/ (pn)
Botsuana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bośnia /ˈbɔɕɲa/ (pn)
Bósnia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

Bośnia i Hercegowina /ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna/ (pn)
Bósnia e Herzegovina, Bósnia-Herzegóvina
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Bośniak /ˈbɔɕɲak/ (n)
bósnio
  mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

Boże Ciało /ˈbɔʒɛ ˈʨ̑awɔ/ (n)
Corpus Christi
  (potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej;

Boże Narodzenie /ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (pn)
Natal
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Brabancja Północna /brabˈantsja puwnˈɔtsna/ (pn)
Brabante do Norte
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;

Brandenburg /ˈbrãndɛ̃nburk/ (pn)
Brandeburgo
  (geografia, geograficzny) (skrót, skrótowiec, skrótowo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

Brandenburgia /brˌandɛnbˈurɡja/ (pn)
Brandeburgo
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Brasília /brasˈilja/ (pn)
Brasília
  (geografia, geograficzny) stolica Brazylii;

Bratysława /ˌbratɨˈswava/ (pn)
Bratislava
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia /braˈzɨlʲja/ (pn)
Brasil
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk /ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
brasileiro
  obywatel Brazylii

Brazylijka /ˌbrazɨˈlʲijka/ (n)
brasileira
  obywatelka Brazylii

Brema /ˈbrɛ̃ma/ (pn)
Bremen
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

Brest /brɛst/ (pn)
Brest
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania;

Bretania /brɛˈtãɲja/ (pn)
Bretanha
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Briańsk /brjˈaɲsk/ (pn)
Briansk
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego

Brugia /brˈuɡja/ (pn)
Bruges
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Bruksela /bruˈksɛla/ (pn)
Bruxelas
  (geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei /brũˈnɛji/ (pn)
Brunei
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brygida /brɨˈɟida/ (pn)
Brígida
  imię żeńskie;

Brytania /brɨtˈaɲʲa/ (pn)
Grã-Bretanha
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów
  (rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie

Brytyjczyk /brɨˈtɨjʧ̑ɨk/ (n)
britânica
  obywatel Wielkiej Brytanii

Brytyjskie Wyspy Dziewicze /brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ/ (pn)
Ilhas Virgens Britânicas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Bryzgowia /brɨzɡˈɔvja/ (pn)
Brisgóvia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;

Brześć /bʒˈɛɕtɕ/ (pn)
Brest
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

Bucefał /butsˈɛfaw/ (pn)
Bucéfalo
  (historia, historyczny, historycznie) koń Aleksandra Wielkiego;

Buchara /buxˈara/ (n)
Bucara
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Budapeszt /buˈdapɛʃt/ (pn)
Budapeste
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Buenos Aires /buˈɛnɔs aˈirɛs/ (pn)
Buenos Aires
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny;

Bukareszt /buˈkarɛʃt/ (pn)
Bucareste
  (geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Burgas /bˈurɡas/ (pn)
Burgas
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym;

Burgenland /burˈɡɛ̃nlãnt/ (pn)
Burgenland
  (geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii;

Burgundia /burˈɡũndʲja/ (pn)
Borgonha
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Buriacja /burʲˈjat͡s.ja/ (pn)
Buriácia
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Burkina Faso /burʲˈcĩna ˈfasɔ/ (pn)
Burquina Faso, Burkina Faso
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Burundi /buˈrũndʲi/ (pn)
Burúndi
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bułgar /ˈbuwɡar/ (n)
búlgaro
  człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria /buwˈɡarʲja/ (n)
Bulgária
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Byblos /bˈɨblɔs/ (pn)
Biblo
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;

Bydgoszcz /ˈbɨdɡɔʃʧ̑/ (pn)
Bydgoszcz
  (geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

Byk /bɨk/ (pn)
Touro, Taurus
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii /ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji/ (pn)
Antiga República Jugoslava de Macedónia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ

Bóg /buk/ (n)
Deus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Bóg Ojciec /bˈuk ˈɔjtɕɛts/ (pn)
Deus, o Pai
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;

Błagowieszczeńsk /bwˌaɡɔvʲˈɛʃtʃɛɲsk/ (pn)
Blagoveshchensk
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem;

Błażej /ˈbwaʒɛj/ (pn)
Bras
  imię męskie;

Cagliari /tsaɡljˈari/ (pn)
Cagliari
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia;

Canberra /kanbˈɛra/ (pn)
Camberra
  (geografia, geograficzny) stolica Australii;

Cannes /kˈannɛs/ (pn)
Cannes
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Caracas /kaˈrakas/ (pn)
Caracas
  (geografia, geograficzny) stolica Wenezueli;

Carcassonne /tsˌartsassˈɔnnɛ/ (pn)
Carcassonne
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji, w Oksytanii

Carmen /ˈkarmɛ̃n/ (pn)
Carmen
  imię żeńskie;

Casablanca /tsˌasablˈantsa/ (pn)
Casablanca
  (geografia, geograficzny) największe miasto Maroka;

Cchinwali /tsçinvˈali/ (pn)
Tskhinvali
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;

Cecylia /ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Cecília
  imię żeńskie;

Cecyliusz /tsɛtsˈɨljuʃ/ (pn)
Cecílio
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Cefeusz /ʦ̑ɛˈfɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Cefeu
  (mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);
  (mitologia grecka) król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

Cejlon /ˈʦ̑ɛjlɔ̃n/ (pn)
Ceilão
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim;

Celt /ʦ̑ɛlt/ (n)
celta
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy

Cerber /ˈʦ̑ɛrbɛr/ (pn)
Cérbero
  (mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Ceres /ˈʦ̑ɛrɛs/ (pn)
Ceres
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
  (mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

Cezar /tsˈɛzar/ (n)
César
  (historia, historyczny, historycznie) przydomek rodowy Juliusza Cezara
Caesar salad
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu

Cezarea /tsˌɛzarˈɛa/ (pn)
Cesareia
  (geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;

Cezarea Filipowa /tsˌɛzarˈɛa fˌilipˈɔva/ (pn)
Cesareia de Filipe
  (geografia, geograficzny) starożytne miasto w Palestynie, w Galilei;

Cezaria /tsɛzˈarja/ (pn)
Cesária
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Chabarowsk /xaˈbarɔfsk/ (pn)
Khabarovsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;

Chanty-Mansyjsk /ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk/ (pn)
Khanty-Mansiysk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Chanuka /xanˈuka/ (n)
Chanucá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;

Charków /ˈxarkuf/ (pn)
Carcóvia
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Charon /ˈxarɔ̃n/ (pn)
Caronte
  (mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;
  (astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;

Chartum /ˈxartũm/ (pn)
Cartum
  (geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Charybda /xarˈɨbda/ (pn)
Caríbdis
  (mitologia grecka) córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Cheronea /ˌxɛrɔ̃ˈnɛa/ (pn)
Queroneia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja /ˌxɛrɔ̃ˈnɛja/ (pn)
Queroneia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chersoń /xˈɛrsɔɲ/ (pn)
Kherson
  (geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;

Chicago /ʃikˈaɡɔ/ (pn)
Chicago
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Chile /ˈʧ̑ʲilɛ/ (pn)
Chile
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chilijczyk /ʧ̑ʲiˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
chileno
  obywatel Chile

Chiny /ˈxʲĩnɨ/ (pn)
China
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chińczyk /ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
chinês
  obywatel Chin
  osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa /ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva/ (pn)
República Popular da China
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chlodwig /xlˈɔdvik/ (pn)
Luís
  imię męskie

Chloe /xlˈɔɛ/ (pn)
Cloé
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Chociebuż /xɔˈʨ̑ɛbuʃ/ (pn)
Cottbus
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnich Niemczech;

Chorwacja /xɔrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
Croácia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat /ˈxɔrvat/ (n)
croata
  człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chronos /xrˈɔnɔs/ (pn)
Chronos
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Chrystus /ˈxrɨstus/ (pn)
Cristo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Connecticut /kəˈnɛtikət/ (pn)
Conecticute
  (geografia, geograficzny) stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego;

Cremona /krɛmˈɔna/ (pn)
Cremona
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, położone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);

Cygan /ˈʦ̑ɨɡãn/ (n)
cigano
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cyganka /tsɨɡˈaŋka/ (n)
cigana
  (etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości cygańskiej

Cyklady /tsɨklˈadɨ/ (pn)
Cíclades
  (geografia, geograficzny) archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji;

Cylicja /tsɨlˈitsja/ (pn)
Cilícia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;

Cypr /ʦ̑ɨpr̥/ (pn)
Chipre
  (geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
  (geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cyprian /ˈʦ̑ɨprʲjãn/ (pn)
Cipriano
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Cypryjczyk /ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk/ (n)
cipriota
  obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrena /tsɨrˈɛna/ (pn)
Cirene
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Cyrenajka /ˌʦ̑ɨrɛ̃ˈnajka/ (pn)
Cirenaica
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Czad /ʧ̑at/ (pn)
Chade
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;

Czarnobyl /tʃarnˈɔbɨl/ (pn)
Chernobyl
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;

Czarnogóra /ˌʧ̑arnɔˈɡura/ (n)
Montenegro
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czeboksary /tʃˌɛbɔksˈarɨ/ (pn)
Cheboksary
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Czech /ʧ̑ɛx/ (n)
boémio, boêmio
  mieszkaniec Czech (krainy historycznej)

Czechosłowacja /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Checoslováquia, Tchecoslováquia
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy /ˈʧ̑ɛxɨ/ (pn)
Boémia, Boêmia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Chéquia, Tchéquia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczenia /ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja/ (pn)
Chechênia
  (geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czelabińsk /ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk/ (pn)
Cheliabinsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;

Czerkiesk /tʃˈɛrkʲɛsk/ (pn)
Tcherkesk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji;

Czerwony Krzyż /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ/ (pn)
Cruz Vermelha
  (potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czo Oju /tʃˈɔː ˈɔju/ (pn)
Cho Oyu
  (geografia, geograficzny) szczyt w Himalajach;

Czyta /tʃˈɨta/ (pn)
Chita, Tchita
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;

Częstochowa /ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva/ (pn)
Częstochowa
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski;

DNA /dɛ‿ɛ̃n‿ˈa/ (acronym)
ADN
  = (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;

Dafne /ˈdafnɛ/ (pn)
Dafne
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;

Dagestan /daˈɡɛstãn/ (n)
Daguestão
  (geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dakar /ˈdakar/ (pn)
Dakar
  (geografia, geograficzny) stolica Senegalu;

Dakota Południowa /daˈkɔta ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Dakota do Sul
  (geografia, geograficzny) stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych;

Dakota Północna /daˈkɔta puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Dakota do Norte
  (geografia, geograficzny) stan na północy Stanów Zjednoczonych;

Daleki Wschód /daˈlɛci ˈfsxut/ (n)
Extremo Oriente
  (geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Dalila /daˈlʲila/ (pn)
Dalila
  imię żeńskie;

Dalmacja /dalˈmaʦ̑ʲja/ (pn)
Dalmácia
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Damaszek /dãˈmaʃɛk/ (pn)
Damasco
  (geografia, geograficzny) stolica Syrii;

Damian /ˈdãmʲjãn/ (pn)
Damião
  imię męskie;

Dania /ˈdãɲja/ (pn)
Dinamarca
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel /ˈdãɲɛl/ (pn)
Daniel, Danilo
  imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Dardanele /ˌdardãˈnɛlɛ/ (n)
Dardanelos
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą;

Dariusz /ˈdarʲjuʃ/ (pn)
Dario
  imię męskie pochodzenia staroperskiego;

Dawid /ˈdavʲit/ (pn)
Davi
  imię męskie;

Debora /dɛbˈɔra/ (pn)
Débora
  (biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;
  imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Dekan /ˈdɛkãn/ (pn)
Decão
  (geografia, geograficzny) rozległy płaskowyż w centralnej i południowej części Półwyspu Indyjskiego;

Delta Rodanu /dˈɛlta rɔdˈanu/ (pn)
Bocas do Ródano
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Demeter /dɛ̃ˈmɛtɛr/ (pn)
Demetra
  (mitologia grecka) bogini ziemi uprawnej, urodzaju, zboża i rolnictwa, utożsamiana z rzymską Ceres;

Demokratyczna Republika Konga /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
República Democrática do Congo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj/ (pn)
República Democrática de São Tomé e Príncipe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce

Detroit /dɛtrˈɔit/ (pn)
Detroit
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan;
  (geografia, geograficzny) rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miast i gmin w Stanach Zjednoczonych;

Diana /ˈdʲjãna/ (pn)
Diana
  (mitologia rzymska) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, źródeł leczniczych), utożsamiana z grecką Artemidą;
  imię żeńskie;

Diego /djˈɛɡɔ/ (pn)
Diogo, Diego
  hiszpańskie imię męskie

Diogenes /dʲjɔˈɡɛ̃nɛs/ (pn)
Diógenes
  (filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;
  greckie imię męskie;

Dionizy /dʲjɔ̇̃ˈɲizɨ/ (pn)
Dinis, Diniz, Dionísio
  imię męskie;

Disney /dʲˈisnɛj/ (pn)
Disney
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwisko twórcy amerykańskiego koncernu filmowego

Disneyland /dʲˌisnɛˈɨlant/ (pn)
Disneylândia
  (turystyka, turystyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wspólna nazwa kilku parków rozrywki tematycznie związanych z produkcjami The Walt Disney Company;

Dniepr /dʲɲɛpr̥/ (pn)
Dniepre, Borístenes, Dnieper
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dodekanez /dˌɔdɛkˈanɛs/ (pn)
Dodecaneso
  (geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;

Dolna Bawaria /dˈɔlna bavˈarja/ (pn)
Baixa Baviera
  (geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut;

Dolna Frankonia /dˈɔlna fraŋkˈɔɲʲa/ (pn)
Baixa Francónia
  (geografia, geograficzny) okręg i rejencja w północno-zachodniej Bawarii;

Dolna Normandia /dˈɔlna nɔrmˈandja/ (pn)
Baixa-Normandia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji;

Dolna Saksonia /dˈɔlna saksˈɔɲʲa/ (pn)
Baixa Saxônia
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dominik /dɔ̃ˈmʲĩɲik/ (pn)
Domingos
  imię męskie;

Dominika /ˌdɔ̃mʲĩˈɲika/ (pn)
Domínica, Dominica
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;

Dominikana /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna/ (pn)
República Dominicana
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Donieck /ˈdɔ̃ɲɛʦ̑k/ (pn)
Donetsk
  (geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy;

Dorota /dɔˈrɔta/ (pn)
Doroteia
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Drezno /ˈdrɛznɔ/ (pn)
Dresden
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna /ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na/ (pn)
Via Láctea
  (astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Dubaj /ˈdubaj/ (pn)
Dubai
  (geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie;
  (geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1);

Dublin /ˈdublʲĩn/ (pn)
Dublin
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Dubrownik /duˈbrɔvʲɲik/ (pn)
Dubrovnik
  (geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem;

Duch Święty /ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (pn)
Espírito Santo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dunaj /ˈdũnaj/ (pn)
Danúbio
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunkierka /dũŋʲˈcɛrka/ (pn)
Dunquerque
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji;

Duszanbe /duˈʃãnbɛ/ (pn)
Dushanbe
  (geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu;

Dzielnica Łacińska /dʑɛlɲˈitsa watɕˈiɲska/ (pn)
Bairro Latino
  (geografia, geograficzny) (administracja) uniwersytecka dzielnica Paryża;

Dzień Matki /dʑˈɛɲ mˈatki/ (n)
Dia das Mães
  święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;

Dżakarta /ʤ̑aˈkarta/ (pn)
Jacarta
  (geografia, geograficzny) stolica Indonezji;

Dżalalabad /dʒˌalalˈabat/ (pn)
Jalalabad
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

Dżibuti /ʤ̑ʲiˈbutʲi/ (pn)
Jibuti
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

EBI /ˈɛbʲi/ (acronym)
BEI
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Inwestycyjny;

EBOR /ˈɛbɔr/ (acronym)
BERD
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

EBOiR /ɛbɔˈir/ (acronym)
BERD
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

ESBC /ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
SEBC
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych;

ETPC /ˌɛ‿tɛ‿pɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
TEDH
  = Europejski Trybunał Praw Człowieka

Ebro /ˈɛbrɔ/ (pn)
Ebro
  (geografia, geograficzny) rzeka w Hiszpanii;

Eden /ˈɛdɛn/ (pn)
Éden
  (biblijny) raj, ogród rajski;

Edward /ˈɛdvart/ (pn)
Eduardo, Duarte
  imię męskie;

Edynburg /ɛˈdɨ̃nburk/ (pn)
Edimburgo
  (geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Edyta /ɛˈdɨta/ (pn)
Edite
  polskie imię żeńskie;

Efraim /ɛfrˈaim/ (pn)
Efraim
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) biblijne imię męskie
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) nazwa jednego z dawnych plemion Izraela
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jeden z regionów Izraela w środkowej części tego kraju

Efrem /ˈɛfrɛm/ (pn)
Efrém
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Egina /ɛˈɟĩna/ (pn)
Egina
  (geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich;

Egipcjanin /ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
egípcio
  mieszkaniec Egiptu

Egipt /ˈɛɟipt/ (pn)
Egito, Egipto
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Ekwador /ɛˈkfadɔr/ (pn)
Equador
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Eleonora /ˌɛlɛɔ̃ˈnɔra/ (pn)
Leonor
  imię żeńskie;

Eliasz /ˈɛlʲjaʃ/ (pn)
Elias
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Eliza /ɛˈlʲiza/ (n)
Elisa
  imię żeńskie

Elżbieta /ɛlʒˈbʲjɛta/ (pn)
Elisabete, Isabel
  polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Emilia /ɛ̃ˈmʲilʲja/ (pn)
Emília
  imię żeńskie;

Emilia-Romania /ˌɛ̃mʲilʲja‿rɔ̃ˈmãɲja/ (pn)
Emília-Romanha
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech;

Enceladus /ˌɛntsɛlˈadus/ (pn)
Encélado
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Eneasz /ɛnˈɛaʃ/ (pn)
Eneias
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Epifaniusz /ˌɛpifˈaɲʲuʃ/ (pn)
Epifânio
  imię męskie;

Epir /ˈɛpir/ (pn)
Épiro
  (geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Eris /ˈɛrʲis/ (pn)
Éris
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;

Eros /ˈɛrɔs/ (pn)
Eros
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 433;

Eryk /ˈɛrɨk/ (pn)
Érico
  imię męskie;

Erytrea /ˌɛrɨˈtrɛa/ (pn)
Eritreia, Eritréia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erywań /ɛˈrɨvãɲ/ (pn)
Erevan
  (geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Estera /ɛˈstɛra/ (pn)
Ester
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Estonia /ɛˈstɔ̃ɲja/ (pn)
Estónia, Estônia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estonka /ɛˈstɔ̃ŋka/ (n)
estoniana
  kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej, obywatelka Estonii

Estremadura /ˌɛstrɛmadˈura/ (pn)
Estremadura
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Méridzie;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i dawna prowincja w zachodniej części Portugalii;

Etiopczyk /ɛˈtʲjɔpʧ̑ɨk/ (n)
etíope
  obywatel Etiopii

Etiopia /ɛˈtʲjɔpʲja/ (pn)
Etiópia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etol /ˈɛtɔl/ (n)
etólio
  mieszkaniec Etolii

Etolia /ɛˈtɔlʲja/ (pn)
Etólia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji

Etruria /ɛˈtrurʲja/ (pn)
Etrúria
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;

Eubeja /ɛwbˈɛja/ (pn)
Eubeia, Negroponte
  (geografia, geograficzny) przybrzeżna wyspa grecka w zachodniej części Morza Egejskiego;

Eufemia /ɛwˈfɛ̃mʲja/ (pn)
Eufêmia
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Eugenia /ɛwˈɡɛ̃ɲja/ (pn)
Eugénia
  imię żeńskie;

Eugeniusz /ɛwˈɡɛ̃ɲuʃ/ (pn)
Eugênio
  imię męskie;

Euklides /ɛwˈklʲidɛs/ (pn)
Euclides
  grecki matematyk;

Eurazja /ɛwˈrazʲja/ (n)
Eurásia
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa /ɛwˈrɔpa/ (pn)
Europa
  (geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
  (mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;

Europa Południowa /ɛwrˈɔpa pˌɔwudɲʲˈɔva/ (n)
Europa meridional
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej

Europa Północna /ɛwrˈɔpa puwnˈɔtsna/ (n)
Europa setentrional
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej

Europa Wschodnia /ɛwrˈɔpa fsxˈɔdɲʲa/ (n)
Leste Europeu
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Zachodnia /ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa/ (n)
Europa Ocidental, Oeste Europeu
  (geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;

Europa Środkowa /ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva/ (pn)
Europa Central
  (geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;

Europejczyk /ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk/ (n)
europeu
  mieszkaniec Europy

Europejka /ˌɛwrɔˈpɛjka/ (n)
europeia
  mieszkanka Europy

Euterpe /ɛwˈtɛrpɛ/ (pn)
Euterpe
  (mitologia grecka) muza poezji lirycznej i gry na aulosie, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Eutyches /ɛwtˈɨxɛs/ (pn)
Eutiques
  historyczne imię męskie pochodzenia greckiego

Ewa /ˈɛva/ (pn)
Eva
  (biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
  polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Ewaryst /ɛvˈarɨst/ (pn)
Evaristo
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Ewarysta /ˌɛvarˈɨsta/ (pn)
Evarista
  imię żeńskie;

Ezaw /ˈɛzaf/ (pn)
Esaú
  biblijne imię męskie

Ezdrasz /ˈɛzdraʃ/ (pn)
Esdras
  imię męskie;

Ezechiel /ɛˈzɛxʲjɛl/ (pn)
Ezequiel
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Ezop /ˈɛzɔp/ (pn)
Esopo
  (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Fabian /ˈfabʲjãn/ (pn)
Fabiano
  imię męskie;

Facebook /fˌatsɛbˈɔɔk/ (pn)
Facebook
  (informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy serwis społecznościowy;

Fatima /faˈtʲĩma/ (pn)
Fátima
  (geografia, geograficzny) miasto w Portugalii
  arabskie imię żeńskie

Federacja Rosyjska /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska/ (pn)
Federação Russa
  (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Federacyjna Republika Brazylii /ˌfɛdɛraˈʦ̑ɨjna rɛˈpublʲika braˈzɨlʲji/ (pn)
República Federativa do Brasil
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Brazylii, państwa w Ameryce Południowej

Federalna Demokratyczna Republika Etiopii /fˌɛdɛrˈalna dˌɛmɔkratˈɨtʃna rɛpˈublikˌa ɛtjˈɔpji/ (pn)
República Democrática Federal da Etiópia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii

Federalna Republika Nigerii /fˌɛdɛrˈalna rɛpˈublikˌa ɲiɡˈɛrji/ (pn)
República Federal da Nigéria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nigerii

Federalna Republika Somalii /fˌɛdɛrˈalna rɛpˈublikˌa sɔmˈalji/ (pn)
República Federal da Somália
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Somalii jako państwa

Felicyta /fˌɛlitsˈɨta/ (pn)
Felicidade
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Fenicja /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja/ (pn)
Fenícia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Feniks /ˈfɛ̃ɲiks/ (pn)
Fénix
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ferdynand /fɛrˈdɨ̃nãnt/ (pn)
Fernão
  imię męskie;

Fidżi /ˈfʲiʤ̑ʲi/ (pn)
Fiji
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Filadelfia /ˌfʲilaˈdɛlfʲja/ (pn)
Filadélfia
  (geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;

Filemon /fʲiˈlɛ̃mɔ̃n/ (pn)
Filemom
  imię męskie;

Filip /ˈfʲilʲip/ (pn)
Felipe, Filipe
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Filipiny /ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ/ (pn)
Filipinas
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Filipińczyk /ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
filipino
  obywatel Filipin

Filistyn /filˈistɨn/ (n)
filisteu
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Filistei;

Filomena /ˌfʲilɔ̃ˈmɛ̃na/ (pn)
Filomena
  imię żeńskie;

Fin /fʲĩn/ (n)
finlandês
  człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finka /ˈfʲĩnka/ (n)
finlandesa
  kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii

Finlandia /fʲĩnˈlãndʲja/ (pn)
Finlândia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Flandria /ˈflãndrʲja/ (pn)
Flandres
  (geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii

Florencja /flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Florença
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Florentyna /flˌɔrɛntˈɨna/ (n)
Florentina
  imię żeńskie

Floryda /flɔˈrɨda/ (n)
Flórida
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej;

Fobos /ˈfɔbɔs/ (pn)
Fobos
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie strachu, towarzysz Aresa na polu bitwy;
  (astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Fokida /fɔkˈida/ (pn)
Fócida
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielka kraina w środkowej Grecji, na terenie której znajdowały się słynne z wyroczni Delfy i góra Parnas;

Formoza /fɔrmˈɔza/ (pn)
Formosa
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa wyspy Tajwan

Franciszek /frãɲˈʨ̑iʃɛk/ (pn)
Francisco
  imię męskie pochodzenia germańskiego;

Franciszka /frãɲˈʨ̑iʃka/ (pn)
Francisca
  imię żeńskie;

Francja /ˈfrãnʦ̑ʲja/ (n)
França
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz /ˈfrãnʦ̑us/ (n)
francês
  człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka /frãnˈʦ̑uska/ (n)
francesa
  kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Frankfurt /ˈfrãŋkfurt/ (pn)
Francoforte
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Frankfurt nad Menem
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Frankfurt nad Odrą

Freja /ˈfrɛja/ (pn)
Freia
  nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;

Fryburg /frˈɨburk/ (pn)
Cantão de Friburgo
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad rzeką Sarine, stolica kantonu Fryburg (1.2);

Fryderyk /frɨˈdɛrɨk/ (pn)
Frederico
  imię męskie;

Frygia /frˈɨɡja/ (pn)
Frígia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Fryzja /frˈɨzja/ (pn)
Frísia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

Fudżi /ˈfuʤ̑ʲi/ (pn)
Fuji
  (geografia, geograficzny) wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu;

G8 /ɡjˈɛ ˈɔɕɛm/ (acronym)
G8
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forum polityczno-gospodarcze zrzeszające osiem najbardziej wpływowych państw świata, tj. Wielką Brytanię, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię, Stany Zjednoczone, Kanadę i Rosję;

GMO /ɟɛ‿ɛ̃m‿ˈɔ/ (acronym)
OGM
  (rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) organizm zmodyfikowany genetycznie;

Gabon /ˈɡabɔ̃n/ (pn)
Gabão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabriel /ˈɡabrʲjɛl/ (pn)
Gabriel
  imię męskie;

Gaja /ˈɡaja/ (pn)
Gaia
  (mitologia grecka) kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;

Gal /ɡal/ (n)
gaulês
  mieszkaniec starożytnej Galii;

Galacja /ɡalˈatsja/ (pn)
Galácia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;

Galia /ˈɡalʲja/ (pn)
Gália
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie

Galicia /ɡalˈisja/ (pn)
Galiza
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Galicja /ɡaˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Galícia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

Galilea /ˌɡalʲiˈlɛa/ (pn)
Galileia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;
Galilea
  (geografia, geograficzny) gmina w Hiszpanii, w prowincji La Rioja;

Gambia /ˈɡãmbʲja/ (pn)
Gâmbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gandawa /ɡãnˈdava/ (pn)
Gante
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Ganges /ˈɡãŋɡɛs/ (pn)
Ganges
  (geografia, geograficzny) rzeka w Indiach;

Ganimedes /ˌɡãɲĩˈmɛdɛs/ (pn)
Ganimedes
  (mitologia grecka) piękny młodzieniec, ukochany boga Zeusa; królewicz trojański; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe;
  (astronomia, astronomiczny) największy księżyc Jowisza; największy księżyc w Układzie Słonecznym; jeden z księżyców galileuszowych;

Gargantua /ɡˌarɡantˈua/ (pn)
Gargântua
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Garonna /ɡaˈrɔ̃nːa/ (pn)
Garona
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Francji;

Gaskonia /ɡaskˈɔɲʲa/ (pn)
Gasconha
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Gdańsk /ɡdãj̃sk/ (pn)
Danzig
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Gdynia /ˈɡdɨ̃ɲa/ (pn)
Gdynia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Geldria /ɡˈɛldrja/ (pn)
Guéldria
  (geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem;

Genewa /ɡɛ̃ˈnɛva/ (pn)
Genebra
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Genowefa /ˌɡɛ̃nɔˈvɛfa/ (pn)
Genoveva
  imię żeńskie;

Genua /ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a/ (pn)
Génova
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

Georgia /dʒˈɔrdʒja/ (pn)
Geórgia
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;

Georgia Południowa /dʒˈɔrdʒja pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
Geórgia do Sul
  (geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy

Germanin /ɡɛrmˈaɲin/ (n)
germano
  (etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;

Gertruda /ɡɛrˈtruda/ (pn)
Gertrudes
  imię żeńskie;

Gerwazy /ɡɛrˈvazɨ/ (pn)
Gervásio
  imię męskie;

Getynga /ɡɛtˈɨŋɡa/ (pn)
Göttingen
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Ghana /ˈɡãna/ (pn)
Gana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Ghańczyk /ˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
ganense, ganês
  obywatel Ghany

Gibraltar /ɟiˈbraltar/ (pn)
Gibraltar
  (geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Gilbert /ˈɟilbɛrt/ (pn)
Gilberto
  imię męskie;

Gilead /ɡʲilˈɛat/ (pn)
Gileade
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w starożytnej Palestynie, pomiędzy rzekami Arnon i Jarmuk;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych

Goa /ɡˈɔa/ (pn)
Goa
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Godfryd /ˈɡɔdvrɨt/ (pn)
Godofredo
  imię męskie;

Godzilla /ɡɔˈʥ̑ilːa/ (pn)
Godzilla
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Godzina dla Ziemi /ɡɔdʑˈina dla ʑˈɛmi/ (n)
Hora do Planeta
  ekologiczna akcja wygaszania świateł, obchodzona jako święto w ostatnią sobotę marca;

Golgota /ɡɔlɡˈɔta/ (pn)
Gólgota
  (geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;

Goliat /ɡˈɔljat/ (pn)
Golias
  (biblijny) filistyński olbrzym pokonany przez Dawida strzałem z procy;

Grecja /ˈɡrɛʦ̑ʲja/ (pn)
Grécia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greczynka /ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka/ (n)
grega
  osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Grek /ɡrɛk/ (n)
grego
  człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada /ɡrɛ̃ˈnada/ (pn)
Granada
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Grenadyny /ɡrˌɛnadˈɨnɨ/ (pn)
Granadinas
  (geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich położonych między wyspami Saint Vincent i Grenadą;

Grenlandczyk /ɡrɛnlˈanttʃɨk/ (n)
groenlandês
  mieszkaniec Grenlandii

Grenlandia /ɡrɛ̃nˈlãndʲja/ (pn)
Groenlândia, Gronelândia
  (geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Grenlandka /ɡrɛnlˈantka/ (n)
groenlandesa
  mieszkanka Grenlandii

Grenoble /ɡrɛnˈɔblɛ/ (pn)
Grenoble
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Grodno /ˈɡrɔdnɔ/ (n)
Grodno
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Białorusi;

Gruzin /ˈɡruʑĩn/ (n)
georgiano
  osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

Gruzja /ˈɡruzʲja/ (pn)
Geórgia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Grzegorz /ˈɡʒɛɡɔʃ/ (pn)
Gregório
  imię męskie;

Guam /ˈɡu<sup>w</sup>ãm/ (pn)
Guam
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Guernsey /ɡuˈɛrnsɛj/ (pn)
Guernsey
  (geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Gujana /ɡuˈjãna/ (pn)
Guiana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska /ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Guiana Francesa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Gwadelupa /ˌɡvadɛˈlupa/ (pn)
Guadalupe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;

Gwatemala /ˌɡvatɛ̃ˈmala/ (pn)
Guatemala
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;

Gwiazda Betlejemska /ɡvʲˈazda bˌɛtlɛjˈɛmska/ (pn)
Estrela de Belém
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) nazwa jasnego obiektu astronomicznego, który według Biblii doprowadził Trzech Króli do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem;

Gwinea /ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Guiné
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau /ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw/ (pn)
Guiné-Bissau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa /ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva/ (pn)
Guiné Equatorial
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Górna Bawaria /ɡˈurna bavˈarja/ (pn)
Alta Baviera
  (geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium;

Górna Kraina /ɡˈurna kraˈina/ (pn)
Alta Carníola
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;

Górna Wolta /ɡˈurna vˈɔlta/ (pn)
Alto Volta
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r.

Górny Śląsk /ɡˈurnɨ ɕlˈɔ̃sk/ (pn)
Alta Silésia
  (geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech;

Górski Karabach /ˈɡursʲci kaˈrabax/ (pn)
Nagorno-Karabakh
  (geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;

Góry Baskijskie /ɡˈurɨ baskˈijskʲɛ/ (pn)
Montes Bascos
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej Hiszpanii, pomiędzy Górami Kantabryjskimi na zachodzie i Pirenejami na wschodzie;

Góry Skaliste /ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ/ (pn)
Montanhas Rochosas
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Göteborg /ɡˈɛtɛbɔrɡ/ (pn)
Gotemburgo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;

HIV /xʲif/ (acronym)
HIV
  (medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

Habakuk /xabˈakuk/ (pn)
Habacuque
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Hades /ˈxadɛs/ (pn)
Hades
  (mitologia grecka) bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem;

Haga /ˈxaɡa/ (pn)
A Haia
  (geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Hagar /xˈaɡar/ (pn)
Agar
  (biblijny) postać biblijna, matka Izmaela;

Haiti /xaˈ<sup>j</sup>itʲi/ (pn)
Haiti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

Halicz /xˈalitʃ/ (pn)
Galich
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem;

Hamburg /ˈxãmburk/ (pn)
Hamburgo
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hamlet /ˈxãmlɛt/ (pn)
Hamlet
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tytułowy bohater dramatu Szekspira;
  rzadkie imię męskie
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa gminy w USA, w hrabstwie Renville, w stanie Dakota Północna
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości w USA

Hamza /xˈamza/ (pn)
Hamza
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) podziemny ciek wodny w Brazylii odwadniający Basen Amazonki;

Hanoi /ˈxãnɔj/ (pn)
Hanói
  (geografia, geograficzny) stolica Wietnamu;

Hanower /xanˈɔvɛr/ (pn)
Hanôver
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;

Hawaje /xaˈvajɛ/ (pn)
Havai, Havaí
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;

Hawana /xaˈvãna/ (pn)
Havana
  (geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby;

Hawr /xˈavr/ (pn)
Le Havre
  (geografia, geograficzny) duże miasto portowe w północnej Francji, w Normandii;

Hebe /ˈxɛbɛ/ (pn)
Hebe
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 6;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie młodości oraz szafarka ambrozji i nektaru na Olimpie, utożsamiana z rzymską Juwentas;

Hefajstos /xɛˈfajstɔs/ (pn)
Hefesto
  (mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;

Hektor /ˈxɛktɔr/ (pn)
Heitor
  (mitologia grecka) królewicz i najdzielniejszy bohater trojański, syn Priama
  imię męskie;

Helena /xɛˈlɛ̃na/ (pn)
Elena
  (oficjalnie) (urzędowy) polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;
  (mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;

Helios /ˈxɛlʲjɔs/ (pn)
Hélio
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie słońca, przedstawiany jako piękny mężczyzna w promienistej aureoli albo koronie z promieni słonecznych, przemierzający dzienne niebo złotym czterokonnym rydwanem, utożsamiany z rzymskim Solem; świadek przysiąg i czynów; źródło światła; syn Hyperiona i Tei; brat Selene i Eos; jedno z bóstw solarnych; jeden z tytanów drugiego pokolenia;

Helsinki /xɛlˈsʲĩnʲci/ (pn)
Helsinque, Helsínquia
  (geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Henryk /ˈxɛ̃nrɨk/ (pn)
Henrique
  imię męskie

Henryka /xɛ̃nˈrɨka/ (pn)
Henriqueta
  imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Hera /ˈxɛra/ (pn)
Hera
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103;
  (mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną;

Heraklion /xɛrˈakljɔn/ (pn)
Heraclião
  (geografia, geograficzny) miasto na Krecie;

Hermes /ˈxɛrmɛs/ (pn)
Hermes
  (mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym; posłaniec bogów i psychopomp; syn Zeusa i Mai; jeden z olimpijczyków;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida podwójna o numerze katalogowym 69230, odkryta w 1937 r.;

Herod /ˈxɛrɔt/ (pn)
Herodes
  historyczne i biblijne imię męskie pochodzenia greckiego

Hesja /ˈxɛsʲja/ (n)
Hesse
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;

Hestia /ˈxɛstʲja/ (pn)
Héstia
  (mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;

Hezbollah /xɛzˈbɔlːax/ (n)
Hizbollah
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;

Hezjod /ˈxɛzʲjɔt/ (pn)
Hesíodo
  (literacko) grecki epik;

Hidżaz /çˈidʒas/ (pn)
Hedjaz
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej części Półwyspu Arabskiego, nad Morzem Czerwonym, z głównymi ośrodkami w Mekce, Medynie i Dżuddzie;

Hieronim /xʲjɛˈrɔ̃ɲĩm/ (pn)
Jerônimo, Jerónimo
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Himalaje /ˌxʲĩmaˈlajɛ/ (n)
Himalaia, Himalaias
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi;

Hims /çˈims/ (pn)
Homs
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Syrii w dolinie rzeki Orontes;

Hindukusz /xʲĩnˈdukuʃ/ (pn)
Hindu Kush
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz środkowym i wschodnim Afganistanie;

Hiob /xʲjɔp/ (pn)
Jó
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;

Hiszpan /ˈxʲiʃpãn/ (n)
espanhol
  człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania /xʲiʃˈpãɲja/ (pn)
Espanha
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hiszpanka /xʲiʃˈpãnka/ (n)
espanhola
  kobieta lub dziewczyna narodowości hiszpańskiej, obywatelka Hiszpanii, mieszkanka Hiszpanii

Hokkaido /xˌɔkkaˈidɔ/ (n)
Hokkaido
  (geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii;

Holandia /xɔˈlãndʲja/ (pn)
Holanda
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Królestwa Niderlandów;
Holanda, Países Baixos, Neerlândia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holandia Południowa /xɔlˈandja pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
Holanda do Sul
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;

Holandia Północna /xɔlˈandja puwnˈɔtsna/ (pn)
Holanda do Norte
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;

Holender /xɔˈlɛ̃ndɛr/ (n)
holandês
  człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holenderka /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka/ (n)
holandesa
  kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii

Homer /ˈxɔ̃mɛr/ (pn)
Homero
  (starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;
  anglosaskie imię męskie pochodzenia greckiego

Honduras /xɔ̃nˈduras/ (pn)
Honduras
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong /ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk/ (pn)
Hong Kong
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Horacy /xɔˈraʦ̑ɨ/ (pn)
Horácio
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Horeb /xˈɔrɛp/ (pn)
Horebe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczna biblijna góra, na której Jahwe powołał Mojżesza i objawił się Eliaszowi, utożsamiana niekiedy z górą Synaj;

Horus /ˈxɔrus/ (pn)
Hórus
  (mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej;

Hubal /xˈubal/ (pn)
Hubal
  (mitologia arabska) przedislamski bóg słońca i księżyca, najwyższa postać panteonu mekkańskiego;

Hun /xˈun/ (n)
Huno
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;

Hurghada /xurɡˈada/ (pn)
Hurghada
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Egipcie na wybrzeżu Morza Czerwonego;

Hyde Park /xˈɨdɛ pˈark/ (pn)
Hyde Park
  (geografia, geograficzny) park królewski w Londynie;

Hydra /ˈxɨdra/ (pn)
Hidra
  (astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie;
  (astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;
  (mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;

Hygin /xˈɨɡʲin/ (pn)
Higino
  imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Hypnos /ˈxɨpnɔs/ (pn)
Hipnos
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 14827;

Ibiza /iˈbʲiza/ (pn)
Ibiza
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica wyspy (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów;

Ida /ˈida/ (pn)
Ida
  polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Ignacy /iɡˈnaʦ̑ɨ/ (pn)
Inácio
  imię męskie;

Igor /ˈiɡɔr/ (pn)
Igor
  imię męskie;

Indiana /ĩnˈdʲjãna/ (pn)
Indiana
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Indie /ˈĩndʲjɛ/ (pn)
Índia
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indonezja /ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Indonésia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
indonésio
  obywatel Indonezji

Indus /ˈĩndus/ (pn)
Indo
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji;

Io /ˈi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Io
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85;
  (mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;
  (astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Iowa /iˈɔva/ (pn)
Iowa
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Irak /ˈirak/ (pn)
Iraque
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Iran /ˈirãn/ (pn)
Irã, Irão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Iranka /iˈrãŋka/ (n)
iraniana
  obywatelka Iranu

Irańczyk /iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
iraniano
  obywatel Iranu

Irena /iˈrɛ̃na/ (pn)
Iria
  imię żeńskie;

Irkuck /ˈirkutsk/ (pn)
Irkutsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irlandczyk /irˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
irlandês
  osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia /irˈlãndʲja/ (pn)
Irlanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Irlandia Północna /irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Irlanda do Norte
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Irlandka /irˈlãntka/ (n)
irlandês, irlandesa
  kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej

Irtysz /ˈirtɨʃ/ (pn)
Irtish
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;

Islamska Republika Afganistanu /islˈamska rɛpˈublikˌa ˌavɡaɲistˈanu/ (pn)
República Islâmica do Afeganistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa;

Islamska Republika Mauretańska /isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska/ (pn)
República Islâmica da Mauritânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii

Islamska Republika Pakistanu /islˈamska rɛpˈublikˌa pˌakistˈanu/ (pn)
República Islâmica do Paquistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa

Islandczyk /isˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
islandês
  człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia /isˈlãndʲja/ (pn)
Islândia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Itaka /iˈtaka/ (pn)
Ítaca
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Iwanowo /ˌivanˈɔvɔ/ (pn)
Ivanovo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;

Izaak /iˈzaːk/ (pn)
Isaque
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Izajasz /iˈzajaʃ/ (pn)
Isaías
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Izrael /izˈraɛl/ (pn)
Israel
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;
  (podniośle) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawcy judaizmu
  hebrajskie imię męskie;

Izraelczyk /ˌizraˈɛlʧ̑ɨk/ (n)
israelense
  obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Izydor /iˈzɨdɔr/ (pn)
Isidoro
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Iżewsk /ˈiʒɛfsk/ (pn)
Izhevsk
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

Jacek /ˈjaʦ̑ɛk/ (pn)
Jacinto
  imię męskie;

Jahwe /ˈjaxfɛ/ (pn)
Javé
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Jakub /ˈjakup/ (pn)
Jacó, Jacob
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
Tiago, Jacó, Diogo, Jaime, Iago
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jakuck /ˈjakuʦ̑k/ (pn)
Yakutsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w północno-wschodniej Syberii, stolica Jakucji;

Jamajka /jãˈmajka/ (pn)
Jamaica
  (geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jan /jãn/ (pn)
João
  imię męskie;

Jan Kowalski /jˈan kɔvˈalski/ (n)
João Ninguém
  ktoś typowy, przeciętny, anonimowy obywatel

Jan Mayen /ˈjãn ˈmajɛ̃n/ (pn)
Jan Mayen
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii;

Jangcy /jˈaŋktsɨ/ (pn)
Yangtzé
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji;

Jankes /jˈaŋkɛs/ (n)
ianque
  (pogardliwie) albo (żartobliwie) Amerykanin

Janus /jˈanus/ (pn)
Jano
  (mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg o dwóch twarzach;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Japonia /jaˈpɔ̃ɲja/ (pn)
Japão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japonka /jaˈpɔ̃nka/ (n)
japonesa
  kobieta lub dziewczyna narodowości japońskiej, obywatelka, mieszkanka Japonii

Japończyk /jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
japonês
  osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Java /jˈava/ (n)
Java
  (informatyka, informatyczny) popularny, obiektowy język programowania;

Jawa /ˈjava/ (pn)
Java
  (geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jawajczyk /javˈajtʃɨk/ (n)
javanês
  mieszkaniec Jawy

Jawajka /javˈajka/ (n)
javanesa
  mieszkanka Jawy

Jałta /ˈjawta/ (pn)
Ialta
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

Jaś /jäɕ/ (pn)
Joãozinho
  (zdrobniale) Jan

Jehowa /jɛxˈɔva/ (pn)
Jeová
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) imię Boga Biblii. Jedna z form oddania hebrajskiego zapisu imienia Bożego יהוה nazywanego tetragramem. Imię to występuje w niektórych przekładach Biblii na język polski. Z posługiwania się tą formą najbardziej znani są świadkowie Jehowy.

Jekaterynburg /jˌɛkatɛrˈɨnburk/ (pn)
Ecaterimburgo
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Jemen /ˈjɛ̃mɛ̃n/ (pn)
Iémen, Iêmen
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jenisej /jɛ̇̃ˈɲisɛj/ (pn)
Ienissei
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Jeremiasz /jɛˈrɛ̃mʲjaʃ/ (pn)
Jeremias
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jerozolima /ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma/ (pn)
Jerusalém
  (geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jerycho /jɛˈrɨxɔ/ (pn)
Jericó
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy /ˈjɛʒɨ/ (pn)
Jorge
  imię męskie;

Jezioro Aralskie /jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ/ (pn)
Mar de Aral
  (geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie;

Jezioro Bodeńskie /jɛʑˈɔrɔ bɔdˈɛɲskʲɛ/ (pn)
lago de Constança
  (geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezioro Genewskie /jɛʑˈɔrɔ ɡɛnˈɛfskʲɛ/ (pn)
Lago Léman
  (geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;

Jezus /ˈjɛzus/ (pn)
Jesus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus /ˈjɛzus ˈxrɨstus/ (pn)
Jesus Cristo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Joachim /jɔˈaxʲĩm/ (pn)
Joaquim
  imię męskie;

Joanna /jɔˈãnːa/ (pn)
Joana
  imię żeńskie;

Joel /ˈjɔɛl/ (pn)
Joel
  (biblijny) Księga Joela;
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jolanta /jɔˈlãnta/ (pn)
Iolanda
  polskie imię żeńskie;

Jonasz /ˈjɔ̃naʃ/ (pn)
Jonas
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jonatan /jɔ̃ˈnatãn/ (pn)
Jonathan
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Jonia /jˈɔɲʲa/ (n)
Iónia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności kraina położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander;

Jordan /ˈjɔrdãn/ (pn)
Jordão, Rio Jordão
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania /jɔrˈdãɲa/ (pn)
Jordânia
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jordańczyk /jɔrˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
jordaniano
  obywatel Jordanii

Jordańskie Królestwo Haszymidzkie /jɔrdˈaɲskʲɛ krulˈɛstfɔ xˌaʃɨmˈitskʲɛ/ (pn)
Reino Hachemita da Jordânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jordanii jako państwa

Jowisz /ˈjɔvʲiʃ/ (pn)
Júpiter
  (mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
  (astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Jozafat /jɔzˈafat/ (pn)
Josafat, Josafá
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Jozue /jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Josué
  rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego;

Juda /ˈjuda/ (pn)
Judas, Judá
  imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne;
Judá
  (administracja) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo na Bliskim Wschodzie;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Judea, nazwa krainy;

Judasz /jˈudaʃ/ (pn)
Judas
  (biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota;

Judea /juˈdɛa/ (pn)
Judéia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Judyta /juˈdɨta/ (pn)
Judite
  imię żeńskie;

Jugosławia /ˌjuɡɔˈswavʲja/ (pn)
Jugoslávia, Iugoslávia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Jukon /ˈjukɔ̃n/ (pn)
Yukon
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Julia /ˈjulʲja/ (pn)
Julia
  imię żeńskie;

Juliusz /ˈjulʲjuʃ/ (pn)
Júlio
  imię męskie;

Justyn /jˈustɨn/ (pn)
Justino
  imię męskie;

Justyna /juˈstɨ̃na/ (pn)
Justina
  imię żeńskie;

Jutlandia /jutlˈandja/ (pn)
Jutlândia
  (geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Józef /ˈjuzɛf/ (pn)
José
  polskie imię męskie;

KTG /kˌatˌɛɡjˈɛ/ (acronym)
CTG
  (medycyna, medyczny) kardiotokografia

Kaaba /kaˈaba/ (pn)
Kaaba
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamska świątynia i sanktuarium w Mekce;

Kabul /ˈkabul/ (pn)
Cabul
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kabylia /kaˈbɨlʲja/ (pn)
Cabília
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii

Kaczor Donald /ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt/ (pn)
Pato Donald
  bohater filmów animowanych;

Kadyks /ˈkadɨks/ (pn)
Cádis
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Kafarnaum /kafˈarnawm/ (pn)
Cafarnaum
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kain /kˈain/ (pn)
Caim
  (biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair /ˈka<sup>j</sup>ir/ (pn)
Cairo
  (geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kajmany /kajˈmãnɨ/ (pn)
Ilhas Cayman
  (geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej;

Kalabria /kaˈlabrʲja/ (n)
Calábria
  (geografia, geograficzny) region w południowych Włoszech;

Kali /kˈali/ (pn)
Kali
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduska bogini

Kalifornia /ˌkalʲiˈfɔrʲɲja/ (pn)
Califórnia
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kaliopa /kaˈlʲjɔpa/ (pn)
Calíope
  (mitologia grecka) muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kalkuta /kalˈkuta/ (pn)
Calcutá
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach (egzonim wariantowy wg KSNG);

Kambodża /kãmˈbɔʤ̑a/ (pn)
Camboja
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin /ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn/ (n)
cambojano
  mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kamczatka /kãmˈʧ̑atka/ (pn)
Kamchatka
  (geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji;

Kamerun /kãˈmɛrũn/ (pn)
Camarões
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kamila /kãˈmʲila/ (pn)
Camila
  imię żeńskie;

Kampania /kãmˈpãɲja/ (pn)
Campânia
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech;

Kanaan /kanˈaan/ (pn)
Canaã
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego;
  (biblijny) imię biblijne

Kanada /kãˈnada/ (pn)
Canadá
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk /ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
canadense
  obywatel Kanady

Kanał Panamski /ˈkãnaw pãˈnãmsʲci/ (n)
Canal do Panamá
  (geografia, geograficzny) sztuczny kanał wodny łączący Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym;

Kanał Sueski /ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci/ (n)
Canal de Suez
  (geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;

Kandahar /kãnˈdaxar/ (pn)
Kandahar
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

Kantabria /kantˈabrja/ (n)
Cantábria
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Hiszpanii, nad brzegiem Zatoki Biskajskiej

Kapadocja /kˌapadˈɔtsja/ (pn)
Capadócia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

Kapsztad /ˈkapʃtat/ (pn)
Cidade do Cabo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Kapua /kapˈua/ (pn)
Cápua
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położone na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;

Karaczi /kaˈraʧ̑ʲi/ (pn)
Carachi
  (geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Karaiby /ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ/ (pn)
Caribe
  (geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karelia /kaˈrɛlʲja/ (pn)
Carélia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;

Karol /ˈkarɔl/ (pn)
Carlos
  imię męskie;

Karolina /ˌkarɔˈlʲĩna/ (pn)
Carolina
  imię żeńskie;

Karolina Południowa /kˌarɔlˈina pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
Carolina do Sul
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karolina Północna /kˌarɔlˈina puwnˈɔtsna/ (pn)
Carolina do Norte
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karpaty /karˈpatɨ/ (pn)
Cárpatos
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Kartagina /kˌartaɡʲˈina/ (pn)
Cartago
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Kartagińczyk /ˌkartaˈɟĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
cartaginês
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Kartaginy

Karyntia /karˈɨntja/ (pn)
Caríntia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Kastylia /kastˈɨlja/ (n)
Castela
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Hiszpanii;

Kaszmir /ˈkaʃmʲir/ (pn)
Caxemira
  (geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Katalonia /ˌkataˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Catalunha
  (geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katania /katˈaɲʲa/ (pn)
Catânia
  (geografia, geograficzny) miasto portowe we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii nad Zatoką Katańską, znajduje się u podnóża Etny;

Katar /ˈkatar/ (pn)
Catar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarzyna /ˌkataˈʒɨ̃na/ (pn)
Catarina, Cátia, Kátia
  polskie imię żeńskie;

Katmandu /katˈmãndu/ (pn)
Katmandu
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu

Katowice /ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ/ (pn)
Katowice
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego;

Kaukaz /ˈkawkas/ (pn)
Cáucaso
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kazach /ˈkazax/ (n)
cazaque
  osoba narodowości kazachskiej

Kazachstan /kaˈzaxstãn/ (pn)
Cazaquistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kałmucja /kawmˈutsja/ (pn)
Calmúquia
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Kefas /kˈɛfas/ (n)
Cefas
  historyczne imię męskie pochodzenia aramejskiego

Kemerowo /kˌɛmɛrˈɔvɔ/ (pn)
Kemerovo
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji;

Kenia /ˈkɛ̃ɲja/ (pn)
Quénia Quênia, Quénia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kercz /kˈɛrtʃ/ (pn)
Kerch
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;

Kijów /ˈcijuf/ (pn)
Kiev
  (geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kilimandżaro /ˌcilʲĩmãn͇ˈʤ̑arɔ/ (pn)
Kilimanjaro
  (geografia, geograficzny) najwyższa góra Afryki położona w Tanzanii niedaleko granicy z Kenią;

King Kong /kˈiŋk kˈɔŋk/ (pn)
King Kong
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;

Kioto /kʲˈɔtɔ/ (pn)
Kioto
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna stolica Japonii;

Kirgistan /cirʲˈɟistãn/ (pn)
Quirguizistão, Quirguistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kiribati /ˌcirʲiˈbatʲi/ (pn)
Kiribati
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Kiszyniów /ciˈʃɨ̃ɲuf/ (pn)
Chişinău
  (geografia, geograficzny) stolica Mołdawii;

Klaudia /ˈklawdʲja/ (pn)
Cláudia
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Klaudiusz /ˈklawdʲjuʃ/ (pn)
Cláudio
  imię męskie;

Klio /ˈklʲi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Clio
  (mitologia grecka) jedna z nereid, córka Nereusa i Doris
  (mitologia grecka) muza historii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kneset /knˈɛsɛt/ (n)
Knesset
  jednoizbowy parlament Izraela

Kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Colônia, Colónia
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolorado /kˌɔlɔrˈadɔ/ (pn)
Colorado
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Kolumb /ˈkɔlũmp/ (pn)
Colombo
  (historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumbia /kɔˈlũmbʲja/ (pn)
Colômbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska /kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska/ (pn)
Colúmbia Britânica
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Komisja Europejska /kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (n)
Comissão Europeia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej;

Komory /kɔ̃ˈmɔrɨ/ (pn)
Comores
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Komsomoł /kɔmsˈɔmɔw/ (n)
Komsomol
  (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991;

Konakry /kɔ̃ˈnakrɨ/ (pn)
Conacri
  (geografia, geograficzny) stolica Gwinei;

Konfederacja Szwajcarska /kˌɔnfɛdɛrˈatsja ʃfajtsˈarska/ (pn)
Confederação Suíça
  (oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;

Konfucjusz /kɔnfˈutsjuʃ/ (pn)
Confúcio
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongo /ˈkɔ̃ŋɡɔ/ (pn)
Congo
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Konstancja /kɔ̃w̃ˈstãnʦ̑ʲja/ (pn)
Constança
  imię żeńskie;

Konstantynopol /ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl/ (pn)
Constantinopla
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Kooperacyjna Republika Gujany /kˌɔɔpˌɛratsˈɨjna rɛpˈublikˌa ɡujˈanɨ/ (pn)
República Cooperativa da Guiana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany

Kopciuszek /kɔptɕˈuʃɛk/ (pn)
Cinderela
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga /ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa/ (pn)
Copenhaga
  (geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran /ˈkɔrãn/ (pn)
Corão, Alcorão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Kordoba /kɔrˈdɔba/ (n)
Córdova
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Korea /kɔˈrɛa/ (pn)
Coreia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;
  (potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa

Korea Południowa /kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Coreia do Sul
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna /kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Coreia do Norte
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreańczyk /ˌkɔrɛˈãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
coreano
  obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Korneliusz /kɔrˈnɛlʲjuʃ/ (pn)
Cornélio
  imię męskie,

Kornwalia /kɔrnvˈalja/ (pn)
Cornualha
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;

Korsyka /kɔrˈsɨka/ (pn)
Córsega
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korynt /kˈɔrɨnt/ (pn)
Corinto
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Koryntianin /kˌɔrɨntjˈaɲin/ (n)
corintiano, coríntio
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Koryntu

Kos /kɔs/ (pn)
Cós
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

Kosma /ˈkɔsma/ (pn)
Cosme
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Kosowo /kɔˈsɔvɔ/ (pn)
Kosovo
  (geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kostaryka /ˌkɔstaˈrɨka/ (pn)
Costa Rica
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kowno /kˈɔvnɔ/ (pn)
Kaunas
  drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kozak /ˈkɔzak/ (n)
Cossaco, cossaco
  (historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Koziorożec /ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑/ (pn)
Capricórnio
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kołyma /kɔwˈɨma/ (pn)
Kolima
  (geografia, geograficzny) rzeka na wschodzie Federacji Rosyjskiej w Jakucji;

Kościół katolicki /ˈkɔɕʨ̑uw ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (n)
Igreja Católica
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież;

Kraków /ˈkrakuf/ (pn)
Cracóvia
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar /krasnˈɔdar/ (pn)
Krasnodar
  (geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Krasnojarsk /krasˈnɔjarsk/ (pn)
Krasnoyarsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego;

Kreta /ˈkrɛta/ (pn)
Creta
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Kreteńczyk /krɛˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
cretense
  mieszkaniec Krety

Kronos /krˈɔnɔs/ (pn)
Cronos
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, jeden z tytanów;

Krym /krɨ̃m/ (pn)
Crimeia
  (geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Kryspin /ˈkrɨspʲĩn/ (pn)
Crispim
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Krystian /ˈkrɨstʲjãn/ (pn)
Cristiano
  imię męskie;

Krystyna /krɨˈstɨ̃na/ (pn)
Cristina
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Krzysztof /ˈkʃɨʃtɔf/ (pn)
Cristóvão
  polskie imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Królestwo Bahrajnu /krulˈɛstfɔ baxrˈajnu/ (pn)
Reino do Bahrein
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;

Królestwo Belgii /krulˈɛstfɔ bˈɛlɡji/ (pn)
Reino da Bélgica
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Bhutanu /kruˈlɛstfɔ buˈtãnu/ (pn)
Reino do Butão
  pełna, oficjalna nazwa państwa Bhutan

Królestwo Danii /krulˈɛstfɔ dˈaɲʲi/ (pn)
Reino da Dinamarca
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;

Królestwo Hiszpanii /krulˈɛstfɔ çiʃpˈaɲʲi/ (pn)
Reino da Espanha
  (urzędowy) oficjalna nazwa Hiszpanii

Królestwo Niderlandów /krulˈɛstfɔ ɲˌidɛrlˈanduf/ (pn)
Monarquia dos Países Baixos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Holandii jako państwa;

Królestwo Szwecji /kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛʦ̑ʲji/ (pn)
Reino da Suécia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej

Ksawery /ksaˈvɛrɨ/ (pn)
Xavier
  imię męskie;

Kserkses /ksˈɛrksɛs/ (pn)
Xerxes
  (historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księstwo Andory /kɕˈɛ̃stfɔː andˈɔrɨ/ (pn)
Principado de Andorra
  (geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa

Księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Lua
  (astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Kuba /ˈkuba/ (pn)
Cuba
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;
  (geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;

Kubań /kˈubaɲ/ (pn)
Cuban
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia;

Kubańczyk /kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
cubano
  obywatel Kuby

Kubuś Puchatek /ˈkubuɕ puˈxatɛk/ (n)
Joanica-Puff
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;

Kujawy /kuˈjavɨ/ (n)
Cujávia
  (geografia, geograficzny) kraina w środkowej Polsce;

Kurdystan /kurdˈɨstan/ (pn)
Curdistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Kurlandia /kurlˈandja/ (pn)
Curlândia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

Kursk /kˈursk/ (pn)
Kursk
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;

Kurytyba /kˌurɨtˈɨba/ (pn)
Curitiba
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;

Kusz /kuʃ/ (pn)
Cush
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;
Cuche
  (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;

Kuwejt /ˈkuvɛjt/ (pn)
Kuwait
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;
  (geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

LGBT /ˌɛlɡjˌɛbˌɛtˈɛ/ (acronym)
LGBT
  = lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość;

Lacedemończyk /ˌlaʦ̑ɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (pn)
lacedemónio
  mieszkaniec Lacedemonu (Sparty)

Lacjum /ˈlaʦ̑ʲjũm/ (pn)
Lácio
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;

Lakonia /lakˈɔɲʲa/ (pn)
Lacónia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią;

Laos /ˈlaɔs/ (pn)
Laos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna /lˌaɔtˈaɲska rɛpˈublikˌa ludˈɔvɔdˌɛmɔkratˈɨtʃna/ (pn)
República Democrática Popular Lau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Laosu jako państwa

Laponia /laˈpɔ̃ɲja/ (pn)
Lapónia, Lapônia
  (geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;

Las Bregencki /lˈaz brɛɡˈɛntski/ (pn)
Pré-Alpes de Bregenz
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych, od zachodu graniczy z Renem, od wschodu z Alpami Algawskimi;

Las Vegas /lˈaz vˈɛɡas/ (pn)
Las Vegas
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nevada, w hrabstwie Clark;

Latakia /latˈakja/ (pn)
Lataquia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Lateran /latˈɛran/ (pn)
Latrão
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) zespół pałacowo-kościelny w Rzymie;

Lazurowe Wybrzeże /ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ/ (pn)
Costa Azul, Riviera Francesa
  (geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;

Lecco /lˈɛtstsɔ/ (pn)
Lecco
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Lombardii, położone nad jeziorem Como;

Lejda /lˈɛjda/ (pn)
Leida
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;

Leningrad /lɛ̃ˈɲĩŋɡrat/ (pn)
Leningrado
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991

Leonard /lɛˈɔ̃nart/ (pn)
Leonardo
  imię męskie;

Leopold /lɛˈɔpɔlt/ (pn)
Leopoldo
  imię męskie pochodzenia germańskiego;

Lesbos /lˈɛzbɔs/ (pn)
Lesbos
  (geografia, geograficzny) (administracja) prefektura grecka (nomos) na Lesbos (1.1);
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Lesotho /lɛˈsɔtɔ/ (pn)
Lesoto
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Lew /lɛf/ (pn)
Leão, Leo
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewant /ˈlɛvãnt/ (pn)
Levante
  (książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Lewi /lˈɛvi/ (pn)
Levi
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów;

Lhasa /lxˈasa/ (pn)
Lassa, Lhasa
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, stolica Tybetańskiego Regionu Autonomicznego;

Liban /ˈlʲibãn/ (pn)
Líbano
  (geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji;

Libańczyk /lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
libanês
  obywatel Libanu

Liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (pn)
Libéria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libia /ˈlʲibʲja/ (pn)
Líbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libijczyk /lʲiˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
líbio
  obywatel Libii

Libijka /lʲiˈbʲijka/ (n)
líbia
  obywatelka Libii

Licja /lˈitsja/ (pn)
Lícia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;

Lidia /ˈlʲidʲja/ (pn)
Lídia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;
  imię żeńskie;

Liechtenstein /ˈlixtɛnʂtajn/ (pn)
Liechtenstein, Listenstaine
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Liechtensteińczyk /ljˌɛxtɛnstɛˈiɲtʃɨk/ (n)
liechtensteiniano
  obywatel Liechtensteinu

Liguria /lʲiˈɡurʲja/ (pn)
Ligúria
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech;

Lille /lˈillɛ/ (pn)
Lille
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji;

Lilongwe /lilˈɔŋɡvɛ/ (pn)
Lilongué
  (geografia, geograficzny) stolica Malawi;

Linus /ˈlʲĩnus/ (pn)
Lino
  historyczne, łacińskie imię męskie;

Linux /lˈinuks/ (n)
Linux
  (informatyka, informatyczny) każdy system operacyjny z rodziny systemów zapoczątkowanej w latach 90. XX w. przez Linusa Torvaldsa i opartych na stworzonym przez niego jądrze;

Lipieck /lˈipʲɛtsk/ (pn)
Lipetsk
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad rzeką Woroneż;

Lipsk /lʲipsk/ (pn)
Leipzig
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Lisek /ˈlʲisɛk/ (pn)
Raposa
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Litwa /ˈlʲitfa/ (pn)
Lituânia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Lizbona /lʲizˈbɔ̃na/ (pn)
Lisboa
  (geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loara /lɔˈara/ (pn)
Loire
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
  (geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;

Loara Atlantycka /lɔˈara ˌatlantˈɨtska/ (pn)
Loire-Atlântico
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Kraj Loary;

Lombardia /lɔ̃mˈbardʲja/ (pn)
Lombardia
  (geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie;

Londyn /ˈlɔ̃ndɨ̃n/ (pn)
Londres
  (geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Longyearbyen /lˌɔŋɡɨˌɛarbˈɨɛn/ (pn)
Longyearbyen
  (geografia, geograficzny) stolica Svalbardu,

Los Angeles /lˈɔs ˈandʒɛlˌɛs/ (pn)
Los Angeles
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia;

Lotaryngia /ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Lorena
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lourdes /lɔˈurdɛs/ (pn)
Lourdes
  (geografia, geograficzny) miejscowość i ośrodek kultu religijnego we Francji;

Lozanna /lɔˈzãnːa/ (pn)
Lausana
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Lublana /luˈblãna/ (pn)
Liubliana
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii;

Lucerna /luˈʦ̑ɛrna/ (pn)
Lucerna
  (geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii, którego stolicą jest Lucerna (1.1);
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad Jeziorem Czterech Kantonów;

Lucjusz /ˈluʦ̑ʲjuʃ/ (pn)
Lúcio
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Ludowa Republika Bangladeszu /ludˈɔva rɛpˈublikˌa bˌaŋɡladˈɛʃu/ (pn)
República Popular do Bangladesh
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa;

Ludwik /ˈludvʲik/ (pn)
Luís
  imię męskie;

Luizjana /lˌuizjˈana/ (pn)
Louisiana, Luisiana
  (geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Luksemburczyk /ˌluksɛ̃mˈburʧ̑ɨk/ (n)
luxemburguês
  obywatel Luksemburga

Luksemburg /luˈksɛ̃mburk/ (pn)
Luxemburgo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Luzon /lˈuzɔn/ (pn)
Luzon
  (geografia, geograficzny) największa wyspa w archipelagu Filipiny, leżąca w jego północnej części;

Luzytania /lˌuzɨtˈaɲʲa/ (pn)
Lusitânia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów /lvuf/ (pn)
Lviv
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Lyon /lʲjɔ̃n/ (pn)
Lyon
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną;

L’Aquila /laɡvˈila/ (pn)
L’Aquila
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;

MAEA /ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa/ (acronym)
AIEA
  = Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej;

MP3 /ɛ̃m‿pɛ‿ˈṭʃɨ/ (pn)
MP3
  (informatyka, informatyczny) jeden z formatów kompresji dźwięku;

Maastricht /maˈastrixt/ (n)
Maastricht
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Holandii;

Macedonia /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Macedónia, Macedônia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Macedonia Północna /mˌatsɛdˈɔɲʲa puwnˈɔtsna/ (pn)
Macedónia do Norte
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;

Macedończyk /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
macedónio, macedônio
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;

Macerata /mˌatsɛrˈata/ (pn)
Macerata
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech;

Machabeusz /mˌaxabˈɛuʃ/ (n)
Macabeu
  (historia, historyczny, historycznie) przydomek Judy Hasmoneusza;

Machaczkała /ˌmaxaʧ̑ˈkawa/ (pn)
Makhachkala
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu;

Maciej /ˈmaʨ̑ɛ̇j/ (n)
Mathias
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Madagaskar /ˌmadaˈɡaskar/ (pn)
Madagáscar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madera /maˈdɛra/ (pn)
Madeira
  (geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

Madryt /ˈmadrɨt/ (pn)
Madrid, Madri
  (geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magdeburg /maɡˈdɛburk/ (pn)
Magdeburgo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Maghreb /mˈaɡrɛp/ (n)
Magrebe, Magreb
  (geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Mahomet /maˈxɔ̃mɛt/ (pn)
Maomé
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;

Majkop /mˈajkɔp/ (pn)
Maikop
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei;

Majorka /majˈɔrka/ (pn)
Maiorca
  (geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majotta /maˈjɔtːa/ (n)
Mayotte
  (geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

Makau /ˈmakaw/ (pn)
Macau
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach
  (geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

Maksymilian /ˌmaksɨ̃ˈmʲilʲjãn/ (pn)
Maximiliano
  imię męskie;

Malachiasz /malˈahjaʃ/ (pn)
Malaquias
  (biblijny) imię męskie;

Malawi /maˈlavʲi/ (pn)
Malawi
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malediwy /ˌmalɛˈdʲivɨ/ (pn)
Maldivas
  (geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja /maˈlɛzʲja/ (pn)
Malásia
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Mali /ˈmalʲi/ (pn)
Mali
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malmö /ˈmalmɛ/ (pn)
Malmo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Malta /ˈmalta/ (pn)
Malta
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maltańczyk /malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
maltesa
  obywatel Malty

Manchester /manxˈɛstɛr/ (pn)
Manchester
  (geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy;

Mandżuria /mãn͇ˈʤ̑urʲja/ (pn)
Manchúria
  (geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manitoba /ˌmãɲiˈtɔba/ (pn)
Manitoba
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Mantua /mantˈua/ (pn)
Mântua
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii; stolica prowincji Mantua (1.2);

Maraton /marˈatɔn/ (pn)
Maratona
  miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;

Marcel /mˈartsɛl/ (pn)
Marcelo
  imię męskie;

Marcela /martsˈɛla/ (pn)
Marcela
  imię żeńskie

Marcin /ˈmarʲʨ̑ĩn/ (pn)
Martim, Martinho
  imię męskie;

Marek /ˈmarɛk/ (pn)
Marcos
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Maria /ˈmarʲja/ (pn)
Maria
  polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Mariany Północne /marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
Marianas Setentrionais
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;

Mariusz /ˈmarʲjuʃ/ (pn)
Marius
  imię męskie;

Maroko /maˈrɔkɔ/ (pn)
Marrocos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Marrakesz /marˈːakɛʃ/ (pn)
Marrakech
  (geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka;

Mars /mars/ (pn)
Marte
  (mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii;
  (astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Marsylia /marˈsɨlʲja/ (pn)
Marselha
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Marta /ˈmarta/ (pn)
Marta
  polskie imię żeńskie pochodzenia aramejskiego;

Martynika /ˌmartɨ̃ˈɲika/ (pn)
Martinica
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach

Maskareny /mˌaskarˈɛnɨ/ (pn)
Mascarenhas
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim, na wschód od Madagaskaru;

Maskat /ˈmaskat/ (pn)
Mascate
  (geografia, geograficzny) stolica Omanu;

Massachusetts /mˌassaxˈusɛtts/ (pn)
Massachusetts
  (geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Matatiasz /matˈatjaʃ/ (pn)
Matatias
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego

Mateusz /maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Mateus
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Matylda /maˈtɨlda/ (pn)
Matilda
  imię żeńskie;

Maur /mawr/ (n)
mouro
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;

Mauretania /ˌmawrɛˈtãɲja/ (pn)
Mauritânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauritius /mawˈrʲitʲjus/ (pn)
Maurícia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Maurycy /mawˈrɨʦ̑ɨ/ (pn)
Maurício
  imię męskie;

Mazowsze /maˈzɔfʃɛ/ (n)
Mazóvia
  (geografia, geograficzny) kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Mazury /mazˈurɨ/ (pn)
Masúria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce;

Mała Niedźwiedzica /ˈmawa ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Ursa Menor
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;

Małgorzata /ˌmawɡɔˈʒata/ (pn)
Margarida
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Mały Lew /ˈmawɨ ˈlɛf/ (pn)
Leo Minor
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Mały Pies /ˈmawɨ ˈpʲjɛs/ (pn)
Canis Minor
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Mediolan /mɛˈdʲjɔlãn/ (pn)
Milão
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Meklemburgia /mˌɛklɛmbˈurɡja/ (pn)
Mecklemburgo
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, położona nad Bałtykiem, pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz;

Meklemburgia-Pomorze Przednie /mˌɛklɛmbˈurɡjapɔmˈɔʒɛ pʃˈɛdɲʲɛ/ (pn)
Mecklemburgo-Pomerânia Ocidental
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, położony w ich północno-wschodniej części, obejmuje historyczną Meklemburgię i Pomorze Przednie;

Mekong /ˈmɛkɔ̃ŋk/ (pn)
Mekong
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk /ˈmɛksɨk/ (pn)
México
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;
Cidade do México, México
  (geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1);

Meksykanin /ˌmɛksɨˈkãɲĩn/ (n)
mexicano
  obywatel Meksyku

Meksykańskie Stany Zjednoczone /mˌɛksɨkˈaɲskʲɛ stˈanɨ zjˌɛdnɔtʃˈɔnɛ/ (pn)
Estados Unidos Mexicanos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Meksyku jako państwa

Melanezja /ˌmɛlãˈnɛzʲja/ (pn)
Melanésia
  (geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melbourne /mˌɛlbɔˈurnɛ/ (pn)
Melbourne
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Victoria;

Melchizedek /mˌɛlçizˈɛdɛk/ (pn)
Melquisedeque
  (biblijny) biblijne imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Men /mɛ̃n/ (pn)
Meno
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowych Niemczech;

Mercja /mˈɛrtsja/ (pn)
Mércia
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo anglosaskie istniejące w środkowej Anglii w latach 527–918;

Merkury /mɛrˈkurɨ/ (pn)
Mercúrio
  (mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
  (astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mesjasz /mˈɛsjaʃ/ (pn)
Messias
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)

Mesyna /mɛsˈɨna/ (pn)
Messina
  (geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Metody /mɛˈtɔdɨ/ (pn)
Metódio
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Mezopotamia /ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja/ (pn)
Mesopotâmia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami /majˈami/ (pn)
Miami
  (geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Michał /ˈmʲixaw/ (pn)
Miguel
  imię męskie;

Micheasz /mixˈɛaʃ/ (pn)
Micaías
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego

Mikołaj /mʲiˈkɔwaj/ (pn)
Nicolau
  imię męskie;

Mikronezja /ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Micronésia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
  (geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Milet /mˈilɛt/ (pn)
Mileto
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto jońskie na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej;

Miluza /milˈuza/ (pn)
Mulhouse
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Francji, w Alzacji;

Minerwa /mʲĩˈnɛrva/ (pn)
Minerva
  (mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną;

Minorka /minˈɔrka/ (pn)
Minorca
  (geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;

Mirela /mʲiˈrɛla/ (pn)
Mirela
  polskie imię żeńskie pochodzenia francuskiego;

Missouri /mˌissɔˈuri/ (pn)
Missouri
  (administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi;

Mińsk /mʲĩj̃sk/ (pn)
Minsk
  (geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Mnemosyne /mnˌɛmɔsˈɨnɛ/ (pn)
Mnemosine
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 57;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie pamięci, matka muz, jedna z tytanid;

Modena /mɔˈdɛ̃na/ (pn)
Módena
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Mogadiszu /ˌmɔɡaˈdʲiʃu/ (pn)
Mogadishu
  (geografia, geograficzny) stolica Somalii;

Moguncja /mɔˈɡũnʦ̑ʲja/ (pn)
Mainz, Mogúncia
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem;

Mojżesz /ˈmɔjʒɛʃ/ (pn)
Moisés
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
  imię męskie;

Mojżeszowy /mˌɔjʒɛʃˈɔvɨ/ (possessiveAdjective)
mosaico
  (przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, który należy do Mojżesza

Moluki /mɔlˈuki/ (pn)
Ilhas Molucas, Molucas
  (geografia, geograficzny) grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;
Molucas
  (geografia, geograficzny) prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);

Monachium /mɔ̃ˈnaxʲjũm/ (pn)
Munique
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monako /mɔ̃ˈnakɔ/ (pn)
Mónaco
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia /mɔ̃ŋˈɡɔlʲja/ (pn)
Mongólia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Monika /mɔ̃ˈɲika/ (pn)
Mônica
  imię żeńskie;

Montana /mɔ̃nˈtãna/ (pn)
Montana
  (geografia, geograficzny) (administracja) obwód administracyjny w Bułgarii
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Helena;
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii

Montreal /mɔ̃nˈtrɛal/ (pn)
Montreal
  (geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Montserrat /mɔntsˈɛrat/ (pn)
Monserrate
  (geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Morawy /mɔˈravɨ/ (pn)
Morávia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

Morfeusz /mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Morfeu
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach;

Moria /mˈɔrja/ (pn)
Moriá
  (biblijny) góra ofiary Abrahama

Morze Adriatyckie /ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
mar Adriático, Mar Adriático
  (geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Arabskie /ˈmɔʒɛ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
mar Arábico, mar da Arábia, mar Árabe
  (geografia, geograficzny) otwarte morze w północnej części Oceanu Indyjskiego;

Morze Azowskie /ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ/ (pn)
Mar de Azov
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Barentsa /ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa/ (pn)
mar de Barents, Mar de Barents
  (geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym;

Morze Bałtyckie /ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Mar Báltico
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Beringa /mˈɔʒɛ bɛrˈiŋɡa/ (pn)
Mar de Bering
  (geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;

Morze Białe /ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ/ (pn)
Mar Branco
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Czarne /ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ/ (pn)
Mar Negro
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone /ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ/ (pn)
Mar Vermelho
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Egejskie /ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ/ (n)
Mar Egeu
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Irlandzkie /ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Mar da Irlanda
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Japońskie /mˈɔʒɛ japˈɔɲskʲɛ/ (pn)
Mar do Japão
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją;

Morze Jońskie /ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Mar Jônico
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;

Morze Karaibskie /ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ/ (pn)
Mar do Caribe
  (geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Kaspijskie /ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ/ (pn)
mar Cáspio
  (geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Martwe /ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ/ (pn)
Mar Morto
  (geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;

Morze Południowochińskie /ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ/ (pn)
Mar da China Meridional
  (geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne /ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
mar do Norte, Mar do Norte
  (geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Tyrreńskie /ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Mar Tirreno
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Wattowe /mˈɔʒɛ vattˈɔvɛ/ (pn)
Mar Frísio
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;

Morze Śródziemne /ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ/ (pn)
Mar Mediterrâneo, Mediterrâneo
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte /ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ/ (pn)
mar Amarelo, Mar Amarelo
  (geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskwa /ˈmɔskfa/ (pn)
Moscovo, Moscou
  (geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mostar /ˈmɔstar/ (pn)
Mostar
  (geografia, geograficzny) miasto w Hercegowinie, stolica regionu:

Mount Everest /mˈɔunt ɛvˈɛrɛst/ (pn)
Monte Everest
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Mowgli /mˈɔvɡli/ (pn)
Mogli
  (literacko) literackie imię męskie bohatera serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;

Moza /ˈmɔza/ (pn)
Mosa
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Mozambik /mɔˈzãmbʲik/ (pn)
Moçambique
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawia /mɔwˈdavʲja/ (pn)
Moldávia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Muntenia /muntˈɛɲʲa/ (pn)
Munténia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w południowej Rumunii;

Murcja /mˈurtsja/ (pn)
Múrcia
  (geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii

Murmańsk /ˈmurmãj̃sk/ (pn)
Murmansk
  (geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego;

Mykeny /mɨˈkɛ̃nɨ/ (pn)
Micenas
  (starożytność) starożytna grecka polis w północno-wschodniej części Peloponezu;

Mykeńczyk /mɨkˈɛɲtʃɨk/ (n)
micénico
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Myken

Myszka Miki /ˈmɨʃka ˈmʲici/ (pn)
Rato Mickey, Mickey Mouse
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

NATO /ˈnatɔ/ (acronym)
OTAN
  Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

NLPZ /ˌɛnˌɛlpˌɛzˈɛt/ (acronym)
AINE
  = (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny;

NRD /ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ/ (acronym)
RDA
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

Nabatea /nabˈati/ (pn)
Nabateia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, zamieszkana przez Nabatejczyków

Nablus /ˈnablus/ (pn)
Nablus
  (geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Nabuchodonozor /ˌnabuxɔdɔ̃ˈnɔzɔr/ (pn)
Nabucodonosor
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) imiona czterech władców Babilonii
  (starożytność) (biblijny) biblijny odpowiednik akadyjskiego imienia Nabu-kudurrī-uṣur;

Nachodka /naxˈɔtka/ (pn)
Nakhodka
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;

Naddniestrze /nadˈdʲɲɛsṭʃɛ/ (pn)
Transnístria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadia /ˈnadʲja/ (pn)
Nádia
  imię żeńskie pochodzenia rosyjskiego;

Nadrenia /nadrˈɛɲʲa/ (pn)
Renânia
  (geografia, geograficzny) luźno zdefiniowana kraina obejmująca ziemie wokół północnego i środkowego odcinka niemieckiego Renu;

Nadrenia Północna-Westfalia /nadrˈɛɲʲa puwnˈɔtsnavɛstfˈalja/ (pn)
Renânia do Norte-Westfália, Renânia do Norte-Vestfália
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadrenia-Palatynat /ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat/ (pn)
Renânia-Palatinado
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Nahum /nˈaxum/ (pn)
Naum
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) biblijne imię męskie;

Nairobi /ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi/ (pn)
Nairobi
  (geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Nalczyk /nˈaltʃɨk/ (pn)
Nalchik
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;

Namibia /nãˈmʲibʲja/ (pn)
Namíbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Namur /nˈamur/ (pn)
Namur
  (geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;

Nancy /nˈantsɨ/ (pn)
Nancy
  (geografia, geograficzny) miasto nad rzeką Meurthe we wschodniej Francji;

Nankin /ˈnãŋʲcĩn/ (pn)
Nanquim
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica;

Napoleon /ˌnapɔˈlɛɔ̃n/ (pn)
Napoleão
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Narbona /narbˈɔna/ (pn)
Narbona
  (geografia, geograficzny) miejscowość we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude;

Natalia /naˈtalʲja/ (pn)
Natália
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Natasza /naˈtaʃa/ (pn)
Natacha
  imię żeńskie;

Nauru /naˈ<sup>w</sup>uru/ (pn)
Nauru
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Nawakszut /naˈvakʃut/ (pn)
Nouakchott
  (geografia, geograficzny) stolica Mauretanii;

Nawarra /naˈvarːa/ (pn)
Navarra
  (geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;

Nazaret /naˈzarɛt/ (pn)
Nazaré
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Izraelu;

Ndżamena /n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na/ (pn)
Jamena
  (geografia, geograficzny) stolica Czadu;

Neapol /nɛˈapɔl/ (pn)
Nápoles
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nebraska /nɛˈbraska/ (pn)
Nebrasca
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha;

Negew /nˈɛɡɛf/ (pn)
Negev
  (geografia, geograficzny) wyżynna pustynia na południu Izraela;

Nehemiasz /nɛxˈɛmjaʃ/ (pn)
Neemias
  (biblijny) imię męskie

Nepal /ˈnɛpal/ (pn)
Nepal
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Neptun /ˈnɛptũn/ (pn)
Neptuno, Netuno
  (mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji;
  (astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

New Jersey /ɲʲˈu dʒˈɛrzi/ (n)
Nova Jérsei
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na północno-wschodnim wybrzeżu St. Zj.;

Niagara /ɲaˈɡara/ (pn)
rio Niágara
  (geografia, geograficzny) rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych;

Nicea /ɲiˈʦ̑ɛa/ (pn)
Nice
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niedziela Palmowa /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva/ (n)
Domingo de Ramos
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;

Niemcy /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ/ (pn)
Alemanha
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Niemiec /ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
alemão
  człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na/ (pn)
República Democrática Alemã
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka /ˈɲɛ̃mka/ (n)
alemã
  kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Niepokalane Poczęcie /ɲʲˌɛpɔkalˈanɛ pɔtʃˈɛɲtɕɛ/ (pn)
imaculada conceição
  (teologia, teologiczny) katolicki dogmat ogłoszony 8 grudnia 1854;

Niger /ˈɲiɡɛr/ (pn)
Níger
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;

Nigerczyk /ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk/ (n)
nigerense
  obywatel Nigru

Nigeria /ɲiˈɡɛrʲja/ (pn)
Nigéria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nikaragua /ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a/ (pn)
Nicarágua
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nike /ɲˈikɛ/ (pn)
Nice
  (mitologia grecka) bogini zwycięstwa;

Nil /ɲil/ (pn)
Nilo
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;

Nina /ˈɲĩna/ (pn)
Nina
  imię żeńskie;

Niniwa /ɲiɲˈiva/ (pn)
Nínive
  (starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Niue /ˈɲu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Niue
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi;
  (geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii

Nix /ɲiks/ (pn)
Nix
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Niżny Nowogród /ɲˈiʒnɨ nɔvˈɔɡrut/ (pn)
Níjni Novgorod
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;

Noe /ˈnɔɛ/ (pn)
Noé
  (biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Noemi /nɔˈɛmi/ (pn)
Noemi
  polskie imię żeńskie;

Norbert /ˈnɔrbɛrt/ (pn)
Norbert
  polskie imię męskie pochodzenia starogermańskiego;

Norfolk /ˈnɔrfɔlk/ (pn)
ilha Norfolk
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Normandia /nɔrˈmãndʲja/ (pn)
Normandia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Nortumbria /nɔrˈtũmbrʲja/ (pn)
Nortúmbria
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo anglosaskie;

Norweg /ˈnɔrvɛk/ (n)
norueguês
  człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia /nɔrˈvɛɟja/ (pn)
Noruega
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norweżka /nɔrˈvɛʃka/ (n)
norueguesa
  kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii

Norymberga /ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa/ (pn)
Nuremberga
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, położone we Frankonii;

Nowa Fundlandia /ˈnɔva fũnˈdlãndʲja/ (pn)
Terra Nova
  (geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;

Nowa Gwinea /ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Nova Guiné
  (geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Kaledonia /ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Nova Caledónia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Południowa Walia /nˈɔva pˌɔwudɲʲˈɔva vˈalja/ (pn)
Nova Gales do Sul
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Australii;

Nowa Szkocja /ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
Nova Escócia
  (administracja) (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Zelandia /ˈnɔva zɛˈlãndʲja/ (pn)
Nova Zelândia
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi /ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi/ (pn)
Nova Deli
  (geografia, geograficzny) stolica Indii;

Nowokuźnieck /nˌɔvɔkˈuʑɲʲɛtsk/ (pn)
Novokuznetsk
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;

Noworosyjsk /nˌɔvɔrˈɔsɨjsk/ (pn)
Novorossisk
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym;

Nowosybirsk /ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk/ (pn)
Novosibirsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem;

Nowy Brunszwik /ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik/ (pn)
Nova Brunswick
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowy Jork /ˈnɔvɨ ˈjɔrk/ (pn)
Nova Iorque
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na północnym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Meksyk /ˈnɔvɨ ˈmɛksɨk/ (pn)
Novo México
  (administracja) (geografia, geograficzny) stan na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Orlean /ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn/ (pn)
Nova Orleães
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Nowy Rok /ˈnɔvɨ ˈrɔk/ (n)
Ano-Novo
  święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Sad /nˈɔvɨ sˈat/ (pn)
Novi Sad
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Serbii;

Nowy Testament /ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Novo Testamento
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;

Nubia /ˈnubʲja/ (pn)
Núbia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Numidia /nũˈmʲidʲja/ (pn)
Numídia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;

Nunavut /nunˈavut/ (pn)
Nunavut
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Nyks /nɨks/ (pn)
Nix
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy;

OB /ˈɔp/ (acronym)
VHS, VS
  = (medycyna, medyczny) odczyn Biernackiego ((rzadki, rzadko używany) opad Biernackiego);

OIOM /ˈɔjɔm/ (acronym)
UCI, UTI
  = (medycyna, medyczny) oddział intensywnej opieki medycznej

ONZ /ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt/ (acronym)
ONU
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

Ob /ɔp/ (pn)
Ob
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Ocean Arktyczny /ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ/ (pn)
Oceano Ártico
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki /ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (pn)
Atlântico
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski /ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci/ (pn)
Oceano Índico
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Spokojny /ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ/ (pn)
Oceano Pacífico, oceano Pacífico
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania /ˌɔʦ̑ɛˈãɲja/ (n)
Oceania
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Odessa /ɔdˈɛssa/ (pn)
Odessa
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odra /ˈɔdra/ (pn)
Oder
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Czechach, Polsce i Niemczech;

Odyseja /ˌɔdɨˈsɛja/ (pn)
Odisseia
  (literacko) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi;

Ofelia /ɔˈfɛlʲja/ (pn)
Ofélia
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Urana;

Ohio /ˈɔxjɔ/ (n)
Ohio
  (geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1);

Ohio /ˈɔxjɔ/ (pn)
Ohio
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;

Oise /ɔˈisɛ/ (pn)
Oise
  (geografia, geograficzny) (geografia, geograficzny) departament w północnej Francji;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Belgii i północnej Francji, prawy dopływ Sekwany;

Okawango /ˌɔkavˈaŋɡɔ/ (pn)
Cubango
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Afryce;

Okinawa /ˌɔkinˈava/ (pn)
Okinawa
  (geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Riukiu na Oceanie Spokojnym;

Oklahoma /ˌɔklaˈxɔ̃ma/ (pn)
Oklahoma
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;

Oksford /ˈɔksfɔrt/ (pn)
Oxford
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire;

Oksytania /ˌɔksɨtˈaɲʲa/ (pn)
Occitânia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;

Oktawia /ɔktˈavja/ (pn)
Octávia, Otávia
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Olaf /ˈɔlaf/ (pn)
Olavo
  imię męskie;

Oldenburg /ɔldˈɛnburk/ (pn)
Oldemburgo
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Oldenburgu (1.2);
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

Olga /ˈɔlɡa/ (pn)
Olga
  imię żeńskie;

Olimp /ˈɔlʲĩmp/ (pn)
Olimpo
  (geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas;
  (mitologia grecka) legendarna siedziba głównych bogów greckich

Olimpia /ɔˈlʲĩmpʲja/ (pn)
Olímpia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;

Oliwia /ɔˈlʲivʲja/ (pn)
Olívia
  imię żeńskie;

Oman /ˈɔ̃mãn/ (pn)
Omã
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omsk /ˈɔmsk/ (pn)
Omsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Oregon /ɔˈrɛɡɔ̃n/ (pn)
Oregon
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Orenburg /ɔrˈɛnburk/ (pn)
Oremburgo
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;

Organizacja Narodów Zjednoczonych /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx/ (pn)
Organização das Nações Unidas
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ/ (pn)
Organização do Tratado do Atlântico Norte
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Orinoko /ˌɔrinˈɔkɔ/ (n)
Orinoco
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;

Orion /ˈɔrʲjɔ̃n/ (pn)
Orion
  (mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Orlean /ɔrlˈɛan/ (pn)
Orleães
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

Orzeł /ˈɔʒɛw/ (pn)
Águia
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;

Osaka /ɔˈsaka/ (pn)
Osaca, Osaka
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Osetia /ɔsˈɛtja/ (pn)
Ossétia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;

Osetia Południowa /ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Ossétia do Sul
  (geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Oslo /ˈɔslɔ/ (pn)
Oslo
  (geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Ostia /ˈɔstja/ (pn)
Óstia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Ostrzyhom /ɔstʃˈɨxɔm/ (pn)
Esztergom
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Węgrzech, nad Dunajem;

Ottawa /ɔtˈːava/ (pn)
Ottawa
  (geografia, geograficzny) stolica Kanady;

Owernia /ɔˈvɛrʲɲja/ (pn)
Auvergne
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region w środkowej Francji;

Ozeasz /ɔzˈɛaʃ/ (pn)
Oseias
  (biblijny) Księga Ozeasza;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Ozyrys /ɔˈzɨrɨs/ (pn)
Osíris
  (mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;

Ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (pn)
Altar
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

PKB /pɛ‿ka‿ˈbɛ/ (acronym)
PIB
  = produkt krajowy brutto;

PNA /pnˈa/ (acronym)
CEP
  = pocztowy numer adresowy

POChP /ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ/ (acronym)
DPOC
  = (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc;

PP /pɛ‿ˈpɛ/ (acronym)
PP
  = (chemia, chemiczny) polipropylen;

PTFE /ptfˈɛ/ (acronym)
PTFE
  = (chemia, chemiczny) politetrafluoroetylen

Pacyfik /paˈʦ̑ɨfʲik/ (pn)
Pacífico
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Spokojny

Pad /pat/ (pn)
Pó
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnych Włoszech;

Padwa /ˈpadva/ (pn)
Pádua
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Pakistan /paˈcistãn/ (pn)
Paquistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Palau /ˈpalaw/ (pn)
Palau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palermo /paˈlɛrmɔ/ (pn)
Palermo
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna /ˌpalɛˈstɨ̃na/ (pn)
Palestina
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestyńczyk /ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
palestino
  mieszkaniec Palestyny

Palma de Mallorca /pˈalma dˈɛ mallˈɔrtsa/ (pn)
Palma de Maiorca
  (geografia, geograficzny) główne miasto Majorki, stolica Balearów;

Palmyra /palmˈɨra/ (pn)
Palmira
  (geografia, geograficzny) miasto w Syrii, w północnej części Pustyni Syryjskiej;

Pamir /ˈpãmʲir/ (pn)
Pamir
  (geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie;

Pan /pãn/ (pn)
Pã
  (mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami;
Senhor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie

Pan Jezus /pˈan jˈɛzus/ (pn)
Nosso Senhor Jesus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Jezus Chrystus

Panama /pãˈnãma/ (pn)
Panamá
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Pandora /pandˈɔra/ (n)
Pandora
  (mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Panna /ˈpãnːa/ (pn)
Virgem, Virgo
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Panonia /pãˈnɔ̃ɲja/ (pn)
Panónia, Panônia
  (starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem;

Papeete /pˌapɛˈɛtɛ/ (pn)
Papeete
  (geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;

Papua-Nowa Gwinea /paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Papua-Nova Guiné
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj /paˈraɡvaj/ (pn)
Paraguai
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Parlament Europejski /parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (n)
Parlamento Europeu
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Parma /ˈparma/ (pn)
Parma
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);

Partia /pˈartja/ (pn)
Pártia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;

Parys /ˈparɨs/ (pn)
Páris
  (mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3317;

Paryż /ˈparɨʃ/ (pn)
Paris
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Pas Kuipera /ˈpas ˌku<sup>j</sup>iˈpɛra/ (pn)
cinturão de Kuiper
  (astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;

Pasawa /pasˈava/ (pn)
Passau
  (geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;

Pascha /ˈpasxa/ (pn)
Pessach
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;

Patagonia /ˌpataˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Patagónia
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej;

Paulina /pawˈlʲĩna/ (pn)
Paulina
  imię żeńskie;

Paw /paf/ (pn)
Pavão
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Paweł /ˈpavɛw/ (pn)
Paulo
  polskie imię męskie;

Państwo Islamskie /pˈaɲstfɔː islˈamskʲɛ/ (pn)
Estado Islâmico
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Państwo Izrael /pˈaɲstfɔː izrˈaɛl/ (pn)
Estado de Israel
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Państwo Środka /pˈaɲstfɔ ɕrˈɔtka/ (n)
Reino Médio, Reino do Meio
  (książkowy) (peryfrastyczny) Chiny

Pegaz /ˈpɛɡas/ (pn)
Pégaso
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu;
  (mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;

Pekin /ˈpɛcĩn/ (pn)
Pequim
  (geografia, geograficzny) stolica Chin;

Pelagiusz /pɛˈlaɟuʃ/ (pn)
Pelágio
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Peloponez /ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs/ (pn)
Peloponeso
  (geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim;

Pendżab /pˈɛndʒap/ (pn)
Panjab
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Azji;
  (geografia, geograficzny) prowincja w Pakistanie;
  (geografia, geograficzny) stan w północno-zachodnich Indiach;

Pensylwania /ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja/ (pn)
Pensilvânia
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Perm /pɛrm/ (pn)
Perm
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego;

Pers /pɛrs/ (n)
persa
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu)

Persefona /pˌɛrsɛfˈɔna/ (pn)
Perséfone
  (mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

Perseusz /pɛrˈsɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Perseu
  (mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;

Persja /ˈpɛrsʲja/ (pn)
Pérsia
  (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Perth /pˈɛrs/ (pn)
Perth
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Australia Zachodnia;

Peru /ˈpɛru/ (pn)
Peru
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Perugia /pɛrˈuɡja/ (pn)
Perugia
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, stolica Umbrii;

Peszawar /pɛʃˈavar/ (pn)
Peshawar
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Pakistanie;

Petersburg /pɛˈtɛrzburk/ (pn)
Petersburgo
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską;

Piemont /ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt/ (pn)
Piemonte
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pietropawłowsk Kamczacki /ˌpʲjɛtrɔˈpavwɔfsk ːãmˈʧ̑aʦ̑ʲci/ (pn)
Petropavlovsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego;

Pietrozawodsk /ˌpʲjɛtrɔˈzavɔtsk/ (pn)
Petrozavodsk
  (geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii;

Pikardia /pʲiˈkardʲja/ (pn)
Picardia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

Piotr /pʲjɔtr̥/ (pn)
Pedro
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Pireneje /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ/ (pn)
Pireneus
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireus /ˈpʲirɛws/ (pn)
Pireu
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji;

Pitagoras /ˌpʲitaˈɡɔras/ (pn)
Pitágoras
  (filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh /pˈiddzburɡ/ (pn)
Pittsburgh
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Piza /pˈiza/ (pn)
Pisa
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

Pizydia /pʲiˈzɨdʲja/ (pn)
Pisídia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji

Platon /ˈplatɔ̃n/ (pn)
Platão
  (historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;

Plejady /plɛˈjadɨ/ (pn)
Plêiades
  (astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Pliniusz /plˈiɲʲuʃ/ (pn)
Plínio
  imię męskie pochodzenia łacińskiego

Plutarch /plˈutarx/ (pn)
Plutarco
  (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki;
  imię męskie;

Pluton /ˈplutɔ̃n/ (pn)
Plutão
  (mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Poczdam /ˈpɔʤ̑dãm/ (pn)
Potsdam
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica landu Brandenburgia;

Podgorica /ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a/ (pn)
Podgorica
  (geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Podlasie /pɔdˈlaɕɛ/ (n)
Podláquia
  (geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski;

Polak /ˈpɔlak/ (n)
polonês
  obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Pole Marsowe /pˈɔlɛ marsˈɔvɛ/ (pn)
Campo de Marte
  (geografia, geograficzny) poświęcone Marsowi miejsce w starożytnym Rzymie wykorzystywane do zebrań publicznych, pierwotnie niezabudowane; położone było poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu;

Polinezja /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja/ (pn)
Polinésia
  (geografia, geograficzny) część Oceanii;

Polinezja Francuska /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Polinésia Francesa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polska /ˈpɔlska/ (pn)
Polónia, Polônia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Pomorze /pɔ̃ˈmɔʒɛ/ (pn)
Pomerânia
  (geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Pompa /ˈpɔ̃mpa/ (pn)
Antlia
  (astronomia, astronomiczny) nazwa jednego gwiazdozbiorów;

Pompeje /pɔmpˈɛjɛ/ (pn)
Pompeia
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

Pont /pˈɔnt/ (pn)
Ponto
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;

Port of Spain /pˈɔrt ˈɔf spˈain/ (pn)
Port of Spain
  (geografia, geograficzny) stolica Trynidadu i Tobago

Port-au-Prince /pˈɔrtˈawprˈintsɛ/ (pn)
Porto Príncipe
  (geografia, geograficzny) stolica Haiti;

Portoryko /ˌpɔrtɔˈrɨkɔ/ (pn)
Porto Rico
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk /ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk/ (n)
português
  człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia /ˌpɔrtuˈɡalʲja/ (pn)
Portugal
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Posejdon /pɔˈsɛjdɔ̃n/ (pn)
Poseidon
  (mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;

Poznań /ˈpɔznãɲ/ (pn)
Poznań
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Praga /ˈpraɡa/ (pn)
Praga
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Praia /prˈaja/ (pn)
Praia
  stolica Republiki Zielonego Przylądka;

Prakseda /praksˈɛda/ (pn)
Praxedes
  polskie imię żeńskie;

Prisztina /priʃtʲˈina/ (pn)
Pristina
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;

Prometeusz /prˌɔmɛtˈɛuʃ/ (pn)
Prometeu
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;
  (mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;

Prowansja /prɔˈvãw̃sʲja/ (pn)
Provença
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Prusy /ˈprusɨ/ (n)
Prússia
  (historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Przylądek Dobrej Nadziei /pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji/ (pn)
Cabo da Boa Esperança
  (geografia, geograficzny) przylądek w RPA;

Psków /pskuf/ (pn)
Pskov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus;

Psy Gończe /ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ/ (pn)
Canes Venatici
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Ptah /ptax/ (pn)
Ptah
  (mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca;

Ptak Rajski /ˈptak ˈrajsʲci/ (pn)
Ave do Paraíso
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów południowego nieba;

Pusan /ˈpusãn/ (pn)
Busan
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Korei Południowej;

Puszkin /pˈuʃkin/ (pn)
Pushkin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga;

Putrajaya /pˌutrajˈaja/ (pn)
Putrajaya
  (geografia, geograficzny) miasto w Malezji;

Półwysep Antarktyczny /puwvˈɨsɛp ˌantarktˈɨtʃnɨ/ (pn)
Península Antártica
  (geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;

Półwysep Apeniński /puwˈvɨsɛp ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci/ (pn)
Itália
  (geografia, geograficzny) półwysep południowoeuropejski otoczony przez akweny Morza Śródziemnego;

Półwysep Arabski /puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci/ (n)
Península Arábica
  (geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;

Półwysep Bałkański /puwˈvɨsɛb ːawˈkãj̃sʲci/ (pn)
Península Balcânica, Balcãs, Bálcãs
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Europy;

Półwysep Krymski /puwvˈɨsɛp krˈɨmski/ (pn)
península da Criméia
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Krym

Płowdiw /pwˈɔvdʲif/ (pn)
Plovdiv
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Bułgarii, położone nad rzeką Maricą;

Quebec /ɡvˈɛbɛts/ (n)
Quebec
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Quito /ɡvˈitɔ/ (pn)
Quito
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Ekwadoru;

Québec /ɡvˈɛbɛts/ (n)
Quebec
  miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

RFN /ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n/ (acronym)
RFA
  = Republika Federalna Niemiec

RGT /ˌɛrɡjˌɛtˈɛ/ (acronym)
GTR
  = (technologia, technika, techniczny) radioizotopowy generator termoelektryczny;

RKO /rkˈɔ/ (acronym)
RCP, RCR
  = (medycyna, medyczny) resuscytacja krążeniowo-oddechowa

RNA /ɛr‿ɛ̃n‿ˈa/ (n)
ARN
  (biochemia, biochemiczny) kwas rybonukleinowy;

RODO /rˈɔdɔ/ (acronym)
RGPD
  = (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie o ochronie danych osobowych;

Ra /ra/ /ɛr‿ˈa/ (n)
Ré
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroegipski bóg słońca;

Rabat /ˈrabat/ (pn)
Rabat
  (geografia, geograficzny) stolica Maroka;

Rachela /raˈxɛla/ (pn)
Raquel
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Rafał /ˈrafaw/ (pn)
Rafael
  imię męskie;

Rak /rak/ (pn)
Câncer
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ramzes /rˈamzɛs/ (pn)
Ramsés
  (historia, historyczny, historycznie) imię kilkunastu faraonów;

Ratyzbona /rˌatɨzbˈɔna/ (pn)
Ratisbona
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Rawenna /ravˈɛnna/ (pn)
Ravena
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);

Region Autonomiczny Azorów /rˈɛɡʲɔn ˌawtɔnɔmˈitʃnɨ azˈɔruf/ (pn)
Região Autónoma dos Açores
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azorów jednostki administracyjnej Portugalii

Region Autonomiczny Madery /rˈɛɡʲɔn ˌawtɔnɔmˈitʃnɨ madˈɛrɨ/ (pn)
Região Autónoma da Madeira
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Madery jako jednostki administracyjnej Portugalii

Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur /rˈɛɡʲɔn ˌawtɔnɔmˈitʃnɨ ɕˈiɲtɕaŋkˈujɡur/ (pn)
Região Autônoma Uigur do Xinjiang
  (oficjalnie) (urzędowy) (administracja) oficjalna nazwa regionu autonomicznego Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi;

Ren /rɛ̃n/ (pn)
Reno
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Renata /rɛ̃ˈnata/ (pn)
Renata
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Rennes /rˈɛnnɛs/ (pn)
Rennes
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania;

Republika Albanii /rɛpˈublikˌa albˈaɲʲi/ (pn)
República da Albânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;

Republika Angoli /rɛpˈublikˌa aŋɡˈɔli/ (pn)
República de Angola
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli

Republika Argentyńska /rɛpˈublikˌa ˌarɡɛntˈɨɲska/ (pn)
República Argentina
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny

Republika Armenii /rɛpˈublikˌa armˈɛɲʲi/ (pn)
República da Arménia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;

Republika Austrii /rɛpˈublikˌa ˈawstrji/ (pn)
República da Áustria
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Austrii;

Republika Azerbejdżanu /rɛpˈublikˌa ˌazɛrbɛjdʒˈanu/ (pn)
República do Azerbaijão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;

Republika Beninu /rɛpˈublikˌa bɛɲˈinu/ (pn)
República do Benim
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu

Republika Bułgarii /rɛpˈublikˌa buwɡˈarji/ (pn)
República da Bulgária
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii;

Republika Chorwacji /rɛpˈublikˌa xɔrvˈatsji/ (pn)
República da Croácia
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Chorwacji;

Republika Cypryjska /rɛpˈublikˌa tsɨprˈɨjska/ (pn)
República de Chipre
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;

Republika Czeska /rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska/ (pn)
República Tcheca, República Checa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Estońska /rɛpˈublikˌa ɛstˈɔɲska/ (pn)
República da Estónia
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec /rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (pn)
República Federal da Alemanha
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Francuska /rɛpˈublikˌa frantsˈuska/ (pn)
República Francesa
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa;

Republika Gwinei Bissau /rɛpˈublikˌa ɡvinˈɛi bʲˈissaw/ (pn)
República da Guiné-Bissau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Bissau

Republika Gwinei Równikowej /rɛpˈublikˌa ɡvinˈɛi rˌuvɲikˈɔvɛj/ (pn)
República da Guiné Equatorial
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej

Republika Konga /rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
República do Congo
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Korei /rɛˈpublʲika kɔˈrɛji/ (pn)
República da Coreia
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej;

Republika Macedonii /rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji/ (pn)
República da Macedónia
  (oficjalnie) nazwa państwa Macedonii

Republika Mozambiku /rɛpˈublikˌa mˌɔzambʲˈiku/ (pn)
República de Moçambique
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mozambiku

Republika Peru /rɛpˈublikˌa pˈɛru/ (pn)
República do Peru
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Peru jako państwa

Republika Portugalska /rɛpˈublikˌa pˌɔrtuɡˈalska/ (pn)
República Portuguesa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;

Republika Serbii /rɛpˈublikˌa sˈɛrbji/ (pn)
República da Sérvia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;

Republika Słowacka /rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka/ (pn)
República Eslovaca
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Tunezyjska /rɛpˈublikˌa tˌunɛzˈɨjska/ (pn)
República da Tunísia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tunezji

Republika Włoska /rɛpˈublikˌa vwˈɔska/ (pn)
República Italiana
  (geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch

Republika Zielonego Przylądka /rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka/ (pn)
Cabo Verde
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Środkowoafrykańska /rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska/ (pn)
República Centro-Africana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Riazań /rjˈazaɲ/ (pn)
Riazan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;

Rijad /ˈrʲijat/ (pn)
Riad
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Rio de Janeiro /rjˈɔ dˈɛ jˌanɛˈirɔ/ (n)
Rio de Janeiro
  (geografia, geograficzny) miasto w Brazylii;

Robert /ˈrɔbɛrt/ (pn)
Roberto
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Roberta /rɔˈbɛrta/ (pn)
Roberta
  polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Rodan /ˈrɔdãn/ (pn)
Ródano
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji;

Rodezja /rɔˈdɛzʲja/ (pn)
Rodésia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Zimbabwe, w latach 1965-1979;

Rodopy /rɔdˈɔpɨ/ (pn)
Ródope
  (geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;

Rodos /ˈrɔdɔs/ (pn)
Rodes
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Roger /ˈrɔɡɛr/ (n)
Rogério
  imię męskie

Roksana /rɔˈksãna/ (pn)
Rosana
  polskie imię żeńskie pochodzenia perskiego;

Roland /ˈrɔlãnt/ (pn)
Rolando, Roldão
  polskie imię męskie pochodzenia starofrancuskiego;

Roman /ˈrɔ̃mãn/ (pn)
Romano
  imię męskie;

Romeo /rɔmˈɛɔ/ (pn)
Romeu
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię bohatera dramatu Szekspira

Romuald /rɔ̃ˈmu<sup>w</sup>alt/ (pn)
Romualdo
  imię męskie;

Rosja /ˈrɔsʲja/ (pn)
Rússia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin /rɔˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
russo
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka /rɔˈsʲjãŋka/ (n)
russa
  obywatelka Rosji

Rostów /rˈɔstuf/ (pn)
Rostov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim;

Rotterdam /rɔttˈɛrdam/ (pn)
Roterdão
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rufus /ˈrufus/ (pn)
Rufo
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Rugia /ˈruɟja/ (n)
Rúgia
  (geografia, geograficzny) niemiecka wyspa na Morzu Bałtyckim;

Rumun /ˈrũmũn/ (n)
romeno
  człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia /rũˈmũɲja/ (pn)
Roménia
  (geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rut /ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut/ (pn)
Rute
  imię żeńskie

Rwanda /ˈrvãnda/ (pn)
Ruanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Ryby /ˈrɨbɨ/ (pn)
Peixes, Pisces
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga /ˈrɨɡa/ (pn)
Riga
  (geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Ryszard /ˈrɨʃart/ (pn)
Ricardo
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Ryszarda /rɨʃˈarda/ (pn)
Ricarda
  polskie imię żeńskie

Ryta /rˈɨta/ (pn)
Rita
  polskie imię żeńskie;

Rzeczpospolita Polska /ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska/ (pn)
República da Polónia
  oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzeka Świętego Wawrzyńca /ˈʒɛka ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ vavˈʒɨ̃j̃nʦ̑a/ (pn)
rio São Lourenço
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej;

Rzeźbiarz /ˈʒɛʑbʲjaʃ/ (pn)
Escultor
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rzym /ʒɨ̃m/ (pn)
Roma
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
  (historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
  (przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego

Rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
romano
  (starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego

Róg Afryki /ˈruk ˈafrɨci/ (n)
Corno de África
  (geografia, geograficzny) inna nazwa Półwyspu Somalijskiego

Róża /ˈruʒa/ (pn)
Rosa
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

SMS /ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs/ (acronym)
SMS
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej

Saara /saˈara/ (pn)
Saarland, Sarre
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec;

Safakis /saˈfacis/ (pn)
Sfax
  (geografia, geograficzny) miasto portowe we wschodniej Tunezji

Sahara /saˈxara/ (pn)
Saara
  (geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce;

Sahara Zachodnia /saˈxara zaˈxɔdʲɲa/ (pn)
Saara Ocidental
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;

Saint Kitts i Nevis /sˈaint kˈitts i nˈɛvis/ (pn)
São Cristóvão e Névis
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;

Saint Lucia /sˈaint lˈutɕa/ (pn)
Santa Lúcia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Vincent i Grenadyny /sˈaind vˈintsɛnt i ɡrˌɛnadˈɨnɨ/ (pn)
São Vicente e Granadinas
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;

Sajgon /sˈajɡɔn/ (pn)
Saigon
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Wietnamie (od roku 1976 nazywane Ho Chi Minh);

Saksonia /saˈksɔ̃ɲja/ (pn)
Saxónia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Saksonia-Anhalt /saksˈɔɲʲaˈanxalt/ (pn)
Alta-Saxônia
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w Niemczech, ze stolicą w Magdeburgu;

Salechard /salˈɛxart/ (pn)
Salekhard
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone nad Obem;

Salomon /saˈlɔ̃mɔ̃n/ (pn)
Salomão
  (biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;
Salomão, Salomaõ, Solomão
  imię męskie pochodzenia semickiego;

Salwador /salˈvadɔr/ (pn)
El Salvador, Salvador
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Salzburg /ˈzalʣ̑burk/ (pn)
Salzburgo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);

Samaria /sãˈmarʲja/ (pn)
Samaria
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasta położonego w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;

Samarkanda /sˌamarkˈanda/ (pn)
Samarcanda
  (geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samoa /sãˈmɔa/ (pn)
Samoa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie /sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ/ (pn)
Samoa Americana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samotraka /sˌamɔtrˈaka/ (pn)
Samotrácia
  (geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Trackim;

Samuel /sãˈmu<sup>w</sup>ɛl/ (pn)
Samuel
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

San Marino /ˈsãn maˈrʲĩnɔ/ (pn)
São Marinho, San Marino
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Sana /ˈsãna/ (pn)
Sana
  (geografia, geograficzny) stolica Jemenu;

Sandżak /sˈandʒak/ (pn)
Sanjak
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;

Santo Domingo /ˈsãntɔ dɔ̃ˈmʲĩŋɡɔ/ (pn)
Santo Domingo
  (geografia, geograficzny) stolica Dominikany;

Saqaliba /sˌakalˈiba/ (pn)
Saqaliba
  (historia, historyczny, historycznie) od VII/VIII w., zbiorcza nazwa słowiańskich najemników i niewolników w średniowiecznym świecie arabskim;
  (historia, historyczny, historycznie) od X/XI w. zbiorcza nazwa najemników, urzędników i niewolników arabskich o różnym pochodzeniu etnicznym głównie Germanów, Słowian, Normanów, Franków i Hiszpanów z północy, którzy trafili do wschodnich regionów Andaluzji – Almeria, Denia oraz na Baleary

Sara /ˈsara/ (pn)
Sara
  polskie imię żeńskie;

Saragossa /ˌsaraˈɡɔsːa/ (pn)
Saragoça
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Hiszpanii;

Sarajewo /ˌsaraˈjɛvɔ/ (pn)
Sarajevo
  (geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sarańsk /sˈaraɲsk/ (pn)
Saransk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką Insar, stolica Republiki Mordowii;

Sardynia /sarˈdɨ̃ɲja/ (pn)
Sardenha
  (geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Saturn /ˈsaturn/ (pn)
Saturno
  (mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops;
  (astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;
  seria amerykańskich rakiet nośnych;

Saul /sawl/ (pn)
Saul
  (biblijny) postać biblijna, król Izraela
  imię męskie;

Sawa /sˈava/ (pn)
Sava
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Europie, prawy dopływ Dunaju;

Sebastian /sɛˈbastʲjãn/ (pn)
Sebastião
  imię męskie;

Sekstant /ˈsɛkstãnt/ (pn)
Sextans
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Sekwana /sɛˈkfãna/ (pn)
Sena
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Seleucja /sɛlˈɛwtsja/ (pn)
Selêucia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) toponim, nazwa szeregu starożytnych miast na świecie;

Senegal /sɛ̃ˈnɛɡal/ (pn)
Senegal
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;

Septuaginta /sˌɛptuaɡʲˈinta/ (pn)
Septuaginta
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;

Serb /sɛrp/ (n)
sérvio
  człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia /ˈsɛrbʲja/ (pn)
Sérvia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra /ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura/ (pn)
Sérvia e Montenegro
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Sergiusz /ˈsɛrʲɟuʃ/ (pn)
Sérgio
  imię męskie;

Seszele /sɛˈʃɛlɛ/ (pn)
Seicheles
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;

Seul /ˈsɛ<sup>w</sup>ul/ (pn)
Seul
  (geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewastopol /sˌɛvastˈɔpɔl/ (pn)
Sebastopol
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Półwyspu Krymskiego;

Sewilla /sɛˈvʲilːa/ (pn)
Sevilha
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sfederowane Stany Mikronezji /ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji/ (pn)
Estados Federados da Micronésia
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Sfinks /sfˈiŋks/ (n)
Esfinge
  (mitologia, mitologiczny) stwór z głową niewieścią i tułowiem lwa żyjący pod Tebami;

Sierra Leone /ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ/ (pn)
Serra Leoa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Singapur /sʲĩŋˈɡapur/ (pn)
Singapura, Cingapura
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk /ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk/ (n)
singapurense
  obywatel Singapuru

Skandynaw /skãnˈdɨ̃naf/ (pn)
escandinavo
  mieszkaniec Skandynawii

Skandynawia /ˌskãndɨ̃ˈnavʲja/ (n)
Escandinávia
  (geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skandynawka /ˌskãndɨ̃ˈnafka/ (n)
escandinava
  mieszkanka Skandynawii

Skania /skˈaɲʲa/ (pn)
Escânia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;

Skopje /ˈskɔpʲjɛ/ (pn)
Skopje
  (geografia, geograficzny) stolica Macedonii Północnej;

Skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (pn)
Escorpião
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Slawonia /slavˈɔɲʲa/ (pn)
Eslavónia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;

Smok /smɔk/ (pn)
Dragão
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Smoleńsk /ˈsmɔlɛ̃j̃sk/ (pn)
Esmolensco
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, położone nad Dnieprem;

Soczi /ˈsɔʧ̑ʲi/ (pn)
Sochi
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Sofia /ˈsɔfʲja/ (pn)
Sófia
  (geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sogdiana /sɔɡdjˈana/ (pn)
Sogdiana
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;

Sokrates /sɔˈkratɛs/ (pn)
Sócrates
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;

Solon /ˈsɔlɔ̃n/ (pn)
Sólon
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;

Solura /sɔlˈura/ (pn)
Soleura
  (geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii;
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura (1.2), nad rzeką Aare;

Somalia /sɔ̃ˈmalʲja/ (pn)
Somália
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Sparta /ˈsparta/ (pn)
Esparta
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

Spira /spˈira/ (pn)
Speyer
  (geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Srem /srˈɛm/ (pn)
Sírmia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację

Sri Dźajawardanapura Kotte /ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ/ (pn)
Kotte
  (geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Sri Lanka /ˈsrʲi ˈlãnka/ (pn)
Sri Lanka
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stambuł /ˈstãmbuw/ (pn)
Istambul
  (geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stany Zjednoczone /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ/ (pn)
Estados Unidos, Estados Unidos da América
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci/ (pn)
Estados Unidos da América
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stary Testament /ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Antigo Testamento
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;

Stary Świat /stˈarɨ ɕfʲˈat/ (pn)
Velho Mundo
  (geografia, geograficzny) wspólna nazwa dla Europy, Azji i Afryki;

Stawropol /stavrˈɔpɔl/ (pn)
Stavropol
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, stolica Kraju Stawropolskiego;

Stefan /ˈstɛfãn/ (pn)
Estevão, Estévan
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Stepanakert /ˌstɛpãˈnakɛrt/ (pn)
Stepanakert
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu;

Stolica Apostolska /stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska/ (n)
Santa Sé
  siedziba papieża, Watykan

Strasburg /strˈazburk/ (pn)
Estrasburgo
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strefa Gazy /ˈstrɛfa ˈɡazɨ/ (pn)
Faixa de Gaza
  część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Strzelec /ˈsṭʃɛlɛʦ̑/ (pn)
Sagitário
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Stuttgart /stˈuddɡart/ (pn)
Estugarda
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Styria /stˈɨrja/ (pn)
Estíria
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;

Styryjczyk /stɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
estírio
  mieszkaniec Styrii

Suazi /suˈaʑi/ (pn)
Suazilândia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;

Sudan /ˈsudãn/ (pn)
Sudão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudan Południowy /ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Sudão do Sul
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudańczyk /suˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
sudanesa
  mieszkaniec Sudanu, obywatel Sudanu albo Sudanu Południowego

Sudety /suˈdɛtɨ/ (pn)
Sudetos
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

Suez /ˈsu<sup>w</sup>ɛs/ (pn)
Suez
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Egipcie;

Sumatra /sũˈmatra/ (pn)
Samatra, Sumatra
  (geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Surinam /suˈrʲĩnãm/ (pn)
Suriname
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Svalbard /ˈsfalbart/ (pn)
Svalbard
  (geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;

Syberia /sɨˈbɛrʲja/ (pn)
Sibéria
  (geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Sycylia /sɨˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Sicília
  (geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sydney /sˈɨdnɛj/ (pn)
Sydney, Sidney
  (geografia, geograficzny) największe miasto Australii;

Sydon /ˈsɨdɔ̃n/ (pn)
Sidom
  (geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Syjam /ˈsɨjãm/ (pn)
Sião
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii

Syjon /sˈɨjɔn/ (pn)
Sião
  (geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy
  (geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;

Sykstus /ˈsɨkstus/ (pn)
Sisto
  imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Sylwester /sɨlˈvɛstɛr/ (pn)
Silvestre
  imię męskie;

Sylwia /ˈsɨlvʲja/ (pn)
Sílvia
  imię żeńskie;

Symferopol /ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl/ (pn)
Simferopol
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krymu;

Syrakuzy /sˌɨrakˈuzɨ/ (pn)
Siracusa
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;

Syria /ˈsɨrʲja/ (pn)
Síria
  (geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syriusz /ˈsɨrʲjuʃ/ (pn)
Sírio
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;

Syryjczyk /sɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
sírio
  obywatel Syrii lub mieszkaniec Syrii

Syzyf /sˈɨzɨf/ (pn)
Sísifo
  (mitologia grecka) król Koryntu, który próbując oszukać śmierć sprzeciwił się woli bogów, za co został skazany na wieczną i bezużyteczną pracę - wtaczanie głazu na szczyt góry, który to głaz zawsze wymykał mu się z rąk, tuż przed osiągnięciem wierzchołka;

Szampania /ʃãmˈpãɲja/ (pn)
Champagne
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Francji;

Szanghaj /ʃˈaŋɡaj/ (pn)
Xangai
  (geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy;

Szatan /ʃˈatan/ (pn)
Satanás
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;

Szaweł /ʃˈavɛw/ (pn)
Saulo
  (biblijny) pierwotne imię apostoła Pawła

Szczecin /ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn/ (pn)
Estetino
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Szechina /ʃɛçˈina/ (pn)
Shekhinah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;

Sziraz /ʃˈiras/ (pn)
Xiraz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Szkocja /ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
Escócia
  (geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkodra /ʃkˈɔdra/ (pn)
Escodra
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii;

Szkot /ʃkɔt/ (n)
escocês
  mieszkaniec Szkocji

Szkotka /ˈʃkɔtka/ (n)
escocesa
  mieszkanka Szkocji

Szlezwik-Holsztyn /ʃlˈɛzvikxˈɔlʃtɨn/ (pn)
Schleswig-Holstein
  (geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;

Sztokholm /ˈʃtɔkxɔlm/ (pn)
Estocolmo
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szwab /ʃfap/ (n)
suábio
  mieszkaniec Szwabii;

Szwajcar /ˈʃfajʦ̑ar/ (n)
suíço
  obywatel Szwajcarii

Szwajcaria /ʃfajˈʦ̑arʲja/ (pn)
Suíça
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwecja /ˈʃfɛʦ̑ʲja/ (pn)
Suécia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed /ʃfɛt/ (n)
sueco
  człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Szymon /ˈʃɨ̃mɔ̃n/ (pn)
Simão
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Słowacja /swɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Eslováquia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowak /ˈswɔvak/ (n)
eslovaco
  człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia /swɔˈvɛ̃ɲja/ (pn)
Eslovénia, Eslovênia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec /swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
esloveno
  człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowianin /swɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
eslavo
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (pn)
Sol
  (astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

T-shirt /t‿ʃʲirt/ (n)
camiseta
  (krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem

Tadeusz /taˈdɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Tadeu
  imię męskie;

Tadź Mahal /tˈatɕ mˈaxal/ (pn)
Taj Mahal
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;

Tadżykistan /ˌtaʤ̑ɨˈcistãn/ (pn)
Tadjiquistão, Tajiquistão
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tag /tak/ (pn)
Tejo
  (geografia, geograficzny) rzeka na Półwyspie Iberyjskim;

Tajlandia /tajˈlãndʲja/ (pn)
Tailândia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajlandka /tajˈlãntka/ (n)
tailandesa
  obywatelka Tajlandii

Tajpej /ˈtajpɛj/ (pn)
Taipé
  (geografia, geograficzny) stolica Tajwanu;

Tajwan /ˈtajvãn/ (n)
Taiwan
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

Talia /ˈtalʲja/ (pn)
Tália
  (mitologia grecka) muza komedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Tamara /tãˈmara/ (pn)
Tamara
  imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Tambow /tˈambɔf/ (pn)
Tambov
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;

Tamiza /tãˈmʲiza/ (pn)
Tâmisa
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tanatos /tãˈnatɔs/ (pn)
Tânato
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

Tanganika /taŋɡˈaɲikˌa/ (pn)
Lago Tanganica
  (geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;
  (geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;

Tantal /ˈtãntal/ (pn)
Tântalo
  (mitologia grecka) syn Zeusa i Pluto, ojciec Niobe i Pelopsa, władca góry Sipylos w Lidii;

Tanzania /tãw̃ˈzãɲja/ (n)
Tanzânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tarent /tˈarɛnt/ (pn)
Tarento
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

Tartus /tˈartus/ (pn)
Tartus
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Tasmania /tasˈmãɲja/ (pn)
Tasmânia
  (geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii;

Taszkent /ˈtaʃkɛ̃nt/ (pn)
Tashkent
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu;

Tbilisi /ˌtbʲiˈlʲisʲi/ (pn)
Tbilisi
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Teby /tˈɛbɨ/ (pn)
Tebas
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem;
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w Beocji;

Teheran /tɛˈxɛrãn/ (pn)
Teerã, Teerão
  (geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Teksas /ˈtɛksas/ (pn)
Texas
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Teksańczyk /tɛksˈaɲtʃɨk/ (n)
texano
  mieszkaniec Teksasu

Telesfor /tɛˈlɛsfɔr/ (pn)
Telésforo
  imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Teneryfa /tˌɛnɛrˈɨfa/ (pn)
Tenerife
  (geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Teodor /tɛˈɔdɔr/ (pn)
Teodoro
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Teodoryk /tˌɛɔdˈɔrɨk/ (pn)
Teodorico
  rzadkie polskie imię męskie;

Teofil /tɛˈɔfʲil/ (pn)
Teófilo
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Teresa /tɛˈrɛsa/ (pn)
Teresa
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Termopile /ˌtɛrmɔˈpʲilɛ/ (pn)
Termópilas
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Terpsychora /ˌtɛrpsɨˈxɔra/ (pn)
Terpsícore
  (mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Terytoria Północno-Zachodnie /ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ/ (pn)
Territórios do Noroeste
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Tesalia /tɛˈsalʲja/ (pn)
Tessália
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji;

Tetyda /tɛˈtɨda/ (pn)
Tétis
  (mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;
  (geologia, geologiczny) praocean rozdzielający Europę i Afrykę;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza; córka Uranosa i Gai; żona Okeanosa i matka okeanid; siostra Fojbe, Hyperiona, Japeta, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Mnemosyne, Okeanosa, Rei, Tei i Temidy oraz cyklopów niebiańskich i hekatonchejrów; jedna z tytanid;

Timor /ˈtʲĩmɔr/ (pn)
Timor
  (geografia, geograficzny) wyspa w południowo-wschodniej Azji;

Timor Wschodni /ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi/ (pn)
Timor Leste, Timor-Leste
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tiumeń /tjˈumɛɲ/ (pn)
Tiumen
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tobiasz /ˈtɔbʲjaʃ/ (pn)
Tobias
  imię męskie;

Togliatti /tɔɡljˈattʲi/ (pn)
Togliatti
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą;

Togo /ˈtɔɡɔ/ (pn)
Togo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokio /ˈtɔcɔ/ (pn)
Tóquio
  (geografia, geograficzny) stolica Japonii;

Tomasz /ˈtɔ̃maʃ/ (pn)
Tomé, Tomás
  polskie imię męskie;

Tomsk /tˈɔmsk/ (pn)
Tomsk
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom;

Tonga /ˈtɔ̃ŋɡa/ (pn)
Tonga
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tora /ˈtɔra/ (pn)
Torá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toronto /tɔˈrɔ̃ntɔ/ (pn)
Toronto
  (geografia, geograficzny) największe miasto Kanady, stolica prowincji Ontario

Toskania /tɔˈskãɲja/ (pn)
Toscana
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Tracja /trˈatsja/ (pn)
Trácia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Trajan /trˈajan/ (pn)
Trajano
  historyczne, łacińskie imię męskie

Trak /trˈak/ (n)
trácio
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Tracji

Trewir /trˈɛvir/ (pn)
Tréveris
  (geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;

Triest /trjˈɛst/ (pn)
Trieste
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;

Troja /ˈtrɔja/ (pn)
Troia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;

Trydent /trˈɨdɛnt/ (pn)
Trento
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina w północnych Włoszech;

Trynidad i Tobago /trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ/ (pn)
Trindade e Tobago
  (geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trzej Królowie /ˈṭʃɛj kruˈlɔvʲjɛ/ (pn)
Três Reis Magos
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;

Trójca Święta /ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta/ (pn)
trindade
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;

Tulon /tˈulɔn/ (pn)
Toulon
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;

Tuluza /tuˈluza/ (pn)
Toulouse
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji, położone nad Garonną;

Tunezja /tũˈnɛzʲja/ (pn)
Tunísia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunis /ˈtũɲis/ (pn)
Tunes, Túnis
  (geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja /ˈturʦ̑ʲja/ (pn)
Turquia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turkmenistan /ˌturkmɛ̃ˈɲistãn/ (pn)
Turquemenistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turks i Caicos /tˈurks i tsaˈitsɔs/ (pn)
ilhas Turcas e Caicos
  (geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;

Turyn /ˈturɨ̃n/ (pn)
Turim
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia /tuˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Turíngia
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Tutanchamon /tˌutanxˈamɔn/ (pn)
Tutancâmon
  (historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Tuwalczyk /tuˈvalʧ̑ɨk/ (n)
tuvaluano
  obywatel Tuvalu

Tuła /tˈuwa/ (pn)
Tula
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, nad Upą, stolica obwodu tulskiego;

Twer /tfˈɛr/ (pn)
Tver
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;

Tyber /ˈtɨbɛr/ (pn)
Tibre
  (geografia, geograficzny) rzeka we Włoszech przepływająca przez Rzym;

Tybet /ˈtɨbɛt/ (pn)
Tibete
  (geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
  kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetańczyk /ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
tibetano
  mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tymon /ˈtɨ̃mɔ̃n/ (pn)
Timão
  imię męskie

Tymoteusz /ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Timóteo
  imię męskie;

Tyr /tɨr/ (pn)
Tiro
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;

Tyraspol /tɨrˈaspɔl/ (pn)
Tiraspol
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza;

Tyrteusz /tɨrtˈɛuʃ/ (pn)
Tirteu
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

Tyryjczyk /tɨrˈɨjtʃɨk/ (n)
tírio
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) obywatel miasta-państwa Tyru

Tytan /ˈtɨtãn/ (pn)
Titã
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Tytus /ˈtɨtus/ (pn)
Tito
  imię męskie;

UE /u‿ˈɛ/ (acronym)
UE
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

UEFA /uˈɛfa/ (acronym)
UEFA
  = (angielski) Union of European Football Associations → Unia Europejskich Związków Piłkarskich

UNESCO /unˈɛstsɔ/ (acronym)
UNESCO
  = (angielski) United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization → Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury

USA /u‿ɛs‿ˈa/ (acronym)
E.U.A.
  = (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Udine /udʲˈinɛ/ (pn)
Udine
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;

Uganda /uˈɡãnda/ (pn)
Uganda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ukraina /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
Ucrânia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukrainiec /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑/ (n)
ucraniano
  człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Układ Słoneczny /ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (pn)
sistema solar
  (astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Uljanowsk /uljˈanɔfsk/ (pn)
Ulianovsk
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Ulm /ˈulm/ (pn)
Ulm
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Umbria /ˈũmbrʲja/ (pn)
Úmbria
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech;

Unia Europejska /ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (pn)
União Européia, União Europeia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich;

Uppsala /upˈsala/ (pn)
Uppsala
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwecji, w prowincji historycznej Uppland;

Ural /ˈural/ (pn)
Montes Urais, Urais
  (geografia, geograficzny) góry w Rosji;
Rio Ural
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie;

Uran /ˈurãn/ (pn)
Urano
  (astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Urania /uˈrãɲja/ (pn)
Urânia
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;
  (mitologia grecka) jedna z okeanid
  (mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
  (mitologia grecka) przydomek Afrodyty

Uranos /uˈrãnɔs/ (pn)
Urano
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych;

Urban /ˈurbãn/ (pn)
Urbano
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Uri /ˈuri/ (n)
Uri
  (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii położony w środkowej części kraju;

Uriasz /ˈurjaʃ/ (pn)
Urias
  (biblijny) imię męskie

Urszula /urˈʃula/ (pn)
Úrsula
  imię żeńskie;

Urugwaj /uˈruɡvaj/ (pn)
Uruguai
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Ussuryjsk /ussˈurɨjsk/ (pn)
Ussuriisk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim, na Dalekim Wschodzie;

Utah /ˈutax/ (pn)
Utah
  (geografia, geograficzny) (administracja) gmina w USA, w stanie Indiana
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Salt Lake City;
  (geografia, geograficzny) jezioro w Wielkiej Kotlinie w USA;

Uzbekistan /ˌuzbɛˈcistãn/ (pn)
Usbequistão, Uzbequistão
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Ułan Bator /ˈuwãn ˈbatɔr/ (pn)
Ulaanbaatar
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Mongolii;

Ułan Ude /ˈuwan ˈudɛ/ (pn)
Ulan-Ude
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, stolica Buriacji;

Valletta /vallˈɛtta/ (pn)
Valeta
  (geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vancouver /vãŋˈkuvɛr/ (pn)
Vancouver
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kanadzie
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w USA w stanie Waszyngton

Vanuatu /vˌanuˈatu/ (pn)
Vanuatu
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

W /v/ (abbreviation)
V
  = (termin karciany) walet

WC /vu‿ˈʦ̑ɛ/ (n)
WC
  ubikacja

WNP /vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ/ (acronym)
CEI
  = Wspólnota Niepodległych Państw;

WWW /vˌuvˌuvˈu/ (acronym)
WWW
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) ogólnoświatowa sieć usług elektronicznych udostępniająca dokumenty przy pomocy łącz;

Wacław /ˈvaʦ̑waf/ (pn)
Venceslau
  imię męskie pochodzenia czeskiego;

Waga /ˈvaɡa/ (pn)
Libra, Balança
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Wagadugu /vˌaɡadˈuɡu/ (pn)
Ouagadougou
  (geografia, geograficzny) stolica Burkiny Faso;

Walencja /vaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Valência
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Walenty /vaˈlɛ̃ntɨ/ (pn)
Valentim
  imię męskie;

Waleria /valˈɛrja/ (pn)
Valéria
  imię żeńskie;

Walhalla /valxˈalla/ (n)
Valhala
  (mitologia, mitologiczny) w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju

Walia /ˈvalʲja/ (pn)
País de Gales, Gales
  (geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk /vaˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
galês
  mieszkaniec Walii

Walijka /valˈijka/ (n)
galesa
  mieszkanka Walii

Warna /vˈarna/ (pn)
Varna
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna;

Warszawa /varˈʃava/ (pn)
Varsóvia
  (geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Waryn /vˈarɨn/ (pn)
Guarino
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Wasza Wysokość /vˈaʃa vɨsˈɔkɔɕtɕ/ (n)
Vossa Majestade
  zwrot grzecznościowy w stosunku do osoby z rodziny królewskiej lub książęcej

Waszyngton /vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n/ (pn)
Washington
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych;

Watykan /vaˈtɨkãn/ (pn)
Vaticano
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wawrzyniec /vavˈʒɨ̃ɲɛʦ̑/ (pn)
Lourenço
  imię męskie;

Wellington /vˈɛlliŋktɔn/ (pn)
Wellington
  (geografia, geograficzny) stolica Nowej Zelandii;

Wenanty /vɛnˈantɨ/ (pn)
Venâncio
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego,

Wenecja /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja/ (pn)
Veneza
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecja Euganejska /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska/ (pn)
Vêneto
  (geografia, geograficzny) region we Włoszech;

Wenezuela /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla/ (pn)
Venezuela
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenus /ˈvɛ̃nus/ (pn)
Vénus, Vênus
  (astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
  (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Werona /vɛrˈɔna/ (pn)
Verona
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

Weronika /ˌvɛrɔ̃ˈɲika/ (pn)
Verônica
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Wersal /ˈvɛrsal/ (pn)
Versalhes
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;

Wesołych Świąt /vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt/ (interjection)
Feliz Natal
  …używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia

Westfalia /vɛˈstfalʲja/ (pn)
Vestefália, Vestfália, Westfália
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w zachodnich Niemczech;

Wezuwiusz /vɛˈzuvʲjuʃ/ (pn)
Vesúvio
  (geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa /vɛwˈtava/ (pn)
Moldava
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiedeń /ˈvʲjɛdɛ̃ɲ/ (pn)
Viena
  (geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania /ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja/ (pn)
Grã-Bretanha
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielka Niedźwiedzica /ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Ursa Maior
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;

Wielka Sobota /vʲˈɛlka sɔbˈɔta/ (n)
Sábado de Aleluia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;

Wielkanoc /vʲjɛlˈkãnɔʦ̑/ (n)
Páscoa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Czwartek /vʲˈɛlki tʃfˈartɛk/ (n)
Quinta-feira Santa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;

Wielki Pies /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs/ (pn)
Cão Maior
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wielki Piątek /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
Sexta-feira Santa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Post /ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst/ (n)
quaresma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;

Wielki Tydzień /ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
Semana Santa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;

Wielki Wybuch /ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux/ (pn)
Big Bang
  (astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata;

Wielki Wóz /vʲˈɛlki vˈus/ (pn)
Caçarola
  (astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;

Wielkie Antyle /ˈvʲjɛlʲcɛ ãnˈtɨlɛ/ (pn)
Grandes Antilhas
  (geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży;

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie /vʲˈɛlkʲɛ jɛʑˈɔra pˌuwnɔtsnˌɔamˌɛrɨkˈaɲskʲɛ/ (pn)
Grandes Lagos
  (geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA;

Wielkie Księstwo Luksemburga /vʲˈɛlkʲɛ kɕˈɛ̃stfɔ lˌuksɛmbˈurɡa/ (pn)
Grão-Ducado do Luxemburgo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;

Wielkie Równiny /ˈvʲjɛlʲcɛ ruvʲˈɲĩnɨ/ (pn)
Grandes Planícies
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią;

Wielkopolska /ˌvʲjɛlkɔˈpɔlska/ (n)
Grande Polônia
  (geografia, geograficzny) kraina w środkowo-zachodniej Polsce;

Wielonarodowe Państwo Boliwia /vʲˌɛlɔnˌarɔdˈɔvɛ pˈaɲstfɔ bɔlˈivja/ (pn)
Estado Plurinacional da Bolívia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Boliwii

Wientian /ˈvʲjɛ̃ntʲjãn/ (pn)
Vienciana, Vientiane
  (geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wietnam /ˈvʲjɛtnãm/ (pn)
Vietname, Vietnã
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Wietnamczyk /vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk/ (n)
vietnamita
  obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wigilia /vʲiˈɟilʲja/ (pn)
vigília de Natal
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia /ˌvʲiciˈpɛdʲja/ (pn)
Wikipédia
  (informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia

Wikisłownik /ˌvʲiciˈswɔvʲɲik/ (pn)
Wikcionário
  (neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła /ˌvʲiciʑˈrudwa/ (pn)
Wikisource
  wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktor /ˈvʲiktɔr/ (pn)
Victor
  imię męskie;

Wiktoria /vʲikˈtɔrʲja/ (pn)
Vitória
  imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Wilczy Szaniec /ˈvʲilʧ̑ɨ ˈʃãɲɛʦ̑/ (pn)
Toca do Lobo
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem;

Wilhelm /ˈvʲilxɛlm/ (pn)
Guilherme
  imię męskie;

Wilhelmina /vˌilxɛlmˈina/ (pn)
Guilhermina
  polskie imię żeńskie;

Wilk /vʲilk/ (pn)
Lobo
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wilno /ˈvʲilnɔ/ (pn)
Vilna, Vilnius
  (geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wincenty /vʲĩnˈʦ̑ɛ̃ntɨ/ (pn)
Vicente
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Windhuk /ˈvʲĩntxuk/ (pn)
Windhoek
  (geografia, geograficzny) stolica Namibii;

Wisznu /ˈvʲiʃnu/ (pn)
Vixnu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Wisła /ˈvʲiswa/ (pn)
Vístula
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;

Wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (pn)
Aquário
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wogezy /vɔɡˈɛzɨ/ (n)
Vosges
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Francji;

Wojwodina /vˌɔjvɔdʲˈina/ (pn)
Voivodina
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Wolarz /ˈvɔlaʃ/ (pn)
boieiro
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Woroneż /vɔrˈɔnɛʃ/ (pn)
Voronej
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;

Wołga /ˈvɔwɡa/ (pn)
Volga
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołgograd /vɔwˈɡɔɡrat/ (pn)
Volgogrado
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone nad Wołgą;

Wołogda /vɔˈwɔɡda/ (pn)
Vologda
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej;

Wołoszczyzna /vˌɔwɔʃtʃˈɨzna/ (pn)
Valáquia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna na Morawach;
  (historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;

Wołyń /ˈvɔwɨ̃ɲ/ (pn)
Volínia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (pn)
Auriga
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wrocław /ˈvrɔʦ̑waf/ (pn)
Breslávia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;

Wspólnota Bahamów /fspulnˈɔta baxˈamuf/ (pn)
Comunidade das Bahamas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa

Wszechmogący /fʃˌɛxmɔɡˈɔntsɨ/ (n)
Todo-Poderoso
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg

Wszystkich Świętych /fʃˈɨstkix ɕfʲˈɛntɨx/ (n)
Dia de Todos-os-Santos
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;

Wuj Sam /vˈuj sˈam/ (n)
Tio Sam
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) personifikacja rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Wybrzeże Kości Słoniowej /vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj/ (pn)
Costa do Marfim
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyspa Bożego Narodzenia /ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (pn)
Ilha Christmas
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Wyspa Książęca /ˈvɨspa cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
Ilha do Príncipe
  (geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspa Księcia Edwarda /ˈvɨspa ˈcɕɛ̇̃ɲʨ̑a ɛdˈvarda/ (pn)
Ilha Prince Edward, Ilha do Príncipe Eduardo
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Wyspa Man /ˈvɨspa ˈmãn/ (pn)
Ilha de Man
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;

Wyspa Wielkanocna /vˈɨspa vʲˌɛlkanˈɔtsna/ (pn)
Ilha de Páscoa
  (geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;

Wyspa Wniebowstąpienia /ˈvɨspa ˌvʲɲɛbɔfstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲa/ (pn)
Ascensão
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Atlantyckim;

Wyspa Świętego Tomasza /ˈvɨspa ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa/ (pn)
Ilha de São Tomé
  (geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspy Brytyjskie /ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ/ (pn)
Ilhas Britânicas
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;

Wyspy Cooka /ˈvɨspɨ ˈkuka/ (pn)
Ilhas Cook
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Kanaryjskie /ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ/ (pn)
Canárias, Ilhas Canárias
  (geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
  (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Kurylskie /vˈɨspɨ kurˈɨlskʲɛ/ (pn)
Ilhas Curilas, Ilhas Curilhas
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Spokojnym położony między Hokkaido a Kamczatką;

Wyspy Marshalla /ˈvɨspɨ marˈʃala/ (pn)
Ilhas Marshall
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Owcze /ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ/ (pn)
Ilhas Feroé
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)
Faroé, Ilhas Feroé
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;

Wyspy Salomona /ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na/ (pn)
Ilhas Salomão
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Wyspy Zielonego Przylądka /ˈvɨspɨ ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka/ (pn)
Arquipélago de Cabo Verde
  (geografia, geograficzny) atlantycki archipelag na zachodnim wybrzeżu Afryki, na wysokości Zielonego Przylądka;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca /ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
São Tomé e Príncipe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Wzgórza Golan /vzɡˈuʒa ɡˈɔlan/ (pn)
Colinas de Golã
  (geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;

Węgier /ˈvɛ̃ŋʲɟɛr/ (n)
húngaro
  człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka /vɛ̃ŋʲˈɟɛrka/ (n)
húngara
  osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgorapa /vˌɛŋɡɔrˈapa/ (pn)
Angerapp
  (geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód kaliningradzki), wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę;

Węgry /ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Hungria
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Wężownik /vɛ̃w̃ˈʒɔvʲɲik/ (pn)
Ofiúco
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Władykaukaz /vwˌadɨkˈawkas/ (pn)
Vladikavkaz
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;

Władywostok /ˌvwadɨˈvɔstɔk/ (pn)
Vladivostok
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim;

Włoch /vwɔx/ (n)
italiano
  człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy /ˈvwɔxɨ/ (pn)
Itália
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włoszka /ˈvwɔʃka/ (n)
italiana
  kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

York /jˈɔrk/ (pn)
Iorque
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Anglii;

ZNP /zɛt‿ɛ̃n‿ˈpɛ/ (acronym)
TPM
  = (medycyna, medyczny) zespół napięcia przedmiesiączkowego;

ZSRR /ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr/ (acronym)
URSS
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

ZUM /zˈum/ (acronym)
ITU
  = (medycyna, medyczny) zakażenie układu moczowego;

Zabulon /zabˈulɔn/ (pn)
Zabulom, Zebulom
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Zachariasz /zaˈxarʲjaʃ/ (pn)
Zacarias
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Zacheusz /zaxˈɛuʃ/ (pn)
Zaqueu
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;

Zachodni Brzeg /zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk/ (pn)
Cisjordânia, Margem Ocidental
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;

Zachód /ˈzaxut/ (n)
Ocidente
  (potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia

Zagrzeb /ˈzaɡʒɛp/ (pn)
Zagreb
  (geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zagłębie Ruhry /zaɡwˈɛmbjɛ rˈuxrɨ/ (pn)
Ruhr
  (geografia, geograficzny) region przemysłowy w Niemczech, nad rzeką Ruhrą;

Zambia /ˈzãmbʲja/ (pn)
Zâmbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zanzibar /zanzˈibar/ (pn)
Zanzibar
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim, u wybrzeży Afryki;

Zatoka Adeńska /zatˈɔka adˈɛɲska/ (pn)
golfo de Adem, golfo de Adém, golfo de Áden
  (geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;

Zatoka Bengalska /zaˈtɔka bɛ̃ŋˈɡalska/ (n)
golfo de Bengala
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka nad Oceanem Indyjskim;

Zatoka Botnicka /zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka/ (pn)
Golfo de Bótnia
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią;

Zatoka Fińska /zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska/ (pn)
Golfo da Finlândia
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Genueńska /zatˈɔka ɡˌɛnuˈɛɲska/ (pn)
golfo de Génova
  (geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego;

Zatoka Gwinejska /zatˈɔka ɡvinˈɛjska/ (pn)
golfo da Guiné
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;

Zatoka Kadyksu /zatˈɔka kadˈɨksu/ (pn)
golfo de Cádis
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii;

Zatoka Meksykańska /zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska/ (n)
Golfo do México
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Merabelska /zatˈɔka mˌɛrabˈɛlska/ (pn)
baía de Mirabelo
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Kreteńskiego, położona u północno-wschodniego wybrzeża Krety

Zatoka Neapolitańska /zatˈɔka nˌɛapˌɔlitˈaɲska/ (pn)
golfo de Nápoles
  (geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;

Zatoka Perska /zaˈtɔka ˈpɛrska/ (pn)
Golfo Persa
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem;

Zatoka Pomorska /zatˈɔka pɔmˈɔrska/ (pn)
baía da Pomerânia
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;

Zatoka Ryska /zatˈɔka rˈɨska/ (pn)
Golfo de Riga
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zatoka Tarencka /zatˈɔka tarˈɛntska/ (pn)
golfo de Tarento
  (geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;

Zatoka Tokijska /zatˈɔka tɔkˈijska/ (pn)
baía de Tóquio
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;

Zatoka Triesteńska /zatˈɔka trjɛstˈɛɲska/ (pn)
golfo de Trieste
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;

Zatoka Wenecka /zatˈɔka vɛnˈɛtska/ (pn)
golfo de Veneza
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;

Zelandia /zɛˈlãndʲja/ (pn)
Zelândia
  (geografia, geograficzny) wyspa Danii;
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii;

Zenon /ˈzɛ̃nɔ̃n/ (pn)
Zenão
  imię męskie;

Zeus /ˈzɛus/ (pn)
Zeus
  (mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731;

Ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (pn)
Terra
  (astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Ziemia Święta /ʑˈɛmʲa ɕfʲˈɛnta/ (pn)
Terra Santa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;

Zimbabwe /zʲĩmˈbabvɛ/ (pn)
Zimbabué, Zimbabwe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zjednoczone Emiraty Arabskie /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
Emiratos Árabes Unidos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ/ (pn)
Reino Unido
  (geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔʦ̑nɛj/ (pn)
Reino Unido da Grã-Bretanha e Irlanda do Norte
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;

Zofia /ˈzɔfʲja/ (pn)
Sofia
  imię żeńskie;

Zurych /zˈurɨx/ (pn)
Zurique
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna /zuˈzãnːa/ (pn)
Susana, Susanna
  imię żeńskie;

Związek Radziecki /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci/ (pn)
União Soviética
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix/ (pn)
União das Repúblicas Socialistas Soviéticas
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

Złota Ryba /ˈzwɔta ˈrɨba/ (pn)
Dorado
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

a cappella /a kappˈɛlla/ (adj)
a capela
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

a cappella /a kappˈɛlla/ (adv)
a capela
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

a- /a/ (prefix)
a-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

abaka /aˈbaka/ (n)
abacá
  lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

abakus /aˈbakus/ (n)
ábaco
  (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;
  przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

abandon /aˈbãndɔ̃n/ (n)
abandono
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

abasiofilia /ˌabasʲiɔˈfʲilʲja/ (n)
abasiofilia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie preferencji seksualnych polegające na odczuwaniu pociągu seksualnego do osób z dysfunkcjami narządów ruchu;

abassi /abˈasɕi/ (n)
abassi
  miara masy (360 gramów) stosowana w Persji do początku XX wieku
  srebrna moneta zdawkowa;

abazja /aˈbazʲja/ (n)
abasia
  (medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

abażur /aˈbaʒur/ (n)
abajur
  osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abchaski /apˈxasʲci/ (adj)
abcázio
  związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

abcyksymab /ˌapʦ̑ɨˈksɨ̃map/ (n)
abciximab
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi;

abdest /ˈabdɛst/ (n)
abdeste
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

abdukcja /abˈdukʦ̑ʲja/ (n)
abdução
  (medycyna, medyczny) odchylenie kończyny od osi ciała;
  (logika, logiczny) rodzaj sylogizmu;

abduktor /abˈduktɔr/ (n)
abdutor
  (anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała;

abdykacja /ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja/ (n)
abdicação
  zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykować /ˌabdɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
abdicar, desistir, exonerar
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

aberracja /ˌabɛrˈraʦ̑ʲja/ /ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja/ (n)
aberração
  (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
  (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
  (biologia, biologiczny) zmiana w strukturze chromosomów występująca samorzutnie w warunkach naturalnych, a także wywoływana sztucznie działaniem promieniowania jonizującego, różnych związków chemicznych itp., powodująca dziedziczne zmiany cech organizmu;
  (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

abisyński /ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci/ (adj)
abissínio
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

ablatyw /abˈlatɨf/ (n)
ablativo
  (gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

ablucja /abˈluʦ̑ʲja/ (n)
ablução
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne obmycie;

ablutomania /ˌablutɔ̃ˈmãɲja/ (n)
mania das limpezas
  (medycyna, medyczny) chorobliwie częste mycie rąk;

abnegacja /ˌabnɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
abnegação
  (przestarzałe, przestarzały) wyrzeczenie się, rezygnacja z korzyści dla dobra innych

abolicjonizm /ˌabɔlʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
abolicionismo
  (historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;
  ruch społeczny, domagający się zniesienia jakiegoś prawa

abonament /ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/ (n)
assinatura
  regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);
  regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism

aborcja /aˈbɔrʦ̑ʲja/ (n)
aborto
  (medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

abordaż /aˈbɔrdaʃ/ (n)
abordagem
  (morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

aborygeński /ˌabɔrɨɡˈɛɲski/ (adj)
aborígene
  związany z Aborygenami, dotyczący Aborygenów
  związany z pierwotnymi mieszkańcami danego miejsca

abrahamizm /ˌabraxˈamizm/ (n)
abraamismo
  (teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) monoteizm abrahamiczny

abrewiacja /ˌabrɛˈvʲjaʦ̑ʲja/ (n)
abreviatura
  (książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

absolutnie /ˌapsɔˈlutʲɲɛ/ (adv)
absolutamente
  całkowicie, niezależnie od niczego

absolutyzm /ˌapsɔˈlutɨsm̥/ (n)
absolutismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolwent /apˈsɔlvɛ̃nt/ (n)
graduado
  osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

absorbować /ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑/ (v)
absorver
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie
  (przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

absorpcja /apˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
absorção
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
  proces pochłaniania energii fali przez ciało;

abstrahować /ˌapstraˈxɔvaʨ̑/ (v)
abstrair
  (filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego

abstrakcjonizm /ˌapstrakˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
abstracionismo
  (sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;

abstynencja /ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
abstinência
  (medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

abstynent /apsˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
abstêmio
  osoba nie pijąca napojów alkoholowych

absurd /ˈapsurt/ (n)
absurdo
  nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

absurdalny /ˌapsurˈdalnɨ/ (adj)
absurdo
  nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu
  (potocznie, potoczny) ogromny

absynt /ˈapsɨ̃nt/ (n)
absinto
  (spożywczy) alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu;

abulia /aˈbulʲja/ (n)
abulia
  chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

acefalia /ˌaʦ̑ɛˈfalʲja/ (n)
acefalia
  (medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;

acenokumarol /ˌatsɛnˌɔkumˈarɔl/ (n)
acenocumarol
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;

acetaldehyd /ˌatsɛtaldˈɛxɨt/ (n)
acetaldeído
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

aceton /aˈʦ̑ɛtɔ̃n/ (n)
acetona
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetylen /ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n/ (n)
acetileno
  (chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

ach /ax/ (interjection)
ah
  …służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

adamaszek /ˌadãˈmaʃɛk/ (n)
damasco
  (włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

adaptacja /ˌadapˈtaʦ̑ʲja/ (n)
adaptação
  przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka
  (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
  (psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
  dostosowanie się organów do sytuacji
  efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)

adaptacyjny /ˌadaptatsˈɨjnɨ/ (adj)
adaptativo
  taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

adaptować /ˌadapˈtɔvaʨ̑/ (v)
adaptar
  dostosować/dostosowywać do innego użytku
  (biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska

adekwatny /ˌadɛˈkfatnɨ/ (adj)
adequado, proporcional, compatível
  dokładnie czemuś odpowiadający

adenina /ˌadɛɲˈina/ (n)
adenina
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

adenoidalny /ˌadɛnˌɔidˈalnɨ/ (adj)
adenoidal
  związany z adenoidem, dotyczący adenoidu

adenotomia /ˌadɛnɔtˈɔmja/ (n)
adenoidectomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

adhan /ˈatxan/ (n)
adhan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;

adiabatyczny /ˌadjabatˈɨtʃnɨ/ (adj)
adiabático
  (fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

administracja /ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja/ (n)
administração
  system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;

administrator /ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/ (n)
administrador
  osoba zarządzająca czymś

admiracja /ˌadmirˈatsja/ (n)
admiração
  (książkowy) (dawniej, dawny) przejaw podziwu i uwielbienia dla kogoś lub czegoś

admiralicja /ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
almirantado
  budynek mieszący admiralicję (1.1)
  korpus admirałów
  władze naczelne marynarki wojennej

admirał /adˈmʲiraw/ (n)
almirante
  (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
  (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

admitancja /ˌadmitˈantsja/ (n)
admitância
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

adopcja /aˈdɔpʦ̑ʲja/ (n)
adopção, adoção
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adopcjanizm /ˌadɔptsjˈaɲizm/ (n)
adocionismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;

adopcyjny /ˌadɔptsˈɨjnɨ/ (adj)
adotivo
  związany z adopcją, dotyczący adopcji

adorator /ˌadɔˈratɔr/ (n)
adorador
  mężczyzna zabiegający o względy kobiety

adorować /ˌadɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
adorar
  uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego

adrenalina /ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/ (n)
adrenalina
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres /ˈadrɛs/ (n)
endereço, morada
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy /ˈadrɛs mˌailˈɔvɨ/ (n)
endereço de e-mail, endereço eletrónico, endereço eletrônico
  (informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresat /aˈdrɛsat/ (n)
destinatário
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

adsorpcja /atˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
adsorção
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

adwent /ˈadvɛ̃nt/ (n)
advento, Advento
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwokat /adˈvɔkat/ (n)
advogado
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adwokat diabła /adˈvɔkad ˈdʲjabwa/ (n)
advogado do diabo
  (kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

aeracja /ˌaɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
aeração
  napowietrzanie;

aerator /ˌaɛˈratɔr/ (n)
aerador
  ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się;
  urządzenie do napowietrzania wody

aerobiologia /ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
aerobiologia
  nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;

aerodrom /ˌaɛˈrɔdrɔ̃m/ (n)
aeródromo, aeroporto
  (przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

aerodynamiczny /ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
aerodinâmico
  (fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

aerodynamika /ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
aerodinâmica
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;
  (potocznie, potoczny) własności aerodynamiczne ciała

aerograf /ˌaɛrˈɔɡraf/ (n)
aerógrafo
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

aerologia /ˌaɛrɔˈlɔɟja/ (n)
aerologia
  (meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

aerometria /ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
aerometria
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza

aerostat /ˌaɛˈrɔstat/ (n)
aeróstato
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny lżejszy od powietrza;

aerożel /ˌaɛˈrɔʒɛl/ (n)
aerogel
  materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości

afazja /aˈfazʲja/ (n)
afasia
  (medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afektacja /ˌafɛkˈtaʦ̑ʲja/ (n)
afetação
  przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

afereza /ˌafɛˈrɛza/ (n)
aférese
  (językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;

afgański /avˈɡãj̃sʲci/ (adj)
afegão
  odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistan u

afiks /ˈafʲiks/ (n)
afixo
  (gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

afirmacja /ˌafʲirˈmaʦ̑ʲja/ (n)
afirmação
  potwierdzenie, utwierdzenie, akceptacja

aforystyczny /ˌafɔrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
aforístico
  dotyczący aforyzmów, związany z aforyzmami

afro /ˈafrɔ/ (n)
afro
  rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

afroamerykański /ˌafrɔˌamɛrɨkˈaɲski/ (adj)
afro-americano
  dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

afrodyzjak /ˌafrɔˈdɨzʲjak/ (n)
afrodisíaco
  (medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

afrykanerski /ˌafrɨkãˈnɛrsʲci/ (n)
africânder
  język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

afrykata /ˌafrɨkˈata/ (n)
africada
  (językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarto-szczelinowa;

afrykański /ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
africano
  związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agat /ˈaɡat/ (n)
ágata
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

agawa /aˈɡava/ (n)
agave
  (botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

agencja /aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
agência
  firma świadcząca różne usługi

agenda /aˈɡɛ̃nda/ (n)
pauta
  terminarz
  ustalony plan jakiegoś spotkania

aglutynacyjny /ˌaɡlutˌɨnatsˈɨjnɨ/ (adj)
aglutinativo
  (językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany

agnat /ˈaɡnat/ (n)
agnato
  (dawniej, dawny) krewny w linii męskiej

agnostycyzm /ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
agnosticismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agnostyczny /ˌaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
agnóstico
  (filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami

agnostyk /aˈɡnɔstɨk/ (n)
agnóstico
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

agonia /aˈɡɔ̃ɲja/ (n)
agonia
  stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agorafobia /ˌaɡɔraˈfɔbʲja/ (n)
agorafobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agrafka /aˈɡrafka/ (n)
alfinete
  rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agrarny /aˈɡrarnɨ/ (adj)
agrário
  rolniczy, rolny

agresja /aˈɡrɛsʲja/ (n)
agressividade
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
  (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

agrest /ˈaɡrɛst/ (n)
groselha
  (spożywczy) owoc agrestu (1.1)

agresywnie /ˌaɡrɛsˈɨvɲʲɛ/ (adv)
agressivamente
  w sposób agresywny

agresywność /ˌaɡrɛsˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
agressividade
  cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

agresywny /ˌaɡrɛˈsɨvnɨ/ (adj)
agressivo
  zachowujący się wrogo, napastliwie

agrobiologia /ˌaɡrɔbjɔlˈɔɡja/ (n)
agrobiologia
  nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

agrobiologiczny /ˌaɡrɔbjˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
agrobiológico
  (rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) związany z agrobiologią lub agrobiologami

agrochemia /ˌaɡrɔxˈɛmja/ (n)
agroquímica
  (chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

agrofizyka /ˌaɡrɔfˈizɨkˌa/ (n)
agrofísica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;

agronomia /ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
agronomia
  (rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

agroturystyka /ˌaɡrɔtuˈrɨstɨka/ (n)
turismo rural
  (rolnictwo, rolniczy) (turystyka, turystyczny) wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;

aha /ˈaxa/ (interjection)
ahá
  …wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia
  …wyrażenie przypomnienia

ahistoryczny /ˌaçistɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
aistórico
  pokazujący wydarzenia historyczne bez kontekstu, bez działania czynników historycznych

aikido /ajˈcidɔ/ (n)
aikido
  japońska sztuka samoobrony;

ajran /ˈajran/ (n)
ayran
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

ajurwedyjski /ˌajurvɛˈdɨjsʲci/ (adj)
aiurvédico
  związany z ajurwedą – medycyną indyjską

akacja /aˈkaʦ̑ʲja/ (n)
acácia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

akademia /ˌakaˈdɛ̃mʲja/ (n)
academia
  instytucja, towarzystwo naukowe
  szkoła wyższa;

akademicki /ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
académico, acadêmico
  (szkolnictwo, szkolny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
  zgodny z określonymi, utartymi wzorami

akadyjski /ˌakadˈɨjski/ (adj)
acadiano
  dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

akadyjski /ˌakadˈɨjski/ (n)
acadiano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

akant /ˈakãnt/ (n)
acanto
  (architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1);
  (botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .

akapit /aˈkapʲit/ (n)
parágrafo
  fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akcent /ˈakʦ̑ɛ̃nt/ (n)
acento, sotaque
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

akceptacja /ˌakʦ̑ɛpˈtaʦ̑ʲja/ (n)
aceitação
  wyrażenie zgody

akceptować /ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑/ (v)
aceitar
  aprobować coś

akcja /ˈakʦ̑ʲja/ (n)
ação
  papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

akcjonariusz /ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
accionista
  (ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

akcyza /akˈʦ̑ɨza/ (n)
imposto de consumo
  (ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

aklamacja /ˌaklãˈmaʦ̑ʲja/ (n)
aclamação
  jednogłośny wybór, uznanie czegoś

aklimatyzacja /ˌaklimˌatɨzˈatsja/ (n)
aclimatação
  (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;

akmeizm /akmˈɛizm/ (n)
acmeísmo
  (literacko) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

akolita /ˌakɔˈlʲita/ (n)
acólito
  (kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

akomodacja /ˌakɔ̃mɔˈdaʦ̑ʲja/ (n)
acomodação
  (medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

akompaniament /ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/ (n)
acompanhamento
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywanie akompaniamentu (1.1), towarzyszenie grą soliście lub zespołowi

akompaniować /ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑/ (v)
acompanhar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

akord /ˈakɔrt/ (n)
acorde
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon /ˌakɔrˈdɛɔ̃n/ (n)
acordeão, sanfona
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akordeonista /ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/ (n)
acordeonista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

akredytacja /ˌakrɛdɨtˈatsja/ (n)
credenciamento
  oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

akredytować /ˌakrɛdɨtˈɔvatɕ/ (v)
credenciar
  udzielać akredytacji

akrobata /ˌakrɔˈbata/ (n)
akrobata
  człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrobatka /ˌakrɔbˈatka/ (n)
acrobata
  kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe

akrobatyczny /ˌakrɔbatˈɨtʃnɨ/ (adj)
acrobático
  związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrofobia /ˌakrɔˈfɔbʲja/ (n)
acrofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akromegalia /ˌakrɔmɛɡˈalja/ (n)
acromegalia
  (medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

akropol /aˈkrɔpɔl/ (n)
acrópole
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu

aksamit /aˈksãmʲit/ (n)
veludo
  (włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksamitka /ˌaksãˈmʲitka/ (n)
tagetes
  (botanika, botaniczny) Tagetes, kwitnąca roślina ozdobna;

aksjomat /akˈsʲjɔ̃mat/ (n)
axioma
  (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

aksjomatyczny /ˌaksʲjɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
axiomático
  oparty na aksjomatach

akson /ˈaksɔ̃n/ (n)
axónio
  (biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

aksynit /aˈksɨ̃ɲit/ (n)
axinita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

aksynomancja /ˌaksɨnɔmˈantsja/ (n)
axinomancia
  (ezoteryka) wróżba z rozżarzonego topora

akt /akt/ (n)
ata
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
ato
  czyn, działanie

akt urodzenia /ˈakt ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
certidão de nascimento, assento de nascimento
  akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

aktomiozyna /ˌaktɔmjɔzˈɨna/ (n)
actomiosina
  (biochemia, biochemiczny) powstający w wyniku skurczu mięśnia kompleks dwóch białek: aktyny i miozyny;

aktor /akˈtɔʒɨ/ /ˈaktɔr/ (n)
ator
  osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka /akˈtɔrka/ (n)
atriz, actriz
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktualny /ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
actual
  dotyczący teraźniejszości

aktuariusz /ˌaktuˈarjuʃ/ (n)
atuário
  (ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;

aktyn /ˈaktɨ̃n/ (n)
actínio
  (chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktywa /aktˈɨva/ (n)
activo, ativo
  (księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

aktywista /ˌaktɨˈvʲista/ (n)
ativista
  bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

aktywizm /aktˈɨvizm/ (n)
ativismo
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością
  czynna postawa; bycie aktywnym

aktywność /akˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
atividade
  działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

aktywować /ˌaktɨˈvɔvaʨ̑/ (v)
ativar
  sprawiać, że coś staje się aktywne

akumulacja /ˌakumulˈatsja/ (n)
acumulação
  (książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulator /ˌakũmuˈlatɔr/ (n)
acumulador
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akupresura /ˌakuprɛˈsura/ (n)
acupressão
  (medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

akupunktura /ˌakupũŋkˈtura/ (n)
acupunctura, acupuntura
  (medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akustyczny /ˌakustˈɨtʃnɨ/ (adj)
acústico
  odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

akwamaryn /ˌakfãˈmarɨ̃n/ (n)
água-marinha
  (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;
  (jubilerstwo, jubilerski) drogocenny kamień szlachetny

akwarium /aˈkfarʲjũm/ (n)
aquário
  duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę
  budynek w ogrodzie zoologicznym z ekspozycją ryb

akwarysta /ˌakfarˈɨsta/ (n)
aquarista
  (książkowy) hodowca zwierząt i roślin akwariowych

akwedukt /aˈkfɛdukt/ (n)
aqueduto
  kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

akwizytor /ˌakfʲiˈzɨtɔr/ (n)
adquirente
  osoba trudniąca się akwizycją

akworyna /ˌakfɔrˈɨna/ (n)
aequorina
  (biochemia, biochemiczny) u meduz: enzym katalizujący utlenianie w obecności wapnia;

alabaster /ˌalaˈbastɛr/ (n)
alabastro
  (mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

alanina /ˌalaɲˈina/ (n)
alanina
  (biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm /ˈalarm/ (n)
alarme
  sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

alba /ˈalba/ (n)
alva
  długa biała szata liturgiczna księży katolickich;

albatros /alˈbatrɔs/ (n)
albatroz
  (ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański /alˈbãj̃sʲci/ (adj)
albanês
  związany z Albanią, dotyczący Albanii

albedo /alˈbɛdɔ/ (n)
albedo
  (fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;

albinizm /alˈbʲĩɲism̥/ (n)
albinismo
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
  (botanika, botaniczny) brak chlorofilu

albinos /alˈbʲĩnɔs/ (n)
albino
  człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albit /ˈalbʲit/ (n)
albita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

albo /ˈalbɔ/ (conjunction)
ou
  …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album /ˈalbũm/ (n)
álbum
  zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

albumina /ˌalbũˈmʲĩna/ (n)
albumina
  (biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

alchemia /alˈxɛ̃mʲja/ (n)
alquimia
  średniowieczna chemia, której zadaniem było odkrycie sposobu na przemianę metali nieszlachetnych w złoto

alchemiczny /ˌalxɛmˈitʃnɨ/ (adj)
alquímico
  dotyczący alchemii

alchemik /alˈxɛ̃mʲik/ (n)
alquimista
  osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

aldehyd /alˈdɛxɨt/ (n)
aldeído
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

aldosteron /ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/ (n)
aldosterona
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (conjunction)
mas
  …służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (n)
cerveja inglesa
  (spożywczy) gatunek piwa;

alegoria /ˌalɛˈɡɔrʲja/ (n)
alegoria
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

alegorycznie /ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
alegoricamente
  przenośnie, w sposób alegoryczny

alegoryczny /ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
alegórico
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

aleja /aˈlɛja/ (n)
avenida
  droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

aleksandryt /ˌalɛksˈandrɨt/ (n)
alexandrita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

aleksytymia /ˌalɛksɨtˈɨmja/ (n)
alexitimia
  (psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alemański /ˌalɛmˈaɲski/ (n)
alemânico
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii

alembik /aˈlɛ̃mbʲik/ (n)
alambique
  (dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej

alergen /aˈlɛrɡɛ̃n/ (n)
alérgeno
  (medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia /aˈlɛrʲɟja/ (n)
alergia
  (medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczny /ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
alérgico
  związany z alergią

alergik /aˈlɛrʲɟik/ (n)
alérgico
  osoba uczulona na działanie alergenów

alergolog /ˌalɛrˈɡɔlɔk/ (n)
alergista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych

alergologia /ˌalɛrɡɔˈlɔɟja/ (n)
alergologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

aleucki /alˈɛwtski/ (adj)
aleúte
  związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

alfa /ˈalfa/ (n)
alfa
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

alfabet /alˈfabɛt/ (n)
alfabeto, abecedário
  zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfabetycznie /ˌalfabɛˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
alfabeticamente
  w sposób alfabetyczny, zgodnie z kolejnością liter w alfabecie

alfabetyczny /ˌalfabɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
alfabético
  ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie

alfanumeryczny /ˌalfanˌumɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
alfanumérico
  (informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

algebra /alˈɡɛbra/ (n)
álgebra
  jeden z działów matematyki;

algebraiczny /ˌalɡɛbraˈitʃnɨ/ (adj)
algébrico
  dotyczący algebry

algierski /alʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
argeliano, argelino
  odnoszący się do państwa Algieria

algofobia /ˌalɡɔˈfɔbʲja/ (n)
algofobia
  (psychologia, psychologiczny) nieuzasadniony lęk przed bólem;

algonkiński /ˌalɡɔŋkˈiɲski/ (adj)
algonquino
  związany z Algonkinami, dotyczący Algonkinów

algorytm /algɔˈrɨtmɨ/ /alˈɡɔrɨtm̥/ (n)
algoritmo
  sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis;

algorytmiczny /ˌalɡɔrɨtmˈitʃnɨ/ (adj)
algorítmico
  związany z algorytmami, algorytmiką, dotyczący algorytmów, algorytmiki

alibi /aˈlʲibʲi/ (n)
álibi
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

aligator /ˌalʲiˈɡatɔr/ (n)
aligátor, jacaré
  (herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

alija /alˈija/ (n)
aliyá
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) imigracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;

aliteracja /ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
aliteração
  (językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

alizaryna /ˌalʲizaˈrɨ̃na/ (n)
alizarina
  (chemia, chemiczny) cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej;

alkaliczność /ˌalkaˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
alcalinidade
  (chemia, chemiczny) (biochemia, biochemiczny) (zobacz) zasadowość

alkaliczny /ˌalkalˈitʃnɨ/ (adj)
alcalino
  (chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

alkaloid /ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it/ (n)
alcaloide
  (chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

alkan /ˈalkãn/ (n)
alcano
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

alken /ˈalkɛ̃n/ (n)
alceno
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkin /ˈalʲcĩn/ (n)
alcino
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkohol /alˈkɔxɔl/ (n)
álcool
  (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
  (handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkoholik /ˌalkɔˈxɔlʲik/ (n)
alcoólatra
  osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholiza /ˌalkɔxɔlˈiza/ (n)
alcoólise
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem

alkoholizm /ˌalkɔˈxɔlʲism̥/ (n)
alcoolismo
  (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

alkoholowe zapalenie wątroby /ˌalkɔxɔlˈɔvɛ zˌapalˈɛɲʲɛ vɔntrˈɔbɨ/ (n)
hepatite alcoólica
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy wywołany przewlekłym nadużywaniem alkoholu, prowadzącym do zmian zapalno-martwiczych w wątrobie;

alkomat /alkˈɔmat/ (n)
etilómetro
  urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu;

alkowa /alˈkɔva/ (n)
alcova
  (przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

allel /ˈalːɛl/ (n)
allelo
  (biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

alleluja /ˌalːɛˈluja/ (interjection)
aleluia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

almanach /alˈmãnax/ (n)
almanaque
  rodzaj publikacji;

almandyn /almˈandɨn/ (n)
almandina, almandita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

almukantarat /ˌalmukantˈarat/ (n)
almucântara
  mały okrąg na sklepieniu niebieskim łączący punkty o tej samej wysokości nad horyzontem;

aloes /aˈlɔɛs/ (n)
aloe
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych;

alokacja /ˌalɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
alocação
  (ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe
  planowe rozdysponowanie czegoś;

alokucja /ˌalɔkˈutsja/ (n)
alocução
  uroczysta przemowa;

alopatyczny /ˌalɔpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
alopático
  (medycyna, medyczny) związany z alopatią

alotropia /ˌalɔˈtrɔpʲja/ (n)
alotropia
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

aloza /aˈlɔza/ (n)
sável
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

alpaka /alˈpaka/ (n)
alpaca
  (zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;

alpinista /ˌalpʲĩˈɲista/ (n)
alpinista
  osoba uprawiająca alpinizm;

altana /alˈtãna/ (n)
coreto
  lekki, niewielki ogrodowy budynek;

alternator /ˌaltɛrˈnatɔr/ (n)
alternador
  (motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

alternatywny /ˌaltɛrnatˈɨvnɨ/ (adj)
alternativo
  taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości
  taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

altruista /ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
altruísta
  osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruizm /alˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
altruísmo
  bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

altówka /alˈtufka/ (n)
viola
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

aluzja /aˈluzʲja/ (n)
alusão
  wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

aluzyjny /ˌaluzˈɨjnɨ/ (adj)
alusivo
  związany z aluzją; zawierający aluzje lub posługujący się aluzjami; będący aluzją

alzacki /alˈzaʦ̑ʲci/ (adj)
alsaciano
  związany z Alzacją

amalgamat /ˌamalɡˈamat/ (n)
amálgama
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem;
  (przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów

amarylis /ˌãmaˈrɨlʲis/ (n)
amarílis
  (botanika, botaniczny) Amaryllis L., monotypowy rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

amator /ãˈmatɔr/ (n)
amador
  miłośnik, ktoś oddany czemuś

amazonit /ˌãmaˈzɔ̃ɲit/ (n)
amazonita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

ambasada /ˌãmbaˈsada/ (n)
embaixada
  stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
  wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
  gwara więzienna brzuch, żołądek

ambasador /ˌãmbaˈsadɔr/ (n)
embaixador, embaixadora
  (administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambicja /ãmˈbʲiʦ̑ʲja/ (n)
ambição
  pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambigram /ãmˈbʲiɡrãm/ (n)
ambigrama
  grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

ambitny /ãmˈbʲitnɨ/ (adj)
ambicioso
  charakteryzujący się ambicją; taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

ambiwalencja /ˌãmbʲivaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
ambivalência
  współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

ambiwalentny /ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ/ (adj)
ambivalente
  charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

amblygonit /ˌamblɨɡˈɔɲit/ (n)
ambligonita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;

ambona /ãmˈbɔ̃na/ (n)
púlpito
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

ambrozja /ãmˈbrɔzʲja/ (n)
ambrosia
  (mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;

ambulatoryjny /ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ/ (adj)
ambulante
  (medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

ameba /ãˈmɛba/ (n)
ameba
  (biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

amen /ˈãmɛ̃n/ (interjection)
amém
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk /ãˈmɛrɨk/ (n)
amerício
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanizm /ˌãmɛrɨˈkãɲism̥/ (n)
americanismo
  cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki

amerykanizować /ˌamɛrˌɨkaɲizˈɔvatɕ/ (v)
americanizar
  narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

amerykański /ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
americano, norte-americano
  dotyczący Ameryki (kontynentu)
americano
  dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

ametyst /ãˈmɛtɨst/ (n)
ametista
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

amfetamina /ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/ (n)
anfetamina
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfiteatr /ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥/ (n)
anfiteatro
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

amfora /ãw̃ˈfɔra/ (n)
ânfora
  wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

amharski /ãmˈxarsʲci/ (adj)
amárica
  związany z Amharami, dotyczący Amharów

amharski /ãmˈxarsʲci/ (n)
amharico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii

aminokwas /ˌãmʲĩˈnɔkfas/ (n)
aminoácido
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

aminokwas egzogenny /ˌãmʲĩˈnɔkfas ˌɛɡzɔˈɡɛ̃nːɨ/ (n)
aminoácido essencial
  aminokwas, który nie może być syntetyzowany w organizmie ludzkim i musi być dostarczany w pożywieniu

amnestia /ãmˈnɛstʲja/ (n)
anistia, amnistia
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amnezja /ãmˈnɛzʲja/ (n)
amnésia
  (medycyna, medyczny) zanik pamięci

amoksycylina /ˌamɔksˌɨtsɨlˈina/ (n)
amoxicilina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk będący półsyntetyczną pochodną penicyliny (z grupy aminopenicylin)

amoniak /ãˈmɔ̃ɲak/ (n)
amoníaco, amônia, gás amoníaco
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amoralizm /ˌãmɔˈralʲism̥/ (n)
amoralismo, niilismo moral
  pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

amorficzny /ˌãmɔrˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
amorfo
  bezkształtny, niemający określonej budowy

amorfizm /amˈɔrfizm/ (n)
amorfismo
  (książkowy) bezpostaciowość, brak właściwej formy

amortyzacja /ˌamɔrtɨzˈatsja/ (n)
depreciação
  (ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych

amortyzator /ˌãmɔrtɨˈzatɔr/ (n)
amortecedor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

amper /ˈãmpɛr/ (n)
ampere
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperomierz /ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
amperímetro
  (metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

amputacja /ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
amputação
  (medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputować /ˌãmpuˈtɔvaʨ̑/ (v)
amputar
  dokonywać amputacji

ampułka /ãmˈpuwka/ (n)
ampola, galheta
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

amulet /ãˈmulɛt/ (n)
amuleto
  (ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

amuzja /ãˈmuzʲja/ (n)
amusia
  (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;

anabioza /ˌanabjˈɔza/ (n)
anabiose
  (biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

anachroniczny /ˌanaxrɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
anacrónico
  niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

anachronizm /ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
anacronismo
  błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

anagram /ãˈnaɡrãm/ (n)
anagrama
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakolut /ˌanakˈɔlut/ (n)
anacoluto
  (językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

anakonda /ˌãnaˈkɔ̃nda/ (n)
anaconda
  (herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

analgetyk /ˌanalɡˈɛtɨk/ (n)
analgésico
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy;

analityk /ˌãnaˈlʲitɨk/ (n)
analisador
  specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

analiza /ˌãnaˈlʲiza/ (n)
análise
  badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analizować /ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
analisar
  przeprowadzać proces analizy

analogia /ˌãnaˈlɔɟja/ (n)
analogia
  podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

analogicznie /ˌanalɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
analogicamente
  w sposób analogiczny

analogiczny /ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
análogo
  podobny do czegoś

analogowy /ˌanalɔɡˈɔvɨ/ (adj)
analógico
  (technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową

anamneza /ˌãnãmˈnɛza/ (n)
anamnes
  (medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas /ãˈnãnas/ (n)
abacaxizeiro, ananaseiro
  (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
abacaxi, ananás
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju (1.1)
elemento
  (potocznie, potoczny) o niegrzecznym dziecku

anarchia /ãˈnarxʲja/ (n)
anarquia
  (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności
  forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;

anarchista /ˌãnarˈxʲista/ (n)
anarquista
  zwolennik anarchizmu

anarchistyczny /ˌãnarxʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
anárquico
  związany z anarchizmem

anarchizm /ãˈnarxʲism̥/ (n)
anarquismo
  ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anarchopacyfizm /ˌanarxˌɔpatsˈɨfizm/ (n)
anarcopacifismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

anatema /ˌãnaˈtɛ̃ma/ (n)
anátema
  (kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatomia /ˌãnaˈtɔ̃mʲja/ (n)
anatomia
  (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
  (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

anatomiczny /ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
anatómico
  związany z anatomią, dotyczący anatomii

ancien régime /ˈaɲtɕɛn rɛɡʲˈimɛ/ (n)
Ancien Régime
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) absolutystyczny system społeczno-polityczny istniejący we Francji przed rewolucją francuską;

andaluzyjski /ˌãndaluˈzɨjsʲci/ (adj)
andaluz
  związany z Andaluzją, wywodzący się z Andaluzji

andorski /ãnˈdɔrsʲci/ (adj)
andorrano
  odnoszący się do Andory (państwa)

androfobia /ˌandrɔfˈɔbja/ (n)
androfobia
  (psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

androgen /ãnˈdrɔɡɛ̃n/ (n)
andrógeno
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

androgyne /ˌandrɔɡˈɨnɛ/ (n)
andrógino
  (seksuologia, seksuologiczny) osoba o cechach płciowych mężczyzny i kobiety

android /ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it/ (n)
androide
  robot mający postać człowieka;

andrologia /ˌãndrɔˈlɔɟja/ (n)
andrologia
  (medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

andyjski /ãnˈdɨjsʲci/ (adj)
andino
  związany z Andami, dotyczący Andów

anegdota /ˌãnɛɡˈdɔta/ (n)
anedota
  krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

aneksja /ãˈnɛksʲja/ (n)
anexação
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

anektować /ˌãnɛkˈtɔvaʨ̑/ (v)
anexar
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

anemo- /ãˈnɛ̃mɔ/
anemo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wiatrem

anemologia /ˌãnɛ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
anemologia
  (meteorologia, meteorologiczny) nauka o wiatrach

anemometria /ˌãnɛ̃mɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
anemometria
  (meteorologia, meteorologiczny) pomiar kierunku i prędkości wiatru

anestetyk /ˌanɛstˈɛtɨk/ (n)
anestesia
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

anestezjolog /ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk/ (n)
médico anestesista
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

anestezjologia /ˌanɛstˌɛzjɔlˈɔɡja/ (n)
anestesiologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

anestezjologiczny /ˌanɛstˌɛzjɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
anestesiológico
  (medycyna, medyczny) związany z anestezjologią lub anestezjologami

anewryzm /ãˈnɛvrɨsm̥/ (n)
aneurisma
  (medycyna, medyczny) (dawniej, dawny) guzowate wypełnione krwią rozszerzenie tętnicy np. wskutek uszkodzenia jej ścianki

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (adj)
inglês
  odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (n)
inglês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angina /ãŋʲˈɟĩna/ (n)
angina
  (medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

angiografia /ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/ (n)
angiografia
  (medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

angiologia /ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja/ (n)
angiologia
  (medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych;

anglezyt /aŋɡlˈɛzɨt/ (n)
anglesita
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4

anglicyzm /ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
anglicismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglikanin /ˌãŋɡlʲiˈkãɲĩn/ (n)
anglicano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca anglikanizmu

anglikanizm /ˌaŋɡlikˈaɲizm/ (n)
anglicanismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła

anglikanka /ˌãŋɡlʲiˈkãnka/ (n)
anglicana
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni anglikanizmu

anglikański /ˌaŋɡlikˈaɲski/ (adj)
anglicano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

anglofob /aŋɡlˈɔfɔp/ (n)
anglofóbico, anglófobo
  osoba niechętna do wszystkiego co angielskie

angstrem /ˈãŋkstrɛ̃m/ (n)
angstrom
  (fizyka, fizyczny) jednostka długości równa jednej dziesięciomiliardowej części metra;

anhedonia /ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/ (n)
anedonia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

anhydryt /ãnˈxɨdrɨt/ (n)
anidrita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4);

ani /ˈãɲi/ (conjunction)
nem nem
  …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
  …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
  …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
  …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

ani /ˈãɲi/ (particle)
nem mesmo
  …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

anielski /ãˈɲɛlsʲci/ (adj)
angelical
  związany z aniołami
  na wzór anioła

animacja /ˌãɲĩˈmaʦ̑ʲja/ (n)
animação
  rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

animista /ˌãɲĩˈmʲista/ (n)
animista
  osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

animistyczny /ˌaɲimistˈɨtʃnɨ/ (adj)
animista, animístico
  związany z animizmem, właściwy animizmowi

animizm /ãˈɲĩmʲism̥/ (n)
animismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

anion /ˈãɲjɔ̃n/ (n)
anião, ânion
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł /ˈãɲɔw/ (n)
anjo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

anizokoria /ˌaɲizɔkˈɔrja/ (n)
anisocoria
  (medycyna, medyczny) różna szerokość źrenic u tej samej osoby;

ankieta /ãŋʲˈcɛta/ (n)
inquérito
  (statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

anoda /ãˈnɔda/ (n)
ânodo
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anomalia /ˌãnɔ̃ˈmalʲja/ (n)
anomalia
  incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

anonimowo /ˌanɔɲimˈɔvɔ/ (adv)
anonimamente
  w sposób anonimowy, nie podając imienia, nazwiska

anonimowość /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑/ (n)
anonimato
  cecha tego, kto jest anonimowy;

anonimowy /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/ (adj)
anônimo
  o nieujawnionym nazwisku

anorak /ãˈnɔrak/ (n)
anoraque
  (etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;

anoreksja /ˌãnɔˈrɛksʲja/ (n)
anorexia
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anorektyk /ˌãnɔˈrɛktɨk/ (n)
anorético
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na anoreksję

anorgazmia /ˌanɔrɡˈazmja/ (n)
anorgasmia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu;

anortyt /anˈɔrtɨt/ (n)
anortita
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

anosmia /anˈɔsmja/ (n)
anosmia
  (medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

antagonista /ˌãntaɡɔ̃ˈɲista/ (n)
antagonista
  przeciwnik;

antagonistka /ˌãntaɡɔ̃ˈɲistka/ (n)
antagonista
  przeciwniczka w sporze, dyskusji

antarktyczny /ˌantarktˈɨtʃnɨ/ (adj)
antártico
  (geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena /ãnˈtɛ̃na/ (n)
antena
  urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antleryt /antlˈɛrɨt/ (n)
antlerita
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczanów, Cu3(OH)4SO4;

antofyllit /ˌantɔfˈɨllit/ (n)
antofilita
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

antologia /ˌãntɔˈlɔɟja/ (n)
antologia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

antologiczny /ˌantɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
antológico
  związany z antologią, stanowiący antologię

antonim /ãnˈtɔ̃ɲĩm/ (n)
antônimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antonomazja /ˌantɔnɔmˈazja/ (n)
antonomásia
  (językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą;

antrakologia /ˌantrakɔlˈɔɡja/ (n)
antracologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina archeobotaniki zajmująca się badaniem węgli drzewnych, środowisk roślin drzewiastych i sposobów ich użytkowania przez człowieka

antropocen /ˌantrɔpˈɔtsɛn/ (n)
Antropoceno
  (neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

antropocentryzm /ˌantrɔpɔtsˈɛntrɨzm/ (n)
antropocentrismo
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego
  interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

antropofagia /ˌãntrɔpɔˈfaɟja/ (n)
antropofagia
  (literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

antropofob /ˌantrɔpˈɔfɔp/ (n)
antropófobo
  zwierzę lub osoba charakteryzująca się antropofobią — awersją lub lękiem przed ludźmi i stronieniem od nich

antropofobia /ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja/ (n)
antropofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

antropogeograficzny /ˌantrɔpˌɔɡɛˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
antropogeográfico
  (geografia, geograficzny) (antropologia, antropologiczny) związany z antropogeografią, dotyczący antropogeografii

antropolog /ˌãntrɔˈpɔlɔk/ (n)
antropólogo
  badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

antropologia /ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/ (n)
antropologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny /ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
antropológico
  związany z antropologią, dotyczący antropologii

antropometryczny /ˌantrɔpˌɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
antropométrico
  związany z antropometrią, dotyczący antropometrii

antropomorfizm /ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/ (n)
antropomorfismo
  nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

antropozoficzny /ˌantrɔpˌɔzɔfˈitʃnɨ/ (adj)
antroposófico
  związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

antyamerykański /ˌantɨˌamɛrɨkˈaɲski/ (adj)
antiamericano
  wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

antybakteryjny /ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
antibacteriano
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

antybiogram /ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm/ (n)
antibiograma
  (medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie;

antybiotyczny /ˌantɨbjɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
antibiótico
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii

antybiotyk /ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/ (n)
antibiótico
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antybohater /ˌãntɨbɔˈxatɛr/ (n)
anti-herói
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

antychryst /antˈɨxrɨst/ (n)
anticristo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antycyklon /ˌantɨtsˈɨklɔn/ (n)
anticiclone
  (meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antyczny /ãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antigo
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu

antycząstka /ˌantɨtʃˈɔ̃stka/ (n)
antipartícula
  (fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii

antydemokratyczny /ˌantɨdˌɛmɔkratˈɨtʃnɨ/ (adj)
antidemocrático
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

antyfaszysta /ˌãntɨfaˈʃɨsta/ (n)
antifascista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik faszyzmu

antyfaszystka /ˌantɨfaʃˈɨstka/ (n)
antifascista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka faszyzmu

antyfaszystowski /ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
antifascista
  nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfaszyzm /ˌãntɨˈfaʃɨsm̥/ (n)
antifascismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;

antyfeministka /ˌantɨfˌɛmiɲˈistka/ (n)
antifeminista
  kobieta sprzeciwiająca się ideom i ruchowi feministycznemu

antyfeministyczny /ˌãntɨfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
antifeminista
  taki, który opiera się na antyfeminizmie

antyfeminizm /ˌantɨfɛmˈiɲizm/ (n)
antifeminismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

antyfeudalny /ˌantɨfɛwdˈalnɨ/ (adj)
antifeudal
  skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym

antyfona /ˌantɨfˈɔna/ (n)
antífona
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;

antygen /ãnˈtɨɡɛ̃n/ (n)
antígeno
  (medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antygoryt /ˌantɨɡˈɔrɨt/ (n)
antigorita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy serpentynów;

antyk /ˈãntɨk/ (n)
antiguidade
  (potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

antyklerykalizm /ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥/ (n)
anticlericalismo
  ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

antyklerykał /ˌantɨklɛrˈɨkaw/ (n)
anticlericalista
  przeciwnik klerykalizmu, zwolennik antyklerykalizmu

antykoagulant /ˌãntɨkɔaˈɡulãnt/ (n)
anticoagulant
  (medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi;

antykomunizm /ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
anticomunismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

antykoncepcja /ˌãntɨkɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
contracepção
  (medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

antykwariusz /ˌãntɨˈkfarʲjuʃ/ (n)
antiquário
  ktoś handlujący antykami, dziełami sztuki, starymi mapami, używanymi książkami

antylopa /ˌãntɨˈlɔpa/ (n)
antílope
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antymateria /ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/ (n)
antimatéria
  (fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymitotyczny /ˌantɨmˌitɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
antimitótico
  (biologia, biologiczny) hamujący mitozę

antymon /ãnˈtɨ̃mɔ̃n/ (n)
antimónio, antimônio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antymonit /ˌantɨmˈɔɲit/ (n)
antimonita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy siarczków, siarczek antymonu;

antynatalizm /ˌantɨnatˈalizm/ (n)
antinatalismo
  (filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość narodzinom;

antyniewolniczy /ˌantɨɲʲˌɛvɔlɲˈitʃɨ/ (adj)
antiescravidão, antiescravista
  skierowany przeciwko niewolnictwu, działający przeciw niewolnictwu

antynomia /ˌantɨnˈɔmja/ (n)
antinomia
  (logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo, że osobno zdają się być prawdziwe;

antyoksydacyjny /ˌantɨˌɔksɨdatsˈɨjnɨ/ (adj)
antioxidante
  taki, który przeciwdziała utlenianiu się pierwiastków i związków

antypapież /ˌãntɨˈpapʲjɛʃ/ (n)
antipapa
  (kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

antypasat /ˌantɨpˈasat/ (n)
contra-alíseos
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) ciepły, stały wiatr, wiejący w strefie równikowej na wysokości 2000-3000 metrów;

antypatia /ˌãntɨˈpatʲja/ (n)
antipatia
  niechęć do kogoś

antyrewolucyjny /ˌantɨrˌɛvɔlutsˈɨjnɨ/ (adj)
antirrevolucionário
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wrogi rewolucji; występujący przeciwko rewolucji

antysemicki /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
antissemítico
  wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

antysemityzm /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/ (n)
antissemitismo
  nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptyczny /ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antisséptico
  (medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

antystatyk /ˌantɨstˈatɨk/ (n)
antiestático
  substancja zmniejszająca (lub całkowicie neutralizująca) nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny

antysyjonistyczny /ˌãntɨsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
antissionista
  wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

antyteizm /ˌãntɨˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
antiteísmo
  aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym

antytotalitarny /ˌãntɨtɔtalʲiˈtarnɨ/ (adj)
antitotalitarista
  nastawiony na walkę z totalitaryzmem, potępiający totalitaryzm

antytotalitaryzm /ˌantɨtˌɔtalitˈarɨzm/ (n)
antitotalitarismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) poglądy i postawa przeciwna totalitaryzmowi

antytradycjonalista /ˌantɨtrˌadɨtsjˌɔnalˈista/ (n)
antitradicionalista
  (książkowy) przeciwnik tradycji, osoba sprzeciwiająca się tradycjonalizmowi

antytradycjonalistka /ˌantɨtrˌadɨtsjˌɔnalˈistka/ (n)
antitradicionalista
  (książkowy) przeciwniczka tradycji, kobieta sprzeciwiająca się tradycjonalizmowi

antytradycjonalizm /ˌantɨtrˌadɨtsjɔnˈalizm/ (n)
antitradicionalismo
  (książkowy) postawa przeciwna tradycjonalizmowi, sprzeciw wobec tradycji

antytrynitaryzm /ˌantɨtrˌɨɲitˈarɨzm/ (n)
antitrinitarismo
  (teologia, teologiczny) doktryna odrzucająca istnienie Trójcy Świętej

antywojenny /ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
antibélico
  potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

anulować /ˌãnuˈlɔvaʨ̑/ (v)
cancelar
  (informatyka, informatyczny) anulować (1.1) jakąś czynność w programie komputerowym

anyż /ˈãnɨʃ/ (n)
anis
  (botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

anyż gwiazdkowy /ˈãnɨʒ ɡvʲjastˈkɔvɨ/ (n)
anis-estrela, estrela-de-anis
  (botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

anyż gwiaździsty /ˈãnɨʒ ɡvʲjäʑˈʥ̑istɨ/ (n)
estrela-de-anis, anis-estrela
  (botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

aojda /aˈɔjda/ (n)
aedo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadworny lub wędrowny śpiewak w starożytnej Grecji, sławiący czyny bohaterów i bogów;

aorta /aˈɔrta/ (n)
aorta
  (anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aoryst /aˈɔrɨst/ (n)
aoristo
  (gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

aparat /aˈparat/ (n)
aparato
  (medycyna, medyczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania
  (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad
  urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

aparat fotograficzny /aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
máquina fotográfica
  (fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat rentgenowski /aˈparat ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔfsʲci/ (n)
unidade de raio-X
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim

aparat słuchowy /apˈarat swuxˈɔvɨ/ (n)
aparelho auditivo
  przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

aparatczyk /ˌaparˈattʃɨk/ (n)
aparatchik
  (pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

apateizm /ˌapatˈɛizm/ (n)
apateísmo
  (filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

apatia /aˈpatʲja/ (n)
apatia
  (psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apatycznie /ˌapatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
apaticamente
  w sposób apatyczny

apatyczny /ˌapaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
apático
  obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

apatyt /aˈpatɨt/ (n)
apatita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

apelacja /ˌapɛlˈatsja/ (n)
apelação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

apercepcja /ˌapɛrˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
apercepção
  (filozofia, filozoficzny) postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów;

apetyt /aˈpɛtɨt/ (n)
apetite
  chęć jedzenia, łaknienie;

aphanisis /ˌafaɲˈiɕis/ (n)
afânise
  (seksuologia, seksuologiczny) lęk przed utratą własnej seksualności;

aphelium /afˈɛljum/ (n)
afélio
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;

aplauz /ˈaplaws/ (n)
aplauso
  oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

aplikator /ˌaplʲiˈkatɔr/ (n)
aplicador
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka

aplikować /ˌaplʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
administrar
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku

apokaliptyczny /ˌapɔkˌaliptˈɨtʃnɨ/ (adj)
apocalíptico
  dotyczący apokalipsy, końca świata

apolipoproteina /ˌapɔlʲipɔprɔtɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
apolipoproteína
  (biochemia, biochemiczny) białko wchodzące w skład lipoprotein;

apolitycznie /ˌapɔlitˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
apoliticamente
  w sposób apolityczny

apolliński /ˌapɔllˈiɲski/ (adj)
apolíneo
  związany z Apollem, dotyczący Apolla

apologia /ˌapɔˈlɔɟja/ (n)
apologia
  obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

apoplektyk /ˌapɔplˈɛktɨk/ (n)
apopléctico
  osoba, która miała atak apopleksji lub jest zagrożona apopleksją

apoptoza /ˌapɔˈptɔza/ (n)
apoptose
  (biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

aporia /aˈpɔrʲja/ (n)
aporia
  (filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

apostolat /ˌapɔstˈɔlat/ (n)
apostolado
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność apostolska, krzewienie wiary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność biskupia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa chrześcijań uczestnicząca w ewangelizacji

apostolski /ˌapɔˈstɔlsʲci/ (adj)
apostólico
  dotyczący apostołów

apostoł /aˈpɔstɔw/ (n)
apóstolo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

apostrof /aˈpɔstrɔf/ (n)
apóstrofe
  znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

apostrofa /ˌapɔstrˈɔfa/ (n)
apóstrofe
  figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

apoteoza /ˌapɔtɛˈɔza/ (n)
apateose
  wyidealizowanie, wybielenie, przypisywanie, nadawanie istocie bądź rzeczy przymiotów ją idealizujących; przedstawienie jakiejś idei, postaci, wydarzenia w sposób skrajnie subiektywny niepoświęcający żadnej uwagi jakimkolwiek wadom, postrzegający jedynie zalety;

apotropeiczny /ˌapɔtrˌɔpɛˈitʃnɨ/ (adj)
apotropaico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) taki, który ma rzekomo moc odpędzania złych mocy, duchów, diabłów

aprobata /ˌaprɔˈbata/ (n)
aprovação
  uznanie czegoś za dobre, słuszne, właściwe; akceptacja, zgoda, pochwała

aprobować /ˌaprɔˈbɔvaʨ̑/ (v)
aprovar
  uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

apsik /aˈpʲɕik/ (interjection)
atchim
  …naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania

apteka /apˈtɛka/ (n)
farmácia, drogaria
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarka /ˌaptɛˈkarka/ (n)
farmacêutica
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka

aptekarz /apˈtɛkaʃ/ (n)
farmacêutico
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

aquapark /akˈfapark/ (n)
aquaparque
  wodny park rozrywki z kompleksem basenów, zjeżdżalni itp.;

ara /ˈara/ (n)
arara
  (ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

ara modra /ˈara ˈmɔdra/ (n)
ararinha-azul
  (ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

arabeska /ˌaraˈbɛska/ (n)
arabesco
  (choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian;
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;

arabista /ˌaraˈbʲista/ (n)
arabista
  specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

arabistka /ˌaraˈbʲistka/ (n)
arabista
  forma żeńska od: arabista

arabizacja /ˌarabʲizˈatsja/ (n)
arabização
  narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

arabizm /aˈrabʲism̥/ (n)
arabismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka arabskiego;

arabski /aˈrapsʲci/ (adj)
árabe, arábico
  dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski /aˈrapsʲci/ (n)
árabe, arábico
  język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arabsko /arˈapskɔ/ (adv)
arabicamente
  na sposób arabski, po arabsku

arachnofobia /ˌaraxnɔˈfɔbʲja/ (n)
aracnofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

aragonit /ˌaraˈɡɔ̃ɲit/ (n)
aragonita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna odmiana węglanu wapnia;

aragoński /ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/ (adj)
aragonês
  dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

aragoński /ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/ (n)
aragonês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

arak /ˈarak/ (n)
arak
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabska (głównie libańska) wódka anyżowa;

aramejski /ˌarãˈmɛjsʲci/ (adj)
aramaico
  związany z Aramejczykami, z dawną Syrią

aramejski /ˌarãˈmɛjsʲci/ (n)
aramaico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;

aranżacja /ˌaranʒˈatsja/ (n)
arranjo
  zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej

aranżować /ˌaranʒˈɔvatɕ/ (v)
arranjar
  organizować, urządzać

arbitralny /ˌarbʲiˈtralnɨ/ (adj)
arbitrário
  narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

arboretum /ˌarbɔˈrɛtũm/ (n)
arboreto
  wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;

arbuz /ˈarbus/ (n)
melancia
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

archaiczny /ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
arcaico
  będący typowym dla dawnych czasów

archaizm /arxˈaizm/ (n)
arcaísmo
  (językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archanioł /arˈxãɲɔw/ (n)
arcanjo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeolog /ˌarxɛˈɔlɔk/ (n)
arqueólogo
  naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia /ˌarxɛɔˈlɔɟja/ (n)
arqueologia
  nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archeolożka /ˌarxɛɔlˈɔʃka/ (n)
arqueóloga
  (potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii

archetyp /arˈxɛtɨp/ (n)
arquétipo
  (literacko) pierwowzór postaci
  (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

archidiecezja /ˌarçidjɛtsˈɛzja/ (n)
arquidiocese
  (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

archimandryta /ˌarçimandrˈɨta/ (n)
arquimandrita
  (kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich
  w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji

archipelag /ˌarxʲiˈpɛlak/ (n)
arquipélago
  (geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt /arˈxʲitɛkt/ (n)
arquiteto, arquiteta
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

architektoniczny /ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
arquitetural
  (architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla/za pomocą architektury

architektura /ˌarxʲitɛkˈtura/ (n)
arquitetura, arquitectura
  (architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

architraw /arˈxʲitraf/ (n)
arquitrave
  (architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

archiwalny /ˌarçivˈalnɨ/ (adj)
arquival
  dotyczący archiwaliów, stanowiący archiwum

archiwolta /ˌarxʲiˈvɔlta/ (n)
arquivolta
  (architektura, architektoniczny) zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;

archiwum /arˈxʲivũm/ (n)
arquivo
  budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)
  uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

arcybiskup /ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup/ (n)
arcebispo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcybiskupi /artsɨbʲiskˈupi/ (adj)
arcebispal
  dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem

arcydzieło /ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ/ (n)
obra prima
  (przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca
  utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

arcykapłan /artsɨkˈapwan/ (n)
sumo sacerdote
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich;
  (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi

arcyksiążę /artsɨkɕˈɔ̃ʒɛ/ (n)
arquiduque
  austriacki tytuł książęcy
  osoba nosząca tytuł (1.1)

areszt /ˈarɛʃt/ (n)
cárcere
  tymczasowe pozbawienie wolności;

areszt domowy /ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ/ (n)
prisão domiciliar, prisão domiciliária
  zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

aresztować /ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
prender
  pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

argentyński /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
argentino
  odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

argon /ˈarɡɔ̃n/ (n)
argônio, árgon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argument /arˈɡũmɛ̃nt/ (n)
argumento
  fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;
  (matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik

argumentacja /ˌarɡumɛntˈatsja/ (n)
argumentação
  uzasadnianie za pomocą argumentów

aria /ˈarʲja/ (n)
ária
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

ariański /arʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
ariano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

arizoński /ˌarizˈɔɲski/ (adj)
arizonense
  związany z Arizoną; pochodzący z Arizony

arka /ˈarka/ (n)
arca
  (przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arka Noego /ˈarka nɔˈɛɡɔ/ (pn)
arca de Noé
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

arkebuz /arˈkɛbus/ (n)
arcabuz
  czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 10 do 12 milimetrów

arkoza /arkˈɔza/ (n)
arcose
  (geologia, geologiczny) okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie;

arkusz /ˈarkuʃ/ (n)
folha
  płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

arkusz kalkulacyjny /ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
folha de cálculo
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

armata /arˈmata/ (n)
canhão
  działo o długiej lufie;

armeński /arˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
arménio
  odnoszący się do Armenii

armia /ˈarmʲja/ (n)
exército
  określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancja /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
arrogância
  pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

arogancki /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
arrogante
  (książkowy) będący oznaką arogancji
  (książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

aromat /aˈrɔ̃mat/ (n)
aroma
  zapach sprawiający przyjemność

aromaterapeutyczny /ˌarɔmˌatɛrˌapɛwtˈɨtʃnɨ/ (adj)
aromaterapêutico, aromaterápico
  związany z aromaterapią

aromaterapia /aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/ (n)
aromaterapia
  (medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

aromatyczny /ˌarɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aromático
  mający silny, miły zapach

arras /ˈarːas/ (n)
arrás
  (sztuka) ozdobny dywan, gobelin z motywem figuratywnym zawieszany na ścianie;

arsen /ˈarsɛ̃n/ (n)
arsênio, arsénico
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

arsenał /arˈsɛ̃naw/ (n)
arsenal
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej

arsenian /arˈsɛ̃ɲãn/ (n)
arseniato
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu arsenowego;

arsenopiryt /ˌarsɛnɔpˈirɨt/ (n)
arsenopirita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

artefakt /arˈtɛfakt/ (n)
artefacto
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;

arteriotomia /ˌartɛrʲjɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
arteriotomia
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na nacięciu tętnicy

arteterapia /ˌartɛtɛrˈapja/ (n)
arte terapia
  terapia przez sztukę

artezyjski /ˌartɛzˈɨjski/ (adj)
artesiano
  (geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Artezji (Artois), związany z Artezją (Artois), pochodzący z Artezji (Artois)

artropatia /ˌartrɔpˈatja/ (n)
artropatia
  (medycyna, medyczny) ogólne określenie zmian chorobowych w zakresie jednego lub więcej stawów;

artykuł /arˈtɨkuw/ (n)
artigo
  (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
  część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
  rzecz, która jest przedmiotem handlu
  tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie

artyleria /ˌartɨˈlɛrʲja/ (n)
artilharia
  (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

artylerzysta /ˌartɨlɛʒˈɨsta/ (n)
artilheiro
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz wojsk artyleryjskich

artysta /arˈtɨsta/ (n)
artista
  człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystka /arˈtɨstka/ (n)
artista
  kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

artystycznie /ˌartɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
artisticamente
  w sposób artystyczny

artystyczny /ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
artístico
  związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

arystokracja /ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
aristocracia
  najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

arystokrata /ˌarɨstɔˈkrata/ (n)
aristocrata
  osoba należąca do arystokracji

arystokratyczny /ˌarɨstɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aristocrata
  związany z arystokracją

arystotelesowski /ˌarɨstˌɔtɛlɛsˈɔfski/ (adj)
aristotélico
  (filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arystotelizm /ˌarɨstɔtˈɛlizm/ (n)
aristotelismo
  (filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

arytmetyczny /ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aritmético
  (przymiotnik) od: arytmetyka

arytmetyka /ˌarɨtˈmɛtɨka/ (n)
aritmética
  (matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

arytmia /aˈrɨtmʲja/ (n)
arritmia
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

as /a ɛs/ /as/ (n)
ás
  (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
  osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

asamski /asˈamski/ (adj)
assamês
  związany z Asamem

asamski /asˈamski/ (n)
assamês
  język asamski;

asceta /asˈʦ̑ɛta/ (n)
asceta
  człowiek uprawiający ascezę

ascetyczny /ˌastsɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
ascético
  właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

ascetyzm /astsˈɛtɨzm/ (n)
ascetismo
  filozofia i praktyki ascetów

asceza /asˈʦ̑ɛza/ (n)
ascetismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

aseksualizm /ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
assexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

asembler /aˈsɛ̃mblɛr/ (n)
montador
  (informatyka, informatyczny) program tłumaczący kod języka asemblera na język maszynowy;

asfalt /ˈasfalt/ (n)
asfalto
  (technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asfaltować /ˌasfaltˈɔvatɕ/ (v)
asfaltar
  pokrywać powierzchnię asfaltem

aspartam /asˈpartãm/ (n)
aspartame
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt /ˈaspɛkt/ (n)
aspecto
  (gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
  punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana

aspiracja /ˌaspʲiˈraʦ̑ʲja/ (n)
aspiração
  dążenie do czegoś, pragnienie zrobienia lub dokonania czegoś

aspirować /ˌaspirˈɔvatɕ/ (v)
aspirar
  starać się, ubiegać się o coś

aspołeczny /ˌaspɔwˈɛtʃnɨ/ (adj)
antissocial
  obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

astat /ˈastat/ (n)
astato, astatínio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astenosfera /ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/ (n)
astenosfera
  (geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

asteroida /ˌastɛˈrɔjda/ (n)
asteróide
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

asterysk /aˈstɛrɨsk/ (n)
asterisco
  (poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

asteryzm /aˈstɛrɨsm̥/ (n)
asterismo
  (astronomia, astronomiczny) układ gwiazd tworzący na niebie pewien widoczny zbiór, niebędący gwiazdozbiorem;
  (mineralogia, mineralogiczny) efekt optyczny polegający na powstaniu promieni świetlnych na minerale wskutek jego specyficznych właściwości;
  znak ⁂;

astma /ˈastma/ (n)
asma
  (medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astrofizyczny /ˌastrɔfizˈɨtʃnɨ/ (adj)
astrofísico
  dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

astrofizyk /ˌastrɔˈfʲizɨk/ (n)
astrofísico
  specjalista w zakresie astrofizyki

astrofizyka /ˌastrɔfˈizɨkˌa/ (n)
astrofísica
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrolabium /ˌastrɔˈlabʲjũm/ (n)
astrolábio
  (astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

astrolog /aˈstrɔlɔk/ (n)
astrólogo
  człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologia /ˌastrɔˈlɔɟja/ (n)
astrologia
  (ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astrologiczny /ˌastrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
astrológico
  dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

astronauta /ˌastrɔ̃ˈnawta/ (n)
astronauta
  (astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronom /aˈstrɔ̃nɔ̃m/ (n)
astrônomo, astrónomo
  specjalista w zakresie astronomii;

astronomia /ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
astronomia
  nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny /ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
astronômico
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią

astronomka /ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mka/ (n)
astrônoma
  (potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie astronomii
  miłośniczka i znawczyni astronomii

asturyjski /ˌastuˈrɨjsʲci/ (adj)
asturiano
  (przymiotnik) od Asturia

asturyjski /ˌastuˈrɨjsʲci/ (n)
asturiano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język zachodnioromański używany w kilku hiszpańskich prowincjach;

asymetryczny /ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
assimétrico
  niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymilacja /ˌasɨmilˈatsja/ (n)
assimilação
  przystosowanie się do życia w obcej społeczności

asymptota /ˌasɨ̃mpˈtɔta/ (n)
assimptota
  (matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

asyryjski /ˌasɨˈrɨjsʲci/ (adj)
assírio
  dotyczący Asyrii, związany z Asyrią, pochodzący z Asyrii

asyryjski /ˌasɨˈrɨjsʲci/ (n)
assírio
  (językoznawstwo, językoznawczy) (starożytność) dialekt asyryjski języka akadyjskiego;
  (językoznawstwo, językoznawczy) język asyryjski;

asystent /asˈɨstɛnt/ (n)
assistente
  osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy
  (studencki) stanowisko na wyższej uczelni lub w instytucie naukowym niższe od adiunkta; (także, też) osoba zajmująca to stanowisko

aszkenazyjski /ˌaʃkɛ̃naˈzɨjsʲci/ (adj)
ashkenazi
  związany z Aszkenezyjczykami, dotyczący Aszkenazyjczyków

atak /ˈatak/ (n)
attaque
  (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych

atak serca /ˈatak ˈsɛrʦ̑a/ (n)
IAM, infarto Agudo do Miocárdio
  (medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

atakować /ˌataˈkɔvaʨ̑/ (v)
atacar
  prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
  występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś
  (sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę

ataksyt /atˈaksɨt/ (n)
ataxito
  (mineralogia, mineralogiczny) meteoryt żelazny o bardzo wysokiej zawartości niklu;

atanor /atˈanɔr/ (n)
atanor
  (ezoteryka) specjalny piec do celów alchemicznych;

atawistyczny /ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
atávico
  o cechach podobnych jak u odległych przodków

atawizm /aˈtavʲism̥/ (n)
atavismo
  występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

ateista /ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
ateísta, ateu
  człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistka /ˌatɛˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
ateia
  kobieta nie wierząca w istnienie bogów, odrzucająca wiarę w istnienie bogów

ateistyczny /ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
ateu, ateístico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

ateizm /aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
ateísmo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atlantycki /ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
atlântico
  (geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku

atlas /ˈatlas/ (n)
atlas
  zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atletyka /aˈtlɛtɨka/ (n)
atletismo
  wszystkie ćwiczenia sportowe

atmosfera /ˌatmɔˈsfɛra/ (n)
atmosfera
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
  powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
  (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

atmosferyczny /ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
atmosférico
  związany z atmosferą ziemską

atol /ˈatɔl/ (n)
atol
  (geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom /ˈatɔ̃m/ (n)
átomo
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atomowy /ˌatɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
atômico
  charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

atrakcja /aˈtrakʦ̑ʲja/ (n)
atração
  (książkowy) coś wyjątkowo interesującego, dostarczającego przyjemności lub rozrywki

atrakcyjny /ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
atraente
  o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

atrament /aˈtrãmɛ̃nt/ (n)
tinta
  roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania;

atrofia /aˈtrɔfʲja/ (n)
atrofia
  (medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

atropina /ˌatrɔpˈina/ (n)
atropina
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

atrybut /aˈtrɨbut/ (n)
atributo
  rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

attaché /attˈaxɛ/ (n)
adido
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego;

atut /ˈatut/ (n)
trunfo
  (termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru
  cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki

atłas /ˈatwas/ (n)
cetim
  (włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

audiencja /awˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
audiência
  oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku

audiowizualny /ˌawdjɔvˌizuˈalnɨ/ (adj)
audiovisual
  dotyczący zarówno wrażeń słuchowych jak i wzrokowych

audycja /awˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
transmissão
  program radiowy;

audyt /ˈawdɨt/ (n)
auditoria
  okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

audytorium /ˌawdɨˈtɔrʲjũm/ (n)
auditório
  sala wykładowa, odczytowa;

augit /ˈawʲɟit/ (n)
augita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów;

augur /ˈawɡur/ (n)
áugur
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);

aukcja /ˈawkʦ̑ʲja/ (n)
leilão
  sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aura /ˈawra/ (n)
aura
  (medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki

aureola /ˌawrɛˈɔla/ (n)
auréola
  obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych
  (przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza

aurypigment /ˌawrɨpˈiɡmɛnt/ (n)
auripigmento
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu;

australijski /ˌawstraˈlʲijsʲci/ (adj)
australiano
  odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

australijski pies pasterski /ˌawstraˈlʲijsʲci ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci/ (n)
boiadeiro australiano
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających;

austriacki /awstrʲˈjaʦ̑ʲci/ (adj)
austríaco
  odnoszący się do Austrii lub Austriaków

austro-węgierski /ˈawstrɔvɛŋɡʲˈɛrski/ (adj)
austro-húngaro
  związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

autarkia /awˈtarʲca/ (n)
autarquia
  (ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

autentycznie /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
autenticamente
  w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

autentyczny /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
autêntico
  taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością
  niebędący kopią, falsyfikatem ani przeróbką

auto- /ˈawtɔ/
auto-
  pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu
  pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

autobiografia /ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
autobiografia
  własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobiograficzny /ˌawtɔbjˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
autobiográfico
  mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia

autobus /awˈtɔbus/ (n)
ônibus, autocarro
  (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autochtoniczny /ˌawtɔxtɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
autóctone
  związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

autograf /awˈtɔɡraf/ (n)
autógrafo
  własnoręczny podpis

autokar /awˈtɔkar/ (n)
autocarro
  (motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autokefaliczny /ˌawtɔkˌɛfalˈitʃnɨ/ (adj)
autocéfalo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

autoklaw /awˈtɔklaf/ (n)
autoclave
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

autokracja /ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
autocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

automat sprzedający /awˈtɔ̃mat ˌspʃɛdaˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
máquina de venda automática
  automat z drobnymi artykułami do sprzedaży, takimi jak np. napoje, papierosy

automatyczna sekretarka /ˌawtɔmatˈɨtʃna sˌɛkrɛtˈarka/ (n)
secretária automática
  (telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści

automatyczny /ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
automático
  wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka
  (przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli
  rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

autonomia /ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
autonomia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autonomiczny /ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
autônomo
  związany z autonomią; taki, który ma autonomię

autoportret /ˌawtɔˈpɔrtrɛt/ (n)
autorretrato
  portret artysty wykonany przez siebie samego;

autor /ˈawtɔr/ (n)
autor
  twórca, wynalazca, założyciel

autorytaryzm /ˌawtɔrɨtˈarɨzm/ (n)
autoritarismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli

autorytatywny /ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ/ (adj)
autoritário
  oparty na wiarygodnym autorytecie

autorytet /ˌawtɔˈrɨtɛt/ (n)
autoridade
  wpływ osobisty, powaga, prestiż
  człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

autoryzacja /ˌawtɔrɨzˈatsja/ (n)
autorização
  zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła

autostrada /ˌawtɔˈstrada/ (n)
auto-estrada, rodovia
  (motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków;

autotomia /ˌawtɔtˈɔmja/ (n)
autotomia
  (zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

autunit /awtˈuɲit/ (n)
autunita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

autystyczny /ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
autista
  związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm /ˈawtɨsm̥/ (n)
autismo
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

awangarda /ˌavaŋɡˈarda/ (n)
anteguarda
  (wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły
vanguarda
  grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

awansować /ˌavansˈɔvatɕ/ (v)
promover
  przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień

awarski /avˈarski/ (n)
avar
  (językoznawstwo, językoznawczy) język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

awatar /aˈvatar/ (n)
avatar
  (informatyka, informatyczny) personifikacja osoby w cyberprzestrzeni, reprezentacja uczestników światów wirtualnych
  (informatyka, informatyczny) w internecie: obrazek wyświetlany obok nazwy użytkownika
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

awerroizm /ˌavɛrˈɔizm/ (n)
averroísmo
  (filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;

awestyjski /ˌavɛstˈɨjski/ (n)
avéstico
  (językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

awitaminoza /ˌavʲitãmʲĩˈnɔza/ (n)
avitaminose
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

awokado /ˌavɔˈkadɔ/ (n)
abacateiro, abacate
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
abacate
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

azalia /azˈalja/ (n)
azaleia, azálea
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azerbejdżański /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci/ (adj)
azerbaijano
  odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski /aˈzɛrsʲci/ (adj)
azerbaijano
  odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

azjatycki /ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
asiático
  dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azorski /azˈɔrski/ (adj)
açoriano
  związany z Azorami, leżący na Azorach

azot /ˈazɔt/ (n)
nitrogênio, nitrogénio, azoto
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan /aˈzɔtãn/ (n)
nitrato
  (chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azotowy /ˌazɔˈtɔvɨ/ (adj)
nítrico
  (chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot

azuryt /aˈzurɨt/ (n)
azurita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał – zasadowy węglan miedzi;

azymut /azˈɨmut/ (n)
azimute
  kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

ałun /ˈawũn/ (n)
alume
  (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) ałun potasowy;
  (chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

ałunit /awˈuɲit/ (n)
alunita
  (mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

aż /aʃ/ (conjunction)
até
  …wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

baba /ˈbaba/ (n)
mulher, velha
  (potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej
bolo
  (potocznie, potoczny) przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi

babcia /ˈbapʲʨ̑a/ (n)
avó, vovó
  (zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

babie lato /ˈbabʲjɛ ˈlatɔ/ (n)
Verão de São Martinho
  wczesnojesienne dni;

bacalhau /batsˈalxaw/ (n)
bacalhau
  (spożywczy) solone i suszone płaty dorsza

bachor /ˈbaxɔr/ (n)
mimado
  (pejoratywnie, pejoratywny) dziecko, zwłaszcza niegrzeczne ((dawniej, dawny) szczególnie żydowskie)

badanie /baˈdãɲɛ/ (n)
pesquisa
  poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
exame
  sprawdzenie stanu zdrowia
  szczegółowa obserwacja i analiza

badminton /badˈmʲĩntɔ̃n/ (n)
badminton
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

badmintonista /bˌadmintɔɲˈista/ (n)
badmintonista
  gracz w badmintona

bagaż /ˈbaɡaʃ/ (n)
bagagem
  zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik /baˈɡaʒʲɲik/ (n)
mala
  miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach

bagażnik dachowy /baɡˈaʒɲiɡ daxˈɔvɨ/ (n)
porta-bagagem
  (motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

bagietka /baˈɟɛtka/ (n)
baguete
  (spożywczy) długa, cienka bułka;

bagnet /ˈbaɡnɛt/ (n)
baioneta
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagno /ˈbaɡnɔ/ (n)
pântano
  (ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bajka /ˈbajka/ (n)
fábula
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej
  (potocznie, potoczny) zmyślona informacja

bajt /bajt/ (n)
byte, baite
  (informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bak /bak/ (n)
tanque
  zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakarat /baˈkarat/ (n)
bacará
  (termin karciany) hazardowa gra w karty;

bakcyl /ˈbakʦ̑ɨl/ (n)
bacilo
  (przestarzałe, przestarzały) zarazek

bakelit /baˈkɛlʲit/ (n)
baquelite
  (chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

bakszysz /bˈakʃɨʃ/ (n)
baksheesh
  w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna

bakteria /bakˈtɛrʲja/ (n)
bactéria
  (biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteriemia /ˌbaktɛrʲˈjɛ̃mʲja/ (n)
bacteremia, bacterémia
  (medycyna, medyczny) zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem;

bakteriobójczy /ˌbaktɛrʲjɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
germicida
  (medycyna, medyczny) taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

bakteriolog /ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/ (n)
bacteriologista
  (medycyna, medyczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

bakteriologia /ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
bacteriologia
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

bakteriologiczny /bˌaktɛrjˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
bacteriológico
  związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

bakteriomocz /bˌaktɛrjˈɔmɔtʃ/ (n)
bacteriúria
  (medycyna, medyczny) obecność bakterii w moczu;

bakteriostatyczny /bˌaktɛrjˌɔstatˈɨtʃnɨ/ (adj)
bacteriostático
  (biologia, biologiczny) związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

bakteryjny /ˌbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
bacteriano
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

baktrian /ˈbaktrʲjãn/ (n)
camelo
  (zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny

bakłażan /bakˈwaʒãn/ (n)
beringela, berinjela
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;

bal /bal/ (n)
baile
  (choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

balerina /ˌbalɛˈrʲĩna/ (n)
bailarina
  (potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą
  tancerka, solistka zespołu baletowego

balet /ˈbalɛt/ (n)
balé
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

balijski /balˈijski/ (adj)
balinês
  związany z wyspą Bali

balista /baˈlʲista/ (n)
balista
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;

balistyczny /ˌbalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
balística
  taki, który leci po krzywej balistycznej
  związany z balistyką, dotyczący balistyki

balistyka /balˈistɨkˌa/ (n)
balística
  nauka badająca ruch pocisków;

balkon /ˈbalkɔ̃n/ (n)
balcão, sacada
  (architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

ballada /balˈːada/ (n)
balada
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;

balon /ˈbalɔ̃n/ (n)
balão
  ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

balsam /ˈbalsãm/ (n)
bálsamo
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

bambus /ˈbãmbus/ (n)
bambu
  (botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banalny /bãˈnalnɨ/ (adj)
banal
  zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan /ˈbãnãn/ (n)
banana
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
  (spożywczy) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

banał /ˈbãnaw/ (n)
banalidade
  powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane

bandaż /ˈbãndaʃ/ (n)
ligadura, bandagem
  (medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandażować /ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑/ (v)
pensar
  zakładać bandaż, owijać bandażem

bandera /bãnˈdɛra/ (n)
insígnia
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) flaga określająca przynależność państwową statku wodnego;

bandyta /bãnˈdɨta/ (n)
bandido
  człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

bangladeski /ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci/ (adj)
bangladeshi
  związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

banjo /ˈbãn͇ʤ̑ɔ/ (n)
banjo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

bank /bãŋk/ (n)
banco
  (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
  (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
  (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

bank krwi /ˈbãŋk ˈːr̥fʲi/ (n)
banco de sangue
  (potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

bank spermy /ˈbãŋk ˈspɛrmɨ/ (n)
banco de esperma
  (potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

bankier /bˈaŋkʲɛr/ (n)
banqueiro
  właściciel lub dyrektor banku

bankiet /ˈbãŋcɛt/ (n)
banquete
  wystawne, uroczyste przyjęcie

banknot /ˈbãŋknɔt/ (n)
nota, cédula
  (bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę;

bankomat /bãŋˈkɔ̃mat/ (n)
caixa automático, caixa eletrônico
  urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankructwo /bãŋˈkruʦ̑tfɔ/ (n)
falência, bancarrota
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

baptystyczny /bˌaptɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
batista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

bar /bar/ (n)
bário
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
bar
  (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
  (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
  (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

baran /ˈbarãn/ (n)
carneiro
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
Áries
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, idiota

baranek /baˈrãnɛk/ (n)
cordeiro
  (zoologia, zoologiczny) mały, młody baran

baranina /ˌbarãˈɲĩna/ (n)
carneiro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

barbakan /barbˈakan/ (n)
barbacã
  (architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) zwykle okrągła, murowana budowla stanowiąca element średniowiecznego budownictwa obronnego, wysunięta przed linię murów i połączona z bramą miejską;

barbarzyński /bˌarbaʒˈɨɲski/ (adj)
bárbaro
  cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

barbarzyństwo /bˌarbaʒˈɨɲstfɔ/ (n)
barbaridade
  brak cywilizacji

barbituran /bˌarbʲitˈuran/ (n)
barbitúrico
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

barczysty /bartʃˈɨstɨ/ (adj)
de ombro largo
  szeroki w barkach

bardzo /ˈbarʣ̑ɔ/ (adv)
muito
  służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

bariatra /barʲˈjatra/ (n)
bariatra
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorobliwej otyłości
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka z dziedziny bariatrii

barion /bˈarjɔn/ (n)
barião
  (fizyka, fizyczny) fermion o niezerowej liczbie barionowej

bark /bark/ (n)
ombro
  (anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barman /ˈbarmãn/ (n)
barman
  osoba, która obsługuje bufet w barze;

barok /ˈbarɔk/ (n)
barroco
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

barologia /ˌbarɔˈlɔɟja/ (n)
barologia
  (dawniej, dawny) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się masą i powiązaną z nią siłą ciążenia

barometr /baˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
barômetro
  (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron /ˈbarɔ̃n/ (n)
barão
  niski tytuł arystokratyczny;

baronet /baˈrɔ̃nɛt/ (n)
baronete
  dziedziczny, nieszlachecki brytyjski tytuł honorowy;
  mężczyzna noszący tytuł (1.1)

baronowski /bˌarɔnˈɔfski/ (adj)
baronial
  związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem

barszcz /barʃʧ̑/ (n)
borsch
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kwaśna zupa;

barykada /ˌbarɨˈkada/ (n)
barricada
  (wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

baryton /baˈrɨtɔ̃n/ (n)
barítono
  głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
  mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

bas /bas/ (n)
baixo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;
  (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa; każdy instrument o niskich dźwiękach
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie

baseball /basˈɛball/ (n)
basebol, beisebol
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen /ˈbasɛ̃n/ (n)
piscina
  forma skrócona od basen pływacki

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (adj)
basco
  związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (n)
basco
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

baszkirski /baʃkˈirski/ (adj)
bachquir
  związany z Baszkirami

baszkirski /baʃkˈirski/ (n)
bachquir
  (językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski;

bat /bat/ (n)
baht
  (jednostka monetarna) waluta Tajlandii;

batalion /baˈtalʲjɔ̃n/ (n)
batalhão
  (wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;

batat /bˈatat/ (n)
batata-doce, batata-da-ilha, batata-da-terra
  (botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

bateria /baˈtɛrʲja/ (n)
pilha
  (elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

batik /ˈbatʲik/ (n)
batik
  (włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

batuta /baˈtuta/ (n)
batuta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

batymetria /ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
batimetria, batometria
  dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

batyskaf /baˈtɨskaf/ (n)
batiscafo
  statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

bawarski /baˈvarsʲci/ (adj)
bávaro
  pochodzący z Bawarii

bawełna /baˈvɛwna/ (n)
algodão
  (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
  (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
  (botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie;

bawełniany /ˌbavɛwʲˈɲãnɨ/ (adj)
de algodão
  wykonany z bawełny

bawół /ˈbavuw/ (n)
búfalo
  (zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

baza /ˈbaza/ (n)
base
  główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
  podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia

baza danych /bˈaza dˈanɨx/ (n)
banco de dados, base de dados
  (informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt /ˈbazalt/ (n)
basalto
  (geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazar /ˈbazar/ (n)
bazar
  teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazgrać /ˈbazɡraʨ̑/ (v)
garatujar
  (potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie

bazylia /baˈzɨlʲja/ (n)
basílico, alfavaca
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bazylika /baˈzɨlʲika/ (n)
basílica
  (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom

bazyliszek /bˌazɨlˈiʃɛk/ (n)
basilisco
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
  (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bać się /ˈbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
recear, temer
  martwić się, niepokoić się
temer, ter medo
  odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bałaganiarski /bˌawaɡaɲʲˈarski/ (adj)
bagunceiro
  powodujący powstawanie bałaganu; chaotyczny, nieuporządkowany

bałaganiarz /bˌawaɡˈaɲʲaʃ/ (n)
bagunceiro
  osoba łatwo robiąca bałagan

bałkanizacja /bˌawkaɲizˈatsja/ (n)
balcanização
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałkański /bawˈkãj̃sʲci/ (adj)
balcânico
  (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
  (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

bałtycki /bawˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
báltico
  od Bałtyk

bałwan /ˈbawvãn/ (n)
boneco de neve
  figura człowieka ulepiona ze śniegu;

bałwochwalstwo /bˌawvɔxfˈalstfɔ/ (n)
idolatria
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kult bożków (bałwanów)

bańka /ˈbãɲka/ (n)
bolha
  (potocznie, potoczny) bańka mydlana

bańka mydlana /ˈbãɲka mɨˈdlãna/ (n)
bolha
  pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

bażant /ˈbaʒãnt/ (n)
faisão, faisăo
  (ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

beatyfikacja /ˌbɛatɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
beatificação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

beatyfikować /bˌɛatˌɨfikˈɔvatɕ/ (v)
beatificar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś błogosławionym

beczeć /ˈbɛʧ̑ɛʨ̑/ (v)
balar
  o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

beczka /ˈbɛʧ̑ka/ (n)
barril
  cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami;

bednarz /ˈbɛdnaʃ/ (n)
tanoeiro
  rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

befsztyk /ˈbɛfʃtɨk/ (n)
bifesteque
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

begonia /bɛˈɡɔ̃ɲja/ (n)
begónia
  (botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

behawioryzm /bˌɛxavʲˈɔrɨzm/ (n)
behaviorismo
  (psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

bejsbolówka /bˌɛjzbɔlˈufka/ (n)
boné
  sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie

bekać /ˈbɛkaʨ̑/ (v)
arrotar
  odbijać się

bekerel /bɛkˈɛrɛl/ (n)
becquerel
  (fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

belgijski /bɛlʲˈɟijsʲci/ (adj)
belga
  odnoszący się do Belgii lub Belgów

belizeński /ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci/ (adj)
belizenho
  związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

belka /ˈbɛlka/ (n)
trave
  (technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo
  (technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie

belweder /bɛlˈvɛdɛr/ (n)
belveder
  (architektura, architektoniczny) widokowy budynek ogrodowy położony na wzniesieniu;

bemol /ˈbɛ̃mɔl/ (n)
bemol
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

beneficjent /bˌɛnɛfˈitsjɛnt/ (n)
beneficiado
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś

benzen /bˈɛnzɛn/ (n)
benzeno
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

benzofuran /bˌɛnzɔfˈuran/ (n)
benzofurano
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny; bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych;

benzyna /bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/ (n)
gasolina, benzina
  paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

berdysz /ˈbɛrdɨʃ/ (n)
bardiche
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

beret /ˈbɛrɛt/ (n)
boina
  (krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

beri-beri /bˈɛribˈɛri/ (n)
beribéri
  (medycyna, medyczny) awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1;

berkel /ˈbɛrkɛl/ (n)
berquélio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

bermudy /bɛrmˈudɨ/ (n)
bermuda
  męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży

beryl /ˈbɛrɨl/ (n)
berílio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

berło /ˈbɛrwɔ/ (n)
cetro
  ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

bestseller /bɛˈstsɛlɛr/ (n)
best-seller
  dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny

beton /ˈbɛtɔ̃n/ (n)
concreto, betão
  (budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

betonowy /ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
concreto
  wykonany z betonu

bez /bɛs/ (n)
sabugueiro
  (botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez /bɛs/ (preposition)
sem
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

bez grosza przy duszy /bˈɛz ɡrˈɔʃa pʃɨ dˈuʃɨ/ (adj)
paupérrimo
  (potocznie, potoczny) bez pieniędzy, bez środków do życia

bez ogródek /ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk/ (adv)
sem ambages
  bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

bez- /bɛs/ /bɛz/ (prefix)
sem
  …służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

bezalkoholowy /ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
sem álcool
  niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezbarwny /bɛzˈbarvnɨ/ (adj)
incolor
  nie mający barwy

bezbolesny /bˌɛzbɔlˈɛsnɨ/ (adj)
indolor
  niepowodujący, niesprawiający bólu

bezbożnik /bɛzˈbɔʒʲɲik/ (n)
ateu
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

bezbożny /bɛzˈbɔʒnɨ/ (adj)
ímpio
  (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga
  (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

bezcenny /bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
inestimável
  mający ogromną wartość

bezczelny /bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ/ (adj)
insolente
  cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezdech /ˈbɛzdɛx/ (n)
apnéia
  (medycyna, medyczny) chorobowy lub wywołany celowo zanik oddechu;

bezdomność /bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
desabrigo
  (socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

bezdomny /bɛzˈdɔ̃mnɨ/ (adj)
sem-teto, sem-abrigo
  taki, który nie ma domu

bezduszny /bɛzˈduʃnɨ/ (adj)
insensível
  mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

bezdzietność /bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑/ (n)
ausência de filhos
  nieposiadanie potomstwa;

bezdzietny /bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ/ (adj)
sem filhos
  niemający dzieci, potomstwa

bezdźwięczny /bɛzdʑvʲˈɛntʃnɨ/ (adj)
surdo
  (językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka przy wymawianiu, której nie drżą więzadła głosowe
  nie wydający dźwięku (głosu)

bezgorączkowy /ˌbɛzɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
sem febre
  (medycyna, medyczny) taki, który objawia się bez gorączki

bezgotówkowy /bˌɛzɡɔtufkˈɔvɨ/ (adj)
sem dinheiro
  (bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki

bezgrzeszny /bɛzɡʒˈɛʃnɨ/ (adj)
imaculado
  (poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny

bezimienny /ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
sem nome
  nie mający imienia czy nazwy

bezinteresowny /ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ/ (adj)
generoso
  taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

bezkarność /bɛskˈarnɔɕtɕ/ (n)
impunidade
  uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem

bezkrwawy /bɛskrfˈavɨ/ (adj)
incruento
  taki, który obywa się bez rozlewu krwi

bezkręgowiec /bˌɛskrɛŋɡˈɔvʲɛts/ (n)
invertebrado
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

bezmocz /ˈbɛzmɔʧ̑/ (n)
anúria
  (medycyna, medyczny) brak wydalania lub wytwarzania moczu;

bezobjawowy /bˌɛzɔbjavˈɔvɨ/ (adj)
assintomático
  (medycyna, medyczny) taki, który nie daje objawów

bezokolicznik /ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
infinitivo
  (gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezosobowy /ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/ (adj)
impessoal
  taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezołowiowy /bˌɛzɔwɔvʲˈɔvɨ/ (adj)
sem chumbo
  niezawierający ołowiu

bezpaństwowy /bˌɛspaɲstfˈɔvɨ/ (adj)
apátrida
  nie mający przynależności państwowej; nie należący do żadnego z państw

bezpieczeństwo /ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
segurança
  stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznik /bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
fusível
  podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny /bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
seguro
  taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

bezpodstawny /ˌbɛspɔtˈstavnɨ/ (adj)
infundado
  nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

bezprawie /bɛsprˈavʲɛ/ (n)
ilegalidade
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn bezprawny

bezprawny /bɛsprˈavnɨ/ (adj)
ilegal
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

bezprzewodowy /bˌɛspʃɛvɔdˈɔvɨ/ (adj)
sem fio
  (technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezpłatny /bɛsˈpwatnɨ/ (adj)
gratuito
  taki, za który nie pobiera się opłaty

bezradność /bɛzˈradnɔɕʨ̑/ (n)
desamparo
  niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

bezrobocie /ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ/ (n)
desemprego
  (ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (adj)
desempregado
  bez pracy, bez zajęcia

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (n)
desempregado
  osoba bez pracy

bezręki /bɛzˈrɛ̃ŋʲci/ (adj)
maneta
  niemający rąk

bezsenność /bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
insónia, insônia
  (fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsilny /bɛɕˈːilnɨ/ (adj)
impotente
  taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezstronnie /bɛsstrˈɔnɲʲɛ/ (adv)
imparcialmente
  w sposób bezstronny, obiektywnie

bezszwowy /bɛsʃfˈɔvɨ/ (adj)
inconsútil
  nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

beztroski /bɛsˈtrɔsʲci/ (adj)
despreocupado
  nie mający trosk, zmartwień

bezużyteczny /ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
inútil
  taki, z którego nie ma żadnego użytku

bezwarunkowy /ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ/ (adj)
incondicional
  nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

bezwietrzny /bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
abafado
  charakteryzujący się brakiem wiatru

bezwodny /bɛzvˈɔdnɨ/ (adj)
árido
  pozbawiony wody, wilgoci

bezwstydnie /bɛsfstˈɨdɲʲɛ/ (adv)
desavergonhadamente
  w sposób bezwstydny

bezwstydny /bɛsˈfstɨdnɨ/ (adj)
desavergonhado
  taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów
  taki, który świadczy o braku skromności

bezwzględny /bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ/ (adj)
impiedoso
  okrutny, pozbawiony współczucia

bezzałogowy /bˌɛzzawɔɡˈɔvɨ/ (adj)
não tripulado
  (lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

bezzębny /bɛzˈːɛ̃mbnɨ/ (adj)
banguelo
  taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

bełkot /ˈbɛwkɔt/ (n)
algaravia
  (potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie

bełt /bɛwt/ (n)
virote
  pocisk kuszy;

beż /bɛʃ/ (n)
bege
  kolor podobny do koloru kawy z mlekiem

beżowy /bɛˈʒɔvɨ/ (adj)
bege
  mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

biała herbata /ˈbʲjawa xɛrˈbata/ (n)
chá branco
  herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji

białaczka /bʲjaˈwaʧ̑ka/ (n)
leucemia
  (medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białas /bjˈawas/ (n)
branquelo
  (potocznie, potoczny) (slangowo) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o białej skórze, człowiek białej rasy

białawy /bʲjaˈwavɨ/ (adj)
esbranquiçado
  mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

białko /ˈbʲjawkɔ/ (n)
albúmen
  (anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj
proteína
  (biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (adj)
bielorrusso
  dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (n)
bielorrusso
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

biały /ˈbʲjawɨ/ (adj)
branco
  mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biblijny /bʲiˈblʲijnɨ/ (adj)
bíblico
  pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliograf /bʲibljˈɔɡraf/ (n)
bibliógrafo
  (rzadki, rzadko używany) specjalista w dziedzinie bibliografii

bibliografia /ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
bibliografia
  wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

bibliograficzny /bʲˌibljɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
bibliográfico
  związany z bibliografią

bibliolatra /ˌbʲiblʲjɔˈlatra/ (n)
bibliólatra
  ten, kto popada w bibliolatrię

bibliolatria /ˌbʲiblʲjɔˈlatrʲja/ (n)
bibliolatria
  oddawanie zbytniej czci Biblii, kult Biblii

bibliomania /ˌbʲiblʲjɔ̃ˈmãɲja/ (n)
bibliomania
  zamiłowanie albo obsesja posiadania i gromadzenia książek, zwłaszcza rzadkich czy cennych

biblioteka /ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/ (n)
biblioteca
  instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
  (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;

biblistyka /bʲiblˈistɨkˌa/ (n)
estudo bíblico
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii;

bibuła /bʲibˈuwa/ (n)
mata-borrão
  rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

biceps /bʲˈitsɛps/ (n)
bíceps
  (anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

bicz /bʲiʧ̑/ (n)
açoite
  kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

bidet /ˈbʲidɛt/ (n)
bidé, bidê
  urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

biec /bʲjɛʦ̑/ (v)
correr
  szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

bieda /ˈbʲjɛda/ (n)
pobreza
  stan braku środków do życia

biedny /ˈbʲjɛdnɨ/ (adj)
pobre
  ze współczuciem o kimś; poszkodowany

biedronka /bʲjɛˈdrɔ̃nka/ (n)
joaninha
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) Coccinella septempunctata, biedronka siedmiokropka; biedronka (1.1) o czerwonych skrzydłach z siedmioma czarnymi kropkami;

bieg /bʲjɛk/ (n)
corrida
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
  poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki

biegacz /ˈbʲjɛɡaʧ̑/ (n)
corredor
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

biegać /ˈbʲjɛɡaʨ̑/ (v)
correr
  przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegun /ˈbʲjɛɡũn/ (n)
polo
  jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
  miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;

biegunka /bʲjɛˈɡũnka/ (n)
diarreia
  (medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biel /bʲjɛl/ (n)
alvura
  biały kolor;

bielik /ˈbʲjɛlʲik/ (n)
águia-rabalva
  (ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielizna /bʲjɛˈlʲizna/ (n)
roupa de baixo
  odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

bierne palenie /ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
tabagismo passivo
  zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernik /ˈbʲjɛrʲɲik/ (n)
acusativo
  (gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

biernikowy /ˌbʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
acusativo
  (gramatyka) dotyczący biernika

bierny /ˈbʲjɛrnɨ/ (adj)
passivo
  (gramatyka) związany ze stroną bierną
  niewykazujący inicjatywy

bierzmowanie /ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ/ (n)
confirmação, crisma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bierzmować /bʲjɛʒˈmɔvaʨ̑/ (v)
confirmar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać sakramentu bierzmowania

bifobia /bʲifˈɔbja/ (n)
bifobia
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych

bigamia /bʲiˈɡãmʲja/ (n)
bigamia
  pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

bigamista /bʲˌiɡamˈista/ (n)
bígamo
  ten, kto popełnia bigamię tzn. ma dwie żony

bigoreksja /bʲˌiɡɔrˈɛksja/ (n)
vigorexia, bigorexia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała

bijekcja /bʲijˈɛktsja/ (n)
bijeção
  (matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna;

bikini /bʲiˈcĩɲi/ (n)
biquíni
  dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bikorn /ˈbʲikɔrn/ (n)
bicorne
  dwurożny kapelusz;

bilard /ˈbʲilart/ (n)
bilhar
  (sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;
  pokryty suknem stół z bandami przystosowanydo gry w bilard (1.1);

bilet /ˈbʲilɛt/ (n)
bilhete, passagem
  dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

biliard /ˈbʲilʲjart/ (n)
quadrilhão
  (matematyka, matematyczny) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 = 1015;

bilion /ˈbʲilʲjɔ̃n/ (n)
bilhão
  liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

bilokacja /bʲˌilɔkˈatsja/ (n)
bilocação
  (ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

bingo /ˈbʲĩŋɡɔ/ (interjection)
bingo
  okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś

bingo /ˈbʲĩŋɡɔ/ (n)
bingo
  rodzaj gry hazardowej

bioakustyka /bjˌɔakˈustɨkˌa/ (n)
bioacústica
  dział zoologii dający i systematyzujący dźwięk wydawane przez zwierzęta

biochemia /bʲjɔˈxɛ̃mʲja/ (n)
bioquímica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biochemiczny /bjˌɔxɛmˈitʃnɨ/ (adj)
bioquímico
  (biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

biodro /ˈbʲjɔdrɔ/ (n)
quadril
  (anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

biofilm /bjˈɔfilm/ (n)
biofilme
  (biologia, biologiczny) wielokomórkowa struktura bakterii (i innych organizmów) otoczona warstwą substancji organicznych i nieorganicznych, produkowanych przez te drobnoustroje, wykazująca adhezję do powierzchni biologicznych i abiotycznych;

biogeografia /ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
biogeografia
  nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

biograf /ˈbʲjɔɡraf/ (n)
biógrafo
  autor biografii;

biografia /bʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
biografia
  opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficzny /ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
biográfico
  związany z biografią, dotyczący biografii

biolog /ˈbʲjɔlɔk/ (n)
biólogo
  specjalista w zakresie biologii

biologia /bʲjɔˈlɔɟja/ (n)
biologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologia molekularna /bjɔlˈɔɡja mˌɔlɛkulˈarna/ (n)
biologia molecular
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

biologicznie /bjˌɔlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
biologicamente
  w sposób dotyczący biologii, pod względem biologii

biologiczny /ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
biológico
  związany z biologią, dotyczący biologii

biomedycyna /ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
biomedicina
  dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

bionika /bjˈɔɲikˌa/ (n)
biónica
  (biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;

biopaliwo /bjˌɔpalˈivɔ/ (n)
biocombustível
  paliwo otrzymywane z biomasy;

biopsja /ˈbʲjɔpsʲja/ (n)
biopsia
  (medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

bioróżnorodność /ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
biodiversidade
  zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biotop /bjˈɔtɔp/ (n)
biótopo
  (biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) charakterystyczne środowisko występowania, siedlisko ekologiczne gatunku

biret /ˈbʲirɛt/ (n)
birreta
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kanciaste nakrycie głowy duchownych

birmański /bʲirˈmãj̃sʲci/ (n)
birmanês
  język urzędowy Mjanmy (Birmy);

biseksualizm /ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
bissexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

biseksualny /ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
bi
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

biskup /ˈbʲiskup/ (n)
bispo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

biskupi /bʲisˈkupʲi/ (adj)
episcopal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący do biskupa, związany z biskupem

biskupstwo /bʲiskˈupstfɔ/ (n)
bispado
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administracyjny okręg kościelny pod jurysdykcją biskupa

bistro /ˈbʲistrɔ/ (n)
bistrô
  (książkowy) (gastronomia) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi;

bit /bʲit/ (n)
bit
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1

bita śmietana /ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
chantili
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa /ˈbʲitfa/ (n)
batalha
  (wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biuletyn /bjulˈɛtɨn/ (n)
boletim
  (drukarstwo, drukarski) małonakładowe wydawnictwo różnych instytucji, ugrupowań czy organizacji;

biurko /ˈbʲjurkɔ/ (n)
escrivaninha
  mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro /ˈbʲjurɔ/ (n)
escritório
  budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro podróży /ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ/ (n)
agência de viagens
  instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biuro rzeczy znalezionych /bjˈurɔ ʒˈɛtʃɨ znˌalɛʑˈɔnɨx/ (n)
perdido e achado
  (turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać

biurokracja /ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
burocracia
  (potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów

biurokrata /bjˌurɔkrˈata/ (n)
burocrata
  urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

biurokratyczny /bjˌurɔkratˈɨtʃnɨ/ (adj)
burocrático
  związany z biurokracją, dotyczący biurokracji

biust /bʲjust/ (n)
busto
  popiersie

biustonosz /bʲjuˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
sutiã
  (krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

bizmut /ˈbʲizmut/ (n)
bismuto
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznes /ˈbʲiznɛs/ (n)
negócio
  interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

bizon /ˈbʲizɔ̃n/ (n)
bisão
  (zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

bić /bʲiʨ̑/ (v)
bater
  uderzać kogoś, zadawać komuś ból
  o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy
  o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
  w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.
  o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy

biżuteria /ˌbʲiʒuˈtɛrʲja/ (n)
joias
  przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

blacha /ˈblaxa/ (n)
chapa
  cienki, płaski kawałek metalu;

blady /ˈbladɨ/ (adj)
pálido
  o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację

blasfemia /blasˈfɛ̃mʲja/ (n)
blasfémia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

blaszka /ˈblaʃka/ (n)
lâmina
  (botanika, botaniczny) element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu;

bliski /ˈblʲisʲci/ (adj)
perto
  taki, który jest w niewielkiej odległości

blisko /ˈblʲiskɔ/ (adv)
perto
  w niewielkiej odległości

bliskoznaczny /ˌblʲiskɔzˈnaʧ̑nɨ/ (adj)
sinónimo
  (gramatyka) o podobnym znaczeniu

bliskość /ˈblʲiskɔɕʨ̑/ (n)
proximidade
  niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami

blizna /ˈblʲizna/ (n)
cicatriz
  (medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźniak /ˈblʲiʑɲak/ (n)
gémeos
  każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie
casa geminada
  (budownictwo) dom stykający się z innym lub innymi podobnymi jedną lub dwoma ścianami

bliźnięta syjamskie /blʲiʑˈɲɛ̃nta sɨˈjãmsʲcɛ/ (n)
gémeos siameses
  (medycyna, medyczny) bliźnięta jednojajowe z wadą rozwojową polegającą na złączeniu ich ciał;

blog /blɔk/ (n)
blog, blogue
  (informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

bloger /ˈblɔɡɛr/ (n)
blogueiro
  (informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga

blogosfera /blˌɔɡɔsfˈɛra/ (n)
blogosfera
  (publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

blogować /blɔɡˈɔvatɕ/ (v)
blogar
  (informatyka, informatyczny) prowadzić blog

blok /blɔk/ (n)
bloco
  duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy
  (budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku;
  (sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny;
  zeszyt, notes z kartkami większego formatu

blok mieszkalny /ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ/ (n)
prédio de apartamentos
  budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy;

blond /blɔ̃nt/ (adj)
louro
  o włosach jasny, płowy

bluszcz /bluʃʧ̑/ (n)
hera, trepadeira
  (botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluszcz pospolity /blˈuʃtʃ pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
hera
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Hedera helix L., gatunek wiecznie zielonego pnącza należący do rodziny araliowatych;
  (botanika, botaniczny) pnącze z gatunku (1.1)

bluza /ˈbluza/ (n)
blusa
  (krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów;

bluzka /ˈbluska/ (n)
blusa
  (krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

bluźnierstwo /bluʑˈɲɛrstfɔ/ (n)
blasfémia
  słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte

bluźnić /ˈbluʑɲiʨ̑/ (v)
blasfemar
  uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte

boa /ˈbɔa/ (n)
boa
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli;

bobsleje /bɔpsˈlɛjɛ/ (n)
bobsleigh
  (sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportowa polegająca na zjeżdżaniu bobslejami po sztucznym torze lodowym;

bocian /ˈbɔʨ̑ãn/ (n)
cegonha
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
  (dawniej, dawny) narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy;

bocian biały /ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ/ (n)
cegonha branca
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

bocian czarny /ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ/ (n)
cegonha preta
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

bod /bɔt/ (n)
baud
  (informatyka, informatyczny) jednostka prędkości transmisji sygnału;

bodziec /ˈbɔʥ̑ɛʦ̑/ (n)
estímulo
  (medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;

bogactwo /bɔˈɡaʦ̑tfɔ/ (n)
riqueza
  majątek, posiadane dobra o dużej wartości
  wielka ilość, różnorodność

bogaty /bɔˈɡatɨ/ (adj)
rico
  posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
  taki, który obfituje w coś
  dający dużą możliwość wyboru

bogini /bɔˈɟĩɲi/ (n)
deusa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego

bohater /bɔˈxatɛr/ (n)
herói
  człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.

bohaterka /ˌbɔxaˈtɛrka/ (n)
heroína
  forma żeńska od: bohater; kobieta odważna

bohaterski /ˌbɔxaˈtɛrsʲci/ (adj)
heróico
  postępujący jak bohater
  związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi

bohaterstwo /ˌbɔxaˈtɛrstfɔ/ (n)
heroísmo
  czyn, zachowanie wymagające odwagi, męstwa; postawa właściwa bohaterowi

bohr /bɔxr̥/ (n)
bóhrio, bório
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

boja /ˈbɔja/ (n)
boia
  pływający znak nawigacyjny

bojar /bˈɔjar/ (n)
boiardo
  (historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów;

bojkot /ˈbɔjkɔt/ (n)
boicote
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotować /bˌɔjkɔtˈɔvatɕ/ (v)
boicotar
  zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bojler /ˈbɔjlɛr/ (n)
caldeira
  zbiornik do podgrzewania wody

bokeh /bˈɔkɛx/ (n)
bokeh
  (fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

boks /bɔks/ (n)
boxe
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;

bokser /ˈbɔksɛr/ (n)
boxeador
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)
boxer
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa;
  (motoryzacja) silnik spalinowy o przeciwległych cylindrach

bokserki /bɔˈksɛrʲci/ (n)
samba-canção
  męskie, luźne majtki z krótkimi nogawkami

bolesny /bɔˈlɛsnɨ/ (adj)
doloroso
  (medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny
  (psychologia, psychologiczny) taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny

boleć /ˈbɔlɛʨ̑/ (v)
doer
  (medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boloński /bɔˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
bolonhês
  wywodzący się z Bolonii, charakterystyczny dla Bolonii

bom /bɔ̃m/ (n)
retranca
  (marynarka) poziome drzewce na żaglowcu;

bomba /ˈbɔ̃mba/ (n)
bomba
  (wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa /bˈɔmba ˌatɔmˈɔva/ (n)
bomba atômica
  (wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bombarda /bɔ̃mˈbarda/ (n)
bombarda
  używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów

bombardować /ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑/ (v)
bombardear
  (wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bon /bɔ̃n/ (n)
vale
  dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr;

bonapartyzm /bˌɔnapˈartɨzm/ (n)
bonapartismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte;

bonobo /bɔ̃ˈnɔbɔ/ (n)
bonobo
  (zoologia, zoologiczny) Pan paniscus, zagrożony wyginięciem gatunek szympansa o zwyczajach i umiejętnościach zbliżonych do ludzi;

bonsai /bɔnsˈai/ (n)
bonsai
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

boom /bˈɔɔm/ (n)
boom
  (ekonomia, ekonomiczny) szybki wzrost koniunktury gospodarczej

bor /bɔr/ (n)
boro
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

borelioza /ˌbɔrɛˈlʲjɔza/ (n)
doença de Lyme
  (medycyna, medyczny) wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;

borowina /ˌbɔrɔˈvʲĩna/ (n)
fango
  (medycyna, medyczny) stosowany w lecznictwie torf;

borsuk /ˈbɔrsuk/ (n)
texugo
  (zoologia, zoologiczny) Meles, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

boski /ˈbɔsʲci/ (adj)
divino
  właściwy bogu, bóstwu

bosman /ˈbɔsmãn/ (n)
contramestre
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przełożony marynarzy nadzorujący dyscyplinę i odpowiadający za czystość i porządek;

botaniczny /ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
botânico
  związany z botaniką, dotyczący botaniki

botanik /bɔˈtãɲik/ (n)
botânico
  specjalista w zakresie botaniki

botanika /bɔˈtãɲika/ (n)
botânica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

botulizm /bɔˈtulʲism̥/ (n)
botulismo
  (medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

bozon /ˈbɔzɔ̃n/ (n)
bóson
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie;

bośniacki /bɔɕˈɲaʦ̑ʲci/ (adj)
bósnio
  związany z Bośnią lub Bośniakami

bożodrzew gruczołowaty /bɔʒˈɔdʒɛv ɡrˌutʃɔwɔvˈatɨ/ (n)
ailanto, árvore-do-céu
  (botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;

brabancki /brabˈantski/ (adj)
brabante
  związany z Brabancją, dotyczący Brabancji

bractwo /brˈatstfɔ/ (n)
fraternidade
  grono znających się osób

brak /brak/ (n)
carência
  fakt nieistnienia czegoś

brak miesiączki /ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci/ (n)
amenorreia
  (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;

brakować /braˈkɔvaʨ̑/ (v)
carecer
  być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

bramka /ˈbrãmka/ (n)
baliza
  (sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
  (sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

bramkarz /ˈbrãmkaʃ/ (n)
guarda-redes, goleiro
  (sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

bransoletka /ˌbrãw̃sɔˈlɛtka/ (n)
pulseira
  ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

branża /ˈbrãn͇ʒa/ (n)
indústria
  gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

brat /brat/ (n)
irmão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich
irmão, frade
  potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;

bratek /ˈbratɛk/ (n)
amor-perfeito
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;

braterski /braˈtɛrsʲci/ (adj)
fraterno
  odnoszący się do brata, braci

braterstwo /braˈtɛrstfɔ/ (n)
fraternidade
  braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie
  pokrewieństwo między synami jednych rodziców

bratobójczy /ˌbratɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
fratricida
  dotyczący bratobójcy lub bratobójstwa

bratobójstwo /ˌbratɔˈbujstfɔ/ (n)
fratricídio
  (książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

bratowa /braˈtɔva/ (n)
cunhada
  żona brata

brawo /ˈbravɔ/ (interjection)
bravo
  … pokazujący entuzjastyczną aprobatę

brazylijski /ˌbrazɨˈlʲijsʲci/ (adj)
brasileiro
  odnoszący się do państwa Brazylia

brać /braʨ̑/ (v)
tomar
  chwytać coś ręką, unosić coś

brelok /brˈɛlɔk/ (n)
chaveiro
  ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
bretão
  związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (n)
bretão
  (językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

brew /brɛf/ (n)
sobrancelha
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brewiarz /brˈɛvʲaʃ/ (n)
breviário
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

brexit /brˈɛksit/ (n)
Brexit
  (historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

brezent /ˈbrɛzɛ̃nt/ (n)
encerado
  gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.;

brioszka /brjˈɔʃka/ (n)
brioche
  (cukiernictwo) francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier, złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce;

brnąć /brnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
vadear
  z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

broda /ˈbrɔda/ (n)
barba
  zarost na brodzie (1.1)

brodaty /brɔˈdatɨ/ (adj)
barbado, barbudo
  mający zarost na dolnej części twarzy

brodawka /brɔdˈafka/ (n)
verruga
  (medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

brodawka sutkowa /brɔˈdafka sutˈkɔva/ (n)
mamilo
  (anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodziec pławny /ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ/ (n)
perna-verde-fino
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

brodziec śniady /ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ/ (n)
perna-vermelha-escuro
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych;

brodzić /ˈbrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
atravessar
  chodzić po czymś grząskim

brokuł /ˈbrɔkuw/ (n)
brócolis
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

brom /brɔ̃m/ (n)
bromo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

brona /ˈbrɔ̃na/ (n)
grade levadiça, rastrilho
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych;

bronchotomia /ˌbrɔ̃nxɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
broncotomia
  (medycyna, medyczny) zabieg operacyjny polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

bronić /ˈbrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
defender
  odpierać atak
  stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą

bronować /brɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
ancinhar
  (rolnictwo, rolniczy) spulchniać ziemię za pomocą brony

browar /ˈbrɔvar/ (n)
cervejaria
  zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń /brɔ̃ɲ/ (n)
arma
  (wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

broń palna /ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna/ (n)
arma de fogo
  (wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;

brud /brut/ (n)
imundície
  każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudny /ˈbrudnɨ/ (adj)
sujo
  mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud
  (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi

brudzić /brˈudʑitɕ/ (v)
sujar
  czynić brudnym, pokrywać brudem

brukiew /ˈbrucɛf/ (n)
rutabaga
  (botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

brukselka /bruˈksɛlka/ (n)
couve de bruxelas
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brumaire /brumˈɛrɛ/ (n)
brumário
  nazwa drugiego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

brunatna koszula /brunˈatna kɔʃˈula/ (n)
camisa-castanha
  (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) członek SA, hitlerowskich Oddziałów Szturmowych NSDAP

brutalnie /bruˈtalʲɲɛ/ (adv)
brutalmente
  w sposób brutalny, pełen przemocy

brutalność /bruˈtalnɔɕʨ̑/ (n)
brutalidade
  (książkowy) cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

brutalny /bruˈtalnɨ/ (adj)
violento
  bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych
  działający za pomocą siły, agresywny
  pokazujący brutalność

brutto /ˈbrutːɔ/ (adv)
bruto
  bez potrąceń

bruzda /brˈuzda/ (n)
rego
  (rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

brydż /brɨʧ̑/ (n)
bridge
  (termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

bryg /brɨk/ (n)
brigue
  (morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brytyjski /brɨˈtɨjsʲci/ (adj)
britânico
  odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

bryła /ˈbrɨwa/ (n)
sólido
  (matematyka, matematyczny) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

brzana /ˈbʒãna/ (n)
barbo
  (ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

brzdąc /bʒdˈɔnts/ (n)
bebê
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (potocznie, potoczny) małe dziecko

brzeg /bʒɛk/ (n)
margem
  pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzemienny /bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
grávida
  (tylko (rodzaj żeński)) (książkowy) o kobiecie: ciężarna

brzemię /ˈbʒɛ̃mʲjɛ/ (n)
acusação
  (dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
  coś, co jest trudne do zniesienia

brzmienie /ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
som
  zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzmieć /bʒmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
soar
  (książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk
  (książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk
  (książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

brzoskwinia /bʒɔsˈkfʲĩɲa/ (n)
pêssego
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc brzoskwini (1.1)

brzoza /ˈbʒɔza/ (n)
bétula, vidoeiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych;

brzuch /bʒux/ (n)
barriga, ventre
  (anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchomówca /ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a/ (n)
ventríloquo
  (książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuchomówstwo /ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ/ (n)
ventriloquia
  (książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

brzydki /ˈbʒɨtʲci/ (adj)
feia, feio
  moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami
  o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie
feio, feia
  subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydkie kaczątko /ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ/ (n)
patinha feia
  (przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydota /bʒɨˈdɔta/ (n)
fealdade, feiura
  nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzytwa /ˈbʒɨtfa/ (n)
navalha
  ostry nóż do usuwania zarostu;

brzęczyk /ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
cigarra
  (technologia, technika, techniczny) elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie)

bród /brut/ (n)
vau
  płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

brąz /brɔ̃w̃s/ (n)
bronze
  (hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
  przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

brązowawy /ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ/ (adj)
amarronzado
  mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy

brązowy /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ/ (adj)
castanho, marrom
  mający kolor brązu;

brązowy medal /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ ˈmɛdal/ (n)
medalha de bronze
  medal przyznawany za trzecie miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp.

buda /ˈbuda/ (n)
canil
  schronienie dla psa

buddyjski /budˈːɨjsʲci/ (adj)
budista
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta /budˈːɨsta/ (n)
budista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddyzm /ˈbudːɨsm̥/ (n)
budismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budka telefoniczna /ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
cabine telefônica
  (telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;

budować /buˈdɔvaʨ̑/ (v)
construir
  tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

budyń /ˈbudɨ̃ɲ/ (n)
pudim
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

budzik /ˈbuʥ̑ik/ (n)
despertador
  zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budżet /ˈbuḍʒɛt/ (n)
orçamento
  (ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

buk /buk/ (n)
faia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych;

bukiet /ˈbucɛt/ (n)
buquê
  wiązanka, pęk kwiatów;

bukszpan /ˈbukʃpãn/ (n)
buxeira
  (botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

bukszpryt /ˈbukʃprɨt/ (n)
gurupés
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

buldog /ˈbuldɔk/ (n)
buldogue
  (kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

bulgur /bˈulɡur/ (n)
bulgur, burghul, triguilho
  (spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulimia /buˈlʲĩmʲja/ (n)
bulimia, bulimia nervosa
  (medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulwa /ˈbulva/ (n)
tubérculo
  (botanika, botaniczny) zgrubiała część korzenia lub pędu;

bulwar /ˈbulvar/ (n)
avenida
  (historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii
bulevar
  (książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym

bumerang /bumˈɛraŋk/ (n)
bumerangue
  płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bungalow /buŋɡˈalɔf/ (n)
bangalô
  (budownictwo) jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami;

bunt /bũnt/ (n)
rebelião
  wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

burak /ˈburak/ (n)
beterraba
  (botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

burak cukrowy /ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ/ (n)
beterraba sacarina
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

burdel /ˈburdɛl/ (n)
bordel
  (pospolicie) dom publiczny
  (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) brak porządku

burmistrz /ˈburmʲisṭʃ/ (n)
prefeito
  (administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

burnus /ˈburnus/ (n)
albornoz
  rodzaj wierzchniego wełnianego okrycia z kapturem i bez rękawów noszonego przez Arabów i przez oddziały spahisów

bursztyn /ˈburʃtɨ̃n/ (n)
âmbar
  (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

bursztynowy /ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
ambarino
  mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

burza /ˈbuʒa/ (n)
tempestade
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza mózgów /ˈbuʒa ˈmuzɡuf/ (idiom)
brainstorm
  metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;

burza piaskowa /bˈuʒa pʲaskˈɔva/ (n)
tempestade de areia, tempestade de poeira
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody /ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ/ (n)
tempestade em copo d'água
  zamęt wywołany z błahych powodów

burżuazja /ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja/ (n)
burguesia
  ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

burżuazyjny /bˌurʒuazˈɨjnɨ/ (adj)
burguês
  (historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

but /but/ (n)
sapato, bota
  część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butan /ˈbutãn/ (n)
butano
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butelka /buˈtɛlka/ (n)
garrafa, botelha
  szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butik /ˈbutʲik/ (n)
boutique
  mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

buława /buˈwava/ (n)
maça
  krótka laska zakończona ozdobną gałką, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, obecnie oznaką władzy marszałkowskiej

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (adj)
búlgaro
  związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (n)
búlgaro
  język urzędowy Bułgarii;

bułka /ˈbuw.ka/ (n)
pãozinho
  wypiek o niewielkich rozmiarach;

bułka z masłem /ˈbuwka ˈz‿maswɛ̃m/ (n)
ser moleza
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania

bydło /ˈbɨdwɔ/ (n)
gado
  (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

byk /bɨk/ (n)
touro, toiro
  (zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp.

bylina /bɨlˈina/ (n)
planta perene
  (botanika, botaniczny) wieloletnia roślina zielna o zimujących pąkach

być /bɨʨ̑/ (v)
ser, estar
  istnieć; trwać
estar, ser
  znajdować się w jakimś miejscu
  charakteryzować się jakąś cechą
  należeć do jakiejś organizacji
  pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań
  uczestniczyć w czymś

być może /bˈɨtɕ mˈɔʒɛ/
talvez
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

były /ˈbɨwɨ/ (adj)
anterior
  taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

bzdura /ˈbzdura/ (n)
besteira
  coś nieprawdziwego, niedorzecznego

bób /bup/ (n)
fava
  (botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;

bóbr /bupr̥/ (n)
castor
  (zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóg /buk/ /bɔˈgɔvʲɛ/ (n)
deus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

ból /bul/ (n)
dor
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;
  (psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

bóstwo /ˈbustfɔ/ (n)
deus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów

bąk /bɔ̃ŋk/ (n)
mutuca
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek;
abetouro
  (ornitologia, ornitologiczny) Botaurus, duży ptak wodny wydający buczenie;
pião
  rodzaj wirującej zabawki;

bęben /ˈbɛ̃mbɛ̃n/ (n)
tambor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bębnić /ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑/ (v)
batucar
  grać na bębnie

bękart /ˈbɛ̃ŋkart/ (n)
bastardo
  (pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

błagać /ˈbwaɡaʨ̑/ (v)
implorar
  żarliwie, usilnie prosić

błazen /ˈbwazɛ̃n/ (n)
brincalhão
  (historia, historyczny, historycznie) zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla;

błogosławieństwo /ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
bênção
  (podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece

błogosławiony /bwˌɔɡɔswavʲˈɔnɨ/ (n)
abençoado
  (kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu;

błogosławić /bwˌɔɡɔswˈavitɕ/ (v)
abençoar, bendizer
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błogość /bwˈɔɡɔɕtɕ/ (n)
gáudio
  przyjemny stan zadowolenia, spokoju

błona /ˈbwɔ̃na/ (n)
membrana
  (biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych

błona bębenkowa /ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
tímpano, membrana timpânica
  (anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona dziewicza /ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a/ (n)
hímen
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błona śluzowa /ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva/ (n)
mucosa
  (anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błonnik /ˈbwɔ̃ɲːik/ (n)
fibra alimentar, fibra dietética
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;

błotniak /ˈbwɔtʲɲak/ (n)
tartaranhão
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus

błotnik /ˈbwɔtʲɲik/ (n)
para-lama
  część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błotnisty /bwɔtʲˈɲistɨ/ (adj)
barroso
  pokryty błotem, pełen błota

błoto /ˈbwɔtɔ/ (n)
lama
  mieszanina ziemi i wody;

błysk /bwɨsk/ (n)
clarão
  nagłe, krótkie światło

błyskawica /ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a/ (n)
relâmpago
  zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawiczny /ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ/ (adj)
veloz
  niezwykle szybki

błąd /bwɔ̃nt/ (n)
erro
  niezgodność z zasadami, założeniami

błędne koło /ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ/ (n)
círculo vicioso
  (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;
  (potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania

błękitna krew /bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf/ (idiom)
sangue azul
  pochodzenie arystokratyczne

cal /ʦ̑al/ (n)
polegada
  pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

capoeira /tsˌapɔɛˈira/ (n)
capoeira
  (sport, sportowy) brazylijska sztuka walki;

car /ʦ̑ar/ (n)
tsar
  (historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

caryca /tsarˈɨtsa/ (n)
czarina
  (historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji
  (historia, historyczny, historycznie) żona cara

casanova /tsˌasanˈɔva/ (n)
casanova
  (pejoratywnie, pejoratywny) bałamut, uwodziciel

cała nuta /tsˈawa nˈuta/ (n)
semibreve
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta stanowiąca podstawową wartość rytmiczną;

całka /ˈʦ̑awka/ (n)
integral
  (matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkiem /ˈʦ̑awʲcɛ̃m/ (adv)
bastante, bem
  w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowanie /tsˌawkɔvˈaɲʲɛ/ (n)
integração
  (matematyka, matematyczny) wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek

całkowicie /ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (adv)
totalmente, inteiramente
  w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całować /ʦ̑aˈwɔvaʨ̑/ (v)
beijar
  dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

całun /tsˈawun/ (n)
mortalha, sudário
  (kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

cały /ˈʦ̑awɨ/ (adj)
intacto, inteiro
  nie uszkodzony
inteiro, todo
  zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

cały i zdrowy /ˈʦ̑awɨ i‿ˈzdrɔvɨ/ (adj)
são e salvo
  o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory

cały ton /ˈʦ̑awɨ ˈtɔ̃n/ (n)
tom
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dwoma dźwiękami, składająca się z dwóch półtonów;

cebula /ʦ̑ɛˈbula/ (n)
cebola
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z rośliny (1.1)

cebulica /ˌʦ̑ɛbuˈlʲiʦ̑a/ (n)
scilla
  (botanika, botaniczny) Scilla, gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych, oszloch;

cebulka /tsɛbˈulka/ (n)
raiz
  (anatomia, anatomiczny) korzeń włosa
bulbo
  (botanika, botaniczny) bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych

cecha /ˈʦ̑ɛxa/ (n)
característica, atributo
  parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cedr /ʦ̑ɛtr̥/ (n)
cedro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

cedr libański /ˈʦ̑ɛtr̥ lʲiˈbãj̃sʲci/ (n)
cedro-do-líbano
  (botanika, botaniczny) gatunek zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych występujących w górach na terenie Libanu, Syrii i Turcji;

ceglany /ʦ̑ɛɡˈlãnɨ/ (adj)
de tijolo
  wykonany z cegły

cegła /ˈʦ̑ɛɡwa/ (n)
tijolo
  (budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cekin /tsˈɛkin/ (n)
lantejoula
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;
  (krawiectwo) błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;

cel /ʦ̑ɛl/ (n)
alvo, objetivo
  to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))

cel uświęca środki /ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci/ (proverb)
os fins justificam os meios
  można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela /ˈʦ̑ɛla/ (n)
cela
  pokój więźnia w więzieniu

celestyn /ʦ̑ɛˈlɛstɨ̃n/ (n)
celestina
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan strontu;

celibat /ʦ̑ɛˈlʲibat/ (n)
celibato
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;

cellulit /ʦ̑ɛˈlulʲit/ (n)
celulite
  nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;

celnik /ˈʦ̑ɛlʲɲik/ (n)
aduaneiro, funcionário da alfândega
  osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celownik /ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik/ (n)
dativo
  (gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

celownikowy /tsˌɛlɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
dativo
  (gramatyka) związany z celownikiem, dotyczący celownika

celtycki /ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
céltico
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

cement /ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt/ (n)
cimento
  hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cementować /tsˌɛmɛntˈɔvatɕ/ (v)
cementar
  (budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

cena /ˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
preço
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cenić /ˈʦ̑ɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
apreciar
  uznawać walory kogoś/czegoś

cennik /ˈʦ̑ɛ̃ɲːik/ (n)
lista de preços
  (handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami

cenny /ˈʦ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
precioso
  mający dużą wartość

cenotaf /ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf/ (n)
cenotáfio
  (książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

cent /ʦ̑ɛ̃nt/ (n)
centavo
  (jednostka monetarna) moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

centaur /ˈʦ̑ɛ̃ntawr/ (n)
centauro
  (mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centralny /ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ/ (adj)
central
  znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centrum /ˈʦ̑ɛ̃ntrũm/ (n)
centro
  środkowa część czegoś

centrum handlowe /tsˈɛntrum xandlˈɔvɛ/ (n)
centro comercial
  (handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centryzm /ˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥/ (n)
centrismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zespół poglądów reprezentowanych przez zwolenników centrum politycznego

centurion /ʦ̑ɛ̃nˈturʲjɔ̃n/ (n)
centurião
  (starożytność) (wojskowość, wojskowy) niższy oficer, dowódca centurii;

centymetr /ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥/ (n)
centímetro
  miara długości; jedna setna metra;

cenzura /ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura/ (n)
censura
  kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

cep /ʦ̑ɛp/ (n)
mangual
  (historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

cer /ʦ̑ɛr/ (n)
cério
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

cera /ˈʦ̑ɛra/ (n)
cor de rosto
  skóra na powierzchni twarzy
  wygląd cery (1.1)

ceramiczny /ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cerâmico
  wykonany z ceramiki

cerować /ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
remendar, cerzir
  wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

certyfikat /ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat/ (n)
certificado
  dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

certyfikować /tsˌɛrtɨfikˈɔvatɕ/ (v)
certificar
  wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

cerusyt /ʦ̑ɛˈrusɨt/ (n)
cerusita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, węglan ołowiu;

cesarskie cięcie /ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
cesariana
  (medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarstwo /ʦ̑ɛˈsarstfɔ/ (n)
império
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz /ˈʦ̑ɛsaʃ/ (n)
imperador
  najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa /ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva/ (n)
imperatriz
  kobieta cesarz
  żona cesarza

cesja /tsˈɛsja/ (n)
cessão
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby

cewka moczowa /ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva/ (n)
uretra
  (anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik /ˈʦ̑ɛvʲɲik/ (n)
catéter
  (medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cez /ʦ̑ɛs/ (n)
césio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

chaber /ˈxabɛr/ (n)
aciano
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

chabeta /xabˈɛta/ (n)
cavalicoque, matungo, pangaré, pileca, sendeiro
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lichy, chudy koń

chalcedon /xalˈʦ̑ɛdɔ̃n/ (n)
calcedônia
  (mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

chamsa /xˈamsa/ (n)
hamsá
  (etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;

chan /xãn/ (n)
cã
  (historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu

chaos /ˈxaɔs/ (n)
caos
  nieporządek, bezład

chaotyczny /ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
caótico
  będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter /xaˈraktɛr/ (n)
caráter
  (psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby
  zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju

charakterologia /xˌaraktˌɛrɔlˈɔɡja/ (n)
caracterologia
  dział psychologii, nauka o ludzkim charakterze

charakterystyczny /ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
característico
  typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
  wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charakterystyka /ˌxaraktɛˈrɨstɨka/ (n)
característica
  opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

charakteryzacja /ˌxaraktɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
caracterização
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) czynność zmiany wyglądu aktora, która nadaje mu zewnętrzne cechy granej postaci

chart /xart/ (n)
lebréu
  (zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

charyzma /xaˈrɨzma/ (n)
carisma
  cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie

charyzmat /xarˈɨzmat/ (n)
carisma
  (teologia, teologiczny) szczególny dar otrzymywany przez człowieka od Ducha Świętego;

charyzmatyczny /xˌarɨzmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
carismático
  (socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą

chasydyzm /xasˈɨdɨzm/ (n)
chassidismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

chata /ˈxata/ (n)
cabana
  drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chazan /xˈazan/ (n)
chazan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (w judaizmie) kantor synagogi, urzędnik synagogalny

chałwa /ˈxawva/ (n)
halvah
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;

chcieć /xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (modal)
querer, ter vontade de
  odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwość /ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
cobiça
  silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy /ˈxʲʨ̑ivɨ/ (adj)
ávido
  taki, który odznacza się chciwością

cheeseburger /xˌɛɛsɛbˈurɡɛr/ (n)
X-burger
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) hamburger serwowany z plastrem żółtego sera;

chemia /ˈxɛ̃mʲja/ (n)
química
  nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemia organiczna /ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na/ (n)
química orgânica
  dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;

chemiczny /xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
químico
  związany z chemią

chemik /ˈxɛ̃mʲik/ (n)
químico
  specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemikalia /ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja/ (n)
substância química
  preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

chemioterapia /ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja/ (n)
quimioterapia
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chemosynteza /xˌɛmɔsɨntˈɛza/ (n)
quimiossíntese
  (biologia, biologiczny) proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;

chemotaksja /ˌxɛ̃mɔˈtaksʲja/ (n)
quimiotaxia
  (biologia, biologiczny) ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;

chemotropizm /ˌxɛ̃mɔˈtrɔpʲism̥/ (n)
quimiotropismo
  (botanika, botaniczny) reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny;

chiaroscuro /hjˌarɔstsˈurɔ/ (n)
chiaroscuro
  (sztuka) rozłożenie światła i cienia na obrazie

chilijski /ʧ̑ʲiˈlʲijsʲci/ (adj)
chileno
  odnoszący się do państwa Chile

chimera /xʲĩˈmɛra/ (n)
quimera
  (biologia, biologiczny) organizm składający się z tkanek o różnych genotypach;
  (ichtiologia, ichtiologiczny) morska ryba głębinowa z rodzaju Chimaera;
  (przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego

chinina /xʲĩˈɲĩna/ (n)
quinina
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chirurg /ˈxʲirurk/ (n)
cirurgião
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurgia /xʲiˈrurʲɟja/ (n)
cirurgia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chirurgia kosmetyczna /xʲiˈrurʲɟja ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑na/ (n)
cirurgia estética
  (medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgia plastyczna /xʲiˈrurʲɟja plaˈstɨʧ̑na/ (n)
cirurgia plástica
  (medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgiczny /ˌxʲirurʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
cirúrgico
  związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chitozan /çitˈɔzan/ (n)
quitosana
  (biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

chityna /çitˈɨna/ (n)
quitina
  (biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;

chitynowy /çˌitɨnˈɔvɨ/ (adj)
quitinoso
  związany z chityną, dotyczący chityny, składający się z chityny

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (adj)
chinês
  odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (n)
chinês
  język urzędowy w Chinach;

chleb /xlɛp/ (n)
pão
  pieczywo z mąki, wody i drożdży;

chleb pokładny /xlˈɛp pɔkwˈadnɨ/ (n)
pão da proposição
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjne przaśne pieczywo składane Bogu w świątyni w charakterze bezkrwawej ofiary, zgodnie z nakazem prawa mojżeszowego, co szabat w liczbie dwunastu;

chlew /xlɛf/ (n)
chiqueiro
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno
  pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlor /xlɔr/ (n)
cloro
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek /ˈxlɔrɛk/ (n)
cloreto
  (chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chlorek sodu /ˈxlɔrɛk ˈsɔdu/ (n)
cloreto de sódio
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;

chlorofil /xlɔˈrɔfʲil/ (n)
clorofila
  organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;

chloroform /xlɔˈrɔfɔrm/ (n)
clorofórmio
  (chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chmiel /xmʲjɛl/ (n)
lúpulo
  (botanika, botaniczny) Humulus L., rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych;
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)

chmura /ˈxmura/ (n)
nuvem
  (meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chochla /ˈxɔxla/ (n)
concha
  duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

chociaż /ˈxɔʨ̑aʃ/ (conjunction)
embora
  robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego

chodnik /ˈxɔdʲɲik/ (n)
calçada
  wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

choina /xɔˈina/ (n)
pinheiro-silvestre, pinho-de-riga
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus sylvestris L., gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny sosnowatych

choinka /xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka/ (n)
árvore de Natal
  choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholangiopankreatografia /xˌɔlaŋɡʲˌɔpaŋkrˌɛatɔɡrˈafja/ (n)
colangiopancreatografia
  (medycyna, medyczny) obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki

cholecystektomia /ˌxɔlɛʦ̑ɨstɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
colecistectomia
  (medycyna, medyczny) zabieg wycięcia pęcherzyka żółciowego;

cholera /xɔˈlɛra/ (n)
cólera
  (medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholesterol /ˌxɔlɛˈstɛrɔl/ (n)
colesterol
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

chomik /ˈxɔ̃mʲik/ (n)
hamster
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae;

choreografia /ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja/ (n)
coreografia
  (choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choroba /xɔˈrɔba/ (n)
doença
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Alzheimera /xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra/ (n)
alzheimer
  (medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka;

choroba Heinego-Medina /xɔrˈɔba xˌɛinˈɛɡɔmɛdʲˈina/ (n)
poliomielite
  (medycyna, medyczny) choroba, którą powoduje wirus polio, objawiająca się często porażeniem mięśni

choroba Parkinsona /xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na/ (n)
doença de Parkinson
  (medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba lokomocyjna /xɔˈrɔba ˌlɔkɔ̃mɔˈʦ̑ɨjna/ (n)
cinetose, enjoo
  (medycyna, medyczny) schorzenie wywołane podczas poruszania się dowolnymi środkami transportu;

choroba morska /xɔˈrɔba ˈmɔrska/ (n)
enjoo marítimo, enjoo
  (medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba niedokrwienna serca /xɔrˈɔba ɲʲˌɛdɔkrfʲˈɛnna sˈɛrtsa/ (n)
doença arterial coronariana
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze, w konsekwencji często doprowadzająca do dusznicy bolesnej, a także zawału mięśnia sercowego;

choroba von Willebranda /xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda/ (n)
doença de Von Willebrand
  (medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;

choroba wysokościowa /xɔrˈɔba vˌɨsɔkɔɕtɕˈɔva/ (n)
doença das alturas, doença das montanhas, mal da montanha, mal das alturas, mal das montanhas, mal de altitude
  (medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu;

chorobotwórczość /ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
patogenicidade
  (medycyna, medyczny) zdolność do wywoływania chorób;

chorowity /ˌxɔrɔˈvʲitɨ/ (adj)
doentio
  często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie

chorwacki /xɔrˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
croata
  związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chory /ˈxɔrɨ/ (adj)
doente, enfermo
  dotknięty chorobą

chowany /xɔˈvãnɨ/ (n)
esconde-esconde
  dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

chować /ˈxɔvaʨ̑/ (v)
enterrar
  grzebać zmarłych

chrapanie /xraˈpãɲɛ/ (n)
ronco
  o ludziach hałaśliwe charczenie w czasie snu

chrapać /ˈxrapaʨ̑/ (v)
ressonar, roncar
  oddychać w trakcie snu charcząc

chrom /xrɔ̃m/ (n)
crômio, crómio, cromo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromosfera /ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra/ (n)
cromosfera
  (astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosom /xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m/ (n)
cromossoma, cromossomo
  (biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chroniczny /xrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
crónico
  (medycyna, medyczny) długotrwały

chronić /ˈxrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
proteger
  bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologia /ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
cronologia
  następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny /xrˌɔnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
cronológico
  (książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chronometr /xrɔnˈɔmɛtr/ (n)
cronómetro
  (metrologia, metrologiczny) bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

chruścik /ˈxruɕʨ̑ik/ (n)
tricóptero
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

chrypka /ˈxrɨpka/ (n)
rouquidão
  (medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań

chryzopraz /xrɨˈzɔpras/ (n)
crisopraso
  (mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu;

chrzan /xʃãn/ (n)
raiz-forte
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

chrzcielnica /xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
pia batismal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

chrzcić /xʃtɕˈitɕ/ (v)
batizar
  (kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością

chrzest /xʃɛst/ (n)
baptismo, batismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrześcijanin /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn/ (n)
cristão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
cristão
  związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami

chrześcijaństwo /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ/ (n)
cristianismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrząstka /ˈxʃɔ̃w̃stka/ (n)
cartilagem
  (anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz /xʃɔ̃w̃ʃʧ̑/ (n)
besouro
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

chudy /ˈxudɨ/ (adj)
magro
  o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

chuj /xuj/ (n)
caralho, porra
  (wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek

chusteczka /xuˈstɛʧ̑ka/ (n)
lenço
  niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa /xustˈɛtʃka dɔ nˈɔsa/ (n)
lenço
  kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chustka /ˈxustka/ (n)
lenço
  okrycie głowy
  chusteczka do nosa

chwała /ˈxfawa/ (n)
glória
  chluba
  majestat

chwila /ˈxfʲila/ (n)
momento
  bardzo krótki czas
  punkt w czasie

chyba że /ˈxɨba ˈʒɛ/
a menos que, a não ser que
  …wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chytry /ˈxɨtrɨ/ (adj)
astuto
  podstępny, przebiegły

chór /xur/ (n)
coro, coral
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
  miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów
coro
  utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

chów wsobny /ˈxuf ˈːsɔbnɨ/ (n)
endocruzamento
  (biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników;

chętnie /ˈxɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
com alegria
  z chęcią, z ochotą

chłodny /ˈxwɔdnɨ/ (adj)
fresco
  raczej zimny; rześki

chłoniak /xwˈɔɲʲak/ (n)
linfoma
  (medycyna, medyczny) rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;

chłopak /ˈxwɔpak/ (n)
namorado
  (potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę

chłopczyca /xwɔpˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
maria-rapaz
  (potocznie, potoczny) dziewczyna lub dziewczynka, ubierająca się i zachowująca się jak chłopak;

chłopiec /ˈxwɔpʲjɛʦ̑/ (n)
rapaz
  młody człowiek płci męskiej

chłopiec do piłek /xwˈɔpʲɛdʑ dɔ pˈiwɛk/ (n)
boleiro
  (sport, sportowy) chłopak zbierający piłki podczas meczu i podający je grającemu

chłopstwo /xwˈɔpstfɔ/ (n)
campesinato
  (historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;

chłostać /ˈxwɔstaʨ̑/ (v)
chicotear
  bić rózgą, biczem (i tym podobne, i temu podobne)

chłód /xwut/ (n)
frio
  dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ciasny /ˈʨ̑asnɨ/ (adj)
apertado
  o ubraniu: zbyt mały lub wąski

ciasto /ˈʨ̑astɔ/ (n)
massa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało /ˈʨ̑awɔ/ (n)
corpo
  organizm ludzki lub zwierzęcy
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
  zwłoki człowieka i zwierzęcia
  (matematyka, matematyczny) zbiór, którego elementy mogą być dodawane, odejmowane, mnożone i dzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);

ciało niebieskie /ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ/ (n)
corpo celeste
  (astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało obce /ˈʨ̑awɔ ˈːpʦ̑ɛ/ (n)
corpo estranho
  (medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów

ciało stałe /tɕˈawɔ stˈawɛ/ (n)
sólido
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;

ciało szkliste /tɕˈawɔ ʃklˈistɛ/ (n)
humor vítreo
  (anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cicho /ˈʨ̑ixɔ/ (adv)
silenciosamente
  bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

cichy /ˈʨ̑ixɨ/ (adj)
quieto
  o małej głośności
  spokojny

ciecierzyca /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a/ (n)
grão-de-bico, ervanço, ervilha-de-bengala, ervilha-de-galinha, gravanço
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;

ciecierzyca pospolita /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita/ (n)
grão de bico
  (botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

ciecz łzowa /ˈʨ̑ɛʧ̑ ˈwzɔva/ (n)
líquido lacrimal
  (medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;

ciekawostka /ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka/ (n)
curiosidade
  szczegół lub informacja budząca zainteresowanie

ciekawość /ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑/ (n)
curiosidade
  chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawski /tɕɛkˈafski/ (adj)
curioso
  (potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością

ciekawy /ʨ̑ɛˈkavɨ/ (adj)
curioso
  taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat
interessante
  taki, który wzbudza zainteresowanie

ciekły /ˈʨ̑ɛkwɨ/ (adj)
líquido
  (fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

cielesność /tɕɛlˈɛsnɔɕtɕ/ (n)
corporalidade
  cecha tego, co jest cielesne, co dotyczy ciała

cielesny /ʨ̑ɛˈlɛsnɨ/ (adj)
carnal
  dotyczący ciała i cielesności

cielę /ˈʨ̑ɛlɛ/ (n)
bezerro, novilho
  (zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

cielęcina /ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
vitela
  mięso z młodej krowy (cielęcia)

ciemiernik /ʨ̑ɛ̃ˈmʲjɛrʲɲik/ (n)
heléboro
  (botanika, botaniczny) Helleborus, rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych;

ciemna materia /tɕˈɛmna matˈɛrja/ (n)
matéria escura
  (astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;

ciemnia /tɕˈɛmɲʲa/ (n)
câmara escura
  (fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

ciemnoniebieski /ˌʨ̑ɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
azul-escuro
  mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu

ciemność /ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
escuridão, trevas
  stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny /ˈʨ̑ɛ̃mnɨ/ (adj)
escuro
  o kolorze: zbliżony do czarnego

cienki /ˈʨ̑ɛ̃nʲci/ (adj)
fino
  mający niewielki przekrój poprzeczny

ciepło /ˈʨ̑ɛpwɔ/ (n)
calor
  (fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;
  uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości
  (fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób

ciepły /ˈʨ̑ɛpwɨ/ (adj)
acalorado, calmoso
  mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą

cierpienie /ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
sofrimento
  długotrwały lub silny ból

cierpieć /ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
sofrer
  odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

cierpliwość /ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
paciência
  zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierpliwy /ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
paciente
  niezrażający się czekaniem

cierń /ʨ̑ɛrʲɲ/ (n)
espinho
  ostry wyrostek na pędzie rośliny;

cietrzew /ˈʨ̑ɛṭʃɛf/ (n)
faisão montês
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cień /ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
sombra
  zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;

cieśla /ˈʨ̑ɛ̇ɕla/ (n)
carpinteiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

cieśnina /ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna/ (n)
estreito
  (geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

cieśń gardzieli /ˈʨ̑ɛ̇ʑɲ ɡarʲˈʥ̑ɛlʲi/ (n)
istmo das fauces, orofaríngeo
  (anatomia, anatomiczny) obszar łączący jamę ustną z częścią ustną gardła;

cingulum /tɕiŋɡˈulum/ (n)
cíngulo
  (kościelny) pas lub sznur, element stroju liturgicznego;

ciocia /ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a/ (n)
tia
  siostra matki

cipa /ˈʨ̑ipa/ (n)
cona
  (wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy

cirrus /tsˈirus/ (n)
cirro
  (meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chury pierzastej piętra wysokiego – biała w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów;

cis /ʦ̑is/ /ʨ̑is/ (n)
teixo
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

cisza /ˈʨ̑iʃa/ (n)
silêncio
  brak dźwięku

cisza przed burzą /tɕˈiʃa pʃɛd bˈuʒɔ̃/ (n)
a calma antes da tempestade
  pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

ciąg /ʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
sequência
  (matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;

ciąg arytmetyczny /ˈʨ̑ɔ̃ŋk ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
progressão aritmética
  (matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;

ciągnąć /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
tirar
  wlec, przesuwać za sobą
  o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać

ciągły /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡwɨ/ (adj)
contínuo
  nieustanny, ciągle trwający

ciąć /ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
cortar
  dzielić na części ostrym narzędziem

ciąża /ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa/ (n)
gravidez
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

ciąża ektopowa /tɕˈɔ̃ʒa ˌɛktɔpˈɔva/ (n)
gravidez ectópica
  (medycyna, medyczny) ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe jest umieszczone poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jajowodu;

cięciwa /tɕɛɲtɕˈiva/ (n)
corda
  (matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią
corda de arco
  linka łącząca końce łuku albo kuszy

ciężarna /ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarna/ (n)
grávida
  kobieta w ciąży

ciężarny /ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ/ (adj)
grávida
  będący w ciąży

ciężarówka /ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka/ (n)
caminhão, camião
  (motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężki /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci/ (adj)
pesado, pesada
  taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciśnienie /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
pressão
  (fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
pressão sangüínea
  (medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;

ciśnienie krwi /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi/ (n)
pressão
  (medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

cmentarz /ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ/ (n)
cemitério
  obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cnota /ˈʦ̑nɔta/ (n)
virtude
  dodatnia cecha moralna

cnoty kardynalne /ˈʦ̑nɔtɨ ˌkardɨ̃ˈnalnɛ/ (n)
virtudes cardinais
  w chrześcijaństwie: zbiór czterech zalet moralnych

co /ʦ̑ɔ/ (interrogativePronoun)
o que, que
  …służący do zadawania pytań o orzeczniki

co /ʦ̑ɔ/ (pronoun)
O que
  …wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak

co dwie głowy, to nie jedna /ˈʦ̑ɔ ˈdvʲjɛ ˈɡwɔvɨ ˈtɔ ɲɛ‿ˈjɛdna/ (proverb)
duas cabeças pensam melhor do que uma
  dwie osoby zrobią coś lepiej niż jedna; będą miały więcej pomysłów i rozwiązań

co kraj, to obyczaj /tsˈɔ krˈaj tɔː ɔbˈɨtʃaj/ (proverb)
cada terra com seu uso, cada roca com seu fuso
  każdy kraj (region, miejscowość, rodzina, itp.) ma własną kulturę, zwyczaje

co ty nie powiesz /tsˈɔ tɨ ɲʲɛ pˈɔvʲɛʃ/
não diga
  (ironicznie) oznaczająca, że ktoś nie jest zdziwiony tym, co słyszy

co z oczu, to z serca /ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a/ (proverb)
longe dos olhos, longe do coração
  jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina

codziennie /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
diariamente
  w każdym dniu, co dzień

codzienny /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
cotidiano
  powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

cokolwiek /ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
qualquer
  jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz

cos /kɔˈsʲĩnus/ (symbol)
cos
  = (matematyka, matematyczny) cosinus

cotygodniowy /ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
semanal
  powtarzający się co tydzień

coś /ʦ̑ɔɕ/ (indefinitePronoun)
algo
  …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić

crescendo /krɛˈʃɛ̃ndɔ/ (n)
crescendo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stopniowe wzmacnianie siły dźwięku

croissant /krˌuasˈaŋ/ (n)
croissant
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

ctg /kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
cot, ctg
  = (matematyka, matematyczny) cotangens

cud /ʦ̑ut/ (n)
milagre
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

cudowny /ʦ̑uˈdɔvnɨ/ (adj)
maravilhoso
  fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

cudzoziemiec /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
estrangeiro
  osoba pochodząca z innego kraju

cudzoziemka /tsˌudʑɔʑˈɛmka/ (n)
estrangeira
  kobieta, dziewczyna z innego kraju

cudzołożnica /ˌʦ̑uʣ̑ɔwɔʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
adúltera
  (przestarzałe, przestarzały) kobieta dopuszczająca się cudzołóstwa

cudzołożny /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒnɨ/ (adj)
adúltero
  (przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem

cudzołożyć /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒɨʨ̑/ (v)
adulterar
  dopuszczać się lub dopuścić się zdrady małżeńskiej; zdradzać lub zdradzić męża, żonę

cukier /ˈʦ̑ucɛr/ (n)
açúcar
  (spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
  (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder /ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr/ (n)
açúcar de confeiteiro
  (spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy /tsˈukʲɛr tʃtɕinˈɔvɨ/ (n)
açúcar de cana
  (spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukierek /ʦ̑uˈcɛrɛk/ (n)
bombom, rebuçado
  (spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernica /ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
açucareiro
  naczynie, w którym podaje się cukier;

cukiernik /ʦ̑uˈcɛrʲɲik/ (n)
confeitero
  (zawód, zawodowy, zawodowo) rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem ciast i słodyczy

cukinia /ʦ̑uˈcĩɲja/ (n)
abobrinha
  (botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;

cukrowy /ʦ̑uˈkrɔvɨ/ (adj)
açucarado
  dotyczący cukru, związany z cukrem

cukrzyca /ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a/ (n)
diabetes, diabete
  (medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cukrzyk /ˈʦ̑ukʃɨk/ (n)
cambacica
  (ornitologia, ornitologiczny) Coereba flaveola, mały ptak tropikalny z rodziny cukrzyków;

cumować /ʦ̑ũˈmɔvaʨ̑/ (v)
ancorar
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mocować statek do nabrzeża

curry /kˈarɨ/ (n)
caril
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;

cyber- /tsˈɨbɛr/
ciber-
  (potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)

cyberatak /ˌʦ̑ɨbɛrˈatak/ (n)
ciberataque
  atak dokonywany za pośrednictwem internetu

cyberkultura /tsˌɨbɛrkultˈura/ (n)
cibercultura
  (neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.;

cybernauta /tsˌɨbɛrnˈawta/ (n)
cibernauta
  futurystyczny podróżnik po cyberprzestrzeni

cybernetyka /tsˌɨbɛrnˈɛtɨkˌa/ (n)
cibernética
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

cyberprzemoc /ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛ̃mɔʦ̑/ (n)
assédio virtual
  (psychologia, psychologiczny) (informatyka, informatyczny) prześladowanie, obrażanie, nękanie, wyśmiewanie kogoś z wykorzystaniem Internetu lub telefonu komórkowego;

cyberprzestrzeń /ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
ciberespaço
  (przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery

cyceroński /tsˌɨtsɛrˈɔɲski/ (adj)
ciceroniano
  związany z rzymskim mówcą i politykiem Cyceronem; taki jak w jego dziełach

cydr /ʦ̑ɨtr̥/ (n)
sidra
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

cyfra /ˈʦ̑ɨfra/ (n)
algarismo, dígito
  (matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym
  symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)
algarismo, dígito, número, cifra
  (potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

cyfrowy /ʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
digital
  wykorzystujący technikę cyfrową

cygaro /ʦ̑ɨˈɡarɔ/ (n)
charuto
  suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cygański /tsɨɡˈaɲski/ (adj)
cigano
  dotyczący Cyganów, charakterystyczny dla Cyganów

cyjanek /tsɨjˈanɛk/ (n)
cianeto
  (chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;

cyjanek potasu /tsɨjˈanɛk pɔtˈasu/ (n)
cianeto de potássio
  silna trucizna, nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego;

cyjanowodór /tsˌɨjanɔvˈɔdur/ (n)
cianeto/cianureto de hidrogénio/hidrogênio
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;

cykada /ʦ̑ɨˈkada/ (n)
cigarra
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;

cykl /ʦ̑ɨkl̥/ (n)
ciclo
  szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo

cykloida /ʦ̑ɨkˈlɔjda/ (n)
cicloide
  (matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;

cyklop /ˈʦ̑ɨklɔp/ (n)
ciclope
  (mitologia grecka) olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła;

cyklotron /ʦ̑ɨkˈlɔtrɔ̃n/ (n)
ciclotron
  (fizyka, fizyczny) najprostsza forma akceleratora cyklicznego naładowanych cząstek elementarnych;

cyklotymia /ˌʦ̑ɨklɔˈtɨ̃mʲja/ (n)
ciclotimia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;

cykoria /ʦ̑ɨˈkɔrʲja/ (n)
chicória
  (botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

cylinder /ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr/ (n)
cilindro
  (technologia, technika, techniczny) cześć maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;
  (informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego
  (chemia, chemiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;
  każdy walec, zwłaszcza gdy pusty wewnątrz

cylindryczny /ˌʦ̑ɨlʲĩnˈdrɨʧ̑nɨ/ (adj)
cilíndrico
  taki, który ma kształt cylindra

cymbały /ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ/ (n)
saltério
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy;

cyna /ˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
estanho
  (chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynaderka /ˌʦ̑ɨ̃naˈdɛrka/ (n)
rim
  (zdrobniale) cynadra (nerka zwierzęca)

cynamon /ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n/ (n)
canela
  suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynicznie /tsɨɲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
cinicamente
  w sposób cyniczny

cynizm /ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥/ (n)
cinismo
  wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

cynk /ʦ̑ɨ̃ŋk/ (n)
zinco
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cynkowy /tsɨŋkˈɔvɨ/ (adj)
zinco
  dotyczący cynku

cynober /ʦ̑ɨ̃ˈnɔbɛr/ (n)
cinábrio
  jeden z odcieni koloru czerwonego;

cypryjski /ʦ̑ɨˈprɨjsʲci/ (adj)
cipriota
  odnoszący się do państwa Cypr
  odnoszący się do wyspy Cypr

cyprys /ˈʦ̑ɨprɨs/ (n)
cipreste
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych;

cyrk /ʦ̑ɨrk/ (n)
circo
  miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;

cyrkiel /ˈʦ̑ɨrʲcɛl/ (n)
compasso
  przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon /ˈʦ̑ɨrkɔ̃n/ (n)
zircónio, zircônio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

cyrkulacja /tsˌɨrkulˈatsja/ (n)
circulação
  obieg zamknięty

cyrylica /ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
cirílico
  (językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich;

cyrylicki /tsˌɨrɨlˈitski/ (adj)
cirílico
  (językoznawstwo, językoznawczy) napisany cyrylicą, związany z cyrylicą

cysoida /tsˌɨsɔˈida/ (n)
cissoide, cissóide
  (geometria) typ krzywej płaskiej;

cysterna /ʦ̑ɨˈstɛrna/ (n)
caminhão-tanque
  (motoryzacja) pojazd do przewożenia płynów
cisterna
  (technologia, technika, techniczny) zamknięty zbiornik do magazynowania wody
  duży pojemnik do magazynowania wody

cytadela /ˌʦ̑ɨtaˈdɛla/ (n)
cidadela
  (wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;

cytat /ˈʦ̑ɨtat/ (n)
citação
  przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytogenetyczny /tsˌɨtɔɡˌɛnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
citogenético
  (biologia, biologiczny) związany z cytogenetyką

cytologia /ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja/ (n)
citologia
  (biologia, biologiczny) nauka o komórce

cytologiczny /tsˌɨtɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
citológico
  (biologia, biologiczny) związany z cytologią, dotyczący cytologii

cytoplazma /tsˌɨtɔplˈazma/ (n)
citoplasma
  (biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytotoksyczność /tsˌɨtɔtɔksˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
citotoxicidade
  cecha tego, co cytotoksyczne

cytować /ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
citar
  dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

cytra /ˈʦ̑ɨtra/ (n)
cítara
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytryn /ˈʦ̑ɨtrɨ̃n/ (n)
citrino
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna /ʦ̑ɨˈtrɨ̃na/ (n)
limão
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce

cywil /ˈʦ̑ɨvʲil/ (n)
civil
  (wojskowość, wojskowy) ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej;

cywilizacja /ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
civilização
  poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilizować /tsˌɨvilizˈɔvatɕ/ (v)
civilizar
  szerzyć cywilizację

cywilny /ʦ̑ɨˈvʲilnɨ/ (adj)
civil
  nie należący do wojska
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami

czador /ˈʧ̑adɔr/ (n)
xador, chador
  zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czajka /ˈʧ̑ajka/ (n)
abibe-comum
  (ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;

czajnik /ˈʧ̑ajɲik/ (n)
bule
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapka /ˈʧ̑apka/ (n)
gorro
  rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla /ˈʧ̑apla/ (n)
garça
  (ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący;

czarcie koło /tʃˈartɕɛ kˈɔwɔ/ (n)
anel de fadas, círculo de fadas
  (mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarna dziura /ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura/ (n)
buraco negro
  (astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna herbata /tʃˈarna xɛrbˈata/ (n)
chá preto
  (spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis

czarna magia /ˈʧ̑arna ˈmaɟja/ (n)
magia negra
  (ezoteryka) magia wykorzystująca siły zła, mająca na celu uzyskanie złoczynnego skutku;

czarna owca /ˈʧ̑arna ˈɔfʦ̑a/ (n)
ovelha negra
  (przenośnie, przenośnia) osoba przynosząca wstyd, źle widziana w określonym otoczeniu

czarna skrzynka /tʃˈarna skʃˈɨŋka/ (n)
caixa-negra, caixa-preta
  (lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu;

czarna śmierć /tʃˈarna ɕmʲˈɛrtɕ/ (n)
peste negra
  (medycyna, medyczny) (historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (adj)
montenegrino
  dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (n)
montenegrino
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze;

czarnoksięstwo /tʃˌarnɔkɕˈɛ̃stfɔ/ (n)
feitiço
  praktyki magiczne i ich skutki

czarnowron /ʧ̑arˈnɔvrɔ̃n/ (n)
gralha-preta
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych;

czarnoziem /ʧ̑arˈnɔʑɛ̃m/ (n)
chernozem
  (rolnictwo, rolniczy) bardzo żyzna gleba wykształcona na lessach;

czarnuszka /ʧ̑arˈnuʃka/ (n)
cominho preto
  (botanika, botaniczny) Nigella L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

czarny /ˈʧ̑arnɨ/ (adj)
preto
  (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
preto, prateado
  mający najciemniejszy możliwy kolor

czarny blok /tʃˈarnɨ blˈɔk/ (n)
black bloc
  taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;

czarny charakter /ˈʧ̑arnɨ xaˈraktɛr/ (idiom)
vilão
  postać złego, negatywnego bohatera w filmie lub sztuce teatralnej

czarny jak smoła /tʃˈarnɨ jˈak smˈɔwa/ (adj)
preto como carvão
  o czymś lub o kimś bardzo czarnym lub ciemnym

czarny rynek /ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
mercado negro
  (ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo;

czarodziej /tʃarˈɔdʑɛj/ (n)
bruxo
  w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarownica /ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
bruxa
  w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia

czarujący /ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
charmoso
  uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

czary /ˈʧ̑arɨ/ (n)
bruxaria
  magiczne obrzędy

czas /ʧ̑as/ (n)
tempo
  wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;
  (gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
  chwila, moment, pora

czas leczy rany /tʃˈas lˈɛtʃɨ rˈanɨ/ (proverb)
o tempo cura tudo
  po jakimś czasie człowiek lepiej znosi wspomnienie o nieszczęściu, które go spotkało

czas przeszły /ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ/ (n)
pretérito
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły /ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ/ (n)
futuro
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas teraźniejszy /ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ/ (n)
presente
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz /ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (proverb)
tempo é dinheiro
  czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czasem /ˈʧ̑asɛ̃m/ (adv)
às vezes
  niekiedy, co pewien czas

czasopismo /ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ/ (n)
revista
  druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń /ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
espaço-tempo
  (fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik /ʧ̑aˈsɔvʲɲik/ (n)
verbo
  (gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany

czasownik modalny /ʧ̑aˈsɔvʲɲik mɔˈdalnɨ/ (n)
verbo modal
  (gramatyka) czasownik, który określa stosunek mówiącego do czynności

czasownik nieprzechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
verbo intransitivo
  (gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej

czasownik posiłkowy /ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ/ (n)
verbo auxiliar
  (gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasownik przechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
verbo transitivo
  (gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik ułomny /tʃasˈɔvɲik uwˈɔmnɨ/ (n)
verbo defectivo
  (gramatyka) czasownik, który nie tworzy pewnych form gramatycznych;

czasownik zwrotny /ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ/ (n)
verbo reflexivo
  (gramatyka) czasownik, który odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek "się"

czasowy /ʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
passageiro
  trwający przez krótki czas

czaszka /ˈʧ̑aʃka/ (n)
crânio, caveira
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie

czaszkowy /tʃaʃkˈɔvɨ/ (adj)
craniano
  (anatomia, anatomiczny) związany z czaszką, dotyczący czaszki

czat /tʃˈat/ (n)
bate-papo
  (informatyka, informatyczny) internetowa rozmowa w formie pisemnych komunikatów

czciciel /ˈʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
adorador
  człowiek, który oddaje cześć komuś lub czemuś

czcić /ʧ̑ʲʨ̑iʨ̑/ (v)
adorar
  oddawać cześć

czeczeński /tʃɛtʃˈɛɲski/ (adj)
checheno
  dotyczący Czeczenii, Czeczenów

czeczeński /tʃɛtʃˈɛɲski/ (n)
checheno
  język czeczeński

czeczotka /ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka/ (n)
pintarroxo-de-queixo-preto
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czekać /ˈʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
aguardar, esperar
  przerywać wykonywanie jakiejś czynności
esperar, aguardar
  zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy

czekolada /ˌʧ̑ɛkɔˈlada/ (n)
chocolate
  (spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czekoladowy /ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ/ (adj)
chocolate
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą
  mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady

czelesta /ʧ̑ɛˈlɛsta/ (n)
celesta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze;

czepek /ˈʧ̑ɛpɛk/ (n)
caliptra
  (botanika, botaniczny) element sporofitu szeregu mchów i wątrobowców;

czepiec /ˈʧ̑ɛpʲjɛʦ̑/ (n)
barrete
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) jeden z żołądków przeżuwaczy;

czeremcha /ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa/ (n)
azereiro-dos-danados
  (botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;
  (spożywczy) owoc czeremchy (1.1)

czereśnia /ʧ̑ɛˈrɛɕɲa/ (n)
cereja
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;
ginja
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego

czernica /ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
negrinha
  (ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;

czerwiec /ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑/ (n)
junho, Junho
  szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwień /ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
encarnado
  kolor czerwony

czerwona kartka /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka/ (n)
cartão vermelho
  (sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwone mięso /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ ˈmʲjɛ̃w̃sɔ/ (n)
carne vermelha
  (spożywczy) mięso o ciemnym kolorze: wieprzowina, wołowina, baranina, dziczyzna itp.

czerwony /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
vermelho
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) [[komunistyczny, lewicowy]]
vermelho, encarnado
  mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;

czerwony olbrzym /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m/ (n)
estrela vermelha gigante
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;

czerń /ʧ̑ɛrʲɲ/ (n)
preto
  czarny kolor
  czarny strój/ubiór

czesać /ˈʧ̑ɛsaʨ̑/ (v)
pentear
  (fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (adj)
checo, tcheco
  związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (n)
checo, tcheco
  język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć /ʧ̑ɛɕʨ̑/ (interjection)
oi, olá
  (potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

czirokeski /tʃˌirɔkˈɛski/ (adj)
cherokee
  związany z Czirokezami, dotyczący Czirokezów

czkawka /ˈʧ̑kafka/ (n)
soluço
  (fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czopek /ˈʧ̑ɔpɛk/ (n)
supositório
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek /ˈʧ̑ɔsnɛk/ (n)
alho
  (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czołg /ʧ̑ɔwk/ (n)
tanque, carro de combate
  (wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czoło /ˈʧ̑ɔwɔ/ (n)
testa
  (anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czterdzieści /ʧ̑tɛrʲˈʥ̑ɛ̇ɕʨ̑i/ (cardinalNumeral)
quarenta
  liczba naturalna następna po 39 i poprzedzająca 41;

czubek /ˈʧ̑ubɛk/ (n)
pico
  szpiczaste, ostre zakończenie czegoś

czuh /ʧ̑ux/ (n)
chuj
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny języków majańskich;

czujność /ˈʧ̑ujnɔɕʨ̑/ (n)
vigilância
  zwracanie uwagi na to, co dzieje się w najbliższym otoczeniu; wrażliwość na niebezpieczeństwo

czule /tʃˈulɛ/ (adv)
afetuosamente
  w sposób czuły, przepełniony czułością

czuwaski /tʃuvˈaski/ (adj)
chuvache
  związany z Czuwaszją lub Czuwaszami, dotyczący Czuwaszji lub Czuwaszów

czuwaski /tʃuvˈaski/ (n)
chuvache
  (językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski;

czuć /ʧ̑uʨ̑/ (v)
sentir
  odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów
  odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku
apalpar
  mieć jakieś samopoczucie, nastrój, odczucie

czuć się jak ryba w wodzie /ˈʧ̑uʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈrɨba ˈv‿ːɔʥ̑ɛ/ (v)
estar como peixe na água
  czuć się gdzieś bardzo dobrze, swobodnie

czułość /ˈʧ̑uwɔɕʨ̑/ (n)
ternura
  uczuciowość, wrażliwość

czwartek /ˈʧ̑fartɛk/ (n)
quinta-feira
  czwarty dzień tygodnia

czwartorzęd /ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt/ (n)
Quaternário
  (geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czworonóg /ʧ̑fɔˈrɔ̃nuk/ (n)
quadrúpede
  zwierzę czworonożne

czworościan /tʃfɔrˈɔɕtɕan/ (n)
tetraedro
  (matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czy /ʧ̑ɨ/ (conjunction)
se
  łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czyj /ʧ̑ɨj/ (pronoun)
quem
  używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
  używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyn /ʧ̑ɨ̃n/ (n)
ato
  działanie, postępek, akt;

czynić /ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑/ (v)
fazer
  robić coś, wykonywać

czynnik /ˈʧ̑ɨ̃ɲːik/ (n)
factor
  (matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie

czynny /ˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (adj)
ativo
  funkcjonujący, uruchomiony
  skłonny do działania, aktywny
  wykonujący jakąś czynność

czyrak /tʃˈɨrak/ (n)
furúnculo
  (medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

czystka /ˈʧ̑ɨstka/ (n)
purga
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób;
  fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych

czystość /ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
virtude
  (przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne
limpeza
  cecha tego, co jest czyste (oczyszczone, wyczyszczone), nie jest brudne
castidade, virtude
  wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty /ˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
limpo
  pozbawiony brudu

czytanie /ʧ̑ɨˈtãɲɛ/ (n)
leitura
  zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytać /ˈʧ̑ɨtaʨ̑/ (v)
ler
  przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytać między wierszami /ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi/ (v)
ler nas entrelinhas
  domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost

czytelnia /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa/ (n)
sala de leitura
  sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece

czytelnie /tʃɨtˈɛlɲʲɛ/ (adv)
legivelmente
  w sposób czytelny, łatwy do przeczytania

czytelnik /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik/ (n)
leitor
  osoba, która czyta książki, gazety itp.
  osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czyściec /ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑/ (n)
Purgatório
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścić /ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑/ (v)
purificar
  usuwać brud, zanieczyszczenia

cząber /ˈʧ̑ɔ̃mbɛr/ (n)
segurelha
  (botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego

cząsteczka /ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka/ (n)
molécula
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu;

cząstka /ˈʧ̑ɔ̃w̃stka/ (n)
partícula
  (fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;

często /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ/ (adv)
frequentemente, freqüentemente
  (zobacz) częsty

częstoskurcz /ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑/ (n)
taquicardia
  (medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca

częstotliwość /ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑/ (n)
frequência
  (fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częstość /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑/ (n)
frequência
  cecha tego, co jest częste

częsty /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ/ (adj)
freqüente, frequente
  odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ/ (adv)
em parte
  w jakiejś części, nie w całości

częściowy /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
parcial
  odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

część /ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
parte
  fragment jakiejś całości
  (mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim

część mowy /ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ/ (n)
classe gramatical
  (gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

członek /ˈʧ̑wɔ̃nɛk/ (n)
membro
  osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia
  część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;
  (anatomia, anatomiczny) penis;

członkostwo /tʃwɔŋkˈɔstfɔ/ (n)
associação
  bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

człowieczeństwo /tʃwˌɔvʲɛtʃˈɛɲstfɔ/ (n)
humanidade
  bycie człowiekiem
  (przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki

człowiek /ˈʧ̑wɔvʲjɛk/ (n)
homem, humano
  Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;

człowiek człowiekowi wilkiem /ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˌʧ̑wɔvʲjɛˈkɔvʲi ˈvʲilʲcɛ̃m/ (proverb)
o homem é o lobo do homem
  ludzie nie są sobie życzliwi

człowiek śniegu /tʃwˈɔvʲɛk ɕɲʲˈɛɡu/ (n)
abominável homem das neves
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach

córka /ˈʦ̑urka/ (n)
filha
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cóż /ʦ̑uʃ/ (particle)
bem
  Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego.

cętka /ˈʦ̑ɛ̃ntka/ (n)
mancha
  mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło /ʦ̑wɔ/ (n)
alfândega
  opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach /dax/ (n)
telhado
  górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dach nad głową /ˈdax nad‿ˈɡwɔvɔ̃w̃/ (n)
coberta
  dom, mieszkanie

dachówka /daˈxufka/ (n)
telha
  (budownictwo) ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów;

dadaizm /daˈda<sup>j</sup>ism̥/ (n)
dadaísmo
  (sztuka) awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924;

daktyl /ˈdaktɨl/ (n)
tâmara
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daleki /daˈlɛci/ (adj)
longe
  taki, który jest w dużej odległości

daleko /daˈlɛkɔ/ (adv)
longe
  w znacznej odległości

dalekopis /dˌalɛkˈɔpis/ (n)
teletipo
  (telekomunikacja) aparat telegraficzny przesyłający komunikatów w postaci drukowanej

dalia /ˈdalʲja/ (n)
dália
  (botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;

dalmatyńczyk /ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
dálmata
  (kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

dalmatyński /ˌdalmaˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
dálmata
  związany z Dalmacją, dotyczący Dalmacji lub jej mieszkańców

daltonizm /daltˈɔɲizm/ (n)
daltonismo
  (medycyna, medyczny) nierozróżnianie kolorów

dama /ˈdãma/ (n)
dama
  (termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
  dystyngowana kobieta

dane /ˈdãnɛ/ (n)
dados
  wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków

danie /ˈdãɲɛ/ (n)
prato
  pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

danina /daɲˈina/ (n)
tributo
  (historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu
  coś składanego w ofierze

darbuka /darbˈuka/ (n)
darbuca
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu;

daremny /daˈrɛ̃mnɨ/ (adj)
desnecessário
  niedający żadnych wyników

darmsztadt /ˈdarm̥ʃtat/ (n)
darmstádio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda /ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda/ (proverb)
a cavalo dado não se olha os dentes
  nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie

darowizna /dˌarɔvˈizna/ (n)
doação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne przekazanie czegoś dobrowolnie i bezpłatnie
  coś podarowanego bez zobowiązań

darwinizm /darvˈiɲizm/ (n)
darwinismo
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt

data /ˈdata/ (n)
data
  umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

datek /dˈatɛk/ (n)
contribuição
  pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne

dawca /ˈdafʦ̑a/ (n)
doador
  (medycyna, medyczny) osoba, od której pochodzi przeszczepiany organ
  ten, który daje

dawka /ˈdafka/ (n)
dose
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;

dać /daʨ̑/ (v)
permitir, deixar
  pozwolić, umożliwić coś
dar, oferecer
  wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś

de iure /dɛjˈurɛ/ (adv)
de jure
  formalnie, zgodnie z prawem

debil /ˈdɛbʲil/ (n)
débil mental
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba mało inteligentna

debiut /ˈdɛbʲjut/ (n)
estreia
  wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie

decentralizacja /dˌɛtsɛntrˌalizˈatsja/ (n)
descentralização
  przeniesienie uprawnień władzy centralnej na lokalne organy władzy,

decybel /dɛˈʦ̑ɨbɛl/ (n)
decibel
  (fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze;

decydować /ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
decidir
  podejmować decyzję, postanawiać o czymś

decymetr /dɛtsˈɨmɛtr/ (n)
decímetro
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra;

decyzja /dɛˈʦ̑ɨzʲja/ (n)
decisão
  postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie

dedukcja /dɛdˈuktsja/ (n)
dedução
  (logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków

defenestracja /ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja/ (n)
defenestração
  wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;

defetyzm /dɛˈfɛtɨsm̥/ (n)
derrotismo
  niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką

defibrylator /ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr/ (n)
desfibrilador
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;

definicja /ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
definição
  wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

definicyjny /dˌɛfiɲitsˈɨjnɨ/ (adj)
definicional
  związany z definicją; stanowiący definicję

deflacja /dɛˈflaʦ̑ʲja/ (n)
deflação
  (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki

defloracja /dˌɛflɔrˈatsja/ (n)
desfloramento, desfloração
  (medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej

defragmentacja /ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
defragmentação
  (informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;

defragmentować /ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
desfragmentar
  (informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację

deifikacja /ˌdɛ<sup>j</sup>ifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
deificação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;

deistka /dɛˈistka/ (n)
deísta
  zwolenniczka deizmu

deizm /ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
deísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

deja vu /dˌɛʒavˈi/ (n)
deja vu, dejavu
  wrażenie, że sytuacja, w której bierze się właśnie udział, już się kiedyś przydarzyła;

dekametr /dɛkˈamɛtr/ (n)
decâmetro
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesięciu metrom;

dekapitacja /ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
decapitação
  ucięcie głowy;

dekarz /ˈdɛkaʃ/ (n)
telhador
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonawca pokrycia dachowego;

deklamować /ˌdɛklãˈmɔvaʨ̑/ (v)
declamar
  z ekspresją wygłaszać utwór literacki

dekolonizacja /ˌdɛkɔlɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
descolonização
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;

dekomunizacja /dˌɛkɔmˌuɲizˈatsja/ (n)
descomunização
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie komunizmu, proces odchodzenia od komunizmu

dekoracja /ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
decoração
  element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze

dekoracyjny /ˌdɛkɔraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
decorativo
  związany z dekoracją, stanowiący dekorację

dekorować /ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
decorar
  upiększać coś, dodawać dekoracje

delegacja /ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
delegação
  wyjazd w sprawach służbowych

delegat /dɛˈlɛɡat/ (n)
delegado
  oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy

delficki /dɛlˈfʲiʦ̑ʲci/ (adj)
délfico
  (geografia, geograficzny) związany z Delfami
  taki, który jest niejasny, proroczy, wróżbiarski; wieloznaczny

delfin /ˈdɛlfʲĩn/ (n)
golfinho, delfim
  (zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
delfim, golfinho
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delikatesy /ˌdɛlʲikaˈtɛsɨ/ (n)
delicatessen
  (handel, handlowy) dobrze zaopatrzony sklep spożywczy;

delikatność /ˌdɛlʲiˈkatnɔɕʨ̑/ (n)
delicadeza
  cecha tego, co jest delikatne

delikatny /ˌdɛlʲiˈkatnɨ/ (adj)
delicado
  charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością

delta /ˈdɛlta/ (n)
delta
  (geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog /dɛ̃ˈmaɡɔk/ (n)
demagogo
  polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demagogia /ˌdɛ̃maˈɡɔɟja/ (n)
portugalski
  oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;

demiurg /ˈdɛ̃mʲjurk/ (n)
demiurgo
  (filozofia, filozoficzny) idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość
  (historia, historyczny, historycznie) w państwach doryckich starożytnej Grecji wysoki tytuł urzędniczy
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji urzędnik wysokiego szczebla
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek obdarzony niesamowitym talentem twórczym

demobilizacja /ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
desmobilização
  rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego
  zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy

demografia /ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja/ (n)
demografia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demograficzny /dˌɛmɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
demográfico
  dotyczący demografii

demokracja /ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
democracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości;

demokrata /ˌdɛ̃mɔˈkrata/ (n)
democrata
  zwolennik demokracji

demokratycznie /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
democraticamente
  zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny

demokratyczny /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
democrático
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzacja /ˌdɛ̃mɔkratɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
democratização
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;

demokratyzm /dˌɛmɔkrˈatɨzm/ (n)
democratismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyznawanie demokratycznych zasad

demoniczny /ˌdɛ̃mɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
demoníaco
  (przenośnie, przenośnia) taki, który ma w sobie coś z demona; niesamowity

demonologia /ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
demonologia
  (teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami

demonstracja /ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstraʦ̑ʲja/ (n)
demonstração
  czynność pokazywania czegoś

demontować /ˌdɛ̃mɔ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
desmontar
  rozkładać jakąś całość na części; dokonywać demontażu

dendrologia /ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja/ (n)
dendrologia
  (botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;

dentysta /dɛ̃nˈtɨsta/ (n)
dentista
  (zobacz) stomatolog;

depesza /dɛpˈɛʃa/ (n)
telegrama
  (telekomunikacja) tekst przesłany telegraficznie, blankiet z tym tekstem

depilować /dˌɛpilˈɔvatɕ/ (v)
depilar
  dokonywać depilacji, usuwać owłosienie z ciała

deponować /dˌɛpɔnˈɔvatɕ/ (v)
depositar
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie

depopulacja /dˌɛpɔpulˈatsja/ (n)
infrapopulação
  wyludnienie, zmniejszenie stanu zaludnienia

deportacja /ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja/ (n)
deportação
  zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt

depresja /dɛˈprɛsʲja/ (n)
depressão
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
  (ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie
  (geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;

deputowany /dˌɛputɔvˈanɨ/ (n)
deputado
  wybrany członek parlamentu lub innego ciała wybieralnego w głosowaniu

dereń /ˈdɛrɛ̃ɲ/ (n)
corniso
  (botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach

derkacz /ˈdɛrkaʧ̑/ (n)
codornizão
  (ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog /ˌdɛrmaˈtɔlɔk/ (n)
dermatologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia /ˌdɛrmatɔˈlɔɟja/ (n)
dermatologia
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca sie chorobami skóry i jej przydatków;

dermatologiczny /dˌɛrmatˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
dermatológico
  (medycyna, medyczny) związany z dermatologią, dotyczący dermatologii

derwisz /ˈdɛrvʲiʃ/ (n)
dervixe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym

derywat /dɛrˈɨvat/ (n)
derivado
  wyraz pochodny

deser /ˈdɛsɛr/ (n)
sobremesa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deska /ˈdɛska/ (n)
tábua
  podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny
  płaski kawałek drewna;

deska do krojenia /dˈɛska dɔ krɔjˈɛɲʲa/ (n)
tábua de cortar
  deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia żywności

deska do prasowania /dˈɛska dɔ prˌasɔvˈaɲʲa/ (n)
tábua de engomar
  specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deska rozdzielcza /ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a/ (n)
painel de bordo
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;

deskorolka /ˌdɛskɔˈrɔlka/ (n)
esqueite, skate
  (sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

deskryptywizm /dˌɛskrɨptˈɨvizm/ (n)
descritivismo
  dążność do opisywania faktów w sposób neutralny

despota /dɛsˈpɔta/ (n)
déspota
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę

despotyzm /dɛsˈpɔtɨsm̥/ (n)
despotismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich

destabilizacja /ˌdɛstabʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
desestabilização
  zachwianie równowagi, zakłócenie porządku, wprowadzenie chaosu

destalinizacja /dˌɛstalˌiɲizˈatsja/ (n)
desestalinização
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;

destrukcja /dɛˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
destruição
  niszczenie, zniszczenie, rozpad

destrukcyjny /ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
destrutivo
  posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destylacja /ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja/ (n)
destilação
  (chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

deszcz /dɛʃʧ̑/ (n)
chuva
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
  (przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczowy /dɛʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
chuvoso
  związany z deszczem, odnoszący się do deszczu

deszczówka /dɛʃtʃˈufka/ (n)
água da/de chuva
  (potocznie, potoczny) woda pochodząca z opadów deszczu

detektyw /dɛˈtɛktɨf/ (n)
detetive
  człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa

deuter /ˈdɛwtɛr/ (n)
deutério
  izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron;

dezerter /dɛzˈɛrtɛr/ (n)
desertor
  (wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska

dezinformacja /dˌɛzinfɔrmˈatsja/ (n)
desinformação
  wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezintegracja /dˌɛzintɛɡrˈatsja/ (n)
desintegração
  rozpad jakiejś całości
  osłabienie czynników jednoczących

dezodorant /ˌdɛzɔˈdɔrãnt/ (n)
desodorante, desodorizante
  (higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;

dezynfekcja /ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
desinfecção
  odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;

dharma /txˈarma/ (n)
darma
  (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska
  (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii
  (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda
  (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne
  (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku);

diabelski młyn /dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n/ (n)
roda-gigante
  rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabeł /ˈdʲjabɛw/ (n)
diabo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diabeł tasmański /djˈabɛw tasmˈaɲski/ (n)
diabo-da-tasmânia
  (zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku (1.1)

diadem /ˈdʲjadɛ̃m/ (n)
diadema
  złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;

diagnostyczny /ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
diagnóstico
  dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś

diagnoza /dʲjaˈɡnɔza/ (n)
diagnóstico
  (medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby

diagram /ˈdʲjaɡrãm/ (n)
diagrama
  graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diakon /djˈakɔn/ (n)
diácono
  (kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu;

dialekt /ˈdʲjalɛkt/ (n)
dialecto, dialeto
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dialektolog /djˌalɛktˈɔlɔk/ (n)
dialetólogo
  (językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca badający dialekty i gwary

dialektologia /djˌalɛktɔlˈɔɡja/ (n)
dialetologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;

dializa /djalˈiza/ (n)
diálise
  metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog /ˈdʲjalɔk/ (n)
diálogo
  rozmowa dwóch osób

diament /ˈdʲjãmɛ̃nt/ (n)
diamante
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diecezja /dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja/ (n)
diocese
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
  (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

dielektryczny /djˌɛlɛktrˈɨtʃnɨ/ (adj)
dielétrico
  (fizyka, fizyczny) słabo lub w ogóle nie przewodzący ładunków elektrycznych

dielektryk /dʲjɛˈlɛktrɨk/ (n)
dielétrico
  materiał, który bardzo słabo przewodzi prąd;

dieta /ˈdʲjɛta/ (n)
dieta
  (medycyna, medyczny) sposób odżywiania się

digamma /dʲiˈɡãmːa/ (n)
digama
  (językoznawstwo, językoznawczy) litera z archaicznego alfabetu greckiego, oznaczająca głoskę [v] lub [w] oraz liczbę 6

dinar /ˈdʲĩnar/ (n)
dinar
  (jednostka monetarna) współczesny i historyczny pieniądz wielu krajów;

dingo /ˈdʲĩŋɡɔ/ (n)
dingo
  (zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;

dinozaur /dʲĩˈnɔzawr/ (n)
dinossauro
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda /ˈdʲjɔda/ (n)
diodo
  (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

diopsyd /djˈɔpsɨt/ (n)
diópsido
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg[Si2O6];

diorama /dʲjɔˈrãma/ (n)
diorama
  (technologia, technika, techniczny) (sztuka) namalowany na przezroczystej tkaninie lub szkle obraz dający, przy odpowiednim oświetleniu, iluzjonistyczne wrażenie trójwymiarowości
  (technologia, technika, techniczny) (sztuka) zaaranżowana ekspozycja sprawiająca wrażenie przestrzenności, w której znajdujący się w tle obraz łączy się z umieszczoną przed nim makietą i rekwizytami

dla /dla/ (preposition)
com, por
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa adresata uczuć wykonawcy czynności
para
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (interrogativePronoun)
por que
  …używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (pronoun)
por que
  …używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dmuchawa /dmuxˈava/ (n)
soprador
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj wentylatora o ukierunkowanym strumieniu powietrza

dmuchać /ˈdmuxaʨ̑/ (v)
soprar
  wypuszczać powietrze z ust

dno /dnɔ/ (n)
fundo
  dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu
  wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu

do /dɔ/ (preposition)
até
  …określający końcowy punkt w czasie
  …określający maksymalną wartość
a
  …określający końcowy punkt w przestrzeni
  …określający przynależność, własność

do góry /dɔ ɡˈurɨ/ (adv)
acima, para cima
  w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami /dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi/ (adv)
de cabeça para baixo
  dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do kurwy nędzy /dɔ‿ˈkurvɨ ˈnɛ̃nʣ̑ɨ/ (interjection)
pelo amor de deus
  (wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne wyrażenie niezadowolenia, niedowierzania mówiącego w określonej sytuacji

do trzech razy sztuka /dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka/ (proverb)
às três é de vez, à terceira é de vez
  trzecia próba czegoś będzie udana

do widzenia /ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
adeus, passe-bem, até logo
  uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

doberman /dɔˈbɛrmãn/ (n)
doberman
  (kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;

dobranoc /dɔˈbrãnɔʦ̑/ (interjection)
boa noite
  pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobrobyt /dɔˈbrɔbɨt/ (n)
prosperidade
  dobre warunki materialne

dobroczynność /dˌɔbrɔtʃˈɨnnɔɕtɕ/ (n)
beneficência, caridade
  działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym

dobrowolnie /ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ/ (adv)
voluntariamente
  w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli

dobrowolny /ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ/ (adj)
voluntário
  wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobry /ˈdɔbrɨ/ (adj)
bom, interessante
  ciekawy, interesujący, wysokiej jakości
comportado
  grzeczny
bom
  korzystny
  o nastroju wesoły, radosny
  o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony
  pomyślny, udany
bom, boa
  miły, uczynny, usłużny, szlachetny
bom, certo, correto
  odpowiedni, pasujący do czegoś
bom, gostoso, saboroso
  smaczny
bom, competente
  świetny, znakomity w swojej dziedzinie

dobry wieczór /ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur/ (interjection)
boa noite
  uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane /dɔˈbrɨ̃mʲi xɛ̃ɲˈʨ̑ãmʲi ˈjɛst ˈpʲjɛkwɔ ˌvɨbrukɔˈvãnɛ/ (proverb)
de boas intenções está cheio o inferno
  mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego

dobrze /ˈdɔbʒɛ/ (adv)
bem
  w należyty sposób

dobrze wychowany /dˈɔbʒɛ vˌɨxɔvˈanɨ/ (adj)
cortês
  taki, który na skutek wychowania zachowuje się grzecznie

dobór /dˈɔbur/ (n)
seleção
  wybranie najodpowiedniejszych do określonego celu osób, zwierząt lub przedmiotów

doceniać /dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑/ (v)
apreciar
  dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko

dochód /ˈdɔxut/ (n)
lucro
  (ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu;

dodatek /dɔˈdatɛk/ (n)
add-on
  (informatyka, informatyczny) dodatkowa funkcjonalność programu komputerowego w postaci wtyczki, skórki itp.
acréscimo
  coś dodanego, dodatkowego

dodatkowy /ˌdɔdatˈkɔvɨ/ (adj)
adicional
  dodany do istniejącej wcześniej reszty

dodatni /dɔˈdatʲɲi/ (adj)
positivo
  dobry lub korzystny

dodawanie /ˌdɔdaˈvãɲɛ/ (n)
adição
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus);
  (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1)
  (rzeczownik odczasownikowy) od: dodawać

dodawać /dɔˈdavaʨ̑/ (v)
adicionar
  (matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować
  dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość

dodo /ˈdɔdɔ/ (n)
dodó
  (ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

dogmat /dˈɔɡmat/ (n)
dogma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół
  twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości

dogmatyczny /dˌɔɡmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
dogmático
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z dogmatami religijnymi lub z dogmatyką
  oparty na dogmacie, niepodlegający dyskusji

dogmatyzm /dɔɡmˈatɨzm/ (n)
dogmatismo
  brak krytycyzmu w stosunku do pewnych tez i poglądów, odrzucanie możliwości poddania ich weryfikacji

dogodny /dɔɡˈɔdnɨ/ (adj)
oportuno
  odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

dogrywka /dɔˈɡrɨfka/ (n)
prorrogação
  (sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania

doić /ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
mamar
  (przenośnie, przenośnia) zabierać, wyłudzać od kogoś pieniądze
ordenhar
  (zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy

dojrzałość /dɔjʒˈawɔɕtɕ/ (n)
maturidade
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: dojrzały

dojrzały /dɔjˈʒawɨ/ (adj)
maduro
  o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
  taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

dok /dɔk/ (n)
doca
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji

dokonany /ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ/ (adj)
perfectivo
  (gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła

doktorant /dɔkˈtɔrãnt/ (n)
doutorando
  osoba na studiach doktoranckich, ubiegająca się o stopień naukowy doktora

doktorat /dɔktˈɔrat/ (n)
doutorado
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie

doktryna /dɔkˈtrɨ̃na/ (n)
doutrina
  podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

doktrynalny /dˌɔktrɨnˈalnɨ/ (adj)
doutrinal
  dotyczący doktryny

dokument /dɔˈkũmɛ̃nt/ (n)
documento
  materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;

dokąd /ˈdɔkɔ̃nt/ (pronoun)
aonde
  … pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch
  … względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch

dokładnie /dɔˈkwadʲɲɛ/ (adv)
justamente
  w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładność /dɔˈkwadnɔɕʨ̑/ (n)
exactidão
  cecha tego, co dokładne

dokładny /dɔˈkwadnɨ/ (adj)
cuidadoso
  o człowieku: robiący coś starannie
  wykonany z dużą starannością

dolar /ˈdɔlar/ (n)
dólar
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolewać oliwy do ognia /dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa/ (v)
colocar lenha na fogueira
  zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

dolina /dɔˈlʲĩna/ (n)
vale
  (geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolmen /ˈdɔlmɛ̃n/ (n)
anta, dólmen
  (archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dolnoniemiecki /dˌɔlnɔɲʲɛmjˈɛtski/ (n)
baixo alemão
  (językoznawstwo, językoznawczy) język dolnoniemiecki;

dolomit /dɔˈlɔ̃mʲit/ (n)
dolomita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów;

dom /dɔ̃m/ /ˈdɔmɨ/ (n)
casa
  (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
  (urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa
  (heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia
casa, lar, residência
  pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym

dom dziecka /ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka/ (n)
orfanato
  placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom publiczny /ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ/ (n)
bordel
  dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

dom towarowy /dˈɔm tˌɔvarˈɔvɨ/ (n)
loja de departamento
  (handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep;

domator /dɔmˈatɔr/ (n)
caseiro
  osoba dużo przebywająca w domu, lubiąca życie rodzinne

domek z kart /ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart/ (n)
castelo de cartas
  (przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe
  budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki

domena /dɔ̃ˈmɛ̃na/ (n)
domínio
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna wyższa od królestwa;
  (fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek;
  charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność
  (historia, historyczny, historycznie) posiadłość należąca do panujących na danym obszarze;

dominacja /ˌdɔ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
dominação
  (książkowy) przeważanie, panowanie nad czymś

dominikanin /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn/ (n)
dominicano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;

domino /dɔ̃ˈmʲĩnɔ/ (n)
dominó
  gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek;

domofon /dɔ̃ˈmɔfɔ̃n/ (n)
interfone
  urządzenie elektroniczne wykorzystywane w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali;

domostwo /dɔmˈɔstfɔ/ (n)
habitação
  dom mieszkalny wraz z towarzyszącymi zabudowaniami

domowej roboty /dɔ̃ˈmɔvɛj rɔˈbɔtɨ/ (adj)
caseiro
  wytwarzany w warunkach małego gospodarstwa lub domu

domowy /dɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
doméstico
  związany z domem, dotyczący domu

doniczka /dɔ̃ˈɲiʧ̑ka/ (n)
vaso de flores
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

donżon /ˈdɔ̃n͇ʒɔ̃n/ (n)
torre de menagem
  (architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;

dopełniacz /dɔˈpɛwʲɲaʧ̑/ (n)
genitivo
  (gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełnienie /ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
complemento
  (gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności;
  (matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru;

dopiero /dɔˈpʲjɛrɔ/ (particle)
apenas, somente, só
  zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające

doping /ˈdɔpʲĩŋk/ (n)
doping
  (sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości

dopóki /dɔˈpuci/ (conjunction)
enquanto
  jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopływ /ˈdɔpwɨf/ (n)
afluente
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora

doradca /dɔrˈattsa/ (n)
conselheiro
  osoba udzielająca porad

dorastać /dɔrˈastatɕ/ (v)
crescer
  stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości

dorosłość /dɔrˈɔswɔɕtɕ/ (n)
adultez
  cecha tego, co dorosłe

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (adj)
adulto
  o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorsz /dɔrʃ/ (n)
bacalhau
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

dorzecze /dɔˈʒɛʧ̑ɛ/ (n)
bacia
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) obszar, z którego wszystkie wody spływają do jednej rzeki

doskonale /ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ/ (adv)
perfeitamente
  w pełni, całkowicie, absolutnie, perfekcyjnie
  świetnie, w doskonały sposób

doskonałość /ˌdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑/ (n)
perfeição
  szczyt, zupełność, brak jakiejkolwiek wady, niedostatku lub możliwości ulepszenia;

doskonały /ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ/ (adj)
perfeito
  skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć

dostarczać /dɔˈstarʧ̑aʨ̑/ (v)
entregar
  sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś

dostojnik /dɔˈstɔjɲik/ (n)
dignitário
  osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostęp /ˈdɔstɛ̃mp/ (n)
acesso
  możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępność /dɔstˈɛmpnɔɕtɕ/ (n)
acessibilidade
  łatwość zdobycia tego

dostępny /dɔˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
disponível
  możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia

dosłownie /dɔˈswɔvʲɲɛ/ (adv)
literalmente
  w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dotyk /ˈdɔtɨk/ (n)
toque
  (fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykać /dɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
tocar
  zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego
  (przenośnie, przenośnia) poruszać jakieś zagadnienie w rozmowie

dotąd /ˈdɔtɔ̃nt/ (pronoun)
até então
  … wyrażający granicę czasową: aż do teraz, dotychczas

dowiedzieć się /dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ/ (v)
descobrir
  uzyskać nową informację

dowolnie /dɔˈvɔlʲɲɛ/ (adv)
livremente
  w sposób dowolny

dowód /ˈdɔvut/ (n)
demonstração, prova
  (matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;
documento de identidade
  dokument potwierdzający przynależność (potocznie, potoczny) dowód osobisty
prova, evidência
  przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)

dowód osobisty /ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ/ (n)
carteira de identidade
  (administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dowódca /dɔˈvutʦ̑a/ (n)
comandante
  osoba kierująca grupą wojskowych;

doświadczenie /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
experiência
  ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
experiente
  mający doświadczenie

dożylny /dɔʒˈɨlnɨ/ (adj)
intravenoso
  bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę

dożywocie /ˌdɔʒɨˈvɔʨ̑ɛ/ (n)
prisão perpétua
  (potocznie, potoczny) kara dożywotniego pozbawienia wolności;

dożywotni /ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi/ (adj)
vitalício
  taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

drabina /draˈbʲĩna/ (n)
escada
  drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

drag queen /drˈaɡ ɡvˈin/ (n)
transformista
  artysta rewiowy, kabaretowy lub estradowy w kobiecym emploi, w charakterystycznym groteskowym stylu;

dragon /ˈdraɡɔ̃n/ (n)
dragão
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

dramat /ˈdrãmat/ (n)
drama
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;
  nieszczęśliwe wydarzenie bądź sytuacja
  utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie

dramatyczny /drˌamatˈɨtʃnɨ/ (adj)
dramático
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego
  (przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający

drapacz chmur /ˈdrapaʧ̑ ˈxmur/ (n)
arranha-céu
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapieżnik /draˈpʲjɛʒʲɲik/ (n)
predador
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drastyczny /drastˈɨtʃnɨ/ (adj)
drástico
  o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny
  pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności

drażnić /ˈdraʒʲɲiʨ̑/ (v)
irritar
  irytować, denerwować kogoś; działać komuś na nerwy
  podrażniać, wywoływać podrażnienie (np. skóry)

drenaż /drˈɛnaʃ/ (n)
drenagem
  (medycyna, medyczny) odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie;
  (technologia, technika, techniczny) osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie
  (technologia, technika, techniczny) sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby;

dres /drɛs/ (n)
agasalho esportivo
  (krawiectwo) (sport, sportowy) wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców

drewniak /ˈdrɛvʲɲak/ (n)
tamanco
  but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

drewniany /drɛvʲˈɲãnɨ/ (adj)
lenhoso
  wykonany z drewna
  (przenośnie, przenośnia) o częściach ciała: sztywny, drętwy, niezgrabny
  (przenośnie, przenośnia) o człowieku, sztuce lub wyrażaniu emocji: bezbarwny, zimny, obojętny
  (przenośnie, przenośnia) o dźwięku: pochodzący od przedmiotu z drewna
  (przenośnie, przenośnia) o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu

drewno /ˈdrɛvnɔ/ (n)
madeira
  materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drink /drʲĩŋk/ (n)
bebida
  (spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

drobiazgowo /drˌɔbjazɡˈɔvɔ/ (adv)
minuciosamente
  szczegółowo, dokładnie, w sposób drobiazgowy

drobne /ˈdrɔbnɛ/ (n)
trocado
  (potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

drobnomieszczaństwo /drˌɔbnɔmjɛʃtʃˈaɲstfɔ/ (n)
pequena burguesia
  (socjologia, socjologiczny) mieszczanie nie posiadający dużego majątku;

droga /ˈdrɔɡa/ (n)
trajetória
  (fizyka, fizyczny) długość toru ciała lub punktu;
caminho, estrada
  każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;
viagem
  podróżowanie
caminho, itinerário, trajeto
  sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)

droga ekspresowa /ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva/ (n)
via expressa, via reservada, via rápida
  droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

droga krzyżowa /ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva/ (n)
via-sacra, via crúcis
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;

drogeria /drɔɡˈɛrja/ (n)
drogaria
  (handel, handlowy) sklep z kosmetykami oraz produktami aptecznymi;

drogi /ˈdrɔɟi/ (adj)
caro
  posiadający wysoką cenę

dromader /drɔ̃ˈmadɛr/ (n)
dromedário
  (zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

drop /drɔp/ (n)
abetarda-comum
  (ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

drozd /drɔst/ (n)
tordo, sabiá
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

drozd śpiewak /drˈɔst ɕpʲˈɛvak/ (n)
tordo-comum
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus philomelos, gatunek ptaka z rodziny drozdowatych;

droździk /ˈdrɔʑʥ̑ik/ (n)
tordo-ruivo
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;

drożdże /ˈdrɔʒʤ̑ɛ/ (n)
levedura
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
  (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

druga wojna światowa /ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
Segunda Guerra Mundial
  (historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

druid /ˈdru<sup>j</sup>it/ (n)
druida
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki;

drukarka /druˈkarka/ (n)
impressora
  urządzenie służące do drukowania

drukarz /ˈdrukaʃ/ (n)
gráfico
  człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

drukować /druˈkɔvaʨ̑/ (v)
imprimir
  dawać coś do druku, publikować
  robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce

drumla /ˈdrũmla/ (n)
harpa de boca
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;

drut /drut/ (n)
arame
  (technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;

drut kolczasty /ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ/ (n)
arame farpado
  materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drużba /drˈuʒba/ (n)
padrinho
  mężczyzna towarzyszący panu młodemu podczas ślubu;

drużyna /druˈʒɨ̃na/ (n)
equipa
  zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drwal /drval/ (n)
lenhador
  człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

drwić /drvʲiʨ̑/ (v)
zombar
  szydzić z kogoś, wyśmiewać, kpić, lekceważyć kogoś lub coś

drybling /ˈdrɨblʲĩŋk/ (n)
drible
  (sport, sportowy) seria szybkich wymachów nogami nad piłką połączonych z nagłymi zwrotami ciała i zmianami kierunku poruszania się zawodnika w celu ominięcia zawodników przeciwnej drużyny i niestracenia przy tym piłki;

drzemka /ˈḍʒɛ̃mka/ (n)
cochilo
  krótki sen, przespanie się

drzemlik /ˈḍʒɛ̃mlʲik/ (n)
esmerilhão
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco columbarius, gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej;

drzewo /ˈḍʒɛvɔ/ (n)
árvore
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
  (matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);
  (informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2);

drzewo genealogiczne /ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ/ (n)
árvore genealógica
  graf przedstawiający koligacje rodzinne

drzewo iglaste /ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ/ (n)
conífera
  (botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzeworyt /dʒɛvˈɔrɨt/ (n)
xilografia, xilogravura
  (sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;

drzwi /ḍʒvʲi/ (n)
porta
  ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór

drób /drup/ (n)
ave de capoeira
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso drobiu (1.1)
  (zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)

dróżka /ˈdruʃka/ (n)
raia
  wąska droga polna, leśna lub ogrodowa

dręczyciel /drɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
atormentador
  osoba, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się

drżenie /ˈdrʒɛ̃ɲɛ/ (n)
palpitação
  (rzeczownik odczasownikowy) od: drżeć

drżeć /drʒɛʨ̑/ (v)
tremer, tiritar
  trząść się, drgać, dygotać

dualizm /duˈalizm/ (n)
dualismo
  (filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje
  dwoistość, istnienie obok siebie dwóch oddzielnych nurtów, zjawisk itd.

dubbing /ˈdabʲĩŋk/ (n)
dublagem
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;

dubn /dupn̥/ (n)
dúbnio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

duch /dux/ (n)
espírito, alma
  dusza ludzka
fantasma, aparição
  niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;
alma, espírito
  umysł, myśli ludzkie

duchowny /duˈxɔvnɨ/ (n)
sacerdote
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba sprawująca posługę duchową, religijną

duchowość /duˈxɔvɔɕʨ̑/ (n)
espiritualidade
  to, co duchowe, co odnosi się do życia wewnętrznego człowieka

duchowy /duˈxɔvɨ/ (adj)
espiritual
  odnoszący się do sfery ducha i duchowości

dudek /ˈdudɛk/ (n)
poupa
  (ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

dudy /ˈdudɨ/ (n)
gaita
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych;

dudziarz /ˈduʥ̑aʃ/ (n)
gaiteiro
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na dudach

duet /ˈdu<sup>w</sup>ɛt/ (n)
dueto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny złożony z dwóch osób

dukat /ˈdukat/ (n)
ducado
  (historia, historyczny, historycznie) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

duma /ˈdũma/ (n)
orgulho
  poczucie osobistej godności
  zbyt wysokie mniemanie o sobie

dumnie /dˈumɲʲɛ/ (adv)
orgulhosamente
  w sposób dumny

dumny /ˈdũmnɨ/ (adj)
orgulhoso
  pewny siebie, mający poczucie własnej godności

dupa /ˈdupa/ (n)
bunda, cu
  (wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dur /dur/ (n)
maior
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj skali muzycznej;

durszlak /ˈdurʃlak/ (n)
coador
  dziurkowana miska do odcedzania

dusić /ˈduɕiʨ̑/ (v)
guisar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotować pod przykryciem, w niewielkiej ilości tłuszczu lub wody
asfixiar
  podrażniać drogi oddechowe
  (przenośnie, przenośnia) o uczuciach tłumić, powstrzymywać
sufocar
  ginąć z braku powietrza

dusza /ˈduʃa/ (n)
alma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

duszność /dˈuʃnɔɕtɕ/ (n)
dispnéia
  (medycyna, medyczny) subiektywne poczucie ograniczenia oddechu;

duszpasterski /dˌuʃpastˈɛrski/ (adj)
pastoral
  związany z duszpasterstwem

duński /ˈdũj̃sʲci/ (adj)
dinamarquês
  odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński /ˈdũj̃sʲci/ (n)
dinamarquês
  język urzędowy Danii;

dużo /ˈduʒɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
muito
  w wielkiej ilości

duży /ˈduʒɨ/ (adj)
grande
  mający znaczne, wielkie rozmiary
  mający wiele elementów
  mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki

duży pokój /ˈduʒɨ ˈpɔkuj/ (n)
sala de estar, sala, salão
  zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dwojaki /dvɔˈjäci/ (numeral)
duas espécies de
  taki, który ma dwa typy, dwie postaci, odmiany, formy

dworzec /ˈdvɔʒɛʦ̑/ (n)
estação
  miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dwugłowy /dvuˈɡwɔvɨ/ (adj)
bicéfalo
  mający dwie głowy

dwujęzyczność /dvˌujɛ̃zˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
bilinguismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się dwoma językami

dwujęzyczny /ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
bilingue
  o człowieku: mówiący w dwóch językach

dwukropek /dvuˈkrɔpɛk/ (n)
dois pontos
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwukrotnie /dvuˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
duas vezes
  dwa razy

dwulicowość /ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑/ (n)
duplicidade
  cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka

dwunastnica /ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
duodeno
  (anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego;

dwunastokąt /dvˌunastˈɔkɔnt/ (n)
dodecágono
  (geometria) wielokąt o dwunastu bokach

dwupłat /ˈdvupwat/ (n)
biplano
  (lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych;

dwusieczna /dvuˈɕɛʧ̑na/ (n)
bisectriz
  (matematyka, matematyczny) linia prosta dzieląca kąt na połowy;

dwutlenek /dvutlˈɛnɛk/ (n)
dióxido, bióxido
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

dwutlenek węgla /dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
dióxido de carbono
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwutygodniowy /ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
bissemanal
  ukazujący się raz na dwa tygodnie

dwuwargowy /dvˌuvarɡˈɔvɨ/ (adj)
bilabial
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany z użyciem dwóch warg

dwuznaczny /dvuˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
ambíguo
  zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

dwuznak /ˈdvuznak/ (n)
dígrafo
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter

dwór /dvur/ (n)
corte
  siedziba władcy
  otoczenie władcy, ludzie przebywający stale lub często na dworze (1.1)

dybuk /ˈdɨbuk/ (n)
dibbuk
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) w mistycyzmie i folklorze żydowskim dusza zmarłego, która zawładnęła ciałem żywej osoby; zły duch, który wstępuje w żywego człowieka i nadaje mu obcą osobowość;

dychotomia /ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
dicotomia
  (filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć

dydaktyczny /ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
didático
  związany z dydaktyką

dyftong /ˈdɨftɔ̃ŋk/ (n)
ditongo
  (językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

dykcja /ˈdɨkʦ̑ʲja/ (n)
dicção
  sposób wymawiania wyrazów i zdań

dyktando /dɨktˈandɔ/ (n)
dictado
  (szkolnictwo, szkolny) ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

dyktator /dɨkˈtatɔr/ (n)
ditador
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;
ditador, ditadora
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny

dyktatura /dˌɨktatˈura/ (n)
ditadura
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dyktować /dɨktˈɔvatɕ/ (v)
comandar
  mówić lub odczytywać tekst komuś, by go zapisał

dylemat /dɨlˈɛmat/ (n)
dilema
  (logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne
  sytuacja wymagająca trudnego wyboru

dyletant /dɨˈlɛtãnt/ (n)
diletante
  człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

dym /dɨ̃m/ (n)
fumo, fumaça
  produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymek /ˈdɨ̃mɛk/ (n)
balão de diálogo
  (potocznie, potoczny) w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi

dymić /ˈdɨ̃mʲiʨ̑/ (v)
fumar
  wydzielać dym

dynamika /dɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
dinâmica
  (fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił;

dynamit /dɨ̃ˈnãmʲit/ (n)
dinamite
  materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynamo /dɨ̃ˈnãmɔ/ (n)
dínamo
  (elektryczność) prądnica, zwykle rowerowa

dynastia /dɨ̃ˈnastʲja/ (n)
dinastia
  ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii
  (przenośnie, przenośnia) rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie

dynastyczny /dˌɨnastˈɨtʃnɨ/ (adj)
dinástico
  związany z dynastią, dotyczący dynastii

dynia /ˈdɨ̃ɲa/ (n)
abóbora
  (botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;
abóbora, jerimum
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

dyniowy /dɨ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
abóbora
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni
  mający kolor pomarańczowy, taki jak kolor owocu dyni zwyczajnej

dyplom /ˈdɨplɔ̃m/ (n)
diploma
  dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

dyplomacja /dˌɨplɔmˈatsja/ (n)
diplomacia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

dyptyk /ˈdɨptɨk/ (n)
díptico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz
  (sztuka) dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba

dyrektor /dɨˈrɛktɔr/ (n)
diretor
  osoba zarządzająca jakąś instytucją

dyrektywa /dˌɨrɛktˈɨva/ (n)
directiva
  wskazówka co do postępowania

dyrygent /dɨˈrɨɡɛ̃nt/ (n)
maestro
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;

dyscyplina /ˌdɨsʦ̑ɨˈplʲĩna/ (n)
disciplina
  dział nauki, techniki itp.
  rodzaj uprawianego sportu
  rygorystyczne zasady postępowania

dysfagia /dɨsfˈaɡja/ (n)
disfagia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie połykania;

dysforia /dɨsˈfɔrʲja/ (n)
disforia
  (psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysforyczny /dˌɨsfɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
disfórico
  związany z dysforią, dotyczący dysforii

dysfunkcyjny /dˌɨsfuŋktsˈɨjnɨ/ (adj)
disfuncional
  charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

dysk /dɨsk/ (n)
disco
  (informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)
  (sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;
  (anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa łącząca dwa kręgi;
  każdy przedmiot w kształcie dysku (1.1)
  płyta kompaktowa

dysk twardy /ˈdɨsk ˈtfardɨ/ (n)
disco rígido
  (informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskietka /dɨsʲˈcɛtka/ (n)
disco flexível
  (informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;

dyskoteka /ˌdɨskɔˈtɛka/ (n)
discoteca
  lokal, w którym takie zabawy (1.1) odbywają się;

dyskretny /dɨsˈkrɛtnɨ/ (adj)
discreto
  zachowujący tajemnice i taktowny
  (matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru

dyskryminacja /ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
discriminação
  ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminować /dˌɨskrɨminˈɔvatɕ/ (v)
discriminar
  prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskusja /dɨsˈkusʲja/ (n)
discussão
  jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dysleksja /dɨsˈlɛksʲja/ (n)
dislexia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dysmorfofobia /dˌɨsmɔrfɔfˈɔbja/ (n)
dismorfofobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dyspareunia /dˌɨsparˈɛwɲʲa/ (n)
dispareunia
  (medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;

dyspozycyjny /ˌdɨspɔzɨˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
descartável
  taki, którym można swobodnie dysponować, rozporządzalny

dysproz /ˈdɨsprɔs/ (n)
disprósio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dystocja barkowa /dɨstˈɔtsja barkˈɔva/ (n)
distócia de ombro
  (medycyna, medyczny) komplikacja położnicza, w której po wyłonieniu się główki płodu dalszy poród jest utrudniony poprzez zahaczenie się barku płodu za łuk łonowy;

dystopia /dɨsˈtɔpʲja/ (n)
distopia
  (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;
  wizja rzeczywistości przedstawiona w (1.1)
  (medycyna, medyczny) patologiczne, złe umiejscowienie narządu, organu

dysydent /dɨˈsɨdɛ̃nt/ (n)
divergente
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;

dysza /ˈdɨʃa/ (n)
bocal
  (technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dywan /ˈdɨvãn/ (n)
tapete
  gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywergencja /ˌdɨvɛrˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
divergência
  (matematyka, matematyczny) operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola;
  powstawanie rozbieżności
  rozbieżność, różnorodność

dywersja /dɨvˈɛrsja/ (n)
diversão
  (wojskowość, wojskowy) tajne działania prowadzone by osłabić nieprzyjaciela

dywidenda /ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda/ (n)
dividendo
  (ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;

dyzenteria /dˌɨzɛntˈɛrja/ (n)
disenteria
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka

dzban /ʣ̑bãn/ (n)
jarra, bilha
  naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;

dziadek /ˈʥ̑adɛk/ (n)
avô
  ojciec ojca
  ojciec matki

dziadek do orzechów /ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf/ (n)
quebra-nozes
  ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

działalność /ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑/ (n)
atividade
  zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działać /ˈʥ̑awaʨ̑/ (v)
funcionar
  aktywnie uczestniczyć, pracować
agir
  być sprawnym, funkcjonować
  wywoływać określony efekt (o leku)

działka /ˈʥ̑awka/ (n)
lote
  wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

działo /ˈʥ̑awɔ/ (n)
canhão
  (wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm;
  (potocznie, potoczny) (literacko) armata

dziecinada /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ĩˈnada/ (n)
velhacaria
  (potocznie, potoczny) zachowanie niepoważne, dziecinny postępek

dziecinnie /dʑɛtɕˈinɲʲɛ/ (adv)
infantilmente
  w sposób charakterystyczny dla dziecka

dziecinny /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩnːɨ/ (adj)
infantil
  właściwy dziecku, taki jak u dziecka
  zachowujący się jak dziecko

dzieciobójstwo /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ/ (n)
infanticídio
  (książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

dziecięcy /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
infantil
  przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

dzieciństwo /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ/ (n)
infância
  okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko /ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (n)
criança, menina
  istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;
criança, filho
  potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;

dziedzic /ˈʥ̑ɛ̇ʥ̑iʦ̑/ (n)
herdeiro
  osoba, która coś po kimś przejmuje

dziedzictwo /dʑɛdʑˈitstfɔ/ (n)
herança
  majątek przejęty po kimś
  dobra zachowane dla następnych pokoleń
  prawo przekazywania czegoś

dziedziczenie /ˌʥ̑ɛ̇ʥ̑iˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
herança
  (rzeczownik odczasownikowy) od: dziedziczyć

dziedziczny /dʑɛdʑˈitʃnɨ/ (adj)
hereditário
  przekazywany przez przodków lub przejęty od nich

dziedziczyć /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑/ (v)
herdar
  otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci
  być uprawnionym do takiego otrzymania
  o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

dziedzina /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna/ (n)
domínio
  (matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;
campo
  sfera czyjejś aktywności

dziekan /dʑˈɛkan/ (n)
reitor
  (dawniej, dawny) (kościelny) stopień duchowieństwa Wojska Polskiego
  (kościelny) prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy;
  (kościelny) przewodniczący kolegium kardynałów;
  (szkolnictwo, szkolny) kierownik wydziału uczelni;
  najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego

dzielenie /ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
divisão
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

dzielić /ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑/ (v)
dividir, partilhar
  dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości

dzielna /dʑˈɛlna/ (n)
dividendo
  (matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica /ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
quarteirão
  wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dzielnik /ˈʥ̑ɛlʲɲik/ (n)
divisor
  (matematyka, matematyczny) liczba, przez którą dzielimy inną liczbę;

dziennik /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik/ (n)
diário
  (drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie
  (administracja) księga urzędowa do prowadzenia codziennych zapisów
  (księgowość) księga, w której notowane są codziennie operacje finansowe
  notatki zapisywane codziennie
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi

dziennik pokładowy /dʑˈɛnɲik pˌɔkwadˈɔvɨ/ (n)
diário de bordo
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu;

dziennikarski /dʑˌɛnɲikˈarski/ (adj)
periodístico
  związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo /ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ/ (n)
jornalismo, periodismo
  zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarz /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ/ (n)
jornalista
  osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dziesięcina /dʑˌɛɕɛɲtɕˈina/ (n)
dízimo
  (historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;

dziesięciobój /dʑˌɛɕɛɲtɕˈɔbuj/ (n)
decatlo
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

dziesięciokąt /dʑˌɛɕɛɲtɕˈɔkɔnt/ (n)
decágono
  (geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych)

dziesięciolecie /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
decênio
  okres dziesięciu lat

dziewanna /ʥ̑ɛˈvãnːa/ (n)
verbasco
  (botanika, botaniczny) Verbascum liczący około 360 gatunków rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych;

dziewczyna /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
doméstica, empregada
  (przestarzałe, przestarzały) żeńska pomoc domowa
moça, menina, rapariga
  młoda, niezamężna kobieta
namorada, menina
  partnerka, nieformalna narzeczona

dziewczynka /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka/ (n)
moça
  dziecko płci żeńskiej

dziewczęcy /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
feminino
  dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki

dziewica /ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
Virgem
  osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo /dʑɛvˈitstfɔ/ (n)
virgindade
  (fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewiętnaście /ˌʥ̑ɛvʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ/ (cardinalNumeral)
dezenove
  liczba 19

dzieło /ˈʥ̑ɛwɔ/ (n)
obra
  efekt pracy twórczej

dzieło sztuki /ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci/ (n)
obra de arte
  (sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień /ʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
dia
  okres od świtu do zmierzchu
  okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry /ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ/ (interjection)
bom dia
  zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień wypłaty /dʑˈɛɲ vɨpwˈatɨ/ (n)
dia de pagamento
  stały dzień tygodnia lub miesiąca, w którym pracownicy otrzymują wynagrodzenie

dzik /ʥ̑ik/ (n)
javali
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki /ˈʥ̑ici/ (adj)
selvagem, bravio
  nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

dzikus /ˈʥ̑ikus/ (n)
selvagem
  osobnik niecywilizowany

dziobak /ˈʥ̑ɔbak/ (n)
ornitorrinco
  (zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dzioborożec /ˌʥ̑ɔbɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
calau
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami;

dzisiaj /ˈʥ̑iɕäj/ (adv)
hoje
  cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

dziupla /ˈʥ̑upla/ (n)
buraco de árvore
  otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa;

dziura /ˈʥ̑ura/ (n)
buraco, oco
  otwór powstały wskutek uszkodzenia
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa

dziwaczny /ʥ̑iˈvaʧ̑nɨ/ (adj)
bizarro
  cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością

dziwić /dʑˈivitɕ/ (v)
surpreender
  powodować odczucie zdumienia

dziwny /ˈʥ̑ivnɨ/ (adj)
estranho, esquisito
  charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziób /ʥ̑up/ (n)
bico
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;
proa
  przednia część kadłuba statku;

dziąsło /ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ/ (n)
gengiva
  (anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dziąsłowy /dʑɔ̃swˈɔvɨ/ (adj)
alveolar
  (językoznawstwo, językoznawczy) taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła

dzięcioł /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw/ (n)
pica-pau
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł czarny /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ/ (n)
peto preto
  (ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięcioł duży /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ/ (n)
pica-pau malhado grande
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła;

dzięcioł zielony /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (n)
peto verde
  (ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce;

dzięciołek /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk/ (n)
pica-pau malhado pequeno
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;

dzięgiel /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
angélica
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (interjection)
obrigada, obrigado
  (potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (n)
agradecimento
  (podniośle) podziękowania

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (preposition)
graça a, graças a
  …służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

dziękować /ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑/ (v)
agradecer
  składać podziękowanie

dziękuję /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ/
obrigado, obrigada
  …wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ/
muito obrigado, muito obrigada
  …wyrażający wdzięczność

dzwon /ʣ̑vɔ̃n/ (n)
campana, sino, campainha
  duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek /ˈʣ̑vɔ̃nɛk/ (n)
campainha
  urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze
  (zdrobniale) od: dzwon
  dźwięk dzwonka (1.2-3), sygnał dzwonkiem (1.2-3)
  przedmiot przypominający kształtem dzwon

dzwoniec /ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
verdilhão
  (ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

dzwonić /ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
soar
  (potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne
  o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk
  wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

dzwonki /ˈʣ̑vɔ̃ŋʲci/ (n)
campainha
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki;

dzwonnica /ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a/ (n)
campanário
  (architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;

dół /duw/ (n)
buraco
  dziura wykopana w ziemi

dąb /dɔ̃mp/ (n)
carvalho
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

dąb korkowy /ˈdɔ̃mp kɔrˈkɔvɨ/ (n)
sobreiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;

dławić /dwˈavitɕ/ (v)
sufocar
  dusić kogoś

dłoń /dwɔ̃ɲ/ (n)
palma
  (anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

długi /ˈdwuɟi/ (adj)
comprido, longo
  mający znaczny wymiar podłużny (długość)
  (potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.
  (żartobliwie) o człowieku: wysoki
longo, demorado
  trwający znaczny czas

długo /ˈdwuɡɔ/ (adv)
longamente
  przez, na znaczny czas

długonogi /ˌdwuɡɔ̃ˈnɔɟi/ (adj)
pernilongo
  mający długie nogi

długopis /dwuˈɡɔpʲis/ (n)
caneta esferográfica
  narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długość /ˈdwuɡɔɕʨ̑/ (n)
comprimento, extensão
  (fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;

dłuto /ˈdwutɔ/ (n)
cinzel
  (technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dłużnik /ˈdwuʒʲɲik/ (n)
devedor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;

dźinizm /ˈʥ̑ĩɲism̥/ (n)
jainismo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;

dźwig /ʥ̑vʲik/ (n)
elevador
  maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie

dźwignia /ˈʥ̑vʲiɟɲa/ (n)
alavanca
  (technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka

dźwięczny /dʑvʲˈɛntʃnɨ/ (adj)
sonoro
  o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu

dźwięk /ʥ̑vʲjɛ̃ŋk/ (n)
som
  fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dżakfrut /ˈʤ̑akfrut/ (n)
jaca
  (spożywczy) ogromny, jadalny owoc drzewa bochenkowego;

dżdżownica /ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
minhoca
  (zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżelada /ʤ̑ɛˈlada/ (n)
gelada
  (zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;

dżentelmen /ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n/ (n)
fidalgo
  mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,

dżihad /ˈʤ̑ʲixat/ (n)
jihad
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia

dżihadysta /ˌʤ̑ʲixaˈdɨsta/ (n)
jihadista
  zwolennik dżihadyzmu, wojownik dżihadu

dżin /dʒˈin/ (n)
génio
  (mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie

dżinn /ʤ̑ʲĩn/ (n)
gênio
  (mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi

dżip /ʤ̑ʲip/ (n)
jipe
  (motoryzacja) samochód marki Jeep;

dżokej /ˈʤ̑ɔkɛj/ (n)
jóquei
  (jeździectwo, jeździecki) jeździec zawodowo startujący w wyścigach konnych

dżonka /dʒˈɔŋka/ (n)
junco
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;

dżul /ʤ̑ul/ (n)
joule
  (fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J;

dżuma /ˈʤ̑ũma/ (n)
peste
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla /ˈʤ̑ũŋɡla/ (n)
selva, jângal
  wilgotny las tropikalny;

ebola /ɛbˈɔla/ (n)
ebola, ébola
  (biologia, biologiczny) takson wirusów występujących w Afryce;

ebonit /ɛbˈɔɲit/ (n)
ebonite
  tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo /ˈɛxɔ/ (n)
eco
  (akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echolalia /ˌɛxɔˈlalʲja/ (n)
ecolalia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;

echolokacja /ˌɛxɔlɔkˈatsja/ (n)
ecolocalização
  metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego;

edometr /ɛˈdɔ̃mɛtr̥/ (n)
consolidômetro, edómetro
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru ściśliwości i sprężystości gruntu;

edredon /ɛˈdrɛdɔ̃n/ (n)
eider-edredão
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edukacja /ˌɛduˈkaʦ̑ʲja/ (n)
educação
  nauczanie kogoś

edycja /ɛdˈɨtsja/ (n)
edição
  wydanie, publikacja

edykt /ˈɛdɨkt/ (n)
edito
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie

edyl /ˈɛdɨl/ (n)
edil
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik w starożytnym Rzymie sprawujący nadzór nad porządkiem i bezpieczeństwem w mieście, nad pracami publicznymi i budowlanymi, zaopatrzeniem w żywność oraz organizacją igrzysk;

edytor tekstu /ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu/ (n)
processador de texto
  (informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu

edytować /ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
editar
  (informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

efekt cieplarniany /ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ/ (n)
efeito estufa
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt uboczny /ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ/ (n)
efeito adverso, reação adversa
  dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek

efektywność /ˌɛfɛktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
eficiência
  bycie wydajnym; zdolność osiągania dobrego wyniku

efemeryczność /ˌɛfɛmɛrˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
efemeridade
  cecha tego, co jest efemerycze, krótkotrwałe

efemeryczny /ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
efémero
  krótkotrwały, szybko przemijający, przelotny

efod /ˈɛfɔt/ (n)
éfode
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;

egalitaryzm /ˌɛɡalitˈarɨzm/ (n)
igualitarismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;

egida /ɛˈɟida/ (n)
égide
  (mitologia grecka) tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa;
  (przenośnie, przenośnia) opieka, patronat

egipski /ɛˈɟipsʲci/ (adj)
egípcio
  odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

egiptolog /ˌɛɟipˈtɔlɔk/ (n)
egiptólogo
  specjalista w dziedzinie egiptologii

egiryn /ɛɡʲˈirɨn/ (n)
egirina
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);

ego /ˈɛɡɔ/ (n)
ego
  (psychologia, psychologiczny) świadoma część osobowości;

egocentryczny /ˌɛɡɔʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
egocêntrico
  związany z egocentryzmem, świadczący o traktowaniu siebie jako najważniejszy/centralny punkt świata

egocentryzm /ˌɛɡɔtsˈɛntrɨzm/ (n)
egocentrismo
  (pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby
  (psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;

egoizm /ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
egoísmo
  (filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) dbanie tylko o siebie, o własną wygodę

egzaltacja /ˌɛɡzalˈtaʦ̑ʲja/ (n)
exaltação
  przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli

egzamin /ɛɡˈzãmʲĩn/ (n)
exame
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzaminator /ˌɛɡzaminˈatɔr/ (n)
examinador
  osoba przeprowadzająca egzamin, (także, też) osoba oceniająca arkusze egzaminacyjne

egzaminować /ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
buscar
  przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi

egzegeza /ˌɛɡzɛɡˈɛza/ (n)
exegese
  (językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;

egzekucja /ˌɛɡzɛˈkuʦ̑ʲja/ (n)
execução
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega
  wykonanie wyroku śmierci
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego

egzekutywa /ˌɛɡzɛkutˈɨva/ (n)
executivo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza wykonawcza w państwie

egzekwować /ˌɛɡzɛˈkfɔvaʨ̑/ (v)
exigir, executar
  wymagać wykonania czegoś
executar, exigir
  zmuszać, doprowadzać do spełnienia pewnych zobowiązań

egzemplarz /ɛɡˈzɛ̃mplaʃ/ (n)
espécime
  jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzorcysta /ˌɛɡzɔrtsˈɨsta/ (n)
exorcista
  (kościelny) osoba uprawniona do odprawienia egzorcyzmu;

egzorcyzm /ɛɡzˈɔrtsɨzm/ (n)
exorcismo
  (kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;
  (kościelny) modlitwa, która ma wywołać skutek (1.1)

egzosfera /ˌɛɡzɔˈsfɛra/ (n)
exosfera
  (meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi;

egzotyczny /ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
exótico
  typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie

egzystencjalizm /ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
existencialismo
  (filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;

einstein /ˈajn͇ʃtajn/ (n)
einstânio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

ejakulacja /ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
ejaculação
  (fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia);

ejakulat /ˌɛjakˈulat/ (n)
ejaculado
  (fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ekierka /ɛˈcɛrka/ (n)
esquadro
  przyrząd kreślarski o kształcie trójkąta prostokątnego

eklektyczny /ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
eclético
  będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów

eklezjologia /ˌɛklɛzjɔlˈɔɡja/ (n)
eclesiologia
  (teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;

ekliptyka /ɛkˈlʲiptɨka/ (n)
eclíptica
  (astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekolog /ɛˈkɔlɔk/ (n)
ecólogo
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią

ekologia /ˌɛkɔˈlɔɟja/ (n)
ecologia
  (biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologicznie /ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ecologicamente
  w sposób ekologiczny, szanując środowisko naturalne

ekologiczny /ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ecológico
  (biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekonomiczny /ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
económico
  odnoszący się do gospodarki
  związany z ekonomią lub ekonomiką

ekosystem /ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m/ (n)
ecossistema
  fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekran /ˈɛkrãn/ (n)
blindagem
  budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.
tela
  część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
  ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy

ekscentryczność /ˌɛkstsɛntrˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
excentricidade
  (matematyka, matematyczny) jeden z parametrów krzywej stożkowej;

ekscentryczny /ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
excêntrico
  dziwaczny, odbiegający od normy

eksfoliacja /ˌɛksfɔˈlʲjaʦ̑ʲja/ (n)
esfoliação, exfoliação
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) złuszczanie powierzchniowej warstwy naskórka za pomocą kwasów owocowych
  łuszczenie się powierzchniowej warstwy skał na skutek wietrzenia mechanicznego

ekshibicjonizm /ˌɛksxʲibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
exibicionismo
  (seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym;

ekshumacja /ˌɛksxumˈatsja/ (n)
exumação
  wydobycie pochowanych ludzkich szczątków;

ekshumować /ˌɛksxumˈɔvatɕ/ (v)
exumar
  wydobywać pochowane zwłoki

eksklawa /ɛksklˈava/ (n)
exclave
  (administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym;

ekskluzywny /ˌɛkskluˈzɨvnɨ/ (adj)
exclusivo
  elegancki lub luksusowy
  odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu
  przeznaczony dla ograniczonej liczby osób

ekskomunika /ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika/ (n)
excomunhão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;

ekskomunikować /ˌɛkskɔ̃mũɲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
excomungar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła

ekspansja /ɛksˈpãw̃sʲja/ (n)
expansão
  rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze
  zajmowanie przez państwo, cesarstwo nowych terytoriów

ekspansjonizm /ˌɛkspansjˈɔɲizm/ (n)
expansionismo
  zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu

ekspert /ˈɛkspɛrt/ (n)
perito
  specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment /ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt/ (n)
experimento
  przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych;

eksperymentalny /ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
experimental
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) opierający się na eksperymencie
  innowacyjny; taki, który wprowadza jako pierwszy coś nowego
  związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy

eksplodować /ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
explodir
  z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksplozja /ɛksˈplɔzʲja/ (n)
explosão
  rozerwanie się z hukiem;

ekspozycja /ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
exposição
  (fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu
  (książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa

ekspresjonizm /ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
expressionismo
  (sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekspresyjny /ˌɛksprɛsˈɨjnɨ/ (adj)
expressivo
  odznaczający się siłą wyrazu

ekstaza /ɛkˈstaza/ (n)
êxtase
  (psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

ekstrapolacja /ˌɛkstrapɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
extrapolação
  (matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane
  prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk
  rezultat ekstrapolacji (1.1) lub (1.2)

ekstrawagancja /ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
extravagância
  wygląd lub zachowanie jaskrawo odmienne od powszechnego

ekstremalny /ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ/ (adj)
extremo
  krańcowy, skrajny

ekstremizm /ɛksˈtrɛ̃mʲism̥/ (n)
extremismo
  wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

ekstremum /ɛksˈtrɛ̃mũm/ (n)
extremo
  (matematyka, matematyczny) skrajna (minimalna lub maksymalna) wartość funkcji;

ekstynkcja /ɛksˈtɨ̃ŋkʦ̑ʲja/ (n)
extinção
  (fizyka, fizyczny) miara zmniejszania się intensywności światła przechodzącego przez ośrodek

eksykator /ˌɛksɨˈkatɔr/ (n)
dessecador
  rodzaj naczynia laboratoryjnego, służącego do ochrony przed wilgocią;

ekumenizm /ˌɛkumˈɛɲizm/ (n)
ecumenismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;

ekwadorski /ˌɛkfaˈdɔrsʲci/ (adj)
equatoriano
  odnoszący się do państwa Ekwador

elastycznie /ˌɛlastˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
elasticamente
  w sposób elastyczny, giętko

elastyczny /ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
flexível
  (przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący
  (fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty

elbait /ɛlˈba<sup>j</sup>it/ (n)
elbaíte
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

elegancja /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
elegância
  dobry smak w ubiorze i zachowaniu

elegancko /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑kɔ/ (adv)
elegantemente
  w sposób elegancki

elekcja /ɛˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
eleição
  proces wyboru na stanowisko lub urząd państwowy

elektroda /ˌɛlɛkˈtrɔda/ (n)
eletrodo
  (fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;

elektrolityczny /ˌɛlɛktrˌɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
eletrolítico
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem

elektroliza /ˌɛlɛktrɔˈlʲiza/ (n)
electrólise
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego

elektroluminescencja /ˌɛlɛktrɔlũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
eletroluminescência
  (fizyka, fizyczny) świecenie ciał, wywołane działaniem zmiennego pola elektrycznego;

elektron /ɛˈlɛktrɔ̃n/ (n)
elétron, electrão
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektroniczny /ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
eletrônico
  związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektronika /ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika/ (n)
eletrônica, eletrónica
  dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektrownia /ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa/ (n)
central eléctrica, usina de energia
  (elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektryczność /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
eletricidade, electricidade
  (fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;

elektryczny /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
eléctrico, elétrico
  związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryk /ɛˈlɛktrɨk/ (n)
eletricista
  osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

element /ɛˈlɛ̃mɛ̃nt/ (n)
elemento
  część składowa
  (filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze)
  (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela

elementarny /ˌɛlɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
elementar
  podstawowy, najprostszy

elementarz /ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
abecedário
  (edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania;
  (przenośnie, przenośnia) rzecz podstawowa; coś, co każdy powinien wiedzieć i umieć

elf /ɛlf/ (n)
elfo
  istota fantastyczna;

elipsa /ɛˈlʲipsa/ (n)
elipse
  (matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;
  (literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

elita /ɛˈlʲita/ (n)
elite
  grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku
  wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

elokwencja /ˌɛlɔkfˈɛntsja/ (n)
eloquência
  umiejętność pięknego wysławiania się

elżbietański /ˌɛlʒbjɛtˈaɲski/ (adj)
elisabetano
  związany z okresem panowania królowej Elżbiety I w Anglii, dotyczący okresu jej panowania

embargo /ɛ̃mˈbarɡɔ/ (n)
bloqueio
  zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa
  zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;
  zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną
  zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego

embriologia /ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
embriologia
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

emerytura /ˌɛ̃mɛrɨˈtura/ (n)
pensão
  okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja /ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
emigração
  wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emigrować /ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑/ (v)
emigrar
  wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie

emir /ˈɛ̃mʲir/ (n)
emir
  tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich

emirat /ɛ̃ˈmʲirat/ (n)
emirado
  (administracja) terytorium podległe władzy emira

emisariusz /ˌɛmisˈarjuʃ/ (n)
emissário
  tajny wysłannik polityczny

emisja /ɛ̃ˈmʲisʲja/ (n)
programa
  (ekonomia, ekonomiczny) puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp.
  (fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów)
  nadawanie programu telewizyjnego lub radiowego

emocja /ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja/ (n)
emoção
  silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

empatia /ɛ̃mˈpatʲja/ (n)
empatia
  (psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empiryczny /ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
empírico
  (filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

empiryzm /ɛ̃mˈpʲirɨsm̥/ (n)
empirismo
  (filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;

emu /ˈɛ̃mu/ (n)
emu
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

encefalopatia /ˌɛntsɛfˌalɔpˈatja/ (n)
encefalopatia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;

encyklopedia /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja/ (n)
enciclopédia
  dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

encyklopedyczny /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
enciclopédico
  związany z encyklopedią, dotyczący encyklopedii

encyklopedysta /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨsta/ (n)
enciclopedista
  członek grupy twórców Wielkiej Encyklopedii Francuskiej;

endemiczny /ˌɛndɛmˈitʃnɨ/ (adj)
endémico, endémica
  występujący tylko na określonym obszarze

endogenny /ˌɛndɔɡˈɛnnɨ/ (adj)
endógeno
  (biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz

endokrynologia /ˌɛ̃ndɔkrɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
endocrinologia
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu;
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) klinika, oddział lub pododdział w szpitalu, gdzie leczeni są pacjenci z chorobami tarczycy

endometrioza /ˌɛndɔmɛtrjˈɔza/ (n)
endometriose
  (medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;

endorfina /ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna/ (n)
endorfina
  (biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;

energia /ɛ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
energia
  (fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
  entuzjazm, chęć do działania

energiczny /ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
enérgico
  taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

enklawa /ɛ̃ŋˈklava/ (n)
enclave
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;

enologiczny /ˌɛnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
enológico
  dotyczący enologii, winoznawstwa

entalpia /ɛ̃nˈtalpʲja/ (n)
entalpia
  (fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entomologia /ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
entomologia
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entomologiczny /ˌɛ̃ntɔ̃mɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
entomológico
  (biologia, biologiczny) związany z entomologią, dotyczący entomologii

entropia /ɛ̃nˈtrɔpʲja/ (n)
entropia
  (fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;

entuzjastycznie /ˌɛntuzjastˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
entusiasticamente
  z entuzjazmem, w sposób entuzjastyczny

entuzjazm /ɛ̃nˈtuzʲjasm̥/ (n)
entusiasmo
  stan zachwytu czymś; zapał, radość

enzym /ˈɛ̃w̃zɨ̃m/ (n)
enzima
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

eoliczny /ˌɛɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
eólico
  (geologia, geologiczny) związany z działalnością wiatru

eon /ˈɛɔ̃n/ (n)
éon
  wiek, era

epicentrum /ˈɛpitsˌɛntrum/ (n)
epicentro
  (geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi

epicki /ɛpˈitski/ (adj)
épico
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką
  (slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny

epidemia /ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja/ (n)
epidemia
  (medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiczny /ˌɛpidɛmˈitʃnɨ/ (adj)
epidémico
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odnoszący się do epidemii

epidemiolog /ˌɛpidɛmjˈɔlɔk/ (n)
epidemiologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zapobieganiem i zwalczaniem epidemii

epidemiologia /ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja/ (n)
epidemiologia
  (edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epidot /ɛpˈidɔt/ (n)
epídoto
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);

epigenetyka /ˌɛpiɡɛnˈɛtɨkˌa/ (n)
epigenética
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badanie dziedziczności pozagenowej

epigraf /ɛˈpʲiɡraf/ (n)
epígrafe
  (historia, historyczny, historycznie) napis wykuty w kamieniu lub wycięty w drewnie, stanowiący element architektury, pomnika, nagrobka;

epigraficzny /ˌɛpiɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
epigráfico
  związany z epigrafiką, odnoszący się do epigrafiki

epik /ˈɛpik/ (n)
épico
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) twórca epiki

epikryza /ˌɛpikrˈɨza/ (n)
epícrise
  (medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;

epistemiczny /ˌɛpistɛmˈitʃnɨ/ (adj)
epistêmico, epistemológico
  (filozofia, filozoficzny) poznawczy

epitafium /ˌɛpʲiˈtafʲjũm/ (n)
epitáfio
  inskrypcja nagrobna;

epizjotomia /ˌɛpizjɔtˈɔmja/ (n)
episiotomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne nacięcie w okolicy krocza stosowane u rodzących kobiet

epizod /ɛˈpʲizɔt/ (n)
episódio
  zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)

epoka /ɛˈpɔka/ (n)
época
  (geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;
epoceus
  punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity;

epoka brązu /ɛpˈɔka brˈɔ̃zu/ (n)
idade do bronze
  (archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;

epoka kamienia /ɛpˈɔka kamjˈɛɲʲa/ (n)
idade da pedra
  (archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

epoka żelaza /ɛpˈɔka ʒɛlˈaza/ (n)
Idade do Ferro
  (archeologia, archeologiczny) epoka dziejów następująca po epoce brązu;

eponim /ɛˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
epônimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej;

epopeja /ˌɛpɔpˈɛja/ (n)
epopeia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dłuższy poemat epicki;

epsilon /ɛpˈsʲilɔ̃n/ (n)
épsilon
  nazwa piątej litery alfabetu greckiego, ε;

epsomit /ɛpsˈɔmit/ (n)
epsomite
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O;

era /ˈɛra/ (n)
era
  (geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;
  (historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.

erb /ɛrp/ (n)
érbio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erekcja /ɛˈrɛkʦ̑ʲja/ (n)
ereção
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;

erem /ˈɛrɛm/ (n)
eremitério
  klasztor;

ergofobia /ˌɛrɡɔfˈɔbja/ (n)
ergasiofobia, ergofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) fobia pracy, irracjonalny lęk przed pracą

erotyczny /ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
erótico
  dotyczący erotyki, seksu

erotyka /ɛˈrɔtɨka/ (n)
erotismo
  ogół tego, co erotyczne, związane z erotyzmem, tematyką miłosną

erozja /ɛˈrɔzʲja/ (n)
erosão
  (geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

errata /ɛrˈːata/ (n)
corrigenda
  (drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki

erupcja /ɛˈrupʦ̑ʲja/ (n)
erupção
  (geologia, geologiczny) wybuch wulkanu;
  (astronomia, astronomiczny) wybuch gazu na Słońcu

eschatologia /ˌɛsxatɔˈlɔɟja/ (n)
escatologia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

eschatologiczny /ˌɛsxatˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
escatológico
  związany z eschatologią, dotyczący eschatologii

esej /ˈɛsɛj/ (n)
ensaio
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

esencja /ɛsˈɛntsja/ (n)
essência
  istota, sedno

eskadra /ɛskˈadra/ (n)
esquadra
  (wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów;
  (wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;

eskalacja /ˌɛskalˈatsja/ (n)
escalamento
  stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

eskapista /ˌɛskapˈista/ (n)
escapista
  osoba charakteryzująca się eskapizmem, osoba uprawiająca eskapizm

eskapizm /ɛskˈapizm/ (n)
escapismo
  (psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

eskimoski /ˌɛsʲcĩˈmɔsʲci/ (adj)
esquimó
  związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów

eskorta /ɛˈskɔrta/ (n)
escolta
  (przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę
  oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta

esperanto /ˌɛspɛˈrãntɔ/ (n)
esperanto
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

espresso /ɛsˈprɛsːɔ/ (n)
café expresso
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

establishment /ˌɛstablˈiʃmɛnt/ (n)
sistema
  (pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność
  (pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju

esteta /ɛˈstɛta/ (n)
esteta
  człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

estetyczny /ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
estético
  zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

estetyka /ɛˈstɛtɨka/ (n)
estético
  (filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie;
  subiektywne kryteria piękna
estética
  ładny, gustowny wygląd czegoś

estoński /ɛˈstɔ̃j̃sʲci/ (adj)
estoniano
  odnoszący się do Estonii lub Estończyków

estoński /ɛˈstɔ̃j̃sʲci/ (n)
estoniano
  język urzędowy Estonii;

estragon /ɛˈstraɡɔ̃n/ (n)
estragão
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek

estrogen /ɛˈstrɔɡɛ̃n/ (n)
estrogénio
  (fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy;

estuarium /ˌɛstuˈ<sup>w</sup>arʲjũm/ (n)
estuário
  (geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

eta /ˈɛta/ (n)
eta
  nazwa siódmej litery alfabetu greckiego współczesnego i ósmej alfabetu starogreckiego, η;

etan /ˈɛtãn/ (n)
etano
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego;

etanol /ɛˈtãnɔl/ (n)
etanol
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

eter /ˈɛtɛr/ (n)
éter
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C;
  (chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego;
  w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń;

eteromania /ˌɛtɛrɔ̃ˈmãɲja/ (n)
eteromania
  (medycyna, medyczny) nałóg wąchania lub picia eteru dietylowego;

etiopski /ɛˈtʲjɔpsʲci/ (adj)
etíope
  odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etiuda /ɛˈtʲjuda/ (n)
étude
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy;
  krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp.;

etniczny /ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
étnico
  związany z przynależnością do grupy narodowej

etnocentryzm /ˌɛtnɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥/ (n)
etnocentrismo
  przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji

etnograficzny /ˌɛtnɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
etnográfico
  związany z etnografią

etolski /ɛtˈɔlski/ (adj)
etólio
  związany z Etolią, dotyczący Etolii

etruski /ɛˈtrusʲci/ (adj)
etrusco
  dotyczący Etrurii lub Etrusków

etruski /ɛˈtrusʲci/ (n)
etrusco
  język Etrusków

etycznie /ɛtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
eticamente
  w sposób zgodny z etyką

etyczny /ɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ético
  zgodny z zasadami etyki
  związany z etyką, dotyczący etyki

etyka /ˈɛtɨka/ (n)
ética
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etykieta /ˌɛtɨˈcɛta/ (n)
etiqueta
  zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku;
  nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp.

etylen /ɛˈtɨlɛ̃n/ (n)
etileno
  (chemia, chemiczny) (zobacz) eten

etymologia /ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
etimologia
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów;
  (językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu

etymologiczny /ˌɛtɨmˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
etimológico
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii

eucharystia /ɛw.xa.rɨˈsti.a/ (n)
eucaristia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porządek celebracji liturgicznej w chrześcijaństwie, inaczej msza;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie eucharystyczne, konsekrowana hostia i wino;

eudajmonia /ˌɛwdajmˈɔɲʲa/ (n)
eudaimonia
  (filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: stan zadowolenia i satysfakcji z życia, rozumiany różnie przez różnych filozofów;

eudajmonizm /ˌɛwdajmˈɔɲizm/ (n)
eudemonismo
  stanowisko etyczne głoszące, że szczęście jest najwyższą wartością i celem życia człowieka

eufemizm /ɛwˈfɛ̃mʲism̥/ (n)
eufemismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

euforia /ɛwˈfɔrʲja/ (n)
euforia
  stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

eukaliptus /ˌɛwkalˈiptus/ (n)
eucalipto
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

eukariotyczny /ˌɛwkarjɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
eucariótico
  (biologia, biologiczny) posiadający w komórce jądro z chromosomami

eunuch /ˈɛwnux/ (n)
eunuco
  mężczyzna z wyciętymi jądrami;
  (dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec

eurazjatycki /ˌɛwrazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
eurasiano
  związany Eurazją, dotyczący Eurazji, pochodzący z Eurazji

euro /ˈɛwrɔ/ (n)
euro
  (jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

eurocent /ɛwˈrɔʦ̑ɛ̃nt/ (n)
cêntimo
  (potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro

europ /ˈɛwrɔp/ (n)
európio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europeizacja /ˌɛwrɔpˌɛizˈatsja/ (n)
europeização
  czynienie czegoś europejskim, nadawanie cech europejskich

europeizować /ˌɛwrɔpˌɛizˈɔvatɕ/ (v)
europeizar
  czynić coś europejskim

europejski /ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
europeu
  dotyczący Europy

eutanazja /ˌɛwtãˈnazʲja/ (n)
eutanásia
  (medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

ewakuacja /ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
evacuação
  opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewangelia /ˌɛvãŋˈɡɛlʲja/ (n)
evangelho
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewangeliarz /ˌɛvandʒˈɛljaʃ/ (n)
evangeliário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna z podzielonymi na perykopy ewangeliami;

ewentualnie /ˌɛvɛntuˈalɲʲɛ/ (adv)
alternativamente
  w razie zaistnienia pewnych okoliczności

ewikcja /ɛvˈiktsja/ (n)
despejo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sądowne lub administracyjne pozbawienie prawa własności

ewolucja /ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
evolução
  (biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
  proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś

ewolucjonizm /ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
evolucionismo
  (biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

ewolucyjny /ˌɛvɔlutsˈɨjnɨ/ (adj)
evolutivo
  związany z ewolucją

eyeliner /ˌɛjɛlˈinɛr/ (n)
delineador
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) specjalna kredka lub tusz do malowania kresek na brzegach powiek;

ezetymib /ˌɛzɛtˈɨmip/ (n)
ezetimiba
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwmiażdżycowy, który hamuje wchłanianie steroli, w tym cholesterolu, z jelit

ezoteryczny /ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
esotérico
  tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabryka /ˈfabrɨka/ (n)
fábrica
  produkcyjny zakład przemysłowy

facebookowicz /fˌatsɛbˌɔɔkˈɔvitʃ/ (n)
facebookiano
  (informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) użytkownik Facebooka

fagocista /fˌaɡɔtɕˈista/ (n)
fagotista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot /ˈfaɡɔt/ (n)
fagote
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fair play /fˈɛr plˈɛj/ (n)
jogo limpo
  uczciwa rywalizacja w sporcie

fajans /ˈfajãw̃s/ (n)
faiança
  rodzaj ceramiki wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;

fajerwerk /fajˈɛrvɛrk/ (n)
fogo de artifício
  ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

fajka /ˈfajka/ (n)
cachimbo
  przedmiot do palenia tytoniu;

fajny /ˈfajnɨ/ (adj)
aceitável
  potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

fakt /fakt/ (n)
fato, facto
  to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktoid /faktˈɔit/ (n)
factoide
  (socjologia, socjologiczny) (publikatory) karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;

faktoria /faktˈɔrja/ (n)
feitoria
  (historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;

faktura /fakˈtura/ (n)
factura
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;

fakultatywny /fˌakultatˈɨvnɨ/ (adj)
facultativo
  dobrowolny, pozostawiony do wyboru

fala /ˈfala/ (n)
onda
  (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;
onda, vaga
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
  (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie

falanga /faˈlãŋɡa/ (n)
falange
  (historia, historyczny, historycznie) zwarty oddział piechoty w starożytnej Grecji;

falanster /falˈanstɛr/ (n)
falanstério
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;

falliczny /fallˈitʃnɨ/ (adj)
fálico
  mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

fallocentryzm /fˌallɔtsˈɛntrɨzm/ (n)
falocentrismo
  pogląd charakteryzujący się postrzeganiem fallusa jako głównego elementu organizacji życia społecznego

fallus /ˈfalːus/ (n)
falo
  (anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

falochron /faˈlɔxrɔ̃n/ (n)
quebra-mar
  konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

falset /fˈalsɛt/ (n)
falsete
  wysoki rejestr głosu ludzkiego

falsyfikacja /ˌfalsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
falseabilidade
  wykazanie fałszywości jakiegoś twierdzenia, błędności hipotezy w trakcie ich weryfikacji

fanatycznie /ˌfãnaˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
fanaticamente
  w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi

fanatyczny /fˌanatˈɨtʃnɨ/ (adj)
fanático
  charakteryzujący się fanatyzmem

fanatyk /fãˈnatɨk/ (n)
fanático
  żarliwy zwolennik idei lub religii

fanatyzm /fãˈnatɨsm̥/ (n)
fanatismo
  postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fantastyczny /ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
fantástico
  (potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny
  fikcyjny, zmyślony

fantastyka naukowa /fantˈastɨkˌa nˌaukˈɔva/ (n)
ficção científica
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;

fantazja /fãnˈtazʲja/ (n)
fantasia
  wyobraźnia

fantom /ˈfãntɔ̃m/ (n)
fantasma
  zjawa, przywidzenie

farad /ˈfarat/ (n)
farad
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon /faˈraɔ̃n/ (n)
faraó
  (historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

farba /ˈfarba/ (n)
tinta
  mieszanina barwników służąca do malowania

farerski /faˈrɛrsʲci/ (adj)
feroês
  odnoszący się do Wysp Owczych

farerski /faˈrɛrsʲci/ (n)
feroês
  język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

farma /ˈfarma/ (n)
fazenda, sítio, granja
  (rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

farma wiatrowa /fˈarma vʲatrˈɔva/ (n)
parque eólico
  (technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności

farmaceutyczny /ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
farmacêutico
  związany z farmacją

farmakologia /ˌfarmakɔˈlɔɟja/ (n)
farmacologia
  dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farmakologicznie /fˌarmakˌɔlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
farmacologicamente
  w sposób farmakologiczny, za pomocą leków

farmakologiczny /ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
farmacológico
  związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

fartuch /ˈfartux/ (n)
avental
  ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

fasada /faˈsada/ (n)
fachada
  (architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku;
  (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;
  (przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz
  (socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji;

fascynacja /fˌastsɨnˈatsja/ (n)
fascinação
  bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

fascynujący /fˌastsɨnujˈɔntsɨ/ (adj)
fascinante, cativante
  wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

fasola /faˈsɔla/ (n)
feijão
  (botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

fast food /fˈast fˈɔɔt/ (adj)
fast food
  o jadłodajni: serwująca fast food (1.1)

fast food /fˈast fˈɔɔt/ (n)
fast food
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;

faszysta /faˈʃɨsta/ (n)
fascista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystowski /ˌfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
fascista
  związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm /ˈfaʃɨsm̥/ (n)
fascismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatalista /ˌfataˈlʲista/ (n)
fatalista
  osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu

fatamorgana /fˌatamɔrɡˈana/ (n)
Fata Morgana
  zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;

fatwa /ˈfatfa/ (n)
fatwa, fátua
  w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;

faul /fawl/ (n)
falta
  (sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry;

fauna /ˈfawna/ (n)
fauna
  (biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;

fawela /faˈvɛla/ (n)
favela
  (socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;

faworyt /favˈɔrɨt/ (n)
favorito
  ktoś lubiany, faworyzowany

faza /ˈfaza/ (n)
fase
  miejsce, etap

fałszerz /fˈawʃɛʃ/ (n)
falsificador
  osoba, która coś fałszuje

fałszywy przyjaciel /fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (idiom)
falso amigo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;

federacja /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
federação
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

federalny /fˌɛdɛrˈalnɨ/ (adj)
federal
  dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

felga /ˈfɛlɡa/ (n)
aro
  element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

felieton /fɛljˈɛtɔn/ (n)
folhetim
  (publikatory) krótki utwór publicystyczny;

felietonista /fˌɛljɛtɔɲˈista/ (n)
colunista
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autor felietonu lub ich cyklu

fellatio /fɛlˈːatʲjɔ/ (n)
felação
  (seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa;

feministyczny /ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
feminista
  związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek

feminizm /fɛ̃ˈmʲĩɲism̥/ (n)
feminismo
  (książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenek /ˈfɛ̃nɛk/ (n)
feneco, raposas-do-deserto
  (zoologia, zoologiczny) mały, pustynny lis o puszystym ogonie i dużych uszach;

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (adj)
fenício
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (n)
fenício
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich;

feniks /ˈfɛ̃ɲiks/ (n)
fénix
  (mitologia, mitologiczny) ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności;

fenkuł /fˈɛŋkuw/ (n)
funcho
  (botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach;
  (spożywczy) jarzyna z rośliny (1.1)

fenol /ˈfɛ̃nɔl/ (n)
fenol
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, C6H5OH;

fenomenalizm /fˌɛnɔmɛnˈalizm/ (n)
fenomenalismo
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

ferm /fɛrm/ (n)
férmio
  (chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermata /fɛrˈmata/ (n)
fermata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;

fermentować /ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
fermentar
  ulegać procesowi fermentacji lub powodować fermentację

fermion /ˈfɛrmʲjɔ̃n/ (n)
férmion
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

fes /fɛs/ (n)
fá bemol
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f obniżony o półton;

feta /ˈfɛta/ (n)
feta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj greckiego sera (zwykle owczego), o słonym smaku;

fetyszyzm /fɛtˈɨʃɨzm/ (n)
fetichismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z pierwotnych form wierzeń religijnych polegająca na kulcie fetyszy, czyli posążków czy przedmiotów obdarzonych siłą nadprzyrodzoną

feudalizm /fɛwdˈalizm/ (n)
feudalismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

feudalny /fɛwdˈalnɨ/ (adj)
feudal
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

fez /fɛs/ (n)
fez
  orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;

fidżyjski /fʲiˈʤ̑ɨjsʲci/ (adj)
fijiano
  odnoszący się do państwa Fidżi

fidżyjski /fʲiˈʤ̑ɨjsʲci/ (n)
fijiano
  język urzędowy Fidżi,

figa /ˈfʲiɡa/ (n)
figo
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figowiec /fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
figueira
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi

fikcja /fˈiktsja/ (n)
ficção
  coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania

fikcyjne małżeństwo /fiktsˈɨjnɛ mawʒˈɛɲstfɔ/ (n)
casamento por conveniência
  małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie

fikcyjny /fʲikˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
fictício
  właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie

filantrop /filˈantrɔp/ (n)
filantropo
  człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących

filantropia /fˌilantrˈɔpja/ (n)
filantropia
  bezinteresowne świadczenie pomocy

filar /ˈfʲilar/ (n)
pilar
  (górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu
  wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji;

filatelistyka /ˌfʲilatɛˈlʲistɨka/ (n)
filatelia
  hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filipika /ˌfʲilʲiˈpʲika/ (n)
filípicas
  stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie;

filipino /fˌilipˈinɔ/ (n)
filipino
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny dialekt języka tagalskiego

filiżanka /ˌfʲilʲiˈʒãnka/ (n)
xícara, chávena
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)
  niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje

film /fʲilm/ (n)
filme, película
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;
  (fotografia) światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna

film dokumentalny /fˈilm dˌɔkumɛntˈalnɨ/ (n)
documentário
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku (1.1)

film niemy /fˈilm ɲʲˈɛmɨ/ (n)
filme mudo
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmować /fʲilˈmɔvaʨ̑/ (v)
filmar
  nagrywać coś kamerą filmową

filologia /ˌfʲilɔˈlɔɟja/ (n)
filologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

filologiczny /ˌfʲilɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
filológico
  (przymiotnik) od filologia

filozof /fʲiˈlɔzɔf/ (n)
filósofo
  (edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia /ˌfʲilɔˈzɔfʲja/ (n)
filosofia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny /ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
filosófico
  związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filozofować /fˌilɔzɔfˈɔvatɕ/ (v)
filosofar
  (filozofia, filozoficzny) uprawiać filozofię

filtr /fʲiltr̥/ (n)
filtro
  (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji
  błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych
  (elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości

filtrowanie /ˌfʲiltrɔˈvãɲɛ/ (n)
filtração
  proces przepuszczania czegoś przez filtr

finalizować /ˌfʲĩnalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
completar, finalizar
  doprowadzać coś do końca (finału)

finanse /finˈansɛ/ (n)
finanças
  ogół spraw związanych z pieniędzmi, kosztami, płaceniem

finansować /fˌinansˈɔvatɕ/ (v)
financiar
  dostarczać finansów

finansowo /fˌinansˈɔvɔ/ (adv)
financeiramente
  pod względem finansów, pieniędzy

finansowy /ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ/ (adj)
financeiro
  dotyczący finansów

finał /ˈfʲĩnaw/ (n)
finale
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia
final
  (sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek
  koniec, zakończenie

finlandyzacja /ˌfʲĩnlãndɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
finlandização
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;

fiolet /fjˈɔlɛt/ (n)
lilás
  kolor fioletowy;

fioletowy /ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
violeta, lilás
  mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.

fiolka /ˈfʲjɔlka/ (n)
frasco
  małe, szklane naczynie z zatyczką;

fiord /fʲjɔrt/ (n)
fiorde
  (geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek /ˈfʲjɔwɛk/ (n)
violeta
  (botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

fiołek trójbarwny /ˈfʲjɔwɛk trujˈbarvnɨ/ (n)
amor-perfeito
  (botanika, botaniczny) pospolity w Polsce gatunek rośliny należący do rodziny fiołkowatych;

firma /ˈfʲirma/ (n)
firma
  (potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo

fiszbinowce /fˌiʒbʲinˈɔftsɛ/ (n)
baleia
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mysticeti Cope, klad ssaków z rzędu waleni;

fitochemia /fˌitɔxˈɛmja/ (n)
fitoquímica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;

fitoestrogen /fˌitɔɛstrˈɔɡɛn/ (n)
fitoestrógeno
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;

fitohormon /ˌfʲitɔˈxɔrmɔ̃n/ (n)
fitormônio
  (biochemia, biochemiczny) hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne

fitopatologia /ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja/ (n)
fitopatologia
  (botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin

fitosterol /ˌfʲitɔˈstɛrɔl/ (n)
fitoesterol
  (biochemia, biochemiczny) sterol pochodzenia roślinnego

fizjologia /fˌizjɔlˈɔɡja/ (n)
fisiologia
  nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizycznie /fizˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
fisicamente
  odnosząc się do zjawisk fizyki

fizyczny /fʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
físico
  dostępny zmysłom

fizyk /ˈfʲizɨk/ (n)
físico
  naukowiec zajmujący się fizyką

fizyka /ˈfʲizɨka/ (n)
física
  nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fizylier /fizˈɨljɛr/ (n)
fuzileiro
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
finlandês, finês
  odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (n)
finlandês
  ugrofiński język używany przez Finów;

flaga /ˈflaɡa/ (n)
bandeira, estandarte
  płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flaki /ˈflaci/ (n)
dobrada
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;
  (spożywczy) części żołądka wołowego lub cielęcego, produkt na zupę (1.1)

flamandzki /flamˈantski/ (adj)
Flamengo
  odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

flamandzki /flamˈantski/ (n)
Flamengo
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

flaszowiec miękkociernisty /flaˈʃɔvʲjɛʦ̑ ˌmʲjɛ̃ŋkːɔʨ̑ɛrʲˈɲistɨ/ (n)
graviola, pinha
  (botanika, botaniczny) gatunek małego drzewa pochodzącego z Ameryki Środkowej i Antyli;

flegmatyczny /ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
fleumático
  odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

flerow /flˈɛrɔf/ (n)
fleróvio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fl i liczbie atomowej 114;

flet /flɛt/ (n)
flauta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

flet poprzeczny /ˈflɛt pɔˈpʃɛʧ̑nɨ/ (n)
flauta transversa
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;

fletnia Pana /ˈflɛtʲɲa ˈpãna/ (n)
flauta de Pã
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

flirtować /flirtˈɔvatɕ/ (v)
flertar
  uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flora /ˈflɔra/ (n)
flora
  (botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych

floren /flˈɔrɛn/ (n)
florim
  (numizmatyka, numizmatyczny) trzynastowieczna złota moneta florencka;

florencki /flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
florentino
  związany z Florencją, dotyczący Florencji

floréal /flɔrˈɛal/ (n)
floreal
  nazwa ósmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

flota /ˈflɔta/ (n)
frota
  zbiór jednostek pływających;
  zbiór pojazdów, np. samochodów, ciężarówek, samolotów

fluktuacja /ˌfluktuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
flutuação
  zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;

fluoksetyna /ˌflu<sup>w</sup>ɔksɛˈtɨ̃na/ (n)
fluoxetina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja czynna leków tymoleptycznych — stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych i obsesyjno-kompulsyjnych;

fluor /ˈflu<sup>w</sup>ɔr/ (n)
flúor
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

fluorescencja /flˌuɔrɛstsˈɛntsja/ (n)
fluorescência
  (fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki

fluoryt /fluˈɔrɨt/ (n)
fluorita
  (mineralogia, mineralogiczny) różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia;

fobia /ˈfɔbʲja/ (n)
fobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

foka /ˈfɔka/ (n)
foca
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

folacyna /ˌfɔlaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
folacina
  (zobacz) kwas foliowy

folia /ˈfɔlʲja/ (n)
folha
  cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach;

folia bąbelkowa /fˈɔlja bˌɔmbɛlkˈɔva/ (n)
plástico-bolha
  folia z tworzywa sztucznego z bąbelkami powietrza stosowana do opakowywania kruchych przedmiotów;

folk /fɔlk/ (n)
folk
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;

folklor /ˈfɔlklɔr/ (n)
folclore
  (etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

folklorystyka /fˌɔlklɔrˈɨstɨkˌa/ (n)
folclorismo
  (etnografia, etnograficzny) (sztuka) nauka badająca folklor;

fondue /fɔ̃dˈi/ (n)
fondue
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonem /ˈfɔ̃nɛ̃m/ (n)
fonema
  (językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny /fˌɔnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
fonético
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyka /fɔ̃ˈnɛtɨka/ (n)
fonética
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

fontanna /fɔ̃nˈtãnːa/ (n)
fonte, chafariz
  dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

formacyjny /fˌɔrmatsˈɨjnɨ/ (adj)
formativo
  dotyczący formacji, związany z formacją

formalista /ˌfɔrmaˈlʲista/ (n)
formalista
  człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania

formalizm /fɔrmˈalizm/ (n)
formalismo
  ścisłe trzymanie się litery przepisów w danym działaniu

formatować /ˌfɔrmaˈtɔvaʨ̑/ (v)
formar
  (drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt
formatar
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) kasować zawartość dysku
  (informatyka, informatyczny) przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików

formularz /fɔrˈmulaʃ/ (n)
formulário
  blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia
  (informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem

forsa /ˈfɔrsa/ (n)
grana
  (potocznie, potoczny) pieniądze

fort /fɔrt/ (n)
forte
  (wojskowość, wojskowy) budowla obronna

fortepian /fɔrˈtɛpʲjãn/ (n)
fortepiano, piano (de cauda), pianoforte
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fortuna /fɔrˈtũna/ (n)
destino
  los, szczególnie ten dobry
  wielkie bogactwo

forum /ˈfɔrũm/ (n)
fórum
  miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji
  spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat

fory /fˈɔrɨ/ (n)
vantagem
  dobrowolne ograniczenie własnej przewagi nad przeciwnikiem, np. by skłonić go do rywalizacji

fosa /ˈfɔsa/ (n)
fosso
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor /ˈfɔsfɔr/ (n)
fósforo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan /fɔsfˈɔran/ (n)
fosfato
  (chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fosforescencja /ˌfɔsfɔrɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
fosforescência
  (fizyka, fizyczny) świecenie ciał wywołane uprzednim naświetlaniem i trwające po jego ustaniu;

fotel /ˈfɔtɛl/ (n)
poltrona
  rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotogeniczny /fˌɔtɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
fotogénico
  korzystnie wyglądający na zdjęciach

fotograf /fɔˈtɔɡraf/ (n)
fotógrafo, fotógrafa
  osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia /ˌfɔtɔˈɡrafʲja/ (n)
fotografia
  sztuka wykonywania fotografii (1.1);
  nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym

fotograficzny /ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
fotográfico
  związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotokopia /ˌfɔtɔˈkɔpʲja/ (n)
fotocópia
  (biurowość, biurowy) kopia dokumentu, druku, rękopisu itp. uzyskana techniką fotograficzną

fotomontaż /ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
fotomontagem
  (fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

foton /ˈfɔtɔ̃n/ (n)
fotão
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotorealizm /fˌɔtɔrɛˈalizm/ (n)
fotorrealismo
  (sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;

fotosynteza /fˌɔtɔsɨntˈɛza/ (n)
fotossíntese
  (biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

fototropizm /ˌfɔtɔˈtrɔpʲism̥/ (n)
fototropismo
  (botanika, botaniczny) zwrócenie się rośliny w kierunku źródła światła lub w przeciwną stronę;

fowistyczny /fˌɔvistˈɨtʃnɨ/ (adj)
fauvista
  (sztuka) związany z fowizmem

fowizm /fˈɔvizm/ (n)
fauvismo
  (sztuka) kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku o bardzo żywej kolorystyce dzieł

fragment /ˈfraɡmɛ̃nt/ (n)
naco
  wyodrębniona część czegoś

frajer /ˈfrajɛr/ (n)
otário
  (potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

frak /frak/ (n)
fraque
  część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;

fraktal /ˈfraktal/ (n)
fractal
  (matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;

franciszkanin /frˌaɲtɕiʃkˈaɲin/ (n)
franciscano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;

franciszkański /frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci/ (adj)
franciscano
  związany z franciszkanami lub franciszkankami, dotyczący franciszkanów lub franciszkanek

franciszkański /frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci/ (possessiveAdjective)
franciscano
  należący do franciszkanów lub franciszkanek, będący ich własnością

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (adj)
francês
  odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
francês
  język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuski pocałunek /frãnˈʦ̑usʲci ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
beijo de língua
  namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;

francuskojęzyczny /frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
francófono
  posługujący się językiem francuskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

frank /frãŋk/ (n)
franco
  (jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

frans /frãw̃s/ (n)
frâncio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

fraszka /frˈaʃka/ (n)
bugiganga
  (potocznie, potoczny) błahostka

frazes /ˈfrazɛs/ (n)
banalidade
  często powtarzane, wyszukane powiedzenie, pozbawione jednak głębszego sensu

fregata /frɛˈɡata/ (n)
fragata
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;
  (ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;

fresk /frɛsk/ (n)
afresco
  (sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;
  (sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką (1.1)

fretka /ˈfrɛtka/ (n)
furão
  (zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

frezja /ˈfrɛzʲja/ (n)
frésia
  (botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;

frimaire /frimˈɛrɛ/ (n)
frimário
  nazwa trzeciego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

front /frɔ̃nt/ (n)
frente
  (wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych;
  (budownictwo) przód budynku
  (meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza;
  zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem

frontalny /frɔntˈalnɨ/ (adj)
frontal
  czołowy, przedni

fronton /frˈɔntɔn/ (n)
frontão
  (architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

fructidor /frutstʲˈidɔr/ (n)
fructidor
  nazwa dwunastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

fruktoza /fruktˈɔza/ (n)
frutose
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frustracja /frustrˈatsja/ (n)
frustração
  (psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

frutarianizm /frˌutarjˈaɲizm/ (n)
frugivorismo
  sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

frytka /ˈfrɨtka/ (n)
frita
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

fryzjer /ˈfrɨzʲjɛr/ (n)
cabeleireiro
  osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzura /frɨˈzura/ (n)
penteado
  (fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fryzyjski /frɨzˈɨjski/ (adj)
frisão
  dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

fryzyjski /frɨzˈɨjski/ (n)
frisão
  (językoznawstwo, językoznawczy) język zachodniogermański, którym posługują się Fryzowie

frędzel /ˈfrɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
borla
  (krawiectwo) zwisający fragment materiału przymocowany do tkaniny

fuga /ˈfuɡa/ (n)
fuga
  rodzaj formy muzycznej;
  (budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze

fuj /fˈuj/ (interjection)
cachicha, cativa
  (potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fuksja /ˈfuksʲja/ (n)
fúcsia
  (botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych;
  fioletowo-czerwony kolor

fundacja /fũnˈdaʦ̑ʲja/ (n)
fundação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

fundament /fũnˈdãmɛ̃nt/ (n)
alicerce
  (budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;

fundamentalista /ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista/ (n)
fundamentalista
  człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki

fundamentalizm /fˌundamɛntˈalizm/ (n)
fundamentalismo
  pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

fundamentalny /ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
fundamental
  podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

fundować /fundˈɔvatɕ/ (v)
fundar
  zakładać i opłacać instytucje

funkcja /ˈfũŋkʦ̑ʲja/ (n)
função
  (informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
  (matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
  przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcja stanu /ˈfũŋkʦ̑ʲja ˈstãnu/ (n)
função de estado
  (fizyka, fizyczny) funkcja zależna wyłącznie od stanu układu

funkcja wzajemnie jednoznaczna /fˈuŋktsja vzajˈɛmɲʲɛ jˌɛdnɔznˈatʃna/ (n)
bijeção
  (matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;

funkcjonalność /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
funcionalidade
  cecha tego, co jest funkcjonalne
  funkcja, cecha użytkowa programu lub urządzenia

funkcjonariusz /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
funcionário
  (administracja) pracownik służb państwowych, zwykle mundurowych np. policji lub służby więziennej;

funkcjonować /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
funcionar
  działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

funt /fũnt/ (n)
libra
  (jednostka monetarna) waluta niektórych państw

furosemid /ˌfurɔˈsɛ̃mʲit/ (n)
furosemida
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

futbol amerykański /ˈfudbɔl ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
futebol americano
  (sport, sportowy) sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły

futro /ˈfutrɔ/ (n)
pele
  (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
  (krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan
  (zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu

futurolog /fˌuturˈɔlɔk/ (n)
futurologista
  mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe

futurologia /fˌuturɔlˈɔɡja/ (n)
futurologia
  dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii

futurysta /fˌuturˈɨsta/ (n)
futurista
  (sztuka) artysta, twórca, który tworzy w nurcie futuryzmu

futurystyczny /ˌfuturɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
futurista
  (sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu
  taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości

futuryzm /fuˈturɨsm̥/ (n)
futurismo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

fuzja /ˈfuzʲja/ (n)
fusão
  (fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe

gabardyna /ˌɡabarˈdɨ̃na/ (n)
gabardina
  (włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

gabinet /ɡaˈbʲĩnɛt/ (n)
escritório
  pokój przeznaczony do pracy umysłowej

gaboński /ɡaˈbɔ̃j̃sʲci/ (adj)
gabonês
  odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

gad /ɡat/ (n)
réptil
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;
  (potocznie, potoczny) zły człowiek

gadolin /ɡaˈdɔlʲĩn/ (n)
gadolíneo, gadolínio
  (chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadożer /ɡaˈdɔʒɛr/ (n)
guincho-branco
  (ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

gadżet /ˈɡaʤ̑ɛt/ (n)
apetrecho
  (książkowy) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;

gafa /ɡˈafa/ (n)
mancada
  nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

gagat /ˈɡaɡat/ (n)
azeviche
  (mineralogia, mineralogiczny) bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie;

gagauski /ɡaˈɡawsʲci/ (adj)
gagauz
  dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją

gaj /ɡaj/ (n)
bosquete
  (książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

gal /ɡal/ (n)
gálio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galacki /ɡalˈatski/ (adj)
gálata
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji

galaktyczny /ɡˌalaktˈɨtʃnɨ/ (adj)
galático
  związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka /ɡaˈlaktɨka/ (n)
galáxia
  (astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galeon /ɡaˈlɛɔ̃n/ (n)
galeão
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;

galera /ɡaˈlɛra/ (n)
galera
  (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galeria /ɡaˈlɛrʲja/ (n)
galeria
  (sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum

galicyjski /ˌɡalʲiˈʦ̑ɨjsʲci/ (adj)
galego
  dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

galicyzm /ɡaˈlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
galicismo, francesismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;

galijski /ɡalˈijski/ (adj)
gaulês
  związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

galijski /ɡalˈijski/ (n)
gaulês
  (językoznawstwo, językoznawczy) kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.;

galon /ˈɡalɔ̃n/ (n)
galómano
  (jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;
  naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

gama /ˈɡãma/ (n)
gama
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;
  (przenośnie, przenośnia) szereg odmian czegoś do wyboru

gameta /ɡãˈmɛta/ (n)
célula sexual, gâmeta
  (biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego;

gametangium /ˌɡãmɛˈtãŋʲɟũm/ (n)
gametângio
  (biologia, biologiczny) organ lub komórka, w którym są wytwarzane gamety;

gangrena /ɡãŋˈɡrɛ̃na/ (n)
gangrena
  (medycyna, medyczny) proces gnilny tkanek wywołany w żywym organizmie przez bakterie gnilne;

garam masala /ɡˈaram masˈala/ (n)
garam masala
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z kuchni indyjskiej zmielona mieszanka przypraw: kminu rzymskiego, kolendry, czarnego pieprzu, kardamonu, liścia laurowego, goździków, cynamonu, chili

garaż /ˈɡaraʃ/ (n)
garagem
  wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb /ɡarp/ (n)
corcunda
  (medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;
corcova, corcunda
  (zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem
corcova
  wypukłość na jakimś przedmiocie

garbarz /ˈɡarbaʃ/ (n)
curtidor
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

garbus /ˈɡarbus/ (n)
corcunda
  (pogardliwie) człowiek z garbem (kifozą)

garderoba /ˌɡardɛˈrɔba/ (n)
figurino
  ogół odzieży, ubrań, które się posiada
  pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

gardzić /ˈɡarʲʥ̑iʨ̑/ (v)
desdenhar
  myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

gardło /ˈɡardwɔ/ (n)
garganta
  (anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

garncarz /ˈɡarn̥ʦ̑aʃ/ (n)
ceramista
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne

garnek /ˈɡarnɛk/ (n)
panela, tacho
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnitur /ɡarʲˈɲitur/ (n)
fato, terno
  (krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garnizon /ɡarɲˈizɔn/ (n)
guarnição, caserna
  (wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania (1.1)
guarnição
  (wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu

garść /ɡarʲɕʨ̑/ (n)
mancheia
  ilość mieszcząca się w garści (1.1)

gasidło /ɡaɕˈidwɔ/ (n)
abafador
  narzędzie do gaszenia świec w formie metalowego stożka niejednokrotnie umocowywanego na kiju;

gasić /ˈɡaɕiʨ̑/ (v)
apagar
  o wapnie palonym: łączyć z wodą
  przerywać palenie
  zaspokajać głód, pożądanie, potrzebę

gastronomia /ˌɡastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
gastronomia
  działalność produkcyjno-usługowa, obejmująca prowadzenie restauracji, barów itp.
  sztuka przyrządzania potraw

gastrula /ɡastrˈula/ (n)
gástrula
  (biologia, biologiczny) wczesne stadium rozwojowe zarodka większości zwierząt oraz człowieka;

gatunek /gaˈtuŋki/ /ɡaˈtũnɛk/ (n)
espécie
  (biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;

gaucho /ɡˈawxɔ/ (n)
gaúcho
  południowoamerykański konny pasterz;

gawial /ɡˈavʲal/ (n)
gavial
  (zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gawron /ˈɡavrɔ̃n/ (n)
gralha-calva
  (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gawędziarz /ɡavˈɛɲdʑaʃ/ (n)
contador (de casos/histórias/contos)
  autor lub znawca gawęd, łatwo i z zamiłowaniem opowiadający anegdoty, różne historie

gawędzić /ɡavˈɛɲdʑitɕ/ (v)
grulhar
  prowadzić luźną rozmowę

gaz /ɡas/ (n)
gás
  (fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
  (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
  (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
acelerador
  (motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz musztardowy /ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ/ (n)
gás mostarda
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz szlachetny /ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
gás nobre
  (chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki;

gaz ziemny /ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
gás natural
  (geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gazela /ɡaˈzɛla/ (n)
gazela
  (zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta /ɡaˈzɛta/ (n)
gazeta, jornal
  drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazowany /ɡˌazɔvˈanɨ/ (adj)
gaseificado
  (spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gałka /ˈɡawka/ (n)
calombo
  mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu
  regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych

gałka muszkatołowa /ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva/ (n)
noz-moscada
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałka oczna /ɡˈawka ˈɔtʃna/ (n)
globo ocular
  (anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół

gałąź /ˈɡawɔ̃w̃ɕ/ (n)
ramo
  (botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu

gaśnica /ɡaɕˈɲiʦ̑a/ (n)
extintor
  (technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gdakać /ˈɡdakaʨ̑/ (v)
cacarejar
  o kurze: wydawać głos

gdy /ɡdɨ/ (conjunction)
quando, enquanto
  …rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdy kota nie ma, myszy harcują /ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃/ (proverb)
quando o gato sai, os ratos fazem a festa
  kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (interrogativePronoun)
onde
  (potocznie, potoczny) służący do tworzenia pytań o przebieg trasy
  służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (pronoun)
onde
  …względny, zastępujący określenie miejsca
  gdzieś (miejsce nie określone bliżej)

gdzie indziej /ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/
alhures
  do innego miejsca
  w innym miejscu

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść /ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑/ (proverb)
a cera sobeja queima a igreja
  jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdzieś /ɟʥ̑ɛ̇ɕ/ (indefinitePronoun)
em algum lugar
  (potocznie, potoczny) używany do podkreślenia przybliżonego określania jakiejś wielkości
  w pewnym miejscu

geek /ɡˈɛɛk/ (n)
geek
  (slangowo) człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby;

gejowski /ɡɛˈjɔfsʲci/ (adj)
gay
  właściwy gejowi lub przeznaczony dla gejów

gejsza /ˈɡɛjʃa/ (n)
gueixa
  w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gejzer /ˈɡɛjzɛr/ (n)
géiser
  (geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą;

gekon /ˈɡɛkɔ̃n/ (n)
lagartixa, osga
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

gelotologia /ɡˌɛlɔtɔlˈɔɡja/ (n)
gelotologia
  terapia śmiechem;

gen /ɡɛ̃n/ (n)
gene
  (biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

gender /ɡˈɛndɛr/ (n)
género
  (psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, które są przypisane przez kulturę do każdej z płci; szerzej: zbiór wzorów zachowań, wyobrażeń i oczekiwań społecznych, a także norm, które są związane z płcią biologiczną, wyznaczający funkcje pełnione przez jednostkę w społeczeństwie i kulturze wraz ze statusem tej jednostki i przysługującymi jej prawami;

generacja /ɡˌɛnɛrˈatsja/ (n)
geração
  ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku

generator /ˌɡɛ̃nɛˈratɔr/ (n)
gerador
  (elektryczność) prądnica, szczególnie o dużej mocy;
  urządzenie, które coś wytwarza (generuje)

generał /ɡɛ̃ˈnɛraw/ (n)
general
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

generować /ɡˌɛnɛrˈɔvatɕ/ (v)
gerar
  być miejscem wytwarzania, przyczyną czegoś
  (fizyka, fizyczny) wytwarzać pewien nośnik energii albo przekształcać jakąś postać energii w inną
  (językoznawstwo, językoznawczy) tworzyć nieskończony zbiór zdań za pomocą skończonej liczby zasad gramatycznych
  (technologia, technika, techniczny) wytwarzać pewne wielkości fizyczne lub matematyczne

genetycznie /ɡˌɛnɛtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
geneticamente
  w sposób dotyczący genetyki/genów

genetyczny /ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
genético
  (biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

genialny /ɡɛɲʲˈalnɨ/ (adj)
brilhante
  wybitnie uzdolniony
  znakomity

geniusz /ˈɡɛ̃ɲuʃ/ (n)
gênio, génio
  osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach
génio
  czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent

genom /ˈɡɛ̃nɔ̃m/ (n)
genoma
  (biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;

gentamycyna /ˌɡɛ̃ntãmɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
gentamicina
  antybiotyk aminoglikozydowy zabijający bakterie tlenowe, wytwarzany przez promieniowce;

gentryfikacja /ˌɡɛ̃ntrɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
aburguesamento
  (architektura, architektoniczny) proces renowacji miasta

genueński /ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃sʲci/ (adj)
genovês
  dotyczący Genui, związany z Genuą, pochodzący z Genui

geocentryczny /ɡˌɛɔtsɛntrˈɨtʃnɨ/ (adj)
geocêntrico
  (astronomia, astronomiczny) używający Ziemi jako punktu odniesienia

geodeta /ˌɡɛɔˈdɛta/ (n)
agrimensor
  osoba zajmująca się geodezją

geodezja /ˌɡɛɔˈdɛzʲja/ (n)
geodésia, geodesia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geofit /ɡɛˈɔfit/ (n)
geófita
  (botanika, botaniczny) ziemnopączkowa roślina z organami wegetatywnymi odnawiającymi się pod ziemią;

geofizyka /ɡˌɛɔfˈizɨkˌa/ (n)
geofísica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej

geoglif /ɡɛˈɔɡlif/ (n)
geoglifo
  (sztuka) dużych rozmiarów wzór utworzony przez ludzi na powierzchni ziemi poprzez usypanie ze skał, ziemi lub innych trwałych elementów krajobrazu;

geograf /ɡɛˈɔɡraf/ (n)
geógrafa
  osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia /ˌɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
geografia
  nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny /ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
geográfico
  związany z geografią, odnoszący się do geografii

geolog /ɡɛˈɔlɔk/ (n)
geólogo
  (edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii

geologia /ˌɡɛɔˈlɔɟja/ (n)
geologia
  nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geologiczny /ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
geológico
  związany z geologią

geometria /ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
geometria
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
  (matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geomorfologia /ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
geomorfologia
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

geopolitycznie /ɡˌɛɔpˌɔlitˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
geopoliticamente
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w sposób dotyczący geopolityki

geopolityczny /ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
geopolítica
  dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną

geopolityka /ɡˌɛɔpɔlˈitɨkˌa/ (n)
geopolítica
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne

geosfera /ɡˌɛɔsfˈɛra/ (n)
geosfera
  (geologia, geologiczny) powłoka globu ziemskiego;

gepard /ˈɡɛpart/ (n)
chita, guepardo
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

geriatria /ɡɛrʲˈjatrʲja/ (n)
geriatria
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego;

geriatryczny /ɡˌɛrjatrˈɨtʃnɨ/ (adj)
geriátrico
  (medycyna, medyczny) dotyczący geriatrii lub geriatrów

german /ˈɡɛrmãn/ (n)
germânio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanistyka /ɡˌɛrmaɲˈistɨkˌa/ (n)
germanística
  (edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizacja /ɡˌɛrmaɲizˈatsja/ (n)
germanização
  narzucanie lub dobrowolne przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

germanizm /ɡɛrˈmãɲism̥/ (n)
germanismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;

germański /ɡɛrˈmãj̃sʲci/ (adj)
alemão
  dotyczący Germanów lub Germanii

germinal /ɡɛrmˈinal/ (n)
germinal
  nazwa siódmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

geronto- /ɡɛˈrɔ̃ntɔ/
geronto-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starością, starcami

gest /ɡɛst/ (n)
gesto
  ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

getto /ˈɡɛtːɔ/ (n)
gueto
  (historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia
  w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej
gueto, favela
  dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)

ghul /ɡˈul/ (n)
ghoul
  (mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej;

gibelin /ɡʲibˈɛlin/ (n)
gibelina
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;

gibon /ˈɟibɔ̃n/ (n)
gibão
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

giełda /ˈɟɛwda/ (n)
bolsa
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gigabajt /ɡʲiɡˈabajt/ (n)
gigabyte
  (informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności pamięci operacyjnej komputera i nośników danych;

gigant /ˈɟiɡãnt/ (n)
gigante
  (mitologia grecka) każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai;
  (zobacz) olbrzym

gigantomachia /ˌɟiɡãntɔ̃ˈmaxʲja/ (n)
gigantomaquia
  (mitologia grecka) walka gigantów z bogami olimpijskimi;

gigantyczny /ˌɟiɡãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
gigantesco
  ogromny, bardzo duży

gil /ɟil/ (n)
dom-fafe
  (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;

gilotyna /ˌɟilɔˈtɨ̃na/ (n)
guilhotina
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

gimnastyka /ɟĩmˈnastɨka/ (n)
ginástica
  (sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

ginekolog /ˌɟĩnɛˈkɔlɔk/ (n)
ginecologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginekologia /ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja/ (n)
ginecologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;

ginekologiczny /ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ginecológico
  (medycyna, medyczny) związany z ginekologią, dotyczący ginekologii

ginekomastia /ˌɟĩnɛkɔ̃ˈmastʲja/ (n)
ginecomastia
  (medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem

ginąć /ˈɟĩnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
desaparecer, perder-se
  gubić się, zostawać zgubionym
desaparecer
  przestawać być widocznym, słyszalnym itp.
morrer
  umierać, zdychać (o pojedynczych organizmach)
desaparecer, ficar extinto
  wymierać (o dużej grupie organizmów)

gips /ɟips/ (n)
gipsita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

gitara /ɟiˈtara/ (n)
violão, guitarra
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara basowa /ɡʲitˈara basˈɔva/ (n)
baixo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;

gitara elektryczna /ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na/ (n)
guitarra elétrica
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta /ˌɟitaˈʒɨsta/ (n)
guitarrista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

glacjologia /ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
glaciologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodowcach i lądolodach;

gladiator /ɡlaˈdʲjatɔr/ (n)
gladiador
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

glaukofan /ɡlawkˈɔfan/ (n)
glaucofânio
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli;

gleba /ˈɡlɛba/ (n)
solo
  powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;

gliceryna /ˌɡlʲiʦ̑ɛˈrɨ̃na/ (n)
glicerol
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

glicerynowy /ˌɡlʲiʦ̑ɛrɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
glicérico
  składający się z gliceryny, dotyczący gliceryny

glin /ɡlʲĩn/ (n)
alumínio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina /ˈɡlʲĩna/ (n)
argila
  (geologia, geologiczny) skała osadowa;

globalizacja /ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
globalização
  proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalne ocieplenie /ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ/ (n)
aquecimento global
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;

globalny /ɡlɔˈbalnɨ/ (adj)
esferal
  całościowy, liczony lub rozpatrywany ogólnie
global
  ogólnoświatowy, obejmujący cały świat

globus /ˈɡlɔbus/ (n)
globo
  kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glon /ɡlɔ̃n/ (n)
alga
  Algae, rodzaj organizmów wodnych;

glosariusz /ɡlɔsˈarjuʃ/ (n)
glossário
  słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

glottochronologia /ɡlˌɔttɔxrˌɔnɔlˈɔɡja/ (n)
glotocronologia
  (językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;

glukometr /ɡluˈkɔ̃mɛtr̥/ (n)
glicosímetro
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi

glukoza /ɡlukˈɔza/ (n)
glicose, glucose
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

gluon /ˈɡlu<sup>w</sup>ɔ̃n/ (n)
gluão
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, będąca nośnikiem oddziaływań silnych

glutaminian sodu /ɡlˌutamˈiɲʲan sˈɔdu/ (n)
glutamato de sódio
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) organiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu glutaminowego, biały proszek dodawany do potraw i konserw w celu uwydatnienia ich właściwości smakowych i zapachowych

gluten /ˈɡlutɛ̃n/ (n)
glúten
  (biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmach /ɡmax/ (n)
edifício
  okazały budynek w którym znajduje się zwykle ważna instytucja

gmina /ˈɡmʲĩna/ (n)
município
  (administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gnejs /ɡnɛjs/ (n)
gneisse
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

gniady /ˈɟɲadɨ/ (adj)
alazão
  (hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn

gniazdo /ˈɟɲazdɔ/ (n)
ninho
  (zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gnida /ˈɟɲida/ (n)
lêndea
  jajo wszy;

gniew /ɟɲɛf/ (n)
cólera, ira
  uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gnieść /ɟɲɛ̇ɕʨ̑/ (v)
amassar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrabiać (ciasto)
  miąć

gnomon /ˈɡnɔ̃mɔ̃n/ (n)
gnômon
  prosty zegar słoneczny

gnu /ɡnu/ (n)
gnu
  (zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

gnój /ɡnuj/ (n)
esterco
  (pospolicie) (rolnictwo, rolniczy) stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;

go /ɡɔ/ (n)
go
  rodzaj gry planszowej;

goblin /ˈɡɔblʲĩn/ (n)
duende
  (literacko) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;

gocki /ɡˈɔtski/ (adj)
godo
  związany z Gotami, dotyczący Gotów

gocki /ɡˈɔtski/ (n)
godo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;

godność /ˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
dignidade
  poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

godzina /ɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
hora
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
  jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy
  (szkolnictwo, szkolny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna

godzina policyjna /ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna/ (n)
toque de recolher
  pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godziny szczytu /ɡɔdʑˈinɨ ʃtʃˈɨtu/ (n)
hora do rush
  (ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg

gofr /ɡɔfr̥/ (n)
waffle
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;

gogle /ɡˈɔɡlɛ/ (n)
óculos de proteção
  okulary z oprawą ściśle przylegającą do twarzy, chroniących oczy przed wiatrem, deszczem, urazami;

gol /ɡɔl/ (n)
gol, golo
  (sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golarka /ɡɔˈlarka/ (n)
barbeador
  (elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia;

goleń /ˈɡɔlɛ̃ɲ/ (n)
canela
  (anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;

golf /ɡɔlf/ (n)
gola alta
  rodzaj wysokiego kołnierza z dzianiny, który otula szyję;
golfe
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki;

golfista /ɡɔlˈfʲista/ (n)
golfista
  (sport, sportowy) ktoś, kto uprawia golf

golić /ˈɡɔlʲiʨ̑/ (v)
barbear
  usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

gondola /ɡɔ̃nˈdɔla/ (n)
gôndola
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;

gong /ɡɔ̃ŋk/ (n)
gongo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;

goniec /ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
bispo
  (szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gonić /ˈɡɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
perseguir, alcançar
  biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

googlować /ɡuɡˈlɔvaʨ̑/ (v)
googlar
  (potocznie, potoczny) wyszukiwać w Internecie za pomocą wyszukiwarki Google

gorczyca /ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
mustarda
  (botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych;

gorset /ˈɡɔrsɛt/ (n)
espartilho
  część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

goryl /ˈɡɔrɨl/ (n)
gorila
  (zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;
  (potocznie, potoczny) osobisty ochroniarz, szczególnie jeśli wysoki i mocno zbudowany

gorzki /ˈɡɔʃʲci/ (adj)
amargo
  taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu

gorący /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
quente
  bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie
  (przenośnie, przenośnia) namiętny
  (przenośnie, przenośnia) serdeczny

gorączka /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
febre
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego
febre, febre alta
  (medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;

gorączka złota /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta/ (idiom)
febre de ouro
  nagły pęd do poszukiwania złota

gospel /ɡˈɔspɛl/ (n)
gospel
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki chrześcijańskiej, wywodzący się z pieśni Afroamerykanów;

gospodarka /ˌɡɔspɔˈdarka/ (n)
economia
  całokształt działalności gospodarczej
  (potocznie, potoczny) gospodarstwo rolne

gospodarz /ɡɔsˈpɔdaʃ/ (n)
hospedeiro
  (biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;

gospodyni domowa /ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva/ (n)
dona de casa, dona-de-casa
  kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gotować /ɡɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
ferver
  doprowadzać do wrzenia
cozinhar, cozer
  przyrządzać ciepłą potrawę

gotowy /ɡɔˈtɔvɨ/ (adj)
pronto
  skończony, wykonany
  przygotowany do czegoś, na coś

gotyk /ˈɡɔtɨk/ (n)
gótico
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) styl w architekturze i sztuce średniowiecza;

gotówka /ɡɔˈtufka/ (n)
dinheiro vivo
  pieniądze w postaci banknotów lub monet

gołobrody /ɡˌɔwɔbrˈɔdɨ/ (adj)
imberbe
  (przestarzałe, przestarzały) o chłopaku nie golący się jeszcze

gołąb /ˈɡɔwɔ̃mp/ (n)
pombo
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołębnik /ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik/ (n)
pombal
  pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

gościniec /ɡɔɕˈʨ̑ĩɲɛʦ̑/ (n)
pousada
  (gastronomia) zajazd, pensjonat, karczma
estrada
  szeroka droga

gościnność /ɡɔɕtɕˈinnɔɕtɕ/ (n)
hospitalidade
  szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom

gościnny /ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ/ (adj)
hospitaleiro
  chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości

gość /ɡɔɕʨ̑/ (n)
sujeito
  (potocznie, potoczny) negatywnie o osobie mało znanej lub zażyle o osobie dobrze znanej
hóspede, convidado
  osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.
cliente
  osoba, który zatrzymała się w hotelu, w restauracji

goździk /ˈɡɔʑʥ̑ik/ (n)
cravo-da-índia
  kwiat rośliny (1.1)

gra /ɡra/ (n)
jogo, competição
  (sport, sportowy) mecz
tocar
  granie na instrumencie
jogo
  zabawa według ustalonych reguł;

gra słów /ˈɡra ˈswuf/ (n)
trocadilho
  budowanie zdań w oparciu o wieloznaczność lub homonimię wyrazów

grab /ɡrap/ (n)
carpino
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze;
  drewno grabu (1.1)

grabarz /ˈɡrabaʃ/ (n)
coveiro
  osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie /ˈɡrabʲjɛ/ (n)
ancinho
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabić /ˈɡrabʲiʨ̑/ (v)
rastelar
  zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi

gracz /ɡraʧ̑/ (n)
jogador
  uczestnik gry lub zawodów

grad /ɡrat/ (n)
grado
  (matematyka, matematyczny) jednostka miary kąta płaskiego równa jednej setnej kąta prostego;
granizo
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
enxurrada, granizo
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradobicie /ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
granizo
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu powodujące znaczne straty materialne

graf /ɡraf/ (n)
grafo
  (matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami;

grafem /ɡrˈafɛm/ (n)
grafema
  najmniejsza, fundamentalna jednostka pisma;

grafen /ˈɡrafɛ̃n/ (n)
grafeno
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka;

graffiti /ɡrafˈfʲitʲi/ (n)
grafite
  (sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

grafia /ˈɡrafʲja/ (n)
grafia
  postać graficzna wyrazu, pisownia

grafit /ˈɡrafʲit/ (n)
grafite, grafita
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafolog /ɡrafˈɔlɔk/ (n)
grafólogo
  specjalista w dziedzinie grafologii

grafologia /ɡrˌafɔlˈɔɡja/ (n)
grafologia
  badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

grafoskop /ɡraˈfɔskɔp/ (n)
retroprojetor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);

gram /ɡrãm/ (n)
grama
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gramatyczny /ˌɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
gramatical
  dotyczący gramatyki, związany z gramatyką
  zgodny z regułami gramatyki

gramatyk /ɡrãˈmatɨk/ (n)
gramático
  specjalista w dziedzinie gramatyki

gramatyka /ɡrãˈmatɨka/ (n)
gramática
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

granat /ˈɡrãnat/ (n)
romã
  (spożywczy) owoc granatowca

granatowiec /ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
romeira
  (botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy /ˌɡrãnaˈtɔvɨ/ (adj)
grená, índigo
  mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

graniastosłup /ˌɡrãɲaˈstɔswup/ (n)
prisma
  (matematyka, matematyczny) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;

granica /ɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
fronteira, raia
  (administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;

graniczyć /ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
fazer fronteira com
  mieć wspólną granicę, sąsiadować

granit /ˈɡrãɲit/ (n)
granito
  (geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

granola /ɡranˈɔla/ (n)
granola
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

grappa /ˈɡrapːa/ (n)
grapa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wódka z winogron (i ich pestek)

grasica /ɡraɕˈitsa/ (n)
timo
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

gratulacja /ˌɡratuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
congratulação
  wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu

gratulacje /ɡrˌatulˈatsjɛ/ (interjection)
parabéns
  wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia

gratulacje /ɡrˌatulˈatsjɛ/ (n)
felicitação
  wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby

gratulować /ˌɡratuˈlɔvaʨ̑/ (v)
felicitar
  składać wyrazy uznania

gratyfikacja /ˌɡratɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
gratificação
  dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.

grawitacja /ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
gravitação, gravidade
  (fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny /ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
gravitacional
  (fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grawiton /ɡravˈitɔn/ (n)
gravitão
  (fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grać /ɡraʨ̑/ (v)
combinar
  (potocznie, potoczny) pasować, odpowiadać
jogar, tocar
  brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
tocar
  o przedmiocie: wydawać dźwięki
fazer papel, tocar
  być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie
tocar
  wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego
apresentar
  wykonywać przedstawienie (w teatrze lub operze); wyświetlać film (w kinie)

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (adj)
grego
  związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (n)
grego
  język Greków i po części Cypryjczyków;

gregoriański /ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
gregoriano
  odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,

grejpfrut /ˈɡrɛjpfrut/ (n)
toranja, toronja, grapefruit
  (botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

grenadzki /ɡrɛnˈatski/ (adj)
granadino
  związany z Grenadą, dotyczący Grenady (miasta)

grobowiec /ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
jazigo
  okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;

grobowy /ɡrɔˈbɔvɨ/ (adj)
fúnebre, sepulcral
  odnoszący się do grobu

groch /ɡrɔx/ (n)
ervilha
  (botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

grog /ɡrɔk/ (n)
grogue
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier;

gromada /ɡrɔ̃ˈmada/ (n)
aglomerado
  (astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;

gromnica /ɡrɔ̃mʲˈɲiʦ̑a/ (n)
cirio
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca święcona w dzień Matki Boskiej Gromnicznej, 2 lutego, tradycyjnie zapalana przy umierających, zmarłych oraz podczas niektórych uroczystości kościelnych, jak też podczas burzy dla odwrócenia piorunów; ; (zobacz) też gromnica w Encyklopedii staropolskiej

grono /ˈɡrɔ̃nɔ/ (n)
cacho
  (potocznie, potoczny) kilka, kilkanaście niedużych owoców na wspólnej szypułce

gronostaj /ɡrɔ̃ˈnɔstaj/ (n)
arminho
  (zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych;

grot /ɡrɔt/ (n)
ponta de flecha
  (wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;

grota /ˈɡrɔta/ (n)
gruta
  (geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groteskowy /ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ/ (adj)
grotesco
  podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

groźba /ˈɡrɔʑba/ (n)
ameaça
  zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.

grubodziób /ɡruˈbɔʥ̑up/ (n)
bico-grossudo
  (ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

grubość /ɡrˈubɔɕtɕ/ (n)
espessura
  wymiar w krótszej osi

gruby /ˈɡrubɨ/ (adj)
grosseiro
  (staropolski) wulgarny, prostacki, nieokrzesany, grubiański
grosso
  mający dużą grubość, średnicę
gordo, obeso
  otyły

gruczoł /ˈɡruʧ̑ɔw/ (n)
glândula
  (anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju;

grudzień /ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
dezembro, Dezembro
  dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grupa /ˈɡrupa/ (n)
grupo
  (chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
  zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze
  zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie

grupa krwi /ɡrˈupa krfˈi/ (n)
grupo sanguíneo
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grupa śmierci /ˈɡrupa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
grupo da morte
  (sport, sportowy) grupa w rozgrywkach, której drużyny/uczestnicy prezentują podobny, wysoki poziom i każdy z nich może być upatrywany w roli faworyta

grusza /ˈɡruʃa/ (n)
pereira
  (botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;

gruszka /ˈɡruʃka/ (n)
pera, pêra
  (spożywczy) owoc gruszy;

gruszkowaty /ˌɡruʃkɔˈvatɨ/ (adj)
piriforme
  przypominający kształtem gruszkę

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (adj)
georgiano
  dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (n)
georgiano
  język urzędowy Gruzji;

gruźlica /ɡruʑˈlʲiʦ̑a/ (n)
tuberculosis
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gryf /ɡrɨf/ (n)
grifo
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;

gryka /ˈɡrɨka/ (n)
sarraceno
  (botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

grymas /ˈɡrɨ̃mas/ (n)
careta
  wykrzywienie twarzy

grynszpan /ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn/ (n)
azinhavre
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;

grypa /ˈɡrɨpa/ (n)
gripe
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

gryzoń /ˈɡrɨzɔ̃ɲ/ (n)
roedor
  ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć /ɡrɨɕʨ̑/ (v)
morder
  zatapiać w czymś zęby

grzaniec /ɡʒˈaɲʲɛts/ (n)
quentão
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzane wino, często z przyprawami

grzbiet /ɡʒbʲjɛt/ (n)
dorso
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej

grzebać /ˈɡʒɛbaʨ̑/ (v)
enterrar
  chować zmarłego do grobu lub zajmować się grabarstwem
cavar, mexer
  rozgarniać, np. ziemię

grzebień /ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
pente
  (fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

grzech /ɡʒɛx/ (n)
pecado
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechotka /ɡʒɛˈxɔtka/ (n)
chocalho
  rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

grzechotnik /ɡʒɛˈxɔtʲɲik/ (n)
cascavel
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzeczność /ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
cortesia
  uprzejmy sposób zachowania

grzeczny /ˈɡʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
cortês, polido
  taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości

grzesznik /ˈɡʒɛʃʲɲik/ (n)
pecador
  ktoś, kto grzeszy

grzyb /ɡʒɨp/ /ˈɡʒɨbɨ/ (n)
cogumelo
  (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu
cogumelo, fungo
  owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
  (mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;

grzybica /ɡʒɨbʲˈitsa/ (n)
micose
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby

grzybobójczy /ˌɡʒɨbɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
fungicida
  taki, który zabija grzyby i zapobiega ich rozwojowi oraz pojawieniu się

grzywa /ˈɡʒɨva/ (n)
crina, juba
  (zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grzywka /ˈɡʒɨfka/ (n)
franja
  włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna /ɡʒˈɨvna/ (n)
multa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grób /ɡrup/ (n)
túmulo
  przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

guano /ɡuˈ<sup>w</sup>ãnɔ/ /ˈɡwãnɔ/ (n)
guano
  (rolnictwo, rolniczy) suche odchody ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz;

gubernator /ˌɡubɛrˈnatɔr/ (n)
governador
  (administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gubernatorstwo /ɡˌubɛrnatˈɔrstfɔ/ (n)
governo
  (administracja) prowincja zarządzana przez gubernatora

guma /ˈɡũma/ (n)
borracha
  rodzaj rozciągliwego tworzywa;

guma do żucia /ɡˈuma dɔ ʒˈutɕa/ (n)
chiclete, goma de mascar
  (spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka /ˈɡũmka/ (n)
borracha
  (szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

gupik /ɡˈupik/ (n)
barrigudinho
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Poecilia reticulata, gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;

guru /ˈɡuru/ (n)
guru
  (przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;

guwernantka /ɡˌuvɛrnˈantka/ (n)
governanta
  (dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach

guz /ɡus/ (n)
galo
  zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem

guziec /ˈɡuʑɛʦ̑/ (n)
facochero
  (zoologia, zoologiczny) przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

guzik /ˈɡuʑik/ (n)
botão
  (krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
  (potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gułag /ˈɡuwak/ (n)
gulag
  system obozów pracy przymusowej w ZSRR;

gwarancja /ɡvaˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
garantia
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad);
  poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś

gwatemalski /ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci/ (adj)
guatemalense
  odnoszący się do państwa Gwatemala

gwałcić /ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑/ (v)
estuprar
  zmuszać do stosunku płciowego
  (książkowy) naruszać siłą zasady lub normy

gwałt /ɡvawt/ (n)
estupro, violação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;
pressa
  pośpiech

gwałtowny /ɡvawˈtɔvnɨ/ (adj)
violento
  nagły, szybki
  o człowieku impulsywny, porywczy, burzliwy, żywiołowy, wybuchowy

gwelf /ɡvˈɛlf/ (n)
guelfa
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;

gwiazda /ˈɡvʲjazda/ (n)
estrela, astro
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;
estrela
  sławna osobistość w danym środowisku

gwiazda Dawida /ɡvʲˈazda davˈida/ (n)
estrela-de-davi
  (żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;

gwiazdozbiór /ɡvʲjazˈdɔzbʲjur/ (n)
constelação
  (astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwint /ɡvˈint/ (n)
rosca
  (technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek

gwintownik /ɡvʲĩnˈtɔvʲɲik/ (n)
torno
  narzędzie skrawające wieloostrzowe, służące do nacinania gwintów wewnętrznych;

gwizd /ɡvˈist/ (n)
apito
  wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór

gwizdać /ˈɡvʲizdaʨ̑/ (v)
assobiar
  wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwizdek /ˈɡvʲizdɛk/ (n)
apito
  nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwóźdź /ɡvuɕʨ̑/ (n)
prego, cravo
  podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gzyms /ɡzɨ̃ms/ (n)
cornija
  (architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

góra /ˈɡura/ (n)
montanha, monte, morro
  (geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;
topo
  wyżej znajdująca się część czegoś

góra lodowa /ˈɡura lɔˈdɔva/ (n)
icebergue
  olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

góral /ˈɡural/ (n)
monteiro
  człowiek pochodzący z gór;

góralek /ɡurˈalɛk/ (n)
damão, hirax
  (zoologia, zoologiczny) Hyrax, zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych

góralek przylądkowy /ɡurˈalɛk pʃˌɨlɔntkˈɔvɨ/ (n)
damão-do-cabo
  (zoologia, zoologiczny) Procavia capensis Pallas, ssak z rodziny góralkowatych zamieszkujący kontynent afrykański i tereny południowo-wschodniej Azji;

górnictwo /ɡurɲˈitstfɔ/ (n)
exploração de minas
  dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;

górnik /ˈɡurʲɲik/ (n)
mineiro
  pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin

górzysty /ɡuˈʒɨstɨ/ (adj)
montanhoso
  pełen gór, wzniesień, pokryty górami

gówno /ˈɡuvnɔ/ (n)
merda, bosta
  (wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego

gąbka /ˈɡɔ̃mpka/ (n)
esponja
  najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;

gągołek /ɡɔŋɡˈɔwɛk/ (n)
pato-de-touca-branca
  (ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański;

gąsienica /ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
lagarta
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
  (motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gąsior /ˈɡɔ̃w̃ɕɔr/ (n)
ganso
  (ornitologia, ornitologiczny) samiec gęsi

gęgawa /ɡɛ̃ŋˈɡava/ (n)
ganso-bravo
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;

gęsia skórka /ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka/ (n)
arrepio
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęstość zaludnienia /ˈɡɛ̃w̃stɔʑʥ̑ ˌzaludʲˈɲɛ̇̃ɲa/
densidade demográfica
  (statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;

gęsty /ˈɡɛ̃w̃stɨ/ (adj)
espesso
  (o włosach lub sierści) bujny
denso
  taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie
  (o płynach) skondensowany

gęś /ɡɛ̃j̃ɕ/ /ɡɛ̃w̃ɕ/ /ɡɛ̃ɕ/ (n)
gansa, ganso
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona
ganso, gansa
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

gładki /ˈɡwatʲci/ (adj)
liso
  mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości

gładko /ɡwˈatkɔ/ (adv)
suavemente
  bez nierówności

głaskać /ˈɡwaskaʨ̑/ (v)
acariciar
  łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głasnost /ˈɡwasnɔst/ (n)
glasnost
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;

głaz /ɡwas/ (n)
pedregulho
  (geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;

głodny /ˈɡwɔdnɨ/ (adj)
faminto, com fome
  czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głos /ɡwɔs/ (n)
voto
  decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
voz
  dźwięk wydawany przez istoty żyjące
  zdanie, osąd, opinia
  prawo / pozwolenie przemawiania
  zdolność wydawania dźwięku (1.1)

głosowanie /ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ/ (n)
votação
  wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować /ɡwɔˈsɔvaʨ̑/ (v)
votar
  oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głowa /ˈɡwɔva/ (n)
cabeça
  (anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;
  (przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś
  (botanika, botaniczny) pęd niektórych roślin, zwłaszcza kapusty
  (przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych)
pessoa
  (przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka

głowienka /ɡwɔˈvʲjɛ̃nka/ (n)
zarro
  (ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący;

głowonóg /ɡwɔvˈɔnuk/ (n)
cefalópode
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel gromady morskich mięczaków;

głośnik /ˈɡwɔɕɲik/ (n)
alto-falante, altifalante
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośno /ˈɡwɔɕnɔ/ (adv)
alto
  w sposób głośny, słyszalny, nie szeptem

głośny /ˈɡwɔɕnɨ/ (adj)
barulhento
  taki, który jest dobrze słyszalny

głuchoniemy /ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
surdo-mudo
  niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchota /ɡwuˈxɔta/ (n)
surdez
  utrata zdolności słyszenia;

głuchy /ˈɡwuxɨ/ (adj)
surdo
  niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu

głupawka /ɡwuˈpafka/ (n)
hilaridade
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) niekontrolowany napad śmiechu; stan bezmyślnej wesołości – często zaraźliwej

głupi /ˈɡwupʲi/ (adj)
tolo, estúpido
  niemądry, ograniczony intelektualnie

głupi jak but /ˈɡwupʲi ˈjaɡ ˈbut/ (adj)
burro como uma porta
  (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) bardzo, beznadziejnie głupi

głupiec /ˈɡwupʲjɛʦ̑/ (n)
louco
  osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna

głupota /ɡwuˈpɔta/ (n)
estupidez
  niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głuptak /ˈɡwuptak/ (n)
ganso-patola
  (ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych;

głuszec /ˈɡwuʃɛʦ̑/ (n)
tetraz-grande-das-serras
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głuszek /ˈɡwuʃɛk/ (n)
cia
  (ornitologia, ornitologiczny) (Emberiza cia) ptak z rodziny trznadlowatych;

głód /ɡwut/ (n)
fome
  (fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;

głóg /ɡwuk/ (n)
espinheiro
  (botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;

główka /ˈɡwufka/ (n)
cabeça
  (biologia, biologiczny) przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom

główny /ˈɡwuvnɨ/ (adj)
principal
  pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy

głęboki /ɡwɛ̃mˈbɔci/ (adj)
profundo
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu
fundo, profundo
  charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
  mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia

głęboko /ɡwɛ̃mˈbɔkɔ/ (adv)
profundamente
  daleko w głębi

głębokość /ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑/ (n)
profundeza
  odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

habilitacja /xˌabʲilitˈatsja/ (n)
habilitação
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;

habit /ˈxabʲit/ (n)
hábito
  ubiór zakonny;

habit nie czyni mnicha /ˈxabʲitʲ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲɲixa/ (proverb)
a barba não faz o filósofo
  wygląd zewnętrzny nie świadczy o wartości człowieka

habituacja /ˌxabʲituˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
habituação
  (fizjologia, fizjologiczny) stopniowe zanikanie reakcji na powtarzający się lub trwający bodziec;

haczyk /ˈxaʧ̑ɨk/ (n)
cilada
  trudny do zauważenia podstęp lub problem

hadron /ˈxadrɔ̃n/ (n)
hádron, hadrão
  (fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

hafn /xafn̥/ (n)
háfnio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haft /xaft/ (n)
bordado
  dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie;

haftować /xafˈtɔvaʨ̑/ (v)
bordar
  (rękodzieło, rękodzielniczy) (włókiennictwo) wyszywać igłą wzór na materiale

haggis /xˈaɡɡʲis/ (n)
haggis
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szkocka potrawa z podrobów baranich, zaszytych w owczym żołądku

hagiografia /xˌaɡʲɔɡrˈafja/ (n)
hagiografia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

hagiologia /xˌaɡʲɔlˈɔɡja/ (n)
hagiologia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literacko) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego

haiku /xaˈ<sup>j</sup>iku/ (n)
haiku
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

hak /xak/ (n)
gancho
  przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

halabarda /ˌxalaˈbarda/ (n)
alabarda
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halabardnik /xˌalabˈardɲik/ (n)
alabardeiro
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę

halibut /xaˈlʲibut/ (n)
hipoglosso
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halka /ˈxalka/ (n)
anágua
  (krawiectwo) część bielizny damskiej zakładana pod suknię lub spódnicę;

halucynacja /ˌxaluʦ̑ɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
alucinação
  (psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;

hamak /ˈxãmak/ (n)
rede
  podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburger /xãmˈburɡɛr/ (n)
hamburger, hambúrguer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hamburka /xambˈurka/ (n)
hamburguesa
  mieszkanka Hamburga; kobieta pochodząca z Hamburga

hamować /xãˈmɔvaʨ̑/ (v)
freiar
  zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

hamulec /xãˈmulɛʦ̑/ (n)
freio
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

handel /ˈxãndɛl/ (n)
comércio
  proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handel ludźmi /xˈandɛl lˈudʑmi/ (n)
tráfico de pessoas
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;

handicapizm /xˌandʲitsˈapizm/ (n)
capacitismo
  (socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

handlarz /ˈxãndlaʃ/ (n)
comerciante
  osoba zajmująca się drobnym handlem

handlowiec /xandlˈɔvʲɛts/ (n)
comerciante
  (handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem

hangar /ˈxãŋɡar/ (n)
hangar
  pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

haniebnie /xaɲʲˈɛbɲʲɛ/ (adv)
envergonhadamente
  zasługując na hańbę

haploidalny /xˌaplɔidˈalnɨ/ (adj)
haploide
  (biologia, biologiczny) mający tylko jeden garnitur chromosomowy

haplotyp /xaplˈɔtɨp/ (n)
haplótipo
  (biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;

happening /ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk/ (n)
happening
  (sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

harcerz /ˈxarʦ̑ɛʃ/ (n)
escoteiro
  (harcerski) członek harcerstwa, polskiej organizacji skautowej

hardware /xardvˈarɛ/ (n)
hardware
  (informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera

harem /ˈxarɛ̃m/ (n)
harém
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni;
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)

harfa /ˈxarfa/ (n)
harpa
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harfista /xarˈfʲista/ (n)
harpista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na harfie

harmider /xarmˈidɛr/ (n)
algazarra
  hałas w połączeniu z zamieszaniem

harmonijny /xˌarmɔɲˈijnɨ/ (adj)
harmonioso
  płynny, rytmiczny, melodyjny

harować /xaˈrɔvaʨ̑/ (v)
trabalhar como um burro de carga
  ciężko pracować

harpun /ˈxarpũn/ (n)
arpão
  miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

harówka /xaˈrufka/ (n)
labuta
  bardzo ciężka praca

has /xas/ (n)
hássio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

haszysz /ˈxaʃɨʃ/ (n)
haxixe
  narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło /ˈxaswɔ/ (n)
senha
  tajny wyraz lub ciąg znaków

hau /xaw/ (interjection)
au-au, ão-ão
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica /xawˈbʲiʦ̑a/ (n)
obus
  (wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

hawajski /xaˈvajsʲci/ (adj)
havaiano
  związany z Hawajami, dotyczący Hawajów

hawajski /xaˈvajsʲci/ (n)
havaiano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy na Hawajach

hazard /ˈxazart/ (n)
aposta
  (przenośnie, przenośnia) ryzyko
jogo de azar
  gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hazardzista /ˌxazarʲˈʥ̑ista/ (n)
jogador de azar
  człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas /ˈxawas/ (n)
barulho
  głośne, uciążliwe dźwięki;

hałaśliwie /xˌawaɕlˈivʲɛ/ (adv)
barulhentamente
  wywołując hałas

hałaśliwy /ˌxawaɕˈlʲivɨ/ (adj)
buliçoso, ruidoso
  powodujący hałas

heavy metal /xˈɛvi mˈɛtal/ (n)
heavy metal
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki);

heban /ˈxɛbãn/ (n)
ébano
  cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebanowy /xˌɛbanˈɔvɨ/ (adj)
ébano
  wykonany z hebanu, dotyczący hebanu
  głęboko czarny lub bardzo ciemny

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (adj)
hebraico, hebreu
  związany z Hebrajczykami

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (n)
hebreu, hebraico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hedonista /xˌɛdɔɲˈista/ (n)
hedonista
  zwolennik hedonizmu

hedonistyczny /xˌɛdɔɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
hedónico
  właściwy hedonizmowi lub/i hedonistom

hedonizm /xɛdˈɔɲizm/ (n)
hedonismo
  (filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia

hegemonia /ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
hegemonia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

hej /xɛj/ (interjection)
e aí
  zwrócenie czyjejś uwagi

heksan /ˈxɛksãn/ (n)
hexano
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz;

hektar /ˈxɛktar/ (n)
hectare
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hektolitr /xɛktˈɔlitr/ (n)
hectolitro
  (jednostka miary) jednostka objętości równa 100 litrom

hel /xɛl/ (n)
hélio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

helio- /ˈxɛlʲjɔ/
helio-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym

heliofizyka /ˌxɛlʲjɔˈfʲizɨka/ (n)
heliofísica
  (astronomia, astronomiczny) dział astrofizyki badający Słońce i heliosferę;

hellenistyczny /ˌxɛlːɛ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
helenístico
  dotyczący hellenizmu

helleński /xɛllˈɛɲski/ (adj)
helénico
  związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów

hematyt /xɛmˈatɨt/ (n)
hematita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemo- /ˈxɛ̃mɔ/
hemo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z krwią

hemodynamika /xˌɛmɔdɨnˈamikˌa/ (n)
hemodinâmica
  (medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych

hemofilia /xˌɛmɔfˈilja/ (n)
hemofilia
  (medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofiliczny /xˌɛmɔfilˈitʃnɨ/ (adj)
hemofílico
  związany z hemofilią, dotyczący hemofilii

hemofobia /xˌɛmɔfˈɔbja/ (n)
hematofobia, hemofobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hemoglobinuria /xˌɛmɔɡlˌɔbʲinˈurja/ (n)
hemoglobinúria
  (medycyna, medyczny) schorzenie, w którym wolna hemoglobina przedostaje się do moczu;

hemoliza /ˌxɛ̃mɔˈlʲiza/ (n)
hemólise
  (biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów;

henna /ˈxɛ̃nːa/ (n)
hena
  (biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;

henr /xɛ̃nr/ (n)
henry
  jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;

hentai /ˈxɛ̃ntaj/ (n)
hentai
  (sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne;

heparyna /ˌxɛpaˈrɨ̃na/ (n)
heparina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

hepatotoksyczność /xˌɛpatˌɔtɔksˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
hepatotoxicidade
  cecha substancji chemicznej polegająca na zdolności zaburzania funkcji lub uszkadzania komórek wątroby albo całej wątroby

heptagram /xɛptˈaɡram/ (n)
septograma
  (geometria) figura w kształcie regularnej siedmioramiennej gwiazdy

heptan /ˈxɛptãn/ (n)
heptano
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz;

heptarchia /xɛptˈarhja/ (n)
heptarquia
  (historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii

heraldyka /xɛrˈaldɨkˌa/ (n)
heráldica
  nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb /xɛrp/ (n)
brasão, brasão de armas
  (heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe
  (heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;

herbaciarnia /ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa/ (n)
casa de chá
  (gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty

herbata /xɛrˈbata/ (n)
chá
  napój, napar z suszu (1.2);
  susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3)
  wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2);

herbatnik /xɛrˈbatʲɲik/ (n)
bolacha
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;

herbicyd /xɛrˈbʲiʦ̑ɨt/ (n)
herbicida
  (biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;

herc /xɛrʦ̑/ (n)
hertz
  (fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz;

herezja /xɛˈrɛzʲja/ (n)
heresia
  (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;

herezjarcha /xˌɛrɛzjˈarxa/ (n)
heresiarca
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;

hermafrodyta /xˌɛrmafrɔdˈɨta/ (n)
ambivalente
  (biologia, biologiczny) osobnik wytwarzający gamety zarówno męskie, jak i żeńskie

hermeneuta /xˌɛrmɛnˈɛwta/ (n)
hermeneuta
  naukowiec zajmujący się hermeneutyką, jako dziedziną filologii

hermeneutyka /xˌɛrmɛnˈɛwtɨkˌa/ (n)
hermenêutica
  (językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) sztuka objaśniania tekstów literackich;

heroiczny /xˌɛrɔˈitʃnɨ/ (adj)
heróico
  (książkowy) pełen odwagi i poświęcenia

heroina /ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
heroína, cavalo
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

heroizm /xɛrˈɔizm/ (n)
heroísmo
  postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.

herpetologia /ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja/ (n)
herpetologia
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

heterogeniczny /xˌɛtɛrˌɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
heterogênea
  (chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych
  (książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze
  (chemia, chemiczny), (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz

heterogenny /xˌɛtɛrɔɡˈɛnnɨ/ (adj)
heterogéneo
  zawierający elementy niejednorodne

heteroseksualizm /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
heterossexualidade
  odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej

heteroseksualność /xˌɛtɛrˌɔsɛksuˈalnɔɕtɕ/ (n)
heterossexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) cecha tego, co heteroseksualne; cecha tych, którzy są heteroseksualni

heteroseksualny /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
heterossexual
  odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

hetman /ˈxɛtmãn/ (n)
hétmane
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy dowódca wojsk Polski i Litwy;
rainha
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

hetycki /xɛtˈɨtski/ (adj)
hitita
  (starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii

hetycki /xɛtˈɨtski/ (n)
hitita
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

heurystyczny /xˌɛwrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
heurístico
  związany z heurystyką; oparty na heurystyce

heurystyka /xɛwˈrɨstɨka/ (n)
heurística
  (logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;

hełm /xɛwm/ (n)
capacete
  zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hiacynt /ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt/ (n)
jacinto
  (botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;

hidżab /ˈxʲiʤ̑ap/ (n)
hijab
  rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;

hiena /ˈxʲjɛ̃na/ (n)
hiena
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hierarchia /xʲjɛˈrarxʲja/ (n)
hierarquia
  układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

hierarchizacja /xjˌɛrarçizˈatsja/ (n)
hierarquização
  uporządkowanie elementów czegoś według pewnej hierarchii

hieroglif /xʲjɛˈrɔɡlʲif/ (n)
hieróglifo
  starożytne egipskie pismo obrazkowe;

higiena /xʲiˈɟɛ̃na/ (n)
higiene
  dbanie o czystość ciała

higieniczny /çˌiɡjɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
higiênico, sanitário
  zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

higroskopijność /ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑/ (n)
higroscopia
  podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci;

higroskopijny /çˌiɡrɔskɔpˈijnɨ/ (adj)
higroscópico
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej

hindi /ˈxʲĩndʲi/ (n)
hindi
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduizm /xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥/ (n)
hinduísmo
  (teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hiobowa wieść /xʲjɔˈbɔva ˈvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
notícia
  zła, tragiczna, okropna, przerażająca wiadomość czy informacja

hip hip hurra /çˈip çˈip xˈura/ (interjection)
hip hip hurra
  okrzyk wyrażający entuzjazm lub euforię

hiperbola /ˌxʲipɛrˈbɔla/ (n)
hipérbole
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;

hiperestezja /ˌxʲipɛrɛˈstɛzʲja/ (n)
hiperestesia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość;

hipergamia /çˌipɛrɡˈamja/ (n)
hipergamia
  dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków

hiperlipidemia /çˌipɛrlˌipidˈɛmja/ (n)
hiperlipidemia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;

hiperonim /ˌxʲipɛrˈɔ̃ɲĩm/ (n)
hiperónimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;

hiperrzeczywistość /çˌipɛrʒˌɛtʃɨvˈistɔɕtɕ/ (n)
hiper-realidade
  (filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;

hipersomnia /çˌipɛrsˈɔmɲʲa/ (n)
hipersonia
  (medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;

hipertermia /ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja/ (n)
hipertermia
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;

hiperwitaminoza /çˌipɛrvˌitaminˈɔza/ (n)
hipervitaminose
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych wywołany nadmiarem niektórych witamin w organizmie;

hipnotyczny /çˌipnɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
hipnótico
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) związany z hipnozą

hipnotyzować /çˌipnɔtɨzˈɔvatɕ/ (v)
hipnotizar
  wprowadzać kogoś w hipnozę

hipnoza /xʲipˈnɔza/ (n)
hipnose
  wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen

hipoalergiczny /ˌxʲipɔalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
hipoalergénico
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii

hipochondria /çˌipɔxˈɔndrja/ (n)
hipocondria
  (medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipochondryczny /ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ/ (adj)
hipocondríaco
  związany z hipochondrią lub hipochondrykami

hipodrom /çipˈɔdrɔm/ (n)
hipódromo
  (architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta

hipoglikemia /çˌipɔɡlikˈɛmja/ (n)
hipoglicemia
  (medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokorystyk /çˌipɔkɔrˈɨstɨk/ (n)
hipocorístico
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz pieszczotliwy;

hipokryta /ˌxʲipɔˈkrɨta/ (n)
hipócrita
  osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa

hipokryzja /ˌxʲipɔˈkrɨzʲja/ (n)
hipocrisia
  (psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipomania /ˌxʲipɔ̃ˈmãɲja/ (n)
hipomania
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie charakteryzujące się wzmożoną aktywnością

hiponim /xʲiˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
hipónimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;

hipopotam /ˌxʲipɔˈpɔtãm/ (n)
hipopótamo
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipoteka /ˌxʲipɔˈtɛka/ (n)
hipoteca
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipotetyczny /çˌipɔtɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
hipotético
  oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipster /ˈxʲipstɛr/ (n)
hipster
  przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, związanej z fascynacją kulturą murzyńską, egzotycznymi religiami i jazzem

hirsutyzm /xʲirˈsutɨsm̥/ (n)
hirsutismo
  (medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet;

histerektomia /çˌistɛrɛktˈɔmja/ (n)
histerectomia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy;

histereza /ˌxʲistɛˈrɛza/ (n)
histerese
  zjawisko zależności aktualnego stanu układu od stanów w poprzedzających chwilach;

histeria /xʲiˈstɛrʲja/ (n)
histeria
  (psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie;

histeryczny /çˌistɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
histérico
  właściwy histerii

histogram /xʲiˈstɔɡrãm/ (n)
histograma
  (matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;

histologia /çˌistɔlˈɔɡja/ (n)
histologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

histologiczny /çˌistɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
histológico
  (biologia, biologiczny) związany z histologią, dotyczący histologii

historia /xʲiˈstɔrʲja/ (n)
história, conto
  krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia
história
  nauka zajmująca się badaniem przeszłości;

historiozofia /ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja/ (n)
filosofia da história
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;

historycznie /ˌxʲistɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
historicamente
  w dawnych czasach, ujmując określoną historię
  w sposób charakterystyczny dla odległych czasów

historyczny /ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
histórico
  związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk /xʲiˈstɔrɨk/ (n)
historiador
  specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów

hiszpanka /xʲiʃˈpãnka/ (n)
gripe espanhola
  (potocznie, potoczny) groźna dla życia odmiana grypy, która w latach 1918-1919 wywołała pandemię;

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (adj)
espanhol
  nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (n)
espanhol, castelhano
  romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hit /xʲit/ (n)
hit
  przedmiot cieszący się dużą popularnością

hitleryzm /xʲiˈtlɛrɨsm̥/ (n)
hitlerismo
  (historia, historyczny, historycznie) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu

hmm /xm̥m/ (interjection)
hmm
  …sygnalizujący namysł

hobbit /ˈxɔbbʲit/ (n)
hobbit
  (fantasy) (literacko) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;

hobby /ˈxɔbbʲi/ (n)
hobby
  pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie

hodować /xɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
criar
  zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania

hojność /xˈɔjnɔɕtɕ/ (n)
generosidade
  cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni

hojny /ˈxɔjnɨ/ (adj)
generoso
  (książkowy) udzielający czegoś, obdarzający czymś chętnie i obficie

hokej /ˈxɔkɛj/ (n)
hóquei
  (sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie /ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ/ (n)
hóquei no gelo
  (sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (adj)
holandês
  związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (n)
holandês
  główny język Holandii;

holm /xɔlm/ (n)
hólmio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

holocen /xɔˈlɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
Holoceno
  (geologia, geologiczny) najmłodsza epoka dziejów Ziemi;

holoceński /xˌɔlɔtsˈɛɲski/ (adj)
holoceno
  (geologia, geologiczny) związany z holocenem, dotyczący holocenu

holować /xɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
rebocar
  ciągnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa własnego napędu

holownik /xɔˈlɔvʲɲik/ (n)
rebocador
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;

homar /ˈxɔ̃mar/ (n)
lagosta
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homeopatia /ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja/ (n)
homeopatia
  leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeopatyczny /xˌɔmɛˌɔpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
homeopático
  związany z homeopatią, właściwy homeopatii

homeostaza /ˌxɔ̃mɛɔˈstaza/ (n)
homeostasia, omeostase
  zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu

homiletyczny /xˌɔmilɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
homilético
  związany z homiletyką, dotyczący homiletyki

homiletyka /xˌɔmilˈɛtɨkˌa/ (n)
homilética
  (teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań;

homilia /xɔmˈilja/ (n)
homília
  tekst wygłoszonej (1.1)
  w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;

homofobia /ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja/ (n)
homofobia
  silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów;

homogamia /xˌɔmɔɡˈamja/ (n)
homogamia
  (biologia, biologiczny) wybieranie partnera podobnego fenotypowo do wybierającego
  (socjologia, socjologiczny) dobieranie się podobnych typów w doborze małżeńskim

homonim /xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm/ (n)
homónimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu

homoseksualizm /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
homossexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualność /xˌɔmɔsˌɛksuˈalnɔɕtɕ/ (n)
homossexualidade
  (seksuologia, seksuologiczny) cecha tego, co homoseksualne; cecha tych, którzy są homoseksualni

homoseksualny /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
homossexual
  związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

honor /ˈxɔ̃nɔr/ (n)
honra
  czyjeś poczucie godności

hoplita /xɔˈplʲita/ (n)
hoplita
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;

horda /ˈxɔrda/ (n)
horda
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich

hormon /ˈxɔrmɔ̃n/ (n)
hormona
  (biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

hormonozależny /ˌxɔrmɔ̃nɔzaˈlɛʒnɨ/ (adj)
hormonodependente
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zależny od poziomu hormonów w organizmie

horoskop /xɔˈrɔskɔp/ (n)
horóscopo
  opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

horror /ˈxɔrːɔr/ (n)
horror
  (przenośnie, przenośnia) straszne zdarzenie, dramatyczna sytuacja, uciążliwe okoliczności

hortensja /xɔrˈtɛ̃w̃sʲja/ (n)
hortênsia
  (botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)

horyzont /xɔˈrɨzɔ̃nt/ (n)
horizonte
  linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;

horyzont zdarzeń /xɔrˈɨzɔnd zdˈaʒɛɲ/ (n)
horizonte de eventos
  (astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;

hosanna /xɔsˈanna/ (interjection)
hosana
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;

hospicjum /xɔspˈitsjum/ (n)
cuidados paliativos
  zakład świadczący opiekę ludziom nieuleczalnie chorym bądź umierającym

hospitalizacja /ˌxɔspʲitalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
hospitalização
  umieszczenie pacjenta w szpitalu

hospodar /xɔspˈɔdar/ (n)
hospodar
  (historia, historyczny, historycznie) (administracja) urząd władców Mołdawii, Wołoszczyzny i innych państw słowiańskich

hostel /xˈɔstɛl/ (n)
albergue
  tani hotel, o niższym standardzie

hostia /ˈxɔstʲja/ (n)
hóstia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;

hotel /ˈxɔtɛl/ (n)
hotel
  (hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hrabia /ˈxrabʲja/ (n)
conde
  tytuł szlachecki;

hrabina /xraˈbʲĩna/ (n)
condessa
  żona hrabiego

hrabstwo /ˈxrapstfɔ/ (n)
condado
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego;
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych

hrywna /ˈxrɨvna/ (n)
grivna
  (jednostka monetarna) waluta Ukrainy;

hulajnoga /ˌxulajˈnɔɡa/ (n)
patinete
  prosty pojazd złożony z dwóch lub trzech kół, kierownicy i miejsc na nogi

humanista /ˌxũmãˈɲista/ (n)
humanista
  przedstawiciel humanizmu

humanizm /xumˈaɲizm/ (n)
humanismo
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie
  postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością

humanoidalny /xˌumanˌɔidˈalnɨ/ (adj)
humanoide
  mający cechy ludzkie

humerał /xumˈɛraw/ (n)
amicto
  (kościelny) element stroju liturgicznego w katolicyzmie w formie płóciennej chusty;

hummus /xˈummus/ (n)
homus, húmus, hommos
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor /ˈxũmɔr/ (n)
humor
  zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości
  chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry

humorystyczny /xˌumɔrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
humorístico
  dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy

humus /ˈxũmus/ (n)
humo, húmus
  (ekologia, ekologiczny) (geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;

huragan /xuˈraɡãn/ (n)
furacão
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

hurtowy /xurtˈɔvɨ/ (adj)
atacado
  (handel, handlowy) kupowany i sprzedawany na dużą skalę, po niższej cenie niż w handlu detalicznym

hurysa /xurˈɨsa/ (n)
huri
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;

husytyzm /xuˈsɨtɨsm̥/ (n)
hussismo
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch religijny i polityczny, odłam protestantyzmu zapoczątkowany w XV w.;

hutnik /ˈxutʲɲik/ (n)
metalurgista
  (zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik huty metalu pracujący przy piecu

huzar /xˈuzar/ (n)
hussardo
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej;

huśtawka /xuɕˈtafka/ (n)
balanço
  przyrząd do bujania dzieci;

hydrant /ˈxɨdrãnt/ (n)
hidrante
  urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;

hydrauliczny /ˌxɨdrawˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
hidráulico
  zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą

hydraulik /xɨˈdrawlʲik/ (n)
encanador
  robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydraulika /xɨdrˈawlikˌa/ (n)
hidráulica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;

hydrobiologia /ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
hidrobiologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się organizmami wodnymi;

hydrochinon /xˌɨdrɔçˈinɔn/ (n)
hidroquinona
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący;

hydroliza /ˌxɨdrɔˈlʲiza/ (n)
hidrólise
  (chemia, chemiczny) rozkład substancji chemicznych pod wpływem wody;

hydrologia /ˌxɨdrɔˈlɔɟja/ (n)
hidrologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydroponika /ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika/ (n)
hidroponia
  bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;

hydrostatyka /ˌxɨdrɔˈstatɨka/ (n)
hidrostática
  nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

hymenopterologia /xɨ̃ˈmɛ̃nɔˌptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
himenopterologia
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o błonkówkach;

hymn /xɨ̃mn/ (n)
hino
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

i /i/ (conjunction)
e
  …łączący słowa i zdania równorzędne
  …uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach)

i tak dalej /i tˈaɡ dˈalɛj/ (adv)
et cetera, e por aí fora
  wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

i/lub /i‿ˈlup/ (conjunction)
e/ou
  łącznik pomiędzy warunkami, które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie

iberyjski /ˌibɛrˈɨjski/ (adj)
ibérico
  (geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Iberią na Kaukazie

ibis /ˈibʲis/ (n)
íbis
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae;

ibuprofen /ˌibuprˈɔfɛn/ (n)
ibuprofeno
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego

ich /ix/ (pronoun)
deles
  3. (osoba) lm

ichtiologia /ˌixtʲjɔˈlɔɟja/ (n)
ictiologia
  (zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

id /it/ (n)
id
  (psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)

idea /iˈdɛa/ (n)
idéia
  myśl przewodnia;
  pomysł

idealny /ˌidɛˈalnɨ/ (adj)
ideal
  taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny

ideał /idˈɛaw/ (n)
ideal
  doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień

identyfikować /ˌidɛntˌɨfikˈɔvatɕ/ (v)
identificar
  ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest

ideogram /ˌidɛˈɔɡrãm/ (n)
ideograma
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

ideolog /ˌidɛˈɔlɔk/ (n)
ideólogo
  twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologia /ˌidɛɔˈlɔɟja/ (n)
ideologia
  system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

ideologicznie /ˌidɛˌɔlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
ideologicamente
  w sposób dotyczący ideologii

ideologiczny /ˌidɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ideológica
  związany z ideologią, mający cechy ideologii

idiom /ˈidʲjɔ̃m/ (n)
expressão idiomática
  (przestarzałe, przestarzały) (rzadki, rzadko używany) mowa, narzecze
  wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;

idiopatyczny /ˌidjɔpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
idiopático
  (medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

idiosynkratyczny /ˌidjɔsˌɨŋkratˈɨtʃnɨ/ (adj)
idiossincrásico
  związany z idiosynkrazją

idiosynkrazja /ˌidjɔsɨŋkrˈazja/ (n)
idiossincrasia
  (psychologia, psychologiczny) czyjś indywidualny sposób spostrzegania, doświadczania i reakcji na pewną zwyczajną sytuację

idiotyczny /ˌidʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
idiótico
  (pospolicie) nieprzemyślany, bezmyślny, głupi

ido /ˈidɔ/ (n)
ido
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

idol /ˈidɔl/ (n)
ídolo
  osoba, którą się podziwia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bóstwa

idy /ˈidɨ/ (n)
idos
  (historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;

idylla /idˈɨlla/ (n)
idílio
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi

iglica /iɡˈlʲiʦ̑a/ (n)
agulha
  (architektura, architektoniczny) długi, wąski stożek zwieńczający wieżę

igloo /ˈiɡlu/ /ˈiɡlɔ/ (n)
iglu
  kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu;

ignorancja /ˌiɡnɔˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
ignorância
  brak wiedzy na jakiś ważny temat

ignorować /ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
ignorar
  pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem /ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m/ (idiom)
brincar com o fogo
  niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igła /ˈiɡwa/ (n)
agulha
  (krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych
  (technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej

ikona /iˈkɔ̃na/ (n)
ícone
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;

ikra /ˈikra/ (n)
ova
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb

ile /ˈilɛ/ (interrogativePronoun)
quanto
  używany do pytania o wielkość

ile /ˈilɛ/ (pronoun)
quanto
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś

ileostomia /ˌilɛɔstˈɔmja/ (n)
ileostomia
  (medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie cienkim;

iloczyn /iˈlɔʧ̑ɨ̃n/ (n)
produto
  (matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz /iˈlɔras/ (n)
quociente
  (matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy /ˌilɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
quantitativo
  dotyczący ilości

ilość /ˈilɔɕʨ̑/ (n)
quantidade, número
  liczba określająca objętość lub masę;

ilustrator /ˌiluˈstratɔr/ (n)
desenhador, ilustrador
  osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami

ilustrować /ˌilustrˈɔvatɕ/ (v)
ilustrar
  opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem

iluzja /ilˈuzja/ (n)
ilusão
  (psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

iluzoryczny /ˌiluzɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ilusório
  złudny, pozorny

imadło /ĩˈmadwɔ/ (n)
morsa
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imam /ˈĩmãm/ (n)
imã, imame, imam, imamo
  uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

imbecyl /ĩmˈbɛʦ̑ɨl/ (n)
imbecil
  (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie) (obraźliwie) głupek

imbir /ˈĩmbʲir/ (n)
gengibre
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imiennik /ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik/ (n)
xará, tocaio
  ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imiesłów /ĩˈmʲjɛswuf/ (n)
particípio
  (gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imigracja /ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
imigração
  napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrant /ĩˈmʲiɡrãnt/ (n)
imigrante
  osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imitować /ˌĩmʲiˈtɔvaʨ̑/ (v)
imitar
  naśladować coś lub kogoś

imię /ˈĩmʲjɛ/ (n)
nome
  imię (1.1) i nazwisko
nome, nome de batismo
  indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp.;

immoralizm /ˌĩmːɔˈralʲism̥/ (n)
imoralismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny dopuszczający jedynie kryteria pozamoralne jako podstawę wszelkich ocen, kwestionujący istniejące systemy etyczne i wzorce moralne
  nieuznawanie norm moralnych

immoralny /ˌĩmːɔˈralnɨ/ (adj)
imoral
  niepowiązany z jakimikolwiek normami moralnymi lub niezgodny z nimi

immunologia /ˌimmunɔlˈɔɡja/ (n)
imunologia
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

immunoterapia /ˌimmunˌɔtɛrˈapja/ (n)
imunoterapia
  (medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;

impala /ĩmˈpala/ (n)
impala
  (zoologia, zoologiczny) Aepyceros melampus, gatunek afrykańskiej antylopy;

impeachment /ˌimpɛˈaxmɛnt/ (n)
destituição
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;

imperator /ˌĩmpɛˈratɔr/ (n)
imperator
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy

imperialistyczny /ˌimpɛrjˌalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
imperialista
  dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata

imperializm /ˌimpɛrjˈalizm/ (n)
imperialismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

imperialny /ˌimpɛrjˈalnɨ/ (adj)
imperial
  dotyczący imperium, charakterystyczny dla imperium

imperium /ĩmˈpɛrʲjũm/ (n)
império
  wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje

implant /ˈĩmplãnt/ (n)
implante
  ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;

implementacja /ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
implementação
  (publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie;

imponujący /ˌimpɔnujˈɔntsɨ/ (adj)
impressionante, impressivo
  wzbudzający uznanie i zachwyt

importować /ˌimpɔrtˈɔvatɕ/ (v)
importar
  (handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

impotencja /ˌĩmpɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
impotência
  (medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;

impresjonista /ˌimprɛsjɔɲˈista/ (n)
impressionista
  (sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

impresjonizm /ˌimprɛsjˈɔɲizm/ (n)
impressionismo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

improwizować /ˌimprɔvizˈɔvatɕ/ (v)
improvisar
  prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

inaczej /ĩˈnaʧ̑ɛj/ (adv)
de outra forma/maneira
  w innym przypadku

inauguracja /ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja/ (n)
inauguração
  (podniośle) uroczyste rozpoczęcie

ind /ĩnt/ (n)
índio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indeterminizm /ˌindɛtɛrmˈiɲizm/ (n)
indeterminismo
  (filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

indiański /ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
indiano, indígena
  związany z Indianami, dotyczący Indian

indoeuropejski /ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
indo-europeu
  (językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indoktrynacja /ˌĩndɔktrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
doutrinação
  natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei;

indoktrynować /ˌindɔktrɨnˈɔvatɕ/ (v)
doutrinar
  (książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię

indolencja /ˌĩndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
indolência
  (książkowy) bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację

indonezyjski /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (adj)
indonésio
  odnoszący się do państwa Indonezja

industrialny /ˌindustrjˈalnɨ/ (adj)
industrial
  związany z industrializacją, dotyczący industrializacji

indygo /indˈɨɡɔ/ (n)
anil
  kolor ciemnobłękitny

indygokarmin /ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn/ (n)
carmim de índigo, índigo-carmim
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;

indyjski /ĩnˈdɨjsʲci/ (adj)
indiano
  związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk /ˈĩndɨk/ (n)
peru
  (ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualizm /ˌindɨvˌiduˈalizm/ (n)
individualismo
  poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów

indywidualny /ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
individual
  osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny
  właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

infant /ˈĩnfãnt/ (n)
infante
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;

infekcja /ĩnˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
infeccionamento
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

infiltracja /ˌĩnfʲilˈtraʦ̑ʲja/ (n)
infiltração
  przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego

inflacja /ĩnˈflaʦ̑ʲja/ (n)
inflação
  (ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

informacja /ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
informação
  poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informatyk /ˌĩnfɔrˈmatɨk/ (n)
cientista da computação
  człowiek zajmujący się zawodowo informatyką

informatyka /ˌĩnfɔrˈmatɨka/ (n)
informática, computação
  nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

informować /ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑/ (v)
informar
  przekazywać wiadomość i objaśniać

infrastruktura /ˌĩnfrastrukˈtura/ (n)
infraestrutura
  podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

inguski /iŋɡˈuski/ (n)
língua ingush
  (językoznawstwo, językoznawczy) język inguski;

inhibitor /ˌĩnxʲiˈbʲitɔr/ (n)
inibidor
  (chemia, chemiczny) substancja zwalniająca lub hamująca reakcję chemiczną;

inicjalizować /ˌĩɲiʦ̑ʲjalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
inicializar
  nadawać czemuś stan początkowy; rozpoczynać coś

iniekcja /iɲʲˈɛktsja/ (n)
injeção
  (medycyna, medyczny) zastrzyk

inklinacja /ˌiŋklinˈatsja/ (n)
inclinação
  (fizyka, fizyczny) nachylenie, kąt nachylenia

inkubator /ˌĩŋkuˈbatɔr/ (n)
incubadora
  (medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;

inkunabuł /ˌĩŋkũˈnabuw/ (n)
incunábulo
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

inkwizycja /ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
Inquisição
  (historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

innowacja /ˌinnɔvˈatsja/ (n)
inovação
  proces wprowadzenia czegoś nowego, ulepszania czegoś

inny /ˈĩnːɨ/ (adj)
diferente
  odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle
  w użyciu rzeczownikowym ktoś inny (2.1), coś innego

inny /ˈĩnːɨ/ (indefinitePronoun)
outro
  nie ten, jakiś odmienny

innymi słowy /ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ/
em outras palavras
  inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach

inozytol /ˌinɔzˈɨtɔl/ (n)
inositol
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

inspirować /ˌinspirˈɔvatɕ/ (v)
inspirar, instigar
  dostarczać natchnienia

instalacja /ˌĩw̃staˈlaʦ̑ʲja/ (n)
instalação
  (sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;
  (technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów
  (technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość

instalator /ˌinstalˈatɔr/ (n)
instalador
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy instalujący oprogramowanie i przygotowywujący go do użytkowania
  (technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację

instalować /ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑/ (v)
instalar
  (informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał
  montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach
instalar-se
  (potocznie, potoczny) wprowadzać się do nowego mieszkania, pokoju itp., urządzać się

instrument /ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt/ (n)
instrumento
  (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny

instrument muzyczny /instrˈumɛnt muzˈɨtʃnɨ/ (n)
instrumento musical
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instrumentalny /ˌinstrumɛntˈalnɨ/ (adj)
instrumental
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu

instynkt /ˈĩw̃stɨ̃ŋkt/ (n)
instinto
  wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji

instynktowny /ˌĩw̃stɨ̃ŋkˈtɔvnɨ/ (adj)
instintivo
  (przymiotnik) od: instynkt

instytut /ĩw̃ˈstɨtut/ (n)
instituto
  nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

insulina /ˌĩw̃suˈlʲĩna/ (n)
insulina
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;

insulinooporność /ˌĩw̃sulʲĩnɔːˈpɔrnɔɕʨ̑/ (n)
resistência à insulina
  (medycyna, medyczny) zaburzenie homeostazy glukozy polegające na zmniejszeniu czułości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i innych tkanek organizmu na insulinę;

insynuacja /ˌinsɨnuˈatsja/ (n)
insinuação
  osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji

intarsja /ĩnˈtarsʲja/ (n)
intársia
  (sztuka) metoda zdobnicza polegająca na zdobieniu przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna;

integracja /ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
integração
  połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

intelekt /ĩnˈtɛlɛkt/ (n)
intelecto
  zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia

intelektualista /ˌintɛlˌɛktualˈista/ (n)
intelectual
  człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe;

intelektualizm /ˌintɛlˌɛktuˈalizm/ (n)
intelectualismo
  pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym

inteligencja /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
inteligência
  sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligentny /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ/ (adj)
inteligente
  odznaczający się inteligencją

intencja /ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
intenção
  chęć, zamiar

intencjonalny /ˌĩntɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
intencional
  stanowiący intencję, mający coś na celu

intensywność /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɔɕʨ̑/ (n)
intensidade
  stopień nasycenia czegoś; natężenie

interakcja /ˌĩntɛrˈakʦ̑ʲja/ (n)
interação
  wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń

interaktywny /ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ/ (adj)
interativo
  (książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła

intercyza /ˌĩntɛrˈʦ̑ɨza/ (n)
acordo pré-nupcial
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej

interesujący /ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
interessante
  ciekawy, zajmujący

interfejs /ĩnˈtɛrfɛjs/ (n)
interface
  (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat
  (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu
  (technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;

interfejs użytkownika /ĩnˈtɛrfɛjs ˌuʒɨtkɔvʲˈɲika/ (n)
interface de usuário
  (informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;

interferencja /ˌintɛrfɛrˈɛntsja/ (n)
interferência
  (fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

interkom /intˈɛrkɔm/ (n)
interfone
  system łączności wewnętrznej zwłaszcza pojazdu albo budynku

interlingua /ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva/ (n)
interlíngua
  międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

internacjonalizm /ˌintɛrnˌatsjɔnˈalizm/ (n)
internacionalismo
  współpraca, solidarność międzynarodowa

internauta /ˌĩntɛrˈnawta/ (n)
internauta
  użytkownik Internetu

interpretacja /ˌĩntɛrprɛˈtaʦ̑ʲja/ (n)
interpretação
  wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie;

interpretacyjny /ˌintɛrprˌɛtatsˈɨjnɨ/ (adj)
interpretativo
  dotyczący interpretacji

interseksualizm /ˌĩntɛrsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
intersexualidade
  (anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci

interwencja /ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
intervenção
  wejście pomiędzy, mieszać się do czegoś aby osiągnąć zamierzony cel

interwencjonizm /ˌĩntɛrvɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
intervencionismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa

intonacja /ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
entonação
  (językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym;

introdukcja /ˌĩntrɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
introdução
  wstęp, przedstawienie czegoś, początek

introligator /ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr/ (n)
encadernador
  (drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;

intronizacja /ˌintrɔɲizˈatsja/ (n)
entronização
  wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego

intruz /ˈintrus/ (n)
intruso
  człowiek niemile widziany w danym miejscu

intryga /ĩnˈtrɨɡa/ (n)
intriga
  chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu

intuicja /ˌĩntuˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲja/ (n)
intuição
  (filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania
  (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania
  (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;

intuicyjny /ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
intuitivo
  wynikający z intuicji, osiągnięty za pomocą intuicji

intymność /intˈɨmnɔɕtɕ/ (n)
intimidade
  cecha tego, co jest intymne, osobiste; osobisty charakter czegoś

intymny /ĩnˈtɨ̃mnɨ/ (adj)
íntimo
  mocno osobisty

inulina /ˌinulˈina/ (n)
inulina
  (biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;

inwazyjny /ˌinvazˈɨjnɨ/ (adj)
invasivo
  (medycyna, medyczny) dotyczący badania lub zabiegu wiążącego się z ingerencją w organizm

inwersja /invˈɛrsja/ (n)
inversão
  odwrócenie naturalnej lub zwyczajnej kolejności w czymś

inwestor /ĩnˈvɛstɔr/ (n)
investidor
  (ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestować /ˌĩnvɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
investir
  dokonywać inwestycji

inwestycja /ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja/ (n)
investimento
  (ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inwigilacja /ˌĩnvʲiɟiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
vigilância
  tajna obserwacja kogoś lub tajny nadzór nad kimś;

inżynier /ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr/ (n)
engenheiro
  człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

inżynieria /ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja/ (n)
engenharia
  nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

iperyt siarkowy /iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
gás mostarda
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;

iracki /iˈraʦ̑ʲci/ (adj)
iraquiano
  odnoszący się do państwa Irak

irański /iˈrãj̃sʲci/ (adj)
iraniano
  odnoszący się do państwa Iran

irbis śnieżny /ˈirbʲis ɕɲʲˈɛʒnɨ/ (n)
leopardo-das-neves
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
irlandês
  odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
irlandês
  język celtycki używany przez Irlandczyków;

ironia /iˈrɔ̃ɲja/ (n)
ironia
  zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironicznie /ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ironicamente
  używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie

ironiczny /ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
irónico
  zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

irracjonalność /ˌiratsjɔnˈalnɔɕtɕ/ (n)
irracionalidade
  cecha tego, co jest irracjonalne

iryd /ˈirɨt/ (n)
irídio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irytować /ˌirɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
irritar
  denerwować się, wpadać w irytację

iryzacja /ˌirɨzˈatsja/ (n)
iridescência
  zjawisko optyczne polegające na powstawaniu tęczowych barw;

iskra /ˈiskra/ (n)
faísca
  rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

islam /ˈislãm/ (n)
islame, islã
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamizacja /ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
islamização
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamizm /isˈlãmʲism̥/ (n)
islamismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

islamofaszyzm /ˌislãmɔˈfaʃɨsm̥/ (n)
fascismo islâmico, islamofascismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem

islamofobia /ˌislãmɔˈfɔbʲja/ (n)
islamofobia
  uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islamski /isˈlãmsʲci/ (adj)
islâmico
  związany z islamem, dotyczący islamu

islandzki /isˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
islandês
  odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki /isˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
islandês
  język urzędowy Islandii;

istnienie /iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
entidade
  wyodrębniona całość, istota, byt

istnieć /ˈistʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
existir
  być, występować w rzeczywistości

istota /iˈstɔta/ (n)
criatura
  stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać
  coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy

iterb /ˈitɛrp/ (n)
itérbio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr /itr̥/ (n)
ítrio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

iworyjski /ˌivɔˈrɨjsʲci/ (adj)
costa-marfinense
  odnoszący się do państwa Wybrzeże Kości Słoniowej, wywodzący się z Wybrzeża Kości Słoniowej

izba /ˈizba/ (n)
câmara
  (urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach

izba niższa /ˈizba ˈɲiʃːa/ (n)
câmara baixa
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy

izba wyższa /ˈizba ˈvɨʃːa/ (n)
câmara alta
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy

izoglosa /ˌizɔˈɡlɔsa/ (n)
isoglossa
  (językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izolacjonizm /ˌizɔlaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
isolacionismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;

izolator /ˌizɔlˈatɔr/ (n)
isolante
  (elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem
  materiał izolujący

izolować /ˌizɔlˈɔvatɕ/ (v)
isolar
  pokrywać izolacją

izotop /iˈzɔtɔp/ (n)
isótopo
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelski /ˌizraˈɛlsʲci/ (adj)
israelense, israelita
  odnoszący się do państwa Izrael

iść /iɕʨ̑/ (v)
andar
  poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
ir
  udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo

ja /ja/ (personalPronoun)
eu
  pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłko /ˈjap.kɔ/ /ˈjap.w̥kɔ/ (n)
maçã
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc jabłoni

jabłko Adama /ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma/ /ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma/ (n)
gogó, pomo de Adão
  (przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłoń /ˈjabwɔ̃ɲ/ (n)
macieira
  drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht /jaxt/ (n)
iate
  lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jad /jadɨ/ /jat/ (n)
peçonha, veneno
  substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jadalnia /jaˈdalʲɲa/ (n)
sala de jantar
  pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

jadalny /jaˈdalnɨ/ (adj)
comestível
  nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jadowity /jˌadɔvˈitɨ/ (adj)
venenoso
  zawierający jad, trujący

jaggery /jaɡɡˈɛrɨ/ (n)
jagra
  (spożywczy) nierafinowany cukier palmowy o żółtej barwie produkowany tradycyjnie w Indiach

jaglica /jaɡlˈitsa/ (n)
tracoma
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

jagnię /ˈjäɟɲɛ/ (n)
anho
  (zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina /ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
cordeiro
  (spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)

jagoda /jaˈɡɔda/ (n)
baga
  (botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jaguar /jaˈɡu<sup>w</sup>ar/ (n)
jaguar, onça
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jaja /ˈjäja/ (n)
besteira
  (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra

jajecznica /ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
ovos mexidos
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajko /ˈjäjkɔ/ (n)
ovo
  (ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajnik /ˈjäjɲik/ (n)
ovário
  (anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo /ˈjäjɔ/ (n)
ovo
  (biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;
  (spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;

jajowód /jäˈjɔvut/ (n)
trompa de falópio
  (anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak /jak/ (n)
iaque
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny pustorożców;

jak /jak/ (pronoun)
como
  …używany w pytaniach o sposób lub stan
  …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu
  …używany w zdaniach zależnych jeśli

jak się masz /ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ/
como está
  …otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jaka matka, taka córka /ˈjaka ˈmatka ˈtaka ˈʦ̑urka/ (proverb)
tal mãe, tal filha
  córka, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jej matka

jakby /ˈjaɡbɨ/ (conjunction)
como se
  …określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa

jaki ojciec, taki syn /ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n/ (proverb)
tal pai, tal filho
  syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec

jakiś /ˈjäciɕ/ (indefinitePronoun)
um, algum
  bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jako /ˈjakɔ/ (preposition)
como
  używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jakoś /ˈjakɔɕ/ (pronoun)
de alguma forma
  w pewien, nie do końca określony, sposób

jakościowy /jˌakɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
qualitativo
  odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość /ˈjakɔɕʨ̑/ (n)
qualidade
  wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jakucki /jaˈkuʦ̑ʲci/ (n)
iacuto
  (językoznawstwo, językoznawczy) język jakucki;

jamnik /ˈjãmʲɲik/ (n)
bassê, dachshund
  (kynologia, kynologiczny) pies rasy (1.1)
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;

jamraj /ˈjãmraj/ (n)
bandicoot
  (zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;

jamthund /ˈjãmtxũnt/ (n)
cão sueco de caça ao cervo, elkhound sueco
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa z grupy szpiców myśliwskich pochodząca z regionu Jämtland w Szwecji;

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (adj)
japonês
  dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
japonês
  język używany w Japonii;

jard /jˈart/ (n)
jarda
  brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

jarmułka /jarmˈuwka/ (n)
quipá
  okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów;

jarmuż /ˈjarmuʃ/ (n)
couve-de-folhas
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarzmo /ˈjaʒmɔ/ (n)
jugo
  (przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące spinaniu, zwieraniu czegoś
  (zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;

jaskier /ˈjasʲcɛr/ (n)
ranúnculo
  (botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

jaskinia /jaˈsʲcĩɲa/ (n)
caverna
  naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskiniowiec /ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛʦ̑/ (n)
cavernícola
  (antropologia, antropologiczny) człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek mieszkający w jaskini

jaskółka /jaˈskuwka/ (n)
andorinha
  (ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasnoniebieski /ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
azul claro
  mający kolor niebieski o jasnym odcieniu

jasnowidz /jasˈnɔvʲiʦ̑/ (n)
adivinho
  (ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnowidzenie /jˌasnɔvidʑˈɛɲʲɛ/ (n)
clarividência
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasny /ˈjasnɨ/ (adj)
claro
  pełen światła, słońca, nie zaciemniony
  o kolorze: mało intensywny
  (potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty

jaspis /ˈjaspʲis/ (n)
jaspe
  (mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;

jastrząb /ˈjasṭʃɔ̃mp/ (n)
gavião
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka /jaʃˈʧ̑urka/ (n)
lagarto, lagartixa
  (herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jawajski /jaˈvajsʲci/ (adj)
javanês
  związany z Jawą, dotyczący Jawy

jazda /ˈjazda/ (n)
andada
  przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

jazz /ʤ̑ɛs/ (n)
jazz
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jałmużna /jawˈmuʒna/ (n)
esmola
  (książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowiec /jaˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
zimbro, junípero
  (botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.;

jałówka /jaˈwufka/ (n)
novilha
  (zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśmin /ˈjäɕmʲĩn/ (n)
jasmim
  (botanika, botaniczny) Jasminum L, rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jechać /ˈjɛxaʨ̑/ (v)
conduzir
  o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia
  o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (cardinalNumeral)
um, uma
  liczba 1

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego /jˈɛdɛn za fʃˈɨstkix fʃˈɨstsɨ za jɛdnˈɛɡɔ/ (idiom)
um por todos, todos por um
  zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność

jedna jaskółka nie czyni wiosny /ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ/ (proverb)
uma andorinha só não faz verão
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni /ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (proverb)
uma andorinha só não faz verão
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednak /ˈjɛdnak/ (conjunction)
entretanto
  …łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednogłośny /ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ/ (adj)
unânime
  jednomyślny

jednokomórkowy /ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
unicelular
  (biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednomyślność /ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
unanimidade
  zupełna zgodność zdań, opinii, myśli

jednomyślny /jˌɛdnɔmˈɨɕlnɨ/ (adj)
unânime
  bez różnic w przekonaniach

jednooki /ˌjɛdnɔˈːci/ (adj)
caolho
  taki, który ma jedno oko

jednopłat /jɛdnˈɔpwat/ (n)
monoplano
  (lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

jednorodny /jˌɛdnɔrˈɔdnɨ/ (adj)
uniforme
  mający identyczne cechy

jednorożec /ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
unicórnio, licórnio
  (mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednostka /jɛdˈnɔstka/ (n)
unidade
  określona wartość jakiejś wielkości

jednostka astronomiczna /jɛdnˈɔstka ˌastrɔnɔmˈitʃna/ (n)
unidade astronômica
  (jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednostkowy /jˌɛdnɔstkˈɔvɨ/ (adj)
unitário
  odnoszący się do określonej wartości danej wielkości

jednostronnie /jˌɛdnɔstrˈɔnɲʲɛ/ (adv)
unilateralmente
  w sposób jednostronny

jednostronny /jˌɛdnɔstrˈɔnnɨ/ (adj)
unilateral
  dokonywany przez jedną ze stron

jednosylabowy /ˌjɛdnɔsɨlaˈbɔvɨ/ (adj)
monossilábico
  liczący jedną sylabę, składający się z jednej sylaby

jednowymiarowy /jˌɛdnɔvˌɨmjarˈɔvɨ/ (adj)
unidimensional
  (matematyka, matematyczny) mający tylko jeden wymiar, rozpatrywany w jednym wymiarze

jednoznaczny /ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
inambíguo
  niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

jedwab /ˈjɛdvap/ (n)
seda
  (włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1);
  (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników

jedwabnik morwowy /jɛdvˈabɲik mɔrvˈɔvɨ/ (n)
bicho-da-seda
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych;

jedwabny /jɛdˈvabnɨ/ (adj)
sedoso
  dotyczący jedwabiu, związany z jedwabiem
  zrobiony, wyprodukowany z jedwabiu

jedynka /jɛˈdɨ̃nka/ (n)
um
  nazwa cyfry 1 i liczby 1

jedyny /jɛˈdɨ̃nɨ/ (adj)
único
  istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedzenie /jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
comida
  coś, co można jeść; żywność, pokarm
  spożywanie pokarmu

jej /jɛ̇j/ (pronoun)
seu
  3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń /ˈjɛlɛ̃ɲ/ (n)
veado, cervo
  (zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito /jɛˈlʲitɔ/ (n)
intestino
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito cienkie /jɛlˈitɔ tɕˈɛŋkʲɛ/ (n)
intestino delgado
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego położona między żołądkiem a jelitem grubym

jelito grube /jɛlˈitɔ ɡrˈubɛ/ (n)
intestino grosso
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelito ślepe /jɛlˈitɔ ɕlˈɛpɛ/ (n)
ceco
  (anatomia, anatomiczny) pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

jelitowy /ˌjɛlʲiˈtɔvɨ/ (adj)
intestinal
  (przymiotnik) od jelito

jelonek /jɛˈlɔ̃nɛk/ (n)
corço
  młody jeleń

jelonek rogacz /jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡaʧ̑/ (n)
vacaloura
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;

jemeński /jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
iemenita
  odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła /jɛ̃ˈmʲjɔwa/ (n)
visco
  (botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka /ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka/ (n)
tagarela-europeu
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jen /jɛ̃n/ (n)
iene
  (jednostka monetarna) waluta Japonii;

jer /jɛr/ (n)
tentilhão-montês
  (ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jerzyk /ˈjɛʒɨk/ (n)
aião
  (ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesienny /jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ/ (adj)
outonal
  mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień /ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
outono
  pora roku między latem a zimą;

jesion /ˈjɛ̇ɕɔ̃n/ (n)
freixo
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych;

jesiotr /ˈjɛ̇ɕɔtr̥/ (n)
esturjão
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jeszcze /ˈjɛʃʧ̑ɛ/ (particle)
ainda
  …oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle

jezioro /jɛ̇ˈʑɔrɔ/ (n)
lago, lagoa
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one /ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ/ (proverb)
quando em Roma, faça como os romanos
  jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

jeść /jɛ̇ɕʨ̑/ (v)
comer
  przyjmować pokarmy

jeść obiad /jˈɛɕtɕ ˈɔbjat/ (v)
almoçar
  spożywać południowy posiłek

jeździec /ˈjɛ̇ʑʥ̑ɛʦ̑/ (n)
cavaleiro
  (jeździectwo, jeździecki) osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym;

jeździecki /jɛʑdʑˈɛtski/ (adj)
equestre
  związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa

jeż /jɛʃ/ (n)
ouriço
  (zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli /jɛˈʒɛlʲi/ (conjunction)
se
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz /jɛˈʒɔzvʲjɛʃ/ (n)
porco-espinho
  (zoologia, zoologiczny) Hystrix, duży gryzoń pokryty długimi kolcami;

jeżyna /jɛˈʒɨ̃na/ (n)
amora, amoreira
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica
amora, amora-silvestre
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;

jidysz /ˈjidɨʃ/ (n)
iídiche, ídiche
  język Żydów aszkenazyjskich;

jod /jɔt/ (n)
iodo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodła /ˈjɔdwa/ (n)
abeto
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

jodłować /jɔdˈwɔvaʨ̑/ (v)
cantar à tirolesa
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;

joga /ˈjɔɡa/ (n)
ioga
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
  tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogging /jˈɔɡɡʲiŋk/ (n)
jogging
  (sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

jogurt /ˈjɔɡurt/ (n)
iogurte
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

jon /jɔ̃n/ (n)
ião, íon
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jonizacja /ˌjɔ̇̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ionização
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpad cząsteczki na jony;

jordański /jɔrˈdãj̃sʲci/ (adj)
jordaniano
  (geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania

joruba /jɔrˈuba/ (n)
ioruba
  język używany przez Joruba;

jot /jɔt/ (n)
jota
  nazwa litery J

jowialny /jɔvʲˈalnɨ/ (adj)
jovial
  (książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu

juan /ˈju<sup>w</sup>ãn/ (n)
yuan
  (jednostka monetarna) (potocznie, potoczny) waluta Chin;

jubiler /juˈbʲilɛr/ (n)
joalheiro
  osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

jubileusz /ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
jubileu
  ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś

judaizm /juˈda<sup>j</sup>ism̥/ (n)
judaísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

juliański /juˈlʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
juliano
  autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara

jura /ˈjura/ (n)
Jurássico
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

jurta /ˈjurta/ (n)
iurta
  (etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;

jury /jˈurɨ/ (n)
júri
  grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie

jurysdykcja /jˌurɨzdˈɨktsja/ (n)
competência
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw

juta /ˈjuta/ (n)
juta
  (botanika, botaniczny) Corchorus, roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
  (włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
  (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutro /ˈjutrɔ/ (adv)
amanhã
  następnego dnia po obecnym

jutro /ˈjutrɔ/ (n)
amanhã
  dzień następny w stosunku do obecnego

już /juʃ/ (particle)
já
  …podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

jąderko /jɔndˈɛrkɔ/ (n)
nucléolo
  (biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA;

jądro /ˈjɔ̃ndrɔ/ (n)
testículo
  (anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie;
núcleo
  (informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;
  (biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;
  (fizyka, fizyczny) centralna część atomu;
  wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich;
kernel
  (matematyka, matematyczny) dla dowolnej struktury algebraicznej homomorficzny przeciwobraz elementu neutralnego;
  (matematyka, matematyczny) funkcja dwóch zmiennych, która występuje pod znakiem całki we wzorze określającym operator;

jądrowy /jɔ̃nˈdrɔvɨ/ (adj)
nuclear
  (fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego

jąkać /jˈɔŋkatɕ/ (v)
gaguejar
  (rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały

jąkała /jɔ̃ŋˈkawa/ (n)
gago
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka
  (potocznie, potoczny) kobieta, która się jąka

jęczeć /jˈɛntʃɛtɕ/ (v)
gemer
  o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

jęczmień /ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
cevada
  (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1)

jęk /jɛ̃ŋk/ (n)
gemido
  żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia
  żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

jętka /ˈjɛ̃ntka/ (n)
efêmera
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;

języczek /jɛ̃zˈɨtʃɛk/ (n)
úvula
  (anatomia, anatomiczny) u ssaków: wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego;

język /ˈjɛ̃w̃zɨk/ (n)
língua
  (anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;
linguagem, língua
  (informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
língua, linguagem, idioma
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
linguagem
  część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie

język migowy /ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ/ (n)
língua gestual, língua de sinais
  język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język obcy /ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
língua estrangeira
  (językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ojczysty /ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ/ (n)
língua materna, língua nativa
  (językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język programowania /ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa/ (n)
linguagem de programação
  (informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

ka /ka/ (n)
capa
  nazwa litery k / K

kabaret /kaˈbarɛt/ (n)
cabaré
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.;

kabel /ˈkabɛl/ (n)
cabo
  (elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;

kabergolina /ˌkabɛrɡɔˈlʲĩna/ (n)
cabergolina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;

kabina /kabʲˈina/ (n)
cabine
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe pomieszczenie mieszkalne na statku

kabriolet /kaˈbrʲjɔlɛt/ (n)
cabriolé
  (motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu)

kabura /kabˈura/ (n)
coldre
  (wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac /kaʦ̑/ (n)
ressaca
  (potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kacyk /kˈatsɨk/ (n)
cacique
  (etnografia, etnograficzny) przywódca plemienny;
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) urzędnik nadużywający władzy

kaczka /ˈkaʧ̑ka/ (n)
pato, pata
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

kaczka dziennikarska /ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska/ (n)
atoarda
  (publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa;

kaczka krzyżówka /kˈatʃka kʃɨʒˈufka/ (n)
pato-real
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

kaczor /ˈkaʧ̑ɔr/ (n)
marreco
  (ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki

kadaweryna /ˌkadavɛˈrɨ̃na/ (n)
cadaverina
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";

kadm /katm̥/ (n)
cádmio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadra /kˈadra/ (n)
pessoal
  zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki

kadzidło /kaˈʥ̑idwɔ/ (n)
incenso
  przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kadłub /ˈkadwup/ (n)
fuselagem
  (potocznie, potoczny) kadłub (1.1) samolotu

kadź /kˈatɕ/ (n)
tina, cuba
  duże otwarte zbiorniki używane w różnych procesach technologicznych;

kafar /ˈkafar/ (n)
bate-estacas
  maszyna do wbijania pali w grunt;

kaftan /ˈkaftãn/ (n)
caftan
  męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;

kaftan bezpieczeństwa /ˈkaftãn ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
camisa de força
  bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych;

kaganiec /kaˈɡãɲɛʦ̑/ (n)
focinheira
  siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kajak /ˈkajak/ (n)
caiaque
  niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajdanki /kajdˈaŋki/ (n)
algema
  para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów;

kajdany /kajdˈanɨ/ (n)
grilhão
  metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

kajman /ˈkajmãn/ (n)
caimão
  (zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów;

kajuta /kaˈjuta/ (n)
cabine
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

kakadu /kaˈkadu/ (n)
cacatua
  (ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao /kaˈkaɔ/ (n)
cacau
  (spożywczy) proszek z nasion kakaowca
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem

kakofonia /kˌakɔfˈɔɲʲa/ (n)
cacofonia
  nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kaktus /ˈkaktus/ (n)
cacto
  (botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalafior /kaˈlafʲjɔr/ (n)
couve-flor
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalafonia /ˌkalaˈfɔ̃ɲja/ (n)
colofônia
  (technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

kalander /kalˈandɛr/ (n)
calandra
  (technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

kalarepa /ˌkalaˈrɛpa/ (n)
couve-rábano
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa rośliny (1.1)

kalcyt /ˈkalʦ̑ɨt/ (n)
calcita
  (geologia, geologiczny) minerał, składnik skał osadowych;

kaldera /kalˈdɛra/ (n)
caldeira
  (geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalejdoskop /ˌkalɛjˈdɔskɔp/ (n)
caleidoscópio, calidoscópio
  (optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kaleka /kaˈlɛka/ (n)
aleijada
  człowiek dotknięty kalectwem
  kobieta dotknięta kalectwem

kalendarz /kaˈlɛ̃ndaʃ/ (n)
calendário
  system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

kalendarz adwentowy /kalˈɛndaʃ ˌadvɛntˈɔvɨ/ (n)
calendário do Advento
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;

kalendy /kaˈlɛ̃ndɨ/ (n)
calendas
  (historia, historyczny, historycznie) pierwszy dzień każdego miesiąca w kalendarzu rzymskim;

kaliber /kaˈlʲibɛr/ (n)
calibre
  (wojskowość, wojskowy) średnica otworu lufy w milimetrach

kalif /ˈkalʲif/ (n)
califa
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kalifat /kaˈlʲifat/ (n)
califado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

kaliforn /kaˈlʲifɔrn/ (n)
califórnio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kalifornijski /ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci/ (adj)
californiano
  związany z Kalifornią, pochodzący z Kalifornii

kaligrafia /ˌkalʲiˈɡrafʲja/ (n)
caligrafia
  sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kalina /kaˈlʲĩna/ (n)
viburno
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;

kalkulator /ˌkalkuˈlatɔr/ (n)
calculadora
  małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kaloria /kaˈlɔrʲja/ (n)
caloria
  (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;

kaloryfer /ˌkalɔˈrɨfɛr/ (n)
aquecedor, radiador
  element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

kalosz /ˈkalɔʃ/ (n)
galocha
  gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

kalwinizm /kalˈvʲĩɲism̥/ (n)
calvinismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;

kamea /kamˈɛa/ (n)
camafeu
  (sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

kameleon /ˌkãmɛˈlɛɔ̃n/ (n)
camaleão
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, który łatwo zmienia poglądy

kamelia /kamˈɛlja/ (n)
camélia
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  kwiat rośliny (1.1)

kamerdyner /kˌamɛrdˈɨnɛr/ (n)
mordomo
  starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

kamerzysta /ˌkãmɛˈʒɨsta/ (n)
cameraman
  ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje

kamfora /kãw̃ˈfɔra/ (n)
cânfora
  organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kamienica czynszowa /kˌamjɛɲˈitsa tʃɨnʃˈɔva/ (n)
cortiço
  okazały budynek z wieloma mieszkaniami do wynajęcia

kamieniołom /kˌamjɛɲʲˈɔwɔm/ (n)
pedreira
  (górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamienny /kãˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
de pedra
  zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni

kamień /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
pedra
  (mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia

kamień milowy /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ/ (idiom)
marco
  bardzo ważny, przełomowy moment

kamień milowy /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ/ (n)
marco
  słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień młyński /kˈamjɛɲ mwˈɨɲski/ (n)
mó
  (technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień szlachetny /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
gema
  (jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;

kamień winny /kˈamjɛɲ vˈinnɨ/ (n)
tártaro
  (chemia, chemiczny) kwaśny winian potasu;

kamień węgielny /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ/ (n)
pedra angular
  (przenośnie, przenośnia) podstawa, najważniejsza część czegoś
  kamień znajdujący się w węgle
  obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne

kampania /kampˈaɲʲa/ (n)
campanha
  (przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu;
  (wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;

kampus /ˈkãmpus/ (n)
campus
  kompleks budynków i terenów uniwersyteckich

kamrat /ˈkãmrat/ (n)
compañero
  towarzysz, kompan

kamuflaż /kãˈmuflaʃ/ (n)
camuflagem
  (zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;

kanadyjski /ˌkãnaˈdɨjsʲci/ (adj)
canadense, canadiano
  związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia /kãˈnalʲja/ (n)
canalha
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanalizacja /ˌkãnalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
efluente
  system urządzeń sanitarnych służących do odprowadzania ścieków

kanapka /kãˈnapka/ (n)
sanduíche
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ;

kanarek /kãˈnarɛk/ (n)
canário
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanaryjski /kˌanarˈɨjski/ (adj)
canário
  (geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi

kanasta /kanˈasta/ (n)
canastra
  (termin karciany) rozgrywana dwoma pełnymi taliami gra karciana, w której celem jest zdobycie maksynmalnej ilości punktów przez wykładanie co najmniej trzech kart o takiej samej wartości

kanał /ˈkãnaw/ (n)
canal
  wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków

kanclerz /kˈantslɛʃ/ (n)
chanceler
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech

kandela /kãnˈdɛla/ (n)
candela
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd;

kandydat /kãnˈdɨdat/ (n)
candidato
  ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kandydatura /kˌandɨdatˈura/ (n)
candidatura
  bycie kandydatem do czegoś lub kogoś

kangur /ˈkãŋɡur/ (n)
canguru
  (zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kania /ˈkãɲa/ (n)
milhafre
  (ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanibalizm /ˌkãɲiˈbalʲism̥/ (n)
canibalismo
  (zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanikuła /ˌkãɲiˈkuwa/ (n)
canícula
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia

kanister /kãˈɲistɛr/ (n)
bidão
  (motoryzacja) przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport;

kanon /ˈkãnɔ̃n/ (n)
cânone
  (biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione;
  (kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej;
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.);
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie

kanoniczny /kˌanɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
canónico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kanonami, odnoszący się do kanonów

kanonierka /ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka/ (n)
canhoneira
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

kanonik /kanˈɔɲik/ (n)
cónego, cônego
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;

kanonizacja /ˌkãnɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
canonização
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

kanonizować /kˌanɔɲizˈɔvatɕ/ (v)
canonizar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

kantar /kˈantar/ (n)
cabresto
  (jeździectwo, jeździecki) rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła

kanton /ˈkãntɔ̃n/ (n)
cantão
  figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej;
  górne czołowe pole płata flagi;
  jednostka podziału administracyjnego Luksemburga;
  jednostka podziału administracyjnego we Francji;
  kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;

kantoński /kantˈɔɲski/ (adj)
cantonês
  związany z Kantonem, dotyczący Kantonu (miasta w Chinach)

kantoński /kantˈɔɲski/ (n)
cantonês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język kantoński, używany w południowych Chinach, Hongkongu i Makau;

kantyk /kˈantɨk/ (n)
cântico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń zaczerpnięta z Biblii, włączona do którejś z godzin kanonicznych;

kaolin /kaˈɔlʲĩn/ (n)
caulim
  (geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kapar /ˈkapar/ (n)
alcaparra
  (botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

kapać /ˈkapaʨ̑/ (v)
gotejar
  o cieczy spadać kroplami

kapecytabina /kˌapɛtsˌɨtabʲˈina/ (n)
capecitabina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy

kapelan /kapˈɛlan/ (n)
capelão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

kapelusz /kaˈpɛluʃ/ (n)
chapéu
  rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapelusznik /kˌapɛlˈuʃɲik/ (n)
chapeleiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wytwórca kapeluszy

kapeć /ˈkapɛʨ̑/ (n)
chinelo
  obuwie używane tylko w domu

kapitalizm /ˌkapʲiˈtalʲism̥/ (n)
capitalismo
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan /kaˈpʲitãn/ (n)
capitão
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
  (sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

kapitał /kaˈpʲitaw/ (n)
capital
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)

kapitulacja /ˌkapʲituˈlaʦ̑ʲja/ (n)
rendição
  rezygnacja ze swoich zamiarów, przyznanie racji stronie przeciwnej
  warunki poddania się
  zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi

kaplica /kaˈplʲiʦ̑a/ (n)
capela
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kapral /ˈkapral/ (n)
cabo
  (wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

kapsaicyna /kˌapsaitsˈɨna/ (n)
capsaicina
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

kapsel /ˈkapsɛl/ (n)
carica
  metalowa przykrywka obciskana na końcu szklanej butelki;

kapsułka /kapˈsuwka/ (n)
cápsula
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;

kaptur /ˈkaptur/ (n)
capuz
  część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy

kapturka /kapˈturka/ (n)
toutinegra
  (ornitologia, ornitologiczny) (Sylvia atricapilla) mały ptak z rodziny pokrzewkowatych;

kapucyn /kaˈpuʦ̑ɨ̃n/ (n)
capuchinho
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu braci kapucynów;

kapusta /kaˈpusta/ (n)
repolho, couve
  (botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

kapłanka /kapˈwãnka/ (n)
sacerdotisa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która sprawuje posługę religijną

kapłon /kˈapwɔn/ (n)
capão
  (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej;

kara /ˈkara/ (n)
pena
  dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara cielesna /ˈkara ʨ̑ɛˈlɛsna/ (n)
punição corporal
  kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej;

kara śmierci /ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
pena de morte
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin /kaˈrabʲĩn/ (n)
fuzil, espingarda
  (wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy /kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
metralhadora
  (wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek /ˌkaraˈbʲĩnɛk/ (n)
carabina
  indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karafka /kaˈrafka/ (n)
jarro
  rodzaj butelki z wąską szyjką;

karaibski /ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲci/ (adj)
caraíba
  dotyczący Karaibów (obszaru) lub Morza Karaibskiego

karaka /kaˈraka/ (n)
carraca
  (marynarka) typ dawnego statku transportowego;

karalny /kaˈralnɨ/ (adj)
punível
  taki, który podlega karze

karaluch /kaˈralux/ (n)
barata, blata
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karaoke /ˌkaraˈɔkɛ/ (n)
karaokê
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

karat /ˈkarat/ (n)
quilate
  dawna miara zawartości złota w stopach (czyste złoto miało 24 karaty);
  jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;

karate /kaˈratɛ/ (n)
caratê
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karawan /karˈavan/ (n)
carro fúnebre, rabecão
  pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawana /ˌkaraˈvãna/ (n)
caravana
  wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

karawela /ˌkaraˈvɛla/ (n)
caravela
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;

karać /ˈkaraʨ̑/ (v)
castigar
  wymierzać karę

karczoch /ˈkarʧ̑ɔx/ (n)
alcachofra, alcachofra hortense
  (botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

kardamon /karˈdãmɔ̃n/ (n)
cardamomo
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1)

kardio- /ˈkardʲjɔ/
cardio-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z sercem

kardiolog /karˈdʲjɔlɔk/ (n)
cardiólogo
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego

kardiologia /ˌkardʲjɔˈlɔɟja/ (n)
cardiologia
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardiologiczny /ˌkardʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
cardiológico
  związany z kardiologią, dotyczący kardiologii

kardynalny /kˌardɨnˈalnɨ/ (adj)
cardeal
  główny, najważniejszy, zasadniczy

kardynał /karˈdɨ̃naw/ (n)
cardeal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;

karelski /karˈɛlski/ (adj)
careliano
  związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

karelski /karˈɛlski/ (n)
careliano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język karelski;

kariera /karʲˈjɛra/ (n)
carreira
  osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

kark /kark/ (n)
cerviz, nuca
  (anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karmazyn /karˈmazɨ̃n/ (n)
carmesim
  barwa intensywnie czerwona

karmazynowy /kˌarmazɨnˈɔvɨ/ (adj)
carmesim, carmim
  intensywnie czerwony

karmel /ˈkarmɛl/ (n)
caramelo
  (spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

karmić /ˈkarmʲiʨ̑/ (v)
alimentar
  dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

karnawał /karˈnavaw/ (n)
carnaval
  okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

karnizm /kˈarɲizm/ (n)
carnismo
  (socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt

karny /ˈkarnɨ/ (adj)
punitivo
  dotyczący kary, przewidujący zastosowanie kary, będący karą

karo /ˈkarɔ/ (n)
ouros
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karoseria /ˌkarɔˈsɛrʲja/ (n)
carroçaria
  wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

karotenoid /ˌkarɔtɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it/ (n)
carotenoide
  (biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;

karp /karp/ (n)
carpa
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karta SIM /kˈarta ˌɛsˌiˈɛm/ (n)
cartão SIM
  (telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;

karta graficzna /ˈkarta ɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
placa de vídeo
  (informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera;

karta kredytowa /ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva/ (n)
cartão de crédito
  (bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

karta pamięci /kˈarta pamjˈɛɲtɕi/ (n)
cartão de memória
  (informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;

kartagiński /ˌkartaˈɟĩj̃sʲci/ (adj)
cartaginense
  związany z Kartaginą

kartel /ˈkartɛl/ (n)
cartel
  (ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;

kartezjański /kˌartɛzjˈaɲski/ (adj)
cartesiano
  związany z osobą lub dorobkiem naukowym i filozoficznym Kartezjusza

kartka /ˈkartka/ (n)
cartão
  bon towarowy na artykuły deficytowe
folha
  luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

kartkować /kartˈkɔvaʨ̑/ (v)
folhear
  oglądać pobieżnie książkę, gazetę itp., przewracając kartka po kartce

kartografia /ˌkartɔˈɡrafʲja/ (n)
cartografia
  nauka o tworzeniu map;

kartograficzny /ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cartográfico
  dotyczący kartografii

karton /ˈkartɔ̃n/ (n)
papelão
  gruby, sztywny papier

karuzela /ˌkaruˈzɛla/ (n)
carrossel
  urządzenie do zabawy, które się kręci;

karykatura /ˌkarɨkaˈtura/ (n)
caricatura
  humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

karykaturzysta /kˌarɨkˌatuʒˈɨsta/ (n)
caricaturista
  (sztuka) rysownik karykatur, autor karykatur

karzeł /ˈkaʒɛw/ (n)
anão
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
  (medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
  (astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

karłowatość /kˌarwɔvˈatɔɕtɕ/ (n)
nanismo
  bycie karłowatym, bycie karłem

kasa /ˈkasa/ (n)
caixa
  stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności

kaseta /kasˈɛta/ (n)
cassete
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie

kaskada /kaˈskada/ (n)
cascata
  (geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;

kaskader /kaskˈadɛr/ (n)
dublê
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kasta /ˈkasta/ (n)
casta
  (społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet /kˈastɛt/ (n)
soco-inglês, soqueira
  broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastrat /ˈkastrat/ (n)
castrado
  mężczyzna, który został poddany kastracji

kastrować /kaˈstrɔvaʨ̑/ (v)
capar
  usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kasyno /kaˈsɨ̃nɔ/ (n)
casino, cassino
  ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kaszalot /kaˈʃalɔt/ (n)
cachalote
  (zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka /kaˈʃãnka/ (n)
morcela
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel /ˈkaʃɛl/ (n)
tosse
  nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszleć /ˈkaʃlɛʨ̑/ (v)
tossir
  gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kasztan /ˈkaʃtãn/ (n)
castanha
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)

kasztanowiec /ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛʦ̑/ (n)
castanha-da-índia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny kasztanowcowatych;

kaszubski /kaˈʃupsʲci/ (adj)
cachúbio
  odnoszący się do Kaszub lub Kaszubów

kaszubski /kaˈʃupsʲci/ (n)
cachúbio
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

kat /kat/ (n)
carrasco, verdugo
  osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

kataklizm /katˈaklizm/ (n)
cataclisma
  gwałtowne zmiany w przyrodzie wywołujące znaczne zniszczenia, spustoszenie

katalityczny /ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
catalítico
  (chemia, chemiczny) związany z katalizą, dotyczący katalizy, polegający na katalizie

kataliza /kˌatalˈiza/ (n)
catálise
  (chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemiczna zachodzące pod wpływem katalizatora;

katalizator /ˌkatalʲiˈzatɔr/ (n)
catalisador
  (chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;

katalizować /kˌatalizˈɔvatɕ/ (v)
catalisar
  (chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie
  (przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać

katalog /kaˈtalɔk/ (n)
diretório
  (informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;
  spis zawartości biblioteki

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
catalão
  związany z Katalonią

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (n)
catalão
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katamaran /ˌkatãˈmarãn/ (n)
catamarã
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle

katana /kaˈtãna/ (n)
catana
  rodzaj miecza japońskiego;

katapulta /ˌkataˈpulta/ (n)
catapulta
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;

katar /ˈkatar/ (n)
coriza
  (medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;
nariz escorrendo
  (potocznie, potoczny) przeziębienie, któremu towarzyszy katar (1.2)

katarynka /kˌatarˈɨŋka/ (n)
realejo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

katastrofa /ˌkataˈstrɔfa/ (n)
desastre
  tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katastrofalny /ˌkatastrɔˈfalnɨ/ (adj)
catastrófico
  mający cechy katastrofy, tragiczny

katastrofista /kˌatastrɔfˈista/ (n)
catastrofista
  mężczyzna cechujący się katastrofizmem, zwolennik katastrofizmu (zwłaszcza pisarz lub filozof)

katastrofistka /kˌatastrɔfˈistka/ (n)
catastrofista
  kobieta cechująca się katastrofizmem

katechizm /katˈɛçizm/ (n)
catecismo
  (kościelny) podręcznik do katechezy
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;

katechumen /ˌkatɛˈxũmɛ̃n/ (n)
catecúmeno
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu

katedra /kaˈtɛdra/ (n)
catedral
  (kościelny) główny kościół diecezji;

kategoria /ˌkatɛˈɡɔrʲja/ (n)
categoria
  każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji

katharewusa /kˌasarɛvˈusa/ (n)
catarévussa
  (językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;

kation /ˈkatʲjɔ̃n/ (n)
catião, cátion
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katiusza /katjˈuʃa/ (n)
Katyusha, katyusha
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich mobilnych (montowanych na samochodach ciężarowych) wyrzutni rakietowych, wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej;

katoda /kaˈtɔda/ (n)
catódio, cátodo
  (elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (adj)
católico
  związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
catolicismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik /kaˈtɔlʲik/ (n)
católico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

kaucja /ˈkawʦ̑ʲja/ (n)
caução
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

kaukaski /kawˈkasʲci/ (adj)
caucasiano
  wywodzący się z Kaukazu

kawa /ˈkava/ (n)
café
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ziarna rośliny (1.1), z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3)
árvore de café, café
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea

kawaler /kaˈvalɛr/ (n)
solteiro
  mężczyzna, który nigdy nie był żonaty

kawaleria /ˌkavaˈlɛrʲja/ (n)
cavalaria
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno;

kawiarnia /kaˈvʲjarʲɲa/ (n)
café
  lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior /ˈkavʲjɔr/ (n)
caviar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawitacja /kˌavitˈatsja/ (n)
cavitação
  (fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;

kawka /ˈkafka/ (n)
gralha-de-nuca-cinzenta
  (ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kawowiec /kaˈvɔvʲjɛʦ̑/ (n)
cafeeiro
  (botanika, botaniczny) Coffea wiecznie zielony krzew i drzewo z rodziny marzanowatych;

kazanie /kaˈzãɲɛ/ (n)
sermão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca

kazirodztwo /kˌazirˈɔtstfɔ/ (n)
incesto
  stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja /kˌaznɔdʑˈɛja/ (n)
pregador
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kazuar /kaˈzu<sup>w</sup>ar/ (n)
casuar
  (ornitologia, ornitologiczny) Casuarius, duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot;

kał /kaw/ (n)
merda
  (fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałamarz /kaˈwãmaʃ/ (n)
tinteiro
  pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałuża /kaˈwuʒa/ (n)
charco
  płytki dołek wypełniony wodą, błotem

każda pliszka swój ogonek chwali /ˈkaʒda ˈplʲiʃka ˈsfuj ɔˈɡɔ̃nɛk ˈxfalʲi/ (proverb)
cada bufarinheiro louva seus alfinetes
  każdy się chwali i przypisuje sobie zasługi

każdy /ˈkaʒdɨ/ (pronoun)
cada, todo
  odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk /cʨ̑uk/ (n)
polegar, dedo polegar
  (anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

kebab /ˈkɛbap/ (n)
kebab
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;

keczup /ˈkɛʧ̑up/ (n)
catchupe
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kefija /kɛˈfʲija/ (n)
keffiyeh
  tradycyjne arabska chusta noszona jako nakrycie głowy;

kefir /ˈkɛfʲir/ (n)
kefir
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego;

kelner /ˈkɛlnɛr/ (n)
garção
  osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kelnerka /kɛlˈnɛrka/ (n)
garçom
  osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kelwin /ˈkɛlvʲĩn/ (n)
kelvin
  (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka temperatury w układzie SI, oznaczana K;

kerato- /kɛrˈatɔ/
querato-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rogiem, rogówką, zrogowaceniem

keratolityczny /kˌɛratˌɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
queratolítico
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rozpuszczający zrogowaciałą warstwę naskórka

keyboard /ˈcibɔrt/ (n)
teclado
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy;

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (adj)
khmer
  związany z Khmerami z Kambodży

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (n)
língua khmer
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach

kibic /ˈcibʲiʦ̑/ (n)
torcedor
  osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;

kibicować /ˌcibʲiˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
animar
  sympatyzować z kimś, popierać lub wspierać w wysiłku zwykle uczestników rozgrywek sportowych

kibuc /ˈcibuʦ̑/ (n)
kibutz
  izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;

kichać /ˈcixaʨ̑/ (v)
espirrar
  gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kichnięcie /kixɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
espirro
  gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem

kicz /ciʧ̑/ (n)
kitsch
  mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiedy /ˈcɛdɨ/ (pronoun)
quando
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia
  …służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia

kiedykolwiek /ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk/ (adv)
quando
  w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś /ˈcɛdɨɕ/ (indefinitePronoun)
algum dia
  w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kielnia /ˈcɛlʲɲa/ (n)
trolha
  narzędzie murarskie składające się z płaskiej stalowej płytki i trzonka;

kiepski /ˈcɛpsʲci/ (adj)
chato
  (potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły

kier /cɛr/ (n)
copas
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kierować /cɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
administrar
  udzielać wskazówek, zawierać wskazówki
  wydawać komuś polecenia

kierowca /cɛˈrɔfʦ̑a/ (n)
motorista
  osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica /ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
volante
  (motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierunek /cɛˈrũnɛk/ (n)
direção
  droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel
tendência
  w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży

kieszeń /ˈcɛʃɛ̃ɲ/ (n)
algibeira, bolso
  (krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowe /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ/ (n)
mesada
  zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki

kieszonkowiec /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
carteirista, batedor de carteira
  osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieł /cɛw/ (n)
canino
  (zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;

kiełb /cɛwp/ (n)
gobião
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna;

kiełbasa /cɛwˈbasa/ (n)
salsicha, linguiça
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kij /cij/ (n)
bastão
  długi patyk;

kij hokejowy /kˈij xˌɔkɛjˈɔvɨ/ (n)
taco
  (sport, sportowy) przyrząd do popychania krążka podczas gry w hokej

kijanka /ciˈjãnka/ (n)
girino
  (zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów;

kikut /ˈcikut/ (n)
cotoco
  resztka kończyny lub palca po amputacji

kilka /ˈcilka/ (indefinitePronoun)
diversos
  oznaczenie w sposób przybliżony ilości od trzech do dziewięciu

kilo- /ˈcilɔ/
quilo-
  (fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;

kilof /ˈcilɔf/ (n)
picareta
  (technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;

kilogram /ciˈlɔɡrãm/ (n)
quilo
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kilometr /ciˈlɔ̃mɛtr̥/ (n)
quilômetro, quilómetro
  jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilometraż /ˌcilɔ̃ˈmɛtraʃ/ (n)
quilometragem
  przebyta droga zmierzona w kilometrach

kilowatogodzina /ˌcilɔvatɔɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
quilowatt-hora
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;

kilwater /cilˈvatɛr/ (n)
esteira
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimono /cĩˈmɔ̃nɔ/ (n)
quimono, kimono
  tradycyjny strój japoński;

kinematograf /kˌinɛmatˈɔɡraf/ (n)
cinematógrafo
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;

kinezjologia /kˌinɛzjɔlˈɔɡja/ (n)
cinesiologia
  nauka o mięśniach w ruchu;

kino /ˈcĩnɔ/ (n)
cinema
  (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy

kiosk /cɔsk/ (n)
quiosque
  mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (adj)
quirguiz
  odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (n)
quirguiz
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kit /cit/ (n)
massa de vidraceiro
  masa plastyczna używana w budownictwie do montażu szyb, uszczelniania, wypełniania nierówności itp.

kiur /cjur/ (n)
cúrio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;

kiwi /ˈki.vʲi/ (n)
quivi
  (spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła /ˈciwa/ (n)
sífilis
  (medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

klakson /ˈklaksɔ̃n/ (n)
buzina
  (motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);

klamerka /klãˈmɛrka/ (n)
grampo de roupa
  przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura

klamka /ˈklãmka/ (n)
trinco
  dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie

klan /klãn/ (n)
clã
  (historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji;
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) nazwa zespołu w sportach elektronicznych;
  wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani;
  związek osób wspierających się i mających wspólne interesy

klarnecista /ˌklarnɛˈʨ̑ista/ (n)
clarinetista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie

klarnet /ˈklarnɛt/ (n)
clarinete
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa /ˈklasa/ (n)
aula
  (informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych
  (matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek;
  dobry styl
  grupa dzieci w szkole
  pewien zbiór spełniający dane kryteria
  standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu

klaskać /ˈklaskaʨ̑/ (v)
aplaudir
  wielokrotnie uderzać dłonią o dłoń, zwykle wyrażając w ten sposób uznanie

klaster /klˈastɛr/ (n)
cluster
  (biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka;
  (chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa;
  (ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności;
  (fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej;
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych;
  (informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów;
  (wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;

klasy /klˈasɨ/ (n)
amarelinha
  zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasycyzm /klasˈɨtsɨzm/ (n)
classicismo
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;

klasyfikacja /ˌklasɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
classificação
  systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady
  zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.

klasyfikować /klˌasɨfikˈɔvatɕ/ (v)
classificar
  dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady

klasztor /ˈklaʃtɔr/ (n)
convento
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klatka /ˈklatka/ (n)
gaiola
  skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa /ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva/ (n)
tórax, peito
  (anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klatka schodowa /ˈklatka sxɔˈdɔva/ (n)
escadaria
  biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody;

klaustrofobia /ˌklawstrɔˈfɔbʲja/ (n)
claustrofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym

klauzula /klawˈzula/ (n)
cláusula
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zastrzeżenie lub warunek w dokumencie prawnym;

klawesyn /klaˈvɛsɨ̃n/ (n)
cravo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawiatura /ˌklavʲjaˈtura/ (n)
teclado
  część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych

klawisz /ˈklavʲiʃ/ (n)
tecla
  element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

kleisty /klɛˈistɨ/ (adj)
glutinoso
  o właściwościach klejenia się, ciągnący się

klej /klɛj/ (n)
cola
  lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klejnot /klˈɛjnɔt/ (n)
joia
  drogocenny kamień lub wyrób jubilerski

klementynka /klˌɛmɛntˈɨŋka/ (n)
clementina
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa (1.1)

kleptomania /ˌklɛptɔ̃ˈmãɲja/ (n)
cleptomania
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;

kleptomański /klˌɛptɔmˈaɲski/ (adj)
cleptomaníaco, cleptômano
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z kleptomanią lub kleptomanami; mający cechy kleptomana

klerokracja /klˌɛrɔkrˈatsja/ (n)
clerocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządzenia, w którym władza należy do kleru

kleryk /ˈklɛrɨk/ (n)
seminarista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) student seminarium duchownego;

kleszcz /klɛʃʧ̑/ (n)
carrapato
  (zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

kleszcze /ˈklɛʃʧ̑ɛ/ (n)
pinça
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie z uchwytami służące do chwytania przedmiotów

klient /ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt/ (n)
cliente
  (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej

klientela /ˌklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nˈtɛla/ (n)
clientela
  ogół klientów jakiejś instytucji, jakiegoś sklepu, punktu usługowego itp.

klif /klʲif/ (n)
falésia, penhasco
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;

klika /ˈklʲika/ (n)
panelinha
  (matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego;
  (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;

klimat /ˈklʲĩmat/ (n)
clima
  (geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;

klimatyzacja /ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ar condicionado
  automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klimatyzator /ˌklʲĩmatɨˈzatɔr/ (n)
condicionador de ar
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń;

klin /klʲĩn/ (n)
cunha
  (fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
  kształt tej maszyny

klingoński /kliŋɡˈɔɲski/ (adj)
klingon
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów

klingoński /kliŋɡˈɔɲski/ (n)
klingon
  (językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"

klon /klɔ̃n/ (n)
bordo, ácer
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

klops /klɔps/ (n)
almôndega
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsna kulka duszona w sosie;

klub /klup/ (n)
clube
  stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) rodzaj lokalu rozrywkowego

klub nocny /klˈup nˈɔtsnɨ/ (n)
boate, casa noturna
  lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klub sportowy /klˈup spɔrtˈɔvɨ/ (n)
clube desportivo, clube esportivo
  (sport, sportowy) podstawowa jednostka organizacyjna realizująca cele i zadania w zakresie danej dyscypliny sportu;

klucz /kluʧ̑/ (n)
chave, clave
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
chave de fenda, chave
  narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
chave
  przyrząd do otwierania zamka;
  kod do szyfru;
  podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
  (informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord

klucz francuski /ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
chave inglesa
  (technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

kluczowy /kluˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
chave
  podstawowy, najważniejszy

klątwa /klˈɔntfa/ (n)
juramento
  (dawniej, dawny) przeklinanie, wykrzykiwanie złych słów
maldição
  życzenie komuś nieszczęścia

klęczeć /ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑/ (v)
ajoelhar-se
  mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji

klękać /ˈklɛ̃ŋkaʨ̑/ (v)
ajoelhar-se
  zginać kolana, przyjmując pozycję opierającą się na nich

kmin rzymski /ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci/ (n)
cominho
  (botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych;
  (botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku (1.1), pochodząca prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym
  (spożywczy) przyprawa z nasion rośliny (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku

kminek /ˈkmʲĩnɛk/ (n)
alcaravia
  (botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych;
cominho
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie

knaga /ˈknaɡa/ (n)
grampo
  okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających służące do unieruchamiania różnych lin olinowana ruchomego

knebel /ˈknɛbɛl/ (n)
mordaça
  (książkowy) szmata wepchnięta komuś przemocą do ust, aby uniemożliwić mu wydobycie głosu;

knot /knɔt/ (n)
mecha
  część świecy lub lampy naftowej w postaci sznurka lub taśmy bawełnianej nasączonej paliwem płynnym

koala /kɔˈala/ (n)
coala, koala
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja /ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
coligação
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

kobalt /ˈkɔbalt/ (n)
cobalto
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobiecość /kɔbjˈɛtsɔɕtɕ/ (n)
feminilidade
  cecha tego, co kobiece

kobiecy /kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ/ (adj)
feminino
  dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta /kɔˈbʲjɛta/ (n)
mulher
  dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobra /ˈkɔbra/ (n)
naja
  (herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

kobuz /ˈkɔbus/ (n)
ógea
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco subbuteo, ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;

koc /kɔʦ̑/ (n)
cobertor
  gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

koc elektryczny /kˈɔts ˌɛlɛktrˈɨtʃnɨ/ (n)
lençol térmico
  okrycie z wkładem grzejnym zasilanym elektrycznie

kochanek /kɔˈxãnɛk/ (n)
amante
  mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński

kochanka /kɔˈxãnka/ (n)
amante
  kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochany /kɔˈxãnɨ/ (adj)
querido
  taki, który jest darzony przez kogoś miłością

kochać /ˈkɔxaʨ̑/ (v)
amar, adorar
  odczuwać miłość do kogoś
  uwielbiać jakąś rzecz
  uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem

koci /ˈkɔ.ʨ̑i/ (possessiveAdjective)
felino
  należący do kota

kocica /kɔtɕˈitsa/ (n)
gata
  (zoologia, zoologiczny) samica kota domowego

kocimiętka /kˌɔtɕimjˈɛntka/ (n)
erva-de-gato
  (botanika, botaniczny) (Nepeta) bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;

kocioł /ˈkɔʨ̑ɔw/ (n)
caldeirão
  urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody);

kocioł parowy /ˈkɔʨ̑ɔw paˈrɔvɨ/ (n)
caldeira
  urządzenie służące do wytwarzania pary wodnej;

koczkodan /kɔʧ̑ˈkɔdãn/ (n)
cercopiteco
  (zoologia, zoologiczny) Cercopithecus niewielka afrykańska małpa;

kod /kɔt/ (n)
código
  system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod kreskowy /ˈkɔt krɛˈskɔvɨ/ (n)
código de barras
  standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod pocztowy /kˈɔt pɔtʃtˈɔvɨ/ (n)
código postal
  ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek

kod źródłowy /ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ/ (n)
código fonte
  (informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

kodeina /kˌɔdɛˈina/ (n)
codeína
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny

kodowanie /ˌkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
codificação
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kodować
  kod, sposób zakodowania

kodować /kɔdˈɔvatɕ/ (v)
codificar
  szyfrować używając kodu

koewolucja /kˌɔɛvɔlˈutsja/ (n)
coevolução
  (biologia, biologiczny) proces współzależnej ewolucji dwóch lub kilku gatunków;

kofeina /ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
cafeína
  (biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kogut /ˈkɔɡut/ (n)
galo
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

koherentny /ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
coerente
  będący spójną całością

kohorta /kɔˈxɔrta/ (n)
coorte
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;

kojot /ˈkɔjɔt/ (n)
coiote
  (zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

kok /kɔk/ (n)
carrapito
  (fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy

kokaina /ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
cocaína
  silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokarda /kɔˈkarda/ (n)
laço
  rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka

kokon /kˈɔkɔn/ (n)
casulo
  (zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt;

kokosznik /kɔˈkɔʃʲɲik/ (n)
kokoshnik
  kobiece wysokie nakrycie głowy używane dawniej w Rosji;

koks /kɔks/ (n)
coque
  stały produkt suchej destylacji węgla;

koktajl /ˈkɔktajl/ (n)
coquetel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;

koktajl Mołotowa /ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva/ (n)
cocktail molotov
  (potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną;

kolaboracja /ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
conspiração
  (przestarzałe, przestarzały) dowolna współpraca
  współpraca z okupantem, wrogiem;

kolacja /kɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
jantar, janta
  ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano /kɔˈlãnɔ/ (n)
joelho
  (anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolarstwo /kɔˈlarstfɔ/ (n)
ciclismo
  forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolaż /kɔlˈaʃ/ (n)
colagem
  (sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

kolba /ˈkɔlba/ (n)
frasco
  (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką;
bumbum
  (wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej;

kolcowój pospolity /kɔltsˈɔvuj pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
góji
  (botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych;

kolczatka /kɔlˈʧ̑atka/ (n)
equidna
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

kolczuga /kɔlˈʧ̑uɡa/ (n)
cota de malha
  pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę

kolczyk /ˈkɔlʧ̑ɨk/ (n)
brinco
  ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolebka /kɔˈlɛpka/ (n)
berço
  kołyska, łóżeczko dla dziecka
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się
  pojazd konny rozpowszechniony wśród warstw wyższych zwłaszcza w XVI wieku

kolega /kɔˈlɛɡa/ (n)
colega
  towarzysz pracy, nauki lub zabawy

kolegium /kɔlˈɛɡʲum/ (n)
colégio
  (kościelny) ogół kardynałów Kościoła katolickiego;

kolej /ˈkɔlɛj/ (n)
ferrovia
  środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolejka /kɔˈlɛjka/ (n)
fila
  uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;

kolejność /kɔˈlɛjnɔɕʨ̑/ (n)
sequência
  uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolekcjonować /ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
colecionar
  zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolekta /kɔlˈɛkta/ (n)
coleta
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z modlitw w kanonie mszy świętej

kolektywizacja /kˌɔlɛktˌɨvizˈatsja/ (n)
coletivização
  nadawanie czemuś formy kolektywnej;

kolektywizm /kˌɔlɛktˈɨvizm/ (n)
coletivismo
  (socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;

kolendra /kɔˈlɛ̃ndra/ (n)
coentro
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koliber /kɔˈlʲibɛr/ (n)
beija-flor, colibri
  (ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

kolka /kˈɔlka/ (n)
pontada
  (medycyna, medyczny) kłucie w boku

koloid /kɔlˈɔit/ (n)
coloide
  (potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej

kolokacja /ˌkɔlɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
colocação
  (językoznawstwo, językoznawczy) często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników;

kolokwialnie /ˌkɔlɔˈkfʲjalʲɲɛ/ (adv)
coloquialmente
  w sposób kolokwialny, potocznie

kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (n)
colônia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;

kolonializm /ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥/ (n)
colonialismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonizacja /kˌɔlɔɲizˈatsja/ (n)
colonização
  przekształcanie podbitych miejsc w kolonie
  tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych

kolonizator /ˌkɔlɔ̃ɲiˈzatɔr/ (n)
colonizador
  ten, który organizuje kolonizację danego kraju, obszaru

kolonizować /kˌɔlɔɲizˈɔvatɕ/ (v)
colonizar
  przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

kolonoskopia /ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja/ (n)
colonoscopia, coloscopia
  (medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor /ˈkɔlɔr/ (n)
cor, naipe
  cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;
naipe
  w kartach: symbol na karcie umieszczony obok jej wartości;

kolorowanka /ˌkɔlɔrɔˈvãnka/ (n)
livro de colorir
  książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami;

koloryzować /ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
florear
  dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia

kolos /ˈkɔlɔs/ (n)
colosso
  (książkowy) olbrzymi posąg

kolosalny /ˌkɔlɔˈsalnɨ/ (adj)
colossal
  bardzo duży; wielki

kolostomia /kˌɔlɔstˈɔmja/ (n)
colostomia
  (medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie grubym;

kolumna /kɔˈlũmna/ (n)
coluna
  (architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

kolęda /kɔˈlɛ̃nda/ (n)
cantiga de Natal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

komar /ˈkɔ̃mar/ (n)
mosquito
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

komedia /kɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
comédia
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

komentarz /kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
comentário
  objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora
  uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

komentator /ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr/ (n)
comentarista
  (sport, sportowy) sprawozdawca sportowy
  osoba, która komentuje coś

komentować /ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
comentar
  wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

komercyjny /ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
comercial
  nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

kometa /kɔ̃ˈmɛta/ (n)
cometa
  (astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komik /ˈkɔ̃mʲik/ (n)
comediante
  artysta estradowy zabawiający publiczność śmiesznymi występami

komiks /ˈkɔ̃mʲiks/ (n)
banda desenhada, história em quadrinhos
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin /ˈkɔ̃mʲĩn/ (n)
chaminé
  (budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;

kominek /kɔ̃ˈmʲĩnɛk/ (n)
lareira
  otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;

kominiarka /ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka/ (n)
balaclava
  (potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz /kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ/ (n)
limpa-chaminés
  rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisariat /ˌkɔ̃mʲiˈsarʲjat/ (n)
esquadra
  lokal, w którym urzędują pracownicy policji

komisja /kɔ̃ˈmʲisʲja/ (n)
comissão
  grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komitet /ˈkɔ̃mʲitɛt/ (n)
comitê
  grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komoda /kɔ̃ˈmɔda/ (n)
cômoda
  mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora /kɔ̃ˈmɔra/ (n)
câmara
  wydzielone pomieszczenie

komora gazowa /kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva/ (n)
câmara de gás
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

komoryjski /ˌkɔ̃mɔˈrɨjsʲci/ (adj)
comorense
  odnoszący się do państwa Komory

kompania /kɔ̃mˈpãɲja/ (n)
companhia
  (wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;
  kilka osób spędzających wspólnie czas

kompas /ˈkɔ̃mpas/ (n)
bússola, compasso
  przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompensacyjny /ˌkɔ̃mpɛ̃w̃saˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
compensatório
  związany z kompensacją

kompilator /ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr/ (n)
compilador
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji;

kompleks /ˈkɔ̃mplɛks/ (n)
complexo
  (budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość
  (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego;
  zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość

kompleks niższości /kˈɔmplɛks ɲiʃʃˈɔɕtɕi/ (n)
complexo de inferioridade
  (psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;

kompletny /kɔ̃mˈplɛtnɨ/ (adj)
completo
  cały, będący w komplecie

komplikacja /kˌɔmplikˈatsja/ (n)
complicação
  dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń

kompost /ˈkɔ̃mpɔst/ (n)
composto
  produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompot /ˈkɔ̃mpɔt/ (n)
compota
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki napój z gotowanych owoców;

kompozytor /ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr/ (n)
compositor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompozytorka /ˌkɔ̃mpɔzɨˈtɔrka/ (n)
compositora
  kobieta tworząca, komponująca muzykę

kompresja /kɔ̃mˈprɛsʲja/ (n)
compressão
  (fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;
compactação
  (informatyka, informatyczny) operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów;

kompromis /kɔ̃mˈprɔ̃mʲis/ (n)
acordo
  sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

komputer /kɔ̃mˈputɛr/ (n)
computador
  (informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego;

komputer osobisty /kɔmpˈutɛr ˌɔsɔbʲˈistɨ/ (n)
computador pessoal
  (informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komunia /kɔ̃ˈmũɲja/ (n)
comunhão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament eucharystii;

komunikacja /ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
comunicação
  ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności

komunikować /kˌɔmuɲikˈɔvatɕ/ (v)
comunicar
  mieć kontakt

komunistyczny /ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
comunista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm /kɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
comunismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka /kɔ̃ˈmurka/ (n)
célula
  (biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;

komórka macierzysta /kɔmˈurka mˌatɕɛʒˈɨsta/ (n)
célula-tronco
  (biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna

komórkowy /ˌkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
celular
  związany z komórką

komża /kˈɔmʒa/ (n)
sobrepeliz
  (kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach;

koncepcja /kɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
conceito, concepção
  ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu

koncert /ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt/ (n)
concerto
  występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

kondensator /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr/ (n)
capacitor, condensador
  (elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

kondotier /kɔndˈɔtjɛr/ (n)
condottiere, condottiero
  (historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym

konduktor /kɔ̃nˈduktɔr/ (n)
cobrador
  osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

konewka /kɔ̃ˈnɛfka/ (n)
regador
  pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfederacja /ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
confederação
  związek, stowarzyszenie, unia

konferencja /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
conferência
  zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

konferencja prasowa /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva/ (n)
coletiva
  spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów;

konfesjonał /kˌɔnfɛsjˈɔnaw/ (n)
confessionário
  (kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

konfiguracja /kˌɔnfiɡurˈatsja/ (n)
configuração
  układ elementów wchodzących we wzajemne relacje

konfirmacja /ˌkɔ̃nfʲirˈmaʦ̑ʲja/ (n)
confirmação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) u protestantów: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej chłopców i dziewcząt połączone z egzaminem i błogosławieństwem pastora;

konfiskata /kˌɔnfiskˈata/ (n)
confiscação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

konfiskować /ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑/ (v)
confiscar
  dokonywać konfiskaty

konfitura /ˌkɔ̃nfʲiˈtura/ (n)
confitura
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce smażone w syropie cukrowym;

konflikt /ˈkɔ̃nflʲikt/ (n)
conflito
  sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności

konformista /kˌɔnfɔrmˈista/ (n)
conformista
  człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformistka /kˌɔnfɔrmˈistka/ (n)
conformista
  kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformistyczny /kˌɔnfɔrmistˈɨtʃnɨ/ (adj)
conformista
  taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformizm /kɔnfˈɔrmizm/ (n)
conformismo
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

konfraternia /ˌkɔ̃nfraˈtɛrʲɲa/ (n)
confraria
  stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat

konfucjanizm /kˌɔnfutsjˈaɲizm/ (n)
confucianismo, confucionismo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;

kongijski /kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci/ (adj)
congolês
  odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga

kongres /ˈkɔ̃ŋɡrɛs/ (n)
congresso
  zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja
  najwyższy organ niektórych organizacji

koniak /ˈkɔ̃ɲak/ (n)
conhaque
  rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniczny /kɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
cónico
  (rzadki, rzadko używany) mający kształt stożkowy

koniczyna /ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
trevo
  (botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
  liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

koniec /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
fim
  chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
  miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
  okoliczności końca (1.2)
  ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

koniec świata /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata/ (n)
fim do mundo
  chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny;

koniecznie /kɔɲʲˈɛtʃɲʲɛ/ (adv)
necessariamente
  bezwzględnie, absolutnie

konik /ˈkɔ̃ɲik/ (n)
cambista
  (potocznie, potoczny) osoba sprzedająca nielegalnie bilety na widowiska, koncerty

konik morski /ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci/ (n)
cavalo-marinho
  (ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus przypominająca kształtem konika szachowego;

konik polny /ˈkɔ̃ɲik ˈpɔlnɨ/ (n)
gafanhoto
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) owady przypominające pasikonika lub szarańczę;

konina /kɔ̃ˈɲĩna/ (n)
carne de cavalo
  (spożywczy) mięso końskie;

koniugacja /ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
conjugação
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

koniunkcja /kɔ̃ˈɲũŋkʦ̑ʲja/ (n)
conjunção
  (astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”;
  (matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń

konklawe /kɔ̃ŋˈklavɛ/ (n)
conclave
  (kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia.

konkubina /ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna/ (n)
concubina, amásia
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

konkurować /kˌɔŋkurˈɔvatɕ/ (v)
competir
  robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

konkurs /ˈkɔ̃ŋkurs/ (n)
competição
  (sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konopie /kɔ̃ˈnɔpʲjɛ/ (n)
cânhamo
  (botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

konował /kɔ̃ˈnɔvaw/ (n)
mata-sanos
  (pogardliwie) zły, kiepski lekarz

konsensus /kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus/ (n)
consenso
  porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konserwacja /kˌɔnsɛrvˈatsja/ (n)
manutenção
  (technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem

konserwant /kɔnsˈɛrvant/ (n)
conservador
  (chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwatywny /ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ/ (adj)
conservador
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów

konserwatyzm /ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥/ (n)
conservadorismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)
  postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

konsjerż /kˈɔnsjɛrʃ/ (n)
zelador
  dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

konsorcjum /kɔ̃w̃ˈsɔrʦ̑ʲjũm/ (n)
consórcio
  (zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;

konspirator /kˌɔnspirˈatɔr/ (n)
conspirador
  uczestnik konspiracji

konsternacja /ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja/ (n)
consternação
  stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji

konstruktywistyczny /ˌkɔ̃w̃struktɨvʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
construtivista
  (sztuka) (literacko) dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem

konstruktywizm /kˌɔnstruktˈɨvizm/ (n)
construtivismo
  (sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

konstytucja /ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
constituição
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucyjność /kˌɔnstɨtutsˈɨjnɔɕtɕ/ (n)
constitucionalidade
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą

konstytucyjny /ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
constitucional
  dotyczący konstytucji
  zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsul /ˈkɔ̃w̃sul/ (n)
cônsul
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną;
  (historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;
  urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;

konsularny /kˌɔnsulˈarnɨ/ (adj)
consular
  związany z konsulem, dotyczący konsula (przedstawiciela państwa)

konsulat /kɔ̃w̃ˈsulat/ (n)
consulado
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: godność konsula
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: okres, gdy władzę sprawował jeden z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję
  (historia, historyczny, historycznie) we Francji: okres w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

konsumować /kˌɔnsumˈɔvatɕ/ (v)
consumir
  spożywać, jeść

konsumpcjonizm /ˌkɔ̃w̃sũmpˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
consumismo
  (socjologia, socjologiczny) postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;

konsystencja /ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
consistência
  poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość

kontakt /ˈkɔ̃ntakt/ (n)
contacto, contato
  zetknięcie się

kontekst /ˈkɔ̃ntɛkst/ (n)
contexto
  (językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

kontemplacja /ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja/ (n)
contemplação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa
  skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach

kontemplować /ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑/ (v)
contemplar
  pogrążać się głęboko w myślach

kontener /kɔ̃nˈtɛ̃nɛr/ (n)
contêiner
  (informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;

konto /ˈkɔ̃ntɔ/ (n)
conta
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

kontrabas /kɔ̃nˈtrabas/ (n)
contrabaixo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontratenor /ˌkɔ̃ntraˈtɛ̃nɔr/ (n)
contratenor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;
  osoba z takim głosem

kontrola /kɔ̃nˈtrɔla/ (n)
controle
  sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi

kontroler /kɔ̃nˈtrɔlɛr/ (n)
controlador
  osoba kontrolująca, sprawdzająca coś

kontrowersja /kˌɔntrɔvˈɛrsja/ (n)
controvérsia
  niejednoznaczność opinii w jakiejś sprawie, wywołująca dyskusje, sprzeczki

kontrowersyjny /ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ/ (adj)
controverso
  wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje

kontrwywiad /kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat/ (n)
contraespionagem
  instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontrybucja /kˌɔntrɨbˈutsja/ (n)
contribuição
  danina, podatek nakładany na pokonane w wojnie państwo albo okupowane terytorium

kontur /ˈkɔ̃ntur/ (n)
contorno
  linia, zarys kształtu

kontynent /kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
continente
  (geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynuacja /kˌɔntɨnuˈatsja/ (n)
continuação
  dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuować /ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
continuar
  dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konurbacja /ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja/ (n)
conurbação
  zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

konwalia /kɔ̃nˈvalʲja/ (n)
lírio-do-vale
  (botanika, botaniczny) Convallaria L., rodzaj roślin o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwencja /kɔ̃nˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
convenção
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa międzynarodowa

konwencjonalnie /kˌɔnvɛntsjɔnˈalɲʲɛ/ (adv)
convencionalmente
  w sposób konwencjonalny

konwojować /kˌɔnvɔjˈɔvatɕ/ (v)
comboiar
  towarzyszyć komuś lub czemuś w drodze w celu ochrony lub uniemożliwienia ucieczki

konwulsja /kɔnvˈulsja/ (n)
convulsão
  gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś
  mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała

konwój /ˈkɔ̃nvuj/ (n)
comboio
  poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;

kooperacja /ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
cooperação
  współpraca, współdziałanie

koordynować /kˌɔɔrdɨnˈɔvatɕ/ (v)
coordenar
  kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

kopalnia /kɔˈpalʲɲa/ (n)
mina
  zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

koparka /kɔˈparka/ (n)
escavadeira
  maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać /ˈkɔpaʨ̑/ (v)
cavar
  wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny
  wydobywać minerały lub płody rolne z ziemi przy pomocy narzędzi lub maszyn

koper /ˈkɔpɛr/ (n)
endro
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

kopernik /kɔˈpɛrʲɲik/ (n)
copernício
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

koperta /kɔˈpɛrta/ (n)
envelope
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopia /ˈkɔpʲja/ (n)
cópia
  przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

kopiarka /kɔpjˈarka/ (n)
copiadora
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie kopiujące

kopiec /kˈɔpjɛts/ (n)
cômoro
  (książkowy) lub (architektura, architektoniczny) pomnik w formie takiego wzniesienia

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (adj)
copta
  (antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (n)
copta
  (językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich

kopuła /kɔˈpuwa/ (n)
cúpula, domo
  (architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

kopytny /kɔpˈɨtnɨ/ (adj)
ungulado
  taki, który ma kopyta

kopyto /kɔˈpɨtɔ/ (n)
casco, pata
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora /ˈkɔra/ (n)
casca, súber
  (botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką
súber, casca
  (botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

koral /ˈkɔral/ (n)
coral
  (biologia, biologiczny) koralowiec
  (jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny

kord /kɔrt/ (n)
alfanje
  (staropolski) krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa;

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
coreano
  odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (n)
coreano
  język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

korek /ˈkɔrɛk/ (n)
cortiça
  zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału

korelacja /ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja/ (n)
correlação
  (statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych;
  współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami

korespondować /ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
adaptar-se
  prowadzić korespondencję, wymieniać się listami

korkociąg /kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
saca-rolhas
  urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

kormoran /kɔrˈmɔrãn/ (n)
biguá
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornak /kˈɔrnak/ (n)
cornaca
  osoba pracująca ze słoniami

kornet /ˈkɔrnɛt/ (n)
corneta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy

kornijski /kɔrɲˈijski/ (n)
córnico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornwalijski /kˌɔrnvalˈijski/ (adj)
córnico
  związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

korona /kɔˈrɔ̃na/ (n)
coroa
  atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
  (jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
  (jednostka monetarna) waluta w Czechach;
  (botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
  (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
  monarchia

koronacja /kˌɔrɔnˈatsja/ (n)
coroação
  akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus /kˌɔrɔnavˈirus/ (n)
coronavírus
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus powodujący infekcje układu oddechowego;

koroniec /kɔˈrɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
pomba-gura
  (ornitologia, ornitologiczny) Goura, niebieski gołąb z czubkiem z piór;

koronka /kɔˈrɔ̃nka/ (n)
renda
  (włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici

koronować /kˌɔrɔnˈɔvatɕ/ (v)
coroar
  przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego

korpulentny /ˌkɔrpuˈlɛ̃ntnɨ/ (adj)
corpulento
  o człowieku odznaczający się nadwagą, o tęgiej budowie ciała

korsarz /kˈɔrsaʃ/ (n)
corsário
  (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pirat na usługach państwa;

korsykański /ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci/ (n)
corso
  język używany na Korsyce;

kort /kɔrt/ (n)
quadra
  (sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

kortyzol /kɔrtˈɨzɔl/ (n)
cortisol
  (biochemia, biochemiczny) hormon należący do kortykosteroidów;

kortyzon /kɔrtˈɨzɔn/ (n)
cortisona
  (biochemia, biochemiczny) hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie

korund /ˈkɔrũnt/ (n)
corindo
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu;

korupcja /kɔˈrupʦ̑ʲja/ (n)
corrupção
  nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korweta /kɔrvˈɛta/ (n)
corveta
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
  (marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

koryfeusz /kˌɔrɨfˈɛuʃ/ (n)
corifeu
  (historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

korytarz /kɔˈrɨtaʃ/ (n)
corredor
  (budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

koryto /kɔˈrɨtɔ/ (n)
cocheira
  podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

korzec /kˈɔʒɛts/ (n)
alqueire
  (dawniej, dawny) naczynie odmierzające (1.1)
  (dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;

korzeń /ˈkɔʒɛ̃ɲ/ (n)
raiz
  (botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

korzystny /kɔˈʒɨstnɨ/ (adj)
vantajoso
  przynoszący korzyść
benéfico
  sprzyjający

korzyść /ˈkɔʒɨɕʨ̑/ (n)
benefício
  zysk, pożytek

kos /kɔs/ (n)
melro, melro-preto
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1)

kosa /ˈkɔsa/ (n)
gadanha, foice
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosarz /ˈkɔsaʃ/ (n)
aranhiço
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach;

kosmetyczka /ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑ka/ (n)
esteticista
  kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne;

kosmetyczny /ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
cosmético
  służący do pielęgnacji ciała, utrzymania urody

kosmetyk /kɔsˈmɛtɨk/ (n)
cosmético
  substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów

kosmetyka /kɔsˈmɛtɨka/ (n)
cosmética
  sztuka upiększania, pielęgnowania ciała, włosów; stosowanie środków lub zabiegów mających na celu pielęgnowanie ciała lub włosów

kosmiczny /kɔsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cósmico
  odbywający się w kosmosie
  związany z kosmosem, dotyczący kosmosu
  (przenośnie, przenośnia) bardzo duży

kosmodrom /kɔsˈmɔdrɔ̃m/ (n)
cosmódromo
  (astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;

kosmologia /ˌkɔsmɔˈlɔɟja/ (n)
cosmologia
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmonauta /ˌkɔsmɔ̃ˈnawta/ (n)
cosmonauta
  człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

kosmopolita /ˌkɔsmɔpɔˈlʲita/ (n)
cosmopolita
  człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe

kosmopolityczny /kˌɔsmɔpˌɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
cosmopolita
  nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności

kosmyk /kˈɔsmɨk/ (n)
redemoinho
  niewielki pukiel włosów

kosowski /kɔsˈɔfski/ (adj)
kosovar
  odnoszący się do Kosowa

kostka /ˈkɔstka/ (n)
tornozelo
  (anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;

kostka lodu /kˈɔstka lˈɔdu/ (n)
cubo de gelo
  lód w kształcie małego sześcianu powstały w wyniku zamrożenia wody w odpowiedniej formie

kostnica /kɔˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
morgue
  pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kostny /ˈkɔstnɨ/ (adj)
ósseo
  związany z kością

kosz /kɔʃ/ (n)
lixeira, cesto de lixo
  pojemnik na odpady
cesta, cesto, corbelha
  pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

koszerny /kɔʃˈɛrnɨ/ (adj)
kosher
  taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków

koszmar /ˈkɔʃmar/ (n)
pesadelo
  marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

koszmarny /kɔʃˈmarnɨ/ (adj)
pesadelar
  bardzo zły, tragiczny; taki, jak w koszmarze

koszt /kɔʃt/ (n)
custo, despesa, gasto
  (ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować /kɔˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
custar
  mieć jakąś cenę (także przenośnie)

koszula /kɔˈʃula/ (n)
camisa
  (krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszula nocna /kɔʃˈula nˈɔtsna/ (n)
camisola
  (krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu;

koszyk /ˈkɔʃɨk/ (n)
cesta
  mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

koszykówka /ˌkɔʃɨˈkufka/ (n)
basquetebol, basquete
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot /kɔt/ (n)
gato
  (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe;

kot bengalski /ˈkɔd bɛ̃ŋˈɡalsʲci/ (n)
gato leopardo
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;

kot domowy /kˈɔd dɔmˈɔvɨ/ (n)
gato doméstico
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris catus Linnaeus, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych w rodzinie kotowatych;

kotka /ˈkɔtka/ (n)
gata
  (zoologia, zoologiczny) samica kota

kotlet /ˈkɔtlɛt/ (n)
costeleta
  mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu;

kotwica /kɔtˈfʲiʦ̑a/ (n)
âncora
  przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kowadło /kɔˈvadwɔ/ (n)
bigorna
  (technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal /ˈkɔval/ (n)
ferreiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;

kowariancja /ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja/ (n)
covariância
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

koza /ˈkɔza/ (n)
cabra
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozak /ˈkɔzak/ (n)
cossaco
  lekki kawalerzysta elitarnych oddziałów armii carskiej, także w szlacheckiej Polsce;

kozia bródka /ˈkɔʑa ˈbrutka/ (idiom)
cavaignac
  zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki

kozica /kɔˈʑiʦ̑a/ (n)
camurça
  (zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

koziorożec /kˌɔʑɔrˈɔʒɛts/ (n)
cabra alpina, cabra brava
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych;

kozioł ofiarny /ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ/ (n)
bode expiatório
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;
  (biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi

kołchoz /ˈkɔwxɔs/ (n)
kolkhoz
  spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan /ˈkɔwʧ̑ãn/ (n)
aljava, carcás
  podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołdra /ˈkɔwdra/ (n)
edredão
  element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

kołnierz /ˈkɔwʲɲɛʃ/ (n)
colarinho
  część ubrania otaczająca szyję;

koło /ˈkɔwɔ/ (n)
roda
  przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło garncarskie /ˈkɔwɔ ɡarn̥ˈʦ̑arsʲcɛ/ (n)
roda de oleiro
  urządzenie do wykonywania przedmiotów i narzędzi z gliny techniką toczenia;

koło sterowe /ˈkɔwɔ stɛˈrɔvɛ/ (n)
roda do leme
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;

koło zębate /ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ/ (n)
roda dentada
  (mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;

kołpak /kˈɔwpak/ (n)
calota
  (motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;

kołysanka /ˌkɔwɨˈsãnka/ (n)
canção de ninar
  piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

koń /kɔ̃ɲ/ (n)
cavalo
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;
  (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach

koń mechaniczny /ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
cavalo-vapor
  (fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

koń trojański /ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci/ (idiom)
cavalo de Troia
  (przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp

kończyna /kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
membro
  (anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć /ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
acabar, terminar
  wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca

koński /ˈkɔ̃j̃sʲci/ (possessiveAdjective)
equino
  należący do konia

kości zostały rzucone /ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ/ (idiom)
a sorte está lançada
  (książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościół /ˈkɔɕʨ̑uw/ (n)
igreja, templo
  (budownictwo) świątynia chrześcijańska;

kościół parafialny /kˈɔɕtɕuw pˌarafjˈalnɨ/ (n)
igreja paroquial
  (kościelny) (administracja) jedyna lub główna świątynia w danej parafii;

kość /kɔɕʨ̑/ (n)
osso
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
dado
  wielościan z oczkami służący do gry;

kość guziczna /kˈɔʑdʑ ɡuzˈitʃna/ (n)
cóccix
  (anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek kręgosłupa człowieka;

kość słoniowa /ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva/ (n)
marfim
  (zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlę /kˈɔʑlɛ/ (n)
cabrito
  (zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej

kożuch /ˈkɔʒux/ (n)
película
  wierzchnia, gęstsza lub stężała warstwa jakiegoś płynu

kpić /kpˈitɕ/ (v)
zombar
  odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

kra /kra/ (n)
banquisa
  tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli;

krab /krap/ (n)
caranguejo
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;
cogoilo, cogulho, colchete
  (architektura, architektoniczny) w gotyku ozdoba w kształcie liścia lub pąka

kradzież /ˈkraʥ̑ɛʃ/ (n)
furto, roubo
  przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraina /kraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
terreno
  obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska, itp.;
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, często wymyślone, związane z jakimiś postaciami, wspomnieniami itp.
  (przenośnie, przenośnia) sfera czyichś doznań, uczuć, myśli

kraj /kraj/ (n)
país
  (geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
  państwo

kraj związkowy /ˈkraj zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ/ (n)
estado federado
  (administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;

krajowy /kraˈjɔvɨ/ (adj)
doméstico
  związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju

kran /krãn/ (n)
torneira, bica
  rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

krater /ˈkratɛr/ (n)
cratera
  (geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;

kratka /ˈkratka/ (n)
xadrez
  wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów

krawat /ˈkravat/ (n)
gravata
  (krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawcowa /krafˈʦ̑ɔva/ (n)
alfaiata
  (rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się krawiectwem

krawiec /ˈkravʲjɛʦ̑/ (n)
alfaiate
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawędź /ˈkravɛ̃ɲʨ̑/ (n)
aresta
  (geometria) odcinek będący częścią wspólną dwóch ścian wielościanu lub powierzchni wielościennej;
  (matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;
  brzeg powierzchni, zwłaszcza ostry

krawężnik /kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik/ (n)
guia
  (budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

kraść /kraɕʨ̑/ (v)
roubar
  brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreacjonizm /ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
criacionismo
  pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga);

kreator /krɛˈatɔr/ (n)
assistente
  (informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

kreatynina /ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna/ (n)
creatinina
  (biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;

kreda /ˈkrɛda/ (n)
giz
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
  (szkolnictwo, szkolny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
cal
  (geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);

kredyt /ˈkrɛdɨt/ (n)
crédito
  (ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

krem /krɛ̃m/ (n)
creme
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;

krem do opalania /ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa/ (n)
filtro solar
  krem do ochrony przed słońcem

kremacja /krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
cremação
  forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała

krematorium /ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm/ (n)
crematório
  budynek, w którym spopiela się zwłoki ludzkie;

kreska /ˈkrɛska/ (n)
traço
  (marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a
  (potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski
  zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa

kret /krɛt/ (n)
toupeira
  (zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

kretowisko /ˌkrɛtɔˈvʲiskɔ/ (n)
monte/montículo de toupeira
  teren pokryty kretowiskami (1.1)

kretyn /ˈkrɛtɨ̃n/ (n)
cretino
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem

krew /krɛf/ (n)
sangue
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;

krewetka /krɛˈvɛtka/ (n)
camarão
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
  (zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krochmal /krˈɔxmal/ (n)
goma
  (chemia, chemiczny) roztwór wodny skrobii roślinnej
  (rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów
  mączka do usztywniania tkanin, najczęściej ziemniaczana

krocze /krˈɔtʃɛ/ (n)
períneo perineu, períneo
  (anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

krogulec /krɔˈɡulɛʦ̑/ (n)
gavião-da-europa
  (ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

krok /krɔk/ (n)
passo
  przestawienie nogi, by wykonać ruch

krokodyl /krɔˈkɔdɨl/ (n)
crocodilo
  (herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy /ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ/ (idiom)
lágrimas de crocodilo
  nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokomierz /krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
pedómetro
  (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;

krokosz /krˈɔkɔʃ/ (n)
açafroa
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku krokosz barwierski;

krokus /ˈkrɔkus/ (n)
croco
  (botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1)

kromlech /krˈɔmlɛx/ (n)
cromeleque
  prehistoryczny megalityczny krąg;

kropidło /krɔpˈidwɔ/ (n)
aspersório
  (kościelny) przyrząd o funkcji jak kropidło (1.1), ale wykonany w formie pojemnika z otworami osadzonego na trzonku
  (kościelny) specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą;

kropka /ˈkrɔpka/ (n)
ponto
  znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:

kropla /ˈkrɔpla/ (n)
gota
  drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla, która przepełnia czarę /ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ/ (n)
a gota que transbordou o copo
  dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

krosno /ˈkrɔsnɔ/ (n)
tear
  (włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;

krowa /ˈkrɔva/ (n)
vaca
  (zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;

krtaniowy /krtaɲʲˈɔvɨ/ (adj)
laríngeo
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący krtani

krtań /kr̥tãɲ/ (n)
laringe
  (anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchy /ˈkruxɨ/ (adj)
frágil
  (przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby

krucjata /kruˈʦ̑ʲjata/ (n)
cruzada
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
  (przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

krucyfiks /kruˈʦ̑ɨfʲiks/ (n)
crucifixo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruk /kruk/ (n)
corvo
  (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruk krukowi oka nie wykole /ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ/ (proverb)
corvos a corvos não tiram olhos
  osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy

krużganek /kruʒˈɡãnɛk/ (n)
claustro
  (architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

krwawić /ˈkr̥favʲiʨ̑/ (v)
sangrar
  (medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwawnik /krfˈavɲik/ (n)
aquiléia
  (botanika, botaniczny) Achillea, rodzaj bylin z rodziny astrowatych;

krwawy /krfˈavɨ/ (adj)
ensanguentado
  (przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny

krwinka /ˈkr̥fʲĩnka/ (n)
célula sanguínea
  (biologia, biologiczny) komórka krwi

krwinka biała /krfˈiŋka bjˈawa/ (n)
célula branca
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) krwinka odpowiadająca za ochronę ustroju

krwiopijca /kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a/ (n)
parasita
  ten, który pije krew

krwisty /krfˈistɨ/ (adj)
mal passado
  taki, który zawiera krew

krwotoczny /krfɔtˈɔtʃnɨ/ (adj)
hemorrágico
  związany z krwotokiem

krykiet /ˈkrɨcɛt/ (n)
críquete
  (sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryminologia /ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
criminologia
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

krymskotatarski /ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci/ (adj)
tártaro da Crimeia
  odnoszący się do Tatarów krymskich

krypta /ˈkrɨpta/ (n)
cripta
  podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

kryptografia /krˌɨptɔɡrˈafja/ (n)
criptografia
  umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

kryptologia /krˌɨptɔlˈɔɡja/ (n)
criptologia
  (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);

krypton /ˈkrɨptɔ̃n/ (n)
crípton, criptônio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

kryształ /ˈkrɨʃ.taw/ (n)
cristal
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;
  (potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;

kryterium /krɨtˈɛrjum/ (n)
critério
  obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytyczny /krɨˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
crucial
  bardzo trudny, ciężki
  znajdujący się w decydującej fazie

krytyka /ˈkrɨtɨka/ (n)
crítica
  surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykować /ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
criticar
  oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys /ˈkrɨzɨs/ (n)
crise
  zła sytuacja (trwająca dłużej)

kryzys wieku średniego /krˈɨzɨz vʲˈɛku ɕrɛdɲʲˈɛɡɔ/ (n)
crise da meia-idade
  (psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;

krzak /kʃak/ (n)
arbusto, mato
  (botanika, botaniczny) krzew

krzem /kʃɛ̃m/ (n)
silício
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemień /kʃˈɛmjɛɲ/ (n)
sílex
  (geologia, geologiczny) krzemionkowa, skrytokrystaliczna skała osadowa;

krzesiwo /kʃɛɕˈivɔ/ (n)
pederneira
  dawne narzędzie do rozniecania ognia;

krzesło /ˈkʃɛswɔ/ (n)
cadeira
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzesło elektryczne /ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ/ (n)
cadeira elétrica
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;

krzyczeć /ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
bradar
  mówić lub wołać bardzo głośno

krzyk /kʃɨk/ (n)
grito
  głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzywa /ˈkʃɨva/ (n)
curva
  (matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywoprzysięstwo /ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
perjúrio
  złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywy /ˈkʃɨvɨ/ (adj)
torto
  wygięty, powyginany, nieprosty

krzyż /kʃɨʃ/ (n)
cruz
  konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
  order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)

krzyżmo /kʃˈɨʒmɔ/ (n)
crisma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;

krzyżowiec /kʃɨʒˈɔvʲɛts/ (n)
cruzado
  (historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżówka /kʃɨˈʒufka/ (n)
palavras cruzadas
  zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

król /krul/ (n)
rei
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
  (szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
  (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

król zwierząt /ˈkrul ˈzvʲjɛʒɔ̃nt/ (idiom)
rei dos animais
  lew

królestwo /kruˈlɛstfa/ /kruˈlɛstfɔ/ (n)
reino
  ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;

królewski /kruˈlɛfsʲci/ (adj)
real
  mający związek z królem lub królową

króliczek /kruˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
coelhinha
  kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika
  młody, mały królik
  zabawka lub słodycze w kształcie królika

królik /ˈkrulʲik/ (n)
coelho
  (zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

królobójca /krˌulɔbˈujtsa/ (n)
regicida
  zabójca króla

królowa /kruˈlɔva/ (n)
rainha
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
  żona króla

krótki /ˈkrutʲci/ (adj)
curto, breve
  mający małą długość
  trwający niedługo

krótkowzroczność /ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
miopia
  (medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krążek /ˈkrɔ̃w̃ʒɛk/ (n)
disco de hóquei
  (sport, sportowy) przedmiot, którym rozgrywa się hokej

krążownik /krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik/ (n)
cruzador
  (wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

kręcić /ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
torcer
  zwijać

kręg /krˈɛŋk/ (n)
vértebra
  (anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup

kręgiel /krˈɛŋɡʲɛl/ (n)
pino
  pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręgle /krˈɛŋɡlɛ/ (n)
boliche
  (sport, sportowy) gra polegająca na strącaniu kulami ciężkich butelkowatych pionów;

kręgosłup /krɛ̃ŋˈɡɔswup/ (n)
coluna vertebral, espinha dorsal
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec /krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
vertebrado
  (zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

kseno- /ˈksɛ̃nɔ/
xeno-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z czymś obcym, odmiennym

ksenofobia /ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja/ (n)
xenofobia
  (psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenon /ˈksɛ̃nɔ̃n/ (n)
xenônio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

ksenotym /ksɛnˈɔtɨm/ (n)
xenotímio, xenótimo
  (mineralogia, mineralogiczny) rodzaj rzadkiego minerału o barwie brunatnej;

kserokopia /ksˌɛrɔkˈɔpja/ (n)
fotocópia, xerox
  (biurowość, biurowy) kopia dokumentu sporządzona przy użyciu kserokopiarki

kserokopiarka /ksˌɛrɔkɔpʲˈarka/ (n)
copiadora, xerox
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych;

ksiądz /cɕɔ̃nʦ̑/ (n)
sacerdote
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książka /ˈcɕɔ̃w̃ʃka/ (n)
livro
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka elektroniczna /kɕˈɔ̃ʃka ˌɛlɛktrɔɲˈitʃna/ (n)
livro digital, livro eletrônico, e-book, livro eletrónico
  (informatyka, informatyczny) e-book, utwór literacki w wersji elektronicznej;

książka kucharska /ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska/ (n)
livro de receitas
  książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna /ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
lista telefônica
  spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książę /ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ/ (n)
duque
  wysoki tytuł szlachecki
príncipe
  władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla

księgarnia /cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa/ (n)
livraria
  sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgowość /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑/ (n)
escrituração
  (ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księgowy /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ/ (n)
contabilista, contador, guarda-livros
  (księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księstwo /ˈcɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
ducado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;

księżna /ˈcɕɛ̃w̃ʒna/ (n)
duquesa
  kobieta, która sprawuje władzę w księstwie

księżniczka /cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
princesa
  córka księcia i/lub księżnej

księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
lua
  Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część

księżycowy /ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
lunar
  związany z Księżycem, dotyczący Księżyca

ksylitol /ksɨˈlʲitɔl/ (n)
xilitol
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

ksylofon /ksɨˈlɔfɔ̃n/ (n)
xilofone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

kształt /kʃtawt/ (n)
forma, figura
  zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

kształty /kʃtˈawtɨ/ (n)
figura, forma
  figura, sylwetka człowieka

kto /ktɔ/ (interrogativePronoun)
quem
  …służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto /ktɔ/ (pronoun)
quem
  …służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto pierwszy, ten lepszy /ktˈɔ pʲˈɛrʃɨ tɛn lˈɛpʃɨ/ (proverb)
primeiro a chegar, primeiro a ser atendido
  pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje /ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ/ (proverb)
deus ajuda quem cedo madruga
  ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha /ˈktɔ‿ɕɛ ˌna‿ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ̃m ˈspaʒɨw ˈtɛ̃n ːa‿ˈʑĩmnɛ ˈdmuxa/ (proverb)
gata a quem morde a cobra tem medo a corda
  po bolesnych doświadczeniach ludzie stają się przesadnie ostrożni

ktoś /ktɔɕ/ (indefinitePronoun)
alguém
  nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który /ˈkturɨ/ (pronoun)
que qual
  …pytajny, służący do tworzenia pytań o sprecyzowanie elementu w danej grupie
que
  …względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego

kubański /kuˈbãj̃sʲci/ (adj)
cubano
  odnoszący się do państwa lub wyspy Kuba, pochodzący z Kuby

kubek /ˈkubɛk/ (n)
caneca
  naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubistyczny /kˌubʲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
cubista
  (sztuka) związany z kubizmem; dotyczący kubizmu

kubizm /ˈkubʲism̥/ (n)
cubismo
  (architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;
  (sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;

kuc /kuʦ̑/ (n)
pônei
  (zoologia, zoologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;

kucać /ˈkuʦ̑aʨ̑/ (v)
ficar de cócoras
  obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach

kucharz /ˈkuxaʃ/ (n)
cozinheiro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka /kuˈxɛ̃nka/ (n)
utensílio de cozinha
  (potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

kuchnia /ˈkuxʲɲa/ (n)
cozinha
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
  komplet mebli kuchennych
  sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.

kucie /ˈkuʨ̑ɛ/ (n)
forja
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kuć

kucyk /ˈkuʦ̑ɨk/ (n)
rabo-de-cavalo
  (fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kukabura /kˌukabˈura/ (n)
cucaburra
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo;

kukurydza /ˌkukuˈrɨʣ̑a/ (n)
milho
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;

kukuryku /ˌkukuˈrɨku/ (interjection)
cocorocó
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułka /kuˈkuwka/ (n)
cuco
  (ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kukła /ˈkukwa/ (n)
efígie
  przedmiot wykonany na podobieństwo postaci człowieka, zwykle przedstawionej karykaturalne

kula /ˈkula/ (n)
bala
  (geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby;
  każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
muleta
  (medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;
peso
  (sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą;
bola
  (wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej

kulczyk /ˈkulʧ̑ɨk/ (n)
chamariz
  (ornitologia, ornitologiczny) Serinus serinus, ptak z rodziny łuszczaków;

kulik /ˈkulʲik/ (n)
maçarico
  (ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych

kulomb /ˈkulɔ̃mp/ (n)
coulomb
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

kuloodporny /kˌulɔɔtpˈɔrnɨ/ (adj)
a prova de balas
  taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kult /kult/ (n)
culto
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;

kultowy /kultˈɔvɨ/ (adj)
cult
  związany z kultem, dotyczący kultu
  (przenośnie, przenośnia) taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej

kultura /kulˈtura/ (n)
cultura
  całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości
  umiejętność obcowania z ludźmi

kulturoznawstwo /kˌulturɔznˈafstfɔ/ (n)
estudos culturais
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o kulturze

kultywar /kulˈtɨvar/ (n)
cultivar
  (botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

kum /kũm/ (interjection)
croac
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kumaryna /kˌumarˈɨna/ (n)
cumarina
  (biochemia, biochemiczny) bezbarwna substancja występująca w roślinach;

kumkwat /ˈkũmkfat/ (n)
kumquat
  mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

kumpel /ˈkũmpɛl/ (n)
companheiro
  (potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel

kumys /ˈkũmɨs/ (n)
kumis
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;

kuna /ˈkũna/ (n)
marta
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kundel /ˈkũndɛl/ (n)
vira-lata
  pies nie zaliczany do żadnej z ras psów

kupiec /ˈkupʲjɛʦ̑/ (n)
comerciante
  ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

kupno /ˈkupnɔ/ (n)
compra
  nabywanie czegoś

kupować /kuˈpɔvaʨ̑/ (v)
comprar
  nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kupryt /ˈkuprɨt/ (n)
cuprita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, tlenek miedzi; ruda miedzi;

kura /ˈkura/ (n)
galinha
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kurczak /ˈkurʧ̑ak/ (n)
frango
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z kurczaka (1.1)
  większe kurczę (pisklę kury)

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (adj)
curdo
  dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (n)
curdo
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurhan /ˈkurxãn/ (n)
kurgan
  (archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca;

kurkuma /kurˈkũma/ (n)
curcuma
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi

kurnik /ˈkurʲɲik/ (n)
capoeira, galinheiro
  (rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kuropatwa /ˌkurɔˈpatfa/ (n)
perdiz
  (ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurs /kurs/ (n)
curso
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu
  cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat

kursor /ˈkursɔr/ (n)
cursor
  (informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;
  (informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury

kurtka /ˈkurtka/ (n)
jaqueta
  (krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna /kurˈtɨ̃na/ (n)
cortina
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurtyzana /ˌkurtɨˈzãna/ (n)
cortesã
  (przestarzałe, przestarzały) lub (literacko) (eufemistycznie) prostytutka

kurwa /ˈkurva/ (n)
puta
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka
  (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia

kurz /kuʃ/ (n)
pó
  pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kurzawka /kuˈʒafka/ (n)
areia movediça
  (geologia, geologiczny) drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;
bexiga-de-lobo
  gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych;

kusić /ˈkuɕiʨ̑/ (v)
tentar
  wystawiać na pokusę

kuskus /ˈkuskus/ (n)
cuscuz
  tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy;

kustodia /kustˈɔdja/ (n)
custódia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;

kustosz /ˈkustɔʃ/ (n)
custódio
  (kościelny) zwierzchnik klasztorów stanowiących kustodię

kusza /ˈkuʃa/ (n)
besta
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kusznik /ˈkuʃʲɲik/ (n)
besteiro
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w kuszę, strzelający z kuszy;

kuter /ˈkutɛr/ (n)
cúter
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;

kuwejcki /kuˈvɛjʦ̑ʲci/ (adj)
kuwaitiano
  odnoszący się do państwa Kuwejt

kuzyn /ˈkuzɨ̃n/ (n)
primo
  syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka /kuˈzɨ̃nka/ (n)
prima
  córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki

kuć żelazo, póki gorące /ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ/ (proverb)
malhar enquanto o ferro está quente
  robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kułak /kˈuwak/ (n)
kulak
  (historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;

kuźnia /ˈkuʑɲa/ (n)
forja
  (technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie
  warsztat kowala;

kwadrat /ˈkfadrat/ (n)
quadrado
  (geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny;
  (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby;

kwadratowy /ˌkfadraˈtɔvɨ/ (adj)
quadrado
  (matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia

kwadryga /kfaˈdrɨɡa/ (n)
quadriga
  (historia, historyczny, historycznie) rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie obok siebie;

kwadrylion /kfaˈdrɨlʲjɔ̃n/ (n)
quatrilhão
  liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024;

kwalifikacja /ˌkfalʲifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
qualificação
  (książkowy) zaliczenie do określonej kategorii

kwant /kfãnt/ (n)
quantum
  (fizyka, fizyczny) najmniejsza porcja o jaką może zmienić się wielkość fizyczna;

kwarantanna /kfˌarantˈanna/ (n)
quarentena
  przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarc /kfarʦ̑/ (n)
quartzo
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwark /kfark/ (n)
quark
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartał /ˈkfartaw/ (n)
trimestre
  trzy miesiące, czwarta część roku

kwartet /ˈkfartɛt/ (n)
quarteto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków lub śpiewaków

kwas /kfas/ (n)
ácido
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

kwas akrylowy /ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ/ (n)
ácido acrílico
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas arsenowy /ˈkfas ˌarsɛ̃ˈnɔvɨ/ (n)
ácido arsénico
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze AsO(OH)3;

kwas askorbinowy /ˈkfas ˌaskɔrbʲĩˈnɔvɨ/ (n)
ácido ascórbico
  (biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;

kwas azelainowy /kfˈas ˌazɛlˌainˈɔvɨ/ (n)
ácido azelaico
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;

kwas azotowy /ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ/ (n)
ácido nítrico
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas chlebowy /kfˈas xlɛbˈɔvɨ/ (n)
kvas
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego;

kwas foliowy /ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ/ (n)
ácido fólico, folacina
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas hialuronowy /kfˈas xjˌalurɔnˈɔvɨ/ (n)
ácido hialurónico
  (biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;

kwas krotonowy /ˈkfas ˌkrɔtɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
ácido crotônico
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych;

kwas mlekowy /ˈkfas mlɛˈkɔvɨ/ (n)
ácido láctico, ácido lático
  (chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas octowy /ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (n)
ácido acético
  (chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwas salicylowy /kfˈas sˌalitsɨlˈɔvɨ/ (n)
ácido salicílico
  (chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do produkcji kwasu acetylosalicylowego (aspiryny);

kwas siarkowy /ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
ácido sulfúrico
  (chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;

kwas węglowy /ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ/ (n)
ácido carbónico
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasica /kfaɕˈitsa/ (n)
acidose
  (medycyna, medyczny) stan zwiększonej kwasowości krwi;

kwasica metaboliczna /kfaɕˈitsa mˌɛtabɔlˈitʃna/ (n)
acidose metabólica
  (medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35;

kwazar /ˈkfazar/ (n)
quasar
  (astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwaśny /ˈkfaɕnɨ/ (adj)
ácido, azedo
  (chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu
azedo, ácido
  mający cierpki smak

kwestionariusz /kfˌɛstjɔnˈarjuʃ/ (n)
questionário
  arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia

kwestionować /ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
questionar
  zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś

kwiaciarnia /kfʲjäˈʨ̑arʲɲa/ (n)
floricultura
  (handel, handlowy) sklep z kwiatami

kwiat /kfʲjat/ (n)
flor
  (botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
  (potocznie, potoczny) roślina doniczkowa
  (przenośnie, przenośnia) najlepsza część

kwiatostan /kfʲjaˈtɔstãn/ (n)
inflorescência
  (botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny;

kwiatowy /kfʲjaˈtɔvɨ/ (adj)
floral
  dotyczący kwiatów

kwiczeć /ˈkfʲiʧ̑ɛʨ̑/ (v)
grunhir
  o świni: wydawać charakterystyczny głos

kwiczoł /ˈkfʲiʧ̑ɔw/ (n)
tordo-zornal
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień /ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
abril, Abril
  czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwiecisty /kfʲɛtɕˈistɨ/ (adj)
floreado
  o sposobie wypowiedzi: bogaty w ozdobniki, wyszukane formy wypowiedzi
florido
  ozdobiony kolorowym wzorem kwiatowym

kwietnik /ˈkfʲjɛtʲɲik/ (n)
aréola
  teren obsadzony kwiatami;

kwietyzm /kfʲˈɛtɨzm/ (n)
quietismo
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;

kwintesencja /ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
quintessência
  elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

kwitnąć /ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
florescer
  (botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty

kworum /ˈkfɔrũm/ (n)
quórum
  liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

kynologia /ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
cinologia
  (zoologia, zoologiczny) nauka o psach;

kółko i krzyżyk /ˈkuwkɔ i‿ˈkʃɨʒɨk/ (n)
jogo da velha
  popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;

kąpać /ˈkɔ̃mpaʨ̑/ (v)
banhar
  zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych

kąpiel /ˈkɔ̃mpʲjɛl/ (n)
banho
  kąpanie kogoś, kąpanie się

kąt /kɔ̃nt/ (n)
ângulo
  (geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi

kąt dwuścienny /ˈkɔ̃nd ːvuˈɕʨ̑ɛ̃nːɨ/ (n)
diedro, ângulo diedro ângulo diédrico
  (matematyka, matematyczny) (geometria) kąt zawarty między dwiema półpłaszczyznami, posiadającymi wspólną krawędź;

kąt prosty /ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ/ (n)
ângulo reto
  (geometria) kąt równy 90 stopni;

kątomierz /kɔntˈɔmjɛʃ/ (n)
transferidor
  przyrząd kreślarski służący do ustalania miar kątów;

kędzior /kˈɛɲdʑɔr/ (n)
caracol
  pasmo kręconych włosów lub sierści

kęs /kɛ̃w̃s/ (n)
bocado
  tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach

kłamać /ˈkwãmaʨ̑/ (v)
mentir
  świadomie mówić nieprawdę

kłamca /ˈkwãmʦ̑a/ (n)
mentiroso
  osoba płci męskiej, która kłamie

kłamstwo /ˈkwãmstfɔ/ (n)
mentira
  nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłamstwo ma krótkie nogi /ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi/ (proverb)
a mentira tem perna curta
  kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw

kłopotliwy /ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ/ (adj)
difícil
  sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos /kwɔs/ (n)
espiga
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłus /kwus/ (n)
trote
  (jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia;

kłusownictwo /kwˌusɔvɲˈitstfɔ/ (n)
caça furtiva
  (łowiectwo, łowiecki) nielegalne łowienie zwierząt

kłuć /kwuʨ̑/ (v)
furar
  (o owadach) żądlić
  przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym
  wywoływać uczucie ostrego bólu

kłódka /ˈkwutka/ (n)
cadeado
  przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłótnia /ˈkwutʲɲa/ (n)
querela
  brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura

kłąb /kwˈɔmp/ (n)
cernelha
  (zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;

kłącze /ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
rizoma
  (botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
fizoma, rizoma
  (filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

labializacja /ˌlabʲjalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
labialização
  (językoznawstwo, językoznawczy) zaokrąglenie warg występujące przy artykulacji niektórych głosek;

labirynt /laˈbʲirɨ̃nt/ (n)
labirinto
  ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście;

laborant /laˈbɔrãnt/ (n)
laboratorista
  pracownik laboratorium

laboratorium /ˌlabɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
laboratório
  pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

lachociąg /laxˈɔtɕɔŋk/ (n)
cuzão
  (wulgarnie, wulgaryzm) osoba wykonująca na mężczyźnie seks oralny

lada /ˈlada/ (n)
balcão
  (handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

ladacznica /ˌladaʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
meretriz
  (przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami

laguna /laˈɡũna/ (n)
laguna
  (geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

lahar /ˈlaxar/ (n)
lahar
  (geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;

laik /ˈla<sup>j</sup>ik/ (n)
laico
  ktoś niekompetentny

lakier /ˈlacɛr/ (n)
laca
  (technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony

lakier do paznokci /ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
esmalte, verniz de unha, verniz para as unhas
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakierować /lˌakʲɛrˈɔvatɕ/ (v)
envernizar, laquear
  pokrywać, powlekać coś lakierem

lakmus /ˈlakmus/ (n)
tornassol
  (chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

laktaza /lakˈtaza/ (n)
lactase
  enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy;

laktoowowegetarianizm /ˌlaktɔːvɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
lacto-ovo vegetarianismo
  odmiana wegetarianizmu przyzwalająca na spożycie jajek i przetworów mlecznych;

laktoza /lakˈtɔza/ (n)
lactose
  (chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka /ˈlalka/ (n)
boneca, boneco
  dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lalkarz /ˈlalkaʃ/ (n)
fantocheiro
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem lalek

lama /ˈlãma/ (n)
lhama, lama
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;

lament /ˈlãmɛ̃nt/ (n)
lamentação
  narzekanie, biadanie

lamentacja /lˌamɛntˈatsja/ (n)
lamentação
  (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wyrażający żałobę, rozpacz lub nieszczęście;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) fragment biblijnych Trenów Jeremiasza wykonywany podczas liturgii chrześcijańskiej

lampa /ˈlãmpa/ (n)
lâmpada
  urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampart /ˈlãmpart/ (n)
leopardo
  (zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lamprofir /lamprˈɔfir/ (n)
lamprófiro
  (geologia, geologiczny) magmowa skała żyłowa o ciemnej i połyskliwej barwie, głównie złożona z minerałów bogatych w żelazo i magnez

lancet /ˈlãnʦ̑ɛt/ (n)
lanceta
  mały nóż chirurgiczny o obustronnym ostrzu

langusta /lãŋˈɡusta/ (n)
lagosta
  (zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lankijski /lãŋʲˈcijsʲci/ (adj)
srilanquês
  odnoszący się do państwa Sri Lanka

lantan /ˈlãntãn/ (n)
lantânio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laotański /ˌlaɔˈtãj̃sʲci/ (adj)
laociano
  odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków

laparoskopia /ˌlaparɔˈskɔpʲja/ (n)
laparoscopia
  (medycyna, medyczny) wziernikowanie jamy otrzewnej;

laparotomia /ˌlaparɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
laparotomia
  (medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej;

lapis lazuli /ˈlapʲis laˈzulʲi/ (n)
lápis-lazúli
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o intensywnie niebieskiej barwie

laptop /ˈlaptɔp/ (n)
portátil
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa /ˈlarva/ (n)
larva
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

laryngolog /ˌlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk/ (n)
laringologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła

las /las/ (n)
floresta, bosque, mata
  gęste zbiorowisko drzew;

lasagne /lasˈaɡnɛ/ (n)
lasanha
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem
  (spożywczy) włoski makaron o kształcie szerokich pasków;

laser /ˈlasɛr/ (n)
laser
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;

laska /ˈlaska/ (n)
franguinha
  (potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna
bengala
  jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu)

lassi /lˈasɕi/ (n)
lassi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) orientalny napój chłodzący na bazie wody i jogurtu, przyrządzany na różne sposoby, specjalność m.in. kuchni hinduskiej i pakistańskiej;

lasówka złotogłowa /lasˈufka zwˌɔtɔɡwˈɔva/ (n)
mariquita-de-coroa-ruiva
  (ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki

latarka /laˈtarka/ (n)
lanterna
  podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia /laˈtarʲɲa/ (n)
lanterna
  lampa przeznaczona do oświetlania otwartej przestrzeni

latarnia morska /laˈtarʲɲa ˈmɔrska/ (n)
farol
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latarnik /latˈarɲik/ (n)
faroleiro
  (morski) osoba, która mieszka w latarni morskiej i nadzoruje jej pracę

latawiec /laˈtavʲjɛʦ̑/ (n)
pipa, papagaio
  zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać /ˈlataʨ̑/ (v)
voar
  umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie
  (przenośnie, przenośnia) być w ruchu, śpieszyć się

lateks /ˈlatɛks/ (n)
látex
  (chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy;

lato /ˈlatɔ/ (n)
verão, estio
  pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latryna /laˈtrɨ̃na/ (n)
latrina
  prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej;

latynizacja /lˌatɨɲizˈatsja/ (n)
latinização
  (książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi
  (książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej

latynizm /laˈtɨ̃ɲism̥/ (n)
latinismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;

latynoamerykański /lˌatɨnˌɔamˌɛrɨkˈaɲski/ (adj)
latino-americano
  związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej

latyński /laˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
latino
  dotyczący starożytnych Rzymian

lawa /ˈlava/ (n)
lava
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda /laˈvɛ̃nda/ (n)
lavanda, alfazema
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

laweta /laˈvɛta/ (n)
caminhão de reboque
  (motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów

lawina /laˈvʲĩna/ (n)
avalanche
  masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lać /laʨ̑/ (v)
despejar
  powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie

lać jak z cebra /ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra/ (v)
chover a cântaros, chover a potes
  (potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu

leading /lˈidʲiŋk/ (n)
entrelinha
  (termin typograficzny) odległość w pionie pomiędzy sąsiednimi wierszami drukowanego tekstu;

leczenie /lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
tratamento
  (rzeczownik odczasownikowy) od: leczyć

leczyć /ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (v)
curar
  przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

legalizacja /ˌlɛɡalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
legalização
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem

legalnie /lɛɡˈalɲʲɛ/ (adv)
legalmente
  w sposób legalny; nie odchodząc od litery prawa

legalny /lɛˈɡalnɨ/ (adj)
legal
  zgodny z prawem
  produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem

legenda /lɛˈɡɛ̃nda/ (n)
lenda
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;

legendarny /ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ/ (adj)
legendário
  fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend
  rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy

legion /ˈlɛɟɔ̃n/ (n)
legião
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;

legwan /lˈɛɡvan/ (n)
iguana
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny legwanowatych

lej /lɛj/ (n)
leu
  (jednostka monetarna) waluta Mołdawii
  (jednostka monetarna) waluta Rumunii;

lej krasowy /lˈɛj krasˈɔvɨ/ (n)
dolina
  (geologia, geologiczny) okrągłe zagłębienie z podziemnym odpływem powstałe wskutek działalności wody;

lekarka /lɛˈkarka/ (n)
médica
  (potocznie, potoczny) kobieta pracująca jako lekarz

lekarstwo /lɛˈkarstfɔ/ (n)
remédio
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz /ˈlɛkaʃ/ (n)
médico
  (medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekceważyć /ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑/ (v)
desconsiderar
  nie przywiązywać do czegoś wagi

lekceważący /lˌɛktsɛvaʒˈɔntsɨ/ (adj)
desrespeitoso, irrespeitoso, irreverente
  świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja /ˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
lição
  jednostka zajęć dydaktycznych

lekki /ˈlɛcːi/ (adj)
leve
  o małej wadze, małym ciężarze

lekko /ˈlɛkːɔ/ (adv)
levemente
  w sposób znamionujący lekkość, zwinnie
  łatwo

lekkoatletyka /ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka/ (n)
atletismo
  (sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

leksem /ˈlɛksɛ̃m/ (n)
lexema
  (językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;

leksykograf /lˌɛksɨkˈɔɡraf/ (n)
lexicógrafo
  (językoznawstwo, językoznawczy) badacz i znawca leksykografii

leksykograficzny /lˌɛksɨkˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
lexicográfico
  dotyczący leksykografii, właściwy leksykografii

leksykologia /lˌɛksɨkɔlˈɔɡja/ (n)
lexicologia
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia;

leksykon /lɛksˈɨkɔn/ (n)
léxico
  publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lektyka /ˈlɛktɨka/ (n)
maca
  łoże osłonięte baldachimem, ściankami i daszkiem;

lelek kozodój /ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj/ (n)
noitibó
  (ornitologia, ornitologiczny) europejski ptak leśny ze sztywnymi piórami otaczającymi dziób;

lemiesz /ˈlɛ̃mʲjɛʃ/ (n)
relha
  (rolnictwo, rolniczy) dolna część pługa odcinająca skibę;

leming /ˈlɛ̃mʲĩŋk/ (n)
lémingue
  (zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus, gatunek ssaków, małych gryzoni występujących w dużych ilościach w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;
manada
  (publikatory) (pogardliwie) młody człowiek zwykle pracujący w korporacji, zwykle wyborca centrowy, nieposiadający własnego zdania, lecz idący za tłumem, bezkrytycznie ufający popularnym mediom

lemoniada /ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada/ (n)
limonada
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn

lemur /ˈlɛ̃mur/ (n)
lêmure
  (zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze;

len /lɛ̃n/ (n)
linho
  (botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion

leninowski /ˌlɛ̃ɲĩˈnɔfsʲci/ (adj)
leninista
  związany z Włodzimierzem Leninem albo leninizmem, właściwy dla leninizmu

lenistwo /lɛ̃ˈɲistfɔ/ (n)
preguiça
  odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuchować /lˌɛɲʲuxˈɔvatɕ/ (v)
descansar
  (potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwie /lɛɲˈivʲɛ/ (adv)
preguiçosamente
  w sposób leniwy

leniwiec /lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑/ (n)
preguiça
  (zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwy /lɛ̃ˈɲivɨ/ (adj)
preguiçoso
  charakteryzujący się lenistwem

lepidopterologia /lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
lepidopterologia
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o motylach;

lepiej /ˈlɛpʲjɛ̇j/ (adv)
melhor
  nie powinno się (robić czegoś)

lepiej późno niż wcale /ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ/ (proverb)
antes tarde do que nunca
  sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepiej zapobiegać niż leczyć /ˈlɛpʲjɛ̇j ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ ˈɲiʃ ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (proverb)
é melhor prevenir do que remediar
  bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów

lepki /ˈlɛpʲci/ (adj)
grudento
  mający właściwości kleju

lepkość /lˈɛpkɔɕtɕ/ (n)
viscosidade
  (fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu /ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu/ (proverb)
é melhor um pássaro na mão do que dois voando
  lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lepton /ˈlɛptɔ̃n/ (n)
leptão
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem;
  (historia, historyczny, historycznie) moneta miedziana bita w starożytnej Grecji;

lesba /lˈɛzba/ (n)
fufa
  (pogardliwie) lesbijka

lesbijka /lɛzˈbʲijka/ (n)
lésbica
  homoseksualna kobieta;

lesbijski /lɛzbʲˈijski/ (adj)
lésbico
  dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

lesbofobia /lˌɛzbɔfˈɔbja/ (n)
lesbofobia
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;

less /lɛs/ (n)
loess
  (geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego;

leszcz /lɛʃʧ̑/ (n)
brema
  (ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

leszczyna /lɛʃˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
avelaneira, aveleira
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;

letni /ˈlɛtʲɲi/ (adj)
morno
  o substancji: ciepły, lecz nie gorący

lew /lɛf/ (n)
leão
  (zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;

lewar /lˈɛvar/ (n)
macaco
  (technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewica /lɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
esquerda
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy

lewicowiec /lˌɛvitsˈɔvʲɛts/ (n)
esquerdista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy

lewy /ˈlɛvɨ/ (adj)
esquerdo
  znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

leśnictwo /lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
silvicultura
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leżeć /ˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
estar deitado
  zachowywać pozycję poziomą
localizado
  znajdować się

liana /ˈlʲjãna/ (n)
cipó
  (botanika, botaniczny) roślina o długim pędzie czepnym, rosnąca głównie w lasach tropikalnych;

libański /lʲiˈbãj̃sʲci/ (adj)
libanês
  odnoszący się do państwa Liban

liberalizm /ˌlʲibɛˈralʲism̥/ (n)
liberalismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;

liberalny /ˌlʲibɛˈralnɨ/ (adj)
liberal
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce
  nieuznający przymusu, tolerancyjny

libertyński /ˌlʲibɛrˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
libertino
  niemoralny
  związany z libertynizmem

libido /lʲiˈbʲidɔ/ (n)
libido
  (seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

libijski /lʲiˈbʲijsʲci/ (adj)
líbio
  odnoszący się do Libii

licencja /lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
licença
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

lichenometria /lˌixɛnɔmˈɛtrja/ (n)
liquenometria
  metoda szacowania wieku budowli i badania zmian klimatycznych na podstawie porostów;

lichwa /ˈlʲixfa/ (n)
usura
  (pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

lichwiarz /lˈixfʲaʃ/ (n)
agiota
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

licyjski /litsˈɨjski/ (adj)
lício
  związany z Licją, dotyczący Licji

licyjski /litsˈɨjski/ (n)
lício
  (językoznawstwo, językoznawczy) język licyjski;

liczba /ˈlʲiʤ̑ba/ (n)
número
  (matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
  zapis liczby (1.1)

liczba atomowa /ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva/ (n)
número atômico, número atómico
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba całkowita /ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita/ (n)
inteiro
  (matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;

liczba mnoga /ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa/ (n)
plural
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba niewymierna /ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna/ (n)
número irracional
  (matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;

liczba pierwsza /ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa/ (n)
número primo
  (matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba podwójna /ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna/ (n)
dual
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczba pojedyncza /ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a/ (n)
singular
  (gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczba rzeczywista /lˈidʒba ʒˌɛtʃɨvˈista/ (n)
número real
  (matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;

liczba urojona /lˈidʒba ˌurɔjˈɔna/ (n)
número imaginário
  (matematyka, matematyczny) liczba, której kwadrat jest liczbą rzeczywistą niedodatnią

liczba wymierna /lˈidʒba vɨmjˈɛrna/ (n)
número racional
  (matematyka, matematyczny) liczba dająca się przedstawić jako ułamek liczb całkowitych;

liczba zespolona /lˈidʒba zˌɛspɔlˈɔna/ (n)
número complexo
  (matematyka, matematyczny) liczba postaci a+bi, gdzie a i b to liczby rzeczywiste oraz i²=-1;

liczebnik /lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik/ (n)
numeral
  (gramatyka) nazwa liczby

liczebnik główny /litʃˈɛbɲiɡ ɡwˈuvnɨ/ (n)
número
  (gramatyka) nazwa liczby całkowitej

liczebnik porządkowy /litʃˈɛbɲik pˌɔʒɔntkˈɔvɨ/ (n)
número ordinal
  (gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

liczebny /litʃˈɛbnɨ/ (adj)
numérico
  mogący być wyrażonym liczbami

licznik /ˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
numerador
  (matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;

liczny /ˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
abundante
  (o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek
  (tylko w lm.) występujący w dużej liczbie

liczyć /ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
contar
  określać liczbę elementów składających się na dany zbiór

lidyjski /lidˈɨjski/ (adj)
lídio
  związany z Lidią, pochodzący z Lidii

lidyjski /lidˈɨjski/ (n)
lídio
  (językoznawstwo, językoznawczy) język lidyjski;

liga /ˈlʲiɡa/ (n)
liga
  (sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.
  zrzeszenie osób, organizacji lub państw

likier /ˈlʲicɛr/ (n)
licor
  słodki i mocny napój alkoholowy;

likoryna /lˌikɔrˈɨna/ (n)
licorina
  (chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych

liktor /lˈiktɔr/ (n)
lictor
  (historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;

lilak /ˈlʲilak/ (n)
lilás
  (botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia /ˈlʲilʲja/ (n)
lírio
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

limburski /lʲĩmˈbursʲci/ (n)
limburguês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język (dialekt) limburski;

limit /ˈlʲĩmʲit/ (n)
limite
  granica niemożliwa do przekroczenia

limnologia /ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja/ (n)
limnologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

limuzyna /lˌimuzˈɨna/ (n)
limusina
  (motoryzacja) luksusowy samochód;

lin /lʲĩn/ (n)
tenca
  (ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lina /ˈlʲĩna/ (n)
fio
  elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

linczować /lʲĩn͇ˈʧ̑ɔvaʨ̑/ (v)
linchar
  (książkowy) dokonywać linczu

lingwistyka /lʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
linguística
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia /ˈlʲĩɲja/ (n)
linha
  kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka
carreira
  trasa dla środków lokomocji

linie lotnicze /lˈiɲʲɛ lɔtɲˈitʃɛ/ (n)
companhia aérea
  (lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego;

linijka /lʲĩˈɲijka/ (n)
régua
  przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowy /lʲĩˈɲjɔvɨ/ (adj)
linear
  mający związek z linią

linoskoczek /ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
funâmbulo
  cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie

lipa /ˈlʲipa/ (n)
tília
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych;

lipiec /ˈlʲipʲjɛʦ̑/ (n)
julho
  siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipień /ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
timalo
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

lipodystrofia /ˌlʲipɔdɨˈstrɔfʲja/ (n)
lipodistrofia
  (medycyna, medyczny) zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;

liposukcja /ˌlʲipɔˈsukʦ̑ʲja/ (n)
lipoaspiração
  (medycyna, medyczny) zabieg odsysania tkanki tłuszczowej;

lira /ˈlʲira/ (n)
lira
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun;

lis /lʲis/ (n)
raposa
  (zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie;

lis polarny /ˈlʲis pɔˈlarnɨ/ (n)
raposa-do-ártico, raposa-polar
  (zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;

lisica /lʲiˈɕiʦ̑a/ (n)
raposa
  (zoologia, zoologiczny) samica lisa

list /lʲist/ (n)
carta
  wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
  papier, na którym napisano wypowiedź (1.1)

list otwarty /ˈlʲist ɔtˈfartɨ/ (n)
carta aberta
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją;

lista /ˈlʲista/ (n)
lista
  elementy zapisane w kolejności

listek /ˈlʲistɛk/ (n)
folíolo
  (zdrobniale) od: liść
  jedna z blaszek liściowych, część liścia złożonego, osadzona na wspólnej osadce

listonosz /lʲiˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
carteiro
  pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad /lʲiˈstɔpat/ (n)
novembro, Novembro
  jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listwa przypodłogowa /lˈistfa pʃˌɨpɔdwɔɡˈɔva/ (n)
rodapé
  (budownictwo) podłużny dekoracyjny element konstrukcyjny, który wykańcza ścianę przy podłodze

lit /lʲit/ (n)
lítio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litania /litˈaɲʲa/ (n)
ladainha, litania
  (kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem;

litera /lʲiˈtɛra/ (n)
letra
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki /ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci/ (adj)
literário
  mający związek z literaturą

literatura /ˌlʲitɛraˈtura/ (n)
literatura
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literować /lˌitɛrˈɔvatɕ/ (v)
soletrar
  podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

litewski /lʲiˈtɛfsʲci/ (adj)
lituano
  odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litografia /ˌlʲitɔˈɡrafʲja/ (n)
litografia
  (drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
  (sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litość /ˈlʲitɔɕʨ̑/ (n)
compaixão
  współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

litr /lʲitr̥/ (n)
litro
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

liturgia /lʲiˈturʲɟja/ (n)
liturgia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

liturgiczny /lˌiturɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
litúrgico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii

liwermor /livˈɛrmɔr/ (n)
livermório
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lv i liczbie atomowej 116;

liza /ˈlʲiza/ (n)
lise
  (biologia, biologiczny) rozpad na cząstki elementarne;

lizak /ˈlʲizak/ (n)
pirulito
  twardy cukierek na patyku

lizać /ˈlʲizaʨ̑/ (v)
lamber
  dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizboński /lʲizˈbɔ̃j̃sʲci/ (adj)
alfacinha, lisboense
  odnoszący się do miasta Lizbona

lizus /ˈlʲizus/ (n)
puxa-saco
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy

liściasty /lʲiɕˈʨ̑astɨ/ (adj)
folhudo
  mający liście, złożony z drzew lub krzewów mających liście

liścień /ˈlʲiɕʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
cotilédone
  (biologia, biologiczny) pierwszy liść rośliny nasiennej;

liściokwiat garbnikowy /lʲiɕˈʨ̑ɔkfʲjad ˌɡarbʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
sarandi
  (botanika, botaniczny) Phyllanthus emblica, gatunek drzewa z rodziny liściokwiatowatych pochodzący z Azji;

liściożerca /lˌiɕtɕɔʒˈɛrtsa/ (n)
folívoro
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się liścmi

liść /lʲiɕʨ̑/ (n)
folha
  (botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść laurowy /ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ/ (n)
louro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa

lobbować /lɔbbˈɔvatɕ/ (v)
fazer lobby
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych

lobby /ˈlɔbbʲi/ (n)
lobby, lóbi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)

lodowiec /lɔˈdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
geleira, glaciar
  (geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodowisko /ˌlɔdɔˈvʲiskɔ/ (n)
rinque (de patinação)
  miejsce przeznaczone do sportowej lub rekreacyjnej jazdy na łyżwach;

lodołamacz /ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑/ (n)
quebra-gelo
  statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody /lˈɔdɨ/ (n)
gelado, sorvete
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodówka /lɔˈdufka/ (n)
frigorífico
  pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm /lɔˈɡarɨtm̥/ (n)
logaritmo
  (matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logicznie /lɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
logicamente
  (potocznie, potoczny) w sposób sensowny, rozsądny (o zachowaniu, postępowaniu)
  w myśl zasad logiki, zgodnie z logiką

logiczny /lɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
lógico
  związany z logiką, zgodny z logiką

logika /ˈlɔɟika/ (n)
lógica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
  poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logistyka /lɔɡʲˈistɨkˌa/ (n)
logística
  (ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr;
  (wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska;

logo /ˈlɔɡɔ/ (n)
logotipo
  znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną;

logotyp /lɔɡˈɔtɨp/ (n)
logo
  (drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia;
  logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim;

lojalność /lɔjˈalnɔɕtɕ/ (n)
lealdade, fidelidade
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni

lokaj /lˈɔkaj/ (n)
lacaio
  człowiek usługujący w bogatym dom lub na dworze panującego

lokalizacja /ˌlɔkalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
localização
  usytuowanie, położenie jakiegoś obiektu; miejsce, pozycja zajmowana przez jakiś obiekt

lokalny /lɔˈkalnɨ/ (adj)
local
  związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca
  (informatyka, informatyczny) widoczny tylko w obrębie danej procedury lub bloku, tworzona w momencie inicjowania bloku i niszczona w momencie kończenia bloku

lokomotywa /ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva/ (n)
locomotiva
  (kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

loksodroma /lˌɔksɔdrˈɔma/ (n)
curva loxodrómica
  (nawigacja) (matematyka, matematyczny) linia krzywa na powierzchni kuli, przecinająca wszystkie południki pod tym samym kątem;

lombard /ˈlɔ̃mbart/ (n)
casa de penhores
  instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych;

lombardzki /lɔ̃mˈbarʦ̑ʲci/ (adj)
lombardo
  związany z Lombardią

londynka /lɔ̃nˈdɨ̃nka/ (n)
londrina
  mieszkanka Londynu

londyński /lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
de Londres
  pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu

lont /lɔ̃nt/ (n)
pavio
  (wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

lorens /ˈlɔrɛ̃w̃s/ (n)
laurêncio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lornetka /lɔrˈnɛtka/ (n)
óculos de campanha
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych

los /lɔs/ (n)
bilhete de loteria
  mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej

losowy /lɔˈsɔvɨ/ (adj)
aleatório
  przypadkowy, niezależny od decyzji

lot /lɔt/ (n)
voo
  przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu

loteria /lɔtˈɛrja/ (n)
lotaria, loteria
  gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie

lotka /ˈlɔtka/ (n)
aileron
  (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;
pena
  (sport, sportowy) uskrzydlony przedmiot służący do gry w badmintona

lotnik /ˈlɔtʲɲik/ (n)
aviador
  (lotnictwo, lotniczy) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie

lotnisko /lɔtʲˈɲiskɔ/ (n)
aeroporto
  wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec /ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
porta-aviões
  (wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotny /lˈɔtnɨ/ (adj)
volátil
  (fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący
  łatwo unoszący się w powietrzu

lotos /ˈlɔtɔs/ (n)
lótus
  (botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych;

loża /lˈɔʒa/ (n)
camarote
  (architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości;

lub /lup/ (conjunction)
ou
  spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubczyk /ˈlupʧ̑ɨk/ (n)
levístico
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lubić /ˈlubʲiʨ̑/ (v)
gostar
  darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lucerna /luˈʦ̑ɛrna/ (n)
alfafa
  (botanika, botaniczny) rodzaj jednorocznych lub dwuletnich bylin z rodziny bobowatych;

lud /lut/ (n)
povo
  warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie
  zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem

ludność /ˈludnɔɕʨ̑/ (n)
população
  ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójstwo /ˌludɔˈbujstfɔ/ (n)
genocídio
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludzki /ˈluʦ̑ʲci/ (adj)
humano
  odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
  cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

ludzkość /ˈluʦ̑kɔɕʨ̑/ (n)
humanidade
  ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie

lufa /ˈlufa/ (n)
cano
  część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale;

luka /ˈluka/ (n)
lacuna
  brak lub niedobór czegoś
  puste miejsce

luka w prawie /lˈuka f prˈavʲɛ/ (n)
lacuna da lei
  brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;

lukier /ˈlucɛr/ (n)
glacê
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;

lukrecja /luˈkrɛʦ̑ʲja/ (n)
regaliz
  (botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;
alcaçuz
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory

luksemburski /ˌluksɛ̃mˈbursʲci/ (adj)
luxemburguês
  odnoszący się do miasta Luksemburg
  odnoszący się do państwa Luksemburg

luksus /ˈluksus/ (n)
luxo
  warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

luksusowo /lˌuksusˈɔvɔ/ (adv)
à grande
  w sposób, który zaspokaja czyjeś wymagania dotyczące luksusu

luksusowy /lˌuksusˈɔvɨ/ (adj)
luxuoso
  taki, który jest przejawem luksusu, bogatego życia

lulać /ˈlulaʨ̑/ (v)
embalar
  kołysać dziecko (najczęściej do snu)

lumbago /lũmˈbaɡɔ/ (n)
lumbago
  (medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;

luneta /lunˈɛta/ (n)
luneta
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw

lupa /ˈlupa/ (n)
lupa
  wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lustro /ˈlustrɔ/ (n)
espelho
  gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

luteranizm /ˌlutɛˈrãɲism̥/ (n)
luteranismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;

luterański /lˌutɛrˈaɲski/ (adj)
luterano
  związany z luteranizmem

lutet /ˈlutɛt/ (n)
lutécio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia /ˈlutʲɲa/ (n)
alaúde
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

lutnik /lˈutɲik/ (n)
lutiê
  rzemieślnik, który konstruuje i naprawia strunowe instrumenty muzyczne

lutować /luˈtɔvaʨ̑/ (v)
soldar
  (technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

lutownica /ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
solda de estanho
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania;

luty /ˈlutɨ/ (n)
fevereiro, Fevereiro
  drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

luwijski /luvˈijski/ (adj)
luvita
  (dosłownie) związany z Luwią lub Luwijczykami, dotyczący Luwii lub Luwijczyków

luwijski /luvˈijski/ (n)
luvita
  (językoznawstwo, językoznawczy) język luwijski;

luzem /lˈuzɛm/ (adv)
desembalado
  o towarach: bez opakowania, pojedynczo

luzofilia /lˌuzɔfˈilja/ (n)
lusitanofilia, lusofilia
  umiłowanie Portugalii, jej kultury, ludzi, języka

luzytański /lˌuzɨtˈaɲski/ (adj)
lusitano
  związany z Luzytanią lub Luzytanami, dotyczący Luzytanii lub Luzytanów

luźny /ˈluʑnɨ/ (adj)
frouxo
  nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach)
  nieumocowany

lwi /lvʲi/ (possessiveAdjective)
leonino
  należący do lwa

lwia część /ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (idiom)
parte do leão
  ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym

lwica /ˈlvʲiʦ̑a/ (n)
leoa
  (zoologia, zoologiczny) samica lwa

lód /lut/ (n)
gelo
  stały stan skupienia wody;
  (potocznie, potoczny) lodowisko
  (potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd /lɔ̃nt/ (n)
terra
  obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądowanie /ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ/ (n)
aterragem
  (rzeczownik odczasownikowy) od: lądować

lądować /lɔ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
aterrar
  osiadać na czymś – z powietrza lub wody

lędźwie /ˈlɛ̃ɲʥ̑vʲjɛ/ (n)
lombo
  (anatomia, anatomiczny) część pleców między żebrami a miednicą

lęk /lɛ̃ŋk/ (n)
ansiedade
  (psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny;

lśnić /l̥ʲɕɲiʨ̑/ (v)
cintilar
  świecić, błyszczeć, odbijać światło

maca /ˈmaʦ̑a/ (n)
matzá
  płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (adj)
macedónico
  odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu
  odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (n)
macedónio
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Macedonii;
macedónico
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii;

macerować /mˌatsɛrˈɔvatɕ/ (v)
macerar
  (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika

machać /ˈmaxaʨ̑/ (v)
acenar
  szybko, wahadłowo ruszać czymś

macica /maˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
matriz
  (anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

maciczny /matɕˈitʃnɨ/ (adj)
uterino
  dotyczący macicy

macierz /ˈmaʨ̑ɛʃ/ (n)
matriz
  (matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia;

macierzanka /ˌmaʨ̑ɛˈʒãnka/ (n)
thymus
  (botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

macierzyństwo /ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ/ (n)
maternidade
  bycie matką

macocha /maˈʦ̑ɔxa/ (n)
madrasta
  żona ojca, ale nie matka

maczeta /maˈʧ̑ɛta/ (n)
catana
  długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

maczuga /matʃˈuɡa/ (n)
clava
  jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

mafia /ˈmafʲja/ (n)
máfia
  zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

mag /mak/ (n)
feiticeiro
  (ezoteryka) osobnik, który wprawnie włada magią mistyczną

magazyn /maˈɡazɨ̃n/ (n)
armazém
  pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów

magenta /maˈɡɛ̃nta/ (n)
magenta
  barwa purpurowa;

maghrebski /maˈɡrɛpsʲci/ (adj)
magrebe
  dotyczący regionu Maghrebu, charakterystyczny dla Maghrebu

magia /ˈmaɟja/ (n)
magia
  (ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magiczny /maˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
mágico
  związany z magią

magik /ˈmaɟik/ (n)
ilusionista
  osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii

magma /ˈmaɡma/ (n)
lava
  (geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

magnat /mˈaɡnat/ (n)
magnata
  właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży

magnes /ˈmaɡnɛs/ (n)
ímã
  przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon /ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n/ (n)
gravador
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetyczny /ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
magnético
  (fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes
  taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

magnetyzm /maɡnˈɛtɨzm/ (n)
magnetismo
  (fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych
mesmerismo
  (przestarzałe, przestarzały) (filozofia, filozoficzny) tajemnicza siła tkwiąca w istocie żywej, która wpływa na inne jednostki

magnez /ˈmaɡnɛs/ (n)
magnésio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnezyt /maɡnˈɛzɨt/ (n)
magnesita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

magnolia /maɡˈnɔlʲja/ (n)
magnólia
  (botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

mahoń /ˈmaxɔ̃ɲ/ (n)
mogno
  drewno otrzymywane z mahoniowca

maizena /ˌma<sup>j</sup>iˈzɛ̃na/ (n)
amido de milho
  (spożywczy) skrobia kukurydziana

maj /maj/ (n)
maio, Maio
  piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majeranek /ˌmajɛˈrãnɛk/ (n)
manjerona
  (botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majestat /maˈjɛstat/ (n)
majestade
  dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

majestatyczny /ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
majestoso
  (książkowy) pełen dostojnej powagi

majonez /maˈjɔ̃nɛs/ (n)
maionese
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

major /ˈmajɔr/ (n)
major
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

mak /mak/ (n)
papoula
  (botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;

makabryczny /ˌmakaˈbrɨʧ̑nɨ/ (adj)
macabro
  wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

makak /ˈmakak/ (n)
macaco
  (zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa;

makak japoński /mˈakak japˈɔɲski/ (n)
macaco-japonês
  (zoologia, zoologiczny) Macaca fuscata L., gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

makaron /maˈkarɔ̃n/ (n)
macarrão, massa
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makiaweliczny /mˌakʲavɛlˈitʃnɨ/ (adj)
maquiavélico
  podstępny, przewrotny

makiawelizm /ˌmacaˈvɛlʲism̥/ (n)
Maquiavelismo
  postawa cyniczna, obłudna, pozbawiona skrupułów, szczególnie w polityce; wiara w to, że cel uświęca środki

makijaż /maˈcijaʃ/ (n)
maquilhagem
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy
maquilhagem maquiagem
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makolągwa /ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva/ (n)
pintarroxo
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

makrela /maˈkrɛla/ (n)
cavala
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

makrosomia /mˌakrɔsˈɔmja/ (n)
macrossomia
  (medycyna, medyczny) nadmierny rozmiar ciała, nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego

maksimum /ˈmaksʲĩmũm/ (n)
máximo
  największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

maksyma /maksˈɨma/ (n)
máxima
  (literacko) myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

maksymalny /ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ/ (adj)
máximo
  taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

makulatura /ˌmakulaˈtura/ (n)
maculatura
  (drukarstwo, drukarski) arkusze zużyte podczas druku, arkusze z defektem
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bezwartościowe, mierne książki

malachit /maˈlaxʲit/ (n)
malaquita
  (mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

malajski /maˈlajsʲci/ (adj)
malaio
  dotyczący Malajów (lub Malezji)

malajski /maˈlajsʲci/ (n)
malaio
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów

malaria /maˈlarʲja/ (n)
malária
  (medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarstwo /maˈlarstfɔ/ (n)
pintura
  (sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz /ˈmalaʃ/ (n)
pintor
  (budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku
  (sztuka) artysta, który maluje obrazy

malec /ˈmalɛʦ̑/ (n)
petiz
  mały chłopiec

malezyjski /ˌmalɛˈzɨjsʲci/ (adj)
malaio
  odnoszący się do państwa Malezja

malina /maˈlʲĩna/ (n)
framboesa
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
  (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malinka /maˈlʲĩnka/ (n)
chupão
  (potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

malowniczy /mˌalɔvɲˈitʃɨ/ (adj)
pitoresco
  pełny walorów malarskich

maltański /malˈtãj̃sʲci/ (adj)
maltês
  (geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Malta
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta

maltański /malˈtãj̃sʲci/ (n)
maltês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty;

malutki /maˈlutʲci/ (adj)
minúsculo
  bardzo mały; (zdrobniale) od: mały

mama /ˈmãma/ (n)
mãe
  (potocznie, potoczny) matka

mamba /ˈmãmba/ (n)
mamba
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jadowitych, afrykańskich węży;

mamka /ˈmãmka/ (n)
ama-de-leite
  kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mammografia /ˌmãmːɔˈɡrafʲja/ (n)
mamografia
  (medycyna, medyczny) radiologiczne badanie piersi;

mamonizm /mamˈɔɲizm/ (n)
mamonismo
  (dawniej, dawny) żądza zysku, bogactwa, kult pieniądza

mamut /ˈmãmut/ (n)
mamute
  (zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

mandaryn /mandˈarɨn/ (n)
mandarim
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik w cesarskich Chinach;

mandarynka /ˌmãndaˈrɨ̃nka/ (n)
bergamota
  (botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;
tangerina
  (spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

mandaryński /mˌandarˈɨɲski/ (n)
mandarim
  (językoznawstwo, językoznawczy) standardowy język chiński;

mandat /ˈmãndat/ (n)
multa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie;

mandola /mãnˈdɔla/ (n)
mandola
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny, szarpany instrument strunowy;

mandolina /ˌmãndɔˈlʲĩna/ (n)
bandolim
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

mandragora /ˌmãndraˈɡɔra/ (n)
mandrágora
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1), której ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką, przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności

manekin /mãˈnɛcĩn/ (n)
manequim
  figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

manewr /ˈmãnɛfr̥/ (n)
manobra
  zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej;
  zręczne posunięcie
  zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania

manga /ˈmãŋɡa/ (n)
mangá
  japoński komiks;

mangan /ˈmãŋɡãn/ (n)
manganês, manganésio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango /ˈmãŋɡɔ/ (n)
manga
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)

mangusta /mãŋˈɡusta/ (n)
mangusto
  (zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

maniak /ˈmãɲak/ /ˈmãɲjak/ (n)
maníaco
  (medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej
  (potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany

manierka /maɲʲˈɛrka/ (n)
frasco
  płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów;

mankiet /ˈmãŋʲcɛt/ (n)
punho
  (krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę

manometr /mãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
manômetro, manómetro
  przyrząd do mierzenia ciśnienia;

mantykora /mˌantɨkˈɔra/ (n)
manticora
  (mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

manul /mˈanul/ (n)
gato-de-pallas
  (zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych;

manx /mãŋks/ (n)
manx
  (językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany na Wyspie Man;

maoizm /maˈɔizm/ (n)
maoismo, maoísmo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

maoryski /mˌaɔrˈɨski/ (adj)
maori
  związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

maoryski /mˌaɔrˈɨski/ (n)
maori
  (językoznawstwo, językoznawczy) język maoryski;

mapa /ˈmapa/ (n)
mapa, carta
  graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

mapa topograficzna /ˈmapa ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
carta topográfica
  dokładna mapa terenu, która szczegółowo przedstawia elementy jego powierzchni;

marathi /marˈasi/ (n)
marata
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;

maraton /maˈratɔ̃n/ (n)
maratona
  (sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m

marazm /ˈmarasm̥/ (n)
marasmo
  (książkowy) stagnacja, zastój w jakiejś dziedzinie

marcepan /marˈʦ̑ɛpãn/ (n)
marzipã
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych;

marchew /ˈmarxɛf/ (n)
cenoura
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.;

marchia /mˈarhja/ (n)
marquesado
  (historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;

margaryna /ˌmarɡaˈrɨ̃na/ (n)
margarina
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

margiel /ˈmarʲɟɛl/ (n)
marga
  (geologia, geologiczny) skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

margines /marɡʲˈinɛs/ (n)
margem
  niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;

marihuana /ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna/ (n)
maconha
  substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marionetka /ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka/ (n)
fantoche
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków

marionetkarz /mˌarjɔnˈɛtkaʃ/ (n)
marionetista
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem marionetek

marka /ˈmarka/ (n)
marco
  (handel, handlowy) znak na produktach danej firmy

markasyt /markˈasɨt/ (n)
marcassita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza;

marketing /markˈɛtʲiŋk/ (n)
marketing
  (ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;

markiz /mˈarkis/ (n)
marquês
  tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markiza /marʲˈciza/ (n)
marquesa
  arystokratka – żona markiza
toldo
  daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.

marksistowski /mˌarkɕistˈɔfski/ (adj)
marxista
  (filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący marksizmu

marksizm /ˈmarʲcɕism̥/ (n)
marxismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marmolada /ˌmarmɔˈlada/ (n)
geleia
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur /ˈmarmur/ (n)
mármore
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marnieć /mˈarɲʲɛtɕ/ (v)
definhar
  tracić wartość, stawać się marnym

marnować /marˈnɔvaʨ̑/ (v)
desperdiçar
  wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marokański /ˌmarɔˈkãj̃sʲci/ (adj)
marroquino
  odnoszący się do Maroka

marsjański /marˈsʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
marciano
  (przymiotnik) od Mars

marsz /marʃ/ (n)
marcha
  przemieszczanie się, pochód wojsk;
  rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszand /ˈmarʃãnt/ (n)
galerista
  (sztuka) osoba handlująca dziełami sztuki

marszałek /marˈʃawɛk/ (n)
marechal
  (wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;

martwa natura /ˈmartfa naˈtura/ (n)
natureza-morta
  (sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp.

martwicze zapalenie powięzi /martfˈitʃɛ zˌapalˈɛɲʲɛ pɔvʲˈɛ̃ʑi/ (n)
fasciíte necrosante
  (medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn;

martwiczy /martfˈitʃɨ/ (adj)
necrosante
  (medycyna, medyczny) związany z martwicą, miejscowym obumieraniem tkanek

martwy /ˈmartfɨ/ (adj)
morto
  taki, który umarł

marudzić /marˈudʑitɕ/ (v)
ganir
  (potocznie, potoczny) ukazywać kaprysy i wygłaszać narzekania

marynarka /ˌmarɨ̃ˈnarka/ (n)
marinha
  (wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu

marynarka wojenna /ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
marinha
  (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz /maˈrɨ̃naʃ/ (n)
marinheiro
  (marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynata /mˌarɨnˈata/ (n)
marinada
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;

marynować /mˌarɨnˈɔvatɕ/ (v)
marinar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec /ˈmaʒɛʦ̑/ (n)
março
  trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie /maˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
desejo
  (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego
  ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu
  fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marznący deszcz /marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑/ (n)
chuva congelada
  (meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;

marzyciel /maʒˈɨtɕɛl/ (n)
sonhador
  ten, kto marzy

marzyć /ˈmaʒɨʨ̑/ (v)
sonhar
  myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

masa /ˈmasa/ (n)
massa
  (fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;

masa krytyczna /ˈmasa krɨˈtɨʧ̑na/ (n)
massa crítica
  (fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa

masa molowa /mˈasa mɔlˈɔva/ (n)
massa molar
  (chemia, chemiczny) masa jednego mola substancji chemicznej;

masa perłowa /ˈmasa pɛrˈwɔva/ (n)
madrepérola
  ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masakra /maˈsakra/ (n)
massacre
  umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masaż /ˈmasaʃ/ (n)
massagem
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

masażystka /ˌmasaˈʒɨstka/ (n)
massageadora
  kobieta wykonująca masaż

maska /ˈmaska/ (n)
capô
  część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik
máscara
  przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

maskonur /maˈskɔ̃nur/ (n)
papagaio-do-mar
  (ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

maskotka /maˈskɔtka/ (n)
mascote
  coś, rzadziej ktoś, mające przynieść szczęście

masochizm /maˈsɔxʲism̥/ (n)
masoquismo
  (psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia
  przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

masować /masˈɔvatɕ/ (v)
massagear
  wykonywać masaż

masowy /maˈsɔvɨ/ (adj)
maciço
  obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów

mastektomia /ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
mastectomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi;

mastodont /mastˈɔdɔnt/ (n)
mastodonte
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) słoniopodobne zwierzę kopalne;

masturbacja /ˌmasturˈbaʦ̑ʲja/ (n)
masturbação
  (medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masturbować /ˌmasturˈbɔvaʨ̑/ (v)
masturbar
  pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem

masyw /ˈmasɨf/ (n)
maciço
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę

masywny /masˈɨvnɨ/ (adj)
maciço
  o mocnej budowie i dużym ciężarze

maszerować /mˌaʃɛrˈɔvatɕ/ (v)
marchar
  iść miarowym, równym krokiem

maszt /maʃt/ (n)
mastro
  (architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;

maszyna /maˈʃɨ̃na/ (n)
máquina
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania /maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa/ (n)
máquina de escrever
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia /maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a/ (n)
máquina de costura
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynista /ˌmaʃɨ̃ˈɲista/ (n)
maquinista
  (kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg;

maszynopis /mˌaʃɨnˈɔpis/ (n)
dactilografia
  tekst napisany na maszynie do pisania

masło /ˈmaswɔ/ (n)
manteiga
  (spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;
  (spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

masło orzechowe /ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ/ (n)
manteiga de amendoim
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

mat /mat/ (n)
xeque-mate
  (szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;

matematyczny /ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
matemático
  związany z matematyką

matematyk /ˌmatɛ̃ˈmatɨk/ (n)
matemático
  osoba zajmująca się zawodowo matematyką

matematyka /ˌmatɛ̃ˈmatɨka/ (n)
matemática
  (edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac /maˈtɛraʦ̑/ (n)
colchão
  duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materia /maˈtɛrʲja/ (n)
matéria
  (filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie;
  (fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

materializm /ˌmatɛrʲˈjalʲism̥/ (n)
materialismo
  kierowanie się w życiu względami materialnymi

materialny /ˌmatɛrʲˈjalnɨ/ (adj)
material
  dotyczący materii, związany z pojęciem materii
  związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

materiał /maˈtɛrʲjaw/ (n)
material
  to, z czego są wytwarzane przedmioty

materiał wybuchowy /maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (n)
explosivo
  związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka /ˈmatka/ (n)
madre, mãe
  (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo
mãe
  rodzic płci żeńskiej;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru

matriarchalny /ˌmatrʲjarˈxalnɨ/ (adj)
matriarcal
  dotyczący matriarchatu

matriarchat /maˈtrʲjarxat/ (n)
matriarcado
  (socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

matrioszka /maˈtrʲjɔʃka/ (n)
matriosca
  rosyjska ludowa drewniana zabawka w formie kilku lalek wkładanych jedna w drugą;

matura /maˈtura/ (n)
bacharelado
  (szkolnictwo, szkolny) egzamin zdawany po ukończeniu szkoły średniej;

mauretański /ˌmawrɛˈtãj̃sʲci/ (adj)
mourisco
  (architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego
  odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce

mauzoleum /ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
mausoléu
  (architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

małmazja /mawmˈazja/ (n)
malvasia
  (dawniej, dawny) słodkie wino greckie

mało /ˈmawɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
pouco
  niewielka ilość czegoś lub kogoś

małostkowy /ˌmawɔˈstkɔvɨ/ (adj)
mesquinho
  taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne

małowodzie /mˌawɔvˈɔdʑɛ/ (n)
oligo-hidrâmnio
  (medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;

małpa /ˈmawpa/ (n)
arroba
  (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @
macaco, símio
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

małpi /ˈmawpʲi/ (adj)
simiesco
  związany z małpą, dotyczący małpy

małpować /mawpˈɔvatɕ/ (v)
macaquear
  (potocznie, potoczny) naśladować kogoś lub coś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

mały /ˈmawɨ/ (adj)
pequeno
  mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

mały palec /ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
dedo auricular
  (anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małżeński /mawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
matrimonial
  dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

małżeństwo /mawˈʒɛ̃j̃stfɔ/ (n)
casamento, matrimônio
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;
casal
  dwie osoby będące w związku (1.1)

małżeństwo wymuszone /mawʒˈɛɲstfɔ vˌɨmuʃˈɔnɛ/ (n)
casamento forçado
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;

małżowina uszna /mˌawʒɔvˈina ˈuʃna/ (n)
pavilhão
  (anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maślanka /maɕˈlãnka/ (n)
leitelho, leite de manteiga
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany;

maść /maɕʨ̑/ (n)
pomada
  (medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;

mdły /mdwɨ/ (adj)
insípido
  bez wyrazistego smaku

mebel /ˈmɛbɛl/ (n)
mobília
  ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

mech /mɛx/ (n)
musgo
  (botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechaniczny /ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
mecânico
  związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki

mechanika /mɛˈxãɲika/ (n)
mecânica
  (technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

mechanizm /mɛˈxãɲism̥/ (n)
mecanismo
  (technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność
  grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań

mechatronika /ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika/ (n)
mecatrônica
  dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;

mecz /mɛʧ̑/ (n)
jogo
  (sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet /ˈmɛʧ̑ɛt/ (n)
mesquita
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal /ˈmɛdal/ (n)
medalha
  niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalion /mɛˈdalʲjɔ̃n/ (n)
medalhão
  (jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki
  (sztuka) element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu;

media /ˈmɛdʲja/ (n)
media
  (publikatory) (zobacz) mass media

mediacja /mɛdjˈatsja/ (n)
mediação
  pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia

mediana /mɛˈdʲjãna/ (n)
mediana
  (statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

mediolański /ˌmɛdʲjɔˈlãj̃sʲci/ (adj)
milanês
  związany z Mediolanem, wywodzący się z Mediolanu

meduza /mɛˈduza/ (n)
medusa, alforreca
  (zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna /ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
medicina
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,

medyczny /mɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
médico
  związany z medycyną, dotyczący medycyny

medyna /mɛˈdɨ̃na/ (n)
almedina
  stara dzielnica w mieście arabskim;

medytacja /ˌmɛdɨˈtaʦ̑ʲja/ (n)
meditação
  w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: praktyki mające na celu samopoznanie, samodoskonalenie;
  pogrążanie się w myślach

medytować /ˌmɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
meditar
  uprawiać medytację

megabajt /mɛɡˈabajt/ (n)
megabyte
  (informatyka, informatyczny) jednostka pojemności dysków i pamięci komputera równa 1048 576 bajtów;

megafon /mɛˈɡafɔ̃n/ (n)
megafone
  (technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych
  (technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego

megalit /mɛˈɡalʲit/ (n)
megálito
  duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień, rodzaj prehistorycznej budowli;

megalomański /ˌmɛɡalɔ̃ˈmãj̃sʲci/ (adj)
megalómano
  właściwy megalomanii lub megalomanowi, świadczący o przesadnym przekonaniu o swojej wartości

meitner /ˈmajtnɛr/ (n)
meitnério
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

mejoza /mɛˈjɔza/ (n)
meiose
  (biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;

meksykański /ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
mexicano
  odnoszący się do państwa Meksyk

melancholia /ˌmɛlãnˈxɔlʲja/ (n)
saudade, melancolia
  (psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melanocyt /mˌɛlanˈɔtsɨt/ (n)
melanócito
  (biologia, biologiczny) komórka, która zawiera i wytwarza melaninę

melasa /mɛˈlasa/ (n)
melaço
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

melatonina /ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna/ (n)
melatonina
  (biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;

meldunek /mɛlˈdũnɛk/ (n)
mensagem
  oficjalnie przekazana informacja

melodia /mɛˈlɔdʲja/ (n)
melodia
  ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodramatyczny /mˌɛlɔdrˌamatˈɨtʃnɨ/ (adj)
melodramático
  dotyczący melodramatu

meloman /mɛˈlɔ̃mãn/ (n)
melômano
  miłośnik muzyki (w domyśle: klasycznej)

melon /ˈmɛlɔ̃n/ (n)
melão
  (spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1)

mem /mɛ̃m/ (n)
meme
  dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;
  śmieszna idea, obrazek lub animacja, powielana w internecie

memorandum /ˌmɛ̃mɔˈrãndũm/ (n)
memorando
  niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań

menażeria /ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja/ (n)
menagerie
  (historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych;
  (historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są (1.1)

mendelew /mɛ̃nˈdɛlɛf/ (n)
mendelévio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendykancki /mˌɛndɨkˈantski/ (adj)
mendicante
  związany z zakonami żebrzącymi, dotyczący zakonów żebrzących

menhir /ˈmɛ̃nxʲir/ (n)
menir
  (archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);

mennica /mɛnɲˈitsa/ (n)
casa da moeda, casa de moeda
  przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

menora /mɛ̃ˈnɔra/ (n)
menorá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;

menstruacja /ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
menstruação
  (fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

mentalizm /mɛntˈalizm/ (n)
mentalismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego jednostkowy umysł i jego subiektywne stany stanowią jedyną rzeczywistość
  kategoria sztuki iluzji, umiejętność manipulowania myślami i zachowaniami ludzi;

mentalność /mɛntˈalnɔɕtɕ/ (n)
mentalidade
  właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

menu /mˈɛnu/ (n)
cardápio
  (informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu
menu
  karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji

merkantylny /ˌmɛrkãnˈtɨlnɨ/ (adj)
mercantil
  nastawiony wyłącznie na korzyści ekonomiczne

merytokracja /mˌɛrɨtɔkrˈatsja/ (n)
meritocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

mesjasz /mˈɛsjaʃ/ (n)
messias
  (przenośnie, przenośnia) ten, który wybawia

meskal /mˈɛskal/ (n)
mescal
  gatunek kaktusa meksykańskiego, z którego uzyskuje się meskalinę, (łacina) Lophophora williamsii
  tradycyjny alkohol meksykański z różnych gatunków agawy zielonej

meskalina /ˌmɛskaˈlʲĩna/ (n)
mescalina
  (chemia, chemiczny) narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen;

messidor /mɛssˈidɔr/ (n)
messidor
  nazwa dziesiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

meta /ˈmɛta/ (n)
linha de chegada
  (sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach

metaboliczny /mˌɛtabɔlˈitʃnɨ/ (adj)
metabólico
  (biochemia, biochemiczny) związany z metabolizmem, dotyczący metabolizmu

metabolizm /ˌmɛtaˈbɔlʲism̥/ (n)
metabolismo
  (biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;

metafizyczny /ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
metafísico
  (filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków

metafizyka /mˌɛtafˈizɨkˌa/ (n)
metafísica
  (filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora /ˌmɛtaˈfɔra/ (n)
metáfora
  (językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny /mˌɛtafɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
metafórico
  dotyczący metafory

metafraza /mˌɛtafrˈaza/ (n)
metáfrase
  (językoznawstwo, językoznawczy) tłumaczenie słowo w słowo;

metakognicja /mˌɛtakɔɡɲˈitsja/ (n)
metacognição
  (psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”

metal /ˈmɛtal/ (n)
metal
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;
  (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

metalowy /ˌmɛtaˈlɔvɨ/ (adj)
metálico
  związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metalurgiczny /mˌɛtalurɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
metalúrgico
  związany z metalurgią

metamorfoza /ˌmɛtãmɔrˈfɔza/ (n)
metamorfose
  przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną

metan /ˈmɛtãn/ (n)
metano
  (chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metastaza /mˌɛtastˈaza/ (n)
metástase
  (medycyna, medyczny) przerzut nowotworowy, guz wtórny nowotworu złośliwego

metempsychoza /mˌɛtɛmpsɨxˈɔza/ (n)
metempsicose
  reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

meteor /mɛˈtɛɔr/ (n)
meteoro
  (astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteoroid /ˌmɛtɛɔˈrɔ<sup>j</sup>it/ (n)
meteoróide
  (astronomia, astronomiczny) okruch skalny mniejszy od planetoidy, poruszający się po orbicie;

meteorolog /ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk/ (n)
meteorologista
  specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

meteorologia /ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja/ (n)
meteorologia
  nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteorologiczny /ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
meteorológico
  związany z meteorologią, dotyczący meteorologii

meteoryt /ˌmɛtɛˈɔrɨt/ (n)
meteorito
  (astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

meteorytyka /ˌmɛtɛɔˈrɨtɨka/ (n)
meteorítica
  (astronomia, astronomiczny) nauka o meteorytach i związanych z nimi zjawiskach;

metformina /mˌɛtfɔrmˈina/ (n)
metformina
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;

metoda /mɛˈtɔda/ (n)
método
  sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

metodologia /ˌmɛtɔdɔˈlɔɟja/ (n)
metodologia
  nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej;

metonimia /mˌɛtɔɲˈimja/ (n)
metonímia
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

metr /mɛtr̥/ (n)
metro
  odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr kwadratowy /ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ/ (n)
metro quadrado
  (matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny /mˈɛtr ʃɛɕtɕˈɛnnɨ/ (n)
metro cúbico
  (jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro /ˈmɛtrɔ/ (n)
metro, metrô
  podziemna kolej miejska

metrolog /mɛtˈrɔlɔk/ (n)
metrologista
  specjalista z zakresu metrologii

metrologia /ˌmɛtrɔˈlɔɟja/ (n)
metrologia
  nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych;

metronidazol /ˌmɛtrɔ̃ɲiˈdazɔl/ (n)
metronidazol
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk będący pochodną nitroimidazolu;

metronom /mɛˈtrɔ̃nɔ̃m/ (n)
metrónomo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego;

metropolia /ˌmɛtrɔˈpɔlʲja/ (n)
metrópole
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju

metroseksualny /ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
metrossexual
  o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii

mewa /ˈmɛva/ (n)
gaivota
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mezuza /mɛzˈuza/ (n)
mezuzá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;

mglisty /ˈmɡlʲistɨ/ (adj)
enevoado
  pełen mgły

mgła /mɡwa/ (n)
bruma, neblina
  zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica /mɡwaˈvʲiʦ̑a/ (n)
nebulosa
  (astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mianowicie /ˌmʲjãnɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (conjunction)
a saber
  służy wprowadzeniu do uszczegółownienia wcześniejszej wypowiedzi
  służy wprowadzeniu wyliczenia

mianownik /mʲjãˈnɔvʲɲik/ (n)
nominativo
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;
denominador
  (matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

miara /ˈmʲjara/ (n)
indicador
  (matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru;
  metoda szacowania lub pomiaru
  odmierzona ilość
  rozmiar

miastenia /mʲjaˈstɛ̃ɲja/ (n)
miastenia
  (medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;

miasto /ˈmʲjastɔ/ (n)
cidade, vila
  (administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;
cidade
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
centro, cidade
  (potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)

miasto widmo /mʲˈastɔ vˈidmɔ/ (n)
cidade fantasma
  opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miau /mʲjaw/ (interjection)
miao
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć /ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑/ (v)
miar
  (zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

miazga /ˈmʲjazɡa/ (n)
polpa
  bezkształtna masa powstała wskutek rozbicia, zgniecenia lub roztarcia czegoś

miażdżyca /mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a/ (n)
aterosclerose
  (medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

micela /mʲiˈʦ̑ɛla/ (n)
micela
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;

miecz /mʲjɛʧ̑/ (n)
espada
  obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz Damoklesa /ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa/ (n)
espada de Dâmocles
  wyrok losu, kara nieubłaganie wisząca nad człowiekiem;

miecz świetlny /mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
sabre de luz
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

mieczyk /ˈmʲjɛʧ̑ɨk/ (n)
gladíolo
  (botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;

miednicowy /mʲˌɛdɲitsˈɔvɨ/ (adj)
pélvico, pelviano
  (anatomia, anatomiczny) związany z miednicą

miedziany /mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ/ (adj)
cúprico
  zawierający miedź lub zrobiony z miedzi

miedź /mʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
cobre
  (chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce /ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (n)
lugar
  obszar lub punkt w przestrzeni
  miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś
  (sport, sportowy) ranga, pozycja
  wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś

miejscownik /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
locativo
  (gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?;

miejska legenda /ˈmʲjɛ̇jska lɛˈɡɛ̃nda/ (n)
lenda urbana
  pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;

miejski /ˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
urbano
  związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielizna /mʲjɛˈlʲizna/ (n)
baixio, raso
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mierzeja /mʲjɛˈʒɛja/ (n)
ponta
  (geografia, geograficzny) piaszczysta bariera oddzielająca zalew lub zatokę od otwartego morza;

mierzyć /ˈmʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
medir
  liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar

miesiąc /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑/ (n)
mês
  (jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ/ (n)
lua de mel
  pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesiączkować /mʲˌɛɕɔntʃkˈɔvatɕ/ (v)
menstruar
  (fizjologia, fizjologiczny) mieć miesiączkę

miesiączkowy /mʲˌɛɕɔntʃkˈɔvɨ/ (adj)
menstrual
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący miesiączki, menstruacji

miesięcznik /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
revista mensal
  czasopismo wydawane co miesiąc

mieszać /ˈmʲjɛʃaʨ̑/ (v)
misturar
  łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)
  dodawać, łączyć pojęcia itp.

mieszczański /mʲɛʃtʃˈaɲski/ (adj)
burguês
  (historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast

mieszkanie /mʲjɛˈʃkãɲɛ/ (n)
apartamento, habitação
  zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec /mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑/ (n)
habitante
  osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkać /ˈmʲjɛʃkaʨ̑/ (v)
morar, habitar
  przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć /mʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
ter, possuir
  być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
  dysponować środkami na wykonanie czegoś
possuir, ter
  czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika

mieć miejsce /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (idiom)
acontecer
  rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć nadzieję /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ/ (v)
esperar
  wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

migdał /ˈmʲiɡdaw/ (n)
amêndoa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;

migdałek /miɡdˈawɛk/ (n)
amígdala
  (anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła;

migdałowiec /mˌiɡdawˈɔvʲɛts/ (n)
amendoeira
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku

migdałowy /ˌmʲiɡdaˈwɔvɨ/ (adj)
amendoado
  zrobiony z migdałów lub z ich znacznym dodatkiem

migotanie przedsionków /ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf/ (n)
fibrilação atrial
  (medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca;

migotać /miɡˈɔtatɕ/ (v)
cintilar
  świecić w sposób przerywany lub krótko

migrena /mʲiˈɡrɛ̃na/ (n)
enxaqueca
  (medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mikotoksyna /mˌikɔtɔksˈɨna/ (n)
micotoxina
  (biochemia, biochemiczny) substancja trująca pochodzenia grzybowego;

mikrobiologia /ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
microbiologia
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrobus /mikrˈɔbus/ (n)
micro-ônibus
  (motoryzacja) mały autobus dla około dziesięciu osób

mikroelement /mˌikrɔɛlˈɛmɛnt/ (n)
micronutriente
  pierwiastek chemiczny występujący w minimalnych ilościach w organizmach żywych

mikrofon /mʲiˈkrɔfɔ̃n/ (n)
microfone
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikrokomputer /mˌikrɔkɔmpˈutɛr/ (n)
microcomputador
  (informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego

mikrometr /mikrˈɔmɛtr/ (n)
micrómetro
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa milionowej części metra;
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie do mierzenia bardzo małych długości lub grubości

mikroorganizm /ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥/ (n)
micro-organismo
  (biologia, biologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

mikroregion /mˌikrɔrˈɛɡʲɔn/ (n)
microrregião
  (geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi, mniejsza od mezoregionu;

mikroskop /mʲiˈkrɔskɔp/ (n)
microscópio
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskop elektronowy /mikrˈɔskɔp ˌɛlɛktrɔnˈɔvɨ/ (n)
microscópio eletrónico microscópio eletrônico
  (optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym

mila /ˈmʲila/ (n)
milha
  jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczenie /mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
silêncio
  nieodzywanie się, niemówienie

milczeć /ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑/ (v)
calar
  nie mówić, nie wydawać głosu

milenium /mʲiˈlɛ̃ɲũm/ (n)
milénio, milênio
  okres tysiąca lat

mili- /ˈmʲilʲi/
mili-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;

milicja /mʲiˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
milícia
  formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny
  w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji

milicjant /milˈitsjant/ (n)
miliciano
  funkcjonariusz milicji – instytucji odpowiedzialnej za ochronę bezpieczeństwa publicznego

mililitr /milˈilitr/ (n)
mililitro
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, milionowa część metra sześciennego;

milimetr /mʲiˈlʲĩmɛtr̥/ (n)
milímetro
  tysięczna część metra;

milimetrowy /mˌilimɛtrˈɔvɨ/ (adj)
milimétrico
  taki, który ma wielkość jednego milimetra

milioner /mʲiˈlʲjɔ̃nɛr/ (n)
milionário
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

militaryzm /mˌilitˈarɨzm/ (n)
militarismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

mimo /ˈmʲĩmɔ/ (preposition)
apesar de
  wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimo że /mˈimɔ ʒˈɛ/
conquanto, embora, apesar de, mesmo que, posto que, se bem que
  łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mimoza /mʲĩˈmɔza/ (n)
mimosa
  (botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;

mina /ˈmʲĩna/ (n)
mina
  (wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;
cara
  wyraz twarzy

minaret /mʲĩˈnarɛt/ (n)
minarete
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mineralny /mˌinɛrˈalnɨ/ (adj)
mineral
  nie będący organicznym

mineralogia /ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja/ (n)
mineralogia
  (geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

mineralogiczny /mˌinɛrˌalɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
mineralógico
  dotyczący mineralogii

minerał /mʲĩˈnɛraw/ (n)
mineral
  (geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minimalista /ˌmʲĩɲĩmaˈlʲista/ (n)
minimalista
  zwolennik minimalizmu

minimalistka /ˌmʲĩɲĩmaˈlʲistka/ (n)
minimalista
  forma żeńska od minimalista

minimalizm /ˌmʲĩɲĩˈmalʲism̥/ (n)
minimalismo
  ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera)

minimum /ˈmʲĩɲĩmũm/ (n)
mínimo
  najmniejsza możliwa, niezbędna lub wymagana ilość, wielkość

minispódniczka /ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
minissaia
  (krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister /mʲĩˈɲistɛr/ (n)
ministro
  urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

ministerstwo /ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ/ (n)
ministério
  urząd, którego szefem jest minister

ministrant /mʲĩˈɲistrãnt/ (n)
coroinha
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;

minjan /mˈinjan/ (n)
minian, minyan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;

minus /ˈmʲĩnus/ (conjunction)
menos
  oprócz, z wyjątkiem

minus /ˈmʲĩnus/ (n)
menos
  (termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera;

minuta /mʲĩˈnuta/ (n)
minuto
  (jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);

miocen /ˈmʲjɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
mioceno
  (geologia, geologiczny) pierwsza (starsza) epoka neogenu;

mion /mʲˈɔn/ (n)
muão
  (fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego

miotła /ˈmʲjɔtwa/ (n)
vassoura
  narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mioza /mʲˈɔza/ (n)
miose
  (medycyna, medyczny) nienaturalne zwężenie źrenicy oka;

mirra /ˈmʲirːa/ (n)
mirra
  żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirt /mʲirt/ (n)
mirto, murta
  (botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa;

misa /ˈmʲisa/ (n)
tigela
  duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia

misja /ˈmʲisʲja/ (n)
missão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców
  posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania

misjonarz /mʲiˈsʲjɔ̃naʃ/ (n)
missionário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

mistrz /mʲisṭʃ/ (n)
mestre
  osoba najlepsza w czymś

mistrzostwa /mistʃˈɔstfa/ (n)
campeonato
  (sport, sportowy) zawody o tytuł mistrza w jakiejś dyscyplinie

mistrzostwo /mʲiˈsṭʃɔstfɔ/ (n)
campeonato
  (sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie
  (sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza

mistycyzm /mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
misticismo
  kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

mistyczny /mistˈɨtʃnɨ/ (adj)
místico
  związany z mistyką, mistycyzmem

misyjny /misˈɨjnɨ/ (adj)
missionário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misją, misjami, dotyczący misji

mit /mʲit/ (n)
mito
  (literacko) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;

mitochondrium /mˌitɔxˈɔndrjum/ (n)
mitocôndria
  (biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe;

mitologia /ˌmʲitɔˈlɔɟja/ (n)
mitologia
  funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
  nauka zajmująca się mitami

mitologiczny /ˌmʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
lendário
  związany z mitologią, dotyczący mitologii

mitra /ˈmʲitra/ (n)
mitra
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;

mizantrop /mizˈantrɔp/ (n)
misantropo
  ktoś stroniący od ludzi, czujący do nich niechęć lub wręcz wrogość

mizantropia /ˌmʲizãnˈtrɔpʲja/ (n)
misantropia
  niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizantropijny /mˌizantrɔpˈijnɨ/ (adj)
misantropo, misantrópico
  charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizoandria /mˌizɔˈandrja/ (n)
misandria
  (psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt kobiety do mężczyzn

mizofobia /mˌizɔfˈɔbja/ (n)
misofobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed brudem;

mizoginia /ˌmʲizɔˈɟĩɲja/ (n)
misoginia
  patologiczne, silne uprzedzenie mężczyzny do kobiet;

miód /mʲjut/ (n)
mel
  (spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;

miód pitny /ˈmʲjut ˈpʲitnɨ/ (n)
hidromel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;

miąższ /mʲjɔ̃w̃ʃ/ (n)
polpa
  miękka, wewnętrzna część czegoś, głównie owoców

mięczak /ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak/ (n)
molusco
  (zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;

mięczak zakaźny /mʲˈɛntʃaɡ zakˈaʑnɨ/ (n)
molusco contagioso
  (medycyna, medyczny) skórna choroba wirusowa z charakterystycznymi, grudkowatymi wykwitami barwy woskowobiałej;

między /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ/ (preposition)
entre
  …używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami

między innymi /mʲˌɛndʑɨ innˈɨmi/ (adv)
entre outros
  fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

między młotem a kowadłem /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈmwɔtɛ̃m ˌa‿kɔˈvadwɛ̃m/ (adv)
entre a cruz e a espada
  (związek frazeologiczny) w sytuacji wyboru między dwiema złymi możliwościami

międzybankowy /mʲˌɛndʑɨbaŋkˈɔvɨ/ (adj)
interbancário
  zachodzący między dwoma lub więcej bankami; dokonywany między bankami

międzynarodowy /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ/ (adj)
internacional
  taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

międzystanowy /mʲˌɛndʑɨstanˈɔvɨ/ (adj)
interestadual
  przebiegający między dwoma stanami

miękki /ˈmʲjɛ̃ŋʲci/ (adj)
macio
  taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

miękkość /ˈmʲjɛ̃ŋkɔɕʨ̑/ (n)
suavidade
  cecha tego, co jest miękkie w dotyku

mięsień gruszkowaty /mʲˈɛɲɕɛɲ ɡrˌuʃkɔvˈatɨ/ (n)
músculo piriforme, piriforme
  (anatomia, anatomiczny) mięsień szkieletowy zaczynający się na miedniczej kości krzyżowej;

mięsień krawiecki /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ kraˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
músculo sartório
  (anatomia, anatomiczny) najdłuższy mięsień ludzkiego ciała;

mięso /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ/ (n)
carne
  (spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;

mięso armatnie /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ/ (n)
bucha de canhão, carne de canhão
  (związek frazeologiczny) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięso mielone /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ/ (n)
carne moída
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)

mięsożerca /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
carnivora
  (ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem

mięsożerny /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
carnivora
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem

mięta /ˈmʲjɛ̃nta/ (n)
hortelã, menta
  (botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

mięśniowy /mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ/ (adj)
muscular
  dotyczący mięśni

miłosierdzie /ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
misericórdia
  okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosierny /ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ/ (adj)
misericordioso
  okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłosny /mʲiˈwɔsnɨ/ (adj)
amoroso
  dotyczący miłości, kochania; taki, który jest wynikiem miłości, faktu kochania kogoś

miłość /ˈmʲiwɔɕʨ̑/ (n)
amor
  uczucie, którym się darzy kochaną osobę;
  osoba, którą się kocha

miłość jest ślepa /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa/ (proverb)
o amor é cego
  osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha

miłość od pierwszego wejrzenia /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa/ (n)
amor à primeira vista
  zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miłość platoniczna /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌplatɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
amor platónico/platônico
  miłość pozbawiona zmysłowości, miłość aseksualna

miłość własna /ˈmʲiwɔʑʥ̑ ˈvwasna/ (n)
amor-próprio
  poczucie własnej wartości, pewność siebie, miłość do samego siebie, kierowana pragnieniem własnego szczęścia (w pozytywnym znaczeniu)

miły /ˈmʲiwɨ/ (adj)
agradável
  wywołujący przyjemne uczucie

miś /mʲiɕ/ (n)
urso de pelúcia
  zabawka wyobrażająca misia (1.1);

mleczarnia /mlɛtʃˈarɲʲa/ (n)
leitaria
  (zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarz /ˈmlɛʧ̑aʃ/ (n)
leiteiro
  (potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mleczny /ˈmlɛʧ̑nɨ/ (adj)
leitoso
  dotyczący mleka, otrzymywany, zrobiony z mleka, z dodatkiem mleka

mleko /ˈmlɛkɔ/ (n)
leite
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu

mleko sojowe /ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ/ (n)
leite de soja
  tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi;

mleć /mlɛʨ̑/ (v)
moer
  rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mnich /mʲɲix/ (n)
monge
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniej więcej /ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj/
mais ou menos
  szacunkowe podanie miary, wielkości

mniejszość /ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑/ (n)
minoria
  mniejsza część jakiejś całości

mnogi /ˈmnɔɟi/ (adj)
plural
  dotyczący jakiejś zbiorowości, mnogości

mnożenie /mnɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
multiplicação
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem

mnożyć /ˈmnɔʒɨʨ̑/ (v)
multiplicar
  powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać

mobilizacja /ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
mobilização
  (wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

moc /mɔʦ̑/ (n)
potência
  (fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach;

mocz /mɔʧ̑/ (n)
urina
  (fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczowód /mɔtʃˈɔvut/ (n)
ureter uréter, ureter
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

moda /ˈmɔda/ (n)
moda
  zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

model /ˈmɔdɛl/ (n)
modelo
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu;
  (matematyka, matematyczny) zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty;
  kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach
  mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

modem /ˈmɔdɛ̃m/ (n)
modem
  (informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

modliszka /mɔˈdlʲiʃka/ (n)
louva-a-deus, mantídeo
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitewnik /ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik/ (n)
missal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

modlitwa /mɔˈdlʲitfa/ (n)
oração, reza, prece
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modlić się /ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
rezar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modry /mˈɔdrɨ/ (adj)
cerúleo
  niebieski o dużej intensywności

modrzew /ˈmɔḍʒɛf/ (n)
alerce, larice
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę

moduł /mˈɔduw/ (n)
módulo
  wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

modyfikować /ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
modificar
  wprowadzać zmiany

moher /ˈmɔxɛr/ (n)
mohair
  wełna z kóz angorskich;

moim zdaniem /mˈɔim zdˈaɲʲɛm/
na minha opinião
  wyrażenie oceniające, wprowadzające osobistą opinię autora wypowiedzi

mojito /mɔjˈitɔ/ (n)
mojito
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

mokradło /mɔˈkradwɔ/ (n)
brejo
  obszar o grząskiej ziemi, częściowo zalany wodą;

mokry /ˈmɔkrɨ/ (adj)
molhado
  pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mol /mɔl/ (n)
mol
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molekularny /mˌɔlɛkulˈarnɨ/ (adj)
molecular
  dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molibden /mɔˈlʲibdɛ̃n/ (n)
molibdénio, molibdênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molibdenit /mˌɔlibdˈɛɲit/ (n)
molibdenite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

molo /ˈmɔlɔ/ (n)
molhe
  pomost spacerowy wychodzący w morze;

momo /mˈɔmɔ/ (n)
momo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj tybetańskiego pierożka mięsnego;

monarcha /mɔ̃ˈnarxa/ (n)
monarca
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia /mɔ̃ˈnarxʲja/ (n)
monarquia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monastycyzm /mˌɔnastˈɨtsɨzm/ (n)
monasticismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;

moneta /mɔ̃ˈnɛta/ (n)
moeda
  metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

monetarny /mˌɔnɛtˈarnɨ/ (adj)
monetário
  (ekonomia, ekonomiczny) dotyczący pieniędzy, ich emisji, obiegu, pokrycia

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (adj)
mongol
  odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (n)
mongol
  język urzędowy Mongolii;

monitor /mɔ̃ˈɲitɔr/ (n)
monitor
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;
  (technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

mono- /mˈɔnɔ/
mono-
  pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: jeden, pojedynczy

monocykl /mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
monociclo
  rower z jednym kołem

monodia /mɔnˈɔdja/ (n)
monodia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monoftong /mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk/ (n)
monotongo
  (językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monoftongizacja /ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
monotongação
  (językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

monogamia /ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja/ (n)
monogamia
  życie w związku z tylko jednym partnerem;

monografia /ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
monografia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monogram /mɔ̃ˈnɔɡrãm/ (n)
monograma
  ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter;

monomer /mɔ̃ˈnɔ̃mɛr/ (n)
monómero
  (chemia, chemiczny) cząsteczka składowa polimeru;

monopol /mɔ̃ˈnɔpɔl/ (n)
monopólio
  (handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monosacharyd /mˌɔnɔsaxˈarɨt/ (n)
monossacarídeo
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

monoteista /ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
monoteísta
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga

monoteistyczny /ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
monoteísta
  związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

monoteletyzm /mˌɔnɔtɛlˈɛtɨzm/ (n)
monotelismo
  (teologia, teologiczny) pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą;

monstrancja /mɔnstrˈantsja/ (n)
custódia, ostensório
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej

monsun /mˈɔnsun/ (n)
monção
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

montaż /ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
montagem
  (maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

montować /mɔ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
montar
  budować coś z części

mop /mɔp/ (n)
esfregão
  zmywak do podłogi na kiju

moralizm /mɔrˈalizm/ (n)
moralismo
  uważanie moralności jako najważniejszego dyktatu w życiu

moralność /mɔˈralnɔɕʨ̑/ (n)
moralidade
  zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

moralny /mɔˈralnɨ/ (adj)
moral
  dotyczący moralności, opisujący moralność
  postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością

morderca /mɔrˈdɛrʦ̑a/ (n)
homicida, assassino, matador
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morela /mɔˈrɛla/ (n)
damasqueiro, abricó
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;
damasco, abricó
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa

morelowy /ˌmɔrɛˈlɔvɨ/ (adj)
damasco
  przyrządzony z moreli, z dodatkiem moreli

morena /mɔˈrɛ̃na/ (n)
morena
  (geologia, geologiczny) materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

morfem /ˈmɔrfɛ̃m/ (n)
morfema
  (gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina /mɔrˈfʲĩna/ (n)
morfina
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfologia /ˌmɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
morfologia
  (biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

morfologiczny /mˌɔrfɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
morfológico
  (biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii

mors /mɔrs/ (n)
morsa
  (zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki;

morszczuk /ˈmɔrʃʧ̑uk/ (n)
merluza
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;

mortadela /ˌmɔrtaˈdɛla/ (n)
mortadela
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

morze /ˈmɔ.ʒɛ/ (n)
mar
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;
  (przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś

morze Marmara /mˈɔʒɛ marmˈara/ (pn)
mar de Mármara
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morświn /ˈmɔrʲɕfʲĩn/ (n)
toninha
  (dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

mosiądz /ˈmɔɕɔ̃nʦ̑/ (n)
latão
  stop miedzi z cynkiem;

mosiężny /mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
de latão
  wykonany z mosiądzu

moskow /mˈɔskɔf/ (n)
moscóvio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mc i liczbie atomowej 115;
Moscoviano
  (geologia, geologiczny) drugi wiek pensylwanu (młodszy karbon), trwający od 311,7 ± 1,1 do 306,5 ± 1,0 mln lat temu;

most /mɔst/ (n)
ponte
  (architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

most zwodzony /mˈɔzd zvɔdʑˈɔnɨ/ (n)
ponte basculante
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;

mostek /ˈmɔstɛk/ (n)
esterno
  (anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;
ponte
  (stomatologia, stomatologiczny) rodzaj protezy zębowej
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wzniesiona część pokładu;

moszna /ˈmɔʃna/ (n)
escroto
  (anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

motel /ˈmɔtɛl/ (n)
hotel de beira de estrada
  hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;

motocykl /mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
motocicleta, moto
  (motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motorower /ˌmɔtɔˈrɔvɛr/ (n)
ciclomotor
  (motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

motoryzacyjny /ˌmɔtɔrɨzaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
automotivo
  dotyczący motoryzacji, samochodów

motorówka /ˌmɔtɔˈrufka/ (n)
lancha
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mała jednostka pływająca napędzana silnikiem mechanicznym;

motyka /mɔˈtɨka/ (n)
enxada
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl /ˈmɔtɨl/ (n)
borboleta, mariposa
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera;

motyw /ˈmɔtɨf/ (n)
motivo
  (psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania

motywacja /ˌmɔtɨˈvaʦ̑ʲja/ (n)
motivação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzasadnienie czyichś działań lub decyzji
  coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

motłoch /mˈɔtwɔx/ (n)
populacho
  (pogardliwie) tłum chuliganów, hołota

mowa /ˈmɔva/ (n)
fala
  przemówienie, wypowiedź;

mowa ciała /mˈɔva tɕˈawa/ (n)
linguagem corporal
  zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;

mowa nienawiści /mˈɔva ɲʲˌɛnavˈiɕtɕi/ (n)
discurso de ódio
  (socjologia, socjologiczny) język używany w celu znieważenia, pomówienia lub rozbudzenia nienawiści wobec osoby lub grupy społecznej;

moweina /mˌɔvɛˈina/ (n)
mauveína
  (chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie

mozaika /mɔˈzajka/ (n)
mosaico
  (sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

mozzarella /mˌɔtsarˈɛlla/ (n)
mozarela, mussarela, muçarela
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;

moździerz /ˈmɔʑʥ̑ɛʃ/ (n)
morteiro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;
  (wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może /ˈmɔʒɛ/ (particle)
talvez
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

możliwość /mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
possibilidade
  stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy /mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
possível
  taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

mrok /mrɔk/ (n)
escuridão
  brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca

mrowisko /mrɔˈvʲiskɔ/ (n)
formigueiro
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;

mrozić /mrˈɔzitɕ/ (v)
congelar
  odbierać odwagę; zabierać pewność siebie
  powodować zamrażanie; mocno ochładzać
  przenikać mrozem, chłodem
  stawać się chłodniejszym

mroźny /ˈmrɔʑnɨ/ (adj)
gélido
  przejmująco zimny

mrugać /ˈmruɡaʨ̑/ (v)
piscar
  wykonywać szybkie ruchy powiekami

mrzonka /ˈmʒɔ̃nka/ (n)
quimera
  pomysł, zamiar niemożliwy do urzeczywistnienia

mrówka /ˈmrufka/ (n)
formiga
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad /mrufˈkɔjat/ (n)
tamanduá
  (zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrówkolew /mrufˈkɔlɛf/ (n)
formiga-leão
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);

mrównik /ˈmruvʲɲik/ (n)
porco-da-terra, oricteropo, porco-formigueiro
  (zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz /mrus/ (n)
geada
  temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza /m̥ʃa/ (n)
missa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;

mszał /mʃˈaw/ (n)
missal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy świętej;

mszyca /ˈm̥ʃɨʦ̑a/ (n)
afídeo
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach;

mu /mu/ (interjection)
mu
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez bydło

mucha /ˈmu.xa/ (n)
mosca
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;
gravata borboleta
  krawat w kształcie kokardy, muszka;

muchomor /muˈxɔ̃mɔr/ (n)
amanita
  (systematyka) (biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muczeć /mˈutʃɛtɕ/ (v)
mugir
  o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

mudżahedin /mˌudʒaxˈɛdʲin/ (n)
mujahid
  muzułmański bojownik uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym;

muezin /muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn/ (n)
almuadem, muezim
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

muffin /mˈuffin/ (n)
bolo inglês
  (cukiernictwo) (spożywczy) rodzaj okrągłej babeczki;

mufka /mˈufka/ (n)
regalo
  rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety;

muflon /mˈuflɔn/ (n)
muflão
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

mugol /ˈmuɡɔl/ (n)
trouxa
  (fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

mulcz /mulʧ̑/ (n)
manta
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;

multiplikacja /ˌmultʲiplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
multiplicação
  zwiększanie przez powielanie czegoś

mumia /ˈmũmʲja/ (n)
múmia
  zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mundur /ˈmũndur/ (n)
uniforme
  charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

mur /mur/ (n)
muro
  (budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku
  (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny

mural /ˈmural/ (n)
pintura mural
  (sztuka) malowidło ścienne, najczęściej monumentalne, o charakterze artystycznym lub reklamowym;

murarz /ˈmuraʃ/ (n)
pedreiro
  robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

musaka /muˈsaka/ (n)
moussaka
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;

musieć /ˈmuɕɛ̇ʨ̑/ (modal)
dever
  być zobowiązanym do zrobienia czegoś
  zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami

muszka /ˈmuʃka/ (n)
gravata de laço
  rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;

muszkiet /ˈmuʃʲcɛt/ (n)
mosquete
  (wojskowość, wojskowy) czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 17 do 25 milimetrów,

muszkieter /muʃkʲˈɛtɛr/ (n)
mosqueteiro
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet;

musztarda /muˈʃtarda/ (n)
mostarda
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

mutacja /muˈtaʦ̑ʲja/ (n)
mutação
  (biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

mutagenność /mˌutaɡˈɛnnɔɕtɕ/ (n)
mutagenicidade
  cecha tego, co mutagenne, co powoduje mutacje w organizmach żywych

muza /ˈmuza/ (n)
musa
  (mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;
  (książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty
  (książkowy) talent twórczy, natchnienie twórcze, wena
  (książkowy) twórczość artystyczna, poetycka

muzeum /muˈzɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
museu
  (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;
  (turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1)

muzułmanka /ˌmuzuwˈmãnka/ (n)
muçulmana
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje islam

muzułmański /ˌmuzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
muçulmano
  związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyczny /muˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
musical
  odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk /ˈmuzɨk/ (n)
músico
  osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka /ˈmuzɨka/ (n)
música
  kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
  całokształt takich kompozycji
  sztuka układania takich kompozycji

muzykologia /mˌuzɨkɔlˈɔɡja/ (n)
musicologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muł /muw/ (n)
macho, mulo
  (zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;

mułła /mˈuwwa/ (n)
mulá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;

muślin /ˈmuɕlʲĩn/ (n)
musselina
  (włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

my /mɨ/ (personalPronoun)
nós, a gente
  pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mydelniczka /ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
saboeiro
  pojemnik na mydło

mydło /ˈmɨdwɔ/ (n)
sabão, sabonete
  (higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

mykologiczny /mˌɨkɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
micológico
  związany z mykologią

mysikrólik /ˌmɨɕiˈkrulʲik/ (n)
estrelinha
  (ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

mysz /mɨʃ/ (n)
rato, camundongo
  (zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
  (informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora

mysz komputerowa /mˈɨʃ kˌɔmputɛrˈɔva/ (n)
rato
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;

myszołów /mɨˈʃɔwuf/ (n)
milhafre
  (ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

myć /mɨʨ̑/ (v)
lavar
  czyścić coś za pomocą wody

myśl /mɨɕl̥/ (n)
pensamento
  efekt pracy umysłu
  zbiór powiązanych idei

myśleć /ˈmɨɕlɛʨ̑/ (v)
pensar
  chcieć coś zrobić, mieć zamiar
pensar, achar
  kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu

myśliciel /mɨɕlˈitɕɛl/ (n)
pensador
  człowiek rozważający życie, próbujący zrozumieć rzeczywistość

myśliwiec /mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑/ (n)
caça
  (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;

myśliwy /mɨɕˈlʲivɨ/ (n)
caçador
  (łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

móc /muʦ̑/ (modal)
poder
  być w stanie coś wykonać
  mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś
  mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się

mój /muj/ (pronoun)
meu, minha
  1. (osoba) lp

mól /mul/ (n)
traça
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mól książkowy /ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ/ (n)
rato de biblioteca
  osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu

mówca /ˈmufʦ̑a/ (n)
orador
  człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania

mówić /ˈmuvʲiʨ̑/ (v)
dizer
  (przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie
falar
  rozmawiać
  posługiwać się jakimś językiem
  używać mowy do wyrażania myśli

mówić na ty /ˈmuvʲiʨ̑ na‿ˈtɨ/ (v)
tratar por tu
  zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)

mózg /musk/ (n)
cérebro
  (anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

mózgowy /muzˈɡɔvɨ/ (adj)
cerebral
  (anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

móżdżek /mˈuʒdʒɛk/ (n)
cerebelo
  (anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego

mąciwoda /mˌɔɲtɕivˈɔda/ (n)
desordeiro
  (potocznie, potoczny) człowiek wprowadzający zamęt, podburzający przeciwko komuś lub czemuś

mączka /ˈmɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
farinha
  sproszkowany surowiec techniczny

mądrość /ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑/ (n)
sabedoria
  umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry /ˈmɔ̃ndrɨ/ (adj)
sábio
  odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie

mąka /ˈmɔ̃ŋka/ (n)
farinha
  (spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mątwa /ˈmɔ̃ntfa/ (n)
choco
  (zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie;

mąż /mɔ̃w̃ʃ/ (n)
marido
  mężczyzna będący w małżeństwie

męczennik /mɛntʃˈɛnɲik/ (n)
mártir
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

mędrzec /ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑/ (n)
sábio
  osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

męka /ˈmɛ̃ŋka/ (n)
tormento, tortura, martírio, mortificação, suplício
  wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męski /ˈmɛ̃w̃sʲci/ (adj)
masculino
  (biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom

męsko /mˈɛ̃skɔ/ (adv)
virilmente
  po męsku, jak mężczyzna

męskość /ˈmɛ̃w̃skɔɕʨ̑/ (n)
virilidade, masculinidade
  (antropologia, antropologiczny) zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny;

mężczyzna /mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna/ (n)
homem, varão
  dorosły człowiek płci męskiej;

młode /ˈmwɔdɛ/ (n)
cachorro
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodoturek /mwˌɔdɔtˈurɛk/ (n)
Joven Turco
  (historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;

młodość /ˈmwɔdɔɕʨ̑/ (n)
juventude
  okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (adj)
novo
  niedawno wyrosły
jovem, novo
  znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (n)
noivo
  (potocznie, potoczny) (zobacz) pan młody

młodzież /ˈmwɔʥ̑ɛʃ/ (n)
jovens
  młodzi ludzie

młot /mwɔt/ (n)
martelo
  (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek

młoteczek /mwɔˈtɛʧ̑ɛk/ (n)
martelo
  (anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym

młotek /ˈmwɔtɛk/ (n)
martelo
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn /mwɨ̃n/ (n)
moinho
  budynek, w którym zboże miele się na mąkę
  maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

młynarz /ˈmwɨ̃naʃ/ (n)
moleiro
  człowiek, który miele mąkę w młynie

młócić /mwˈutɕitɕ/ (v)
debulhar, espalhar, malhar
  (rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

mściwy /ˈm̥ʲɕʨ̑ivɨ/ (adj)
vingativo
  skłonny do zemsty, niewybaczający

mżawka /ˈmʒafka/ (n)
chuvisco
  (meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

na /na/ (preposition)
por
  …opisujący miarę, zakres, stopień
  …opisujący moment w czasie
em
  …opisujący miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch
  …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na lewą stronę /na‿ˈlɛvɔ̃w̃ ˈstrɔ̃nɛ/ (adv)
ao avesso
  o ubraniu: w sposób, w którym wewnętrzna część ubrania znajduje się na zewnątrz

na pamięć /na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (adv)
de cor
  w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pewno /na‿ˈpɛvnɔ/ (adv)
certamente
  z całą pewnością, bez wątpliwości

na pierwszy rzut oka /na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka/
à primeira vista
  o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy

na pokaz /na‿ˈpɔkas/ (adj)
mirabolante
  czyniony, demonstrowany dla pozoru, dla efektu

na przykład /na‿ˈpʃɨkwat/
por exemplo
  … poprzedzająca wyliczenie przykładów

na wszelki wypadek /na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk/ (idiom)
por precaução
  przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym

na wynos /na‿ˈvɨ̃nɔs/ (adj)
para viagem
  o daniach, napojach: taki, który można wziąć ze sobą

na własną rękę /na‿ˈvwasnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ/ (adv)
por conta própria
  samodzielnie, na własną odpowiedzialność

na zawsze /na zˈafʃɛ/ (adv)
eternamente
  bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie /na‿ˈzdrɔvʲjɛ/ (interjection)
saúde
  zwrot używany przed toastem
santinho
  zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął

na zewnątrz /na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ/
fora
  w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią

na zewnątrz /na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ/ (adv)
fora
  poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)
  w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)

na żywo /na ʒˈɨvɔ/ (adv)
ao vivo
  będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania

nabiał /ˈnabʲjaw/ (n)
lacticínios
  (spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

nabój /ˈnabuj/ (n)
cartucho
  (wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;

nacisk /ˈnaʨ̑isk/ (n)
pressão
  działanie na coś z pewną siłą
  presja, przymus

nacięcie krocza /natɕˈɛɲtɕɛ krˈɔtʃa/ (n)
episiotomia
  (medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;

nacjonalista /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista/ (n)
nacionalista
  (pejoratywnie, pejoratywny) zwolennik nacjonalizmu

nacjonalistyczny /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
nacionalista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

nacjonalizm /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
nacionalismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

naczelny /natʃˈɛlnɨ/ (n)
primata
  (zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;

naczyniak krwionośny /naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (n)
hemangioma
  łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych

naczynie /naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ/ (n)
vaso
  (biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)

naczynie krwionośne /natʃˈɨɲʲɛ krfʲɔnˈɔɕnɛ/ (n)
vaso sanguíneo
  (anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

nad /nat/ (preposition)
sobre
  …położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

nadajnik /nadˈajɲik/ (n)
transmissor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika

nadawać /naˈdavaʨ̑/ (v)
transmitir
  emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób

nadawca /naˈdafʦ̑a/ (n)
remetente
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę
enviador
  ten, kto nadaje komunikat, wiadomość

nadciśnienie /nˌattɕiɕɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
hipertensão
  (medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

naddźwiękowy /ˌnadʲʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
supersónico
  poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

nadgarstek /nadˈɡarstɛk/ (n)
pulso
  (anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadgodzina /ˌnadɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
hora extra
  (urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem

nadir /ˈnadʲir/ (n)
nadir
  (astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

nadludzki /nadˈluʦ̑ʲci/ (adj)
sobre-humano
  taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

nadmiar /ˈnadmʲjar/ (n)
excesso
  zbyt duża ilość lub liczba czegoś

nadnaturalny /ˌnadnatuˈralnɨ/ (adj)
sobrenatural
  który wykracza ponad to, co jest naturalne

nadnercze /nadˈnɛrʧ̑ɛ/ (n)
glândula adrenal
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

nadprzewodnictwo /ˌnatpʃɛvɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
supercondutividade
  (fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;

nadstawić drugi policzek /natˈstavʲiʥ̑ ˈdruɟi pɔˈlʲiʧ̑ɛk/ (v)
dê a outra face
  na zło odpowiedzieć dobrem, na nienawiść miłością; nie odpowiadać przemocą na przemoc

nadużycie /nˌaduʒˈɨtɕɛ/ (n)
abuso
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem

nadwaga /nadˈvaɡa/ (n)
com excesso de peso
  (medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;

nadwzroczność /nadvzrˈɔtʃnɔɕtɕ/ (n)
hipermetropia
  (medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja /naˈʥ̑ɛ̇ja/ (n)
esperança
  oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy

nadzorca /nadʑˈɔrtsa/ (n)
feitor
  ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś

nadzór /ˈnadzur/ (n)
acompanhamento
  sprawowanie dozoru lub opieki, strzeżenie, pilnowanie

nafta /ˈnafta/ (n)
querosene
  (chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;

nagana /naˈɡãna/ (n)
chamada
  upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

naganiacz /naˈɡãɲaʧ̑/ (n)
batedor
  (środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania

nagietek /naˈɟɛtɛk/ (n)
malmequer
  (botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

nagle /ˈnaɡlɛ/ (adv)
de repente, repentinamente
  w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nagość /ˈnaɡɔɕʨ̑/ (n)
nudez
  brak ubrania na ciele

nagranie /naˈɡrãɲɛ/ (n)
gravação
  zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku

nagrobek /naˈɡrɔbɛk/ (n)
lápide
  trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda /naˈɡrɔda/ (n)
prémio, galardão
  wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagrywarka /ˌnaɡrɨˈvarka/ (n)
gravador de CD
  (informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;

nagłos /ˈnaɡwɔs/ (n)
som inicial
  (językoznawstwo, językoznawczy) początek wyrazu wypowiedzianego (fonem lub sylaba)

nagły /ˈnaɡwɨ/ (adj)
repentino
  taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek /naˈɡwuvɛk/ (n)
manchete
  wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

naigrawać się /nˌaiɡrˈavatɕ ɕɛ/ (v)
mofar, zombar
  złośliwie żartować z kogoś lub czegoś

najada /najˈada/ (n)
náiada
  (mitologia grecka) nimfa wód lądowych, wodospadów, potoków, strumieni, źródeł rzek, jezior,

najpierw /ˈnajpʲjɛrf/ (adv)
primeiro
  przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

najstarszy zawód świata /najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata/ (idiom)
mais velha profissão do mundo
  (eufemistycznie) prostytucja

najądrze /najˈɔndʒɛ/ (n)
epidídimo
  (anatomia, anatomiczny) narząd płciowy męski wewnętrzny, przylegający od góry do jądra;

nakaz /ˈnakas/ (n)
comando, ordem
  norma działania

nakrycie /naˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
reserva
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nakryć
  coś, co okrywa, zasłania, osłania

nakrętka /naˈkrɛ̃ntka/ (n)
porca
  (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

nakład /ˈnakwat/ (n)
edição
  liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

nalewka /naˈlɛfka/ (n)
tintura
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo

naleśnik /naˈlɛɕɲik/ (n)
panqueca
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć /naˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
pertencer
  być w posiadaniu czyimś
  być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru

namiot /ˈnãmʲjɔt/ (n)
tenda, barraca
  (turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namiętny /nãˈmʲjɛ̃ntnɨ/ (adj)
apaixonado
  świadczący o pożądaniu

nano- /ˈnãnɔ/
nano-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem

nanometr /nãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
nanômetro
  jednostka długości równa jednej miliardowej metra

napadowa nocna hemoglobinuria /nˌapadˈɔva nˈɔtsna xˌɛmɔɡlˌɔbʲinˈurja/ (n)
hemoglobinúria paroxística noturna
  (medycyna, medyczny) rzadkie schorzenie erytrocytów objawiające się brakiem czynników broniących przed ich rozpadem;

napalm /ˈnapalm/ (n)
napalm
  (chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

napalony /ˌnapaˈlɔ̃nɨ/ (adj)
excitado
  (potocznie, potoczny) podniecony seksualnie

naparstek /naˈparstɛk/ (n)
dedal
  (krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

napastnik /naˈpastʲɲik/ (n)
atacante
  (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki;
  strona atakująca, osoba dokonująca napaści

napisać /naˈpʲisaʨ̑/ (v)
escrever
  wyrazić coś słowami na piśmie

napiwek /naˈpʲivɛk/ (n)
gorjeta
  pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napletek /naˈplɛtɛk/ (n)
prepúcio
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

napomnienie /ˌnapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
injunção
  karcące ostrzeżenie

naprawa /naˈprava/ (n)
conserto
  doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

naprawdę /naˈpravdɛ/ (particle)
mesmo
  …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością
verdadeiramente
  …wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie mówiącego

naprawiać /naˈpravʲjäʨ̑/ (v)
reparar
  likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

naprzeciwko /nˌapʃɛtɕˈifkɔ/ (preposition)
oposto
  po przeciwnej stronie

napój /ˈnapuj/ (n)
bebida
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napój gazowany /nˈapuj ɡˌazɔvˈanɨ/ (n)
refresco
  (spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla

narcystycznie /nˌartsɨstˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
narcisistamente
  w sposób narcystyczny

narcyz /ˈnarʦ̑ɨs/ (n)
narciso
  (botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat rośliny (1.2)

narcyzm /nˈartsɨzm/ (n)
narcisismo
  (psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

narkolepsja /nˌarkɔlˈɛpsja/ (n)
narcolepsia
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narkomania /ˌnarkɔ̃ˈmãɲja/ (n)
drogadicção
  nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków;

narkotyk /narˈkɔtɨk/ (n)
narcótico
  substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narodnik /narˈɔdɲik/ (n)
narodnik
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działacz rosyjskiego ruchu narodowo-demokratycznego z lat 1870-1890;

narodowość /ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑/ (n)
nacionalidade
  przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy /ˌnarɔˈdɔvɨ/ (adj)
nacional
  charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narodowy socjalizm /ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
nazismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;

narta /ˈnarta/ (n)
esqui
  (sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

naruszać /naˈruʃaʨ̑/ (v)
transgredir
  zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

narzeczona /ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na/ (n)
noiva
  kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona

narzeczony /nˌaʒɛtʃˈɔnɨ/ (n)
nubente
  mężczyzna w okresie narzeczeństwa

narząd płciowy /nˈaʒɔnt pˌuwkɔvnitɕˈɔvɨ/ (n)
órgão sexual
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) narząd służący organizmowi do rozrodu

narzędnik /naˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
instrumental
  (gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?;

narzędzie /naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (n)
ferramenta
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania
  (przenośnie, przenośnia) osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy

naród /ˈnarut/ (n)
nação
  grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

nasieniowód /nˌaɕɛɲʲˈɔvut/ (n)
canal deferente
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód wyprowadzający plemniki z jąder

naskórek /naˈskurɛk/ (n)
epiderme
  najbardziej zewnętrzna warstwa skóry;

nastawa ołtarzowa /nastˈava ˌɔwtaʒˈɔva/ (n)
retábulo
  (sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie;

nastrój /ˈnastruj/ (n)
humor
  (psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;
atmosfera
  wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca

następca /naˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
sucessor
  ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

następny /naˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
seguinte
  mający nastąpić, kolejny

następować /ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
seguir
  występować po sobie kolejno

nasz /naʃ/ (pronoun)
nosso
  1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik /naˈʃɨjɲik/ (n)
colar
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

natarczywy /nˌatartʃˈɨvɨ/ (adj)
cacete
  żądający coś w sposób natrętny

natchnienie /natxɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
inspiração
  coś, co powoduje twórcze działanie

naturalizm /ˌnatuˈralʲism̥/ (n)
naturalismo
  (filozofia, filozoficzny) kierunek usiłujący tłumaczyć wszystkie zjawiska działaniem praw natury;
  (książkowy) uwypuklenie czegoś brutalnego
  (literacko) (sztuka) kierunek powstały we Francji w XIX w., zakładający jak najwierniejsze ukazywanie życia, podkreślający czynniki biologiczne towarzyszące człowiekowi; ;
  (pedagogika, pedagogiczny) kierunek oparty na założeniu, że pracę wychowawczą należy przystosować do psychologicznej natury dziecka
  (socjologia, socjologiczny) kierunek zakładający, że społeczeństwo jest integralną częścią przyrody, a jej prawa rządzą procesami społecznymi;

naturalnie /ˌnatuˈralʲɲɛ/ (adv)
naturalmente
  w sposób naturalny, zgodnie z naturą

naturalny /ˌnatuˈralnɨ/ (adj)
natural
  charakterystyczny dla natury
  najbardziej powszechny, zwykły
  wykonany z surowców występujących w naturze

natychmiast /naˈtɨxmʲjast/ (adv)
imediatamente, logo, de imediato, instantaneamente
  bardzo szybko, bez zwłoki

nauczyciel /ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
professor, professora
  osoba zajmująca się nauczaniem;

nauka /naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
estudo, aprendizado, ensino
  proces uczenia (siebie lub kogoś)
ciência
  usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

naukowiec /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
cientista, pesquisador
  człowiek zajmujący się nauką;

naukowy /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ/ (adj)
científico
  związany z nauką

nawa /ˈnava/ (n)
nave
  (architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

nawarski /navˈarski/ (adj)
navarro, navarrês
  związany z Nawarrą, dotyczący Nawarry, pochodzący z Nawarry

nawet /ˈnavɛt/ (particle)
até
  …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru
  …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją

nawias /ˈnavʲjas/ (n)
parêntese
  (termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
  (termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawijać /navˈijatɕ/ (v)
enrolar
  zwijać coś na coś

nawyk /ˈnavɨk/ (n)
hábito
  (psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nawzajem /naˈvzajɛ̃m/ (adv)
se
  o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego

nawóz /ˈnavus/ (n)
fertilizante
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

nazista /naˈʑista/ (n)
nazista
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu

nazistowski /nˌazistˈɔfski/ (adj)
nazi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nazizmem lub nazistami, dotyczący nazizmu lub nazistów

nazizm /ˈnaʑism̥/ (n)
nazismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwa własna /ˈnazva ˈvwasna/ (n)
nome próprio
  (zobacz) rzeczownik własny

nazwisko /naˈzvʲiskɔ/ (n)
sobrenome, apelido de família
  nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie /nazvˈiskɔ paɲʲˈɛɲskʲɛ/ (n)
nome de solteira
  nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż

nazywać /naˈzɨvaʨ̑/ (v)
chamar
  określać nazwą, mianem
  nadawać nazwę lub imię

nazywać rzeczy po imieniu /naˈzɨvaʥ̑ ˈʒɛʧ̑ɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu/ (v)
pão, pão, queijo, queijo
  mówić szczerze, bez ogródek

neandertalczyk /ˌnɛãndɛrˈtalʧ̑ɨk/ (n)
neandertal
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba nieokrzesana

neapolitański /ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci/ (adj)
napolitano
  związany z Neapolem lub neapolitańczykami

nefrektomia /nˌɛfrɛktˈɔmja/ (n)
nefrectomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie nerki;

negacja /nɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
negação
  zaprzeczenie, przeciwieństwo

negatyw /nɛˈɡatɨf/ (n)
negativa
  (fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;

negatywny /ˌnɛɡaˈtɨvnɨ/ (adj)
negativo
  niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy
  stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu)
  wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący

nekromancja /nˌɛkrɔmˈantsja/ (n)
necromancia
  (ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

neodym /nɛˈɔdɨ̃m/ (n)
neodímio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neofaszysta /ˌnɛɔfaˈʃɨsta/ (n)
neofascista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neofaszyzmu

neofaszyzm /ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥/ (n)
neofascismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;

neoliberalizm /nˌɛɔlˌibɛrˈalizm/ (n)
neoliberalismo
  (ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;

neologizm /ˌnɛɔˈlɔɟism̥/ (n)
neologismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon /ˈnɛɔ̃n/ (n)
néon, neônio, neónio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

neonatologia /ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja/ (n)
neonatologia
  (medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi;

neoplatoński /ˌnɛɔplaˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
neoplatónico
  (filozofia, filozoficzny) związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników

nepalski /nɛˈpalsʲci/ (adj)
nepalês
  odnoszący się do państwa Nepal

nepotyzm /nɛˈpɔtɨsm̥/ (n)
nepotismo
  obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

neptek /nˈɛptɛk/ (n)
inapto
  (lekceważąco, lekceważący) osoba niezaradna lub niezdarna

neptun /ˈnɛptũn/ (n)
neptúnio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerd /nɛrt/ (n)
CDF
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

nerka /ˈnɛrka/ (n)
rim
  (anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerw /nɛrf/ (n)
nervo
  (anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;
  (botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;

nerwica /nɛrvˈitsa/ (n)
neurose
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;

nerwowo /nɛrˈvɔvɔ/ (adv)
nervosamente
  w sposób nerwowy, zdradzający zdenerwowanie/poddenerwowanie/niepokój

nerwowy /nɛrˈvɔvɨ/ (adj)
nervoso
  (anatomia, anatomiczny) związany z nerwami, dotyczący nerwów

nestorianin /nˌɛstɔrjˈaɲin/ (n)
nestoriano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca, zwolennik doktryny nestorianizmu

nestorianizm /nˌɛstɔrjˈaɲizm/ (n)
nestorianismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

nestorianka /nˌɛstɔrjˈaŋka/ (n)
nestoriana
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni, zwolenniczka doktryny nestorianizmu

nestoriański /nˌɛstɔrjˈaɲski/ (adj)
nestoriano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nestorianizmu

netto /ˈnɛtːɔ/ (adv)
líquido
  o cenie, pensji itp.: po odliczeniu wszelkich dodatkowych kosztów

neurastenia /nˌɛwrastˈɛɲʲa/ (n)
neurastenia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;

neurofizjologia /nˌɛwrɔfˌizjɔlˈɔɡja/ (n)
neurofisiologia
  (medycyna, medyczny) fizjologia układu nerwowego

neurologia /ˌnɛwrɔˈlɔɟja/ (n)
neurologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego

neurologiczny /nˌɛwrɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
neurológico
  (medycyna, medyczny) dotyczący neurologii

neuron /ˈnɛwrɔ̃n/ (n)
neurónio
  (anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neuropatia /ˌnɛwrɔˈpatʲja/ (n)
neuropatia
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn

neuropatka /nˌɛwrɔpˈatka/ (n)
neurópata
  (medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na neuropatię, podatna na schorzenia nerwowe

neuropatyczny /nˌɛwrɔpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
neuropático
  związany z neuropatią

neurotoksyna /nˌɛwrɔtɔksˈɨna/ (n)
neurotoxina
  (biochemia, biochemiczny) substancja działająca destrukcyjnie na układ nerwowy;

neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego /nˌɛwrɔtrɔfˈitʃnɨ tʃˈɨnɲik pˌɔxɔdʑˈɛɲʲa mˌuzɡɔvˈɛɡɔ/ (n)
fator neurotrófico derivado do cérebro
  białko wydzielane przez neurony, będące jednym z czynników wzrostu nerwów;

neutralność /nɛwtrˈalnɔɕtɕ/ (n)
neutralidade
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny /nɛwˈtralnɨ/ /ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ/ (adj)
neutro, neutral
  taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutrino /nɛwˈtrʲĩnɔ/ (n)
neutrino
  (fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron /nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n/ /ˈnɛwtrɔ̃n/ (n)
nêutron
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

newsroom /nɛfsrˈɔɔm/ (n)
redação
  pomieszczenie telewizyjnej redakcji programów informacyjnych;

ni /ɲi/ (n)
ni
  nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”;

niacyna /ɲaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
niacina
  (zobacz) witamina PP

nic /ɲiʦ̑/ (indefinitePronoun)
nada
  …sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nicość /ɲˈitsɔɕtɕ/ (n)
vacuidade
  pustka, brak, nieistnienie czegoś

niderlandzki /ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
neerlandês
  związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

nie /ɲɛ/ (particle)
não
  zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś
  zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów

nie ma dymu bez ognia /ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa/ (proverb)
não há fumaça sem fogo
  nie ma skutku bez przyczyny

nie ma mowy /ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ/ (interjection)
de jeito nenhum
  o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło /ɲʲˈɛma tˌɛɡɔ zwˈɛɡɔ tsˈɔ bˈɨ na dˈɔbrɛ ɲʲɛ vˈɨʃwɔ/ (proverb)
há males que vêm por bem
  każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany

nie ma za co /ɲʲˈɛma za tsˈɔ/
de nada
  odpowiedź na „dziękuję”

nie od razu Kraków zbudowano /ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ/ (proverb)
Roma não foi construída em um dia
  nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie wszystko złoto, co się świeci /ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i/ (proverb)
nem tudo que reluz é ouro
  nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nie- /ɲɛ/ (prefix)
in-
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…

nieakceptowalny /ɲʲˌɛaktsˌɛptɔvˈalnɨ/ (adj)
inaceitável
  taki, który jest niemożliwy do zaakceptowania

nieaktywny /ˌɲɛakˈtɨvnɨ/ (adj)
inativo
  taki, który nie działa, nie jest aktywny/włączony do działania

niebezpieczeństwo /ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
perigo
  sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpieczny /ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
perigoso
  taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebieskawy /ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ/ (adj)
azulado
  w kolorze podobnym do niebieskiego

niebieski /ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
azul
  mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;
celeste
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący nieba jako pozornego sklepienia Ziemi
celeste, divino
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nieba jako wyobrażanego miejsca pobytu Boga, bogów, aniołów, świętych itp.

niebo /ˈɲɛbɔ/ (n)
céu
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

niech żyje /ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ/ (interjection)
longa vida a
  wiwat na cześć kogoś lub czegoś

niechlujny /ɲɛˈxlujnɨ/ (adj)
desgrenhado
  niestaranny, niedbały, byle jaki

niechętny /ɲɛˈxɛ̃ntnɨ/ (adj)
relutante
  nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu

niecierpliwie /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivʲjɛ/ (adv)
impacientemente
  okazując brak cierpliwości, z niecierpliwością

niecierpliwość /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
impaciência
  brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

niecierpliwy /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
impaciente
  taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości

nieczułość /ɲʲɛtʃˈuwɔɕtɕ/ (n)
insensibilidade
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: nieczuły
  odporność na coś, nieodczuwanie czegoś ((na przykład) bólu)

nieczystość /ɲɛˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
impureza
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego

nieczysty /ɲʲɛtʃˈɨstɨ/ (adj)
impuro
  niezgodny z nakazami obowiązującej w danym środowisku etyki

niedawny /ɲʲɛdˈavnɨ/ (adj)
recente
  taki, który pochodzi z nieodległej przeszłości

niedbały /ɲʲɛdbˈawɨ/ (adj)
desatencioso
  świadczący o braku staranności

niedojrzały /ˌɲɛdɔjˈʒawɨ/ (adj)
imaturo
  o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie

niedokonany /ˌɲɛdɔkɔ̃ˈnãnɨ/ (adj)
imperfectivo
  (gramatyka) opisujący czynność trwającą lub powtarzającą się

niedokrwienie /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
isquemia
  (medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu

niedokrwistość /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑/ (n)
anemia
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedopałek /ˌɲɛdɔˈpawɛk/ (n)
beata
  niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

niedoskonałość /ˌɲɛdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑/ (n)
imperfeição
  brak doskonałości

niedostatek /ˌɲɛdɔˈstatɛk/ (n)
escassez
  zbyt mała ilość

niedostępny /ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
indisponível
  taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć

niedotlenienie /ɲʲˌɛdɔtlɛɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
hipóxia
  (fizjologia, fizjologiczny) stan wynikły z niedostarczenia organizmowi dostatecznej ilości tlenu

niedoświadczony /ɲʲˌɛdɔɕfʲattʃˈɔnɨ/ (adj)
inexperiente
  nie mający doświadczenia w określonej dziedzinie

niedożywienie /ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
desnutrição
  nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów

niedziela /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla/ (n)
domingo
  siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedzielny kierowca /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlnɨ cɛˈrɔfʦ̑a/ (idiom)
domingueira
  (żartobliwie) słaby kierowca, który rzadko jeździ samochodem (zwykle w dni świąteczne)

niedźwiedź /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
urso
  (zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź biały /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑ ˈbʲjawɨ/ (n)
urso-branco, urso branco
  (zoologia, zoologiczny) (zobacz) niedźwiedź polarny

niedźwiedź polarny /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ/ (n)
urso polar, urso-polar
  (zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

nieetyczny /ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antiético
  niezgodny z etyką

niegodziwy /ɲʲˌɛɡɔdʑˈivɨ/ (adj)
perverso
  taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości

niegościnny /ɲʲˌɛɡɔɕtɕˈinnɨ/ (adj)
inospitaleiro
  taki, który nie jest gościnny

niegrzeczny /ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
levado
  zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy

nieistnienie /ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
inexistência
  fakt, że coś nie istnieje

nieistotny /ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ/ (adj)
insignificante
  bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy

niejadalny /ˌɲɛ̇jaˈdalnɨ/ (adj)
incomestível
  nienadający się do jedzenia

niejasny /ɲɛ̇ˈjasnɨ/ (adj)
confuso
  trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości

niekoherentny /ˌɲɛkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
incoerente
  niespójny, wewnętrznie sprzeczny lub odmienny; nielogiczny

niekompetentny /ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ/ (adj)
incompetente
  nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu

niekonstytucyjnie /ɲʲˌɛkɔnstˌɨtutsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
anticonstitucionalmente
  w sposób niekonstytucyjny

niekonstytucyjność /ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑/ (n)
inconstitucionalidade
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodność z konstytucją

niekonstytucyjny /ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
inconstitucional
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z konstytucją

nielegalnie /ˌɲɛlɛˈɡalʲɲɛ/ (adv)
ilegalmente
  w sposób nielegalny; niezgodnie z prawem

nielegalny /ˌɲɛlɛˈɡalnɨ/ (adj)
ilegal
  niezgodny z prawem
  produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób niezgodny z prawem

nieletni /ɲʲɛlˈɛtɲi/ (n)
menor
  w prawie karnym: osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia

nielogicznie /ɲʲˌɛlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
ilogicamente
  w sposób nielogiczny

nielogiczny /ɲʲˌɛlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
antilógico
  sprzeczny z prawidłami logiki

niemal /ˈɲɛ̃mal/ (particle)
quase
  partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było.

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
alemão, germânico
  związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
alemão
  język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemoralny /ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ/ (adj)
imoral
  niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

niemożliwy /ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
impossível
  taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemy /ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
mudo
  taki, który nie może mówić

nienawidzić /ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑/ (v)
odiar
  czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawiść /ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑/ (n)
ódio
  silna niechęć, awersja, wrogość

nieobecność /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ausência
  brak kogoś w jakimś miejscu

nieobecny /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
ausente
  taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa

nieoczekiwany /ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ/ (adj)
inesperado
  taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodparty /ɲʲˌɛɔtpˈartɨ/ (adj)
irresistível
  taki, któremu nie da się oprzeć

nieodwracalność /ɲʲˌɛɔdvratsˈalnɔɕtɕ/ (n)
irreversibilidade
  cecha tego, co nieodwracalne

nieodwracalny /ɲʲˌɛɔdvratsˈalnɨ/ (adj)
irreversível
  taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu

nieodzowny /ˌɲɛɔdˈzɔvnɨ/ (adj)
essencial
  taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; konieczny, niezastąpiony

nieoficjalny /ɲʲˌɛɔfitsjˈalnɨ/ (adj)
extraoficial
  taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości

nieorganiczny /ɲʲˌɛɔrɡaɲˈitʃnɨ/ (adj)
inorgânico
  powstający bez konieczności udziału organizmów żywych

nieparzysty /ˌɲɛpaˈʒɨstɨ/ (adj)
ímpar
  (matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa

niepewność /ɲɛˈpɛvnɔɕʨ̑/ (n)
incerteza
  brak pewności

niepełnosprawny /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ/ (adj)
deficiente
  nieosiągający wystarczających władz fizycznych lub umysłowych wskutek ułomności swego ciała

niepełnosprawny /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ/ (n)
deficiente
  osoba niepełnosprawna (1.1)

niepodległość /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
independência
  niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodległy /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɨ/ (adj)
independente
  mający niepodległość; niezależny

niepodważalny /ɲʲˌɛpɔdvaʒˈalnɨ/ (adj)
irrefutável
  taki, którego nie da się podważyć

niepokalany /ɲʲˌɛpɔkalˈanɨ/ (adj)
imaculado
  w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą

niepokoić /ˌɲɛpɔˈkɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
alarmar
  wzbudzać niepokój, martwić

niepokój /ɲɛˈpɔkuj/ (n)
ansiedade
  stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

nieporozumienie /ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
confusão
  pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji

nieposłuszeństwo /ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ/ (n)
desobediência
  cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa

nieposłuszny /ɲʲˌɛpɔswˈuʃnɨ/ (adj)
desobediente
  odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebny /ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
desnecessário
  taki, który nie jest potrzebny

niepowstrzymany /ɲʲˌɛpɔfstʃɨmˈanɨ/ (adj)
imparável
  niedający się powstrzymać, powściągnąć

niepożądany /ɲʲˌɛpɔʒɔndˈanɨ/ (adj)
indesejável
  taki, jakiego się unika; odwrotny do zamierzonego

nieprawda /ɲɛˈpravda/ (n)
falsidade
  coś co jest niezgodne z prawdą

nieprzechodni /ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
intransitivo
  (gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzetłumaczalny /ˌɲɛpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
intraduzível
  niemożliwy do przetłumaczenia, nie dający się przetłumaczyć na inny język

nieprzewidywalny /ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ/ (adj)
imprevisível
  taki, którego nie da się przewidzieć

nieprzyjemny /ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
desagradável
  sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia

nieprzytomny /ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ/ (adj)
inconsciente
  taki, który stracił przytomność, świadomość

nieprzyzwoitość /ɲʲˌɛpʃɨzvɔˈitɔɕtɕ/ (n)
indecência
  brak przyzwoitości

nieraz /ˈɲɛras/ (adv)
por vezes
  czasami, niekiedy

nierdzewny /ɲʲɛrdʑˈɛvnɨ/ (adj)
inoxidável
  nieulegający rdzewieniu, odporny na rdzewienie

nieregularny /ɲʲˌɛrɛɡulˈarnɨ/ (adj)
irregular
  pojawiający się, działający, występujący, w nierównych odstępach czasu

nierozsądny /ɲʲˌɛrɔssˈɔndnɨ/ (adj)
insensato
  bez rozsądku

nierozłączka /ˌɲɛrɔzˈwɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
agapórnis
  (ornitologia, ornitologiczny) mała papuga żyjąca w Afryce, zawsze w parze z inną;

nieruchomość /ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
imóvel
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;

nieruchomy /ˌɲɛruˈxɔ̃mɨ/ (adj)
imóbil
  bez ruchu, nie zmieniający pozycji, położenia

nierówność /ɲɛˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
desigualdade
  brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości

nieskończony /ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
eterno
  niemający końca, niekończący się

nieskuteczny /ɲʲˌɛskutˈɛtʃnɨ/ (adj)
ineficaz
  pozbawiący skuteczności, niedziałający

niespodzianka /ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka/ (n)
surpresa
  coś, czego się ktoś nie spodziewa

niespokojny /ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ/ (adj)
inquieto
  nerwowy

niesprawiedliwość /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
injustiça
  brak sprawiedliwości
  niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie

niesprawiedliwy /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
injusto
  taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości

niestabilny /ˌɲɛstaˈbʲilnɨ/ (adj)
instável
  chwiejny, który nie ma stabilizacji, który się łatwo zmienia

niestety /ɲɛˈstɛtɨ/ (particle)
infelizmente
  …służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

nieszczęścia chodzą parami /ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi/ (proverb)
um mal nunca vem só
  jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne

nieszczęście /ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
infelicidade
  pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń
  przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie

nieszczęśnik /ɲʲɛʃtʃˈɛɲɕɲik/ (n)
infeliz
  osoba nieszczęśliwa, wzbudzająca litość i współczucie

nieszkodliwy /ɲʲˌɛʃkɔdlˈivɨ/ (adj)
inofensivo
  niestanowiący zagrożenia

nieszpułka /ɲɛˈʃpuwka/ (n)
nêspera
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Eriobotrya, nieśplik japoński, miszpelnik japoński

niesławny /ɲʲɛswˈavnɨ/ (adj)
famigerado
  okryty niesławą, okryty hańbą

niesłodzony /ɲʲˌɛswɔdʑˈɔnɨ/ (adj)
sem açúcar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez dodatku cukru

niesłyszalny /ˌɲɛswɨˈʃalnɨ/ (adj)
inaudível
  taki, którego nie da się usłyszeć

nietolerancja /ˌɲɛtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
intolerância
  brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś
  negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd.

nietolerancyjny /ɲʲˌɛtɔlˌɛrantsˈɨjnɨ/ (adj)
intolerante
  wykazujący się brakiem tolerancji

nietoperz /ɲɛˈtɔpɛʃ/ (n)
morcego
  (zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nietowarzyski /ɲʲˌɛtɔvaʒˈɨski/ (adj)
insociável
  niechętnie przebywający w towarzystwie, wśród ludzi

nieuczciwość /ɲʲˌɛutʃtɕˈivɔɕtɕ/ (n)
desonestidade
  cecha tego, kto jest nieuczciwy

nieuczciwy /ˌɲɛ<sup>w</sup>uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ/ (adj)
desonesto
  taki, który nie jest uczciwy; postępujący niewłaściwie lub świadczący o niewłaściwym zachowaniu

nieunikniony /ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ/ (adj)
inevitável
  taki, który musi się stać

nieustraszony /ˌɲɛ<sup>w</sup>ustraˈʃɔ̃nɨ/ (adj)
destemido
  dzielny, nie ulegający strachowi

nieważny /ɲɛˈvaʒnɨ/ (adj)
inválido
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bez mocy prawnej
  bez istotnego elementu i z tego powodu bez znaczenia

niewdzięcznie /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ingratamente
  w sposób niewdzięczny, bez wdzięczności

niewdzięczność /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ingratidão
  brak wdzięczności; cecha tego, co jest niewdzięczne; cecha tego, kto jest niewdzięczny

niewdzięczny /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
ingrato
  pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewiara /ɲɛˈvʲjara/ (n)
desconfiança
  brak wiary w coś, niepewność co do czegoś

niewiarygodny /ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
incrível
  w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidzialny /ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ/ (adj)
invisível
  niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewierność /ɲɛˈvʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
infidelidade
  zdrada, bycie niewiernym

niewierny Tomasz /ɲɛˈvʲjɛrnɨ ˈtɔ̃maʃ/ (n)
Tomé incrédulo
  o człowieku, który nie uwierzy w coś, póki tego nie zobaczy, nie dotknie

niewinność /ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
inocência
  cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu

niewinny /ɲɛˈvʲĩnːɨ/ (adj)
inocente
  taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewola /ɲɛˈvɔla/ (n)
catividade
  areszt dla żołnierzy drugiej strony podczas wojny
  brak wolności, suwerenności; zamknięcie

niewolnictwo /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
escravidão
  (socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolniczy /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
escravista, escravo
  dotyczący niewolnika lub niewolnictwa

niewolnik /ɲɛˈvɔlʲɲik/ (n)
escravo
  osoba będąca w niewoli

niewrażliwy /ɲʲˌɛvraʒlˈivɨ/ (adj)
invulnerável
  niepodatny na działanie
insensível
  pozbawiony wrażliwości

niewybaczalny /ˌɲɛvɨbaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
imperdoável
  taki, którego nie można wybaczyć

niewystarczający /ɲʲˌɛvɨstˌartʃajˈɔntsɨ/ (adj)
insuficiente
  niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom

niewątpliwie /ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ/ (adv)
sem dúvida
  od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia

niewłaściwy /ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ/ (adj)
errado
  inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być

niezależnie /ɲʲˌɛzalˈɛʒɲʲɛ/ (adv)
independentemente
  bez związku z czymś (sugeruje brak koordynacji i zależności)

niezależność /ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
independência
  bycie niezależnym od kogoś

niezapominajka /ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka/ (n)
não-me-esqueças
  (botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezapomniany /ɲʲˌɛzapɔmɲʲˈanɨ/ (adj)
inesquecível, inolvidável
  taki, którego nie można zapomnieć

niezaprzeczalny /ɲʲˌɛzapʃɛtʃˈalnɨ/ (adj)
inegável
  taki, któremu nie można zaprzeczyć, nie budzący wątpliwości

niezbędny /ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ/ (adj)
indispensável
  taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdecydowanie /ˌɲɛzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ/ (n)
indecisão
  nieumiejętność podjęcia decyzji

niezdolny /ɲʲɛzdˈɔlnɨ/ (adj)
incapaz
  niebędący w stanie; taki, który nie nadaje się; bez predyspozycji

niezgoda /ɲɛˈzɡɔda/ (n)
discórdia
  brak zgody, harmonii; istnienie konfliktowych sytuacji; waśnie między kimś

niezidentyfikowany obiekt latający /ɲʲˌɛzidˌɛntɨfˌikɔvˈanɨ ˈɔbjɛkt lˌatajˈɔntsɨ/ (n)
objeto voador não-identificado
  obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

niezliczony /ɲʲˌɛzlitʃˈɔnɨ/ (adj)
inumerável
  niedający się zliczyć, bardzo liczny

niezmiennie /ɲɛˈzmʲjɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
imutavelmente
  w sposób niezmienny

niezmiernie /ɲʲɛzmʲˈɛrɲʲɛ/ (adv)
imensamente
  w sposób niezmierny; bardzo, wielce, intensywnie

nieznajomy /ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ/ (adj)
desconhecido
  taki, który nie jest komuś znany; obcy, nieznany

nieznajomy /ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ/ (n)
desconhecido
  osoba nieznana, obca

nieznany /ɲɛˈznãnɨ/ (adj)
desconhecido
  ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany

niezniszczalny /ˌɲɛzʲɲiʃˈʧ̑alnɨ/ (adj)
indestrutível
  taki, którego nie da się zniszczyć

nieznośny /ɲɛˈznɔɕnɨ/ (adj)
insuportável
  taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący

niezrozumiały /ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
incompreensível
  niedający się zrozumieć

niezwyciężony /ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
invencível
  taki, którego nie da się zwyciężyć

niełupka /ɲɛˈwupka/ (n)
aquénio
  (botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;

nieśmiałość /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
timidez
  cecha tego, kto jest nieśmiały, wstydliwy, nie ma pewności siebie

nieśmiały /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ/ (adj)
cuidadoso
  niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelność /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
imortalidade
  koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
imortal
  wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieświeży /ɲʲɛɕfʲˈɛʒɨ/ (adj)
mau
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który utracił świeżość

nigdy /ˈɲiɡdɨ/ (pronoun)
nunca, jamais
  w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdzie /ˈɲiɟʥ̑ɛ/ (adv)
em nenhum lugar
  w żadnym miejscu

nigeryjski /ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci/ (adj)
nigeriano
  odnoszący się do państwa Nigeria

nihilizm /ɲiçˈilizm/ (n)
niilismo
  (filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nikab /ˈɲikap/ (n)
niqab
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) element stroju noszonego przez muzułmanki jako zasłona na twarz (często chusta), lecz nie wymagany przez islam;

nikaraguański /ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci/ (adj)
nicaraguense
  odnoszący się do państwa Nikaragua

nikiel /ˈɲicɛl/ (n)
níquel
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikotyna /ˌɲikɔˈtɨ̃na/ (n)
nicotina
  bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikt /ɲikt/ (pronoun)
ninguém
  żadna osoba

nimfa /ˈɲĩw̃fa/ (n)
ninfa
  (mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej i rzymskiej boginka mająca postać pięknej, młodej dziewczyny, będąca uosobieniem sił przyrody
  (zoologia, zoologiczny) ostatnie stadium larwalne niektórych pajęczaków i owadów

niniejszym /ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ̃m/ (adv)
assim
  (urzędowy) tak więc, tym oto aktem, pismem, wystąpieniem

niob /ɲɔp/ (n)
nióbio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

nirwana /ɲirˈvãna/ (n)
nirvana
  w buddyzmie: oświecenie, wyzwolenie, cel praktyki buddyjskiej;

niski /ˈɲisʲci/ (adj)
baixo
  mający mały wymiar w pionie
  mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości

nisza /ɲˈiʃa/ (n)
nicho
  (architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby
  (geologia, geologiczny) zagłębienie w skale
  coś względnie małego, co jest nieco niżej położone w obrębie większej powierzchni
  niezajęta i mniejsza część jakiejś dziedziny, postaci przejawu życia
  (architektura, architektoniczny) odrębna część większego pomieszczenia, powstała poprzez załamanie i cofnięcie ściany

niszczarka /ɲiʃtʃˈarka/ (n)
fragmentadora
  urządzenie służące do niszczenia dokumentów

niszczyciel /ɲiʃˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
contratorpedeiro
  ten, kto niszczy
  (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;

niszczyć /ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
destruir
  pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nit /ɲit/ (n)
rebite
  (technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym;

niuans /ˈɲu<sup>w</sup>ãw̃s/ (n)
matiz
  drobna, subtelna różnica, ledwo dostrzegalna zmiana; odcień

niuton /ˈɲutɔ̃n/ (n)
newton
  (fizyka, fizyczny) jednostka siły w układzie SI;

nivôse /ɲivˈɔsɛ/ (n)
nivoso
  nazwa czwartego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

niwchijski /ɲifçˈijski/ (n)
Nivkhe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język niwchijski;

nizina /ɲiˈʑĩna/ (n)
baixada
  (geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m.

niż /ɲiʃ/ (conjunction)
que, do que
  …używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

no /nɔ/ (particle)
sim
  (potocznie, potoczny) …oznaczająca przytaknięcie

nobel /ˈnɔbɛl/ (n)
nobélio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noc /nɔʦ̑/ (n)
noite
  okres od zmierzchu do świtu;

nocebo /nɔˈʦ̑ɛbɔ/ (n)
nocebo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy zjawiska zwanego placebo, objawy uboczne;

nocna zmiana /ˈnɔʦ̑na ˈzmʲjãna/ (n)
turno da noite
  grupa pracowników wykonująca swoje obowiązki nocą
  okres czasu pracy przebiegający w nocy

nocnik /ˈnɔʦ̑ʲɲik/ (n)
penico
  naczynie do wypróżniania się, używane zwłaszcza przez małe dzieci;

nocny /ˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
nocturno
  związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy

nocny marek /ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk/ (n)
coruja
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień

noga /ˈnɔɡa/ (n)
perna
  (anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;
  element budowy mebla

nogawka /nɔˈɡafka/ (n)
perna das calças, calça
  (krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nokturn /nˈɔkturn/ (n)
noturno
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;

nom /ˈnɔ̃m/ (n)
nomo
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału administracyjnego w starożytnym i wczesnośredniowiecznym Egipcie

nonkonformistyczny /nˌɔŋkɔnfˌɔrmistˈɨtʃnɨ/ (adj)
inconformista
  taki, który sprzeciwia się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

nonkonformizm /nˌɔŋkɔnfˈɔrmizm/ (n)
inconformismo
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku;

nonteizm /nɔ̃nˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
não teísmo, não-teísmo
  doktryna religijna, która ani nie uznaje, ani też nie zaprzecza istnieniu Boga;

norma /ˈnɔrma/ (n)
norma
  ogólnie przyjęta zasada;

normalizacja /nˌɔrmalizˈatsja/ (n)
normalização
  doprowadzenie czegoś do normalnego stanu
  opracowanie i wprowadzenie norm w zakresie danych czynności

normalność /nɔrmˈalnɔɕtɕ/ (n)
normalidade
  cecha tego, co normalne; brak dziwactw

normalny /nɔrˈmalnɨ/ (adj)
normal
  zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być
  (chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne

normatywny /nˌɔrmatˈɨvnɨ/ (adj)
normativo
  (językoznawstwo, językoznawczy) określający zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe
  określający obowiązujące normy

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (adj)
norueguês
  odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (n)
norueguês
  język urzędowy Norwegii;

nos /nɔs/ (n)
nariz
  (anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;
  koniec buta
  dziób samolotu

nosić /ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
vestir
  o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie

nosorożec /ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
rinoceronte
  (zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosowy /nɔˈsɔvɨ/ (adj)
nasal
  (fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową
  (przymiotnik) od nos

nostalgia /nɔˈstalʲɟja/ (n)
nostalgia
  tęsknota, zwłaszcza za krajem

nosze /nˈɔʃɛ/ (n)
maca
  (medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

notariusz /nɔtˈarjuʃ/ (n)
notário
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron

notes /ˈnɔtɛs/ (n)
caderneta
  plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;

nowenna /nɔvˈɛnna/ (n)
novena
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie praktyka dewocyjna polegająca na powtarzaniu dziewięciokrotnie, w tych samych odstępach czasu, zwykle przed większymi uroczystościami kościelnymi, specjalnej modlitwy lub modlitw;

nowicjat /nɔˈvʲiʦ̑ʲjat/ (n)
noviciado
  okres próbny kandydata do zakonu;

nowicjusz /nɔvˈitsjuʃ/ (n)
noviço
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kandydat do zakonu, odbywający w nim nowicjat

nowicjuszka /nˌɔvitsjˈuʃka/ (n)
noviça
  (książkowy) kobieta nie posiadająca doświadczenia

nowobogacki /nˌɔvɔbɔɡˈatski/ (adj)
novo-rico
  (pejoratywnie, pejoratywny) od niedawna wzbogacony i ostentacyjnie to ukazujący

nowokaledoński /nˌɔvɔkˌalɛdˈɔɲski/ (adj)
neocaledónio
  związany z Nową Kaledonią, dotyczący Nowej Kaledonii

nowomowa /nˌɔvɔmˈɔva/ (n)
novilíngua
  język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

noworodek /ˌnɔvɔˈrɔdɛk/ (n)
recém-nascido
  człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat;

nowotwór /nɔˈvɔtfur/ (n)
neoplasma
  (medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;

nowość /ˈnɔvɔɕʨ̑/ (n)
novidade
  cecha czegoś nowego
  coś nowego

nowożytność /nˌɔvɔʒˈɨtnɔɕtɕ/ (n)
Idade Moderna, Modernidade
  (historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości następujący po średniowieczu;

nowożytny /ˌnɔvɔˈʒɨtnɨ/ (adj)
moderno
  od nowożytność: należący do nowożytności, określający nowożytność, używany w związku z nowożytnością

nowy /ˈnɔvɨ/ (adj)
novo
  istniejący od niedawna
  taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego

nozdrze /ˈnɔzḍʒɛ/ (n)
narina
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nozologia /nˌɔzɔlˈɔɡja/ (n)
nosologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;

nośnik danych /nˈɔɕɲiɡ dˈanɨx/ (n)
dispositivo de armazenamento
  (informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie;

nożownik /nɔʒˈɔvɲik/ (n)
cuteleiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik produkujący noże

nożyczki /nɔˈʒɨʧ̑ʲci/ (n)
tesouras, tesoura
  małe nożyce;

nuda /ˈnuda/ (n)
tédio
  stan, gdy jest nudno, gdy nie dzieje się nic ciekawego;

nudny /ˈnudnɨ/ (adj)
enfadonho, chato
  wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudziarz /nˈudʑaʃ/ (n)
cacete
  człowiek zanudzający innych

nukleotyd /ˌnuklɛˈɔtɨt/ (n)
nucleótido
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, podstawowy składnik strukturalny kwasu nukleinowego

nuklid /nˈuklit/ (n)
nuclídeo
  (fizyka, fizyczny) jądro atomu o określonej liczbie nukleonów;

numer /ˈnũmɛr/ (n)
número
  liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru
  egzemplarz czasopisma z daną datą
  pozycja w programie (zwykle w cyrku)

numerować /ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
numerar
  nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami

numeryczny /ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
numérico
  składający się z liczb lub cyfr

numizmatyk /nˌumizmˈatɨk/ (n)
numismata
  specjalista w dziedzinie numizmatyki

nuncjusz /ˈnũnʦ̑ʲjuʃ/ (n)
núncio
  dyplomatyczny przedstawiciel Watykanu

nur /nur/ (n)
mergulhão
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy;

nurek /ˈnurɛk/ (n)
mergulhador
  człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych

nurkować /nurˈkɔvaʨ̑/ (v)
mergulhar
  pływać pod powierzchnią wody

nurzyk polarny /ˈnuʒɨk pɔˈlarnɨ/ (n)
arau de Brünnich
  (ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;

nuta /ˈnuta/ (n)
nota
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nutria /ˈnutrʲja/ (n)
ratão-do-banhado
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;

nyktofobia /ˌnɨktɔˈfɔbʲja/ (n)
nictofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed ciemnością;

nylon /ˈnɨlɔ̃n/ (n)
nylon
  tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch

nów /nuf/ (n)
lua nova
  (astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż /nuʃ/ (n)
faca
  krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nóż do masła /ˈnuʒ dɔ‿ˈmaswa/ (n)
faca de manteiga
  nóż służący do smarowania masłem lub innymi smarowidłami

nęcić /ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
tentar
  działać przyciągająco

nędzny /ˈnɛ̃nʣ̑nɨ/ (adj)
miserável
  niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony

o /ɔ/ (preposition)
contra
  …wskazujący fizyczną przeszkodę w ruchu
sobre
  …wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o wilku mowa /ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva/ (idiom)
falando do diabo
  wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach

oaza /ɔˈaza/ (n)
oásis
  (geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

oba /ˈɔba/ (collective)
ambos
  dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi

obcas /ˈɔpʦ̑as/ (n)
tacão
  część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obchodzić się jak z jajkiem /ɔpxˈɔdʑitɕ ɕɛ jˈaɡ z jˈajkʲɛm/ (v)
pisar em ovos
  obchodzić się z kimś lub czymś bardzo ostrożnie, ze szczególną delikatnością

obchód /ˈɔpxut/ (n)
etapa
  kontrolne obejście danego miejsca

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (adj)
estrangeiro
  nienależący do jakiegoś kręgu

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
estranho
  ktoś nienależący do danej grupy

obcęgi /ɔptsˈɛŋɡʲi/ (n)
tenazes, torquês
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obecność /ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
assistência
  bycie, przebywanie gdzieś

obecny /ɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
atual
  dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny
presente
  osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili

obejmować /ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
abarcar
  mieścić w sobie
abraçar
  otaczać ramionami

obelisk /ɔˈbɛlʲisk/ (n)
obelisco
  pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

obfitość /ɔpˈfʲitɔɕʨ̑/ (n)
abundância
  duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś

obfity /ɔpˈfʲitɨ/ (adj)
abundante
  występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś

obiad /ˈɔbʲjat/ (n)
almoço
  gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiecywać /ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑/ (v)
prometer
  mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiekt /ˈɔbʲjɛkt/ (n)
objeto
  rzecz fizycznie istniejąca

obiektyw /ɔˈbʲjɛktɨf/ (n)
objetiva
  (technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obiektywność /ˌɔbjɛktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
objetividade
  cecha tego, co jest obiektywne, bezstronność

obiektywny /ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
objetivo
  odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń
  istniejący niezależnie od poznającego podmiotu

obietnica /ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
promessa
  wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

objaw /ˈɔbʲjaf/ (n)
sintoma
  oznaka jakiegoś zjawiska

objętość /ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
volume
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni
  (matematyka, matematyczny) miara przestrzeni

oblegać /ɔblˈɛɡatɕ/ (v)
sitiar
  (wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie

oblężenie /ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
assédio
  otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obojczyk /ɔˈbɔjʧ̑ɨk/ (n)
clavícula
  (anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obojczykowy /ˌɔbɔjtʃɨkˈɔvɨ/ (adj)
clavicular
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący obojczyka

obojętność /ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
indiferença
  brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś

obojętny /ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ/ (adj)
indiferente
  taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś

obok /ˈɔbɔk/ (preposition)
ao lado de
  w niedużej odległości

obora /ɔˈbɔra/ (n)
estábulo para/de vacas
  budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obowiązek /ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk/ (n)
dever, obrigação
  nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obrabiarka /ˌɔbraˈbʲjarka/ (n)
máquina ferramenta
  maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów;

obraz /ˈɔbras/ (n)
imagem, pintura
  (sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
imagem
  widok na ekranie urządzenia

obraza /ɔbˈraza/ (n)
insulto, ofensa
  urażenie czyjejś godności osobistej

obraźliwy /ˌɔbraʑˈlʲivɨ/ (adj)
ofensivo
  stanowiący dla kogoś obrazę

obrona /ɔbˈrɔ̃na/ (n)
defesa
  przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją

obrotnik /ɔbˈrɔtʲɲik/ (n)
áxis
  (anatomia, anatomiczny) drugi kręg szyjny;

obrońca /ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
defensor
  osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.

obroża /ɔbˈrɔʒa/ (n)
coleira
  taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus /ˈɔbrus/ (n)
toalha de mesa
  wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzezanie /ˌɔbʒɛˈzãɲɛ/ (n)
circuncisão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;

obrzydliwy /ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ/ (adj)
nojento
  (książkowy) budzący odrazę

obrzęk /ˈɔbʒɛŋk/ (n)
edema
  (medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obróbka /ɔbˈrupka/ (n)
processamento
  proces nadawania obiektowi założonych właściwości;

obrót /ˈɔbrut/ (n)
girada
  (geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii;
  ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny

obrączka /ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
anilha
  (jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu noszone na palcu jako ozdoba

obrączka ślubna /ɔbrˈɔntʃka ɕlˈubna/ (n)
aliança
  (jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;

obręcz /ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
aro
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu;
  sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś

obsada /ɔpsˈada/ (n)
elenco
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.

obsceniczność /ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
obscenidade
  cecha tego, co obsceniczne, bezwstydne, wulgarne

obsceniczny /ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
obsceno
  nieprzyzwoity, nieodpowiedni do pokazywania w miejscach publicznych

obserwacja /ˌɔpsɛrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
observação
  dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów
  wniosek sformułowany w wyniku obserwacji (1.1)

obserwatorium /ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm/ (n)
observatório
  miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa;

obserwatorium astronomiczne /ˌɔpsɛrvatˈɔrjum ˌastrɔnɔmˈitʃnɛ/ (n)
observatório
  (astronomia, astronomiczny) miejsce lub budowla do obserwacji ciał i zjawisk na nieboskłonie;

obserwowalny /ˌɔpsɛrvɔvˈalnɨ/ (adj)
observável
  możliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób

obserwować /ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
observar
  uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

obsesja /ɔpˈsɛsʲja/ (n)
doença, obcecação
  (książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności

obsesyjnie /ˌɔpsɛˈsɨjɲɛ/ (adv)
obcecadamente
  w sposób obsesyjny, natarczywie, uparcie

obsesyjny /ˌɔpsɛsˈɨjnɨ/ (adj)
obsessivo
  właściwy obsesji, taki, jak w obsesji

obstrukcja /ɔpstrˈuktsja/ (n)
obstrução
  hamowanie sprawnego przebiegu czegoś

obszar /ˈɔpʃar/ (n)
região
  ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów

oburęczny /ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
ambidestro
  posługujący się z równą sprawnością obiema rękami

obuwie /ɔˈbuvʲjɛ/ (n)
calçado
  wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

obwodnica /ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
anel rodoviário
  droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie;

obwód /ˈɔbvut/ (n)
circunferência, perímetro
  (geometria) długość brzegu figury geometrycznej;

obywatel /ˌɔbɨˈvatɛl/ (n)
cidadão
  członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelstwo /ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ/ (n)
cidadania
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój /ˈɔbuj/ (n)
oboé
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz /ˈɔbus/ (n)
acampados
  wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje

obóz dla uchodźców /ˈɔbuz dla uxˈɔtɕtsuf/ (n)
campo de refugiados
  tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;

obłok /ˈɔbwɔk/ (n)
nuvem
  (meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów

obłączek /ɔbwˈɔntʃɛk/ (n)
lúnula
  (anatomia, anatomiczny) białawy obszar luźnej skóry w kształcie półksiężyca u nasady paznokcia;

obłąkanie /ˌɔbwɔŋkˈaɲʲɛ/ (n)
loucura
  zaburzenie psychiczne lub choroba psychiczna, obłęd, niepoczytalność

obłąkany /ˌɔbwɔŋkˈanɨ/ (adj)
louco
  będący w stanie obłąkania

ocean /ɔˈʦ̑ɛãn/ (n)
oceano
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanarium /ˌɔʦ̑ɛãˈnarʲjũm/ (n)
oceanário
  (zoologia, zoologiczny) instytucja badająca i prezentująca florę i faunę morską;

oceaniczny /ˌɔtsɛaɲˈitʃnɨ/ (adj)
oceânico
  dotyczący oceanu, związany z oceanem

oceanografia /ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja/ (n)
oceanografia
  nauka o oceanach i morzach;

oceanograficzny /ˌɔtsɛˌanɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
oceanográfico
  (geografia, geograficzny) związany z oceanografią, dotyczący oceanografii

oceanologia /ˌɔtsɛˌanɔlˈɔɡja/ (n)
oceanologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o oceanach

oceanologiczny /ˌɔtsɛˌanɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
oceanológico
  związany z oceanologią, dotyczący oceanologii

ocelot /ɔˈʦ̑ɛlɔt/ (n)
jaguatirica, ocelote
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
  (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju (1.1)

ocena /ɔˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
nota
  (szkolnictwo, szkolny) nota dawana uczniowi lub studentowi
avaliação
  opinia kogoś o czymś lub kimś
avaliar
  oszacowanie wartości czegoś

ocet /ˈɔʦ̑ɛt/ (n)
vinagre
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami;

ochlokracja /ˌɔxlɔkrˈatsja/ (n)
oclocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;

ochota /ɔˈxɔta/ (n)
desejo
  pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochra /ˈɔxra/ (n)
ocre
  barwa żółtobrunatna

ochrona /ɔxˈrɔ̃na/ (n)
proteção
  dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu
  rzecz, która przed czymś chroni
segurança
  służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo

ochrypły /ɔxrˈɨpwɨ/ (adj)
rouco, rouca
  (medycyna, medyczny) taki, który ochrypł

octan /ˈɔktãn/ (n)
acetato
  (chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

oczekiwać /ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑/ (v)
esperar
  dłużej czekać
  spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś

oczerniać /ɔtʃˈɛrɲʲatɕ/ (v)
denegrir
  rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczodół /ɔˈʧ̑ɔduw/ (n)
órbita
  (anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;

oczyszczenie /ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
purificação
  otrzymanie czystej substancji z substratu

oczytany /ˌɔtʃɨtˈanɨ/ (adj)
versado
  taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty /ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ/ (adj)
óbvio
  taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście /ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (interjection)
claro
  wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie

od /ɔt/ (preposition)
de, a partir de
  …tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś

od czasu do czasu /ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu/ (adv)
de tempos em tempos
  co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często

oda /ˈɔda/ (n)
ode
  patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;

odaliska /ˌɔdaˈlʲiska/ (n)
odalisca
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim

odbicie /ɔdˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
reflexo
  (fizyka, fizyczny) refleks świetlny;
  obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni

odbiornik /ɔdbjˈɔrɲik/ (n)
receptor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne odbierające fale elektromagnetyczne

odbiór /ˈɔdbʲjur/ (n)
recepção
  (elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego
  (fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów

odbudowa /ˌɔdbuˈdɔva/ (n)
restauração
  odnowienie, wzniesienie czegoś, co zostało zniszczone

odbyt /ˈɔdbɨt/ (n)
ânus
  (anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbytnica /ˌɔdbɨtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
reto
  (anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków;

odchody połogowe /ɔtxˈɔdɨ pˌɔwɔɡˈɔvɛ/ (n)
lóquios
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina wydzielająca się z pochwy po porodzie

odcień /ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
gradação
  odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru

odcinek /ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
segmento
  (matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;
episódio
  jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno

odcisk /ˈɔtʲʨ̑isk/ (n)
impressão
  odbicie kształtu jakiegoś obiektu, przedmiotu w innym

odcisk palca /ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a/ (n)
impressão digital
  wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odczasownikowy /ˌɔttʃasˌɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
deverbal
  (gramatyka) utworzony od czasownika, pochodzący od czasownika

odczucie /ɔṭˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
sentimento, sensação
  wrażenie, które się odczuwa

oddychać /ɔdˈːɨxaʨ̑/ (v)
respirar, espirar
  (fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddzielić ziarno od plew /ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛf/ (v)
separar o joio do trigo
  wybrać to, co wartościowe, spośród tego, co niewiele warte lub bezwartościowe

oddzielnie /ɔddʑˈɛlɲʲɛ/ (adv)
isoladamente
  nie razem, osobno

oddzielny /ɔdʲˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
separado
  taki, który stanowi samodzielną całość

odejmowanie /ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ/ (n)
subtração
  (matematyka, matematyczny) działanie odwrotne do dodawania;

odkrycie /ɔtˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
descoberta
  napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej

odkrywca /ɔtkrˈɨftsa/ (n)
descobridor
  ktoś, kto coś odkrywa

odkurzacz /ɔtˈkuʒaʧ̑/ (n)
aspirador, aspirador de pó
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odkurzać /ɔtˈkuʒaʨ̑/ (v)
aspirar
  odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd.

odmiana /ɔdˈmʲjãna/ (n)
flexão
  (językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.
variedade
  rodzaj, gatunek, wariant, klasa

odmienny /ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
diferente, diverso, desigual, díspar
  różny

odpierać /ɔtpʲˈɛratɕ/ (v)
refutar
  bronić się skutecznie przed zarzutami

odpoczynek /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk/ (n)
descanso
  przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odpoczywać /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑/ (v)
descansar
  przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił

odporność /ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑/ (n)
imunidade
  (medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami

odporny /ɔtˈpɔrnɨ/ (adj)
resistente
  mający wysoką odporność i wytrzymałość; silny, wytrzymały

odpowiadać /ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
responder
  udzielać odpowiedzi

odpowiednio /ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ/ (adv)
respectivamente
  (książkowy) w tej samej kolejności
apropriadamente
  w sposób odpowiedni; właściwie, stosownie

odpowiedzialność /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑/ (n)
responsabilidade
  obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzialny /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ/ (adj)
responsável
  będący przyczyną
  mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje
  poważnie traktujący swoje obowiązki
  przeznaczony do pewnej czynności

odpowiedź /ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
resposta
  reakcja na pytanie

odpukać w niemalowane drewno /ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ/ (idiom)
bater na madeira
  pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy

odpychający /ˌɔtpɨxajˈɔntsɨ/ (adj)
repulsivo
  taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odpływ /ˈɔtpwɨf/ (n)
baixa-mar
  (hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów

odra /ˈɔdra/ (n)
sarampo
  (medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odrobina /ˌɔdrɔˈbʲĩna/ (n)
quê
  bardzo mała ilość czegoś

odruch /ˈɔdrux/ (n)
reflexo
  (biologia, biologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego
  spontaniczna reakcja na coś

odrzucać /ɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
recusar
  wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś

odstawiać /ɔtˈstavʲjäʨ̑/ (v)
esquecer
  rezygnować (z czegoś)

odszkodowanie /ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
compensação, indemnização, reparação, recompensa, ressarcimento
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odtrutka /ɔtˈːrutka/ (n)
antídoto, contraveneno
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtwarzacz /ɔttfˈaʒatʃ/ (n)
leitor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk

odtąd /ˈɔtːɔ̃nt/ (pronoun)
doravante
  od tej chwili, od teraz

odwaga /ɔdˈvaɡa/ (n)
coragem
  zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odważny /ɔdˈvaʒnɨ/ (adj)
corajoso, bravo
  taki, który ma odwagę

odwet /ˈɔdvɛt/ (n)
represália, retaliação
  odwzajemnienie za zło

odwiedzać /ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑/ (v)
visitar
  składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś
  pójść, udać się, wybrać się dokądś

odwołanie /ˌɔdvɔˈwãɲɛ/ (n)
demissão
  zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji

odwrotność /ɔdˈvrɔtnɔɕʨ̑/ (n)
recíproca
  (matematyka, matematyczny) liczba, która pomnożona przez daną niezerową liczbę daje jeden;

odwrót /ˈɔdvrut/ (n)
retiro, retirada
  (wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska

odwłok /ˈɔdvwɔk/ (n)
abdómen
  (zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów

odyseja /ˌɔdɨˈsɛja/ (n)
odisseia
  (przenośnie, przenośnia) długa podróż pełna wydarzeń i przeciwności

odzież /ˈɔʥ̑ɛʃ/ (n)
roupa
  ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odłam /ˈɔdwam/ (n)
fracção
  ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy

odżywka do włosów /ɔdʒˈɨfka dɔ vwˈɔsuf/ (n)
condicionador
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych

oferta /ɔˈfɛrta/ (n)
oferta, proposta
  (potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje

ofiara /ɔˈfʲjara/ (n)
vítima, sacrifício
  osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
  osoba, która ucierpiała wskutek wypadku

oficer /ɔˈfʲiʦ̑ɛr/ (n)
oficial
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;

oficjalnie /ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalʲɲɛ/ (adv)
oficialmente
  w sposób oficjalny

oftalmoskopia /ˌɔftalmɔskˈɔpja/ (n)
oftalmoscopia
  (medycyna, medyczny) badanie dna oka, przeprowadzane za pomocą oftalmoskopu;

ogar /ˈɔɡar/ (n)
sabujo
  gończy pies myśliwski

ogier /ˈɔɟɛr/ (n)
garanhão
  (zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;

ogień /ˈɔɟɛ̇̃ɲ/ (n)
fogo
  płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;
  (przenośnie, przenośnia) głębokie zaangażowanie w coś, przeżywanie czegoś
  (wojskowość, wojskowy) strzelanie z broni palnej

oglądać /ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
assistir
  przypatrywać się komuś lub czemuś

ognie świętego Elma /ˈɔɟɲɛ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈɛlma/ (n)
fogo de santelmo
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;

ognisko /ɔɟˈɲiskɔ/ (n)
foco
  (fizyka, fizyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie

ogniskowa /ˌɔɟɲiˈskɔva/ (n)
distância focal
  (fizyka, fizyczny) (fotografia) odległość ogniska układu optycznego od soczewki lub zwierciadła;

ogniwo /ɔɟˈɲivɔ/ (n)
célula
  (technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego
elo
  kółko w łańcuchu

ogon /ˈɔɡɔ̃n/ (n)
cauda, rabo
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
  końcowa część jakiegoś przedmiotu

ogonowy /ˌɔɡɔnˈɔvɨ/ (adj)
caudal
  związany z ogonem, dotyczący ogona

ogr /ɔkr̥/ (n)
ogro
  legendarne stworzenie;

ograniczony /ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
limitado
  taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)
  o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł

ogrodnictwo /ˌɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
jardinagem
  (rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw

ogrodniczki /ˌɔɡrɔdɲˈitʃki/ (n)
macacão
  (potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;

ogrodnik /ɔˈɡrɔdʲɲik/ (n)
jardineiro
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogromny /ɔˈɡrɔ̃mnɨ/ (adj)
enorme
  mający bardzo duży rozmiar

ogryzek /ɔˈɡrɨzɛk/ (n)
caroço
  ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka)

ogrzewanie /ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ/ (n)
calefação
  urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogrzewać /ɔˈɡʒɛvaʨ̑/ (v)
aquecer
  zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

ogród /ˈɔɡrut/ (n)
jardim
  miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród botaniczny /ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
jardim botânico
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;

ogród zimowy /ˈɔɡrud ʑimˈɔvɨ/ (n)
jardim de inverno
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami;

ogólnie /ɔˈɡulʲɲɛ/ (adv)
de modo geral
  powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy
  w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły

ogólny /ɔˈɡulnɨ/ (adj)
geral
  nieuwzględniający szczegółów
  zbierający w całość

ogórecznik lekarski /ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci/ (n)
borragem
  (botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;

ogórek /ɔˈɡurɛk/ (n)
pepino
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;

ogłoszenie /ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
anúncio
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ogłosić

ojciec /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑/ (n)
pai
  mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);

ojciec chrzestny /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ/ (n)
padrinho
  (kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną
  (etnografia, etnograficzny) przywódca mafijny we Włoszech i w Stanach Zjednoczonych

ojcostwo /ɔjˈʦ̑ɔstfɔ/ (n)
paternidade
  bycie ojcem

ojczym /ˈɔjʧ̑ɨ̃m/ (n)
padrasto
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczyzna /ɔjˈʧ̑ɨzna/ (n)
pátria
  kraj, w którym ktoś się urodził;

okap /ˈɔkap/ (n)
beirado
  (architektura, architektoniczny) dolna krawędź dachu, która wystaje poza obrys budynku;

okapi /ɔˈkapʲi/ (n)
ocapi
  (zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okaryna /ˌɔkaˈrɨ̃na/ (n)
ocarina
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okazały /ˌɔkazˈawɨ/ (adj)
pomposo
  odznaczający się przepychem

okazja /ɔˈkazʲja/ (n)
oportunidade
  sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś

okeanida /ˌɔkɛaɲˈida/ (n)
oceânide
  (mitologia grecka) nimfa morska, każda z córek Okeanosa i Tetydy;

okiennica /ˌɔcɛ̇̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
veneziana
  rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;

okno /ˈɔkna/ /ˈɔknɔ/ (n)
janela
  oszklony otwór w ścianie
  (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
  (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra
  przerwa w planie zajęć

oko /ˈɔkɔ/ (n)
olho
  (anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krążek tłuszczu na powierzchni płynu
  (meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego
  w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;

oko za oko, ząb za ząb /ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp/ (proverb)
olho por olho, dente por dente
  zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

okolica /ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
região
  obszar wokół czegoś

okolicznik /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
adverbial
  (gramatyka) część zdania określająca czasownik;

okoliczność /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
circunstância, ocorrência, posição
  coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

okostna /ɔˈkɔstna/ (n)
periósteo
  (anatomia, anatomiczny) błona otaczająca i ochraniająca kości;

około /ɔˈkɔwɔ/ (particle)
aproximadamente
  … wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około /ɔˈkɔwɔ/ (preposition)
aproximadamente
  … wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

około- /ɔˈkɔwɔ/ (prefix)
circum-
  określa cechę czegoś, co znajduje się lub ma miejsce dookoła przedmiotu określanego przez przymiotnik

okołorostek /ˌɔkɔwɔˈrɔstɛk/ (n)
circunfixo
  (językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy otaczający leksem, np. morfem otaczający rdzeń;

okoń /ˈɔkɔ̃ɲ/ (n)
perca
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis, słodkowodna ryba drapieżna;

okres /ˈɔkrɛs/ (n)
período
  (fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
  (potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem
  przedział czasu, czas trwania czegoś
  (geologia, geologiczny) część podziału historii Ziemi, podzielona na epoki;
  (matematyka, matematyczny) dla funkcji okresowej: przedział zmiennej niezależnej, w którym zmienna zależna (wartości funkcji) przyjmuje te same wartości, co w każdym przedziale odległym o całkowitą wielokrotność długości tego przedziału;

okresowy /ˌɔkrɛˈsɔvɨ/ (adj)
periódico
  cyklicznie powtarzający się

okropny /ɔˈkrɔpnɨ/ (adj)
horrível
  wywołujący strach, odrzucający

okrucieństwo /ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
crueldade
  skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom;

okrutnie /ɔˈkrutʲɲɛ/ (adv)
cruelmente
  (odprzymiotnikowy) okrutny

okrutny /ɔˈkrutnɨ/ (adj)
cruel
  nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrzemka /ɔˈkʃɛ̃mka/ (n)
diatomácea
  jednokomórkowy glon z typu chryzofitów;

okrzyk /ˈɔkʃɨk/ (n)
exclamação
  głośny dźwięk wydany przez człowieka, wyrażający silne emocje lub mające zwrócić uwagę innych

okrąg /ˈɔkrɔ̃ŋk/ (n)
círculo
  (geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);
  kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)

okrągły /ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ/ (adj)
redondo
  mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okrążenie /ˌɔkrɔ̃ʒˈɛɲʲɛ/ (n)
volta
  droga, trasa, którą ktoś przebył dookoła czegoś

okręg /ˈɔkrɛ̃ŋk/ (n)
ala
  (administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości

okręt /ˈɔkrɛ̃nt/ (n)
navio de guerra
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt podwodny /ˈɔkrɛnt pɔdvˈɔdnɨ/ (n)
submarino
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okrężnica /ˌɔkrɛ̃ʒɲˈitsa/ (n)
cólon
  (anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego

oksymoron /ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n/ (n)
oxímoro
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

oksytocyna /ˌɔksɨtɔˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
ocitocina
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

oktan /ˈɔktãn/ (n)
octano
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny;

oktawa /ɔkˈtava/ (n)
oitava
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej
  przedział czasu równy ośmiu dniom; również ostatni dzień tego okresu

okulary /ˌɔkuˈlarɨ/ (n)
óculos
  przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne /ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ/ (n)
óculos de sol
  (optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okulista /ˌɔkuˈlʲista/ (n)
oculista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

okultysta /ˌɔkultˈɨsta/ (n)
ocultista
  zwolennik okultyzmu

okultyzm /ɔkˈultɨzm/ (n)
ocultismo
  doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okup /ˈɔkup/ (n)
resgate
  pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja /ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja/ (n)
ocupação
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

okupant /ɔˈkupãnt/ (n)
ocupante
  państwo dokonujące okupacji innego państwa

okupować /ˌɔkuˈpɔvaʨ̑/ (v)
ocupar
  zbrojnie zajmować terytorium innego państwa

okładka /ɔˈkwatka/ (n)
capa
  wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu

olbrzym /ˈɔlbʒɨ̃m/ (n)
gigante
  człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile
  rzecz o bardzo dużych rozmiarach

olej /ˈɔlɛj/ (n)
óleo
  (spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
  (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

olej palmowy /ˈɔlɛj palmˈɔvɨ/ (n)
azeite de dendê
  (spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olej rycynowy /ˈɔlɛj rˌɨtsɨnˈɔvɨ/ (n)
óleo de rícino, óleo de mamona
  olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce;

olej słonecznikowy /ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
óleo de girassol
  olej wytwarzany z nasion słonecznika;

olejek eteryczny /ɔˈlɛjɛk ˌɛtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (n)
óleo essencial
  mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;

oligarcha /ˌɔliɡˈarxa/ (n)
oligarca
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii

oligarchia /ˌɔlʲiˈɡarxʲja/ (n)
oligarquia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;

oligopol /ˌɔlʲiˈɡɔpɔl/ (n)
oligopólio
  (ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;

olimpiada /ˌɔlʲĩmˈpʲjada/ (n)
olimpíada
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata;
  (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie
  zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu

oliwka /ɔˈlʲifka/ (n)
oliveira
  (botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;
azeitona, oliva
  owoc oliwki (1.1)

ombudsman /ɔ̃mˈbutsmãn/ (n)
ombudsman
  (zobacz) rzecznik praw obywatelskich

omdlenie /ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ/ (n)
desmaio
  (medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;

omega /ɔ̃ˈmɛɡa/ (n)
ómega
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej czwartej litery alfabetu greckiego, ω;

omikron /ɔ̃ˈmʲikrɔ̃n/ (n)
ómicron
  nazwa piętnastej litery alfabetu greckiego, ο;

omlet /ˈɔ̃mlɛt/ (n)
fritada, omelete
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omnibus /ɔ̃mʲˈɲibus/ (n)
ônibus
  (motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd;

omocznia /ɔ̃ˈmɔʧ̑ʲɲa/ (n)
alantoide
  (biologia, biologiczny) jedna z błon płodowych;

omułek jadalny /ɔmˈuwɛk jadˈalnɨ/ (n)
mexilhão
  (zoologia, zoologiczny) Mytilus edulis, gatunek małża z rodzaju Dermochelys;

on /ɔ̃n/ (personalPronoun)
ele
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona /ˈɔ̃na/ (personalPronoun)
ela
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onager /ɔ̃ˈnaɡɛr/ (n)
onagro
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;
  (zoologia, zoologiczny) Equus onager, zagrożony wyginięciem dziki azjatycki ssak kopytny;

onanizm /ɔ̃ˈnãɲism̥/ (n)
onanismo
  (seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

one /ˈɔ̃nɛ/ (personalPronoun)
elas
  3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni /ˈɔ̃ɲi/ (personalPronoun)
eles
  trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

oniryzm /ɔɲˈirɨzm/ (n)
onirismo
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawianie rzeczywistości na wzór snu

onkologia /ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja/ (n)
oncologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami

onkologiczny /ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
oncológico
  (medycyna, medyczny) związany z onkologią, dotyczący onkologii

onomastyka /ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka/ (n)
onomástica
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);

onomatopeja /ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja/ (n)
onomatopéia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia /ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
ontologia
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;

ontologiczny /ˌɔ̃ntɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ontológico
  (przymiotnik) od ontologia

onycholiza /ˌɔnɨxɔlˈiza/ (n)
onicólise
  (medycyna, medyczny) schorzenie polegające na odwarstwianiu płytki paznokcia od jego łożyska;

onyks /ˈɔnɨks/ (n)
ónix
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej

oologia /ˌɔːˈlɔɟja/ (n)
oologia, ovologia
  (ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością

opacki /ɔpˈatski/ (adj)
abacial
  związany z opatem lub opactwem

opactwo /ɔˈpaʦ̑tfɔ/ (n)
abadia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opad /ˈɔpat/ (n)
precipitação
  (meteorologia, meteorologiczny) spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej;

opal /ˈɔpal/ (n)
opala
  (mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

opalenizna /ˌɔpalɛ̃ˈɲizna/ (n)
bronzeado
  ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opalony /ˌɔpalˈɔnɨ/ (adj)
bronzeado
  taki, który się opalił

opanowanie /ˌɔpãnɔˈvãɲɛ/ (n)
comedimento
  spokój, panowanie nad swoimi emocjami

oparcie /ɔˈparʲʨ̑ɛ/ (n)
encosto
  część mebla służąca do podtrzymywania pleców

opat /ˈɔpat/ (n)
abade
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opatka /ɔpˈatka/ (n)
abadessa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona monasteru mniszek

opatrunek /ˌɔpatrˈunɛk/ (n)
curativo
  (medycyna, medyczny) materiał do zabezpieczania i leczenia uszkodzeń ciała

opera /ˈɔpɛra/ (n)
ópera
  budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);
  utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;

operacja /ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
operação
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
  działania skierowane na wykonanie określonego zadania

operator /ˌɔpɛˈratɔr/ (n)
operador
  człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie
  (matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję

operetka /ˌɔpɛrˈɛtka/ (n)
opereta
  sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze

opieka /ɔˈpʲjɛka/ (n)
assistência
  dbanie o kogoś lub coś;

opieka zdrowotna /ɔˈpʲjɛka zdrɔˈvɔtna/ (n)
assistência médica
  ogół środków, których celem ma być zapobieganie chorobom i leczenie ich;

opiekować się /ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
cuidar
  sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś

opiekun /ɔˈpʲjɛkũn/ (n)
guardião
  osoba, która się kimś lub czymś opiekuje

opinia /ɔˈpʲĩɲja/ (n)
opinião
  sąd, zdanie na jakiś temat

opis /ˈɔpʲis/ (n)
descrição
  określenie podstawowych cech czegoś

opisowy /ˌɔpisˈɔvɨ/ (adj)
descritivo
  mający charakter opisu

opium /ˈɔpʲjũm/ (n)
ópio
  wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

opona /ɔˈpɔ̃na/ (n)
pneumático
  (motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

opowiadanie /ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ/ (n)
conto
  krótki utwór epicki
  coś, co zostało opowiedziane

opowiadać /ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
contar, narrar
  mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opowieść /ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
conto
  (językoznawstwo, językoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści
  opowiadana historia

opozycja /ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
oposição
  przeciwstawienie, przeciwdziałanie

oprawca /ɔˈprafʦ̑a/ (n)
torturador
  osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia

oprogramowanie /ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
software, programa
  ogół programów komputerowych

opryszczka /ɔprˈɨʃtʃka/ (n)
herpes
  (medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

optyk /ˈɔptɨk/ (n)
oculista
  naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki
  rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary
  sprzedawca okularów

optyka /ˈɔptɨkˌa/ (n)
ótica, óptica
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymista /ˌɔptɨ̃ˈmʲista/ (n)
otimista
  człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistyczny /ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
otimista
  pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

opuszczony /ˌɔpuʃtʃˈɔnɨ/ (adj)
abandonado
  taki, którego opuszczono
  zniszczony wskutek zaniedbania

opuszka /ɔpˈuʃka/ (n)
ponta do dedo
  (anatomia, anatomiczny) końcowa, zaokrąglona część palca

opór /ˈɔpur/ (n)
resistência
  (fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
  akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
  w lm przeszkody, utrudnienia

opóźnienie /ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
atraso
  odsunięcie zdarzenia w czasie
  różnica w czasie między zależnymi od siebie zdarzeniami

opłata /ɔˈpwata/ (n)
encargo
  kwota płacona za usługę, świadczenie

opłucna /ɔpwˈutsna/ (n)
pleura
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej;

orangutan /ˌɔrãŋˈɡutãn/ (n)
orangotango
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

oranżada /ˌɔrãn͇ˈʒada/ (n)
laranjada
  napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat
  butelka oranżady (1.1)

oratorium /ˌɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
oratório
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej;

orać /ˈɔraʨ̑/ (v)
arar
  (rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbita /ɔrˈbʲita/ (n)
órbita
  (astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;

orbitalny /ˌɔrbʲitˈalnɨ/ (adj)
orbital
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

orchidea /ˌɔrxʲiˈdɛa/ (n)
orquídea
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk;

ordalia /ɔrˈdalʲja/ (n)
ordália
  (historia, historyczny, historycznie) Sąd Boży;

order /ˈɔrdɛr/ (n)
ordem
  wysokiej rangi odznaczenie, wywodzące się z dawnych zakonów rycerskich (religijnych i świeckich);

ordynować /ˌɔrdɨnˈɔvatɕ/ (v)
prescrever
  (medycyna, medyczny) przepisywać leki, kurację (i tym podobne, i temu podobne)
prescrever, ordenar
  dyktować sposób postępowania

oregano /ˌɔrɛˈɡãnɔ/ (n)
orégano
  (botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L.
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa

organ /ˈɔrɡãn/ (n)
órgão
  część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;

organiczny /ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
orgânico
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący

organizacja /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
organização
  grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów
  sposób przygotowywania czegoś, planowania

organizacja pozarządowa /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva/ (n)
organização não governamental
  stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;

organizm /ɔrˈɡãɲism̥/ (n)
organismo
  (biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;

organizować /ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
organizar
  porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom

organy /ɔrɡˈanɨ/ (n)
órgão
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm /ˈɔrɡasm̥/ (n)
orgasmo, clímax
  (seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orgia /ˈɔrʲɟja/ (n)
orgia
  (potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

orientacja /ˌɔrjɛntˈatsja/ (n)
orientação
  umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie

orientacja seksualna /ˌɔrjɛntˈatsja sˌɛksuˈalna/ (n)
orientação sexual
  (psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci

orientalny /ˌɔrʲjɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
oriental
  związany z Orientem, dotyczący Orientu

origami /ˌɔrʲiˈɡãmʲi/ (n)
origâmi
  (sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

ork /ɔrk/ (n)
orc
  (literacko) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą

orka /ˈɔrka/ (n)
labuta
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ciężka bądź wyczerpująca praca
aração, aradura, lavra
  (rolnictwo, rolniczy) czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwa gleby;
orca
  (zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra /ɔrʲˈcɛstra/ (n)
orquestra
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne

orlik /ˈɔrlʲik/ (n)
aquilégia
  (botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach;

orlik krzykliwy /ˈɔrlik kʃɨklˈivɨ/ (n)
águia-pomarina
  (ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;

ormiański /ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
arménio
  związany z Ormianami

ormiański /ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci/ (n)
arménio
  język urzędowy Armenii;

ornament /ɔrˈnãmɛ̃nt/ (n)
ornamento
  (sztuka) motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym,

ornat /ˈɔrnat/ (n)
casula
  (kościelny) wierzchnia szata liturgiczna prezbiterów;

ornitolog /ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk/ (n)
ornitóloga
  (biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii
  (biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ichtiologii

ornitologia /ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja/ (n)
ornitologia
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

ornitologiczny /ˌɔrʲɲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ornitológico
  (biologia, biologiczny) związany z ornitologią, dotyczący ornitologii

orogeneza /ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza/ (n)
orogênese, orogénese
  (geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych;

ortodoksyjny /ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ/ (adj)
ortodoxo
  (o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom
  rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny

ortodonta /ˌɔrtɔdˈɔnta/ (n)
ortodontista
  (stomatologia, stomatologiczny) stomatolog, specjalista w zakresie ortodoncji (leczenia wad zgryzu)

ortodontyczny /ˌɔrtɔdɔntˈɨtʃnɨ/ (adj)
ortodonte, ortodontista
  związany z ortodoncją

ortoepia /ˌɔrtɔˈɛpja/ (n)
ortoépia
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o normach wymowy

ortografia /ˌɔrtɔˈɡrafʲja/ (n)
ortografia
  zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortograficznie /ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ortograficamente
  poprawnie pod względem ortograficznym

ortopeda /ˌɔrtɔˈpɛda/ (n)
ortopedista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

ortopedyczny /ˌɔrtɔpɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
ortopédico
  związany z ortopedią lub ortopedami

ortoreksja /ˌɔrtɔrˈɛksja/ (n)
ortorexia
  (psychologia, psychologiczny) obsesja na punkcie spożywania zdrowej żywności;

orzech /ˈɔʒɛx/ (n)
noz
  suchy owoc o zdrewniałej łupinie;

orzech laskowy /ˈɔʒɛx laskˈɔvɨ/ (n)
avelã
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski /ˈɔʒɛɣ vwˈɔski/ (n)
noz
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2)

orzeczenie /ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
predicado
  (językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu

orzeszek piniowy /ɔʒˈɛʃɛk piɲʲˈɔvɨ/ (n)
pinhão
  (spożywczy) jadalne drobne nasiono niektórych gatunków sosny, w szczególności sosny pinii;

orzeł /ˈɔʒɛw/ (n)
águia
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;

osa /ˈɔsa/ (n)
vespa
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

osad /ˈɔsat/ (n)
resíduo
  (chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;

oset /ˈɔsɛt/ (n)
cardo
  (botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

osetyjski /ˌɔsɛˈtɨjsʲci/ (adj)
osseta
  (przymiotnik) od Osetia, Osetyjczyk

osełka /ɔsˈɛwka/ (n)
afiadeira
  narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

osiedle /ɔˈɕɛdlɛ/ (n)
urbanização
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osierdzie /ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
pericárdio
  (anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce;

osika /ɔˈɕika/ (n)
choupo-tremedor
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osioł /ˈɔɕɔw/ (n)
asno, burro
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
burro, asno
  (potocznie, potoczny) głupi człowiek
burro
  (potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągać /ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
alcançar
  docierać do określonego miejsca
  uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy

oskarżenie /ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
acusação
  zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

oskarżyciel /ˌɔskarʒˈɨtɕɛl/ (n)
acusador
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś
  człowiek, który oskarża

osm /ɔsm̥/ (n)
ósmio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osmotyczny /ˌɔsmɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
osmótico
  oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

osnowa /ɔsˈnɔva/ (n)
urdidura
  (włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

osoba /ɔˈsɔba/ (n)
pessoa
  pojedynczy człowiek, ktoś
  (gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych
  bohater dramatu

osobiście /ˌɔsɔˈbʲiɕʨ̑ɛ/ (adv)
pessoalmente
  w odniesieniu do siebie samego / konkretnej osoby
em pessoa
  we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa

osobliwość /ˌɔsɔblˈivɔɕtɕ/ (n)
singularidade
  osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna

osobliwy /ˌɔsɔblˈivɨ/ (adj)
estranho
  nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobowość /ˌɔsɔˈbɔvɔɕʨ̑/ (n)
personalidade
  (psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

osocze /ɔsˈɔtʃɛ/ (n)
plasma
  (biologia, biologiczny) płynna składowa zawarta w naczyniach, w której są zawieszone krwinki

ospa wietrzna /ˈɔspa vʲˈɛtʃna/ (n)
catapora, varicela
  (medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ostatecznie /ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
finalmente
  wreszcie, w końcu

ostatni /ɔˈstatʲɲi/ (adj)
último
  znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostentacyjny /ˌɔstɛ̃ntaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
ostentatório
  (książkowy) robiony na pokaz, w sposób mający zwrócić czyjąś uwagę

osteomalacja /ˌɔstɛɔ̃maˈlaʦ̑ʲja/ (n)
osteomalacia
  (medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;

osteoporoza /ˌɔstɛɔpɔˈrɔza/ (n)
osteoporose
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

ostracyzm /ɔˈstraʦ̑ɨsm̥/ (n)
ostracismo
  bojkot jakiejś osoby wykluczonej ze swojego środowiska zwykle z powodu nieakceptowanego przez resztę społeczności zachowania; okazywanie jej wykluczenia

ostroga /ɔstrˈɔɡa/ (n)
espora
  (jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;

ostrokrzew /ɔˈstrɔkʃɛf/ (n)
azevinho
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

ostrosłup /ɔˈstrɔswup/ (n)
pirámide
  (geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie;

ostrożnie /ɔˈstrɔʒʲɲɛ/ (adv)
cautelosamente
  w sposób ostrożny, uważny

ostrożność /ɔstrˈɔʒnɔɕtɕ/ (n)
cautela
  zdolność do działania z rozwagą

ostrożny /ɔˈstrɔʒnɨ/ (adj)
prudente
  postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostry /ˈɔstrɨ/ (adj)
afiado, picante
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
agudo
  o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru
afiado, acre
  taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie

ostryga /ɔˈstrɨɡa/ (n)
ostra
  (zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad /ˌɔstrɨˈɡɔjat/ (n)
ostraceiro
  (ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrzał /ˈɔsṭʃaw/ (n)
bombardeio
  (wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie

ostrze /ˈɔsṭʃɛ/ (n)
lâmina
  część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzeżenie /ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
aviso
  akt ostrzegania; przestroga przed czymś

ostrzyć /ˈɔsṭʃɨʨ̑/ (v)
afiar
  czynić ostrym (krawędź czegoś)

osuwisko /ˌɔsuˈvʲiskɔ/ (n)
derrocada
  (geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania

oswojony /ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ/ (adj)
domesticado
  o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość

oszczep /ˈɔʃʧ̑ɛp/ (n)
dardo
  (sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;
  (łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;

oszczerstwo /ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ/ (n)
calúnia
  kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

oszczędność /ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
economia
  cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki

oszczędny /ɔʃtʃˈɛndnɨ/ (adj)
económico
  nietrwoniący pieniędzy, majątku

oszczędzać /ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
guardar
  zużywać w niewielkiej ilości

oszukańczy /ˌɔʃuˈkãj̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
fraudulento
  opierający się na oszustwie, nieuczciwości

oszukiwać /ˌɔʃuˈcivaʨ̑/ (v)
batotar
  doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów
  mówić komuś nieprawdę, kłamać
  celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry

oszust /ˈɔʃust/ (n)
fraudador
  ten, kto oszukuje

oszustwo /ɔˈʃustfɔ/ (n)
fraude
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

otaczać /ɔˈtaʧ̑aʨ̑/ (v)
cercar
  rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)
  zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)

otrzewna /ɔtʃˈɛvna/ (n)
peritónio
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

otręby /ɔˈtrɛ̃mbɨ/ (n)
farelo
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;

otwarcie /ɔtˈfarʲʨ̑ɛ/ (n)
abertura
  (szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów;
  uroczystość założenia, uruchomienia czegoś

otwarty /ɔtˈfartɨ/ (adj)
aberto
  niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
  o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
  o sklepie: czynny, działający
  ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami

otwierać /ɔtˈfʲjɛraʨ̑/ (v)
abrir
  powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór /ˈɔtfur/ (n)
buraco
  dziura lub wgłębienie

otyłość /ɔˈtɨwɔɕʨ̑/ (n)
obesidade
  (medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

otyły /ɔˈtɨwɨ/ (adj)
obeso
  o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

owad /ˈɔvat/ (n)
inseto
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadożerca /ˌɔvadɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
insectívoro
  zwierzę lub roślina żywiąca się owadami

owadożerny /ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
insetívoro
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się owadami

owal /ˈɔval/ (n)
oval
  (geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;

owalny /ɔˈvalnɨ/ (adj)
oval
  (geometria) mający kształt owalu
  przypominający kształtem owal

owca /ˈɔfʦ̑a/ (n)
ovelha
  (zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owczarek niemiecki /ɔfˈʧ̑arɛc ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
pastor alemão
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa należąca do grupy owczarków;

owies /ˈɔvʲjɛs/ (n)
aveia
  (botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owijać w bawełnę /ɔˈvʲijäʥ̑ v‿baˈvɛwnɛ/ (idiom)
embromar
  mówić z użyciem aluzji, unikać bezpośredniego przedstawienia sprawy

owoc /ˈɔvɔʦ̑/ (n)
fruta, fruto
  (botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;

owoce morza /ɔˈvɔʦ̑ɛ ˈmɔʒa/ (n)
marisco
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne skorupiaki, mięczaki morskie i małże

owocnia /ɔˈvɔʦ̑ʲɲa/ (n)
pericarpo
  (botanika, botaniczny) część owocu, powstająca ze ściany zalążni;

owocny /ɔˈvɔʦ̑nɨ/ (adj)
frutuoso
  dający rezultaty, przynoszący korzyści

owocożerny /ˌɔvɔtsɔʒˈɛrnɨ/ (adj)
frugívoro
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się owocami

owolaktarianizm /ˌɔvɔlaktarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
ovo-lakto vegetarianismo
  odmiana wegetarianizmu przyzwalająca na spożycie jajek i przetworów mlecznych;

owsianka /ɔfʲˈɕãnka/ (n)
mingau
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie;

owulacja /ˌɔvulˈatsja/ (n)
ovulação, ovocitação
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

ozdabiać /ɔzˈdabʲjäʨ̑/ (v)
adornar
  czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

ozdoba /ɔzˈdɔba/ (n)
adorno, ornamento
  coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś

oziębłość /ɔˈʑɛ̃mbwɔɕʨ̑/ (n)
frigidez
  (seksuologia, seksuologiczny) osłabienie popędu płciowego, hipolibidemia

oziębły /ɔʑˈɛmbwɨ/ (adj)
frígido
  odnoszący się z rezerwą

ozon /ˈɔzɔ̃n/ (n)
ozônio, ozono
  (chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (n)
altar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołów /ˈɔwuf/ (n)
chumbo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek /ɔˈwuvɛk/ (n)
lápis
  przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś /ɔɕ/ (n)
eixo
  centralna linia danego układu

ośmiokąt /ɔɕmʲˈɔkɔnt/ (n)
octógono
  (matematyka, matematyczny) figura geometryczna zamknięta mająca osiem kątów;

ośmiokątny /ˌɔɕmʲɔkˈɔntnɨ/ (adj)
octogonal
  taki, który ma osiem kątów; mający kształt ośmiokąta

ośmiornica /ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a/ (n)
polvo
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ość /ɔɕʨ̑/ (n)
espinha
  (ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

ożenić /ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
casar
  zawrzeć związek małżeński z kobietą

ożywienie /ˌɔʒɨvʲˈɛɲʲɛ/ (n)
agitação, movimentação
  podniecenie, poruszenie

pacha /ˈpaxa/ (n)
axila, sovaco
  (anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym

pachwina /paxˈfʲĩna/ (n)
virilha
  (anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda

pacjent /ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt/ (n)
paciente
  osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

pacyfistyczny /pˌatsɨfistˈɨtʃnɨ/ (adj)
pacifista
  dotyczący pacyfizmu lub związany z pacyfistami

pacyfizm /patsˈɨfizm/ (n)
pacifismo
  pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka /ˈpaʧ̑ka/ (n)
pacote
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;
  (handel, handlowy) małe opakowanie

paczka papierosów /pˈatʃka pˌapʲɛrˈɔsuf/ (n)
maço de cigarros
  papierowe opakowanie zawierające najczęściej 20 papierosów

padaczka /paˈdaʧ̑ka/ (n)
epilepsia
  (medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padalec /paˈdalɛʦ̑/ (n)
licranço
  (zoologia, zoologiczny) Anguis, rodzaj beznogiej jaszczurki;

padać /ˈpadaʨ̑/ (v)
chover
  (meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)

padlina /paˈdlʲĩna/ (n)
carniça
  zwierzęce zwłoki

padlinożerca /ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
necrófago
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się padliną

padlinożerny /ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
necrófago
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się padliną

paella /paˈɛlla/ (n)
paeja
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;

pager /ˈpɛjʤ̑ɛr/ (n)
pager
  (technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;

paginować /ˌpaɟĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
paginar
  (drukarstwo, drukarski) numerować kolejno strony

pagoda /paˈɡɔda/ (n)
pagode
  (budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami

pagórek /paˈɡurɛk/ (n)
colina
  niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

pajac /ˈpajaʦ̑/ (n)
bobo
  (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności

pająk /ˈpajɔ̃ŋk/ (n)
aranha
  (zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczyna /ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
aranheira
  sieć tkana przez pająka

pakistański /ˌpaciˈstãj̃sʲci/ (adj)
paquistanês
  związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

pakuły /paˈkuwɨ/ (n)
estopa
  (technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska;

palacz /ˈpalaʧ̑/ (n)
fumador
  osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palczatka cytrynowa /palˈʧ̑atka ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔva/ (n)
capim-limão, capim cidreira, capim santo
  (botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;

palec /ˈpalɛʦ̑/ (n)
dedo, artelho
  u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący /ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
indicador
  (anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

palenie /paˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
fumo
  zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

paleochrześcijański /pˌalɛˌɔxʃɛɕtɕijˈaɲski/ (adj)
paleocristão
  odnoszący się do pierwszych chrześcijan, związany z pierwszymi chrześcijanami

paleogen /ˌpalɛˈɔɡɛ̃n/ (n)
Paleogeno
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych w kenozoiku;

paleografia /ˌpalɛɔˈɡrafʲja/ (n)
paleografia
  badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleolit /ˌpalɛˈɔlʲit/ (n)
Paleolítico
  (archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;

paleontolog /ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk/ (n)
paleontologista, paleontólogo
  (biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych
paleontologista, paleontóloga
  specjalistka z zakresu paleontologii

paleontologia /ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
paleontologia
  (biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych;

paleontologiczny /pˌalɛˌɔntɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
paleontológico
  (biologia, biologiczny) związany z paleontologią, dotyczący paleontologii

paleoproterozoik /paˈlɛɔˌprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
Paleoproterozóico
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

paleozoik /ˌpalɛɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
Paleozóico
  (geologia, geologiczny) era w dziejach Ziemi;

palestyński /ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci/ (adj)
palestino, palestiniano
  związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

pali /ˈpalʲi/ (n)
páli
  (językoznawstwo, językoznawczy) martwy język średnioindyjski z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, mający duże podobieństwo do języka wedyjskiego i sanskrytu klasycznego, jeden z prakrytów używany w tekstach buddyjskich

paliatywny /pˌaljatˈɨvnɨ/ (adj)
paliativo
  uśmierzający ból lub łagodzący objawy choroby, lecz nieusuwający jej przyczyn

paliczek /paˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
falange
  (anatomia, anatomiczny) mała kość palców stopy i dłoni;

palilalia /pˌalilˈalja/ (n)
palilalia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;

palimpsest /paˈlʲĩmpsɛst/ (n)
palimpsesto
  (historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom /paˈlʲĩndrɔ̃m/ (n)
palíndromo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

paliwo /paˈlʲivɔ/ (n)
combustíveis
  substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

palić /ˈpalʲiʨ̑/ (v)
fumar
  wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo

pallad /ˈpalːat/ (n)
paládio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palladianizm /ˌpalːaˈdʲjä̃ɲism̥/ (n)
palladianismo
  (sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;

palma /ˈpalma/ (n)
palma, palmeira
  (botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie

pamflet /ˈpãw̃flɛt/ (n)
panfleto, folheto
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji

pamiątka /pãˈmʲjɔ̃ntka/ (n)
recordação
  drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamiętać /pãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑/ (v)
lembrar
  przechowywać informacje lub przeżycia w pamięci i potrafić je odtwarzać

pamiętny /pamjˈɛntnɨ/ (adj)
memorável
  taki, który długo się pamięta; godny zapamiętania; zapadający w pamięć

pamięć /ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
memória
  zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
  fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości

pan /pãn/ (n)
senhor
  zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty
  feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
  pracodawca dla służby
  właściciel niewolników
  z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy

pan młody /ˈpãn ˈmwɔdɨ/ (n)
noivo
  mężczyzna w dniu swojego ślubu

panaceum /ˌpãnaˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
panaceia
  (książkowy) lek (środek) na wszystko; superlekarstwo

panamski /pãˈnãmsʲci/ (adj)
panamenho
  odnoszący się do państwa Panama

panarabizm /ˌpãnaˈrabʲism̥/ (n)
pan-arabismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna głosząca zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych;

pancernik /pãnˈʦ̑ɛrʲɲik/ (n)
tatu
  (zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
couraçado, encouraçado
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

pancerz /ˈpãnʦ̑ɛʃ/ (n)
couraça
  (wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym
armadura
  (zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;

panczenlama /pˌantʃɛnlˈama/ (n)
Panchen Lama
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;

panda /ˈpãnda/ (n)
panda
  (zoologia, zoologiczny) panda mała
  (zoologia, zoologiczny) panda wielka

pandeizm /pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
pandeísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia /pãnˈdɛ̃mʲja/ (n)
pandemia
  (medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

panel /ˈpãnɛl/ (n)
painel
  (budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię
  (technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny
  (technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami
  publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk

pani /ˈpãɲi/ (n)
senhora
  zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panika /paɲˈika/ (n)
pânico
  nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu)

panleukopenia /ˌpãnlɛwkɔˈpɛ̃ɲa/ (n)
panleucopenia
  (weterynaria, weterynaryjny) wysoce zaraźliwa, wirusowa choroba kotowatych przebiegająca z objawami zapalenia układu pokarmowego i leukopenią;

panna /ˈpãnːa/ (n)
senhorita
  dziewczyna, młoda kobieta
senhorita, solteira
  kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda /ˈpãnːa ˈmwɔda/ (n)
noiva
  kobieta w dniu swojego ślubu

panorama /ˌpãnɔˈrãma/ (n)
panorama
  rozległy, szeroki widok

panowanie /ˌpãnɔˈvãɲɛ/ (n)
reinado
  okres władzy danego monarchy

panpsychizm /panpsˈɨçizm/ (n)
panpsiquismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi

panslawizm /pãw̃ˈslavʲism̥/ (n)
pan-eslavismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;

panteizm /pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
panteísmo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

pantera mglista /pantˈɛra mɡlˈista/ (n)
leopardo-nebuloso
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

pantera śnieżna /pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna/ (n)
leopardo-das-neves
  (zoologia, zoologiczny) gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;

pantomima /ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma/ (n)
mímica
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;

pantoprazol /pˌantɔprˈazɔl/ (n)
pantoprazol
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;

papier /ˈpapʲjɛr/ (n)
documento, papel
  (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument
papel
  wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;

papier toaletowy /ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ/ (n)
papel higiénico, papel higiênico
  chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy /ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
garantia
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papier ścierny /ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ/ (n)
lixa
  jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;

papieros /paˈpʲjɛrɔs/ (n)
cigarro
  wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papierośnica /ˌpapʲjɛrɔɕˈɲiʦ̑a/ (n)
cigarreira
  mały, elegancki pojemnik do trzymania papierosów.

papieski /paˈpʲjɛsʲci/ (adj)
papal
  związany z papieżem lub papiestwem, dotyczący papieża lub papiestwa

papież /ˈpapʲjɛʃ/ (n)
papa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

papirologia /pˌapirɔlˈɔɡja/ (n)
papirologia
  nauka, która zajmuje się badaniem i odczytywaniem rękopisów;

papirus /paˈpʲirus/ (n)
papiro
  (botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu;
  materiał pisarski, wyrabiany z włókien (1.1);

paplać /ˈpaplaʨ̑/ (v)
balbuciar
  (potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach

paproć /ˈpaprɔʨ̑/ (n)
feto
  (botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników;

papryka /ˈpaprɨka/ (n)
pimentão
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;

papuga /paˈpuɡa/ (n)
papagaio, louro
  (ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papużka falista /paˈpuʃka faˈlʲista/ (n)
periquito australiano
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para /ˈpara/ (n)
vapor d'água, vapor de água
  (fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
casal
  dwie osoby, darzące się uczuciem

paradoks /paˈradɔks/ (n)
paradoxo
  rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy
  zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią

paradoksalnie /pˌaradɔksˈalɲʲɛ/ (adv)
paradoxalmente
  w sposób paradoksalny

paradoksalny /ˌparadɔˈksalnɨ/ (adj)
paradoxal
  sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny

paradygmat /ˌparaˈdɨɡmat/ (n)
paradigma
  (filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki;
  (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

paradygmatyczny /ˌparadɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
paradigmático
  dotyczący paradygmatu, właściwy paradygmatowi

parafia /paˈrafʲja/ (n)
paróquia
  (kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;

parafialny /pˌarafjˈalnɨ/ (adj)
paroquial
  (kościelny) związany z parafią, należący do parafii

parafilia /pˌarafˈilja/ (n)
parafilia
  (seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne

paragon /paˈraɡɔ̃n/ (n)
nota fiscal
  (księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar

paragwajski /ˌparaˈɡvajsʲci/ (adj)
paraguaio
  odnoszący się do państwa Paragwaj

paraliż /paˈralʲiʃ/ (n)
paralisia
  utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego

paranoja /pˌaranˈɔja/ (n)
paranoia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;

parapetówka /ˌparapɛˈtufka/ (n)
festa de inauguração (da casa nova)
  (potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania

paraplegia /ˌparaˈplɛɟja/ (n)
paraplegia
  (medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;

paraplegik /pˌaraplˈɛɡʲik/ (n)
paraplégico
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na paraplegię

parapsychologia /ˌparapsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
parapsicologia
  dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę

parasol /paˈrasɔl/ (n)
guarda-sol, sombrinha
  przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem
guarda-chuva
  przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem

parazytologia /ˌparazɨtɔˈlɔɟja/ (n)
parasitologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami;

parcela /partsˈɛla/ (n)
lote
  działka gruntu utworzona poprzez wydzielenie jej z większego obszaru

pardwa /ˈpardva/ (n)
lagópode
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus;

pardwa górska /ˈpardva ˈɡurska/ (n)
lagópode-branco
  (ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa mszarna /ˈpardva ˈm̥ʃarna/ (n)
lagópode-escocês
  (ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

paremiologia /ˌparɛ̃mʲjɔˈlɔɟja/ (n)
paremiologia
  nauka o przysłowiach zajmująca się ich pochodzeniem, znaczeniem oraz porównywaniem ich wersji w różnych językach;

parestezja /pˌarɛstˈɛzja/ (n)
parestesia
  (medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;

park /park/ (n)
parque
  (turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy /ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
parque nacional
  obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

park rozrywki /pˈark rɔzrˈɨfki/ (n)
parque de diversões
  (turystyka, turystyczny) teren z atrakcjami i punktami gastronomicznymi

parking /ˈparʲcĩŋk/ (n)
estacionamento
  plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parlament /parˈlãmɛ̃nt/ (n)
parlamento
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;
  gmach w którym obraduje parlament (1.1)

parlamentarny /ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
parlamentar
  dotyczący parlamentu, związany z parlamentem

parmezan /parˈmɛzãn/ (n)
parmesão
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;

parmeński /parmˈɛɲski/ (adj)
parmesão
  związany z Parmą, dotyczący Parmy

parobek /parˈɔbɛk/ (n)
agricultor
  (historia, historyczny, historycznie) najemny pracownik rolny;

parodia /paˈrɔdʲja/ (n)
paródia
  celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parodiować /pˌarɔdjˈɔvatɕ/ (v)
parodiar
  dokonywać parodii czegoś

paronim /paˈrɔ̃ɲĩm/ (n)
parónimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;

parostatek /ˌparɔˈstatɛk/ (n)
barco a vapor
  dawny, niewielki statek z silnikiem parowym, zwykle przeznaczony do żeglugi śródlądowej lub przybrzeżnej, z podsiębiernymi kołami napędowymi

parowóz /paˈrɔvus/ (n)
locomotiva a vapor
  (kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy

parszywy /parˈʃɨvɨ/ (adj)
sarnento
  (potocznie, potoczny) podły, zły, nędzny

partenogeneza /pˌartɛnˌɔɡɛnˈɛza/ (n)
partenogênese
  (biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej;

parter /ˈpartɛr/ (n)
térreo, rés-do-chão
  kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

partia /ˈpartʲja/ (n)
partido
  (zobacz) partia polityczna
  (przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę
  (przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób

partia polityczna /ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
partido político
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partnerka /partˈnɛrka/ (n)
parceira
  forma żeńska od: partner
companheira
  kobieta w związku

partnerstwo /partnˈɛrstfɔ/ (n)
parceria
  równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

partycja /partˈɨtsja/ (n)
partição
  (informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;

partykuła /ˌpartɨˈkuwa/ (n)
partícula
  (językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partytura /ˌpartɨˈtura/ (n)
partitura
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szczegółowy zapis nutowy całości utworu muzycznego z założenia przeznaczony do wykonywania przez wiele instrumentów, uporządkowanych według powszechnie przyjętej kolejności jedna partia pod drugą;

partyzantka /pˌartɨzˈantka/ (n)
guerrilha
  (wojskowość, wojskowy) forma walki zbrojnej z ukrycia

paryski /paˈrɨsʲci/ (adj)
parisiense
  związany z Paryżem, dotyczący Paryża

parzysty /paˈʒɨstɨ/ (adj)
par
  (matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa;
  taki, który występuje w parze

pas cnoty /ˈpas ˈʦ̑nɔtɨ/ (n)
cinto de castidade
  (historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;

pas startowy /ˈpas ːtarˈtɔvɨ/ (n)
pista de pouso
  (lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów

pasat /ˈpasat/ (n)
alisados, aliseus
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;

pasażer /paˈsaʒɛr/ (n)
passageiro
  osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasażerka /ˌpasaˈʒɛrka/ (n)
passageira
  kobieta podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasek narzędzi /ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i/ (n)
barra de ferramentas
  (informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu

pasieka /paˈɕɛka/ (n)
apiário
  (pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami;

pasierb /ˈpaɕɛrp/ (n)
enteado
  syn małżonka z innego małżeństwa

pasierbica /ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a/ (n)
enteada
  córka małżonka z innego małżeństwa

pasja /ˈpasʲja/ (n)
paixão
  silne zainteresowania, zamiłowanie

pasjans /ˈpasʲjãw̃s/ (n)
paciência
  (termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

pasjonujący /ˌpasʲjɔ̃nuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
excitante
  szczególnie ciekawy, wyjątkowo interesujący

paskal /ˈpaskal/ (n)
pascal
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI;

pasmanteria /ˌpasmãnˈtɛrʲja/ (n)
retrosaria
  sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi
  wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki)

pasmo /ˈpasmɔ/ (n)
banda
  (fizyka, fizyczny) przedział (częstotliwości, energii, czasu)

pasować /paˈsɔvaʨ̑/ (v)
passar
  (termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”
  być odpowiednim do czyichś potrzeb
convir
  być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się
  przypadać do gustu

pasożyt /paˈsɔʒɨt/ (n)
parasita
  (biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści

pasożytniczy /pˌasɔʒɨtɲˈitʃɨ/ (adj)
parasita
  (biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów

pasta /ˈpasta/ (n)
pasta
  substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować

pasta do zębów /ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
creme dental
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pastelista /pˌastɛlˈista/ (n)
pastelista
  (sztuka) artysta malarz wykonujący obrazy w technice pastelu

pasternak /pastˈɛrnak/ (n)
cenoura-brava
  (botanika, botaniczny) Pastinaca, roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;

pasterski /pastˈɛrski/ (adj)
pastoral
  (kościelny) (przenośnie, przenośnia) leżący w gestii biskupa lub episkopatu, odnoszący się do ich posługi
  dotyczący pasterstwa, związany z pasterstwem

pasteryzacja /ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
pasteurização
  (spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasterz /ˈpastɛʃ/ (n)
pastor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun
  (zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pastisz /ˈpastʲiʃ/ (n)
pastiche
  (książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastorał /pastˈɔraw/ (n)
báculo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;

pastuch /pˈastux/ (n)
pastor
  człowiek wypasający hodowlane zwierzęta domowe

pastwisko /paˈstfʲiskɔ/ (n)
pasto
  (rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt

paszkot /ˈpaʃkɔt/ (n)
tordoveia
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych;

paszport /ˈpaʃpɔrt/ (n)
passaporte
  dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

paszportówka /pˌaʃpɔrtˈufka/ (n)
bolsa para usar ao pescoço
  niewielka, płaska torebka do zawieszenia na szyi, rodzaj portfela

pasztet /ˈpaʃtɛt/ (n)
patê
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się miele i zwykle zapieka
encrenca
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja

pasztet strasburski /ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci/ (n)
foie gras
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

paszto /ˈpaʃtɔ/ (n)
afegane
  język Pasztunów;

pat /pat/ (n)
afogamento
  (szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;

patelnia /paˈtɛlʲɲa/ (n)
frigideira
  naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patent /ˈpatɛ̃nt/ (n)
patente
  dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku;

patetyczny /ˌpatɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
patético
  poważny, doniosły, uroczysty

patio /ˈpatʲjɔ/ (n)
pátio
  (architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;

patologia /ˌpatɔˈlɔɟja/ (n)
patologia
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu
  (socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa

patriarcha /paˈtrʲjarxa/ (n)
patriarca
  (biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych
  (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie

patriarchalny /ˌpatrʲjarˈxalnɨ/ (adj)
patriarcal
  związany z patriarchatem, dotyczący patriarchatu
patriarca
  związany z patriarchą, dotyczący patriarchy

patriarchat /patrjˈarxat/ (n)
patriarcado
  dominująca rola mężczyzny, zwłaszcza ojca, w rodzinie
  godność i władza patriarchy

patriota /paˈtrʲjɔta/ (n)
patriota
  człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej

patriotycznie /pˌatrjɔtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
patrioticamente
  w sposób patriotyczny

patriotyczny /ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
patriótico
  taki, którego cechuje patriotyzm
  związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm /paˈtrʲjɔtɨsm̥/ (n)
patriotismo
  miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrolować /pˌatrɔlˈɔvatɕ/ (v)
patrulhar
  wykonywać obchód kontrolowanego terenu

patyczek do uszu /patˈɨtʃɛɡ dɔː ˈuʃu/ (n)
cotonete
  plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu

patyna /paˈtɨ̃na/ (n)
pátina
  rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu

pauza /ˈpawza/ (n)
travessão
  (termin typograficzny) znak interpunkcyjny; pozioma kreska długości jednego firetu;

paw /paf/ (n)
pavão, pavão real
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1)

pawian /ˈpavʲjãn/ (n)
babuíno
  (zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

pawica /pavˈitsa/ (n)
pavoa
  (ornitologia, ornitologiczny) samica pawia

paznokieć /pazˈnɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
unha
  (anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazur /ˈpazur/ (n)
garra
  (zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pałac /ˈpawaʦ̑/ (n)
palácio, paço
  (architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

pałeczka /paˈwɛʧ̑ka/ (n)
pauzinho
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (zobacz) pałeczki
bastão
  (sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej

państwo /ˈpãj̃stfɔ/ (n)
estado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;

pańszczyzna /pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
servidão
  (historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;

paść /paɕʨ̑/ (v)
dar de pastar
  doglądać zwierząt pożywiających się na łące

paź /paɕ/ (n)
pajem
  (historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;

październik /paʑˈʥ̑ɛrʲɲik/ (n)
outubro, Outubro
  dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

pchli targ /ˈpxlʲi ˈtark/ (n)
mercado das pulgas
  (handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów

pchnięcie kulą /ˈpxʲɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃/ (n)
arremesso de peso
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;

pchła /pxwa/ (n)
pulga
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pe /pɛ/ (n)
pê
  nazwa litery p / P

pech /pɛx/ (n)
azar, má sorte
  niepomyślny zbieg okoliczności

pedagog /pɛˈdaɡɔk/ (n)
pedagogo
  nauczyciel, wychowawca

pedagogiczny /pˌɛdaɡɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
pedagógico
  związany z pedagogiką, wychowawczy

pedagogika /ˌpɛdaˈɡɔɟika/ (n)
pedagogia
  nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania;

pedał /ˈpɛdaw/ (n)
pedal
  (technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;

pediatra /pɛˈdʲjatra/ (n)
pediatra
  (medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy

pediatria /pɛdjˈatrja/ (n)
pediatria
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pediatryczny /pˌɛdjatrˈɨtʃnɨ/ (adj)
pediátrico
  związany z pediatrią

pedofil /pɛˈdɔfʲil/ (n)
pedófilo
  (seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia /ˌpɛdɔˈfʲilʲja/ (n)
pedofilia
  (seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pejoratywny /ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ/ (adj)
pejorativo
  mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pekińczyk /pɛˈcĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
pequinês
  mieszkaniec Pekinu
  (kynologia, kynologiczny) rasa małych psów o długiej sierści i krótkim pysku;

pelargonia /ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja/ (n)
gerânio
  (botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa

peleryna /ˌpɛlɛˈrɨ̃na/ (n)
capa
  wierzchnie okrycie bez rękawów, zarzucone na ramiona, niekiedy krótsze, tylko do łokci;

peleton /pɛˈlɛtɔ̃n/ (n)
pelotão
  (sport, sportowy) najliczniejsza zwarta grupa kolarzy jadących w wyścigu;

pelikan /pɛˈlʲikãn/ (n)
pelicano
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

pendżabski /pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci/ (adj)
panjabi
  związany z Pendżabem, wywodzący się z Pendżabu

pendżabski /pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci/ (n)
panjabi
  (językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim

penis /ˈpɛ̃ɲis/ (n)
pênis, pénis
  (anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

pentagram /pɛ̃nˈtaɡrãm/ (n)
pentagrama
  (geometria) pięciokąt gwiaździsty;

pentekostalizm /pˌɛntɛkɔstˈalizm/ (n)
pentecostalismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie, charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego;

peonia /pɛˈɔɲʲa/ (n)
peónia, peônia
  (botanika, botaniczny) (zobacz) piwonia

pepsi /ˈpɛpsʲi/ (n)
Pepsi
  rodzaj ciemnego, gazowanego napoju chłodzącego produkowanego przez koncern PepsiCo;

peptyd /ˈpɛptɨt/ (n)
péptido
  (biochemia, biochemiczny) produkt rozkładu peptonów

per se /ˈpɛr ˈse/
per se
  (książkowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sam z siebie, sam przez się

perfekcjonizm /ˌpɛrfɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
perfeccionismo
  dążenie do doskonałości

perfekcyjny /pˌɛrfɛktsˈɨjnɨ/ (adj)
perfeito
  odznaczający się perfekcją, dopracowany w każdym detalu

perfumeria /ˌpɛrfũˈmɛrʲja/ (n)
perfumaria
  sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki

perfumować /pˌɛrfumˈɔvatɕ/ (v)
perfumar
  skrapiać perfumami, aplikować perfumy

perfumy /pɛrˈfũmɨ/ (n)
perfume
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

pergamin /pɛrɡˈamin/ (n)
pergaminho
  niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania

pergola /pɛrˈɡɔla/ (n)
caramanchão
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;

perkoz /ˈpɛrkɔs/ (n)
mergulhão
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

perkusista /ˌpɛrkuˈɕista/ (n)
baterista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka /pɛrˈlʲiʧ̑ka/ (n)
galinha d'angola
  (ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

perm /pɛrm/ (n)
Permiano
  (geologia, geologiczny) szósty i ostatni okres ery paleozoicznej;

permakultura /pˌɛrmakultˈura/ (n)
permacultura
  (ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

permanencja /pˌɛrmanˈɛntsja/ (n)
permanência
  cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

peron /ˈpɛrɔ̃n/ (n)
plataforma
  (kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronizm /pɛˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
peronismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

perski /ˈpɛrsʲci/ (adj)
persa
  dotyczący Persji, pochodzący z Persji

perski /ˈpɛrsʲci/ (n)
persa
  język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

perspektywa /ˌpɛrspɛkˈtɨva/ (n)
expectativa
  perspektywy widoki na przyszłość, wizje świetlanej przyszłości

persymona /ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na/ (n)
diospireiro, dióspiro caquizeiro
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)
caqui
  (botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;

peruka /pɛˈruka/ (n)
peruca
  cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

peruwiański /ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
peruano
  odnoszący się do państwa Peru

perwersja /pɛrvˈɛrsja/ (n)
perversão
  (psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

peryhelium /ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm/ (n)
periélio
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

perykopa /pˌɛrɨkˈɔpa/ (n)
perícope
  (biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;

peryskop /pɛˈrɨskɔp/ (n)
periscópio
  urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

perła /ˈpɛrwa/ (n)
pérola
  (biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;

pescowegetarianizm /pˌɛstsɔvˌɛɡɛtarjˈaɲizm/ (n)
pescetarianismo
  dieta polegająca na niejedzeniu mięsa czerwonego i drobiu, a akceptowaniu ryb i owoców morza;

pestka /ˈpɛstka/ (n)
caroço
  (botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono
  (spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji

pestycyd /pɛˈstɨʦ̑ɨt/ (n)
pesticida
  częściej w lm: (chemia, chemiczny) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;

pesymistyczny /ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
pessimista
  pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

petrograficzny /pˌɛtrɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
petrográfico
  (geologia, geologiczny) związany z petrografią, dotyczący petrografii

petycja /pɛˈtɨʦ̑ʲja/ (n)
petição
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (adj)
certo
  całkowicie przekonany o słuszności

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (pronoun)
certo, um
  określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pewność /ˈpɛvnɔɕʨ̑/ (n)
certeza
  całkowite przekonanie o czymś

pewność siebie /pˈɛvnɔɕtɕ ɕˈɛbjɛ/ (n)
autoconfiança
  (psychologia, psychologiczny) wiara w swoją wartość, we własne możliwości

pewny /ˈpɛvnɨ/ (adj)
seguro
  godny zaufania, sprawdzony
  gwarantujący bezpieczeństwo, bezpieczny
  gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany
seguro, certo
  nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi
certo
  o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie

pewny siebie /pˈɛvnɨ ɕˈɛbjɛ/ (adj)
seguro de si
  przekonany o swojej wartości lub swoich możliwościach

pełnia /ˈpɛwʲɲa/ (n)
lua cheia
  (astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część

pełnomocnictwo /ˌpɛwnɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
procuração
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę

pełny /ˈpɛwnɨ/ (adj)
cheio
  wypełniony w największym możliwym stopniu

pi /pʲi/ (n)
pi
  (matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy;

piana /ˈpʲjãna/ (n)
espuma
  masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

pianie /ˈpʲjä̃ɲɛ/ (n)
canto
  głos wydawany przez koguta

pianino /pʲjä̃ˈɲĩnɔ/ (n)
piano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista /pʲjä̃ˈɲista/ (n)
pianista
  osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

pianka /ˈpʲjãnka/ (n)
marshmallow
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek

piasek /ˈpʲjasɛk/ (n)
areia
  luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskowiec /pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
arenito
  (geologia, geologiczny) zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem;

piaskownica /ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
caixa de areia
  wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;
  (informatyka, informatyczny) środowisko testowe w programowaniu komputerowym;

piasta /ˈpʲjasta/ (n)
cubo de roda
  (technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś;

piaszczysty /pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
areado
  usypany z piasku, pełen piasku

piać /pʲjäʨ̑/ (v)
cantar
  o kogucie: wydawać charakterystyczny głos

piec /pʲjɛʦ̑/ (n)
forno
  budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec /pʲjɛʦ̑/ (v)
assar
  poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

piechota /pʲjɛˈxɔta/ (n)
infantaria
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

piecuszek /pʲjɛˈʦ̑uʃɛk/ (n)
felosa-musical
  (ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

pieczarka /pʲjɛˈʧ̑arka/ (n)
champignon
  (botanika, botaniczny) rodzaj grzybów jadalnych, Agaricus L.;

pieczeń /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
assado
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczony /pʲɛtʃˈɔnɨ/ (adj)
assado, no forno
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczęć /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑/ (n)
selo
  znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności
  środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

piedestał /pʲjɛˈdɛstaw/ (n)
pedestal
  podstawa, na której umieszczono pomnik, posąg, popiersie, kolumnę;

pieg /pʲjɛk/ (n)
sarda
  mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piegowaty /ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ/ (adj)
sardento
  pokryty piegami

piekarnia /pʲjɛˈkarʲɲa/ (n)
padaria
  miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
  sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarz /ˈpʲjɛkaʃ/ (n)
padeiro
  człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekielny /pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ/ (adj)
infernal
  (przenośnie, przenośnia) o dużej intensywności, cholerny

piekło /ˈpʲjɛkwɔ/ (n)
inferno
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;

pielgrzym /pʲˈɛlɡʒɨm/ (n)
peregrino, romeiro
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pielgrzymka /pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka/ (n)
peregrinação
  wędrówka do świętego miejsca

pielęgniarka /ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka/ (n)
enfermeira
  kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgnować /ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑/ (v)
tratar
  dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych

pieniądz /pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ/ /ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (n)
dinheiro
  (bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieprz /pʲjɛpʃ/ (n)
pimenta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion rośliny (1.1)

pieprzniczka /pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka/ (n)
pimenteiro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

pieprzyca siewna /pʲjɛˈpʃɨʦ̑a ˈɕɛvna/ (n)
agrião
  (botanika, botaniczny) roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;

pieprzyć /ˈpʲjɛpʃɨʨ̑/ (v)
apimentar
  dodawać pieprzu do jedzenia

pierdzieć /ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
peidar
  (wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

piernik /ˈpʲjɛrʲɲik/ (n)
bolo de gengibre
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

pierwiastek /pʲjɛrˈvʲjastɛk/ (n)
raiz
  (matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
  (matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiosnek /pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk/ (n)
prímula
  (botanika, botaniczny) Primula L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)
felosa
  (ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) pierwiosnek zwyczajny

pierworodny /ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ/ (adj)
morgado
  urodzony jako pierwszy z potomstwa

pierworództwo /pʲˌɛrvɔrˈutstfɔ/ (n)
primogenitura
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego
  bycie pierworodnym synem

pierwotniak /pʲjɛrˈvɔtʲɲak/ (n)
protozoário
  (zoologia, zoologiczny) mikroskopijnej wielkości zwierzę jednokomórkowe

pierwsza dama /ˈpʲjɛrfʃa ˈdãma/ (n)
primeira-dama
  nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;

pierwsza pomoc /ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
primeiros socorros
  pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwszy /ˈpʲjɛrfʃɨ/ (adj)
primeiro
  od liczby 1
de primeira
  (matematyka, matematyczny) niemający nietrywialnych dzielników
primeiro
  najważniejszy

pieróg /ˈpʲjɛruk/ (n)
bolinho
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;

pierś /pʲjɛrʲɕ/ (n)
peito
  (anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

pierścień /ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
anel
  ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;
  krąg naokoło czegoś
  (matematyka, matematyczny) rodzaj struktury algebraicznej;

pies /pʲjɛs/ (n)
cão, cachorro
  (zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;
cão
  samiec psa (1.1)

pies do towarzystwa /ˈpʲjɛz ˌdɔ‿tɔvaˈʒɨstfa/ (n)
cão de companhia
  najczęściej mały pies o łagodnym charakterze trzymany jako pupil, towarzysz człowieka

pies obronny /ˈpʲjɛs ɔbˈrɔ̃nːɨ/ (n)
cão de guarda
  (kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony w celu obrony przed intruzami

pies pasterski /ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci/ (n)
cão pastor
  (kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies policyjny /ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
cão policial
  pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

pies przewodnik /ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
cão-guia
  pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

piesek /ˈpʲjɛsɛk/ (n)
cachorrinho, cachorro, cãozinho
  (zdrobniale) od: pies

pieszy /ˈpʲjɛʃɨ/ (n)
pedestre
  osoba, która porusza się na własnych nogach

pietruszka /pʲjɛˈtruʃka/ (n)
salsa, perrexil
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień /pʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
tronco
  zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieścić /pʲˈɛɕtɕitɕ/ (v)
amimar
  tulić, głaskać okazując czułość

pigment /ˈpʲiɡmɛ̃nt/ (n)
pigmento
  (biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor
  (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb

pigułka /pʲiˈɡuwka/ (n)
pílula
  mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

pigułka gwałtu /piɡˈuwka ɡvˈawtu/ (n)
boa noite Cinderela, boa-noite Cinderela
  substancja psychoaktywna wywołująca senność oraz kilkugodzinną amnezję, wykorzystywana do wymuszonego stosunku seksualnego;

pigwa /ˈpʲiɡva/ (n)
marmelo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory
  (botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;

pijak /ˈpʲijak/ (n)
bêbedo
  (potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu
  osoba nadużywająca alkoholu

pijany /pʲiˈjãnɨ/ (adj)
bêbado, ébrio
  pod wpływem alkoholu

pijawka /pʲiˈjafka/ (n)
sanguessuga
  (zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

pik /pʲik/ (n)
espadas
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną pojedynczym listkiem; karta tego koloru

piknik /ˈpʲicɲik/ (n)
piquenique
  wycieczka na łono natury z zabawą i jedzeniem zabranej ze sobą żywności;

piksel /ˈpʲiksɛl/ (n)
pixel, píxel
  (informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

piktogram /pʲikˈtɔɡrãm/ (n)
pictograma
  pojęcie przedstawione obrazem;

pilaw /ˈpʲilaf/ (n)
pilaf
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

pilnie /pˈilɲʲɛ/ (adv)
diligentemente
  ze starannością, z gorliwością

pilnik /ˈpʲilʲɲik/ (n)
lima
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilnować /pʲilˈnɔvaʨ̑/ (v)
vigiar
  sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilny /ˈpʲilnɨ/ (adj)
diligente
  gorliwie i rzetelnie coś wykonujący
urgente
  wymagający pośpiechu, szybkiego działania

pilot /ˈpʲilɔt/ (n)
piloto
  (lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem

pinakoteka /ˌpʲĩnakɔˈtɛka/ (n)
pinacoteca
  galeria, zbiór obrazów i dzieł sztuki

pinczer średni /ˈpʲĩn͇ʧ̑ɛrʲ ˈɕrɛdʲɲi/ (n)
pinscher alemão
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy pinczerów pochodząca z Niemiec;

pinezka /pʲĩˈnɛska/ (n)
tacha
  krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

pingwin /ˈpʲĩŋɡvʲĩn/ (n)
pinguim, pingüim
  (ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pionek /ˈpʲjɔ̃nɛk/ (n)
peão
  (szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;

pionier /ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr/ (n)
pioneiro
  ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

pionowo /pʲjɔ̃ˈnɔvɔ/ (adv)
verticalmente
  w kierunku pionowym; poruszając się w górę lub dół, prostopadle do podstawy

piorun /ˈpʲjɔrũn/ (n)
relâmpago
  (meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron /ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n/ (n)
para-raios
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka /pʲjɔˈsɛ̃nka/ (n)
canção
  wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piołun /ˈpʲjɔwũn/ (n)
absinto
  (botanika, botaniczny) bylica piołun

pipeta /pipˈɛta/ (n)
pipeta
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

piractwo /pʲiˈraʦ̑tfɔ/ (n)
pirataria
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

piramida /ˌpʲirãˈmʲida/ (n)
pirâmide
  (architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;

piramidalny /ˌpʲirãmʲiˈdalnɨ/ (adj)
piramidal
  podobny do piramidy, mający kształt ostrosłupa

pirania /pʲiˈrãɲja/ (n)
piranha
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

pirat /ˈpʲirat/ (n)
pirata, corsário
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

pirenejski /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci/ (adj)
pirenaico
  związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów

pirol /ˈpʲirɔl/ (n)
pirrol
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny o wzorze C4H5N;

piroman /pʲiˈrɔ̃mãn/ (n)
piromaníaco, pirómano
  (psychologia, psychologiczny) ktoś dotknięty piromanią

piromania /ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja/ (n)
piromania
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

pirotechnik /pˌirɔtˈɛxɲik/ (n)
pirotécnico
  specjalista w dziedzinie pirotechniki

pirotechnika /pˌirɔtˈɛxɲikˌa/ (n)
pirotecnia
  dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

piruet /pirˈuɛt/ (n)
pirueta
  (choreografia, choreograficzny) (sport, sportowy) szybki obrót

piryt /ˈpʲirɨt/ (n)
pirita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza;

pisarka /pʲiˈsarka/ (n)
escritora
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz

pisarz /ˈpʲisaʃ/ (n)
escritor
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać /ˈpʲisaʨ̑/ (v)
escrever
  umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
  tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma

pisco /pˈistsɔ/ (n)
pisco
  rodzaj alkoholu z Ameryki Południowej, brandy ze sfermentowanych i destylowanych winogron;

pisemny /pʲiˈsɛ̃mnɨ/ (adj)
escrito
  odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

pisklę /ˈpʲisklɛ/ (n)
pintainho
  (ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;
filhote de ave
  (przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku

pismo /ˈpʲismɔ/ (n)
escrita
  zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;

pisownia /pʲiˈsɔvʲɲa/ (n)
grafia
  zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów

pistacja /pʲiˈstaʦ̑ʲja/ (n)
pistache
  owoc drzewa pistacjowego

pistolet /pʲiˈstɔlɛt/ (n)
pistola
  ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy /pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
submetralhadora, metralhadora de mão, pistola-metralhadora
  indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pisuar /pʲiˈsu<sup>w</sup>ar/ (n)
mictório
  muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

pita /ˈpʲita/ (n)
pita
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;

pitny /ˈpʲitnɨ/ (adj)
potável
  nieszkodliwy i zdatny do picia

piuska /ˈpʲjuska/ (n)
solidéu
  płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury;

piwnica /pʲivʲˈɲiʦ̑a/ (n)
porão
  podziemne piętro budynku

piwo /ˈpʲivɔ/ (n)
cerveja
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

pizza /ˈpʲiʦ̑ːa/ (n)
pizza
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria /pʲiʦ̑ˈːɛrʲja/ (n)
pizzaria, pizaria
  (gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

piórnik /ˈpʲjurʲɲik/ (n)
estojo
  (szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro /ˈpʲjurɔ/ (n)
pluma, pena
  (ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
pena
  przyrząd do pisania

piąta kolumna /ˈpʲjɔ̃nta kɔˈlũmna/ (n)
quinta coluna
  (potocznie, potoczny) dywersanci, sabotażyści, prowokatorzy, szpiedzy, wrogowie wewnętrzni;

piątek /ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
sexta-feira
  piąty dzień tygodnia

pić /pʲiʨ̑/ (v)
beber, tomar
  spożywać płyny
  pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pić jak szewc /ˈpʲiʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑/ (idiom)
beber como uma esponja
  pić dużo alkoholu, pić nałogowo, być pijakiem

pięciobój /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔbuj/ (n)
pentatlo
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, która składa się z pięciu części;

pięciokąt /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
pentâgono, pentágono
  (geometria) wielokąt mający pięć boków;

pięciolinia /pʲˌɛɲtɕɔlˈiɲʲa/ (n)
pauta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych lini, który służy do zapisu muzyki;

piędź /pʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
palmo
  (historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

piękno /ˈpʲjɛ̃ŋknɔ/ (n)
beleza
  zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękność /ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕʨ̑/ (n)
beleza
  piękna kobieta

piękny /ˈpʲjɛ̃ŋknɨ/ (adj)
belo, bonito
  taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta /ˈpʲjɛ̃nta/ (n)
calcanhar
  (anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

piętnaście /pʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ/ (cardinalNumeral)
quinze
  liczba 15

piętno /pʲˈɛntnɔ/ (n)
estigma
  cecha charakterystyczna, trwały ślad po czymś, znak rozpoznawczy

piętro /ˈpʲjɛ̃ntrɔ/ (n)
andar
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięść /pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
punho
  zaciśnięta dłoń

piła /ˈpʲiwa/ (n)
serra
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka /ˈpʲiwka/ (n)
bola
  (sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych

piłka do metalu /pˈiwka dɔ mɛtˈalu/ (n)
segueta, serra de arco
  (technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach służąca do cięcia metalu

piłka nożna /ˈpʲiwka ˈnɔʒna/ (n)
futebol
  (sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna /ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na/ (n)
andebol
  (sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłkarz /ˈpʲiwkaʃ/ (n)
futebolista
  (sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarzyki /ˌpʲiwkaˈʒɨci/ (n)
totó, fla-flu, futebol de mesa
  gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piżama /pʲiˈʒãma/ (n)
pijama
  strój, który zakłada się, idąc spać;

piżmak /ˈpʲiʒmak/ (n)
rato almiscareiro
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

piżmo /pˈiʒmɔ/ (n)
almíscar
  (zootechnika, zootechniczny) wydzielina z gruczołów okołoodbytniczych piżmowca syberyjskiego;

plac /plaʦ̑/ (n)
praça
  wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac zabaw /ˈplaʣ̑ ˈzabaf/ (n)
parque infantil
  niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

placebo /plaˈʦ̑ɛbɔ/ (n)
placebo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;

plagiat /ˈplaɟjat/ (n)
plágio
  skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;
  utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)

plagiator /plaˈɟatɔr/ (n)
plagiador, plagiário
  osoba, która popełniła plagiat

plagionit /plaɡʲˈɔɲit/ (n)
plagionite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków;

plama /ˈplãma/ (n)
mancha
  brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

plama słoneczna /ˈplãma swɔ̃ˈnɛʧ̑na/ (n)
mancha solar
  (astronomia, astronomiczny) ciemniejszy obszar obserwowany na powierzchni Słońca;

plan /plãn/ (n)
plano
  to, co chcemy zrobić
  odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety

planeta /plãˈnɛta/ (n)
planeta
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planeta karłowata /plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata/ (n)
planeta anão
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą;

planetarium /ˌplãnɛˈtarʲjũm/ (n)
planetário
  (astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

plankton /ˈplãŋktɔ̃n/ (n)
plâncton
  zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie;

planować /plãˈnɔvaʨ̑/ (v)
planear
  zamierzać

plantacja /plãnˈtaʦ̑ʲja/ (n)
fazenda
  gospodarstwo rolne specjalizujące się w uprawie rośliny na skalę przemysłową
plantação
  obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plastelina /ˌplastɛˈlʲĩna/ (n)
plastilina
  zwykle barwiona, odporna na wysychanie masa plastyczna, do zabawy dla dzieci;

plaster /ˈplastɛr/ (n)
esparadrapo
  (medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany

platan /ˈplatãn/ (n)
plátano
  (botanika, botaniczny) rodzaj drzew z rodziny platanowatych;

platyna /plaˈtɨ̃na/ (n)
platina
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

playboy /plaˈɨbɔj/ (n)
playboy
  hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym

plazma /ˈplazma/ (n)
plasma
  (fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;

plaża /ˈplaʒa/ (n)
praia
  brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plebiscyt /plɛˈbʲisʦ̑ɨt/ (n)
plebiscito
  (publikatory) powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy

plecak /ˈplɛʦ̑ak/ (n)
mochila
  rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy /ˈplɛʦ̑ɨ/ (n)
costas
  (anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;

plejstocen /plɛjˈstɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
Pleistoceno
  (geologia, geologiczny) starsza epoka czwartorzędu;

plemienny /plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
tribal
  dotyczący plemienia, właściwy plemieniu i jego regułom

plemię /ˈplɛ̃mʲjɔna/ /ˈplɛ̃mʲjɛ/ (n)
tribo
  forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

pleochroizm /plˌɛɔxrˈɔizm/ (n)
pleocroísmo
  zjawisko zmiany barwy w zależności od polaryzacji światła przechodzącego przez ciało;

pleonastyczny /plˌɛɔnastˈɨtʃnɨ/ (adj)
pleonástico
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z pleonazmem, dotyczący pleonazmu

pleonazm /plɛˈɔ̃nasm̥/ (n)
pleonasmo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pleść /plɛɕʨ̑/ (v)
trançar
  łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą

pleśń /plˈɛɕɲ/ (n)
mofo, bolor
  gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik /plʲik/ (n)
arquivo
  (informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;

pliszka /ˈplʲiʃka/ (n)
alvéola
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

plon /plɔ̃n/ (n)
colheita
  zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców
  (przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania

plotka /ˈplɔtka/ (n)
fofoca
  pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie

plotkować /plɔtˈkɔvaʨ̑/ (v)
bater papo
  opowiadać, roznosić plotki

plusk /plusk/ (interjection)
chape
  wykrzyknik naśladujący odgłos (1.1)

plusk /plusk/ (n)
chape
  odgłos wydawany przy zderzeniu wody lub innej płynnej substancji (np. błota) i twardego przedmiotu

pluskać /ˈpluskaʨ̑/ (v)
chapinhar
  o cieczy: chlapać, wydając odgłos

pluskwa /ˈpluskfa/ (n)
percevejo
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;

pluskwiak /ˈpluskfʲjak/ (n)
hemíptero
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

plusz /plˈuʃ/ (n)
peluche
  (włókiennictwo) rodzaj miękkiej, puszystej tkaniny z okrywą włókienną

pluszowy miś /pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ/ (n)
ursinho de pelúcia
  zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja /plˌutɔkrˈatsja/ (n)
plutocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

pluton /ˈplutɔ̃n/ (n)
plutónio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;

pluviôse /pluvʲˈɔsɛ/ (n)
pluvioso
  nazwa piątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

pluwiometr /pluvʲˈɔmɛtr/ (n)
pluviómetro, pluvímetro
  (meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych

pluć /pluʨ̑/ (v)
cuspir
  wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

plwocina /pl̥fɔˈʨ̑ĩna/ (n)
escarro
  (fizjologia, fizjologiczny) płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania

pląsawica /ˌplɔ̃w̃saˈvʲiʦ̑a/ (n)
coreia
  (medycyna, medyczny) mimowolne, nieprawidłowe ruchy obwodowych części ciała;

plątanina /ˌplɔ̃ntãˈɲĩna/ (n)
emaranhado
  jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg

pneumatyczny /ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
pneumática
  zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

po /pɔ/ (preposition)
apesar de
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po moim trupie /pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ/ (interjection)
sobre o meu cadáver
  nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie

pobliże /pɔˈblʲiʒɛ/ (n)
vizinhança
  miejsce położone blisko czegoś, pobliska okolica

pobożny /pɔˈbɔʒnɨ/ (adj)
religioso
  taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

pobyt /ˈpɔbɨt/ (n)
estadia
  przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pobór /pˈɔbur/ (n)
alistamento
  (administracja) (wojskowość, wojskowy) powołanie grupy mężczyzn do służby wojskowej;

pocałunek /ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
beijo
  serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pocałunek z języczkiem /ˌpɔʦ̑aˈwũnɛɡ zʲ‿jɛ̃w̃ˈzɨʧ̑ʲcɛ̃m/ (n)
beijo de língua
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) (zobacz) francuski pocałunek

pochlebca /pɔxlˈɛptsa/ (n)
adulador
  człowiek pochlebiający komu

pochlebstwo /pɔxlˈɛpstfɔ/ (n)
bajulação
  nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się

pochmurny /pɔˈxmurnɨ/ (adj)
nublado
  pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami

pochodna /pɔˈxɔdna/ (n)
derivada
  (matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego;

pochodnia /pɔˈxɔdʲɲa/ (n)
tocha, archote
  smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodzenie /ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
origem
  wywodzenie się z czegoś

pochodzić /pɔˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
derivar
  mieć coś za miejsce swojego pochodzenia, za źródło, przyczynę, wywodzić się skądś

pochwa /ˈpɔxfa/ (n)
vagina
  (anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;

pochwała /pɔxˈfawa/ (n)
louvor
  pochwalenie kogoś lub czegoś

pochwowy /pɔxfˈɔvɨ/ (adj)
vaginal
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący pochwy

pochyłość /pɔˈxɨwɔɕʨ̑/ (n)
inclinação
  powierzchnia ukośna względem poziomu

pociecha /pɔˈʨ̑ɛxa/ (n)
conforto
  to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie

pocieszenie /pˌɔtɕɛʃˈɛɲʲɛ/ (n)
consolação
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pocieszyć

pocieszyciel /pˌɔtɕɛʃˈɨtɕɛl/ (n)
consolador
  ten, który daje pocieszenie

pocisk /ˈpɔʨ̑isk/ (n)
míssil
  przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pociąg /ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
comboio, trem
  (kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;
atração, desejo
  pragnienie, pożądanie kogoś lub czegoś

pociągać /pɔtɕˈɔŋɡatɕ/ (v)
atrair
  być dla kogoś interesującym, intrygującym, również seksualnie atrakcyjnym

pocić się /ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ/ (v)
suar, transpirar
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku

poczekalnia /ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa/ (n)
sala de espera
  miejsce dla osób, które czekają

poczta /ˈpɔʧ̑ta/ (n)
correio, estação de correios
  budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)
correio
  instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
  korespondencja, listy

poczta elektroniczna /pˈɔtʃta ˌɛlɛktrɔɲˈitʃna/ (n)
correio eletrónico
  (informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

pocztowy /pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (adj)
postal
  związany z pocztą, dotyczący poczty

pocztówka /pɔʧ̑ˈtufka/ (n)
cartão postal
  karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
senso
  świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś

poczucie humoru /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru/ (n)
senso de humor
  umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś

poczwarka /pɔʧ̑ˈfarka/ (n)
crisálida
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;

początek /pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk/ (n)
início, começo
  to, od czego się coś zaczyna

początkowy /ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
inicial
  stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

początkujący /pˌɔtʃɔntkujˈɔntsɨ/ (n)
principiante
  osoba początkująca (1.1)

poczęcie /pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
concepção
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) zajście kobiety w ciążę

pod /pɔt/ (preposition)
sob
  …wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia

podanie /pɔˈdãɲɛ/ (n)
passe
  (sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych

podatek /pɔˈdatɛk/ (n)
imposto
  powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatność /pɔdˈatnɔɕtɕ/ (n)
susceptibilidade
  cecha tego, co podatne

podatny /pɔdˈatnɨ/ (adj)
maleável
  (technologia, technika, techniczny) łatwo podlegający obróbce, wpływowi fizycznemu
suscetível
  ulegający z łatwością czemuś

podbój /ˈpɔdbuj/ (n)
conquista
  wkroczenie i opanowanie terenów zajmowanych przez kogoś innego

podcast /pˈɔttsast/ (n)
podcast
  (publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja dźwiękowa lub wideo dostarczana za pomocą RSS;

podczas /ˈpɔṭʧ̑as/ (preposition)
durante
  …służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności

podczerwień /pɔṭˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
infravermelho
  (optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;

podczerwony /ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
infravermelho
  (optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

poddany /pɔddˈanɨ/ (n)
súdito
  osoba urodzona lub osiadła na terenie należącym do władcy

poddasze /pɔdˈːaʃɛ/ (n)
sótão
  (budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

podejrzany /ˌpɔdɛjˈʒãnɨ/ (adj)
suspeito
  taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś
  budzący podejrzenia; niepewnego pochodzenia, o niepewnych intencjach itp.

podejrzany /ˌpɔdɛjˈʒãnɨ/ (n)
suspeito
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzenie /ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
suspeita
  posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzewać /ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑/ (v)
suspeitar
  przypuszczać

podejście /pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
abordagem
  sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś

podeszwa /pɔˈdɛʃfa/ (n)
planta do pé
  dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami

podgatunek /pˌɔdɡatˈunɛk/ (n)
subespécie
  (systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna;

podium /ˈpɔdʲjũm/ (n)
pódio
  podwyższenie w sali albo na świeżym powietrzu przeznaczone dla mówców, na występy artystyczne;

podkoszulek /ˌpɔtkɔˈʃulɛk/ (n)
regata
  krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele;

podkowa /pɔtˈkɔva/ (n)
ferradura
  metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkradać /pɔtˈkradaʨ̑/ (v)
surripiar
  kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu

podkreślać /pɔtˈkrɛɕlaʨ̑/ (v)
sublinhar
  zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę

podkład /ˈpɔtkwat/ (n)
base
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) puder w kremie, nakładany na twarz przed zrobieniem makijażu

podkładka /pɔtkwˈatka/ (n)
arruela
  (technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji

podkładka pod mysz /pɔtkwˈatka pɔt mˈɨʃ/ (n)
esteira de mouse
  (informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podlizywać się /pˌɔdlizˈɨvatɕ ɕɛ/ (v)
puxar saco
  (potocznie, potoczny) zabiegając o czyjeś względy, pochlebić komuś, kto stoi wyżej w jakiejś hierarchii

podmiejski /pɔdˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
suburbano
  znajdujący się na przedmieściu

podmiot /ˈpɔdmʲjɔt/ (n)
sujeito
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś

podmorski /pɔdmˈɔrski/ (adj)
submarino
  leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza

podniebienie /ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
paladar, palato
  (anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;
paladar
  (przenośnie, przenośnia) smak, gust

podobać się /pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
agradar
  odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobieństwo /ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
semelhança
  (matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów;
  zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami

podobny /pɔˈdɔbnɨ/ (adj)
semelhante, parecido
  (geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;
parecido, semelhante
  wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podoficer /pˌɔdɔfˈitsɛr/ (n)
suboficial
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień co najmniej kaprala, a niższy niż podporucznika;

podologia /pˌɔdɔlˈɔɡja/ (n)
podologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;

podpalenie /ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
incêndio criminoso
  umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru;

podpaska /pɔtpˈaska/ (n)
absorvente íntimo
  (higiena, higieniczny) chłonny wkład zewnętrznie pochłaniający krew menstruacyjną

podpis /ˈpɔtpʲis/ (n)
assinatura
  własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpisywać /ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
assinar
  składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie

podpuszczka /pɔtˈpuʃʧ̑ka/ (n)
coalho
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;

podpułkownik /ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik/ (n)
tenente-coronel
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrodzina /pˌɔdrɔdʑˈina/ (n)
subfamília
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem;

podrywać /pɔdˈrɨvaʨ̑/ (v)
pegar
  (potocznie, potoczny) zagadywać osobę przeciwnej płci i starać się zainteresować ją sobą; uwodzić

podrząd /pˈɔdʒɔnt/ (n)
subordem
  (biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa od rzędu

podrzędny /pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ/ (adj)
subordinado
  (gramatyka) występujący w związku zależności jako element podporządkowany elementowi nadrzędnemu

podróż /ˈpɔdruʃ/ (n)
viagem, jornada
  długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróżniczek /ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
pisco-de-peito-azul
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżnik /pɔdˈruʒʲɲik/ (n)
viajante
  ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często)

podróżować /ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑/ (v)
viajar
  przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik /pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
apostila
  książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podstawa /pɔtˈstava/ (n)
base
  pewna zasada, baza teoretyczna
  to, na czym coś stoi

podtlenek /pɔtˈːlɛ̃nɛk/ (n)
subóxido
  (chemia, chemiczny) związek różnych pierwiastków z tlenem

podtyp /pˈɔttɨp/ (n)
subfilo
  (biologia, biologiczny) (systematyka) w systematyce takson niższy od typu

podtytuł /pɔttˈɨtuw/ (n)
subtítulo
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) tytuł uzupełniający, umieszczany po tytule właściwym

poduszka /pɔˈduʃka/ (n)
almofada, travesseiro
  worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszkowiec /ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
aerodeslizador, hovercraft
  pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwiązka /pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska/ (n)
jarreteira
  opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę;

podwodny /pɔdˈvɔdnɨ/ (adj)
subaquático
  będący pod powierzchnią wody; odbywający się pod wodą, w całkowitym zanurzeniu

podwozie /pɔdˈvɔʑɛ/ (n)
chassi
  (motoryzacja) dolna część pojazdu z układem jezdnym i kierowniczym;

podwójnie /pɔdvˈujɲʲɛ/ (adv)
duplamente
  dwa razy tyle

podwójny /pɔˈdvujnɨ/ (adj)
duplo, dúplice
  składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podwójny podbródek /pɔdvˈujnɨ pɔdbrˈudɛk/ (n)
queixo duplo
  warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominajacą podbródek

podział /ˈpɔʥ̑aw/ (n)
divisão
  podzielenie czegoś na dwie lub więcej części

podzielny /pɔdʑˈɛlnɨ/ (adj)
divisível
  (matematyka, matematyczny) taki, który daje się podzielić bez reszty przez konkretną liczbę

podziemny /pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
subterrâneo
  znajdujący się pod powierzchnią ziemi

podziw /ˈpɔʥ̑if/ (n)
admiração
  zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać /pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑/ (v)
admirar
  darzyć podziwem

podziękowanie /ˌpɔʥ̑ɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ/ (n)
agradecimento
  (rzeczownik odczasownikowy) od: podziękować

podzwrotnikowy /pˌɔdʑvrɔtɲikˈɔvɨ/ (adj)
subtropical
  leżący w pobliżu zwrotnika, właściwy dla strefy zwrotnika

podążać /pɔˈdɔ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
seguir
  (książkowy) iść, jechać, pośpieszać w danym kierunku

podłoga /pɔdˈwɔɡa/ (n)
chão, assoalho
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podświadomość /pˌɔtɕfʲadˈɔmɔɕtɕ/ (n)
subconsciente
  (psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;

podżegać /pɔdʒˈɛɡatɕ/ (v)
incitar
  wzniecać negatywne uczucie lub czyny wobec kogo lub czego

poeta /pɔˈɛta/ (n)
poeta
  literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetka /pɔˈɛtka/ (n)
poetisa
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze wiersze

poetycki /ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
poético
  związany z poezją

poezja /pɔˈɛzʲja/ (n)
poesia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poezja konkretna /pɔˈɛzʲja kɔ̃ŋˈkrɛtna/ (n)
poesia concreta
  kierunek artystyczny łączący elementy poezji i sztuk wizualnych;

poganin /pɔˈɡãɲĩn/ (n)
pagão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogarda /pɔˈɡarda/ (n)
desprezo
  uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogawędka /ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka/ (n)
conversa
  krótka, lekka rozmowa

pogański /pɔˈɡãj̃sʲci/ (adj)
pagão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogaństwo /pɔˈɡãj̃stfɔ/ (n)
paganismo
  często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogoda /pɔˈɡɔda/ (n)
tempo, clima
  chwilowy stan atmosfery

pogodny /pɔˈɡɔdnɨ/ (adj)
sereno
  (książkowy) pełen spokoju, wesoły, odznaczający się pogodą ducha

pogonofobia /pˌɔɡɔnɔfˈɔbja/ (n)
pogonofobia
  (psychologia, psychologiczny) lęk przed zarostem, brodą

pogranicze /ˌpɔɡrãˈɲiʧ̑ɛ/ (n)
região fronteiriça
  obszar przy granicy dzielącej przestrzenie

pogrom /ˈpɔɡrɔ̃m/ (n)
pogrom
  masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej

pogrzeb /ˈpɔɡʒɛp/ (n)
funeral
  uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogróżka /pɔˈɡruʃka/ (n)
ameaça
  groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.

poimek /pɔˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
posposição
  (gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;

pointylizm /pˌɔintˈɨlizm/ (n)
pontilhismo
  (sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

pojazd /ˈpɔjast/ (n)
veículo
  maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;

pojedynek /pˌɔjɛdˈɨnɛk/ (n)
duelo
  dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów

pojemnik /pɔˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
recipiente
  zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność /pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
capacidade
  parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojutrze /pɔˈjuṭʃɛ/ (adv)
depois de amanhã
  za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pokazywać /ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑/ (v)
mostrar
  dawać możliwość zobaczenia czegoś

poker /ˈpɔkɛr/ (n)
pôquer
  (termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;

pokojowy /ˌpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
pacífico
  dotyczący porozumienia lub zgody

pokolenie /ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
geração
  grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku

pokora /pɔˈkɔra/ (n)
humildade
  świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom

pokorny /pɔkˈɔrnɨ/ (adj)
humilde
  nie wywyższający się, skromny

pokrewieństwo /ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
relação
  relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka

pokrywać /pɔˈkrɨvaʨ̑/ (v)
cobrir
  nanosić coś na coś
  (handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części
  (zootechnika, zootechniczny) zapładniać

pokrzywa /pɔˈkʃɨva/ (n)
urtiga
  (botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokusa /pɔˈkusa/ (n)
tentação
  trudne do opanowania pragnienie

pokój /ˈpɔkuj/ (n)
aposento, sala, quarto, câmara
  (budownictwo) część mieszkania, izba
paz
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
  (przestarzałe, przestarzały) spokój

pokój dwuosobowy /pˈɔkuj dvˌuɔsɔbˈɔvɨ/ (n)
apartamento duplo
  pokój przeznaczony dla dwóch osób, najczęściej z jednym łóżkiem

pokład /ˈpɔkwat/ (n)
convés
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;

pokłon /ˈpɔkwɔ̃n/ (n)
reverência
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach;
  niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci

polana /pɔˈlãna/ (n)
clareira
  pozbawione drzew miejsce w lesie;

polatucha /ˌpɔlaˈtuxa/ (n)
esquilo voador
  (zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę;

pole /ˈpɔlɛ/ (n)
campo, área
  (geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej;
campo
  część ziemi przeznaczona pod uprawę;
  (fizyka, fizyczny) obszar działania sił;
  miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym

pole bitwy /ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ/ (n)
campo de batalha
  miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie

pole elektryczne /ˈpɔlɛ ˌːlɛkˈtrɨʧ̑nɛ/ (n)
campo eléctrico
  (fizyka, fizyczny) pole fizyczne, stan przestrzeni, w której na ładunek elektryczny działa siła;

pole karne /pˈɔlɛ kˈarnɛ/ (n)
grande área
  (sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad

polecać /pɔˈlɛʦ̑aʨ̑/ (v)
recomendar
  przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle

polegać /pɔˈlɛɡaʨ̑/ (v)
confiar
  na kimś ufać komuś, być pewnym jego zachowania

polemika /pɔˈlɛ̃mʲika/ (n)
polémico
  dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji

poli- /pˈɔli/
poli-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś

poliamoria /ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja/ (n)
poliamor
  (socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;

poliandria /ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja/ (n)
poliandria
  forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami;

policja /pɔˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
polícia
  instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;

policja drogowa /pɔlˈitsja drɔɡˈɔva/ (n)
polícia de trânsito
  (administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant /pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt/ (n)
policial
  funkcjonariusz policji

policjantka /ˌpɔlʲiˈʦ̑ʲjãntka/ (n)
policial
  kobieta, która pracuje w policji

policyjny /ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
policial
  związany z policją

policzalny /pˌɔlitʃˈalnɨ/ (adj)
contável
  taki, który daje się policzyć

policzek /pɔˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
bochecha
  (anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

poliestezja /pˌɔliɛstˈɛzja/ (n)
poliestesia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie wrażliwości na bodźce dotykowe polegające na wielokrotnym odczuciu podrażnienia przez pojedynczy bodziec

polifagia /pˌɔlifˈaɡja/ (n)
polifagia
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nadmierne zwiększenie łaknienia, wzmożony apetyt;

polifenol /pˌɔlifˈɛnɔl/ (n)
polifenol
  (biochemia, biochemiczny) występujący w roślinach organiczny związek chemiczny wykazujący działanie przeciwutleniające i zmniejszające ryzyko wystąpienia chorób układu krwionośnego i raka;

poligamia /ˌpɔlʲiˈɡãmʲja/ (n)
poligamia
  (socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

poligamiczny /pˌɔliɡamˈitʃnɨ/ (adj)
polígamo
  (socjologia, socjologiczny) (zoologia, zoologiczny) dotyczący poligamii

poligamista /pˌɔliɡamˈista/ (n)
polígamo
  mężczyzna praktykujący poligamię

poliglota /ˌpɔlʲiˈɡlɔta/ (n)
poliglota
  osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami

poligon /pɔˈlʲiɡɔ̃n/ (n)
polígono
  wydzielony obszar służący do ćwiczeń wojskowych

poligynia /ˌpɔlʲiˈɡɨ̃ɲja/ (n)
poliginia
  forma poligamii, w której mężczyzna jest żonaty jednocześnie z dwiema lub więcej kobietami;

polimer /pɔlˈimɛr/ (n)
polímero
  (chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;

polineuropatia /pˌɔlinˌɛwrɔpˈatja/ (n)
polineuropatia
  (medycyna, medyczny) zespół objawów wynikłych z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych

polinezyjski /pˌɔlinɛzˈɨjski/ (adj)
polinésio
  (geografia, geograficzny) dotyczący Polinezji

poliptyk /pɔlˈiptɨk/ (n)
políptico
  (sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;

polis /ˈpɔlʲis/ (n)
pólis
  (historia, historyczny, historycznie) typ organizacji państwa w starożytnej Grecji, który obejmował ośrodek miejski wraz z przyległymi obszarami;

poliszynel /ˌpɔlʲiˈʃɨ̃nɛl/ (n)
polichinelo
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) typ komicznej postaci z francuskiego commedia dell'arte – z garbem, w charakterystycznej czarnej masce z haczykowatym nosem;

politechnika /ˌpɔlʲiˈtɛxʲɲika/ (n)
escola politécnica
  uczelnia wyższa o statusie uniwersyteckim i profilu technicznym;

politeistka /pˌɔlitɛˈistka/ (n)
polyteísta
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta wyznająca politeizm, wierząca w wielu bogów

politologia /ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja/ (n)
ciência política
  nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką;

politycznie /pˌɔlitˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
politicamente
  w sposób dotyczący polityki

polityczny /ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
político
  dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk /pɔˈlʲitɨk/ (n)
político
  osoba zajmująca się polityką

polityka /pɔˈlʲitɨka/ (n)
política
  całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
  system odgórnie wprowadzonych zasad

polka /ˈpɔlka/ (n)
polca
  (choreografia, choreograficzny) czeski taniec ludowy;

polo /ˈpɔlɔ/ (n)
pólo
  (sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;

polon /ˈpɔlɔ̃n/ (n)
polónio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polonez /pɔˈlɔ̃nɛs/ (n)
polonesa
  (choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta o polonez (1.1);

polowanie /ˌpɔlɔˈvãɲɛ/ (n)
caça
  (łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny

polować /pɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
caçar
  brać udział w polowaniu, tropić aby zabić

polski /ˈpɔlsʲci/ (adj)
polaco, polonês
  odnoszący się do Polski lub Polaków

polski /ˈpɔlsʲci/ (n)
polaco, polonês
  (językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polski owczarek podhalański /pˈɔlski ɔftʃˈarɛk pˌɔtxalˈaɲski/ (n)
pastor-de-tatra
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa należąca do grupy owczarków;

polskość /ˈpɔlskɔɕʨ̑/ (n)
polonidade
  cecha tego, co polskie; polski charakter czegoś

poltergeist /pˌɔltɛrɡˈɛist/ (n)
poltergeist
  niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu

polucja /pɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
polução
  (fizjologia, fizjologiczny) mimowolny wytrysk nasienia u mężczyzn podczas snu

polędwica /ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a/ (n)
lombo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z grzbietu zwierzęcia

pomagać /pɔ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
ajudar, socorrer
  ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcza /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
laranja
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce;

pomarańcza bergamota /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a ˌbɛrɡãˈmɔta/ (n)
bergamota
  (botanika, botaniczny) Citrus bergamia, gatunek rośliny z rodziny rutowatych, uprawianej głównie we Włoszech;

pomarańczowy /ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
laranja, alaranjado
  mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomiar /ˈpɔ̃mʲjar/ (n)
medida
  (metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomidor /pɔ̃ˈmʲidɔr/ (n)
tomateiro, tomate
  (botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych;
tomate, tomateiro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)

pomiędzy /pɔ̃ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ/ (preposition)
entre
  (zobacz) między

pomnik przyrody /ˈpɔ̃mʲɲik pʃɨˈrɔdɨ/ (n)
monumento natural
  okaz przyrody (drzewo, skała itp.) prawnie chroniony ze względu na jego walory przyrodnicze, estetyczne lub historyczne;

pomoc /ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
ajuda, socorro
  ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pompa /ˈpɔ̃mpa/ (n)
bomba
  (mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;
  (ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość

pomurnik /pɔ̃ˈmurʲɲik/ (n)
trepadeira-dos-muros
  (ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych;

pomysł /ˈpɔ̃mɨsw̥/ (n)
ideia
  myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomysłowy /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
engenhoso
  mający wiele pomysłów

pomyłka /pɔ̃ˈmɨwka/ (n)
erro
  błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu
engano
  połączenie telefoniczne nawiązane z niewłaściwym abonentem

pomyślność /pɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
ventura
  sprzyjający los, korzystny bieg wydarzeń

ponad /ˈpɔ̃nat/ (preposition)
mais de
  …tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
  …tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

ponadprzeciętny /pˌɔnatpʃɛtɕˈɛntnɨ/ (adj)
acima da média
  większy lub lepszy od przeciętnego

ponadto /pɔ̃ˈnatːɔ/ (particle)
além disso
  nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat

poncz /pˈɔntʃ/ (n)
ponche
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;

poniedziałek /ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk/ (n)
segunda-feira, segunda
  pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ /pɔ̃ˈɲɛvaʃ/ (conjunction)
porque, já que
  …wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

ponton /ˈpɔ̃ntɔ̃n/ (n)
barca
  (technologia, technika, techniczny) szczelna konstrukcja utrzymująca się na wodzie;
  (technologia, technika, techniczny) zatapialny zbiornik służący np. do wydobywania wraków;

ponury /pɔ̃ˈnurɨ/ (adj)
sombrio
  pełen smutku, przygnębienia

popcorn /pˈɔptsɔrn/ (n)
pipoca
  prażona kukurydza

popielniczka /ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
cinzeiro
  otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popiersie /pɔˈpʲjɛrʲɕɛ/ (n)
busto
  (sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popiół /ˈpɔpʲjuw/ (n)
cinza
  szary proch pozostający po spaleniu czegoś

popołudnie /ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ/ (n)
tarde
  okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawka /pɔprˈafka/ (n)
emenda
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego

poprawność polityczna /pɔˈpravnɔɕʨ̑ ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
correção política
  (socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;

poprawny /pɔˈpravnɨ/ (adj)
correto
  zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprzeczka /pɔˈpʃɛʧ̑ka/ (n)
travessão
  (sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce
  (sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki

poprzednik /pɔpʃˈɛdɲik/ (n)
antecessor
  ten, który zajmował się daną sprawą lub był w określonym miejscu poprzednio

poprzedzać /pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑/ (v)
anteceder
  być, poruszać się przed kimś, czymś

popularność /ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑/ (n)
popularidade
  bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

popularny /ˌpɔpuˈlarnɨ/ (adj)
popular
  taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu
  taki, który jest używany powszechnie, znany ogółowi społeczeństwa

populizm /pɔˈpulʲism̥/ (n)
populismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;

por /pɔr/ (n)
alho-porro
  (botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych;

pora /ˈpɔra/ (n)
horas
  pewien okres, czas trwania czegoś
  stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność

pora roku /ˈpɔra ˈrɔku/ (n)
estação
  okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

porażenie /pˌɔraʒˈɛɲʲɛ/ (n)
choque
  (medycyna, medyczny) zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe

porażka /pɔˈraʃka/ (n)
derrota
  przegrana bitwa

porcelana /ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna/ (n)
porcelana
  masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

porcja /ˈpɔrʦ̑ʲja/ (n)
parte
  określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

pornografia /ˌpɔrnɔˈɡrafʲja/ (n)
pornografia
  wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny /ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
pornográfico
  związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja /pˌɔrnɔkrˈatsja/ (n)
pornocracia
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

poronienie /ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
aborto espontâneo
  (medycyna, medyczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

poronić /pɔrˈɔɲitɕ/ (v)
malparir
  (medycyna, medyczny) urodzić przedwcześnie martwy płód

porost /ˈpɔrɔst/ (n)
líquen
  (przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;

porowatość /pˌɔrɔvˈatɔɕtɕ/ (n)
porosidade
  cecha tego, co jest porowate, co ma pory

port /pɔrt/ (n)
porto
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;
  (informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń;
  (potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)

portal /ˈpɔrtal/ (n)
portal
  (architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego;
  (informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (fantasy) (ezoteryka) bezpośrednie przejście do innego świata, rzeczywistości, wymiaru lub miejsca

portmonetka /pˌɔrtmɔnˈɛtka/ (n)
bolsa
  mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

porto /pˈɔrtɔ/ (n)
porto
  (spożywczy) wzmacniane wino portugalskie;

portowy /pɔrˈtɔvɨ/ (adj)
portuário
  związany z portem, dotyczący portu

portret /ˈpɔrtrɛt/ (n)
retrato
  dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób
  (przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

portret pamięciowy /ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
retrato falado
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;

portretować /ˌpɔrtrɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
retratar
  sporządzać portret (plastyczny lub literacki) osoby lub grupy osób

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (adj)
português
  odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (n)
português
  język urzędowy Portugalii;

portyk /pˈɔrtɨk/ (n)
pórtico
  (architektura, architektoniczny) przednia część budowli przed wejściem głównym, z rzędem kolumn;

porucznik /pɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
tenente
  (wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruszać /pɔˈruʃaʨ̑/ (v)
mexer
  wprawiać coś w ruch

poruszać się jak słoń w składzie porcelany /pɔˈruʃaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ/ (v)
comportar-se como un elefante numa loja de cristais
  zachowywać się w sposób niedelikatny, poruszać się niezgrabnie, niezręcznie, niszcząc delikatne rzeczy

poryw /pˈɔrɨf/ (n)
rabanada
  nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury

porywacz /pɔˈrɨvaʧ̑/ (n)
sequestrador
  człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś

porzeczka /pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
groselha
  (botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;

porządek /pɔˈʒɔ̃ndɛk/ (n)
ordem
  stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu
  kolejność czegoś

poród /ˈpɔrut/ (n)
parto
  (fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie /ˌpɔruvˈnãɲɛ/ (n)
comparação
  (rzeczownik odczasownikowy) od: porównać

porównawczy /pˌɔruvnˈaftʃɨ/ (adj)
comparativo
  opierający się na porównaniu

porównywalny /pˌɔruvnɨvˈalnɨ/ (adj)
comparável
  na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

porównywać /ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑/ (v)
comparar
  zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

poręba /pɔrˈɛmba/ (n)
clareira
  (leśnictwo) obszar lasu, na którym zostały wycięte drzewa

posag /ˈpɔsak/ (n)
dote
  rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

poseł /ˈpɔsɛw/ (n)
deputado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek Sejmu lub innego parlamentu;

posiadacz /pɔˈɕadaʧ̑/ (n)
proprietário
  ktoś, kto coś ma, posiada

posiadanie /ˌpɔɕaˈdãɲɛ/ (n)
posse
  (rzeczownik odczasownikowy) od: posiadać

posiadać /pɔˈɕadaʨ̑/ (v)
ter, possuir
  (książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości

posiadłość /pɔˈɕadwɔɕʨ̑/ (n)
fazenda
  teren i zabudowania należące do kogoś

posiłek /pɔˈɕiwɛk/ (n)
refeição
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

posrebrzać /pɔˈsrɛbʒaʨ̑/ (v)
argentar
  pokrywać coś warstwą srebra

postać /ˈpɔstaʨ̑/ (n)
personagem
  bohater utworu literackiego, filmu

postprodukcja /pˌɔstprɔdˈuktsja/ (n)
pós-produção
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

postulować /ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑/ (v)
postular
  proponować lub domagać się czegoś

postęp /ˈpɔstɛ̃mp/ (n)
progresso
  rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowanie /ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ/ (n)
processo
  określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

posyłać /pɔsˈɨwatɕ/ (v)
enviar
  polecać komuś udanie się gdzieś dla załatwienia czegoś
  przekazywać za pośrednictwem

posłuszeństwo /pˌɔswuʃˈɛɲstfɔ/ (n)
obediência
  postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłusznie /pɔswˈuʃɲʲɛ/ (adv)
obedientemente
  w sposób posłuszny

posłuszny /pɔˈswuʃnɨ/ (adj)
obediente
  spełniający bez protestu polecenia

pot /pɔt/ (n)
suor
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potajemny /ˌpɔtaˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
segredo
  trzymany bądź wykonywany w tajemnicy

potamologia /ˌpɔtãmɔˈlɔɟja/ (n)
potamologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o rzekach, strumieniach i potokach;

potas /ˈpɔtas/ (n)
potássio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potaż /ˈpɔtaʃ/ (n)
potassa
  (chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3);

potem /ˈpɔtɛ̃m/ (adv)
então
  później, w chwili następnej

potencjalnie /pˌɔtɛntsjˈalɲʲɛ/ (adv)
potencialmente
  w sposób potencjalny, mogąc wystąpić lub pojawić się w określonych warunkach

potencjalny /ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
potencial
  możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

potomek /pɔˈtɔ̃mɛk/ (n)
filha
  (książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

potomstwo /pɔˈtɔ̃mstfɔ/ (n)
descendência
  (książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (n)
necessidade
  cel jakiegoś działania
  uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (v)
necessidade
  tylko jako orzecznik wymagać czegoś, potrzebować czegoś

potrzeba jest matką wynalazków /pɔˈṭʃɛba ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˌvɨ̃naˈlaskuf/ (proverb)
a necessidade aguça o engenho
  to sytuacja skłania do wprowadzania innowacji i ułatwiania sobie życia

potrzebny /pɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
necessário
  taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebować /ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑/ (v)
precisar, necessitar
  mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potwierdzenie /ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
confirmação
  pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

potwór /ˈpɔtfur/ (n)
monstro
  straszny stwór

potylica /ˌpɔtɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
occipital
  (anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;

potyliczny /pˌɔtɨlˈitʃnɨ/ (adj)
occipital
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący potylicy

potęga /pɔˈtɛ̃ŋɡa/ (n)
potencia
  (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania;
  coś potężnego
potência
  przeważająca siła i skuteczność

poufny /pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ/ (adj)
confidencial
  tajny, powierzony w sekrecie

powaga /pɔˈvaɡa/ (n)
gravidade
  zrównoważony, opanowany sposób bycia, nieuleganie emocjom

poważnie /pɔˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
a sério
  w sposób poważny

poważny /pɔˈvaʒnɨ/ (adj)
sério
  budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
  o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
  mający uznanie u innych osób
  odpowiedzialny, godny zaufania

powiedzenie /ˌpɔvʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
ditado
  przysłowie, maksyma, popularne zdanie

powieka /pɔˈvʲjɛka/ (n)
pálpebra
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzchnia /pɔˈvʲjɛʃxʲɲa/ /pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ/ (n)
superfície
  zewnętrzna strona
  określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
  wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy

powierzchniowy /pˌɔvʲɛʃxɲʲˈɔvɨ/ (adj)
superficial
  pojawiający się/występujący na powierzchni

powierzchownie /ˌpɔvʲjɛʃˈxɔvʲɲɛ/ (adv)
superficialmente
  w sposób powierzchowny

powierzchowny /pˌɔvʲɛʃxˈɔvnɨ/ (adj)
superficial
  taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy

powieszenie /ˌpɔvʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
enforcamento
  jeden ze sposobów wykonywania kary śmierci;

powietrze /pɔˈvʲjɛṭʃɛ/ (n)
ar
  mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;

powieścidło /pˌɔvʲɛɕtɕˈidwɔ/ (n)
livreco
  (zgrubienie) (pogardliwie) płytka powieść, bez wartości artystycznej

powieściopisarka /pɔˈvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔpʲiˈsarka/ (n)
novelista
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze powieści

powieść /ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
romance
  (literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powinien /pɔˈvʲĩɲɛ̃n/ (modal)
dever
  musieć
  wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił
  wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

powodzenia /ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
boa sorte
  wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powojenny /pˌɔvɔjˈɛnnɨ/ (adj)
pós-bélico
  taki, który dzieje się po wojnie

powolność /pɔvˈɔlnɔɕtɕ/ (n)
lentidão
  cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

powrót /ˈpɔvrut/ (n)
regresso
  ponowne przybycie do tego samego miejsca

powstanie /pɔˈfstãɲɛ/ (n)
levante
  zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstanie warszawskie /pɔˈfstãɲɛ varˈʃafsʲcɛ/ (n)
Revolta de Varsóvia
  (historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;

powstrzymywać /ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
impedir
  pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś

powszechnie /pɔˈfʃɛxʲɲɛ/ (adv)
geralmente
  w sposób powszechny

powtarzać /pɔˈftaʒaʨ̑/ (v)
repetir
  mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powyżej /pɔˈvɨʒɛj/ (preposition)
acima
  znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś

powód /ˈpɔvut/ (n)
motivo
  coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego

powódź /ˈpɔvuʨ̑/ (n)
inundação
  (meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;

powój /ˈpɔvuj/ (n)
convólvulo
  (botanika, botaniczny) Convolvulus, liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych;

powściągliwy /pˌɔfɕtɕɔŋɡlˈivɨ/ (adj)
reservado
  potrafiący zachować opanowanie, mający umiar

pozamałżeński /ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
extraconjugal
  odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania

pozaziemski /pˌɔzaʑˈɛmski/ (adj)
extraterrestre, extraterreno
  pochodzący spoza Ziemi

pozdrawiać /pɔˈzdravʲjäʨ̑/ (v)
saudar
  witać

pozdrowienie /ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
saudação
  słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

poziom /ˈpɔʑɔ̃m/ (n)
fase
  etap gry komputerowej
  stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju
  wartość jakiejś mierzalnej wielkości
nível
  położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
  stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy

poziom morza /ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa/ (n)
nível do mar
  (geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości;

poziomo /pɔʑˈɔmɔ/ (adv)
horizontalmente
  równolegle do podłoża

poziomy /pɔˈʑɔ̃mɨ/ (adj)
horizontal
  prostopadły do kierunku siły grawitacji

poznać /ˈpɔznaʨ̑/ (v)
conhecer
  zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie
  nawiązać znajomość z kimś

pozornie /pɔzˈɔrɲʲɛ/ (adv)
aparentemente
  sprawiając wrażenie prawdziwego

pozorny /pɔˈzɔrnɨ/ (adj)
aparente
  nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego

pozwalać /pɔˈzvalaʨ̑/ (v)
permitir
  zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozycja /pɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
posição
  konkretne ułożenie ludzkiego ciała
  położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów
  (ekonomia, ekonomiczny) stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych
  (sport, sportowy) miejsce zawodnika
  miejsce w jakimś spisie
  o urządzeniu: odpowiednie ustawienie działania, tryb działania

pozytywnie /pˌɔzɨtˈɨvɲʲɛ/ (adv)
positivamente
  w sposób pozytywny

pozłacać /pɔzwˈatsatɕ/ (v)
dourar
  pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor

połowa /pɔˈwɔva/ (n)
metade
  jedna z dwóch równych części całości

położenie /ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
localização
  miejsce znajdowania się czegoś

położnica /pˌɔwɔʒɲˈitsa/ (n)
parturiente
  kobieta w okresie połogu

położnictwo /pˌɔwɔʒɲˈitstfɔ/ (n)
obstetrícia
  (medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu

położniczy /pˌɔwɔʒɲˈitʃɨ/ (adj)
obstetríco
  (medycyna, medyczny) związany z położnictwem, dotyczący położnictwa

południe /pɔˈwudʲɲɛ/ (n)
sul
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
meio-dia
  chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;

południk /pɔˈwudʲɲik/ (n)
meridiano
  (geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południowiec /pˌɔwudɲʲˈɔvʲɛts/ (n)
sulista
  osoba z południa, z krajów na południu

południowo-wschodni /ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
ao sudeste
  będący na południowym wschodzie

południowo-zachodni /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
ao sudoeste
  będący na południowym zachodzie

południowoafrykański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
sul-africano
  odnoszący się do Republiki Południowej Afryki

południowoamerykański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
sul-americano
  dotyczący Ameryki Południowej

południowokoreański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
sul-coreano
  odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowy /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (adj)
austral
  (geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)

południowy wschód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut/ (n)
sudeste
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut/ (n)
sudoeste
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać /pɔwˈɨkatɕ/ (v)
engolir
  przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

pończocha /pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa/ (n)
meia
  obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pościg /pˈɔɕtɕik/ (n)
perseguição
  (przenośnie, przenośnia) przesadne staranie się, by coś zdobyć
  ściganie kogo lub czego

pościć /ˈpɔɕʨ̑iʨ̑/ (v)
jejuar
  przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek /pɔˈɕladɛk/ (n)
nádega
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

pośmiertny /pɔɕmʲˈɛrtnɨ/ (adj)
póstumo
  zrobiony po czyjejś śmierci; zachodzący po śmierci

pośpiech /ˈpɔɕpʲjɛx/ (n)
pressa
  spieszenie się, robienie czegoś szybko

pośredni /pɔˈɕrɛdʲɲi/ (adj)
indireto
  nie odnoszący się do czegoś wprost; nie dotyczący czegoś bezpośrednio

pośrednik /pɔɕrˈɛdɲik/ (n)
intermediário
  osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami

pośrednio /pɔɕrˈɛdɲʲɔ/ (adv)
indiretamente
  w sposób pośredni

poświęcać /pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
dedicar
  oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie

poświęcenie /ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
devoção
  skierowanie na coś uwagi, wyrażenie zainteresowania czymś

pożar /ˈpɔʒar/ (n)
incêndio
  niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożyczać /pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑/ (v)
pedir emprestado
  brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą
emprestar
  dawać coś komuś na pewien czas

pożyczka /pɔˈʒɨʧ̑ka/ (n)
empréstimo
  danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożyteczny idiota /ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ iˈdʲjɔta/ (n)
idiota útil
  ktoś nieświadomie manipulowany, przyczyniający się do sprawy;

pożywienie /ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
alimento
  jedzenie, pokarm, strawa

pożywny /pɔˈʒɨvnɨ/ (adj)
nutridor
  posilny, wzmacniający, sycący

pożądanie /ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ/ (n)
desejo
  pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

pożądać /pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑/ (v)
desejar
  bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć
  czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie

prababka /praˈbapka/ (n)
bisavó
  matka dziadka lub babki

praca /ˈpraʦ̑a/ (n)
trabalho
  miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
  artykuł, tekst lub dzieło plastyczne
trabalho, emprego
  wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;
  (fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;

praca domowa /ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva/ (n)
lição de casa
  (szkolnictwo, szkolny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

pracodawca /ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a/ (n)
empregador
  osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracoholik /ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲik/ (n)
workaholic
  osoba cierpiąca na pracoholizm, uzależniona od wykonywanej pracy

pracować /praˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
trabalhar
  wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

praczka /ˈpraʧ̑ka/ (n)
lavadeira
  kobieta zawodowo piorąca

pradziadek /praˈʥ̑adɛk/ (n)
bisavô
  ojciec dziadka lub babci

pragmatyczny /prˌaɡmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
pragmático
  oparty na przyczynowych związkach wydarzeń
  wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść

pragnienie /praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
sede
  (fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;

praindoeuropejski /ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
proto-indo-europeu
  (językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej

prairial /prˈɛrjal/ (n)
pradial
  nazwa dziewiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

prajęzyk /prajˈɛ̃zɨk/ (n)
protolíngua
  język, z którego wywodzą się inne języki;

praktycznie /praktˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
praticamente
  blisko stanu rzeczywistego

praktyczny /prakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
prático
  związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce

praktyka /ˈpraktɨka/ (n)
prática
  świadoma i celowa działalność ludzka
  doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej
  okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie
  wykonywanie zawodu

pralka /ˈpralka/ (n)
máquina de lavar, máquina de lavar roupa
  (technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia /ˈpralʲɲa/ (n)
lavanderia, lavandaria
  miejsce, w którym pierze się odzież

pranie /ˈprãɲɛ/ (n)
lavanderia
  czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;
lavada
  porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych

prapradziad /praˈpraʥ̑at/ (n)
trisavô
  ojciec pradziada
  ojciec prababci

prasa /ˈprasa/ (n)
prensa
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji;
  ogół czasopism

prasowanie /ˌprasɔˈvãɲɛ/ (n)
passagem a ferro
  wygładzanie ubrania za pomocą żelazka

prasować /praˈsɔvaʨ̑/ (v)
passar, passar a ferro
  wygładzać ubranie za pomocą żelazka

prasłowiański /prˌaswɔvʲˈaɲski/ (n)
protoeslavo
  martwy język, od którego wywodzą się wszystkie obecne języki słowiańskie;

prawa człowieka /ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka/ (n)
direitos humanos
  niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawa kobiet /prˈava kˈɔbjɛt/ (n)
direitos da mulher
  uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach;

prawa zwierząt /ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt/ (n)
direitos dos animais, direitos animais
  idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda /ˈpravda/ (n)
verdade
  treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo /ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
probabilidade
  (matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1);
  szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie /ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ/ (adv)
provavelmente
  przypuszczalnie, być może

prawdopodobny /ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ/ (adj)
provável
  przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwy /pravʲˈʥ̑ivɨ/ (adj)
verdadeiro
  rzeczywisty

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie /pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ/ (proverb)
amigo na necessidade é amigo de verdade
  szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawica /praˈvʲiʦ̑a/ (n)
direita
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej
  (książkowy) prawa dłoń, prawa ręka

prawidło /praˈvʲidwɔ/ (n)
régua
  (przestarzałe, przestarzały) zasada, przepis, norma zapewniająca prawidłowość czegoś

prawie /ˈpravʲjɛ/ (particle)
quase
  …informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawnik /ˈpravʲɲik/ (n)
jurista
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba posiadająca wykształcenie prawnicze

prawnuczka /praˈvnuʧ̑ka/ (n)
bisneta
  córka wnuka lub wnuczki

prawnuk /ˈpravnuk/ (n)
bisneto
  syn wnuczki lub wnuka

prawny /ˈpravnɨ/ (adj)
legal
  taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny

prawo /ˈpravɔ/ (adv)
direito
  prawa strona

prawo /ˈpravɔ/ (n)
direito
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś;
direito, lei
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;

prawo jazdy /ˈpravɔ ˈjazdɨ/ (n)
carta de condução, carta de motorista
  (motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo międzynarodowe /ˈpravɔ ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɛ/ (n)
direito internacional
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;

prawoznawstwo /prˌavɔznˈafstfɔ/ (n)
jurisprudência
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie

prawość /ˈpravɔɕʨ̑/ (n)
retidão
  cecha tego, kto jest prawy

prawy /ˈpravɨ/ (adj)
direito
  znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce

prawybory /prˌavɨbˈɔrɨ/ (n)
eleição primária
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu

praxis /ˈpraksʲis/ (n)
práxis
  (filozofia, filozoficzny) rzeczywiste działanie i faktyczny stan rzeczy w opozycji do postulatów i teorii

prazeodym /ˌprazɛˈɔdɨ̃m/ (n)
praseodímio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prałat /ˈprawat/ (n)
prelado
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższy dostojnik w Kościele katolickim;

precel /prˈɛtsɛl/ (n)
pretzel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;

preeklampsja /prˌɛɛklˈampsja/ (n)
pré-eclampsia
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu

preferować /ˌprɛfɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
preferir
  dawać komuś/czemuś pierwszeństwo, preferencje

prefiks /ˈprɛfʲiks/ (n)
prefixo
  (językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoria /ˌprɛxʲiˈstɔrʲja/ (n)
pré-história
  okres dziejów od pojawienia się człowieka do powstania pisma;

prehistoryczny /prˌɛçistɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
pré-histórico
  związany z prehistorią

prekognicja /ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
precognição
  zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;

prekursor /prɛˈkursɔr/ (n)
precursor
  osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.

premier /ˈprɛ̃mʲjɛr/ (n)
primeiro ministro
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera /prɛ̃ˈmʲjɛra/ (n)
estreia
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenatalny /prˌɛnatˈalnɨ/ (adj)
pré-natal
  (medycyna, medyczny) związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego

prenumerata /ˌprɛ̃nũmɛˈrata/ (n)
assinatura
  przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

preparat /prɛˈparat/ (n)
preparação
  substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania

preskryptywizm /prˌɛskrɨptˈɨvizm/ (n)
normativismo, prescritivismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) dążność do nakreślania norm lub zaleceń językowych z zamiarem wywarcia wpływu na użytkowników języka, aby trzymali się proponowanych środków;

prestidigitator /prˌɛstʲidʲˌiɡʲitˈatɔr/ (n)
prestidigitador
  człowiek pokazujący sztuczki oparte głównie na zręczności i robiące wrażenie magicznych

prestiż /ˈprɛstʲiʃ/ (n)
prestígio
  znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu

pretor /ˈprɛtɔr/ (n)
pretor
  (starożytność) jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie;

prezbiteriański /prˌɛzbʲitɛrjˈaɲski/ (adj)
presbiteriano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z prezbiterianizmem, prezbiterianami

prezbiterium /ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm/ (n)
presbitério
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;

prezent /ˈprɛzɛ̃nt/ (n)
presente
  rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezentacja /ˌprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
apresentação
  wystawienie czegoś na pewnym forum
  zestaw slajdów

prezerwatywa /ˌprɛzɛrvaˈtɨva/ (n)
camisinha, preservativo
  (seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezes /ˈprɛzɛs/ (n)
presidente
  osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu

prezydent /ˈprɛzɨdɛ̃nt/ (n)
presidente
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prezydentura /ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura/ (n)
presidência
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bycie prezydentem
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem

prima aprilis /ˈprʲĩma ːˈprʲilʲis/ (n)
Dia da mentira
  dzień żartów obchodzony pierwszego kwietnia w wielu krajach, w tym w Polsce;

primadonna /prˌimadˈɔnna/ (n)
prima-dona
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pierwsza, najlepsza śpiewaczka operowa

primogenitura /ˌprʲĩmɔɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
primogenitura
  dziedziczenie przez najstarszego w rodzie;

priorytet /prʲjɔˈrɨtɛt/ (n)
prioridade
  pierwszeństwo przysługujące czemuś

pro-choice /prˈɔxɔˈitsɛ/ (n)
pró-escolha
  ogół ruchów społecznych i organizacji, które opowiadają się za legalizacją aborcji;

probiotyk /prɔˈbʲjɔtɨk/ (n)
probiótico
  podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej

problem /ˈprɔblɛ̃m/ (n)
problema
  coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

proboszcz /ˈprɔbɔʃʧ̑/ (n)
pároco
  (kościelny) ksiądz zarządzający parafią;

probówka /prɔbˈufka/ (n)
tubo de ensaio
  (chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;

proca /ˈprɔʦ̑a/ (n)
funda
  broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procedura /ˌprɔʦ̑ɛˈdura/ (n)
procedimento
  (informatyka, informatyczny) wydzielona część programu;
  określone reguły postępowania w jakiejś sprawie

procent /ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (numeralFraction)
por cento
  (matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces /ˈprɔʦ̑ɛs/ (n)
processo
  (informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie
  uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie

procesor /prɔˈʦ̑ɛsɔr/ (n)
processador
  (informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

proch strzelniczy /ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
pólvora
  materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej;

producent /prɔˈduʦ̑ɛ̃nt/ (n)
produtor
  (biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu
  osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży

produkcja /prɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
manufatura
  uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkt /ˈprɔdukt/ (n)
produto
  (chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej
  (matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego;
  rezultat pracy twórczej
  rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa
  w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;
  (lekceważąco, lekceważący) o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu

profesjonalny /prˌɔfɛsjɔnˈalnɨ/ (adj)
profissional
  uprawiający swój zawód jak należy
  uprawiany dobrze jako zawód, wykonywany znakomicie, na wysokim poziomie

profesor /prɔˈfɛsɔr/ (n)
professor
  (edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych;
professor, professora
  (edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;

profilaktyczny /prˌɔfilaktˈɨtʃnɨ/ (adj)
profiláctico
  (medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom

profilaktyka przedekspozycyjna /prˌɔfilˈaktɨkˌa pʃˌɛdɛkspˌɔzɨtsˈɨjna/ (n)
profilaxia pré-exposição
  (medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS

prognoza /prɔˈɡnɔza/ (n)
prognose
  przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

prognoza pogody /prɔɡnˈɔza pɔɡˈɔdɨ/ (n)
boletim meteorológico
  przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie

program /ˈprɔɡrãm/ (n)
programa
  (informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
  plan działań

program telewizyjny /prˈɔɡram tˌɛlɛvizˈɨjnɨ/ (n)
programa de televisão
  (telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;

programista /ˌprɔɡrãˈmʲista/ (n)
programador
  (informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

programowalny /prˌɔɡramɔvˈalnɨ/ (adj)
programável
  taki, który można zaprogramować

programowanie /ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
programação
  (informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;
  (rzeczownik odczasownikowy) od: programować

programować /ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑/ (v)
programar
  (informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

projekcja /prɔˈjɛkʦ̑ʲja/ (n)
projeção
  (psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;

projekt /ˈprɔjɛkt/ (n)
projeto
  (zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu

prokariont /prɔkˈarjɔnt/ (n)
procarionte
  (biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa prokariontów
  (biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych

prokrastynacja /prˌɔkrastɨnˈatsja/ (n)
procrastinação
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;

prokreacja /prˌɔkrɛˈatsja/ (n)
reprodução
  (biologia, biologiczny) płodzenie i rodzenie potomstwa

proktolog /prɔˈktɔlɔk/ (n)
proctóloga
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób jelita grubego i odbytnicy

prokurator /ˌprɔkuˈratɔr/ (n)
promotor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

proletariat /ˌprɔlɛˈtarʲjat/ (n)
proletariado
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;
  (socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna
  (socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją

proletariusz /ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ/ (n)
proletário
  (historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;

proliferacja /ˌprɔlʲifɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
proliferação
  rozrost, szerzenie się

prolog /ˈprɔlɔk/ (n)
prólogo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;

prom /prɔ̃m/ (n)
balsa
  statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promet /ˈprɔ̃mɛt/ (n)
promécio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promienica /prˌɔmjɛɲˈitsa/ (n)
actinomicose
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt;

promienie zmierzchu /prɔmjˈɛɲʲɛ zmʲˈɛʃxu/ (n)
raios anticrepusculares
  (meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na pojawieniu się promienistych pasów światła na chmurach tuż po zachodzie słońca, które zbiegają się po przeciwnej stronie horyzontu

promieniowanie /ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ/ (n)
radiação
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;

promień /ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
raio
  (matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;

propaganda /ˌprɔpaˈɡãnda/ (n)
propaganda
  działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propan /ˈprɔpãn/ (n)
propano
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;

proponować /ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
propor
  zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

proporcjonalny /prˌɔpɔrtsjɔnˈalnɨ/ (adj)
proporcional
  mający lub wyrażający określony stosunek do jakiejś wielkości

propozycja /ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
proposta
  coś, co się komuś proponuje

propriocepcja /ˌprɔprʲjɔˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
propriocepção
  (fizjologia, fizjologiczny) zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała

prorok /ˈprɔrɔk/ (n)
profeta
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prorokini /ˌprɔrɔˈcĩɲi/ (n)
profetisa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości

prorokować /ˌprɔrɔˈkɔvaʨ̑/ (v)
profetizar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić proroctwa

prosić /ˈprɔɕiʨ̑/ (v)
pedir
  zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

proso /ˈprɔsɔ/ (n)
milhete
  (botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa;

prosta /ˈprɔsta/ (n)
reta
  (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostaczek /prɔstˈatʃɛk/ (n)
simples
  (literacko) ktoś niewykształcony, ubogi

prostata /prɔˈstata/ (n)
próstata
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia

prostatektomia /prˌɔstatɛktˈɔmja/ (n)
prostatectomia
  (medycyna, medyczny) wycięcie gruczołu krokowego

prostoduszny /prˌɔstɔdˈuʃnɨ/ (adj)
cândido
  odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; (także, też): świadczący o takich cechach

prostokąt /prɔˈstɔkɔ̃nt/ (n)
retângulo
  (geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny /ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
retangular
  mający kształt prostokąta

prostopadłościan /ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn/ (n)
paralelepípedo retangular
  (geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami;

prostopadły /ˌprɔstɔˈpadwɨ/ (adj)
perpendicular
  tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty

prosty /ˈprɔstɨ/ (adj)
direto
  niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku
simples
  łatwy, o niewielkiej trudności
  niewykształcony; zwykły
  nieskomplikowany, o niewielkiej złożoności
  równy

prostytucja /ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
prostituição
  proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka /ˌprɔstɨˈtutka/ (n)
prostituta
  (książkowy) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne

proszek /ˈprɔʃɛk/ (n)
pó
  substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek

proszek do pieczenia /prˈɔʃɛɡ dɔ pʲɛtʃˈɛɲʲa/ (n)
fermento em pó
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszę /ˈprɔʃɛ/
por favor
  zwrot używany zamiast trybu rozkazującego

protaktyn /prɔˈtaktɨ̃n/ (n)
protactínio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protekcjonistyczny /prˌɔtɛktsjˌɔɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
protecionista
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z protekcjonizmem; realizujący politykę protekcjonizmu

protekcjonizm /ˌprɔtɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
protecionismo
  (ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;

protektorat /prˌɔtɛktˈɔrat/ (n)
protetorado
  forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);

protel /prˈɔtɛl/ (n)
lobo-da-terra
  (zoologia, zoologiczny) Proteles cristata, drapieżnik lądowy;

protest /ˈprɔtɛst/ (n)
protesto
  demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś

protestantyzm /ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥/ (n)
protestantismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;

proton /ˈprɔtɔ̃n/ (n)
próton
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

prototyp /prɔˈtɔtɨp/ (n)
protótipo
  (technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;

prowadzenie /ˌprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
condução
  (rzeczownik odczasownikowy) od: prowadzić

prowadzić /prɔˈvaʥ̑iʨ̑/ (v)
conduzir, levar
  być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
  kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)
  (sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu

prowansalski /ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci/ (n)
provençal
  jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;

prowincja /prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja/ (n)
província
  (administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;

prowitamina /ˌprɔvʲitãˈmʲĩna/ (n)
provitamina
  (biochemia, biochemiczny) związek chemiczny, który przekształca się w organizmie w witaminę w wyniku reakcji chemicznych;

prowokacja /ˌprɔvɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
provocação
  podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania
  podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody

prozaiczny /prˌɔzaˈitʃnɨ/ (adj)
prosaico
  zwyczajny, niewyszukany, mało interesujący

prozaik /prɔzˈaik/ (n)
prosador
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele

prozodia /prɔˈzɔdʲja/ (n)
prosódia
  (językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi

prozopagnozja /ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja/ (n)
prosopagnosia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy;

prośba /ˈprɔʑba/ (n)
favor
  uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia

prymatologia /ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
primatologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;

prymitywny /ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ/ (adj)
primitiva
  (pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury
  mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę

prysznic /ˈprɨʃʲɲiʦ̑/ (n)
chuveiro, ducha
  aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatność /prɨvˈatnɔɕtɕ/ (n)
intimidade
  życie, sprawy prywatne, osobiste, prawo do życia intymnego, chronionego przed ingerencją obcych;

prywatny /prɨˈvatnɨ/ (adj)
privado
  (informatyka, informatyczny) o dostępie ograniczonym do metod z tej samej klasy
  nie dla każdego dostępny
  niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie)
  niereprezentujący żadnej instytucji
  będący czyjąś osobistą własnością
  dotyczący czyichś osobistych spraw
  wynajęty do osobistego użytku

prywatywny /prˌɨvatˈɨvnɨ/ (adj)
privativo
  (filozofia, filozoficzny) posiadający zdolność pozbawiania, powodowania braku

prywatyzacja /ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
privatização
  (ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;

przaśny /ˈpʃaɕnɨ/ (adj)
asmo
  taki, który nie uległ fermentacji, niekwaśny

przebaczenie /ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
perdão
  odpuszczenie czyichś win

przebiśnieg /pʃɛˈbʲiɕɲɛk/ (n)
galanto
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebój /pʃˈɛbuj/ (n)
hit
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przechodni /pʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
transitivo
  (gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przechodzień /pʃɛˈxɔʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
transeunte
  osoba idąca ulicą lub chodnikiem

przeciek /ˈpʃɛʨ̑ɛk/ (n)
vazamento
  (przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej
  wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność

przecinek /pʃɛˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
vírgula
  znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;

przeciwciało /ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ/ (n)
anticorpo
  (medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwgorączkowy /ˌpʃɛʨ̑ivɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
antifebril
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce

przeciwgrzybiczy /ˌpʃɛʨ̑ivɡʒɨˈbʲiʧ̑ɨ/ (adj)
antifúngico, fungicida
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę

przeciwhistaminowy /pʃˌɛtɕifçˌistaminˈɔvɨ/ (adj)
anti-histamínico
  (medycyna, medyczny) hamujący przedostawanie się histaminy z krwi do tkanek

przeciwieństwo /ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
antónimo
  odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwnik /pʃɛˈʨ̑ivʲɲik/ (n)
adversário
  (wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
  ten, kto jest czemuś przeciwny

przeciwny /pʃɛˈʨ̑ivnɨ/ (adj)
oposto
  (matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie;
  o sprzecznych z kimś celach
  znajdujący się naprzeciw czegoś

przeciwpasożytniczy /ˌpʃɛʨ̑ifpasɔʒɨtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
antiparasitário
  o działaniu skierowanym przeciwko powstawaniu i rozwojowi pasożytów

przeciwprostokątna /pʃˌɛtɕifprˌɔstɔkˈɔntna/ (n)
hipotenusa
  (matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwpsychotyczny /pʃˌɛtɕifpsˌɨxɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
antipsicótico
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) w leczeniu zaburzeń psychicznych, psychoz: mający działanie silnie uspokajające poprzez hamowanie aktywności komórek nerwowych gdy w przebiegu choroby występują urojenia, omamy, zaburzenia aktywności / uczuciowości / świadomości

przeciwutleniacz /ˌpʃɛʨ̑ivuˈtlɛ̃ɲaʧ̑/ (n)
antioxidante
  związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki

przeciwwaga /pʃˌɛtɕivvˈaɡa/ (n)
contrapeso
  (technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;

przeciętny /pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ/ (adj)
equilibrado
  (matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;
  (potocznie, potoczny) banalny, nieskomplikowany, prosty
  (statystyka, statystyczny) reprezentatywny, typowy
  niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną

przed /pʃɛt/ (preposition)
antes de, na frente de
  …określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
  …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca określonego w (1.1)
antes de, diante de
  …służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przedawkowanie /pʃˌɛdafkɔvˈaɲʲɛ/ (n)
dose excessiva
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przedawkować

przeddzień /ˈpʃɛdʲʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
véspera
  (książkowy) dzień poprzedni, dzień poprzedzający

przede wszystkim /ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm/ (adv)
acima de tudo
  o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze

przedmałżeński /ˌpʃɛdmawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
premarital
  następujący (zawierany, odbywany, wykonywany) przed zawarciem małżeństwa

przedmiesiączkowy /ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
pré-menstrual
  występujący przed miesiączką, menstruacją

przedmieście /pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ/ (n)
periferia
  (urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot /ˈpʃɛdmʲjɔt/ (n)
matéria, disciplina
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania

przedmowa /pʃɛdmˈɔva/ (n)
prefácio
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu

przedostatni /ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi/ (adj)
penúltimo
  będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedpokój /pʃɛtˈpɔkuj/ (n)
antecâmara
  pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń

przedpotopowy /ˌpʃɛtpɔtɔˈpɔvɨ/ (adj)
antediluviano
  (potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki

przedramię /pʃɛdˈrãmʲjɛ/ (n)
antebraço
  (anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedsionek /pʃɛtɕˈɔnɛk/ (n)
aurícula
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory
vestíbulo
  (anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego, w obrębie błędnika
  (architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku

przedsiębiorca /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a/ (n)
empreendedor
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczość /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
empreendedorismo
  nauka lub sztuka podejmowania ryzyka i innowacyjności w budowaniu biznesu
  zespół cech człowieka stanowiących o chęci i powodzeniu w załatwianiu różnych spraw (bycie przedsiębiorczym)
iniciativa
  ogół przedsiębiorców i przedsiębiorstw

przedsiębiorczy /pʃˌɛtɕɛmbjˈɔrtʃɨ/ (adj)
empreendedor
  zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

przedsiębiorstwo /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ/ (n)
empresa
  samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsięwzięcie /ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
empreendimento
  zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedstawiać /pʃɛtˈstavʲjäʨ̑/ (v)
oferecer
  podać co do wiadomości, dać do obejrzenia, do wglądu
apresentar
  zapoznać kogoś z kimś, zaprezentować komuś kogoś

przedszkole /pʃɛṭˈʃkɔlɛ/ (n)
jardim de infância
  (szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedwczesny /pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
prematuro, precoce
  pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwcześnie /pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
prematuramente
  zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem

przedwczoraj /pʃɛtˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
anteontem
  dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przedział /ˈpʃɛʥ̑aw/ (n)
compartimento
  (kolejnictwo) jedno z pomieszczeń dla pasażerów, na które podzielony jest wagon;

przegroda nosowa /pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva/ (n)
septo nasal
  (anatomia, anatomiczny) przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części;

przejęzyczenie /ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
lapso
  rodzaj błędu popełnionego w wypowiedzi przez człowieka (a nie przez maszynę) w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;

przejście dla pieszych /pʃˈɛjɕtɕɛ dla pʲˈɛʃɨx/ (n)
passadeira, passagem de peões
  miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przejście podziemne /pʃˈɛjɕtɕɛ pɔdʑˈɛmnɛ/ (n)
passagem subterrânea
  budowla zapewniająca możliwość przejścia pod szlakiem komunikacyjnym;

przekaźnik /pʃɛˈkaʑɲik/ (n)
relé
  (elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;

przekleństwo /pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ/ (n)
obscenidade
  klątwa, życzenie komuś źle
  wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś

przekomarzać się /ˌpʃɛkɔ̃ˈmaʒaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
bulir
  żartując, spierać się z kimś

przekonanie /ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ/ (n)
convicção
  czyjeś przeświadczenie o prawdziwości jakiejś opinii

przekonywać /ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑/ (v)
convencer
  zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności

przekroczenie prędkości /pʃˌɛkrɔtʃˈɛɲʲɛ prɛntkˈɔɕtɕi/ (n)
excesso de velocidade
  (motoryzacja) poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona

przekroczyć Rubikon /pʃɛˈkrɔʧ̑ɨʨ̑ ruˈbʲikɔ̃n/ (v)
atravessar o Rubicão
  zrobić decydujący krok; przekroczyć granicę, za którą decyzja jest nieodwołalna

przekształcać /pʃɛˈkʃtawʦ̑aʨ̑/ (v)
modificar, mudar
  zmieniać coś w coś innego, nadawać czemuś inną formę

przekąska /pʃɛˈkɔ̃w̃ska/ (n)
comidinha
  niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

przelewać /pʃɛˈlɛvaʨ̑/ (v)
transferir
  (bankowość, bankowy) dokonywać przelewu, umieszczać pieniądze na koncie

przeludnienie /ˌpʃɛludʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
superpopulação
  sytuacja, w której liczba ludności przekracza znacząco pojemność środowiska

przemijać /pʃɛmˈijatɕ/ (v)
passar
  kończyć się bezpowrotnie

przemoc /ˈpʃɛ̃mɔʦ̑/ (n)
violência
  zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemoc domowa /pʃˈɛmɔdʑ dɔmˈɔva/ (n)
violência doméstica
  (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;

przemysł /ˈpʃɛ̃mɨsw̥/ (n)
indústria
  dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysł zbrojeniowy /ˈpʃɛ̃mɨzw ˌzbrɔjɛ̇̃ˈɲɔvɨ/ (n)
indústria bélica
  dział gospodarki związany z produkcją wyposażenia dla wojska, broni, amunicji itp.;

przemysłowiec /pʃˌɛmɨswˈɔvʲɛts/ (n)
industrial
  właściciel zakładu przemysłowego

przemysłowy /ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
industrial
  dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przenikać /pʃɛɲˈikatɕ/ (v)
penetrar
  przechodzić przez pewną barierę lub rozprzestrzeniać się w czym

przenośny /pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
portátil
  pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przeorysza /ˌpʃɛɔˈrɨʃa/ (n)
abadessa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepaska /pʃɛˈpaska/ (n)
tanga
  (zobacz) przepaska biodrowa

przepis /ˈpʃɛpʲis/ (n)
receita
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy

przepiórka /pʃɛˈpʲjurka/ (n)
codorniz
  (ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepona /pʃɛˈpɔ̃na/ (n)
diafragma
  (anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

przepraszam /pʃɛˈpraʃãm/ (interjection)
desculpa
  uprzejme zwrócenie na siebie uwagi
  wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przepuklina /pʃˌɛpuklˈina/ (n)
hérnia
  (medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepust /ˈpʃɛpust/ (n)
galeria de drenagem
  rura przepuszczająca strumień lub wodę deszczową pod drogą, nasypem;

przepustka /pʃɛpˈustka/ (n)
passe
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;

przepływ /ˈpʃɛpwɨf/ (n)
caudal
  (przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się kogoś lub czegoś z jednego miejsca do drugiego
  przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;

przerażający /pʃˌɛraʒajˈɔntsɨ/ (adj)
assustador
  taki, który budzi grozę, strach

przerwa /ˈpʃɛrva/ (n)
pausa
  czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole
  czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś

przesada /pʃɛˈsada/ (n)
exagero
  wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność

przesadny /pʃɛˈsadnɨ/ (adj)
exagerado
  taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą

przesadzać /pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑/ (v)
exagerar
  przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości

przesilenie /pʃˌɛɕilˈɛɲʲɛ/ (n)
solstício
  (astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika;

przesilenie letnie /pʃˌɛɕilˈɛɲʲɛ lˈɛtɲʲɛ/ (n)
solstício de verão
  (astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego

przesilenie zimowe /pʃˌɛɕilˈɛɲʲɛ ʑimˈɔvɛ/ (n)
solstício de inverno
  (astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;

przesmyk /ˈpʃɛsmɨk/ (n)
istmo
  (geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;

przestraszyć /pʃɛˈstraʃɨʨ̑/ (v)
assustar
  wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

przestronny /pʃɛˈstrɔ̃nːɨ/ (adj)
espaçoso
  taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni

przestrzegać /pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
obedecer
  stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem

przestrzenny /pʃɛstʃˈɛnnɨ/ (adj)
espacial
  dotyczący przestrzeni

przestrzeń /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
espaço
  (fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
  (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
  (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;
  określony obszar

przestrzeń kosmiczna /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na/ (n)
espaço sideral
  przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery

przestępca /pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
criminal
  osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępczyni /ˌpʃɛstɛ̃mpˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
criminosa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta, która popełniła przestępstwo

przesuwać /pʃɛˈsuvaʨ̑/ (v)
mover
  zmieniać położenie

przeszczep /ˈpʃɛʃʧ̑ɛp/ (n)
transplante
  (medycyna, medyczny) (przenośnie, przenośnia) przeszczepiana część ciała
  (medycyna, medyczny) przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

przeszkoda /pʃɛˈʃkɔda/ (n)
obstáculo
  coś, co przeszkadza, utrudnia

przeszłość /ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑/ (n)
passado
  wszystko to, co już się wydarzyło;

przesąd /ˈpʃɛsɔ̃nt/ (n)
superstição
  wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;

przesłanka /pʃɛˈswãnka/ (n)
premissa
  okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

przesłuchiwać /pʃˌɛswuçˈivatɕ/ (v)
interrogar
  wypytywać kogo w czasie śledztwa

przetacznik /pʃɛtˈatʃɲik/ (n)
verónica
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

przewaga /pʃɛˈvaɡa/ (n)
vantagem
  górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważający /pʃˌɛvaʒajˈɔntsɨ/ (adj)
predominante, preponderante
  będący w większej ilości lub liczbie

przeważnie /pʃɛˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
a maior parte das vezes
  w przeważającej części

przewidywalny /pʃˌɛvidɨvˈalnɨ/ (adj)
previsível
  taki, który daje się przewidzieć

przewidywać /ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑/ (v)
prever
  prognozować przyszłe zdarzenia

przewlekły /pʃɛˈvlɛkwɨ/ (adj)
crônico
  trwający długo lub stale

przewodniczący /ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
presidente
  osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodnik /pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
guia
  (turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.
  osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę
condutor
  (fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;
guia
  (turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;

przewrotka /pʃɛˈvrɔtka/ (n)
bicicleta
  (sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przez /pʃɛs/ (preposition)
através de, por
  …drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
por
  …narzędzia użytego do wykonania czynności
  …operacji dzielenia (w matematyce)

przeziębienie /ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
resfriado, constipação
  (medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przezroczysty /ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
transparente
  taki, który przepuszcza światło

przełom /ˈpʃɛwɔ̃m/ (n)
avanço
  (książkowy) nagła, zasadnicza zmiana, zwrotny moment w czymś

przełyk /ˈpʃɛwɨk/ (n)
esôfago, esófago
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

prześcieradło /ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ/ (n)
lençol
  prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

prześladowanie /ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ/ (n)
perseguição
  powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp.

przeżuwacz /pʃɛˈʒuvaʧ̑/ (n)
ruminante
  (zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przeżyć /ˈpʃɛʒɨʨ̑/ (v)
sobreviver
  pozostać przy życiu

przodek /ˈpʃɔdɛk/ (n)
ancestral
  ktoś, od kogo ktoś pochodzi

prztyczek /ˈpʃtɨʧ̑ɛk/ (n)
peteleco
  lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk

przy /pʃɨ/ (preposition)
perto
  …opisujący orientacyjny czas, okazję

przybity /pʃɨˈbʲitɨ/ (adj)
desanimado
  załamany, smutny, zmartwiony

przybliżony /pʃˌɨbliʒˈɔnɨ/ (adj)
aproximado
  bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przychodzić /pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
vir
  przybywać dokądś

przycisk /ˈpʃɨʨ̑isk/ (n)
botão
  (informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.
  część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem

przyczepa /pʃɨtʃˈɛpa/ (n)
reboque
  (motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd

przyczyna /pʃɨˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
causa
  powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przyczyniać się /pʃɨˈʧ̑ɨ̃ɲäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
contribuir
  być częściowo przyczyną czegoś, wpływać na powstawanie czegoś

przyczółek /pʃɨtʃˈuwɛk/ (n)
cabeça de ponte
  (wojskowość, wojskowy) teren broniony za przeszkodą wodną;

przydawka /pʃɨˈdafka/ (n)
modificador
  (gramatyka) część zdania, będąca określeniem rzeczownika;

przydomek /pʃɨdˈɔmɛk/ (n)
alcunha
  dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

przygoda /pʃɨˈɡɔda/ (n)
aventura
  niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przyimek /pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
preposição
  (gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel /pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (n)
amigo
  osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach
  osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem
  (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym

przyjacielski /ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlsʲci/ (adj)
amigável
  serdeczny, życzliwy, przyjazny

przyjaciółka /ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka/ (n)
amiga
  kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazny /pʃɨˈjaznɨ/ (adj)
amigável
  taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia
  (przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód

przyjaźń /ˈpʃɨjäɕɲ̊/ (n)
amizade
  dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjemność /pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
prazer
  cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny /pʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
agradável
  sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmować /pʃɨjˈmɔvaʨ̑/ (v)
aceitar
  odbierać coś (rzecz, informację)

przyjęcie /pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
recepção
  uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji
  reakcja na coś lub na kogoś

przyjść na świat /pʃˈɨjɕtɕ na ɕfʲˈat/ (idiom)
vir ao mundo
  (przenośnie, przenośnia) (podniośle) urodzić się, narodzić się

przykazanie /ˌpʃɨkaˈzãɲɛ/ (n)
mandamento
  kategoryczne polecenie, nakaz

przykrość /ˈpʃɨkrɔɕʨ̑/ (n)
mágoa
  niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami

przykład /ˈpʃɨkwat/ (n)
exemplo
  fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem

przylistek /pʃɨlˈistɛk/ (n)
estípula
  (botanika, botaniczny) wyrostek u nasady liści

przylądek /pʃɨˈlɔ̃ndɛk/ (n)
cabo
  (geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego;

przymiarka /pʃɨ̃ˈmʲjarka/ (n)
prova
  przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek

przymierze /pʃɨmjˈɛʒɛ/ (n)
aliança
  porozumienie pomiędzy stronami

przymiotnik /pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik/ (n)
adjectivo, adjetivo
  (gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymiotnikowy /ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
adjetivo
  odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem

przymus /ˈpʃɨ̃mus/ (n)
coacção
  presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś

przynęta /pʃɨnˈɛnta/ (n)
isca
  (wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

przypadek /pʃɨˈpadɛk/ (n)
caso
  (gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;

przypadkowo /ˌpʃɨpatˈkɔvɔ/ (adv)
acidentalmente
  wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

przypadkowy /ˌpʃɨpatˈkɔvɨ/ (adj)
acidental, aleatório
  będący wynikiem przypadku

przypominać /ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
lembrar
  być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś
  zwracać komuś uwagę na coś zapomnianego, a ważnego
recordar
  przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś

przyprawa /pʃɨˈprava/ (n)
especiaria
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przypuszczalnie /pʃˌɨpuʃtʃˈalɲʲɛ/ (adv)
presumivelmente
  prawdopodobnie, być może

przypuszczalny /pʃˌɨpuʃtʃˈalnɨ/ (adj)
suposto
  oparty na przypuszczeniu

przypływ /pʃˈɨpwɨf/ (n)
maré alta
  (hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca

przyroda /pʃɨˈrɔda/ (n)
natureza
  świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrodniczy /pʃˌɨrɔdɲˈitʃɨ/ (adj)
natural
  związany z przyrodą, dotyczący przyrody

przyrostek /pʃɨˈrɔstɛk/ (n)
sufixo
  (językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przyrznia /pʃˈɨʒɲʲa/ (n)
caixa de esquadria
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem

przysadka mózgowa /pʃɨˈsatka muzˈɡɔva/ (n)
hipófise, glândula pituitária
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów;

przysięga /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa/ (n)
juramento, jura
  uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego

przysięgać /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
jurar
  silnie deklarować, mocno obiecywać

przyssawka /pʃɨˈsːafka/ (n)
ventosa
  miękka miseczka przysysająca się do podłoża po naciśnięciu
  narząd, który służy niektórym zwierzętom do przyczepiania się do podłoża

przystanek /pʃɨˈstãnɛk/ (n)
parada
  miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy /pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ/ (n)
paragem
  przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przyszłość /ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑/ (n)
futuro
  czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły /ˈpʃɨʃwɨ/ (adj)
futuro, vindouro
  ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłona /pʃɨˈswɔ̃na/ (n)
abertura
  (optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego

przysłowie /pʃɨˈswɔvʲjɛ/ (n)
provérbio, refrão
  zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysłówek /pʃɨˈswuvɛk/ (n)
advérbio
  (gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przysłówkowy /pʃˌɨswufkˈɔvɨ/ (adj)
adverbial
  (gramatyka) o funkcji przysłówka

przytulny /pʃɨtˈulnɨ/ (adj)
acolhedor
  dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przytułek /pʃɨtˈuwɛk/ (n)
abrigo
  miejsce schronienia

przywilej /pʃɨˈvʲilɛj/ (n)
privilégio
  (książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przyzwoitość /pʃˌɨzvɔˈitɔɕtɕ/ (n)
decência
  przestrzeganie dobrych obyczajów i norm etycznych

przyzwoity /ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ/ (adj)
decente
  dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania
  porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie
  właściwy, stosowny

przyśpieszać /pʃɨɕˈpʲjɛʃaʨ̑/ (v)
acelerar
  zwiększać prędkość
  sprawiać, że coś dzieje się szybciej

przyśpieszenie /ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
aceleração
  (fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu;

próba /ˈpruba/ (n)
tentativa
  test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś
esforço
  usiłowanie dokonania czegoś
ensaio
  ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

próbka /ˈprupka/ (n)
amostra
  mała porcja czegoś przeznaczona do badań
  mała porcja materiału do prezentacji dla klienta

próbować /pruˈbɔvaʨ̑/ (v)
experimentar, provar
  starać się coś zrobić

próchnica /pruxɲˈitsa/ (n)
cárie
  (stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg /pruk/ (n)
traste
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny
limiar
  listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny
  wielkość graniczna
  początek
  wejście do domu

próżnia /ˈpruʒʲɲa/ (n)
vácuo
  (fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);

próżność /ˈpruʒnɔɕʨ̑/ (n)
vaidade
  cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje

próżny /ˈpruʒnɨ/ (adj)
vaidoso
  mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu

prąd /prɔ̃nt/ (n)
corrente
  (fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
  (potocznie, potoczny) energia elektryczna

prądnica /prɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a/ (n)
gerador
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną;

pręcik /ˈprɛ̃ɲʨ̑ik/ (n)
estame
  (botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach;

prędkość /ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑/ (n)
velocidade
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;

prędzej czy później /ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j/ (adv)
mais cedo ou mais tarde
  w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy)

pręt /prɛ̃nt/ (n)
bastão
  drążek, tyczka, witka
  wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki

psalm /psalm/ (n)
salmo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

psałterz /psˈawtɛʃ/ (n)
saltério
  zbiór psalmów

pseudoefedryna /psˌɛwdɔˌɛfɛdrˈɨna/ (n)
pseudoefedrina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

pseudonauka /ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
pseudociência
  zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;

pseudonim /psɛwˈdɔ̃ɲĩm/ (n)
pseudónimo
  (książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

psi /psʲi/ /pʲɕi/ (adj)
canino
  dotyczący psa, określający psa, używany przy psie
  charakterystyczny dla psa, mający cechy psa

psi /psʲi/ /pʲɕi/ (n)
psi
  nazwa dwudziestej trzeciej litery alfabetu greckiego, ψ;

psowate /psɔˈvatɛ/ (n)
Canídeos
  (zoologia, zoologiczny) rodzina lądowych ssaków drapieżnych obejmująca ponad 30 współcześnie żyjących gatunków, m.in.: psy, wilki, lisy, fenki, kojoty i szakale;

pstrąg /pstrɔ̃ŋk/ (n)
truta
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso lub potrawa z pstrąga (1.1)

psuć /psuʨ̑/ (v)
desarranjar
  sprawiać, że przestaje być właściwe

psy szczekają, karawana idzie dalej /ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj/ (proverb)
os cães ladram, mas a caravana passa
  można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu

psychastenia /psˌɨxastˈɛɲʲa/ (n)
psicastenia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem

psychasteniczka /psˌɨxastɛɲˈitʃka/ (n)
psicasténica, psicastênica
  (psychologia, psychologiczny) kobieta cierpiąca na psychastenię

psychastenik /psˌɨxastˈɛɲik/ (n)
psicasténico, psicastênico
  (medycyna, medyczny) mężczyzna cierpiący na psychastenię

psychiatra /psɨˈxʲjatra/ (n)
psiquiatra
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatria /psɨˈxʲjatrʲja/ (n)
psiquiatria
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny /psˌɨhiatrˈɨtʃnɨ/ (adj)
psiquiátrico
  związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychoaktywny /psˌɨxɔaktˈɨvnɨ/ (adj)
psicoactivo, psicoativo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne

psychoanaliza /psˌɨxɔˌanalˈiza/ (n)
psicanálise
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach teorii (1.1)
  (psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach

psychologia /ˌpsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
psicologia
  nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny /ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
psicológico
  dotyczący psychologii

psychopatyczny /ˌpsɨxɔpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
psicopático
  charakteryzujący psychopatę, o cechach psychopaty; świadczący o psychopatii

psychopomp /psɨˈxɔpɔ̃mp/ (n)
psicopompo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;

psychoterapia /psˌɨxɔtɛrˈapja/ (n)
psicoterapia
  (psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;

psychotyczny /psˌɨxɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
psicótico
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą

psychoza /psɨˈxɔza/ (n)
psicose
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;

pszczelarstwo /pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ/ (n)
apicultura
  (rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczelarz /ˈpʃʧ̑ɛlaʃ/ (n)
apicultor
  (pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczoła /ˈpʃʧ̑ɔwa/ (n)
abelha
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszenica /pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
trigo
  roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

ptak /ptak/ (n)
pássaro, ave
  (ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasia grypa /ˈptaɕa ˈɡrɨpa/ (n)
gripe aviária
  (weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

ptaszarnia /ptaʃˈarɲʲa/ (n)
aviário
  (przestarzałe, przestarzały) pomieszczenie lub woliera do hodowli ptaków

publicznie /publˈitʃɲʲɛ/ (adv)
publicamente, em público
  w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich

publiczny /puˈblʲiʧ̑nɨ/ (adj)
público
  taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi

puch /pux/ (n)
penugem
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza

puchacz /ˈpuxaʧ̑/ (n)
bufo-real
  (ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar /ˈpuxar/ (n)
taça
  (sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;

pud /pˈut/ (n)
pud
  (jednostka miary) dawna rosyjska jednostka masy równa 40 ówczesnym funtom (16,38kg);

pudel /ˈpudɛl/ (n)
poodle
  (kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder /ˈpudɛr/ (n)
pó
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudło /ˈpudwɔ/ (n)
tevê
  duże pudełko

pulmonologia /ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
pneumologia
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;

puls /puls/ (n)
pulso
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca

pulsar /ˈpulsar/ (n)
pulsar
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne;

puma /ˈpũma/ (n)
puma
  (zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

pumeks /ˈpũmɛks/ (n)
pedra-pomes
  (geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;

punkt /pũŋkt/ (n)
ponto
  (geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;
  (potocznie, potoczny) o kropce
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka redakcyjna tekstu prawnego;

punkt widokowy /pˈuŋɡd vˌidɔkˈɔvɨ/ (n)
mirante
  (turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;

punkt widzenia /ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
ponto de vista
  stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie

punktualnie /ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alʲɲɛ/ (adv)
pontualmente
  dokładnie o wyznaczonej porze, nie spóźniając się

punktualność /ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑/ (n)
pontualidade
  wykonywanie czegoś w ściśle określonym czasie; umiejętność nie spóźniania się

punktualny /ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
pontual
  przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności

purpura /purˈpura/ (n)
púrpura
  ciepły odcień fioletu

purpurowy /ˌpurpuˈrɔvɨ/ (adj)
púrpura
  mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

puryfikaterz /ˌpurɨfʲiˈkatɛʃ/ (n)
purificatório, sanguinho, sanguíneo
  (kościelny) płócienna ściereczka używana w liturgii katolickiej do rytualnego oczyszczania (puryfikacji) naczyń mszalnych;

puryna /purˈɨna/ (n)
purina
  (biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny;

purysta /puˈrɨsta/ (n)
purista
  osoba pedantycznie dbająca o czystość języka

puryzm /pˈurɨzm/ (n)
purismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej;

pustelnik /puˈstɛlʲɲik/ (n)
eremita
  człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie

pustka /pˈustka/ (n)
vazio
  pusta, niewypełniona przestrzeń

pustoszyć /puˈstɔʃɨʨ̑/ (v)
devastar
  pozbawiać jakiś obszar lub pomieszczenie dóbr, zwykle używając przemocy

pustułka /puˈstuwka/ (n)
peneireiro-vulgar
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty /ˈpustɨ/ (adj)
vazio
  niezawierający niczego

pustynia /puˈstɨ̃ɲa/ (n)
deserto
  (geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie /pˌustɨnɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
desertificação
  (geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

puszczyk /ˈpuʃʧ̑ɨk/ (n)
coruja-do-mato
  (ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszczyk uralski /ˈpuʃʧ̑ɨk uˈralsʲci/ (n)
coruja-dos-urais
  (ornitologia, ornitologiczny) (Strix uralensis) duży ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;

puszka /ˈpuʃka/ (n)
lata
  metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

puszysty /puʃˈɨstɨ/ (adj)
macio
  o miękkim i gęstym owłosieniu, futrze lub sierści

putinizacja /pˌutʲiɲizˈatsja/ (n)
putinização
  (publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zmiany polityczne przynoszące autorytarną władzę i ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych

puzon /pˈuzɔn/ (n)
trombone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

pułkownik /puwˈkɔvʲɲik/ (n)
coronel
  wyższy stopień oficerski niższy od generała;

pycha /ˈpɨxa/ (n)
orgulho
  nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

pyrrusowe zwycięstwo /ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (idiom)
vitória de Pirro, vitória pírrica
  zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysk /pɨsk/ (n)
focinho
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)
  (zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki

pytanie /pɨˈtãɲɛ/ (n)
questão, pergunta
  wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji

pytać /ˈpɨtaʨ̑/ (v)
perguntar
  wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pyton /pˈɨtɔn/ (n)
pitão
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny pytonów

pójdźka /pˈujtɕka/ (n)
mocho galego
  (ornitologia, ornitologiczny) nazwa ptaków z rodzaju Athene, z rodziny puszczykowatych;

pójść do Canossy /ˈpujʑʥ̑ ˌdɔ‿kãˈnɔsːɨ/ (v)
ir a Canossa
  być zmuszonym do ukorzenia się przed przeciwnikiem

półbóg /ˈpuwbuk/ (n)
semideus
  (mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika

półfinał /puwfˈinaw/ (n)
meia-final, semifinal
  etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półka /ˈpuwka/ (n)
prateleira, estante
  osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półkole /puwkˈɔlɛ/ (n)
semicírculo
  (geometria) półokrąg, łuk stanowiący połowę obwodu koła;

półksiężyc /puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
crescente
  (przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);

półkula /puwˈkula/ (n)
hemisfério
  (geometria) połowa kuli;
  (geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
  (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;

półmaraton /ˌpuwmaˈratɔ̃n/ (n)
meia maratona
  (sport, sportowy) bieg na dystansie 21 km i 97,5 metra;

północ /ˈpuwnɔʦ̑/ (n)
meia-noite
  godzina 24:00
norte
  kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północno-wschodni /ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
do nordeste
  (geografia, geograficzny) (administracja) położony, znajdujący się na północnym wschodzie
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) nadchodzący z północnego wschodu

północno-zachodni /ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
do noroeste
  będący na północnym zachodzie

północnoamerykański /pˌuwnɔtsnˌɔamˌɛrɨkˈaɲski/ (adj)
norte-americano
  związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej

północnokoreański /puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
norte-coreano
  odnoszący się do Korei Północnej

północny /puwˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
do norte
  (geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut/ (n)
nordeste
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

północny zachód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut/ (n)
noroeste
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półnuta /puwnˈuta/ (n)
mínima
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca połowę całej nuty;

półpasiec /puwˈpaɕɛʦ̑/ (n)
herpes-zóster
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półpauza /puwpˈawza/ (n)
traço ene
  (termin typograficzny) znak interpunkcyjny; pozioma kreska długości połowy firetu;

półprzewodnik /ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
semicondutor
  (fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półtora /puwˈtɔra/ (numeralFraction)
um e meio
  jeden/jedno i pół

półwysep /puwˈvɨsɛp/ (n)
península
  (geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

półświatek /puwɕfʲˈatɛk/ (n)
submundo
  (socjologia, socjologiczny) ludzie z marginesu społecznego

później /ˈpuʑɲɛ̇j/ (adv)
depois
  stopień wyższy od późno

późno /ˈpuʑnɔ/ (adv)
tarde
  pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

późny /ˈpuʑnɨ/ (adj)
tarde
  będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów
  następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa

pączek /ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
rosquinha
  (cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;

pęcherz /pˈɛnxɛʃ/ (n)
bexiga
  (anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców
  (dawniej, dawny) dętka piłki nadmuchiwana powietrzem
bolha
  wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia

pęcherz moczowy /pˈɛnxɛʃ mɔtʃˈɔvɨ/ (n)
bexiga
  (anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu

pęcherzyk żółciowy /pɛnxˈɛʒɨɡ ʒuwtɕˈɔvɨ/ (n)
vesícula biliar
  (anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci

pęd /pɛ̃nt/ (n)
momento
  (fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę;

pędzel /ˈpɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
pincel
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pępek /ˈpɛ̃mpɛk/ (n)
umbigo
  (anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina /pˌɛmpɔvˈina/ (n)
cordão umbilical
  (anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta /pɛ̃sˈɛta/ (n)
pinça
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pętla /ˈpɛ̃ntla/ (n)
ciclo
  (informatyka, informatyczny) blok kodu wykonywany wielokrotnie
  związany na powrót sznur lub drut

płaca /ˈpwaʦ̑a/ (n)
salário
  zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić /ˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
pagar, custear
  dawać (przekazywać) pieniądze za coś

płakać /ˈpwakaʨ̑/ (v)
chorar
  wylewać łzy, ronić łzy

płakać nad rozlanym mlekiem /ˈpwakaʨ̑ ˌnad‿rɔzˈlãnɨ̃m ˈːlɛcɛ̃m/ (v)
chorar sobre leite derramado
  użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie

płaskorzeźba /ˌpwaskɔˈʒɛʑba/ (n)
baixo-relevo
  (sztuka) kompozycja rzeźbiarska na płaskim materiale, wykonana z pozostawieniem na niej tła

płaskowyż /pwaˈskɔvɨʃ/ (n)
planalto
  (geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;

płaszcz /pwaʃʧ̑/ (n)
casaco
  (krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;

płaszczka /ˈpwaʃʧ̑ka/ (n)
arraia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyzna /pwaˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
plano
  (geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;

płatek /ˈpwatɛk/ (n)
pétala
  (botanika, botaniczny) część korony u kwiatów:

płatek śniegu /ˈpwatɛc ˈɕɲɛɡu/ (n)
floco de neve
  struktura kryształów śniegu

płaz /pwas/ (n)
anfíbio
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia;

płciowy /ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (adj)
sexuado
  zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci

płetwa /ˈpwɛtfa/ (n)
barbatana, nadadeira
  (zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płetwa ogonowa /pwˈɛtfa ˌɔɡɔnˈɔva/ (n)
barbatana caudal
  (zoologia, zoologiczny) tylna płetwa zwierząt wodnych

płetwal błękitny /pwˈɛtfal bwɛŋkˈitnɨ/ (n)
baleia-azul
  (zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal;

płetwonurek /ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk/ (n)
homem-rã
  nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą

płeć /pwɛʨ̑/ (n)
sexo, gênero
  cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płodność /ˈpwɔdnɔɕʨ̑/ (n)
fertilidade
  (biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę

płodzić /pwˈɔdʑitɕ/ (v)
procriar
  powodować powstanie istoty żywej poprzez akt zapłodnienia

płomień /ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
chama, flama
  język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płonąć /ˈpwɔ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
queimar
  być trawionym przez ogień
arder
  silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć

płot /pwɔt/ (n)
cerca
  ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płucny /pwˈutsnɨ/ (adj)
pulmonar
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

płuco /ˈpwuʦ̑ɔ/ (n)
pulmão
  (anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług /pwuk/ (n)
arado
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płyn Lugola /pwˈɨn luɡˈɔla/ (n)
lugol, solução de Lugol
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, do zastosowań leczniczych lub laboratoryjnych;

płynnie /pwˈɨnɲʲɛ/ (adv)
fluentemente
  w sposób płynny, sprawnie

płynny /ˈpwɨ̃nːɨ/ (adj)
líquido
  będący płynem
fluido
  odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań

płynąć /ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
fluir
  o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku
circular
  poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi

płyta /ˈpwɨta/ (n)
laje
  element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru

płyta główna /ˈpwɨta ˈɡwuvna/ (n)
placa-mãe
  (elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

płytki /ˈpwɨtʲci/ (adj)
superficial
  taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki
  (przenośnie, przenośnia) pozbawiony głębszych wartości; banalny

pływactwo /pwɨvˈatstfɔ/ (n)
natação
  (sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie

pływać /ˈpwɨvaʨ̑/ (v)
boiar
  mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie

płód /pwut/ (n)
feto
  zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju

płótno /ˈpwutnɔ/ (n)
tela
  tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;

quiz /ɡvˈis/ (n)
concurso de perguntas
  rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

rabarbar /raˈbarbar/ (n)
ruibarbo
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;

rabdomioliza /ˌrabdɔ̃mʲjɔˈlʲiza/ (n)
rabdomiólise
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych spowodowany rozpadem mięśni;

rabin /ˈrabʲĩn/ (n)
rabino
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rabinacki /rˌabʲinˈatski/ (adj)
rabínico
  związany z rabinem, dotyczący rabina lub rabinatu

rabiniczny /rˌabʲiɲˈitʃnɨ/ (adj)
rabínico
  związany z doktryną rabinów, dotyczący doktryny rabinów

rachatłukum /ˌraxatˈwukũm/ (n)
delícia turca, manjar turco, Bala de Goma
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

rachunek /raˈxũnɛk/ (n)
conta
  spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

rachunek całkowy /raˈxũnɛk ʦ̑awˈkɔvɨ/ (n)
cálculo integral
  (matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek;

racjonalizm /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
racionalismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu;
  postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.;
  preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi)

racjonalność /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
racionalidade
  cecha tego, co racjonalne

racjonalny /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
racional
  opierający się na logicznym rozumowaniu

raczyć /ˈraʧ̑ɨʨ̑/ (v)
dignar-se a
  łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie))

rad /rat/ (n)
rádio
  (chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

rada /ˈrada/ (n)
conselho
  grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
  wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji
  zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radar /ˈradar/ (n)
radar
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radian /ˈradʲjãn/ (n)
radiano
  (matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu;

radiator /raˈdʲjatɔr/ (n)
radiador
  (technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;

radio /ˈradʲjɔ/ (n)
rádio
  instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do odbioru takich audycji;

radioaktywność /rˌadjɔaktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
radioatividade
  (fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioteleskop /rˌadjɔtɛlˈɛskɔp/ (n)
radiotelescopio
  (astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radioterapeuta /rˌadjɔtˌɛrapˈɛwta/ (n)
radioterapeuta
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie radioterapii

radiowóz /raˈdʲjɔvus/ (n)
viatura
  samochód policyjny;

radon /ˈradɔ̃n/ (n)
rádon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radość /ˈradɔɕʨ̑/ (n)
alegria
  uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radykalny /ˌradɨˈkalnɨ/ (adj)
radical
  który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań

radykał /radˈɨkaw/ (n)
radical
  ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych

radzić /ˈraʥ̑iʨ̑/ (v)
aconselhar
  udzielać komuś rady
sobreviver
  na bieżąco pokonywać trudności

radżastański /rˌadʒastˈaɲski/ (adj)
rajastani
  związany z Radżastanem, dotyczący Radżastanu

rafa /ˈrafa/ (n)
recife
  zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

rafineria /ˌrafʲĩˈnɛrʲja/ (n)
refinaria
  zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca

rafinować /ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
refinar
  poddawać procesowi rafinacji

raj /raj/ (n)
paraíso
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy /ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ/ (n)
paraíso fiscal
  (potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rajstopy /rajˈstɔpɨ/ (n)
meia-calça
  rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak /rak/ (n)
cancro
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;

rak jelita grubego /rˈak jɛlˈita ɡrubˈɛɡɔ/ (n)
cancro colorretal
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy jelita grubego wywodzący się z nabłonka błony śluzowej jelita grubego, do którego zaliczany jest rak okrężnicy, rak zgięcia esiczo-odbytniczego i rak odbytnicy;

rakieta /raˈcɛta/ (n)
foguete, foguetão
  pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;

rakieta śnieżna /rakʲˈɛta ɕɲʲˈɛʒna/ (n)
raquete
  nakładka na but pozwalająca chodzić po śniegu bez zapadania się;

rakotwórczość /rˌakɔtfˈurtʃɔɕtɕ/ (n)
carcinogenicidade
  (medycyna, medyczny) przyczynianie się do zachorowania na raka

rama /ˈrãma/ (n)
moldura
  oprawa obrazu, lustra lub szyby

ramadan /rãˈmadãn/ (n)
Ramadão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1)
  dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego

ramen /rˈamɛn/ (n)
miojo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński bulion z makaronem i dodatkami przyrządzany na wiele sposobów;

ramiączko /rãˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ/ (n)
alça
  pasek tkaniny podtrzymujący na ramionach część garderoby, np. bluzkę, stanik;

ramię /ˈrãmʲjɛ/ (n)
braço
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym
  (potocznie, potoczny) cała kończyna górna
  w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę

ramka /ˈrãmka/ (n)
frame
  mała rama, obramowanie np. z listewek

rana /ˈrãna/ (n)
ferida, ferimento
  (medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

randka /ˈrãntka/ (n)
encontro
  umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu

ranić /ˈrãɲiʨ̑/ (v)
ferir
  powodować kaleczenie
  zadać ranę

ranny /ˈrãnːɨ/ (adj)
ferido, machucado
  taki, który ma ranę

rano /ˈrãnɔ/ (n)
manhã
  wczesna pora dnia

raper /ˈrapɛr/ (n)
rapper
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap

rapsod /rˈapsɔt/ (n)
rapsodo
  (dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) wędrowny śpiewak recytujący poematy epickie

rasa /ˈrasa/ (n)
raça
  (zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasistowski /ˌraɕiˈstɔfsʲci/ (adj)
racista
  związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu

rasizm /ˈraɕism̥/ (n)
racismo
  ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

rasowy /raˈsɔvɨ/ (adj)
racial
  dotyczący ras, rasy

rata /ˈrata/ (n)
parcela
  (finanse, finansowy) część długu, którą trzeba zapłacić w określonym terminie

ratować /raˈtɔvaʨ̑/ (v)
resgatar
  wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów

ratownik /raˈtɔvʲɲik/ (n)
nadador-salvador
  osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku

ratunek /raˈtũnɛk/ (n)
resgate
  pomoc w niebezpieczeństwie
  uniknięcie niebezpieczeństwa

ratusz /ˈratuʃ/ (n)
prefeitura
  (architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

ratyfikacja /rˌatɨfikˈatsja/ (n)
ratificação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

raz /'razɨ/ /ras/ (n)
vez
  jednostka jakiejś wielkości
vez, feita
  pojedyncza realizacja czynności

razem /ˈrazɛ̃m/ (adv)
junto
  (o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

rdza /rʣ̑a/ (n)
ferrugem
  warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzewieć /ˈrʣ̑ɛvʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
enferrujar
  (technologia, technika, techniczny) o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się

rdzeń /rʣ̑ɛ̃ɲ/ (n)
radical
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;
core
  istota czegoś

rdzeń kręgowy /rdʑˈɛɲ krɛŋɡˈɔvɨ/ (n)
medula espinhal
  (anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała

reagent /rɛˈaɡɛ̃nt/ (n)
reagente
  (chemia, chemiczny) odczynnik

reakcja /rɛˈakʦ̑ʲja/ (n)
reação, reacção
  (chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
  (fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki
  (fizyka, fizyczny) proces, przemiana
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian
  odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
  zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce

reakcja katalityczna /rɛˈakʦ̑ʲja ˌkatalʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
reação catalítica
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna odbywająca się z udziałem katalizatora

reaktor /rɛˈaktɔr/ (n)
reator
  (chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;
  (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

realistyczny /rˌɛalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
realístico
  oparty na trzeźwym patrzeniu na świat

realizm /rɛˈalizm/ (n)
realismo
  postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;

realny /rɛˈalnɨ/ (adj)
real
  (ekonomia, ekonomiczny) odniesiony do wzrostu cen

rebelia /rɛˈbɛlʲja/ (n)
rebelião
  zbrojny bunt przeciwko istniejącej władzy

rebetiko /rˌɛbɛtʲˈikɔ/ (n)
rebétiko
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;

recepcja /rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
recepção
  (hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
  (książkowy) (sztuka) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce

recepcjonista /rˌɛtsɛptsjɔɲˈista/ (n)
recepcionista
  osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

recepcjonistka /ˌrɛʦ̑ɛpʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka/ (n)
recepcionista
  kobieta, która pracuje w recepcji

recepta /rɛtsˈɛpta/ (n)
receita
  (przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania
  pisemne zlecenie wydania leku

recesja /rɛˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
retirada
  (ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

recytacja /rˌɛtsɨtˈatsja/ (n)
recitação
  wydeklamowanie utworu literackiego

recytować /rˌɛtsɨtˈɔvatɕ/ (v)
recitar
  wygłaszać z pamięci utwór literacki

reda /rˈɛda/ (n)
angra
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;

redaktor /rɛˈdaktɔr/ (n)
editor
  pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

reelekcja /rˌɛɛlˈɛktsja/ (n)
reeleição
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne

refektarz /rɛˈfɛktaʃ/ (n)
refeitório
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referencja /ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
referência
  (informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum /ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm/ (n)
referendo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

refleksja /rɛflˈɛksja/ (n)
reflexão
  głębsze zastanowienie się

reflektor /rɛfˈlɛktɔr/ (n)
farol
  (technologia, technika, techniczny) lampa z reflektorem (1.1) dająca kierunkowy strumień światła

reforma /rɛˈfɔrma/ (n)
reforma
  zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy

reformacja /ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
Reforma Protestante
  (historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;

reformować /rˌɛfɔrmˈɔvatɕ/ (v)
reformar
  dokonywać reformy

refrakcja /rɛfˈrakʦ̑ʲja/ (n)
refração
  (fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;

refren /ˈrɛfrɛ̃n/ (n)
refrão
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regaty /rɛˈɡatɨ/ (n)
regata
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyścig łodzi lub statków;

regał /ˈrɛɡaw/ (n)
estante
  mebel z półkami

regencja /rɛɡˈɛntsja/ (n)
regência
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę

regent /ˈrɛɡɛ̃nt/ (n)
regente
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

region /ˈrɛɟɔ̃n/ (n)
região
  (książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii

regionalizm /ˌrɛɟɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
regionalismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja rozwoju politycznego współczesnego państwa, która polega na dekoncentracji i decentralizacji władzy państwowej na niższe poziomy systemu politycznego;
  (językoznawstwo, językoznawczy) element mowy charakterystyczny dla danego regionu, niefunkcjonujący na całym obszarze występowania języka;

regularnie /ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ/ (adv)
regularmente
  w sposób regularny

regularny /ˌrɛɡuˈlarnɨ/ (adj)
regular
  (gramatyka) posiadający typową odmianę
  powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

reguła /rɛˈɡuwa/ (n)
regra
  zasada, według której należy postępować

reinkarnacja /ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja/ (n)
reencarnação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;

reja /rˈɛja/ (n)
verga
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poziome drzewce żaglowca;

rejestr /ˈrɛjɛstr̥/ (n)
registrador
  (językoznawstwo, językoznawczy) forma języka zarezerwowana dla pewnych celów funkcjonalnych lub pewnej sytuacji komunikatywnej;
  spis danych, wykaz, lista

rejs /rˈɛjs/ (n)
cruzeiro
  (morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin /ˈrɛcĩn/ (n)
tubarão, cação
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama /rɛkˈlãma/ (n)
anúncio, publicidade, propaganda, reclame
  informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

reklamować /ˌrɛklãˈmɔvaʨ̑/ (v)
anunciar
  informować o towarach lub usługach, zachwalać je i sugerować ich kupno

rekolekcje /rˌɛkɔlˈɛktsjɛ/ (n)
retiro
  w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną;

rekomendacja /ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja/ (n)
recomendação
  (książkowy) opinia o kimś (zazwyczaj pozytywna)

rekomendować /ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
recomendar
  dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

rekonkwista /rˌɛkɔŋkfˈista/ (n)
reconquista
  (historia, historyczny, historycznie) trwający od VIII do XV wieku proces odbierania ziem Półwyspu Iberyjskiego spod władania muzułmanów;

rekonstrukcja /rˌɛkɔnstrˈuktsja/ (n)
reconstrução
  odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

rekrutacja /ˌrɛkruˈtaʦ̑ʲja/ (n)
recrutamento
  (wojskowość, wojskowy) nabór żołnierzy do służby wojskowej
  przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;

rekwizyt /rɛˈkfʲizɨt/ (n)
acessório
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;

relacja /rɛˈlaʦ̑ʲja/ (n)
relação
  nazwa lub rodzaj pokrewieństwa, powinowactwa
  zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów

relief /ˈrɛlʲjɛf/ (n)
relevo
  płaskorzeźba;

religia /rɛˈlʲiɟja/ (n)
religião
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religijność /ˌrɛlʲiˈɟijnɔɕʨ̑/ (n)
religiosidade
  cecha tego, kto jest religijny; cecha tego, co jest religijne

religijny /ˌrɛlʲiˈɟijnɨ/ (adj)
religioso
  dotyczący religii, opisujący religię
  postępujący zgodnie z zasadami religii

relikwia /rɛlˈikfja/ (n)
relíquia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

remake /rɛmˈakɛ/ (n)
remake
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty;

remis /ˈrɛ̃mʲis/ (n)
empate
  wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

remiz /ˈrɛ̃mʲis/ (n)
chapim-de-faces-pretas
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda;

remont /ˈrɛ̃mɔ̃nt/ (n)
reforma
  doprowadzenie do stanu użyteczności

ren /rɛ̃n/ (n)
rénio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;

renifer /rɛ̃ˈɲifɛr/ (n)
rena
  (zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renoma /rɛ̃ˈnɔ̃ma/ (n)
renome
  sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

renomowany /rˌɛnɔmɔvˈanɨ/ (adj)
prestigioso
  mający renomę, szeroko rozpowszechnioną dobrą opinię, cieszący się uznaniem

repertuar /ˌrɛpɛrˈtu<sup>w</sup>ar/ (n)
repertório
  zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie

reportaż /rɛpˈɔrtaʃ/ (n)
reportagem
  (literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

reprezentacja /ˌrɛprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
representação
  grupa osób, które występują w czyimś imieniu

reprezentatywny /ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈtɨvnɨ/ (adj)
representativo
  oddający charakterystyczne właściwości populacji, z której pochodzi

republika /rɛˈpublʲika/ (n)
república
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo posiadające ustrój (1.1)

republika bananowa /rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva/ (n)
república bananeira
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy;

republikanizm /rˌɛpublikˈaɲizm/ (n)
republicanismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu

requiem /rˈɛɡvjɛm/ (n)
réquiem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) msza żałobna lub nabożeństwo;

respekt /ˈrɛspɛkt/ (n)
respeito
  szacunek, poważanie

responsorialny /rˌɛspɔnsɔrjˈalnɨ/ (adj)
responsorial
  wykonywany na przemian przez kantora i lud

responsorium /rˌɛspɔnsˈɔrjum/ (n)
responsório
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczna krótka formuła modlitewna, w której wykonuje się naprzemienny śpiew lub recytację wersetów;

restauracja /ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja/ (n)
restaurante
  (gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

reszka /ˈrɛʃka/ (n)
coroa
  strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

reszta /ˈrɛʃta/ (n)
resto
  elementy, które zostały
  (matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;
troco
  przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

retikulum endoplazmatyczne /rˌɛtʲikˈulum ˌɛndɔplˌazmatˈɨtʃnɛ/ (n)
retículo endoplasmático
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wewnątrzkomórkowy i międzykomórkowy system kanałów odizolowanych od cytoplazmy podstawowej błonami biologicznymi;

retoryczny /rˌɛtɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
retórico
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką

retoryka /rɛtˈɔrɨkˌa/ (n)
retórica
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;
  (językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako (1.1)

retroaktywny /rˌɛtrɔaktˈɨvnɨ/ (adj)
retroativo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

reumatologia /ˌrɛwmatɔˈlɔɟja/ (n)
reumatologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami reumatycznymi kości i stawów;

reumatyczny /ˌrɛwmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
reumático
  (medycyna, medyczny) związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi

reumatyzm /rɛwˈmatɨsm̥/ (n)
reumatismo
  (medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

rewidować /ˌrɛvʲiˈdɔvaʨ̑/ (v)
revistar
  przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego

rewolta /rɛˈvɔlta/ (n)
revolta
  zbrojny spisek, bunt

rewolucja /ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
revolução
  gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
  (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucjonista /ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
revolucionária
  uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolucyjny /ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
revolucionário
  dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

rewolwer /rɛˈvɔlvɛr/ (n)
revólver
  ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezerwa /rɛzˈɛrva/ (n)
reserva
  powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia
  zapas czegoś

rezerwacja /ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
reserva
  czynność rezerwowania czegoś
  dowód zarezerwowania czegoś

rezerwować /ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
reservar
  zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwowy /rˌɛzɛrvˈɔvɨ/ (n)
reserva
  (sport, sportowy) gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

rezus /rˈɛzus/ (n)
macaco-rhesus
  (zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta, gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;

reński /rˈɛɲski/ (adj)
renano
  związany z Renem, dotyczący Renu

reżim /rˈɛʒim/ (n)
regime
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy
  ścisły tryb postępowania w określonym przypadku

reżyser /rɛˈʒɨsɛr/ (n)
diretor de cinema
  realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

rial /rʲjal/ (n)
rial
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów arabskich;

riksza /ˈrʲikʃa/ (n)
jinriquixá
  dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka

ring /rʲĩŋk/ (n)
ringue
  (sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

risotto /rʲiˈsɔtːɔ/ (n)
risoto, risotto
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa przyrządzana na bazie ryżu;

robak /ˈrɔbak/ (n)
verme
  (zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;

robić /ˈrɔbʲiʨ̑/ (v)
fazer
  wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać
  zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan

robić z igły widły /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ/ (v)
fazer tempestade em copo d'água
  (potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

robot /ˈrɔbɔt/ (n)
robô, robot
  (technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;

robotnik /rɔˈbɔtʲɲik/ (n)
trabalhador
  pracownik wykonujący pracę fizyczną

robotyka /rɔˈbɔtɨka/ (n)
robótica
  nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem;

robotyzacja /ˌrɔbɔtɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
robotização
  proces zastępowania pracy ludzkiej pracą robotów lub maszyn na przykład w produkcji przemysłowej

rock /rɔk/ (n)
rock
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rocznica /rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
aniversário
  dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

roczny /ˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
anual
  trwający przez rok
  obejmujący czas roku

rod /rɔt/ (n)
ródio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodeo /rɔdˈɛɔ/ (n)
rodeio
  (sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków

rodnia /ˈrɔdʲɲa/ (n)
arquegónio
  (botanika, botaniczny) wielokomórkowe gametangium żeńskie mszaków, paprotników, nasiennych;

rodowód /rɔdˈɔvut/ (n)
pedigree
  dokument potwierdzający przynależność zwierzęcia i jego przodków do określonej rasy
descendência
  dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go

rodzaj /ˈrɔʣ̑aj/ (n)
gênero
  (biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;
sexo, género
  (gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;

rodzaj męski /ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci/ (n)
masculino
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj nijaki /ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci/ (n)
neutro
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński /ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (n)
feminino
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik /rɔˈʣ̑ajɲik/ (n)
artigo
  (gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik określony /rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (n)
artigo definido
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzeństwo /rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
irmã
  brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic /ˈrɔʥ̑iʦ̑/ (n)
genitor
  pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzice /rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ/ (n)
pais
  ojciec i matka

rodzina /rɔˈʥ̑ĩna/ (n)
família
  rodzice wraz z ich dziećmi
  (biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;

rodzina językowa /rɔˈʥ̑ĩna ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔva/ (n)
família linguística
  grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;

rodzina nuklearna /rɔdʑˈina nˌuklɛˈarna/ (n)
família nuclear
  (socjologia, socjologiczny) rodzina składająca się z rodziców i dzieci;

rodzić /ˈrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
parir
  (fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat

rodzynek /rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk/ (n)
passa
  suszone winogrono

roentgen /ˈrɛ̃ndɡɛ̃n/ (n)
roentgênio, roentgénio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogacz /ˈrɔɡaʧ̑/ (n)
cabrão
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie) zdradzany mąż

rogowiec /rɔɡˈɔvʲɛts/ (n)
sílex córneo
  (geologia, geologiczny) czarna, brunatna lub szara skała osadowa lub przeobrażona, składająca się głównie z krzemionki

rogówka /rɔɡˈufka/ (n)
córnea
  (anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej;

rok /rɔk/ (n)
ano
  czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok przestępny /ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ/ (n)
ano bissexto
  (astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rok szkolny /ˈrɔk ˈʃkɔlnɨ/ (n)
ano escolar
  (szkolnictwo, szkolny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;

rok świetlny /ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
ano-luz
  (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;

rola /ˈrɔla/ (n)
papel
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora
  funkcja, odpowiedzialność

rolnictwo /rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
agricultura
  (rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolniczy /rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
agrário
  dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim

rolnik /ˈrɔlʲɲik/ (n)
agricultor, camponês
  osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

romaji /rɔmˈaji/ (n)
romaji
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński;

romans /ˈrɔ̃mãw̃s/ (n)
romance
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miłosna pieśń liryczna
caso
  związek miłosny osób niebędących parą małżeńską

romantyczny /ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
romântico
  (potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski
  związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

romański /rɔmˈaɲski/ (adj)
românico
  wywodzący się ze starożytnej kultury rzymskiej lub z nią związany

romb /rɔ̃mp/ (n)
losango
  (geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

rondo /ˈrɔ̃ndɔ/ (n)
rotunda
  (motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy;

ropa /ˈrɔpa/ (n)
pus
  (medycyna, medyczny) wydzielina wydobywająca się z zainfekowanej rany o żółtawym zabarwieniu

ropa naftowa /ˈrɔpa naˈftɔva/ (n)
petróleo
  (geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropieć /rˈɔpʲɛtɕ/ (v)
supurar
  (medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropień /ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
abscesso
  zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

ropniak /rˈɔpɲʲak/ (n)
empiema
  (medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie ropy w jamie ciała;

ropucha /rɔˈpuxa/ (n)
sapo
  (herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa /ˈrɔsa/ (n)
orvalho
  krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosiczka /rɔɕˈitʃka/ (n)
drósera
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

rosnąć /ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
crescer
  o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
  powiększać swoje rozmiary, skalę
  o roślinach występować

rosomak /rɔˈsɔ̃mak/ (n)
carcaju
  (zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rostbef /ˈrɔzdbɛf/ (n)
rosbife
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (adj)
russo
  dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (n)
russo
  język urzędowy Rosji;

rotunda /rɔˈtũnda/ (n)
rotunda
  (architektura, architektoniczny) budowla wzniesiona na planie koła;

rower /ˈrɔvɛr/ (n)
bicicleta, bici
  jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rowerzysta /ˌrɔvɛˈʒɨsta/ (n)
ciclista
  osoba poruszająca się za pomocą roweru

rowerzystka /ˌrɔvɛˈʒɨstka/ (n)
ciclista
  kobieta, która jedzie na rowerze

rozbieżność /rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
discrepância, divergência
  różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozbitek /rɔzˈbʲitɛk/ (n)
náufrago
  osoba ocalała z katastrofy statku;

rozczarowanie /ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ/ (n)
decepção
  niespełnienie oczekiwań

rozczarowany /rˌɔstʃarɔvˈanɨ/ (adj)
decepcionado
  taki, którego życzenia, nadzieje, oczekiwania nie spełniły się

rozdrażnienie /ˌrɔzdraʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
exasperação
  nieprzyjemne uczucie, wynikłe z przemęczenia lub przykrej sytuacji

rozdział /ˈrɔʑʥ̑aw/ (n)
capítulo
  (drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

rozejm /rˈɔzɛjm/ (n)
armistício
  czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozgwiazda /rɔzˈɡvʲjazda/ (n)
estrela-do-mar
  (zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz /ˈrɔskas/ (n)
ordem
  polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkazywać /rˌɔskazˈɨvatɕ/ (v)
mandar
  wydawać kategoryczne polecenia

rozkład /ˈrɔskwat/ (n)
apodrecimento
  proces lub wynik gnicia
horário
  tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)

rozległy /rɔzˈlɛɡwɨ/ (adj)
extensivo
  posiadający znaczny zakres, zasięg

rozmaryn /rɔzˈmarɨ̃n/ (n)
rosmaninho
  (botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

rozmawiać /rɔzˈmavʲjäʨ̑/ (v)
conversar
  wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar /ˈrɔzmʲjar/ (n)
tamanho
  wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmowa /rɔzˈmɔva/ (n)
conversa
  ustna wymiana zdań

rozmowny /rɔzˈmɔvnɨ/ (adj)
falador
  (książkowy) taki, który lubi rozmawiać, jest chętny do rozmowy

rozmówki /rɔzˈmufʲci/ (n)
livro de expressões
  niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

rozpaczać /rɔspˈatʃatɕ/ (v)
desesperar
  pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

rozporek /rɔsˈpɔrɛk/ (n)
braguilha
  (krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach

rozpowszechniony /rˌɔspɔfʃɛxɲʲˈɔnɨ/ (adj)
difuso
  występujący powszechnie, często, na dużą skalę

rozprawa /rɔsˈprava/ (n)
processo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy

rozpusta /rɔspˈusta/ (n)
libertinagem
  brak moralności w sferze seksualnej

rozpuszczalnik /rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik/ (n)
solvente
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

rozpuszczalny /rˌɔspuʃtʃˈalnɨ/ (adj)
solúvel
  taki, który można rozpuścić

rozrywka /rɔzˈrɨfka/ (n)
entretenimento
  działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi

rozrzutny /rɔzʒˈutnɨ/ (adj)
desperdiçador
  wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa

rozstęp /rˈɔsstɛmp/ (n)
estria
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;

rozszerzenie /rˌɔsʃɛʒˈɛɲʲɛ/ (n)
extensão
  (informatyka, informatyczny) przyrostek nazwy pliku, zwykle trzyliterowy, wskazujący jego rodzaj;
  (technologia, technika, techniczny) moduł pozwalający na zwiększenie funkcjonalności urządzenia

rozsądny /rɔsˈːɔ̃ndnɨ/ (adj)
em conta
  taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargnienie /rˌɔstarɡɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
distração
  nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztropność /rɔstrˈɔpnɔɕtɕ/ (n)
prudência
  działanie z namysłem

roztropny /rɔstrˈɔpnɨ/ (adj)
prudente
  kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie

roztwór /ˈrɔstfur/ (n)
solução
  (chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozum /ˈrɔzũm/ (n)
razão
  zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumieć /rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
compreender, entender
  pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozważać /rɔzˈvaʒaʨ̑/ (v)
considerar
  (książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozwidlenie /ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ/ (n)
bifurcação
  miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozwiązanie /ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
solução
  (matematyka, matematyczny) wynik

rozwiązywać /ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑/ (v)
resolver
  dochodzić do wyniku zadania, testu
  szukać odpowiedzi na zagadkę
  szukać sposobu usunięcia problemu
  likwidować pęta wiążące kogoś

rozwodzić /rɔzvˈɔdʑitɕ/ (v)
divorciar-se
  dokonywać rozwodu, uzyskiwać rozwód

rozwód /ˈrɔzvut/ (n)
divórcio
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój /ˈrɔzvuj/ (n)
desenvolvimento
  następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
  proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
  proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

rozładować /ˌrɔzwaˈdɔvaʨ̑/ (v)
disparar
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem

rozłam /rˈɔzwam/ (n)
racha
  utrata jedności

rozłożyć /rɔzwˈɔʒɨtɕ/ (v)
estender
  postawić coś złożonego w swej okazałości

roślina /rɔɕˈlʲĩna/ (n)
planta, vegetal
  (botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślina oleista /rɔɕˈlʲĩna ˌɔlɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
planta oleaginosa
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina dostarczająca oleju;

roślinność /rɔɕˈlʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
vegetação
  wszystkie rośliny danego terenu

roślinny /rɔɕˈlʲĩnːɨ/ (adj)
vegetal
  taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny

roślinożerca /ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
herbívoro
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się roślinami
  (żartobliwie) wegetarianin, weganin

roślinożerny /ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
herbívoro
  (zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rożen /ˈrɔʒɛ̃n/ (n)
espeto
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pręt z metalu do opiekania mięsa nad ogniem

rożeniec /rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
marreca arrebio
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

rtęć /r̥tɛ̃ɲʨ̑/ (n)
mercúrio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubid /ˈrubʲit/ (n)
rubídio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubin /ˈrubʲĩn/ (n)
rubi
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

rubinowy /rˌubʲinˈɔvɨ/ (adj)
rubi
  mający kolor rubinu

ruch /rux/ (n)
movimento
  (fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
  gest, ruszenie częścią ciała
  grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
tráfego
  sposób poruszania się na drodze
lance
  w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka

ruch oporu /ˈrux ɔˈpɔru/ (n)
movimento de resistência
  formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;

ruchomy chodnik /ruˈxɔ̃mɨ ˈxɔdʲɲik/ (n)
esteira rolante
  urządzenie do poziomego transportu ludzi;

ruda /ˈruda/ (n)
minério
  (geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

rudzik /ˈruʥ̑ik/ (n)
pisco-de-peito-ruivo
  (ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa /ˈrufa/ (n)
popa
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;

rugby /`rʌgbɪ/ /ˈruɡbɨ/ (n)
rúgbi
  (sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

ruina /ruˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
ruína
  mocno zniszczona, opuszczona konstrukcja, zwykle budowla

rukola /ruˈkɔla/ (n)
rúcula
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) rokietta siewna, roślina warzywna i przyprawowa

rum /rũm/ (n)
rum
  (spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumak /ˈrũmak/ (n)
corcel
  rasowy koń

rumianek /rũˈmʲjãnɛk/ (n)
camomila
  (botanika, botaniczny) Matricaria, roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;

rumpel /rˈumpɛl/ (n)
cana do leme
  najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci kilkumetrowego ramienia

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (adj)
romeno
  pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (n)
romeno
  urzędowy język Rumunii;

rupia /ˈrupʲja/ (n)
rupia
  (jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rura /ˈrura/ (n)
tubo, cano
  przewód do transportu płynów;

rurociąg /ruˈrɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
ducto
  (technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;

rusofobia /ˌrusɔˈfɔbʲja/ (n)
russofobia
  niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie

rusztowanie /ˌruʃtɔˈvãɲɛ/ (n)
andaime
  (technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;

ruta /ˈruta/ (n)
arruda
  (botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna

ruten /ˈrutɛ̃n/ (n)
ruténio, rutênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford /ruˈtɛrfɔrt/ (n)
ruterfórdio, rutherfórdio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

rwa kulszowa /ˈrva kulˈʃɔva/ (n)
ciática
  (medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;

rwetes /rvˈɛtɛs/ (n)
comoção
  (potocznie, potoczny) hałas w połączeniu z bieganiną

ryba /ˈrɨba/ (n)
peixe
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;

rybak /ˈrɨbak/ (n)
pescador
  (rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybitwa /rɨˈbʲitfa/ (n)
gaivina
  (ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

ryboflawina /ˌrɨbɔflaˈvʲĩna/ (n)
riboflavina
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

rybołów /rɨˈbɔwuf/ (n)
águia-pesqueira
  (ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

rybołówstwo /rˌɨbɔwˈufstfɔ/ (n)
pesca
  gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb;

rycerstwo /rɨtsˈɛrstfɔ/ (n)
cavalaria
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;

rycerz /ˈrɨʦ̑ɛʃ/ (n)
cavaleiro
  (historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

rydwan /ˈrɨdvãn/ (n)
biga
  dwukołowy wóz bojowy zaprzężony w dwa lub cztery konie

ryfampicyna /rˌɨfampitsˈɨna/ (n)
rifampicina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) półsyntetyczny antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń m.in. prątkiem gruźlicy i prątkiem trądu;

rygiel /rˈɨɡʲɛl/ (n)
barra
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla

rygor /ˈrɨɡɔr/ (n)
rigor
  ustalony porządek zmuszający do zachowania ściśle określonych przepisów

ryj /rɨj/ (n)
focinho
  (zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt

rym /rɨ̃m/ (n)
rima
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach

rymować /rɨ̃ˈmɔvaʨ̑/ (v)
rimar
  tworzyć rymy

rynek /ˈrɨ̃nɛk/ (n)
mercado
  (ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
  wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;
  centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)

rynna /ˈrɨ̃nːa/ (n)
agueiro
  rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu

rysować /rɨˈsɔvaʨ̑/ (v)
desenhar
  tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia

rysownik /rɨˈsɔvʲɲik/ (n)
desenhista
  ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysunek /rɨˈsũnɛk/ (n)
desenho
  to, co zostało narysowane;

rytm /rɨtm̥/ (n)
ritmo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;
  określony porządek powtarzający się okresowo

rytualny /ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
ritual
  związany z rytuałem

rytuał /rɨˈtu<sup>w</sup>aw/ (n)
rito, ritual
  (antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rywal /rˈɨval/ (n)
rival
  osoba, która konkuruje w czymś

rywalizacja /ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
competição
  (sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka
rivalidade
  ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie

rywalizować /rˌɨvalizˈɔvatɕ/ (v)
competir
  ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś

ryza /ˈrɨza/ (n)
resma
  (poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom;

ryzyko /ˈrɨzɨkɔ/ (n)
risco
  możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

ryś /rɨɕ/ (n)
lince
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryś rudy /rˈɨɕ rˈudɨ/ (n)
lince-vermelho
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ryż /rɨʃ/ (n)
arroz
  (botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
  (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

rzadki /ˈʒatʲci/ (adj)
raro
  zachodzący rzadko

rzadko /ˈʒatkɔ/ (adv)
raramente
  prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzadkość /ˈʒatkɔɕʨ̑/ (n)
raridade
  coś, co jest rzadkie, nietypowe, zdarza się/występuje rzadko

rzecz /ʒɛʧ̑/ (n)
coisa
  wytwór materialny, przedmiot

rzecznik /ʒˈɛtʃɲik/ (n)
porta-voz
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzeczny /ˈʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
fluvial
  odnoszący się do rzeki, związany z rzeką

rzeczownik /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik/ (n)
substantivo
  (gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczownikowy /ʒˌɛtʃɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
substantivo
  (gramatyka) (językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do rzeczownika, związany z rzeczownikiem

rzeczywistość /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑/ (n)
realidade
  prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie

rzeka /ˈʒɛka/ (n)
rio
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzekomy /ʒɛkˈɔmɨ/ (adj)
suposto
  niebędący takim, za jakiego się go uważa

rzemieślnik /ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik/ (n)
artesão
  osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło /ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ/ (n)
ofício
  drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności

rzepa /ʒˈɛpa/ (n)
nabo
  (botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym;

rzepak /ˈʒɛpak/ (n)
colza
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;

rzepka /ʒˈɛpka/ (n)
rótula
  (anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzeź /ʒɛɕ/ (n)
massacre
  brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeźba /ˈʒɛʑba/ (n)
escultura
  (sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;
  (sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną

rzeźbiarz /ˈʒɛʑbʲjaʃ/ (n)
escultor
  (sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnik /ˈʒɛʑɲik/ (n)
açougueiro
  człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa

rzeżucha /ʒɛˈʒuxa/ (n)
agrião
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni;

rzeżączka /ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
gonorreia
  (medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzodkiew /ʒˈɔtkʲɛf/ (n)
rabanete
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rośliny (1.2)

rzodkiewka /ʒɔtʲˈcɛfka/ (n)
rabanete
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzucać /ˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
arremessar
  wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać perły przed wieprze /ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ/ (v)
dar pérolas a porcos
  ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzut dyskiem /ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m/ (n)
lançamento de disco
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;

rzut karny /ˈʒut ˈkarnɨ/ (n)
pênalti, penalidade máxima
  (sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut oszczepem /ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m/ (n)
lançamento de dardo
  (sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzut rożny /ˈʒut ˈrɔʒnɨ/ (n)
escanteio
  (sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska;

rzygacz /ˈʒɨɡaʧ̑/ (n)
gárgula
  (architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;

rzygać /ˈʒɨɡaʨ̑/ (v)
vomitar
  (grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzymski /ˈʒɨ̃msʲci/ (adj)
romano
  odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu
  odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rząd /ʒɔ̃nt/ (n)
governo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;

rząd marionetkowy /ˈʒɔ̃nt ˌmarʲjɔ̃nɛtˈkɔvɨ/ (n)
estado fantoche
  (publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy;

rządowy /ʒɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
governamental
  związany z rządem, wywodzący się z rządu

rządzić /ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
governar, reinar
  sprawować władzę, panować

rzęsa /ˈʒɛ̃w̃sa/ (n)
cílio, pestana
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

róg /ruk/ (n)
corno
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego;
corno, chifre
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;

róg alpejski /ˈruk alˈpɛjsʲci/ (n)
trompa alpina
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument dęty przypominający trombitę;

róg obfitości /ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i/ (idiom)
cornucópia
  (książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość

rój /ruj/ (n)
enxame
  duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków

równanie /ruvˈnãɲɛ/ (n)
equação
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

równanie stanu /ruvˈnãɲɛ ˈstãnu/ (n)
equação de estado
  (technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) równanie termodynamiczne opisujące stan substancji;

również /ˈruvʲɲɛʃ/ (particle)
também
  …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także

równik /ˈruvʲɲik/ (n)
equador, linha do equador
  (astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równina /ruvʲˈɲĩna/ (n)
planície
  (geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równoboczny /rˌuvnɔbˈɔtʃnɨ/ (adj)
equilátero
  (matematyka, matematyczny) mający wszystkie boki równe

równolegle /ˌruvnɔˈlɛɡlɛ/ (adv)
paralelamente
  o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

równoległobok /ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk/ (n)
paralelogramo
  (geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków;

równoległościan /rˌuvnɔlɛɡwˈɔɕtɕan/ (n)
paralelepípedo
  (geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);

równoległy /ˌruvnɔˈlɛɡwɨ/ (adj)
paralelo
  jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości

równoleżnik /rˌuvnɔlˈɛʒɲik/ (n)
paralelo
  (geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równonoc /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑/ (n)
equinócio
  (astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równonoc jesienna /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ʲ jɛ̇ˈɕɛ̃nːa/ (n)
equinócio de outono
  (astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;

równonoc wiosenna /ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa/ (n)
equinócio de primavera
  (astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;

równoramienny /rˌuvnɔramjˈɛnnɨ/ (adj)
isósceles
  (matematyka, matematyczny) mający ramiona równej długości

równouprawnienie /rˌuvnɔˌupravɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
equidade
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw

równowaga /ˌruvnɔˈvaɡa/ (n)
equilíbrio
  stabilny stan jakiegoś układu

równoważny /rˌuvnɔvˈaʒnɨ/ (adj)
equivalente
  mający równe znaczenie, równą wartość

równość /ˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
igualdade
  (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
  brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)
  cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)

równy /ˈruvnɨ/ (adj)
quite
  posiadający gładką powierzchnię
igual
  posiadający identyczną wartość

róż /ruʃ/ (n)
cor-de-rosa
  kolor różowy

róża /ˈruʒa/ (n)
rosa
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

róża wiatrów /ˈruʒa ˈvʲjatruf/ (n)
rosa dos ventos
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich)

różaniec /ruˈʒãɲɛʦ̑/ (n)
rosário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności

różnica /ruʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
diferença
  (matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
  to, czym się coś od czegoś różni

różniczka /ruʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
diferencial
  (matematyka, matematyczny) przyrost zmiennej, względem której wyznacza się pochodną;

różnorodność /ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
diversidade, variedade, multiplicidade
  cecha tego, co jest różnorodne

różowy /ruˈʒɔvɨ/ (adj)
cor-de-rosa, rosa
  mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

różyczka /ruˈʒɨʧ̑ka/ (n)
rubéola
  (medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

rącznik pospolity /ˈrɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik ˌpɔspɔˈlʲitɨ/ (n)
mamona
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny wilczomleczowatych pochodząca z Afryki;

ręce do góry /ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ/ (interjection)
mãos ao alto
  kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznie /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
manualmente
  o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił

ręcznik /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
toalha
  gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręczny /ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
manual
  o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny

ręka /rɔŋk/ /ˈrɛ̃ŋka/ (n)
mão
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

ręka rękę myje /rˈɛŋka rˈɛŋkɛ mˈɨjɛ/
uma mão lava a outra
  sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy

rękaw /ˈrɛ̃ŋkaf/ (n)
manga
  (krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękopiśmienny /rˌɛŋkɔpiɕmʲˈɛnnɨ/ (adj)
manuscrito
  pisany ręcznie

rżenie /ˈrʒɛ̃ɲɛ/ (n)
relincho
  odgłos konia wydawany paszczą

rżeć /rʒɛʨ̑/ (v)
relinchar
  o koniu: wydawać charakterystyczny głos

sabat /ˈsabat/ (n)
sabbat
  (ludowy) tajemny zlot czarownic

sabotaż /saˈbɔtaʃ/ (n)
sabotagem
  umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować /ˌsabɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
sabotar
  stosować sabotaż

sacharyd /saxˈarɨt/ (n)
sacarídeo
  (biochemia, biochemiczny) (zobacz) węglowodan

sad /sat/ (n)
jardim
  ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadysta /sadˈɨsta/ (n)
sadista
  człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadystyczny /sˌadɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
sádico
  (seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki
  cechujący się sadyzmem, okrucieństwem

sadyzm /sˈadɨzm/ (n)
sadismo
  (medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera

sadz /saʦ̑/ (n)
cofo
  (rybołówstwo, rybacki) skrzynia z otworami służąca do przechowywania żywych ryb w miejscu przepływu wody

sadzawka /sadʑˈafka/ (n)
piscina
  nieduży, otwarty i płytki zbiornik wodny wykopany w ziemi;

sadzić /ˈsaʥ̑iʨ̑/ (v)
plantar
  umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

sadzonka /saˈʣ̑ɔ̃nka/ (n)
muda
  (botanika, botaniczny) fragment rośliny, z którego może wyrosnąć cała roślina

safari /saˈfarʲi/ (n)
safári
  afrykańska wyprawa, której celem jest polowanie na zwierzęta;

sajgonka /sajˈɡɔ̃nka/ (n)
rolinho primavera
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ryżowy naleśnik nadziewany warzywami i innymi składnikami

sake /ˈsakɛ/ (n)
saqué
  (spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakrament /saˈkrãmɛ̃nt/ (n)
sacramento
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

saksofon /saˈksɔfɔ̃n/ (n)
saxofone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

sala /ˈsala/ (n)
salão
  przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

sala królestwa /sˈala krulˈɛstfa/ (n)
Salão do Reino
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub pomieszczenie, miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego świadków Jehowy;

salam /ˈsalãm/ (interjection)
salama
  pokój! (pozdrowienie u muzułmanów)

salamancki /sˌalamˈantski/ (adj)
salmantino
  związany z Salamanką, dotyczący Salamanki, pochodzący z Salamanki

salamandra /ˌsalãˈmãndra/ (n)
salamandra
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salami /saˈlãmʲi/ (n)
salame
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

saldo /ˈsaldɔ/ (n)
balanço
  (księgowość) suma wszystkich przychodów (strona "Ma") pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona "Winien") w danym okresie;

salina /saˈlʲĩna/ (n)
salina
  zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych;

salon /ˈsalɔ̃n/ (n)
salão de beleza
  główny, dzienny pokój w mieszkaniu

salpingektomia /sˌalpiŋɡɛktˈɔmja/ (n)
salpingectomia
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu jednego lub dwóch jajowodów

salsa /ˈsalsa/ (n)
salsa
  (choreografia, choreograficzny) latynoamerykański taniec towarzyski o pochodzeniu karaibskim, tańczony do melodii salsy (1.2);
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zimny, często pikantny, sos ze zmiksowanych lub posiekanych warzyw albo owoców; specjalność kuchni meksykańskiej;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj muzyki o pochodzeniu karaibskim, w metrum 4/4, z rozbudowaną sekcją rytmiczną, bogatą sekcją dętą, rytmem wystukiwanym na klawesach oraz melodią wygrywaną zwykle na pianinie w zapętlonych frazach;

salwa /ˈsalva/ (n)
salva
  (wojskowość, wojskowy) wystrzelenie na komendę z wielu karabinów, armat lub dział

salwadorski /ˌsalvaˈdɔrsʲci/ (adj)
salvadorenho
  odnoszący się do państwa Salwador

sam /sãm/ (pronoun)
só
  bez nikogo / niczego innego, będący jedyny

samar /ˈsãmar/ (n)
samário
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samarytański /sˌamarɨtˈaɲski/ (adj)
samaritano
  związany z Samarytanami albo Samarią

samba /ˈsãmba/ (n)
samba
  (choreografia, choreograficzny) szybki taniec brazylijski;

samiec /ˈsãmʲjɛʦ̑/ (n)
macho, varão
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samobójca /ˌsãmɔˈbujʦ̑a/ (n)
suicida
  osoba próbująca zabić samą siebie

samobójczyni /sˌamɔbujtʃˈɨɲi/ (n)
suicida
  kobieta celowo zabijająca samą siebie

samobójstwo /ˌsãmɔˈbujstfɔ/ (n)
suicidio, suicídio
  zabicie samego siebie;

samochód /sãˈmɔxut/ (n)
carro, automóvel
  (motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samodzielnie /ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ/ (adv)
sozinho
  samotnie, bez innych

samogłoska /ˌsãmɔˈɡwɔska/ (n)
vogal
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samogłów /samˈɔɡwuf/ (n)
peixe lua
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;

samoleczenie /sˌamɔlɛtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
automedicação
  samodzielne leczenie samego siebie

samolot /sãˈmɔlɔt/ (n)
avião, aeroplano
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samoobrona /sˌamɔɔbrˈɔna/ (n)
defesa pessoal
  obrona samego siebie

samoobsługa /sˌamɔɔpswˈuɡa/ (n)
auto-serviço
  w sklepach, barach itp.: obsługiwanie samego siebie

samospalenie /ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
autoimolação
  samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu;

samotnie /sãˈmɔtʲɲɛ/ (adv)
sozinho
  w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa

samotność /sãˈmɔtnɔɕʨ̑/ (n)
solidão
  uczucie braku bliskich osób

samotny /sãˈmɔtnɨ/ (adj)
solitário
  taki, który jest sam, żyje samotnie

samouk /sãˈmɔ<sup>w</sup>uk/ (n)
autodidata
  ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela

samowar /sãˈmɔvar/ (n)
samovar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samowolny /sˌamɔvˈɔlnɨ/ (adj)
arbitrário
  świadczący o postawie jak (1.1)

samowystarczalny /sˌamɔvˌɨstartʃˈalnɨ/ (adj)
autossuficiente
  mogący sam zaspokoić wszystkie swe potrzeby

samożywny /sˌamɔʒˈɨvnɨ/ (adj)
autotrófico
  (biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;

samum /ˈsãmũm/ (n)
simum
  (meteorologia, meteorologiczny) gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie;

samuraj /samˈuraj/ (n)
samurai
  (historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

sandacz /ˈsãndaʧ̑/ (n)
lúcioperca
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandał /ˈsãndaw/ (n)
sandália
  rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;

sandałowiec /ˌsãndaˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
sândalo
  (botanika, botaniczny) Santalum wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje

sangria /ˈsãŋɡrʲja/ (n)
sangria
  tradycyjny hiszpański napój alkoholowy;

sanie /ˈsãɲɛ/ (n)
trenó
  pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery);

sankcja /sˈaŋktsja/ (n)
sanção
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa

sanktuarium /ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm/ (n)
refúgio
  (przenośnie, przenośnia) miejsce szczególnie ważne, bogate w pewien walor
santuário
  otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;

sanskryt /ˈsãw̃skrɨt/ (n)
sânscrito
  (językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

saper /ˈsapɛr/ (n)
sapador
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;

saponina /sˌapɔɲˈina/ (n)
saponina
  (biochemia, biochemiczny) związek chemiczny należący do glikozydów;

sardela /sarˈdɛla/ (n)
anchova
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;

sardoniczny /sˌardɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
sardónico
  (książkowy) ironiczny, złośliwy

sardynka /sarˈdɨ̃nka/ (n)
sardinha
  (ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sardyński /sarˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
sardo
  charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sari /ˈsarʲi/ (n)
bornais
  tradycyjny indyjski strój kobiecy;

sarkastyczny /ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
sarcástico
  złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkazm /ˈsarkasm̥/ (n)
sarcasmo
  złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag /sarˈkɔfak/ (n)
sarcófago
  zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarkopenia /ˌsarkɔˈpɛ̃ɲa/ (n)
sarcopenia
  (medycyna, medyczny) zanik masy mięśniowej wraz ze spadkiem siły mięśni

sarna /ˈsarna/ (n)
corça, corço
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

sarnina /sarʲˈɲĩna/ (n)
carne de cervo
  mięso sarny

satanistyczny /sˌataɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
satanista
  związany z satanizmem, dotyczący satanizmu

satanizm /satˈaɲizm/ (n)
satanismo
  kult szatana

satelita /ˌsatɛˈlʲita/ (n)
satélite
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
  (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;

satrapa /satrˈapa/ (n)
sátrapa
  (starożytność) w Persji: zarządca prowincji;

saturacja /sˌaturˈatsja/ (n)
saturação
  (chemia, chemiczny) proces nasycania cieczy gazem

satyra /saˈtɨra/ (n)
sátira
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

sauna /ˈsawna/ (n)
sauna
  rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sawanna /savˈanna/ (n)
savana
  (geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata /saˈwata/ (n)
alface
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
  warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałatka /saˈwatka/ (n)
salada
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka ziemniaczana /sawˈatka ʑˌɛmɲʲatʃˈana/ (n)
salada de batata
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena /ˈsʦ̑ɛ̃na/ (n)
cena
  (przenośnie, przenośnia) awantura, kłótnia
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;
  (przenośnie, przenośnia) środowisko muzyczne, polityczne
palco
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;

scenariusz /sʦ̑ɛ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
argumento
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;

sceptycyzm /sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
ceticismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;

sceptyczny /stsɛptˈɨtʃnɨ/ (adj)
cético
  wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

schemat /ˈsxɛ̃mat/ (n)
planta
  ogólny plan albo szkic

scherzo /skˈɛrtsɔ/ (n)
scherzo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny;

schistosomatoza /ʃˌistɔsˌɔmatˈɔza/ (n)
esquistossomose
  (medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;

schizma /sxˈizma/ (n)
cisma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;

schizofrenia /ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja/ (n)
esquizofrenia
  (medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schody /ˈsxɔdɨ/ (n)
escada
  konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome /ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ/ (n)
escada rolante
  urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schowek /ˈsxɔvɛk/ (n)
área de transferência
  (informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami

schronienie /sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
refúgio
  bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

scyzoryk /sʦ̑ɨˈzɔrɨk/ (n)
canivete
  składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

seaborg /ˈsʲibɔrk/ (n)
seabórgio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

secesja /sɛtsˈɛsja/ (n)
modernismo
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;

sedan /ˈsɛdãn/ (n)
sedan
  (motoryzacja) rodzaj trójbryłowego, zamkniętego nadwozia samochodu osobowego, z wyraźnie oddzielonym przedziałem silnikowym i bagażowym;

segregacja rasowa /ˌsɛɡrɛˈɡaʦ̑ʲja raˈsɔva/ (n)
segregação racial
  sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej

segregator /ˌsɛɡrɛˈɡatɔr/ (n)
fichário
  (biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych;

seitan /sɛˈitan/ (n)
seitã
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem”

sejf /sɛjf/ (n)
cofre
  zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejsmiczny /sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
sísmico
  dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi

sejsmochronograf /sˌɛjsmɔxrɔnˈɔɡraf/ (n)
sismocronógrafo
  (geologia, geologiczny) (technologia, technika, techniczny) chronograf mający za zadanie wyznaczenie dokładnego czasu wystąpienia wstrząsów

sejsmograf /sɛjsmˈɔɡraf/ (n)
sismógrafo
  (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;

sejsmolog /sɛjsmˈɔlɔk/ (n)
sismólogo
  (geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią

sejsmologia /ˌsɛjsmɔˈlɔɟja/ (n)
seismologia
  nauka o trzęsieniach ziemi;

sekcja zwłok /ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk/ (n)
autópsia
  (medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;

sekretarz /sɛˈkrɛtaʃ/ (n)
secretário
  (ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;

seks /sɛks/ (n)
sexo
  (potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seksapil /sɛksaˈpʲil/ (n)
apelo sexual
  atrakcyjność seksualna

seksizm /ˈsɛcɕism̥/ (n)
sexismo
  dyskryminacja ze względu na płeć;

seksować /sɛˈksɔvaʨ̑/ (v)
sexar
  określać płeć zwierząt, głównie piskląt hodowlanych

seksualizm /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
sexualidade
  (książkowy) termin, pojęcie, problem związany z seksualnością

seksualność /sˌɛksuˈalnɔɕtɕ/ (n)
sexualidade
  (biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
sexual
  dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuologia /ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja/ (n)
sexologia
  nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka;

sekta /ˈsɛkta/ (n)
seita
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii

sekunda /sɛˈkũnda/ (n)
segundo
  (fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty
  (potocznie, potoczny) krótka chwila

sekundant /sɛˈkũndãnt/ (n)
segundo
  (historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi
  (sport, sportowy) zwłaszcza w pięściarstwie i szachach: doradca i pomocnik zawodnika

sekwencja /sɛkfˈɛntsja/ (n)
sequência
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji

sekwoja /sɛˈkfɔja/ (n)
sequoia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych;

selekcja /sɛˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
seleção
  dobór dokonywany poprzez eliminację

selen /ˈsɛlɛ̃n/ (n)
selénio, selênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

selenografia /ˌsɛlɛ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
selenografia
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka zajmująca się opisem powierzchni Księżyca;

selenologia /sˌɛlɛnɔlˈɔɡja/ (n)
selenologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) nauka o Księżycu

seler /ˈsɛlɛr/ (n)
aipo
  (botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

semantyczny /ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
semântico
  (informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych

semantyka /sɛ̃ˈmãntɨka/ (n)
semântica
  (filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością
  (informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp.
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych

semestr /ˈsɛ̃mɛstr̥/ (n)
semestre
  połowa roku akademickiego lub szkolnego;

seminarium /ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm/ (n)
seminário
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych

seminarzysta /sˌɛminaʒˈɨsta/ (n)
seminarista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) student seminarium duchownego

semiotyka /sɛmjˈɔtɨkˌa/ (n)
semiótica
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający systemy znakowe;

sen /sɛ̃n/ (n)
sono
  (fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości
sonho
  doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste

sen zimowy /ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ/ (n)
hibernação
  (biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;

senat /ˈsɛ̃nat/ (n)
senado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;

senegalski /ˌsɛ̃nɛˈɡalsʲci/ (adj)
senegalês
  odnoszący się do państwa Senegal

senny /ˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
sonolento
  taki, który chce spać; jest śpiący

sens /sɛ̃w̃s/ (n)
sentido
  sposób rozumienia czegoś
  wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu
  właściwość jakiejś idei, czynności, przedmiotu, sprawiająca, że jest użyteczny, wartościowy, uzasadniony

sensacja /sɛnsˈatsja/ (n)
bomba
  wydarzenie, wiadomość wywołujące żywe, powszechne zainteresowanie

sentymentalny /ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
sentimental, emotivo
  przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości

separacja /sˌɛparˈatsja/ (n)
separação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozłączenie małżonków bez ich prawa wstępowania w nowy związek małżeński
  (książkowy) oddzielenie od czegoś

separatyzm /ˌsɛpaˈratɨsm̥/ (n)
separatismo, independentismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;

seplenić /sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
cecear
  błędnie wymawiać spółgłoski dziąsłowe i szczelinowe

sepsa /ˈsɛpsa/ (n)
septicemia
  (medycyna, medyczny) zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej;

ser /sɛr/ (n)
queijo
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

seraficzny /ˌsɛraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
seráfico
  (poetycki, poetycko) anielski, piękny, wzniosły

serafin /sɛrˈafin/ (n)
serafim
  (teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej;

serak /sˈɛrak/ (n)
serac
  (geologia, geologiczny) ogromna bryła lodu powstająca w wyniku pękania lodowca;

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (adj)
sérvio
  związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (n)
sérvio
  jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce /ˈsɛrʦ̑ɛ/ (n)
coração
  (anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt
  (przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś
  (przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej
  przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości

sercowaty /sˌɛrtsɔvˈatɨ/ (adj)
cordiforme
  przypominający kształtem serce

sercowy /sɛrtsˈɔvɨ/ (adj)
cardíaco
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący serca jako narządu

serdecznie /sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
cordialmente
  w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie

serdeczny /sɛrˈdɛʧ̑nɨ/ (adj)
cordial
  taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serenada /sˌɛrɛnˈada/ (n)
serenata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym;

sernik /ˈsɛrʲɲik/ (n)
bolo de queijo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser;

serwatka /sɛrvˈatka/ (n)
soro
  (spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer /ˈsɛrvɛr/ (n)
servidor
  (informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;

serwetka /sɛrvˈɛtka/ (n)
guardanapo
  kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwilizm /sɛrvˈilizm/ (n)
servilidade
  (pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności

seryjny /sɛˈrɨjnɨ/ (adj)
serial
  następujący w serii, jeden po drugim
  produkowany masowo, zazwyczaj wg tego samego wzoru

set /sɛt/ (n)
set
  gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart
  partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa

sex shop /sˈɛks ʃˈɔp/ (n)
sex shop
  sklep z artykułami erotycznymi;

sezam /ˈsɛzãm/ (n)
gergelim
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

sezon /ˈsɛzɔ̃n/ (n)
temporada
  (handel, handlowy) pora roku
  (telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza

sfaleryt /sfalˈɛrɨt/ (n)
blenda, esfalerita
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfera /ˈsfɛra/ (n)
esfera
  (matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli;

sferyczny /sfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
esférico
  dotyczący sfery
  mający kształt odcinka sfery

sfinks /sfʲĩŋks/ (n)
esfinge
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;

shemale /ʃɛmˈalɛ/ (n)
travesti
  (seksuologia, seksuologiczny) (pejoratywnie, pejoratywny) transseksualna lub transgenderyczna kobieta z męskimi narządami płciowymi, występująca w branży pornograficznej;

shinto /ʃˈintɔ/ (n)
xintoísmo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii;

siano /ˈɕãnɔ/ (n)
feno
  (rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

sianokosy /ˌɕãnɔˈkɔsɨ/ (n)
fenação
  (rolnictwo, rolniczy) koszenie łąki i suszenie traw w celu uzyskania siana;

siarczan /ˈɕarʧ̑ãn/ (n)
sulfato
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkowego;

siarczek srebra /ɕˈartʃɛk srˈɛbra/ (n)
sulfeto de prata
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu siarkowodorowego i srebra;

siarczyn /ˈɕarʧ̑ɨ̃n/ (n)
sulfito
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego;

siarka /ˈɕarka/ (n)
enxofre
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodór /ˌɕarkɔˈvɔdur/ (n)
gás sulfídrico, sulfeto de hidrogênio, sulfidreto, sulfureto de hidrogênio, ácido sulfídrico
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siatkarz /ˈɕatkaʃ/ (n)
voleibolista
  (sport, sportowy) sportowiec grający w siatkówkę

siatkówka /ɕatˈkufka/ (n)
retina
  (anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
voleibol
  (sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siatkówka plażowa /ɕatˈkufka plaˈʒɔva/ (n)
voleibol de praia
  (sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku;

siać /ɕäʨ̑/ (v)
semear
  rzucać nasiona w glebę

siedem grzechów głównych /ɕˈɛdɛm ɡʒˈɛxuv ɡwˈuvnɨx/ (n)
sete pecados capitais
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedlisko /ɕɛdlˈiskɔ/ (n)
habitat
  (ekologia, ekologiczny) całokształt warunków przyrodniczych stanowiących miejsce życia określonych organizmów;

siedmiogrodzki /ɕˌɛdmʲɔɡrˈɔtski/ (adj)
transilvano
  związany z Siedmiogrodu, dotyczący Siedmiogrodu

siedmiokąt /ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt/ (n)
heptágono
  (matematyka, matematyczny) wielokąt o siedmiu bokach;

siedmiościan /ɕɛdmʲˈɔɕtɕan/ (n)
heptaedro
  (geometria) wielościan o siedmiu ścianach

siedzieć /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
estar sentado
  spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach

siedzący /ɕɛdʑˈɔntsɨ/ (adj)
sedentário
  taki, który wymaga siedzenia

siekacz /ɕˈɛkatʃ/ (n)
incisivo
  (stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu

siekiera /ɕɛ̇ˈcɛra/ (n)
machado
  ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

siemię lniane /ˈɕɛ̃mʲjɛ ˈlʲɲãnɛ/ (n)
linhaça, grão de linhaça, semente de linhaça
  (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego

sieroctwo /ɕɛrˈɔtstfɔ/ (n)
orfandade
  bycie sierotą

sierota /ɕɛˈrɔta/ (n)
órfã
  dziecko, któremu umarło przynajmniej jedno z rodziców
  (termin typograficzny) błąd polegający na pozostawieniu pojedynczego wiersza na dole kolumny składanego tekstu

sierp /ɕɛrp/ (n)
foice
  (rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierp i młot /ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt/ (n)
foice e martelo
  (historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów;

sierpień /ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
agosto, Agosto
  ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierżant /ˈɕɛrʒãnt/ (n)
sargento
  stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

siewca /ɕˈɛftsa/ (n)
semeador
  (rolnictwo, rolniczy) osoba siejąca ziarno w polu

siewnik /ˈɕɛvʲɲik/ (n)
semeadeira, semeadora
  (rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do wysiewu ziarna;

sieć /ɕɛ̇ʨ̑/ (n)
rede
  siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;

sigma /ˈsʲiɡma/ (n)
sigma
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa osiemnastej litery alfabetu greckiego, σ;

sikać /ˈɕikaʨ̑/ (v)
mijar, urinar, fazer xixi
  (potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikhizm /ˈsʲikxʲism̥/ (n)
sikhismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach;

sikora /ɕiˈkɔra/ (n)
chapim
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka /ɕiˈkɔra bɔˈɡatka/ (n)
chapim-real
  (ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora modra /ɕiˈkɔra ˈmɔdra/ (n)
chapim-azul
  (ornitologia, ornitologiczny) (Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus) niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;

silnia /ˈɕilʲɲa/ (n)
fatorial
  (matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnik /ˈɕilʲɲik/ (n)
motor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silnik turbośmigłowy /ˈɕilʲɲik ˌturbɔɕmʲiɡˈwɔvɨ/ (n)
turboélice
  (mechanika) (lotnictwo, lotniczy) rodzaj napędu statku powietrznego (samolotu, śmigłowca), wykorzystujący turbinę gazową do poruszania zewnętrznego śmigła napędowego

silny /ˈɕilnɨ/ (adj)
forte
  odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)
  odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy)
  intensywnie działający

silos /ˈsʲilɔs/ (n)
silo
  (technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;
  (wojskowość, wojskowy) podziemna komora startowa rakiet balistycznych;

sin /ˈsʲĩnus/ (symbol)
sen, sin
  = (matematyka, matematyczny) sinus

singapurski /ˌsʲĩŋɡaˈpursʲci/ (adj)
singapuriano
  związany z Singapurem, dotyczący Singapuru

sinologia /ˌsʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
sinologia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinus /ˈsʲĩnus/ (n)
seio
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

sinusoidalny /sˌinusˌɔidˈalnɨ/ (adj)
senoidal
  mający kształt sinusoidy (kosinusoidy)

sio /ɕɔ/ (interjection)
xô
  (potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci

siodło /ˈɕɔdwɔ/ (n)
sela, arreio
  (jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siorbać /ˈɕɔrbaʨ̑/ (v)
sorver
  (potocznie, potoczny) pijąc coś lub jedząc półpłynną potrawę, wydawać odgłos podobny do mlaśnięcia

siostra /ˈɕɔstra/ (n)
irmã, soror
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki
irmã, enfermeira
  zakonnica
  pielęgniarka

sirocco /sʲiˈrɔkɔ/ (n)
siroco, xaroco
  suchy i gorący wiatr wiejący w basenie Morza Śródziemnego;

siusiak /ˈɕüɕak/ (n)
bingola
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski

siódmy /ˈɕudmɨ/ (adj)
sétimo
  od 7

siła /ˈɕiwa/ (n)
força
  energia, zdolność do wysiłku
  (fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami;

siła robocza /ɕˈiwa rɔbˈɔtʃa/ (n)
funcionário
  (ekonomia, ekonomiczny) ogół pracowników, robotników, którzy są lub mogą zostać zatrudnieni

siła wyższa /ˈɕiwa ˈvɨʃːa/ (n)
força maior
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec.

siłownia /ɕiˈwɔvʲɲa/ (n)
academia
  (sport, sportowy) sala gimnastyczna z przyrządami do ćwiczenia mięśni

siły zbrojne /ɕˈiwɨ zbrˈɔjnɛ/ (n)
forças armadas
  (wojskowość, wojskowy) całe wojsko danego państwa

skakanka /skaˈkãnka/ (n)
pula corda
  rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;

skakać /ˈskakaʨ̑/ (v)
pular
  przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)
  zmieniać się w sposób nieciągły

skala /ˈskala/ (n)
escala
  (matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu
  (metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;
  (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;
  zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)

skala Beauforta /skˈala bˌɛawfˈɔrta/ (n)
escala de Beaufort
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) skala służąca do opisu siły wiatru;

skalar /ˈskalar/ (n)
acará-bandeira
  (potocznie, potoczny) słodkowodna ryba południowoamerykańska z rodzaju Pterophyllum, z rodziny pielęgnicowatych, hodowana również w akwariach;
escalar
  (fizyka, fizyczny) każda wielkość fizyczna wyrażona przez pojedynczą liczbę i mająca wymiar fizyczny;
  (matematyka, matematyczny) w algebrze liniowej to element ustalonego ciała, nad którym zbudowany jest dowolny moduł;

skaleń /ˈskalɛ̃ɲ/ (n)
feldspato
  minerał skałotwórczy, glinokrzemian potasu, sodu albo wapnia;

skalpel /ˈskalpɛl/ (n)
bisturi
  (medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

skamieniałość /ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑/ (n)
fóssil
  (geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skand /skãnt/ (n)
escândio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandynawski /ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci/ (adj)
escandinavo
  związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skaner /ˈskãnɛr/ (n)
scanner
  (informatyka, informatyczny) urządzenie pozwalające na zmianę do postaci cyfrowej zdjęć, tekstów, obrazów i innych grafik przedstawionych na papierze;

skanować /skãˈnɔvaʨ̑/ (v)
digitalizar
  (technologia, technika, techniczny) czytać wartości punkt po punkcie
  wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera

skarb /skarp/ (n)
tesouro
  zbiór bardzo wartościowych rzeczy
  coś niezwykle wartościowego, drogocennego

skarbiec /ˈskarbʲjɛʦ̑/ (n)
tesouro
  odpowiednio zabezpieczony magazyn na drogocenne rzeczy;

skarbonka /skarbˈɔŋka/ (n)
porquinho-mealheiro
  specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;

skarga /ˈskarɡa/ (n)
queixa
  wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś

skarpeta /skarˈpɛta/ (n)
meia
  okrycie (ubiór) stopy

skauting /skˈawtʲiŋk/ (n)
escotismo
  (książkowy) system wychowania młodzieży oraz ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w latach 1907–1908 przez Roberta Baden-Powella w Wielkiej Brytanii, ujęty w formę organizacji i rozpowszechniony w wielu krajach

skazaniec /skazˈaɲʲɛts/ (n)
condenado
  człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę

skała /ˈskawa/ (n)
rocha
  zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok

skecz /skˈɛtʃ/ (n)
esquete
  krótka, zabawna scenka stanowiąca zamkniętą całość

skierowanie /ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ/ (n)
encaminhamento
  rodzaj pisemnego polecenia przyjęcia kogoś przez określoną placówkę

sklep /sklɛp/ (n)
loja
  pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep monopolowy /ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ/ (n)
loja de bebidas
  sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklepienie /sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
abóbada
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

sklero- /ˈsklɛrɔ/
esclero-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający twardość lub suchość dotyczącą tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

skoczek /ˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
saltador
  (sport, sportowy) ktoś specjalizujący się w wykonywaniu skoków
cavalo
  (szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skok /skɔk/ (n)
pulo
  chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry
  czynność skakania, wyskakiwania, wskakiwania itp.

skok o tyczce /ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ/ (n)
salto com vara
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok w dal /skˈɔɡ w dˈal/ (n)
salto em comprimento, salto em distância
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy

skok wzwyż /ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ/ (n)
salto em altura
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skolioza /skɔˈlʲjɔza/ (n)
escoliose
  (medycyna, medyczny) widoczne wygięcie kręgosłupa w lewo lub prawo od linii środkowej ciała;

skop /skɔp/ (n)
carneiro castrado
  (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany baran

skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (n)
escorpião
  (zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa /skɔˈrupa/ (n)
carapaça
  (zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.
concha
  twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu

skorupiak /skɔˈrupʲjak/ (n)
crustáceo
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp

skowronek /skɔvˈrɔ̃nɛk/ (n)
calhandra, cotovia
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skrajna prawica /ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a/ (n)
extrema-direita
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;

skrajny /ˈskrajnɨ/ (adj)
extremo
  będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skrobia /skrˈɔbja/ (n)
amido
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skromność /ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
modéstia
  cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skromny /ˈskrɔ̃mnɨ/ (adj)
modesto
  niemający potrzeby wyróżniania się

skroń /skrɔ̃ɲ/ (n)
têmpora
  (anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrytka pocztowa /ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva/ (n)
caixa postal
  skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skrzele /ˈskʃɛlɛ/ (n)
brânquia
  (anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;

skrzydło /ˈskʃɨdwɔ/ (n)
ala, asa
  (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
  część samolotu tworząca siłę nośną;
  część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
ala
  boczna część budynku, wydzielona z głównej części;
asa, ala
  górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;

skrzydłowy /skʃɨdˈwɔvɨ/ (adj)
ponta
  piłka nożna: taki, który dzieje się w bocznej części boiska piłkarskiego

skrzydłowy /skʃɨdˈwɔvɨ/ (n)
ponta
  (sport, sportowy) piłkarz, zawodnik, który gra na bocznej części boiska

skrzynia biegów /ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf/ (n)
câmbio
  (motoryzacja) (mechanika) mechanizm służący do przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik i dającej napęd maszynie roboczej lub pojazdowi;

skrzynka pocztowa /skʃˈɨŋka pɔtʃtˈɔva/ (n)
caixa de correio
  pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp /skʃɨp/ (n)
cavalinha
  Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzypce /ˈskʃɨpʦ̑ɛ/ (n)
violino
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek /ˈskʃɨpɛk/ (n)
rabequeiro
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzyżowanie /ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ/ (n)
cruzamento
  miejsce połączenia dwóch dróg;
  (rzeczownik odczasownikowy) od: skrzyżować
  produkt skrzyżowania (1.1) dwóch rzeczy

skrót /skrut/ (n)
abreviatura
  (językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skunks /skũŋks/ (n)
gambá
  (zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skurwysyn /skurˈvɨsɨ̃n/ (n)
filho da puta
  (wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

skuteczność /skuˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
eficácia, efetivação, eficiência
  cecha tego, co jest skuteczne; cecha tych, którzy są skuteczni

skuteczny /skuˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
eficiente
  taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

skuter /ˈskutɛr/ (n)
motoneta
  jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skóra /ˈskura/ (n)
pele
  (anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
couro
  surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;

skórny /ˈskurnɨ/ (adj)
cutâneo
  dotyczący skóry

skórzany /skuˈʒãnɨ/ (adj)
de couro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą

skąpy /ˈskɔ̃mpɨ/ (adj)
avarento
  (pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze

składnik /ˈskwadʲɲik/ (n)
ingrediente
  część składowa czegoś

skłonność /ˈskwɔ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
inclinação
  potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha
  upodobanie do czegoś

skłonny /ˈskwɔ̃nːɨ/ (adj)
propenso
  taki, który ma uległość wobec czegoś lub jest podatny na coś, ma predyspozycję do czegoś

slajd /slajt/ (n)
diapositivo, slide, eslaide
  (fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;

slalom /ˈslalɔ̃m/ (n)
slalom
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slang /slãŋk/ (n)
calão
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

slipy /ˈslʲipɨ/ (n)
cueca, slip
  męskie, obcisłe majtki;

slums /slˈums/ (n)
favela
  (urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

slup /slup/ (n)
chalupa
  żaglowiec mający jeden maszt, oraz dwa żagle - grot i fok;

smacznego /smaʧ̑ˈnɛɡɔ/
bom apetite
  zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się

smaczny /ˈsmaʧ̑nɨ/ (adj)
agradável ao paladar
  mający dobry smak; dobrze smakujący

smak /smak/ (n)
gosto
  zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;

smakosz /smˈakɔʃ/ (n)
gastrónomo
  ktoś lubiący wykwintne dania

smakować /smaˈkɔvaʨ̑/ (v)
provar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku
saborear
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawach, napojach itp.: mieć smak

smalec /ˈsmalɛʦ̑/ (n)
banha
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;

smar /smar/ (n)
graxa
  (technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów

smartfon /ˈsmartfɔ̃n/ (n)
smartphone
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smażony /smaʒˈɔnɨ/ (adj)
frito
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przygotowany do spożycia na gorącym tłuszczu

smażyć /ˈsmaʒɨʨ̑/ (v)
fritar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia

smerf /smɛrf/ (n)
Estrumpfe, Smurfs
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

smoczek /ˈsmɔʧ̑ɛk/ (n)
chupeta
  miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smog /smɔk/ (n)
smog
  (ekologia, ekologiczny) zanieczyszczenie powietrza zalegające nad terenami miejskimi;

smok /smɔk/ (n)
dragão
  (mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoking /ˈsmɔcĩŋk/ (n)
smoking
  męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

smoothie /smɔˈɔʂʲɛ/ (n)
vitamina
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmiksowany, zimny napój na bazie świeżych lub mrożonych owoców (rzadziej warzyw) z dodatkiem kostek lodu o gęstej, gładkiej konsystencji

smoła /ˈsmɔwa/ (n)
alcatrão
  mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smród /sm̥rut/ (n)
fedor
  przykry zapach

smukły /ˈsmukwɨ/ (adj)
esbelta
  taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością

smutek /ˈsmutɛk/ (n)
tristeza
  stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutno /smˈutnɔ/ (adv)
tristemente
  ze smutkiem; nie powodując radości, ale przygnębienie, zadumę, żal

smutny /ˈsmutnɨ/ (adj)
triste
  odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz /smɨʧ̑/ (n)
coleira
  taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

smyczek /ˈsmɨʧ̑ɛk/ (n)
arco
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

snajper /ˈsnajpɛr/ (n)
atirador
  (wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;

snob /snɔp/ (n)
esnobe
  osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy

snowboardzista /ˌsnɔwbɔrʲˈʥ̑ista/ (n)
snowboarder
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na snowboardzie

sobota /sɔˈbɔta/ (n)
sábado
  szósty dzień tygodnia;

sobowtór /sɔˈbɔftur/ (n)
sósia
  osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból /ˈsɔbul/ (n)
zibelina
  (zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

socjalista /ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista/ (n)
socialista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik socjalizmu

socjalistyczny /ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
socialista
  związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

socjalizm /sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
socialismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjolekt /sɔtsjˈɔlɛkt/ (n)
socioleto
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu środowiskowym;

socjolingwistyka /ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
sociolinguística
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

socjolog /sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk/ (n)
sociólogo
  (edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii

socjologia /ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
sociologia
  nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socjologiczny /ˌsɔʦ̑ʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
sociológico
  związany z socjologią lub socjologami; właściwy socjologii

socynianin /ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃ɲĩn/ (n)
sociniano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca socynianizmu

socyniański /ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃j̃sʲci/ (adj)
sociniano
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) dotyczący doktryn Fausta Socyna

soczewica /ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
lentilha
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

soczewka /sɔˈʧ̑ɛfka/ (n)
lente
  (anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;
  (optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;

soczewka kontaktowa /sɔˈʧ̑ɛfka ˌkɔ̃ntakˈtɔva/ (n)
lente de contato, contacto
  soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;

soczysty /sɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
suculento
  zawierający dużo soku, pełen soku

soda /ˈsɔda/ (n)
soda
  (chemia, chemiczny) nazwa zwyczajowa węglanu sodu

sodalicja mariańska /sˌɔdalˈitsja marjˈaɲska/ (n)
congregação mariana
  (kościelny) (dawniej, dawny) katolickie stowarzyszenie, które propaguje kult Matki Boskiej;

sodomita /sˌɔdɔmˈita/ (n)
sodomita
  człowiek oddający się sodomii

soja /ˈsɔja/ (n)
soja
  (botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz

sojusz /sˈɔjuʃ/ (n)
aliança
  porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego);

sojusznik /sɔˈjuʃʲɲik/ (n)
aliado
  państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok /sɔk/ (n)
suco, sumo
  napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sokolnictwo /sˌɔkɔlɲˈitstfɔ/ (n)
falcoaria
  (łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy

sokolnik /sɔˈkɔlʲɲik/ (n)
falcoeiro
  osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

sokół /ˈsɔkuw/ (n)
falcão
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sokół wędrowny /sˈɔkuw vɛndrˈɔvnɨ/ (n)
falcão peregrino
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;

sola /ˈsɔla/ (n)
solha
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solanka /sɔlˈaŋka/ (n)
solyanka
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna zupa chłopska z terenów Ukrainy i Rosji;

solarium /sɔˈlarʲjũm/ (n)
solário
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne

solenoid /ˌsɔlɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it/ (n)
solenoide
  (fizyka, fizyczny) każda cewka indukcyjna bez rdzenia;

solidarność /ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑/ (n)
solidariedade
  poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

solipsyzm /sɔlˈipsɨzm/ (n)
solipsismo
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;

solista /sɔˈlʲista/ (n)
solista
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo

soliter /sɔlˈitɛr/ (n)
solitária, tênia
  (medycyna, medyczny) (zoologia, zoologiczny) tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;

solić /ˈsɔlʲiʨ̑/ (v)
salgar
  przyprawiać potrawy solą

solniczka /sɔlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
saleiro
  niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (adj)
somali
  odnoszący się do państwa Somalia

sonata /sɔ̃ˈnata/ (n)
sonata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

sonatina /ˌsɔ̃naˈtʲĩna/ (n)
sonatina
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótka, prosta sonata;

sondaż /sˈɔndaʃ/ (n)
sondagem
  badanie opinii publicznej

sonet /ˈsɔ̃nɛt/ (n)
soneto
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sopel /ˈsɔpɛl/ (n)
pingente de gelo
  podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sopran /ˈsɔprãn/ (n)
soprano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos żeński lub chłopięcy;

sopranistka /ˌsɔprãˈɲistka/ (n)
soprano
  kobieta, która śpiewa sopranem

sos /sɔs/ (n)
molho
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy /ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ/ (n)
molho de soja
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej

sos tatarski /ˈsɔs taˈtarsʲci/ (n)
molho tártaro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry sos przyrządzany zwykle z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i drobno pokrojonych ogórków marynowanych lub kiszonych;

sosjerka /sɔˈsʲjɛrka/ (n)
molheira
  (gastronomia) naczynie z dzióbkiem lub dwoma, przeznaczone do podawania sosu;

sosna /ˈsɔsna/ (n)
pinheiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

soteriologia /ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
soteriologia
  (teologia, teologiczny) nauka o zbawieniu;

soul /sˈɔul/ (n)
soul
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z gatunków muzycznych;

sowa /ˈsɔva/ (n)
coruja, mocho
  (ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa śnieżna /ˈsɔva ˈɕɲɛʒna/ (n)
coruja-das-neves, coruja-do-ártico
  (ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

sowchoz /sˈɔfxɔs/ (n)
sovcoz
  państwowe gospodarstwo rolne w ZSRR

sowiecki /sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
soviético
  radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

spacer /ˈspaʦ̑ɛr/ (n)
caminhada
  niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować /ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
caminhar
  chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spacja /ˈspaʦ̑ʲja/ (n)
espaço
  (poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami
  (informatyka, informatyczny) klawisz służący do wstawiania spacji (1.1)

spadek /ˈspadɛk/ (n)
herança
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;

spadkobierca /ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a/ (n)
sucessor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron /spaˈdɔxrɔ̃n/ (n)
paraquedas, pára-quedas
  urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadochroniarz /ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ/ (n)
pára-quedista
  (lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

spaghetti /spaˈɡɛttʲi/ (n)
espaguete
  (spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spalić /ˈspalʲiʨ̑/ (v)
queimar
  poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem

spalony /spalˈɔnɨ/ (n)
fora-de-jogo
  (sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

spam /spãm/ (n)
spam
  (informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne;

spanie /ˈspãɲɛ/ (n)
dormida
  (rzeczownik odczasownikowy) od: spać

spaniel /ˈspãɲɛl/ (n)
spaniel
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

spawacz /ˈspavaʧ̑/ (n)
soldador
  robotnik zajmujący się spawaniem

spazm /spˈazm/ (n)
espasmo
  (medycyna, medyczny) nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

spać /spaʨ̑/ (v)
dormir
  (fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

specjalnie /spɛˈʦ̑ʲjalʲɲɛ/ (adv)
especialmente
  w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

specjalność /spɛˈʦ̑ʲjalnɔɕʨ̑/ (n)
especialidade
  czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością
  dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

specjalny /spɛˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
especial
  odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby
  mający szczególne, wyjątkowe właściwości

speleologia /ˌspɛlɛɔˈlɔɟja/ (n)
espeleologia
  (geologia, geologiczny) nauka o jaskiniach;

sperma /ˈspɛrma/ (n)
esperma, sémen, sêmen
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spin /spʲĩn/ (n)
spin
  (fizyka, fizyczny) własny moment pędu cząstki;

spinacz /ˈspʲĩnaʧ̑/ (n)
clipe
  wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spironolakton /ˌspʲirɔ̃nɔˈlaktɔ̃n/ (n)
Espironolactona
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający, oszczędzający potas, z grupy antagonistów aldosteronu;

spirytualistyczny /ˌspʲirɨtu<sup>w</sup>alʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
espiritualista
  związany ze spirytualizmem, dotyczący spirytualizmu

spis treści /ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i/ (n)
conteúdo
  lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek /ˈspʲisɛk/ (n)
complô
  tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiskowiec /spiskˈɔvʲɛts/ (n)
conspirador
  uczestnik spisku

spiżarnia /spʲiˈʒarʲɲa/ (n)
despensa
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

spluwaczka /spluvˈatʃka/ (n)
cuspideira
  naczynie przeznaczone do spluwania do niego;

spodek /ˈspɔdɛk/ (n)
pires
  mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodnie /ˈspɔdʲɲɛ/ (n)
calças
  (krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spojówka /spɔˈjufka/ (n)
conjuntiva
  (anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek;

spokojny /spɔˈkɔjnɨ/ (adj)
calmo, quieto
  o człowieku: zachowujący się w sposób opanowany i zrównoważony

spokój /ˈspɔkuj/ (n)
calma
  równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania
paz
  stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek
  cisza, brak hałasu, rumorów

spolegliwy /ˌspɔlɛɡˈlʲivɨ/ (adj)
fiável
  godny zaufania; taki, na którym można polegać

spontanicznie /ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
espontaneamente
  w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie

spontaniczność /ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
espontaneidade
  żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

spontaniczny /spˌɔntaɲˈitʃnɨ/ (adj)
espontâneo
  działający odruchowo, bez innych wpływów

sporadyczny /ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
esporádico
  pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

sporny /ˈspɔrnɨ/ (adj)
controverso
  będący przedmiotem sporu

sporofit /spɔrˈɔfit/ (n)
esporófito
  (botanika, botaniczny) diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

sport /spɔrt/ (n)
esporte, desporto
  forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sport narodowy /ˈspɔrt ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
esporte nacional
  (publikatory) dyscyplina sportu szczególnie popularna w danym kraju

sportowiec /spɔrˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
desportista
  (sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

sporządzić /spɔˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
redegir
  (książkowy) wykonać, przygotować coś

sposób /ˈspɔsup/ (n)
maneira, forma
  styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

spotkanie /spɔtˈkãɲɛ/ (n)
reunião
  umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

spowiednik /spɔˈvʲjɛdʲɲik/ (n)
confessor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi;

spowiedź /ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
confissão
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

społeczeństwo /ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
sociedade
  (socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społeczność /spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
comunidade
  ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

społeczny /spɔˈwɛʧ̑nɨ/ (adj)
social
  dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

spragniony /spraɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
sedento
  (fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody

sprawdzać /ˈspravʣ̑aʨ̑/ (v)
examinar, inspecionar, checar
  kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe
realizar se, verificar se
  spełniać się, okazywać się prawdziwe

sprawdzian /ˈspravʲʥ̑ãn/ (n)
exame
  (edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie
  kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test

sprawiedliwość /ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
justiça
  trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy /ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
justo
  (o człowieku) kierujący się zasadami sprawiedliwości
  (o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością

sprawność /ˈspravnɔɕʨ̑/ (n)
eficiência
  szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie

sprawozdanie /ˌspravɔˈzdãɲɛ/ (n)
relatório
  ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

sprzeciw /ˈspʃɛʨ̑if/ (n)
objeção
  aktywne wyrażenie braku zgody na coś

sprzeczność /spʃˈɛtʃnɔɕtɕ/ (n)
incompatibilidade
  stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

sprzeczny /ˈspʃɛʧ̑nɨ/ (adj)
contraditório
  niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

sprzedawać /spʃɛˈdavaʨ̑/ (v)
vender
  dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

sprzedawca /spʃɛˈdafʦ̑a/ (n)
vendedor
  (handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż /ˈspʃɛdaʃ/ (n)
venda
  (ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzeniewierzyć /ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
desviar
  przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie

sprzyjający /spʃˌɨjajˈɔntsɨ/ (adj)
favorável
  tworzący odpowiednie warunki

sprzątanie /spʃɔ̃nˈtãɲɛ/ (n)
limpeza
  (rzeczownik odczasownikowy) od: sprzątać

sprzątać /ˈspʃɔ̃ntaʨ̑/ (v)
arrumar
  doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

sprzęgło /ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ/ (n)
embraiagem
  (mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

sprężyna /sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na/ (n)
mola
  (technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

spódnica /spudʲˈɲiʦ̑a/ (n)
saia
  (krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik /ˈspujɲik/ (n)
conjunção
  (gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spójność /spˈujnɔɕtɕ/ (n)
coesão
  ścisłe przystawanie do siebie elementów czego
  (chemia, chemiczny) przyciąganie się wzajemne atomów lub cząsteczek określonej substancji na skutek działania sił wewnętrznych

spór /spur/ (n)
controvérsia
  różnica zdań, stanowisk, interesów

spółdzielnia /spuwʲˈʥ̑ɛlʲɲa/ (n)
cooperativa
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

spółgłoska /spuwˈɡwɔska/ (n)
consoante
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka akcyjna /ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna/ (n)
sociedade anónima
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spłuczka /spwˈutʃka/ (n)
descarga
  (technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

spłukany /spwukˈanɨ/ (adj)
quebrado
  (potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

squash /zɡvˈaʃ/ (n)
squash
  (sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;

squat /zɡvˈat/ (n)
ocupação
  opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

srać /sraʨ̑/ (v)
cagar
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec

srebrnik /srˈɛbrɲik/ (n)
platero
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wytwarzający wyroby ze srebra

srebrny /ˈsrɛbrnɨ/ (adj)
argentino
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra

srebro /ˈsrɛbrɔ/ (n)
prata
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

sroka /ˈsrɔka/ (n)
pega
  (ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srom /srɔ̃m/ (n)
vulva
  (anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;

ssak /sːak/ (n)
mamífero
  (zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssać /sːaʨ̑/ (v)
chupar, sugar
  pić wyciągając z czegoś płyn ustami

stabilizacja /stˌabʲilizˈatsja/ (n)
estabilização
  stan trwałości i równowagi w przebiegu określonych procesów, w określonej dziedzinie życia

stabilność /staˈbʲilnɔɕʨ̑/ (n)
estabilidade, constância
  cecha tego, co stabilne

stabilny /staˈbʲilnɨ/ (adj)
estável
  (o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję
  niezmieniający się przez dłuższy czas
  łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu

stacja benzynowa /ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva/ (n)
posto de abastecimento, posto de gasolina
  zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stacja kolejowa /stˈatsja kˌɔlɛjˈɔva/ (n)
estação de trem
  (kolejnictwo) posterunek ruchu następczy zapowiadawczy;

stacja telewizyjna /stˈatsja tˌɛlɛvizˈɨjna/ (n)
estação de televisão
  (telewizja, telewizyjny) zespół pomieszczeń wraz z aparaturą do nadawania, przekazywania i odbierania sygnałów telewizyjnych;

stadion /ˈstadʲjɔ̃n/ (n)
estádio
  (sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;

stado /ˈstadɔ/ (n)
rebanho
  (zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;

stagflacja /staɡvˈlaʦ̑ʲja/ (n)
estagflação
  (ekonomia, ekonomiczny) występowanie wysokiej inflacji w warunkach stagnacji gospodarczej;

stagnacja /staɡˈnaʦ̑ʲja/ (n)
estagnação
  wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia /ˈstajɲa/ (n)
estábulo
  (zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stal /stal/ (n)
aço
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalagmit /staˈlaɡmʲit/ (n)
estalagmite
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stalinizm /staˈlʲĩɲism̥/ (n)
stalinismo
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stalinowski /stˌalinˈɔfski/ (adj)
estalinista
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizme albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina

stamtąd /ˈstãmtɔ̃nt/ (pronoun)
daí
  z tamtego miejsca, z tamtej lokalizacji, z miejsca oddalonego od nas

stan /stãn/ (n)
estado
  (administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;
estado, condição
  sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój

stan wojenny /ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ/ (n)
lei marcial
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;

standardowy /ˌstãndarˈdɔvɨ/ (adj)
padrão
  (językoznawstwo, językoznawczy) mieszczący się w normach mowy ogólnonarodowej
  zgodny z określonym standardem, normą (i tym podobne, i temu podobne)

stanowisko /ˌstãnɔˈvʲiskɔ/ (n)
posição
  pozycja w hierarchii zawodowej
  punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś

stanowić /stãˈnɔvʲiʨ̑/ (v)
constituir
  składać się na coś, tworzyć coś

stara panna /stˈara pˈanna/ (n)
solteirona, solteira
  niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

starochrześcijański /stˌarɔxʃˌɛɕtɕijˈaɲski/ (adj)
paleocristão
  odnoszący się do czasów pierwszych chrześcijan, związany z pierwszymi chrześcijanami

starofrancuski /ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci/ (n)
francês antigo
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;

staromodny /stˌarɔmˈɔdnɨ/ (adj)
antigo
  odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny

starość /ˈstarɔɕʨ̑/ (n)
velhice
  stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytność /ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑/ (n)
antiguidade
  (historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku;

starożytny /ˌstarɔˈʒɨtnɨ/ (adj)
antigo
  związany ze starożytnością, dotyczący starożytności

start /start/ (n)
largada
  chwila, w której coś zaczyna się
  miejsce, w którym coś zaczyna się

stary /ˈstarɨ/ (adj)
velho, antigo
  mający wiele lat, niemłody

starówka /staˈrufka/ (n)
almedina
  (turystyka, turystyczny) zwykle najstarsza, zabytkowa część miasta;

statek /ˈstatɛk/ (n)
navio, embarcação
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną
navio
  każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

statek kosmiczny /stˈatɛk kɔsmˈitʃnɨ/ (n)
nave espacial, astronave
  (astronomia, astronomiczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

statut /stˈatut/ (n)
estatuto
  (administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny stanowiący zbiór przepisów dotyczących podmiotu prawa publicznego lub prywatnego;

statystycznie /ˌstatɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
estatisticamente
  w sposób związany ze statystyką

statystyka /staˈtɨstɨka/ (n)
estatística
  nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
  wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów
  (fizyka, fizyczny) (potocznie, potoczny) rozkład prawdopodobieństwa będący podstawą statystyki (1.4)
  (fizyka, fizyczny) model opisujący zbiorowe zachowanie obiektów fizycznych, np. cząstek
  (matematyka, matematyczny) funkcja, która danemu rozkładowi z próby przypisuje liczbę rzeczywistą;

staw /staf/ (n)
articulação
  (anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;
tanque
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;

staw łokciowy /ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
cotovelo
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawonóg /staˈvɔ̃nuk/ (n)
artrópode
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;

staza /stˈaza/ (n)
garrote
  (środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie

stać /staʨ̑/ (v)
estar, estar de pé
  o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
  o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych

stała /ˈstawa/ (n)
constante
  symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość;

stały związek /stˈawɨ zvʲˈɔ̃zɛk/ (n)
relação de longo prazo
  (socjologia, socjologiczny) trwała relacja dwóch partnerów zakładająca wierność

stek /stɛk/ (n)
bife
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stenografia /stˌɛnɔɡrˈafja/ (n)
estenografia, taquigrafia
  sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;

step /stɛp/ (n)
estepe
  (geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

ster /stɛr/ (n)
leme
  urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

sterburta /stɛrbˈurta/ (n)
boreste
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prawa burta statku patrząc z rufy na dziób

stereotyp /ˌstɛrɛˈɔtɨp/ (n)
estereótipo
  (socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;

sternik /stˈɛrɲik/ (n)
timoneiro
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stopień żeglarski niższy od stopnia kapitana i żeglarz posiadająca ów stopień
  (sport, sportowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żeglarz kierujący danym obiektem pływającym

sterownik /stɛˈrɔvʲɲik/ (n)
controlador
  (informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera

stochastyczny /stˌɔxastˈɨtʃnɨ/ (adj)
estocástico
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek

stocznia /ˈstɔʧ̑ʲɲa/ (n)
estaleiro
  zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stodoła /stɔˈdɔwa/ (n)
celeiro
  (architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

stokrotka /stɔˈkrɔtka/ (n)
mal-me-quer
  (botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych;
margarida-comum
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

stolarstwo /stɔˈlarstfɔ/ (n)
carpintaria
  (rzemiosło, rzemieślniczy) profesja i rzemiosło zajmujące się obróbką drewna do celów użytkowych

stolarz /ˈstɔlaʃ/ (n)
carpinteiro, marceneiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolec /ˈstɔlɛʦ̑/ (n)
defecação
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce

stolica /stɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
capital
  (administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stomatologia /ˌstɔ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
estomatologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, dziedzina zajmująca się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego człowieka;

stonka /ˈstɔ̃nka/ (n)
besouro
  (zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)

stop /stɔp/ (n)
liga
  (technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa /ˈstɔpa/ (n)
pé
  (anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
  jednostka długości, używana w niektórych krajach;
  podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)

stopień /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
grau
  (fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;

stopień najwyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ/ (n)
superlativo
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ/ (n)
comparativo
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stos /stɔs/ (n)
pilha
  większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim
  (informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;

stosowny /stɔˈsɔvnɨ/ (adj)
oportuno
  (książkowy) najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

stosunek przerywany /stɔˈsũnɛk ˌpʃɛrɨˈvãnɨ/ (n)
coito interrompido
  (medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia

stosunek płciowy /stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (n)
relação sexual
  (fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo /stˌɔsuŋkˈɔvɔ/ (adv)
relativamente
  w stosunku do czego lub kogo

stożek /ˈstɔʒɛk/ (n)
cone
  (geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

strach /strax/ (n)
medo, temor, susto
  uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
espantalho
  kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

strajk /strajk/ (n)
greve
  dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;

strajkować /strajˈkɔvaʨ̑/ (v)
paralizar
  uczestniczyć w strajku

straszny /ˈstraʃnɨ/ (adj)
terrível
  (potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży
  okropny, nieprzyjemny
  taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

straszyć /strˈaʃɨtɕ/ (v)
assustar
  wzbudzać strach, lęk w kimś

strata /ˈstrata/ (n)
perda
  ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strateg /ˈstratɛk/ (n)
estrategista
  znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi

strategia /straˈtɛɟja/ (n)
estratégia
  ogólny plan działań, szerszy od taktyki

strategicznie /strˌatɛɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
estrategicamente
  w sposób dotyczący strategii; pod względem strategii

strategiczny /strˌatɛɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
estratégico
  zgodny z określoną strategią

straż /straʃ/ (n)
guarda
  pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem
  osoba albo grupa osób strzegąca lub pilnująca kogoś, czegoś

straż pożarna /ˈstraʃ pɔˈʒarna/ (n)
corpo de bombeiros
  wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

straż przybrzeżna /strˈaʃ pʃɨbʒˈɛʒna/ (n)
guarda costeira
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic

strażak /ˈstraʒak/ (n)
bombeiro
  osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnica /straʒɲˈitsa/ (n)
torre de observação
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż

strażnik /ˈstraʒʲɲik/ (n)
guarda
  osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

strefa /ˈstrɛfa/ (n)
zona
  przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

strefa Złotowłosej /strˈɛfa zwˌɔtɔvwˈɔsɛj/ (n)
zona de Goldilocks
  (astronomia, astronomiczny) strefa warunków kosmicznych, które sprzyjają powstaniu życia

strefa erogenna /ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa/ (n)
zona erógena
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;

stres /strɛs/ (n)
estresse
  (psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

streszczać /ˈstrɛʃʧ̑aʨ̑/ (v)
resumir
  skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie

streszczenie /strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
resumo
  wyciąg, skrót

stringi /ˈstrʲĩŋʲɟi/ (n)
tanga
  (krawiectwo) rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału;

strit /strʲit/ (n)
sequência
  (termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

stroboskop /strɔbˈɔskɔp/ (n)
estroboscópio
  (technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu

stroik /ˈstrɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
palheta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach

stroić /ˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
afinar
  doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku
  nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun

stromy /ˈstrɔ̃mɨ/ (adj)
íngreme
  nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona /ˈstrɔ̃na/ (n)
página
  jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.

strona bierna /ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna/ (n)
voz passiva
  (gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie;

strona czynna /ˈstrɔ̃na ˈʧ̑ɨ̃nːa/ (n)
voz ativa
  (gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest wykonawcą czynności;

stront /strɔ̃nt/ (n)
estrôncio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strudel /ˈstrudɛl/ (n)
strudel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;

struktura /strukˈtura/ (n)
estrutura
  stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strukturalny /strˌukturˈalnɨ/ (adj)
estrutural
  dotyczący struktury

struna /ˈstrũna/ (n)
corda
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa /strˈuna ɡwɔsˈɔva/ (n)
corda vocal
  (anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strup /strup/ (n)
bostela
  (medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;

strusia polityka /strˈuɕa pɔlˈitɨkˌa/ (n)
política de avestruz
  (związek frazeologiczny) sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji

struś /struɕ/ (n)
avestruz
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strychnina /strɨxʲˈɲĩna/ (n)
estricnina
  (chemia, chemiczny) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

strzał /sṭʃaw/ (n)
chute
  (wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni

strzała /ˈsṭʃawa/ (n)
flecha, seta
  pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka /ˈsṭʃawka/ (n)
seta
  linia z grotem, symbol wskazujący kierunek

strzecha /ˈsṭʃɛxa/ (n)
colmo
  (przenośnie, przenośnia) bujne, zmierzwione włosy
  pokrycie dachu wykonane ze słomy lub trzciny;

strzelać /ˈsṭʃɛlaʨ̑/ (v)
atirar
  oddawać strzał z broni

strzelba /ˈsṭʃɛlba/ (n)
espingarda
  długa, palna broń myśliwska;

strzemię /ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ/ (n)
estribo
  (hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzeżonego Pan Bóg strzeże /ˌsṭʃɛʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈpãn‿buk ˈsṭʃɛʒɛ/ (proverb)
é melhor prevenir do que remediar
  lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą

strzyc /stʃˈɨts/ (v)
tosar
  obcinać futro zwierząt na wełnę
podar
  skracać włosy, brodę lub sierść

strzykawka /stʃɨkˈafka/ (n)
seringa
  (medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzykwa /stʃˈɨkfa/ (n)
pepino-do-mar
  (zoologia, zoologiczny) Holothuroidea zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni;

strzyżyk /stʃˈɨʒɨk/ (n)
carriça
  (ornitologia, ornitologiczny) mały wędrowny ptak z rodziny strzyżyków, podobny do wróbla, zamieszkujący Amerykę Północną i Eurazję

strój kąpielowy /strˈuj kˌɔmpʲɛlˈɔvɨ/ (n)
fato de banho
  skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych;

strąk /strɔ̃ŋk/ (n)
legume
  (botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych;

stręczycielstwo /strˌɛntʃɨtɕˈɛlstfɔ/ (n)
proxenetismo
  przestępstwo polegające na nakłanianiu kogoś do nierządu;

student /ˈstudɛ̃nt/ (n)
estudante
  osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studentka /stuˈdɛ̃ntka/ (n)
estudante
  forma żeńska od: student

studiować /stuˈdʲjɔvaʨ̑/ (v)
estudar
  uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach

studnia /ˈstudʲɲa/ (n)
poço
  głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

stuła /stˈuwa/ (n)
estola
  (kościelny) szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna;

stwardnienie rozsiane /stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ/ (n)
esclerose múltipla
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego;

stwarzać /stfˈaʒatɕ/ (v)
criar
  powoływać do istnienia

stworzenie /stfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
criação
  zwierzę lub człowiek
  (rzeczownik odczasownikowy) od: stworzyć

stwórca /stfˈurtsa/ (n)
criador
  ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego)

styczeń /ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
janeiro
  pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

styl /stɨl/ (n)
estilo
  (sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej
  sposób czyjegoś postępowania, zachowania
  sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
  zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.

stypa /stˈɨpa/ (n)
velório
  (etnografia, etnograficzny) (gastronomia) poczęstunek organizowany po pogrzebie;

stypendium /stɨˈpɛ̃ndʲjũm/ (n)
bolsa
  pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

styropian /stɨrˈɔpʲan/ (n)
esferovite
  (technologia, technika, techniczny) polistyren o mikroporowatej strukturze, najczęściej w formie kształtek, bloków lub płyt, wykorzystywany jako materiał do izolacji cieplnej, dźwiękowej i elektrycznej;

stół /stuw/ (n)
mesa, távola
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd /stɔ̃nt/ (pronoun)
daqui
  wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz

stępka /ˈstɛ̃mpka/ (n)
quilha
  (marynarka) główna, podłużna belka umieszczona środkowo na dnie kadłuba statku wodnego;

stężenie /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ/ (n)
concentração
  (chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy;

suahili /ˌsu<sup>w</sup>aˈxʲilʲi/ (n)
suaíli
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki;

subiektywnie /sˌubjɛktˈɨvɲʲɛ/ (adv)
subjetivamente
  w sposób subiektywny, nieobiektywnie

subiektywny /ˌsubʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
subjectivo
  (psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego
  stronniczy, odznaczający się subiektywizmem

subkontynent /ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
subcontinente
  (geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;

subkultura /sˌupkultˈura/ (n)
subcultura
  (socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

sublimacja /sˌublimˈatsja/ (n)
sublimação
  (fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia ze stałego na gazowy, z pominięciem fazy ciekłej;

substancja /supˈstãnʦ̑ʲja/ (n)
substância
  (chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

subtelność /supˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
subtileza
  cecha tego, co subtelne

suchar /ˈsuxar/ (n)
torrada
  (spożywczy) specjalnie wysuszony kawałek pieczywa, przygotowany do dłuższego przechowywania

suchy /ˈsuxɨ/ (adj)
seco
  nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

sudański /suˈdãj̃sʲci/ (adj)
sudanês
  odnoszący się do Sudanu, związany z Sudanem

sudoku /suˈdɔku/ (n)
sudoku
  japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;

sufiks /ˈsufʲiks/ (n)
sufixo
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit /ˈsufʲit/ (n)
teto
  (budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufizm /ˈsufʲism̥/ (n)
sufismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm;

sufrażystka /sˌufraʒˈɨstka/ (n)
sufragista
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działaczka walcząca o prawa wyborcze dla kobiet na przełomie XIX i XX wieku (głównie w krajach anglosaskich);

sugerować /ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
sugerir
  podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie

sugilit /suˈɟilʲit/ (n)
sugilite
  (mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rzadki minerał z gromady krzemianów, przyjmujący barwy w odcieniach różu i fioletu, wykorzystywany w jubilerstwie;

suita /suˈita/ (n)
suíte
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;

suka /ˈsuka/ (n)
cadela
  (zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

sukces /ˈsukʦ̑ɛs/ (n)
sucesso
  korzystny wynik
  osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery

sukienka /suˈcɛ̃nka/ (n)
vestido
  (krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

suknia /ˈsucɲa/ (n)
vestido
  (krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sukurs /ˈsukurs/ (n)
ajuda
  (przestarzałe, przestarzały) odsiecz, pomoc, posiłki, wsparcie

sum /sũm/ (n)
bagre, peixe-gato
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma /ˈsũma/ (n)
soma
  (matematyka, matematyczny) wynik dodawania

sumak /ˈsũmak/ (n)
sumagre
  (botanika, botaniczny) (Rhus) rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku

sumeryjski /sˌumɛrˈɨjski/ (n)
língua suméria
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski;

sumienie /sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
consciência
  wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sumienny /sumjˈɛnnɨ/ (adj)
assíduo
  skrupulatnie wywiązujący się z podjętych obowiązków
  wykonywany dokładnie, rzetelnie

sumo /ˈsũmɔ/ (n)
sumô
  (sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy;

sunnita /sunɲˈita/ (n)
sunita
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca sunnickiego odłamu islamu - sunnizmu

superbohater /ˌsupɛrbɔˈxatɛr/ (n)
super-herói
  fikcyjny bohater filmów, książek lub komiksów posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;

superksiężyc /sˌupɛrkɕˈɛ̃ʒɨts/ (n)
superlua
  (potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum;

supermarket /ˌsupɛrˈmarkɛt/ (n)
supermercado
  (handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

supermodelka /sˌupɛrmɔdˈɛlka/ (n)
supermodelo
  bardzo znana modelka

supernowa /ˌsupɛrˈnɔva/ (n)
supernova
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtowanie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;

supremacja /ˌsuprɛ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
supremacia
  zwierzchnictwo, przewaga nad kimś lub czymś

sura /ˈsura/ (n)
sura
  w islamie: rozdział Koranu;

surfing /sˈurfiŋk/ (n)
surf
  (sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej

surowica /sˌurɔvˈitsa/ (n)
soro
  (biologia, biologiczny) przesącz osocza krwi

surowiec /suˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
matéria prima
  substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowość /suˈrɔvɔɕʨ̑/ (n)
austeridade
  cecha tego, co jest surowe

surowy /suˈrɔvɨ/ (adj)
bruto
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony
  o surowcach: niepoddany obróbce
austero
  o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze
  taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy
  taki, który jest pozbawiony wszelkich wygód

surrealistyczny /ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
surreal
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu

surrealizm /ˌsurːɛˈalʲism̥/ (n)
surrealismo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;

surykatka /ˌsurɨˈkatka/ (n)
suricate
  (zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

suseł /ˈsusɛw/ (n)
geômis
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Spermophilus F. Cuvier, rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;

sushi /ˈsuʃʲi/ (n)
sushi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

susza /ˈsuʃa/ (n)
estiagem, seca
  długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka /suˈʃarka/ (n)
secadora
  urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszarka do włosów /suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
secador de cabelo
  (fryzjerstwo, fryzjerski) urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów

suszyć /ˈsuʃɨʨ̑/ (v)
enxugar
  powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody

sutanna /suˈtãnːa/ (n)
batina, sotaina
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich;

sutek /ˈsutɛk/ (n)
mamilo
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

suwak /sˈuvak/ (n)
controlador deslizante
  (informatyka, informatyczny) pasek przesuwania

suwak logarytmiczny /sˈuvak lˌɔɡarɨtmˈitʃnɨ/ (n)
régua de cálculo
  przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych;

suwerenność /ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
soberania
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

suwerenny /sˌuvɛrˈɛnnɨ/ (adj)
soberano
  niezależny od innego państwa lub władzy

suwmiarka /suvˈmʲjarka/ (n)
paquímetro
  (metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru drobnych długości;

sułtan /sˈuwtan/ (n)
sultão
  tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;

sułtanat /suwˈtãnat/ (n)
sultanismo
  państwo rządzone przez sułtana;

swastyka /ˈsfastɨka/ (n)
cruz gamada
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;

sweter /ˈsfɛtɛr/ (n)
suéter
  grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

swędzić /ˈsfɛ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
dar coceira
  dawać odczucie nieprzyjemnego podrażnienia, wywołującego chęć drapania

sycylijski /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci/ (adj)
siciliano
  od Sycylia

syczeć /ˈsɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
sibilar
  emitować dźwięk przypominający głoskę s
  mówić ze złością, z pasją

syfilityk /sˌɨfilˈitɨk/ (n)
sifilítico
  (medycyna, medyczny) chory na syfilis

sygnalizować /sˌɨɡnalizˈɔvatɕ/ (v)
sinalizar
  przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

sygnał /ˈsɨɡnaw/ (n)
sinal
  znak informacyjny lub ostrzegawczy

syjamski /sɨjˈamski/ (adj)
siamês
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Syjamem, dotyczący Syjamu

syjamski /sɨjˈamski/ (n)
siamês
  (językoznawstwo, językoznawczy) język syjamski;

syjonizm /sɨˈjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
sionismo
  zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;

sylaba /sɨˈlaba/ (n)
sílaba
  (językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylabariusz /sˌɨlabˈarjuʃ/ (n)
silabário
  (językoznawstwo, językoznawczy) system pisma, w którym znaki odpowiadają zgłoskom (sylabom), a nie pojedynczym głoskom

sylf /sɨlf/ (n)
silfo
  (mitologia, mitologiczny) duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych, z którym mógł się przyjaźnić człowiek, który zachował czystość duszy;

sylfida /sɨlfˈida/ (n)
sílfide
  (mitologia, mitologiczny) żeński sylf, duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych

sylwester /sɨlˈvɛstɛr/ (n)
réveillon
  dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku

symbioza /sɨmbjˈɔza/ (n)
simbiose
  (biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

symbol /ˈsɨ̃mbɔl/ (n)
símbolo
  znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu
  (sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;

symbolicznie /sˌɨmbɔlˈitʃɲʲɛ/ (adv)
simbolicamente
  w sposób symboliczny

symboliczny /ˌsɨ̃mbɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
simbólico
  o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu
  taki, w którym występują symbole
  związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje

symbolika /sɨmbˈɔlikˌa/ (n)
simbolismo, simbólica
  ogół symboli używanych w dana dziedzinie

symbolizacja /sˌɨmbɔlizˈatsja/ (n)
simbolização
  nadawanie czemuś charakteru symbolu

symbolizować /ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
simbolizar
  stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu

symetria /sɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
simetria
  (matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych;

symfonia /sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja/ (n)
sinfonia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symfoniczny /sˌɨmfɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
sinfônico, sinfónico
  związany z symfonią, dotyczący symfonii

sympatia /sɨ̃mˈpatʲja/ (n)
simpatia
  życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

sympatyczny /ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
simpático
  wzbudzający sympatię; miły, życzliwy

symptom /ˈsɨ̃mptɔ̃m/ (n)
sintoma
  oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

syn /sɨ̃n/ (n)
filho
  dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

syn marnotrawny /ˈsɨ̃n ˌmarnɔˈtravnɨ/ (n)
filho pródigo
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto zawinił lub zbłądził, ale w końcu się opamiętał;

synagoga /ˌsɨ̃naˈɡɔɡa/ (n)
sinagoga
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synantropijny /sˌɨnantrɔpˈijnɨ/ (adj)
Sinantrópica
  (biologia, biologiczny) zawleczony przez człowieka

synantropizm /sˌɨnantrˈɔpizm/ (n)
sinantropia
  (ekologia, ekologiczny) występowanie zjawiska przystosowania roślin i zwierząt do życia w środowisku silnie przekształconym przez człowieka

synapsa /sɨ̃ˈnapsa/ (n)
sinapse
  połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej

syndrom Stendhala /sˈɨndrɔm stɛntxˈala/ (n)
síndrome de Stendhal
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie somatoformiczne przejawiajace się przyśpieszonym biciem serca, zawrotami głowy, dezorientacją, nawet halucynacjami powstającymi u niektórych osób na widok dzieł sztuki i zabytków zgromadzonych na małej przestrzeni;

syndrom miodowego miesiąca /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌmʲjɔdɔˈvɛɡɔ mʲjɛ̇ˈɕɔ̃nʦ̑a/ (n)
síndroma de cistite de lua de mel
  (medycyna, medyczny) zapalenie pęcherza moczowego u kobiety spowodowane częstszym współżyciem płciowym, dotykające głównie młode kobiety dopiero rozpoczynające życie seksualne

syndrom sztokholmski /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci/ (n)
síndrome de Estocolmo
  stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi;

syndykalizm /sˌɨndɨkˈalizm/ (n)
sindicalismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu;

synergia /sɨ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
sinergia
  (książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

synestezja /sˌɨnɛstˈɛzja/ (n)
sinestesia
  stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;

syngaleski /sˌɨŋɡalˈɛski/ (adj)
cingalês
  związany z Syngalezami, dotyczący Syngalezów

synkretyzm /sɨŋkrˈɛtɨzm/ (n)
sincretismo
  łączenie w jedną całość różnych elementów

synod /ˈsɨ̃nɔt/ (n)
sínodo
  (administracja) (kościelny) w prawosławiu: stała rada biskupów
  (administracja) (kościelny) zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich

synonim /sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm/ (n)
sinônimo, sinónimo
  wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synowa /sɨ̃ˈnɔva/ (n)
nora
  żona syna

syntagma /sɨ̃nˈtaɡma/ (n)
sintagma
  (językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;

syntetyczny /ˌsɨ̃ntɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
sintético
  taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę
  taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający

synteza /sɨntˈɛza/ (n)
síntese
  połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia

syntezator /sˌɨntɛzˈatɔr/ (n)
sintetizador
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (elektryczność) urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;

sypialnia /sɨˈpʲjalʲɲa/ (n)
dormitório, quarto
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrakuzanin /sˌɨrakuzˈaɲin/ (n)
siracusano
  mieszkaniec Syrakuz; osoba z tego miasta

syrakuzanka /sˌɨrakuzˈaŋka/ (n)
siracusana
  mieszkanka Syrakuz; kobieta z tego miasta

syrakuzański /sˌɨrakuzˈaɲski/ (adj)
siracusano
  związany z Syrakuzami, dotyczący Syrakuz, pochodzący z Syrakuz

syrena /sɨˈrɛ̃na/ (n)
sereia, sirena
  (mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
  urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;
  (zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;

syrop /ˈsɨrɔp/ (n)
xarope
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok

syrop klonowy /ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
xarope de bordo, xarope de ácer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego;

syryjski /sɨˈrɨjsʲci/ (adj)
sírio
  odnoszący się do państwa Syria

system /ˈsɨstɛ̃m/ (n)
sistema
  układ urządzeń współpracujących ze sobą;
  sposób rozwiązywania, obsługi czegoś
  ustrój, sposób organizacji życia

system operacyjny /ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
sistema operativo, sistema operacional
  (informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

system plików /ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf/ (n)
sistema de ficheiros
  (informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;

sytuacja /ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
situação
  zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syty /sˈɨtɨ/ (adj)
cheio
  taki, który zaspokoił głód, najadł się

szabat /ˈʃabat/ (n)
sabá
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

szabla /ˈʃabla/ (n)
sabre
  (wojskowość, wojskowy) broń sieczna z wygiętą klingą;

szablon /ˈʃablɔ̃n/ (n)
modelo, molde
  forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty

szach /ʃax/ (interjection)
xeque
  (szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

szach /ʃax/ (n)
xeque
  (szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem;
xá
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

szachownica /ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
tabuleiro de xadrez
  (szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachy /ˈʃaxɨ/ (n)
xadrez
  (szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szadź /ʃaʨ̑/ (n)
sincelo
  (meteorologia, meteorologiczny) kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;

szafa /ˈʃafa/ (n)
armário
  mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafir /ˈʃafʲir/ (n)
safira
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
  (mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafot /ˈʃafɔt/ (n)
cadafalso
  rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

szafran /ˈʃafrãn/ (n)
açafrão
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szafranowy /ˌʃafrãˈnɔvɨ/ (adj)
açafroado
  (książkowy) mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego

szahada /ʃaˈxada/ (n)
chahada
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

szakal /ˈʃakal/ (n)
chacal
  (zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka;

szakal złocisty /ʃˈakal zwɔtɕˈistɨ/ (n)
chacal-dourado
  (zoologia, zoologiczny) Canis aureus, gatunek ssaka z rodziny psowatych;

szakłak /ˈʃakwak/ (n)
aderno
  drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

szal /ʃal/ (n)
xale, cachecol, manta, echarpe
  prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szaleństwo /ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ/ (n)
loucura
  postępowanie, zachowanie kategorycznie wykraczające poza przyjęte, przeciętne normy
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna

szalik /ˈʃalʲik/ (n)
cachecol
  pas materiału służący do owijania szyi

szalka /ˈʃalka/ (n)
caixa, placa
  (technologia, technika, techniczny) (zdrobniale) mała szala

szalom /ʃˈalɔm/ (interjection)
shalom
  pozdrowienie żydowskie

szalony /ʃaˈlɔ̃nɨ/ (adj)
louco
  chory umysłowo
doido
  niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny
  charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2)
  niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany
  nieszablonowy, dziwny
  szybki (np. pościg, ruch)

szalotka /ʃaˈlɔtka/ (n)
chalota
  (botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebulek tej rośliny

szaman /ˈʃãmãn/ (n)
xamã
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szamanizm /ʃãˈmãɲism̥/ (n)
xamanismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;

szamanka /ʃamˈaŋka/ (n)
xamane, xamã
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta zajmująca się szamanizmem

szampan /ˈʃãmpãn/ (n)
champanhe, champanha
  białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon /ˈʃãmpɔ̃n/ (n)
champô, shampoo, xampu
  płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szanować /ʃãˈnɔvaʨ̑/ (v)
estimar
  mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem

szantaż /ˈʃãntaʃ/ (n)
chantagem
  wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażować /ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑/ (v)
chantagear
  stosować szantaż wobec kogoś

szarawy /ʃaˈravɨ/ (adj)
cinzento
  w kolorze podobnym do szarego

szarańcza /ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
gafanhoto
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw;

szariat /ˈʃarʲjat/ (n)
charia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie;

szarlatan /ʃarlˈatan/ (n)
charlatão
  oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szarość /ˈʃarɔɕʨ̑/ (n)
cinza
  szary kolor

szary /ˈʃarɨ/ (adj)
cinzento
  w kolorze pośrednim między czarnym a białym

szarża /ˈʃarʒa/ (n)
carga
  (wojskowość, wojskowy) gwałtowne natarcie kawalerii

szaszłyk /ˈʃaʃwɨk/ (n)
chachlik
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

szatnia /ˈʃatʲɲa/ (n)
bengaleiro
  pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szałwia /ˈʃawvʲja/ (n)
salva
  (botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw /ʃʧ̑af/ (n)
azeda
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;

szczawik zajęczy /ʃtʃˈaviɡ zajˈɛntʃɨ/ (n)
aleluia
  (botanika, botaniczny) Oxalis acetosella L., gatunek roślin z rodziny szczawikowatych;

szczebel /ˈʃʧ̑ɛbɛl/ (n)
degrau
  poprzeczny drążek lub pręt w drabinie

szczególnie /ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ/ (adv)
especialmente
  zwłaszcza
  w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu

szczegół /ˈʃʧ̑ɛɡuw/ (n)
detalhe
  drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji)

szczegółowy /ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ/ (adj)
detalhado
  mający cechy szczegółu; dokładny

szczekać /ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
latir, ladrar
  (zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczepienie /ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
vacinação
  (medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku

szczepionka /ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka/ (n)
vacina
  preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczepić /ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑/ (v)
vaccinar
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę

szczerość /ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑/ (n)
sinceridade
  cecha tego, kto jest szczery

szczery /ˈʃʧ̑ɛrɨ/ (adj)
sincero, franco
  dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje
genuíno, real, verdadeiro
  jednolity, pozbawiony domieszek

szczerze /ˈʃʧ̑ɛʒɛ/ (adv)
francamente
  od: szczery

szczoteczka do zębów /ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
escova de dentes
  mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka /ˈʃʧ̑ɔtka/ (n)
brocha
  (technologia, technika, techniczny) specjalny rodzaj kontaktu elektrycznego pomiędzy ruchomymi częściami;
  narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

szczotka do włosów /ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
escova de cabelo
  (fryzyjski) przedmiot służący do czesania, modelowania włosów

szczupak /ˈʃʧ̑upak/ (n)
lúcio
  (ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczupły /ˈʃʧ̑upwɨ/ (adj)
delgado
  mający smukły kształt, mało tłuszczu

szczur /ʃʧ̑ur/ (n)
ratazana, rato, rata
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczur lądowy /ʃtʃˈur lɔndˈɔvɨ/ (n)
marambaia
  (przenośnie, przenośnia), (pogardliwie) osoba nieobeznana z morzem, nieumiejąca żeglować

szczygieł /ˈʃʧ̑ɨɟɛw/ (n)
pintasilgo
  (ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczyt /ʃʧ̑ɨt/ (n)
cimeira
  (przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)
  (przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób
  najwyższy punkt góry

szczęka /ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka/ (n)
mandíbula
  kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęście /ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
sorte
  powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności

szczęśliwego Nowego Roku /ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku/ (interjection)
feliz ano novo
  …używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwie /ʃtʃɛɲɕlˈivʲɛ/ (adv)
felizmente
  na szczęście

szczęśliwy /ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ/ (adj)
feliz
  odczuwający szczęście

szef /ʃɛf/ (n)
chefe
  osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szejk /ʃˈɛjk/ (n)
xeque
  (etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

szekel /ˈʃɛkɛl/ (n)
shekel
  (jednostka monetarna) waluta Izraela;

szept /ʃˈɛpt/ (n)
sussurro
  bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szeptać /ˈʃɛptaʨ̑/ (v)
sussurrar
  mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg /ˈʃɛrɛk/ (n)
série
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników

szeregowo /ʃˌɛrɛɡˈɔvɔ/ (adv)
em série
  w szeregu, kolejno

szeregowy /ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ/ (n)
soldado
  (wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy;

szermierka /ʃɛrˈmʲjɛrka/ (n)
esgrima
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
  sztuka władania białą bronią

szeroki /ʃɛˈrɔci/ (adj)
amplo, largo
  mający określony wymiar poprzeczny

szerokość /ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑/ (n)
largura
  poprzeczny wymiar obiektu

szerszeń /ˈʃɛrʃɛ̃ɲ/ (n)
abelha-pedreira
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny;

szeryf /ˈʃɛrɨf/ (n)
xerife
  w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;
  w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;

szesnastka /ʃɛsˈnastka/ (n)
semicolcheia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/16 całej nuty;

szew /ʃɛf/ (n)
costura
  miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny

szewc /ʃɛfʦ̑/ (n)
sapateiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

szewc bez butów chodzi /ˈʃɛvʣ̑ bɛz‿ˈbutuf ˈxɔʥ̑i/ (proverb)
casa de ferreiro, espeto de pau
  sytuacja, gdy brak komuś rzeczy, które sam wytwarza (bądź ma z nimi częsty kontakt)

szezlong /ˈʃɛzlɔ̃ŋk/ (n)
chaise longue
  kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;

sześcian /ˈʃɛɕʨ̑ãn/ (n)
cubo
  (matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;
  (matematyka, matematyczny) liczba, która jest trzecią potęgą danej liczby;

sześcienny /ʃɛɕtɕˈɛnnɨ/ (adj)
cúbico
  (matematyka, matematyczny) odpowiadający sześcianowi

sześciokąt /ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
hexágono
  (geometria) wielokąt mający sześć boków;

szkatułka /ʃkaˈtuwka/ (n)
caixinha
  małe, zamykane pudełko na biżuterię lub inne cenne drobiazgi

szkic /ʃʲciʦ̑/ (n)
esboço
  wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku
  (przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy
  rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)

szkicować /ʃkitsˈɔvatɕ/ (v)
esboçar, bosquejar
  przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

szkielet /ˈʃʲcɛlɛt/ (n)
esqueleto
  (anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;

szklanka /ˈʃklãnka/ (n)
copo
  szklane naczynie, z którego się pije;

szklarnia /ˈʃklarʲɲa/ (n)
estufa
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

szklarz /ʃklˈaʃ/ (n)
vidraceiro
  rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkliwo /ˈʃklʲivɔ/ (n)
esmalte
  (anatomia, anatomiczny) twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba;

szkocki /ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (adj)
escocês
  odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkoda /ˈʃkɔda/ (v)
pena
  być żal, być przykro

szkodliwy /ʃkɔˈdlʲivɨ/ (adj)
daninho, danoso, prejudicial, nocivo, pernicioso
  przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkodnik /ˈʃkɔdʲɲik/ (n)
vermina
  zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze;

szkorbut /ʃkˈɔrbut/ (n)
escorbuto
  (medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła /ˈʃkɔwa/ (n)
escola, colégio
  (szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa /ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva/ (n)
escola primária
  szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkoła wyższa /ʃkˈɔwa vˈɨʃʃa/ (n)
IES
  (szkolnictwo, szkolny) szkoła kształcąca najwyżej kwalifikowanych pracowników w zakresie ustalonych dziedzin

szkoła średnia /ˈʃkɔwa ˈɕrɛdʲɲa/ (n)
ensino médio
  szkoła ogólnokształcąca, techniczna lub zawodowa

szkuner /ˈʃkũnɛr/ (n)
escuna, goleta
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkło /ʃkwɔ/ (n)
vidro
  twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szlachar /ˈʃlaxar/ (n)
merganso-de-pequeno
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachcic /ˈʃlaxʲʨ̑iʦ̑/ (n)
nobre
  członek szlachty

szlachetny /ʃlaˈxɛtnɨ/ (adj)
nobre
  taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

szlachta /ˈʃlaxta/ (n)
nobreza
  (historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu
  (historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;

szlafmyca /ʃlafmˈɨtsa/ (n)
barrete de dormir
  dawne czapka noszona do snu

szlifierka /ʃlʲiˈfʲjɛrka/ (n)
moedor
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów

szlifierka kątowa /ʃlʲiˈfʲjɛrka kɔ̃nˈtɔva/ (n)
rebarbadora
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj ręcznej szlifierki o momencie obrotowym przekazywanym poprzez przekładnię pod kątem prostym, przeznaczona do szlifowania i przecinania;

szlifować /ʃlʲiˈfɔvaʨ̑/ (v)
polir
  (technologia, technika, techniczny) nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować
  (przenośnie, przenośnia) udoskonalać, pracować nad ulepszeniem czegoś

szmaragd /ˈʃmarakt/ (n)
esmeralda
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

szmer /ʃmɛr/ (n)
zunzum
  cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie

szmer sercowy /ˈʃmɛr sɛrˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
sopro cardíaco
  (medycyna, medyczny) zjawisko akustyczne spowodowane przejściem przepływu strumienia krwi z warstwowego w turbulentny

szmergiel /ʃmˈɛrɡʲɛl/ (n)
esmeril
  (mineralogia, mineralogiczny) twarda skała stosowana jako materiał ścierny;

szminka /ˈʃmʲĩnka/ (n)
batom
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

szmuglować /ʃmuɡlˈɔvatɕ/ (v)
contrabandear
  (potocznie, potoczny) nielegalnie przewozić przez granicę towary lub przeprowadzać osoby

sznur /ʃnur/ (n)
corda
  splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

sznurek /ˈʃnurɛk/ (n)
barbante
  cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

sznurowadło /ˌʃnurɔˈvadwɔ/ (n)
atacador
  taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

sznycel /ˈʃnɨʦ̑ɛl/ (n)
schnitzel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny

szofar /ˈʃɔfar/ (n)
shofar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;

szofer /ʃˈɔfɛr/ (n)
chofer
  zawodowy kierowca

szok /ʃˈɔk/ (n)
choque
  intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szop /ʃɔp/ (n)
guaxinim
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny amerykański ssak o gęstym futrze;

szop pracz /ˈʃɔp ˈːraʧ̑/ (n)
guaxinim
  (zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem;

szowinizm /ʃɔˈvʲĩɲism̥/ (n)
chauvinismo, chovinismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;

szowinizm gatunkowy /ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ/ (n)
especismo
  (neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków;

szpadel /ˈʃpadɛl/ (n)
pá
  narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

szpak /ʃpak/ (n)
estorninho
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szparag /ˈʃparak/ (n)
aspargo, espargo
  (botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szpic japoński /ˈʃpʲiʦ̑ʲ jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
spitz japonês
  (kynologia, kynologiczny) rasa małych psów do towarzystwa z Japonii;

szpieg /ʃpʲjɛk/ (n)
espião
  osoba zajmująca się szpiegostwem

szpiegostwo /ʃpʲɛɡˈɔstfɔ/ (n)
espionagem
  praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpiegować /ʃpʲɛɡˈɔvatɕ/ (v)
espiar
  działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe

szpik /ʃpʲik/ (n)
medula
  (biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;

szpilka /ˈʃpʲilka/ (n)
alfinete
  mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny

szpinak /ˈʃpʲĩnak/ (n)
espinafre
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach

szpinet /ʃpˈinɛt/ (n)
espineta
  (historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu

szpital /ˈʃpʲital/ (n)
hospital
  (medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital psychiatryczny /ʃpˈital psˌɨhiatrˈɨtʃnɨ/ (n)
hospital psiquiátrico
  (medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szprycha /ˈʃprɨxa/ (n)
raio
  (technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą

szrapnel /ˈʃrapnɛl/ (n)
estilhaço
  (wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;

sztafeta /ʃtafˈɛta/ (n)
revezamento
  (przenośnie, przenośnia) seria jednakowych czynności wykonywanych przez kolejne osoby lub zespoły

sztaluga /ʃtalˈuɡa/ (n)
cavalete
  (sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar /ˈʃtãndar/ (n)
bandeira
  chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu

sztanga /ˈʃtãŋɡa/ (n)
barra
  (sport, sportowy) ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców;

sztruks /ʃtrˈuks/ (n)
bombazine
  (włókiennictwo) prążkowana tkanina bawełniana, rzadziej wełniana;

sztuczny /ˈʃtuʧ̑nɨ/ (adj)
artificial
  imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka

sztuka /ˈʃtuka/ (n)
arte
  twórczość artystyczna
  umiejętność wymagająca szczególnych zdolności

sztuka walki /ʃtˈuka vˈalki/ (n)
arte marcial
  (sport, sportowy) umiejętność walki wręcz, niekiedy bronią białą, zdobywana poprzez trening;

sztuki piękne /ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ/ (n)
belas artes
  termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę

szturchać /ʃtˈurxatɕ/ (v)
dar empurrões
  delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

sztućce /ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ/ (n)
talher
  komplet sztućców

sztylet /ˈʃtɨlɛt/ (n)
punhal
  krótka broń biała o cienkim ostrzu;

sztywny /ˈʃtɨvnɨ/ (adj)
duro
  (potocznie, potoczny) nieżywy
  niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany
rígido
  (przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować

szubienica /ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
forca
  konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada /ʃufˈlada/ (n)
gaveta
  wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukać /ˈʃukaʨ̑/ (v)
procurar
  podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szukać igły w stogu siana /ˈʃukaʨ̑ ˈiɡwɨ ˈf‿stɔɡu ˈɕãna/ (v)
procurar agulha num palheiro
  (przenośnie, przenośnia) szukać czegoś pośród ogromnej ilości innych rzeczy

szum /ʃũm/ (n)
ruído
  przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór;

szumówka /ʃumˈufka/ (n)
escumadeira, espumadeira
  rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin

szwaczka /ˈʃfaʧ̑ka/ (n)
costureira
  kobieta zawodowo szyjąca w szwalni

szwagier /ˈʃfaɟɛr/ (n)
cunhado
  brat żony
  mąż siostry

szwagierka /ʃfaˈɟɛrka/ (n)
cunhada
  siostra żony lub męża
  żona szwagra

szwajcarski /ʃfajˈʦ̑arsʲci/ (adj)
suíço
  związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (adj)
sueco
  odnoszący się do Szwecji lub Szwedów

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (n)
sueco, língua sueca
  język urzędowy Szwecji;

szyb /ʃɨp/ (n)
poço
  (górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac
chaminé
  pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

szyba /ˈʃɨba/ (n)
vidro
  płyta ze szkła;

szybki /ˈʃɨpʲci/ (adj)
rápido, veloz
  poruszający, odbywający się z dużą prędkością

szybko /ˈʃɨpkɔ/ (adv)
rápido
  z dużą prędkością

szybkość /ˈʃɨpkɔɕʨ̑/ (n)
rapidez, velocidade
  cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

szybolet /ʃɨbˈɔlɛt/ (n)
xibolete
  hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;

szybowiec /ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
planador
  (lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szyderczy /ʃɨdˈɛrtʃɨ/ (adj)
escarnecedor, trocista
  wyrażający kpinę, szyderstwo

szydełkować /ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑/ (v)
crochetar
  (rękodzieło, rękodzielniczy) wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

szydło /ˈʃɨdwɔ/ (n)
furador
  ostry kolec na trzonku;

szyfr /ʃɨfr̥/ (n)
cifra
  kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

szyja /ˈʃɨja/ (n)
pescoço
  (anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem

szyjka macicy /ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ/ (n)
cérvice, cérvix, colo do útero
  (anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szyjny /ʃˈɨjnɨ/ (adj)
jugular
  związany z szyją, dotyczący szyi

szyling /ˈʃɨlʲĩŋk/ (n)
xelim
  (jednostka monetarna) waluta kilku krajów afrykańskich;

szympans /ˈʃɨ̃mpãw̃s/ (n)
chimpanzé
  (zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szyna /ˈʃɨ̃na/ (n)
carril
  (technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach;

szynka /ˈʃɨ̃nka/ (n)
presunto
  (spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynszyla /ʃɨ̃w̃ˈʃɨla/ (n)
chinchila
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

szyszka /ˈʃɨʃka/ (n)
pinha, estróbilo
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyszynka /ʃɨˈʃɨ̃nka/ (n)
glândula pineal
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w mózgu;

szyć /ʃɨʨ̑/ (v)
coser, costurar
  robić ubrania
coser
  łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

szósty /ˈʃustɨ/ (adj)
sexta
  od 6

szósty zmysł /ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥/ (n)
sexto sentido
  wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji

sód /sut/ (n)
sódio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka /ˈsujka/ (n)
gaio, gaio-comum
  (ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sól /sul/ (n)
sal
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) chlorek sodu
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sól ziemi /ˈsulʲ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
sal da terra
  najbardziej wartościowi ludzie

sąd /sɔ̃nt/ (n)
tribunal
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem

sąsiad /ˈsɔ̃w̃ɕat/ (n)
vizinho
  osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiadować /ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɔvaʨ̑/ (v)
vizinhar com
  być położonym obok czegoś

sąsiedztwo /sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑tfɔ/ (n)
vizinhança
  to, co znajduje się w pobliżu

sążeń /ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ/ (n)
braça
  (dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramiom mężczyzny, czyli około 1,7 m

sędzia /ˈsɛ̃ɲʥ̑a/ (n)
juiz
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;

sędzina /sɛ̃ɲˈʥ̑ĩna/ (n)
juíza
  (potocznie, potoczny) kobieta, która wydaje wyroki w sądzie

sęp /sɛ̃mp/ (n)
abutre
  (ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słabeusz /swabˈɛuʃ/ (n)
fracote
  (lekceważąco, lekceważący) ktoś o słabej konstrukcji psychicznej
  (lekceważąco, lekceważący) ktoś słaby fizycznie

słabość /ˈswabɔɕʨ̑/ (n)
fraqueza
  odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych
  skłonność ku czemuś
  wybijająca się niedoskonałość, słaba strona

słaby /ˈswabɨ/ (adj)
fraco
  posiadający niewielką siłę fizyczną
  niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny

sława /ˈswava/ (n)
fama
  wielki rozgłos
  (podniośle) opinia o kimś

sławny /ˈswavnɨ/ (adj)
famoso, célebre
  taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słodki /ˈswɔtʲci/ (adj)
doce
  mający smak cukru
  wywołujący miłe uczucie

słodować /swɔdˈɔvatɕ/ (v)
maltar
  (technologia, technika, techniczny) przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu

słodycz /ˈswɔdɨʧ̑/ (n)
doçura
  słodki smak

słodzik /ˈswɔʥ̑ik/ (n)
adoçante
  (spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru

słoma /ˈswɔ̃ma/ (n)
palha
  (rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomka /ˈswɔ̃mka/ (n)
canudo
  kawałek słomy lub plastikowa rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów
  źdźbło słomy

słonecznik /swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik/ (n)
girassol
  (botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
  (potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słoneczny /swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (adj)
ensolarado
  pełen słońca
  związany ze słońcem

słonica /swɔ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
aliá
  (zoologia, zoologiczny) samica słonia

słonina /swɔ̃ˈɲĩna/ (n)
toucinho, toicinho
  (spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słoniowacizna /swˌɔɲʲɔvatɕˈizna/ (n)
elefantíase
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);

słonka /ˈswɔ̃nka/ (n)
galinhola
  (ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słony /ˈswɔ̃nɨ/ (adj)
salgado
  mający smak soli

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
eslovaco
  związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (n)
eslovaco
  język słowacki;

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (adj)
esloveno
  odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (n)
esloveno
  język urzędowy Słowenii;

słowiański /swɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
eslavo
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
  związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik /ˈswɔvʲik/ (n)
rouxinol
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek;

słowik rdzawy /ˈswɔvʲik ˈrʣ̑avɨ/ (n)
rouxinol-comum
  gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce;

słowiński /swɔˈvʲĩj̃sʲci/ (adj)
eslovíncio
  dotyczący Słowińców, pochodzący od Słowińców

słownictwo /swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
vocabulário
  (językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów

słownik /ˈswɔvʲɲik/ (n)
dicionário
  zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;

słowo /ˈswɔvɔ/ (n)
palavra, vocábulo
  wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;

słoń /swɔ̃ɲ/ (n)
elefante, elefanta
  (zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (n)
Sol, sol
  (astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie
  (przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny
  Słońce widziane jako tarcza na niebie

słuch /swux/ (n)
audição
  jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

słuchawki /swuˈxafʲci/ (n)
auscultadores
  (technologia, technika, techniczny) zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha

słuchać /ˈswuxaʨ̑/ (v)
escutar, ouvir
  odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
escutar
  świadomie odbierać czyjąś mowę

słuchowy /swuˈxɔvɨ/ (adj)
auditivo
  dotyczący narządu słuchu, będący jego elementem
  dotyczący słyszenia, funkcji narządu słuchu, odbierany za pomocą słuchu

sługa /ˈswuɡa/ (n)
favorito
  (dawniej, dawny) osoba która usługuje

słup /swup/ (n)
estaca
  wysoki, pionowy element konstrukcyjny;

słup słoneczny /swˈup swɔnˈɛtʃnɨ/ (n)
pilar do sol, pilar solar
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne w atmosferze polegające na ukazaniu się w mroźny dzień kolumny świetlnej nad lub pod słońcem;

słup świetlny /swˈup ɕfʲˈɛtlnɨ/ (n)
pilar de luz
  (meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na tworzeniu się w mroźne dni lub noce pionowej smugi ponad świecącymi obiektami;

słupek /ˈswupɛk/ (n)
pistilo
  (botanika, botaniczny) żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych;

służalczość /swuʒˈaltʃɔɕtɕ/ (n)
submissão
  cecha tego, co służalcze; cecha tych, którzy są służalczy

służalczy /swuʒˈaltʃɨ/ (adj)
servil, bajulador
  poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

służba /ˈswuʒba/ (n)
plantão
  działanie dla jakiejś idei
serviço
  służenie komuś

służebność /swuʒˈɛbnɔɕtɕ/ (n)
servidão
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości;

służyć /ˈswuʒɨʨ̑/ (v)
servir
  być czyimś sługą
  o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać
  pracować w wojsku

słyszeć /ˈswɨʃɛʨ̑/ (v)
ouvir, escutar
  (fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód /swˈut/ (n)
malte
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

tabakiera /tˌabakʲˈɛra/ (n)
tabaqueira
  (książkowy) pudełeczko na tabakę;

tabela /taˈbɛla/ (n)
tabela
  uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tabernakulum /ˌtabɛrnaˈkulũm/ (n)
tabernáculo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii

tablet /ˈtablɛt/ (n)
tablet
  (informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

tabletka /taˈblɛtka/ (n)
comprimido, pastilha
  mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

tablica /taˈblʲiʦ̑a/ (n)
lousa
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)

tablica rejestracyjna /taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna/ (n)
chapa de matrícula de veículos automóveis, placa de identificação de veículo
  tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu;

tabliczka mnożenia /taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa/ (n)
tabuada
  (edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

tabloid /taˈblɔ<sup>j</sup>it/ (n)
tabloide
  gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze

tabu /ˈtabu/ (n)
tabu
  głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

tabule /tabˈulɛ/ (n)
tabule
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) libańska sałatka, której głównymi składnikami są: bulgur (lub kuskus), pomidory, ogórek, cebula, natka pietruszki, mięta i sok z cytryny;

taca /ˈtaʦ̑a/ (n)
bandeja
  duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;
  (technologia, technika, techniczny) wysuwany element odtwarzacza CD i DVD

tachykardia /ˌtaxɨˈkardʲja/ (n)
taquicardia
  (medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

taczka /ˈtaʧ̑ka/ (n)
carrinho de mão
  mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

tadżycki /taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci/ (n)
tadjique
  język urzędowy Tadżykistanu;

tafta /ˈtafta/ (n)
tafetá
  (włókiennictwo) gęsta, nieco sztywna, szeleszcząca tkanina jedwabna

tahini /taˈxʲĩɲi/ (n)
tahine
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z nasion sezamu używana do przygotowywania wielu potraw;

tahitański /tˌaçitˈaɲski/ (adj)
taitiano
  związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym)

tajemnica /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a/ (n)
segredo
  wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemnica poliszynela /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla/ (n)
segredo de polichinelo
  rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą;

tajemniczy /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
misterioso
  zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajfun /ˈtajfũn/ (n)
tufão
  (meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga /ˈtajɡa/ (n)
taiga
  borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajny /ˈtajnɨ/ (adj)
segredo
  ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajski /ˈtajsʲci/ (n)
tailandês
  język urzędowy Tajlandii;

tajwański /tajˈvãj̃sʲci/ (adj)
taiuanês, taiwanês
  dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu

tak /tak/ (particle)
sim
  wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak sobie /ˈtak ˈsɔbʲjɛ/ (adv)
mais ou menos
  przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle

taki /ˈtaci/ (pronoun)
assim
  …do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
  …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu
  …podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności
  …do wzmocnienia przymiotnika

taksonomia /tˌaksɔnˈɔmja/ (n)
taxinomia, taxonomia
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksydermia /tˌaksɨdˈɛrmja/ (n)
taxidermia
  rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka /taˈksufka/ (n)
táxi
  samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taktyczny /takˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
tático
  (wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) związany z taktyką

taktyka /ˈtaktɨka/ (n)
tática
  (wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;
  sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

tal /tal/ (n)
tálio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar /ˈtalar/ (n)
táler
  (jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talent /ˈtalɛ̃nt/ (n)
talento
  starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;
  ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku
  osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz /ˈtalɛʃ/ (n)
prato
  płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

talib /ˈtalʲip/ (n)
talibã
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie;

talizman /taˈlʲizmãn/ (n)
talismã
  (ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

talmudyczny /tˌalmudˈɨtʃnɨ/ (adj)
talmúdico
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie

tam /tãm/ (pronoun)
ali, aí
  …wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tamburyn /tãmˈburɨ̃n/ (n)
pandeiro
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

tamilski /tamˈilski/ (adj)
tâmil
  dotyczący Tamilów

tamilski /tamˈilski/ (n)
tâmil
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);

tamten /ˈtãmtɛ̃n/ (pronoun)
esse
  obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tancerka /tãnˈʦ̑ɛrka/ (n)
bailarina
  (choreografia, choreograficzny) kobieta, której profesją jest taniec

tancerz /ˈtãnʦ̑ɛʃ/ (n)
dançarino
  (choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu

tandetny /tãnˈdɛtnɨ/ (adj)
fajuto
  o przedmiocie: kiepski, o niskiej wartości, wykonany z materiałów o niskiej jakości

tangens /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (n)
tangente
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tango /ˈtãŋɡɔ/ (n)
tango
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

tani /ˈtãɲi/ (adj)
barato
  mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych

taniec /ˈtãɲɛʦ̑/ (n)
dança
  (choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec brzucha /ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa/ (n)
dança do ventre
  (etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;

tanina /taɲˈina/ (n)
tanino
  (biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tankietka /taŋkʲˈɛtka/ (n)
tanqueta
  (wojskowość, wojskowy) mały, lekki czołg najczęściej bez wieży;

tanoreksja /tˌanɔrˈɛksja/ (n)
tanorexia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;

tantal /ˈtãntal/ (n)
tântalo
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tanzanit /tãw̃ˈzãɲit/ (n)
tanzanite
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu

taoista /ˌtaɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
taoista, tauista
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca taoizmu

taoizm /taˈɔ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
taoísmo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

tapeta /taˈpɛta/ (n)
fundo de ecrã
  grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera;
papel de parede
  kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

tapir /ˈtapʲir/ (n)
anta, tapir
  (zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

taraj /tˈaraj/ (n)
gato-pescador
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w lasach południowo-wschodniej Azji;

tarantula /ˌtarãnˈtula/ (n)
tarântula
  (zoologia, zoologiczny) Lycosa tarantula, drapieżny gatunek pająka;

taras /ˈtaras/ (n)
terrado
  (architektura, architektoniczny) otwarta przestrzeń użytkowa budynku;

tarcza /ˈtarʧ̑a/ (n)
escudo
  obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych
  (heraldyka, heraldyczny) element herbu w kształcie tarczy (1.1)
  (geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych

tarczyca /tartʃˈɨtsa/ (n)
tiroide
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

tarczycowy /tˌartʃɨtsˈɔvɨ/ (adj)
tiroide
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący tarczycy

tarka /ˈtarka/ (n)
ralador
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie

tarnina /tarʲˈɲĩna/ (n)
abrunheiro-bravo
  (botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

tarta /ˈtarta/ (n)
tarte
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) (spożywczy) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

tartak /ˈtartak/ (n)
serraria
  zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

tartrazyna /ˌtartraˈzɨ̃na/ (n)
tartrazina
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;

taryfa /tarˈɨfa/ (n)
tarifa
  (ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów

tasiemiec /taˈɕɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
tênia
  (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

tasza /ˈtaʃa/ (n)
peixe-lapa
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska poławiana w celach spożywczych;

tatuaż /taˈtu<sup>w</sup>aʃ/ (n)
tatuagem
  trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele;

tatuażysta /ˌtatu<sup>w</sup>aˈʒɨsta/ (n)
tatuador
  człowiek, który wykonuje tatuaże

tatuażystka /tˌatuaʒˈɨstka/ (n)
tatuadora
  kobieta, która wykonuje tatuaże

tatuować /ˌtatuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
tatuar
  wykonywać tatuaż

tatuś /ˈtatuɕ/ (n)
papai
  (zdrobniale) tata

tautologia /ˌtawtɔˈlɔɟja/ (n)
tautologia
  (językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;
  (logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

tańczyć /ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
dançar
  (choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma /ˈtaɕma/ (n)
fita
  długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

taśma filmowa /ˈtaɕma fʲilˈmɔva/ (n)
filme, filme cinematográfico, película, película cinematográfica
  celuloidowy, perforowany, światłoczuły nośnik filmu, negatyw lub kopia pokazowa pozytywowa;

taśma izolacyjna /tˈaɕma ˌizɔlatsˈɨjna/ (n)
fita isolante
  (technologia, technika, techniczny) taśma służąca do izolowania przewodów elektrycznych;

taśma perforowana /ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna/ (n)
paper tape
  (informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;

tażin /tˈaʒin/ (n)
tagine
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw
  arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;

tchawica /txaˈvʲiʦ̑a/ (n)
traqueia
  (anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz /txuʃ/ (n)
covarde, cobarde
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy
toirão
  (zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórzliwy /txuʒˈlʲivɨ/ (adj)
cobarde, covarde
  taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

teatr /ˈtɛatr̥/ (n)
teatro
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
  (architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);

teatralny /ˌtɛaˈtralnɨ/ (adj)
teatral
  związany z teatrem, odnoszący się do teatru
  obliczony na wywołanie efektu u obserwatora

tebański /tɛbˈaɲski/ (adj)
tebano
  odnoszący się do Teb, związany z Tebami (greckimi lub egipskimi)

technet /ˈtɛxnɛt/ (n)
tecnécio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczny /tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
técnico
  odnoszący się do techniki, związany z techniką

technik /ˈtɛxʲɲik/ (n)
técnico
  pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym

technika /ˈtɛxʲɲika/ (n)
técnica
  sposób wytwarzania, produkcji

techno /ˈtɛxnɔ/ (n)
techno
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek tanecznej muzyki elektronicznej;

technokracja /ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
tecnocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy

technologia /ˌtɛxnɔˈlɔɟja/ (n)
tecnologia
  dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania
  proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

technologiczny /ˌtɛxnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
tecnológico
  związany z technologią, dotyczący technologii

teizm /ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
teísmo
  wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tekst /tɛkst/ (n)
texto
  ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tektura /tɛktˈura/ (n)
cartão, papelão
  (technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie

telefon /tɛˈlɛfɔ̃n/ (n)
telefone
  (telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

telefon komórkowy /tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ/ (n)
telefone celular
  (telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefonować /ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
telefonar
  rozmawiać z kimś przez telefon

telepatyczny /tˌɛlɛpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
telepata
  związany z telepatią, dotyczący telepatii

teleportacja /tˌɛlɛpɔrtˈatsja/ (n)
teletransporte
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

telepraca /tˌɛlɛprˈatsa/ (n)
teletrabalho
  (neologizm) forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

teleprompter /tˌɛlɛprˈɔmptɛr/ (n)
teleprompter
  (telewizja, telewizyjny) urządzenie do pokazywania lektorowi w studio tekstu do czytania;

teleskop /tɛˈlɛskɔp/ (n)
telescópio
  (optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

telewizja /ˌtɛlɛˈvʲizʲja/ (n)
televisão
  metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor /ˌtɛlɛˈvʲizɔr/ (n)
televisor
  urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

tellur /ˈtɛlːur/ (n)
telúrio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52;

telomer /tɛlˈɔmɛr/ (n)
telómero
  (biologia, biologiczny) element strukturalny chromosomu;

temat /ˈtɛ̃mat/ (n)
matéria, tópico
  główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

tematyczny /ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
temático
  związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

temperatura /ˌtɛ̃mpɛraˈtura/ (n)
temperatura
  (fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
  wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali
  (potocznie, potoczny) gorączka

temperatura pokojowa /ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva/ (n)
temperatura ambiente
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperówka /ˌtɛ̃mpɛˈrufka/ (n)
apontador, apontador de lápis
  oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

tempo /ˈtɛ̃mpɔ/ (n)
razão
  prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

tempura /tɛ̃mˈpura/ (n)
tempurá
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem;

ten /tɛ̃n/ (pronoun)
este, esta
  …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten sam /ˈtɛ̃n ˈsãm/ (adj)
o mesmo
  taki, który jest identyczny z obiektem, o którym mowa lub dokładnie ten obiekt

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni /ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi/ (proverb)
rirá melhor quem rirá por fim, quem ri por último ri melhor
  nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tendencja /tɛ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
tendência
  trend, moda
  (statystyka, statystyczny) trend, jednostajność wzrostu lub spadku

tender /ˈtɛ̃ndɛr/ (n)
tênder
  (kolejnictwo) wagon specjalnej konstrukcji połączony z parowozem do przewozu węgla;

tenis /ˈtɛ̃ɲis/ (n)
ténis
  (sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy /ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ/ (n)
tênis de mesa
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

teodolit /ˌtɛɔˈdɔlʲit/ (n)
teodolito
  (geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teodycea /tˌɛɔdɨtsˈɛa/ (n)
teodiceia
  (filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;

teofania /ˌtɛɔˈfãɲja/ (n)
teofania
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

teokracja /tˌɛɔkrˈatsja/ (n)
teocracia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1)

teolog /tɛˈɔlɔk/ (n)
teólogo
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii

teologia /ˌtɛɔˈlɔɟja/ (n)
teologia
  (potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1)
  (teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teologiczny /ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
teológico
  (teologia, teologiczny) związany z teologią

teoretycznie /tˌɛɔrɛtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
teoricamente
  w sposób teoretyczny

teoretyczny /ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
teórico
  niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

teoria /tɛˈɔrʲja/ (n)
teoria
  system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

terapeuta /ˌtɛraˈpɛwta/ (n)
terapeuta
  (medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapia /tɛˈrapʲja/ (n)
terapia
  (medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teratogenność /tˌɛratɔɡˈɛnnɔɕtɕ/ (n)
teratogenicidade
  cecha tego, co jest teratogenne, co powoduje powstawanie wad rozwojowych płodu

teratologia /ˌtɛratɔˈlɔɟja/ (n)
teratologia
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych;

teraz /ˈtɛras/ (adv)
agora
  w tej chwili, obecnie

teraźniejszość /tˌɛraʑɲʲˈɛjʃɔɕtɕ/ (n)
presente
  czas obecny; to, co dzieje się teraz

terb /tɛrp/ (n)
térbio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

terier /ˈtɛrʲjɛr/ (n)
terrier
  (kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

terier brazylijski /ˈtɛrʲjɛr ˌbrazɨˈlʲijsʲci/ (n)
terrier brasileiro, fox paulistinha
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy średnich terierów;

terier szkocki /ˈtɛrʲjɛr ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (n)
terrier escocês
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy małych (krótkonożnych) terierów;

terminologia /ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
terminologia
  zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

termistor /tɛrˈmʲistɔr/ (n)
termístor
  (elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

termit /ˈtɛrmʲit/ (n)
cupim
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych;

termodynamiczny /ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
termodinâmico
  (fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką

termodynamika /ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
termodinâmica
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termofor /tɛrˈmɔfɔr/ (n)
botija
  gumowy worek, służący do miejscowego ogrzewania lub ochładzania ciała;

termometr /tɛrˈmɔ̃mɛtr̥/ (n)
termômetro
  przyrząd do pomiaru temperatury;

termopunktura /tˌɛrmɔpuŋktˈura/ (n)
moxabustão
  (medycyna, medyczny) sposób leczenia, wywodzący się z medycyny chińskiej, polegający na drażnieniu wybranych punktów ciała wysoką temperaturą za pomocą żarzących się suszonych ziół;

terrarium /tɛrˈːarʲjũm/ (n)
terrário
  zbiornik lub pomieszczenie przeznaczone do hodowli płazów, gadów lub pajęczaków

terrorysta /ˌtɛrːɔˈrɨsta/ (n)
terrorista
  człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terrorystyczny /ˌtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
terrorista
  charakterystyczny dla terrorystów i terroryzmu

terroryzm /tɛrˈːɔrɨsm̥/ (n)
terrorismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terytorium /ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm/ (n)
território
  określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego;

test ciążowy /ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ/ (n)
teste de gravidez
  test wykrywający gonadotropinę kosmówkową, której pojawienie się świadczy o zagnieżdżeniu się jaja płodowego w błonie śluzowej macicy;

testament /tɛˈstãmɛ̃nt/ (n)
testamento
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

testosteron /ˌtɛstɔˈstɛrɔ̃n/ (n)
testosterona
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;

tetraplegia /ˌtɛtraˈplɛɟja/ (n)
quadriplegia, tetraplegia
  (medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy;

tetum /ˈtɛtũm/ (n)
tétum, teto
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;

teutoński /tɛwtˈɔɲski/ (adj)
teutônico, teutónico
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Teutonami

teza /tˈɛza/ (n)
tese
  twierdzenie dla którego przedstawia się uzasadnienie

tezaurus /tɛˈzawrus/ (n)
dicionário de sinónimos
  (literacko) dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego

teściowa /tɛɕˈʨ̑ɔva/ (n)
sogra
  matka żony lub męża

teść /tɛɕʨ̑/ (n)
sogro
  ojciec żony lub męża

tg /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
tan, tg
  = (matematyka, matematyczny) tangens

theremin /tɛrˈɛmin/ (n)
teremim
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;

thermidor /tɛrmˈidɔr/ (n)
termidor
  nazwa jedenastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym (okres 19 lipcem a 17 sierpniem);

tiamina /tʲjãˈmʲĩna/ (n)
tiamina
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

tiara /ˈtʲjara/ (n)
tiara
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pontyfikalna korona papieska;

tilapia /tʲilˈapja/ (n)
tilápia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) (wędkarstwo) ryba słodkowodna o pierwotnym zasięgu występowania obejmującym Afrykę i Lewant;

tkactwo /tkˈatstfɔ/ (n)
tecelagem
  dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkacz /tkaʧ̑/ (n)
tecelão
  (ornitologia, ornitologiczny) Philetairus socius, rodzaj ptaka z rodziny wróblowatych;

tkaczka /ˈtkaʧ̑ka/ (n)
tecelã
  (rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta, która pracuje przy wyrobie tkanin

tkanina /tkãˈɲĩna/ (n)
tecido
  (włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek;

tkanka /ˈtkãnka/ (n)
tecido
  (biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkanka tłuszczowa /ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva/ (n)
tecido adiposo
  (biologia, biologiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;

tkać /tkaʨ̑/ (v)
tecer
  sporządzać tkaninę

tlen /tlɛ̃n/ (n)
oxigénio, oxigênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek /ˈtlɛ̃nɛk/ (n)
óxido
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek etylenu /ˈtlɛ̃nɛk ˌɛtɨˈlɛ̃nu/ (n)
oxirano, óxido de etileno
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy cyklicznych eterów, stosowany do gazowej sterylizacji sprzętu medycznego, przypraw spożywczych, środków farmaceutycznych oraz jako środek bakteriobójczy i grzybobójczy;

tlenek węgla /ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
monóxido de carbono
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

to /tɔ/ (pronoun)
isso
  …występujący w funkcji podmiotu

toaleta /ˌtɔaˈlɛta/ (n)
asseamento
  ubikacja w miejscu publicznym

toaletka /ˌtɔaˈlɛtka/ (n)
penteadeira
  (książkowy) mebel z lustrem i miejscem na przybory do makijażu, robienia fryzury itp.

toast /ˈtɔast/ (n)
brinde
  (książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

tocharski /tɔxˈarski/ (adj)
tocariano
  związany z Tocharami, dotyczący Tocharów

tocharski /tɔxˈarski/ (n)
tocariano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język tocharski

toczyć /ˈtɔʧ̑ɨʨ̑/ (v)
girar
  formować jakąś masę w kulkę
  przesuwać obracając po ziemi
  przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie)

tofu /ˈtɔfu/ (n)
tofu
  (spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

toga /ˈtɔɡa/ (n)
toga
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie

togijski /tɔˈɟijsʲci/ (adj)
togolês
  odnoszący się do państwa Togo

tojad /ˈtɔjat/ (n)
acónito, acônito
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tokarka /tɔˈkarka/ (n)
torno
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokarz /ˈtɔkaʃ/ (n)
torneador, torneiro
  (technologia, technika, techniczny) robotnik lub rzemieślnik, który pracuje na tokarce

tokijski /tɔˈcijsʲci/ (adj)
de Tóquio
  odnoszący się do miasta Tokio

tokoferol /ˌtɔkɔˈfɛrɔl/ (n)
tocoferol
  (biochemia, biochemiczny) witamina E;

tokofobia /tˌɔkɔfˈɔbja/ (n)
tocofobia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) lęk przed ciążą i/lub porodem

toksyczność /tɔˈksɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
toxicidade
  (biochemia, biochemiczny) cecha związków chemicznych polegająca na powodowaniu zaburzeń funkcji lub śmierci komórek, organów lub organizmów po dostaniu się w ich pobliże;
  cecha tego, co jest toksyczne ((dosłownie) i (przenośnie, przenośnia))

toksyczny /tɔˈksɨʧ̑nɨ/ (adj)
tóxico
  (książkowy) mający właściwości trujące

toksykolog /tˌɔksɨkˈɔlɔk/ (n)
toxicologista
  specjalista w dziedzinie toksykologii

toksykologia /ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja/ (n)
toxicologia
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;

toksyna /tɔˈksɨ̃na/ (n)
toxina
  substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja /ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
tolerância
  czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;
  (biologia, biologiczny) odporność organizmu na szkodliwe czynniki środowiskowe;
  (technologia, technika, techniczny) dopuszczalny błąd pomiaru lub wykonania jakiejś wielkości;

tolerancyjnie /tˌɔlɛrantsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
tolerantemente
  w sposób tolerancyjny, pełen tolerancji

tolerancyjny /ˌtɔlɛrãnˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
tolerante
  szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych

tolerować /ˌtɔlɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
tolerar
  odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk

tom /tɔ̃m/ (n)
tomo
  oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

ton /tɔ̃n/ (n)
tom
  charakter brzmienia dźwięku

tona /ˈtɔ̃na/ (n)
tonelada
  jednostka masy równa 1000 kilogramów

tonacja /tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
clave
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny

toner /ˈtɔ̃nɛr/ (n)
toner
  (poligrafia) czarny lub barwny proszek tworzący obraz w technice druku laserowego;

tonfa /ˈtɔ̃nfa/ (n)
tonfa
  sztywna pałka z poprzeczną rękojeścią używana w policji i walce wręcz;

tonik /ˈtɔ̃ɲik/ (n)
água tónica
  (spożywczy) bezbarwny napój gazowany o gorzkawym smaku, przygotowywany z dodatkiem chininy;

tonsillektomia /tˌɔnsillɛktˈɔmja/ (n)
amigdalectomia, tonsilectomia
  (medycyna, medyczny) zabieg wycięcia migdałków podniebiennych;

tonąć /ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
afundar
  o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
  zanurzać się pod wodę, znikając w niej

topaz /ˈtɔpas/ (n)
topázio
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

topograf /tɔˈpɔɡraf/ (n)
topógrafa, topógrafo
  osoba zawodowo zajmująca się topografią, sporządzająca zdjęcia terenu

topografia /ˌtɔpɔˈɡrafʲja/ (n)
topografia
  dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topograficzny /ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
topográfico
  związany z topografią, dotyczący topografii

topola /tɔˈpɔla/ (n)
choupo, álamo
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

topologia /ˌtɔpɔˈlɔɟja/ (n)
topologia
  (matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty;

toponim /tɔˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
topónimo, topônimo
  (geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);

topór /ˈtɔpur/ (n)
machado
  narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor /tɔr/ (n)
tório
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;

torba /ˈtɔrba/ (n)
saco
  worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych
sacola
  worek, opakowanie do przechowywania rzeczy

torbacz /tˈɔrbatʃ/ (n)
marsupial
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa

torbiel /tˈɔrbjɛl/ (n)
cisto, quisto
  (medycyna, medyczny) patologiczna jama w narządzie wewnętrznym organizmu, złożona z jednej lub większej liczby komór wypełnionych płynem lub galaretowatą treścią;

torebka /tɔˈrɛpka/ (n)
cápsula
  (botanika, botaniczny) pękający owoc suchy podzielony w środku na komory

torf /tɔrf/ (n)
turfa
  (geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

tornado /tɔrˈnadɔ/ (n)
tornado
  (meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

torpeda /tɔrˈpɛda/ (n)
torpedo
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu;

torpedować /tˌɔrpɛdˈɔvatɕ/ (v)
torpedear
  niszczyć, zatapiać okręt torpedą

tort /tɔrt/ (n)
bolo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortura /tɔrˈtura/ (n)
tortura, tormento
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort

torturować /ˌtɔrtuˈrɔvaʨ̑/ (v)
torturar
  zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji

totalitarny /ˌtɔtalʲiˈtarnɨ/ (adj)
totalitário
  odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitaryzm /ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥/ (n)
totalitarismo
  system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

totem /ˈtɔtɛ̃m/ (n)
totem, tóteme
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;

totemizm /tɔtˈɛmizm/ (n)
totemismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu

touchpad /tɔˈuxpat/ (n)
painel tátil
  (informatyka, informatyczny) panel dotykowy, urządzenie wskazujące często spotykane w laptopach, zastępujące mysz;

towar /ˈtɔvar/ (n)
mercadoria
  coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarzyski /ˌtɔvaˈʒɨsʲci/ (adj)
social
  będący formą rozrywki grupy osób
sociável
  dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzystwo /ˌtɔvaˈʒɨstfɔ/ (n)
companhia
  obecność przy kimś

towarzysz /tɔˈvaʒɨʃ/ (n)
camarada
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej

towarzyszyć /ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑/ (v)
acompanhar
  być, pozostawać przy kimś, asystować komuś

tożsamość /tɔʃˈsãmɔɕʨ̑/ (n)
identidade
  identyczność, brak różnic

tracić /ˈtraʨ̑iʨ̑/ (v)
perder
  przestawać posiadać jakąś rzecz

tracki /trˈatski/ (adj)
trácio
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Trakami, dotyczący Traków
  związany z Tracją, dotyczący Tracji

tradycja /traˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
tradição
  przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycyjnie /ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ/ (adv)
tradicionalmente
  zgodnie z tradycją

tradycyjny /ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
tradicional
  wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

tragedia /traˈɡɛdʲja/ (n)
tragédia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
  ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragiczny /traˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
trágico
  (literacko) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący tragedii (utworu)
  pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy

tragikomedia /ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
tragicomédia
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria /trˌajɛktˈɔrja/ (n)
trajetória
  (fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

traktat /ˈtraktat/ (n)
tratado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.

traktować /trakˈtɔvaʨ̑/ (v)
tratar
  działać czymś na kogoś lub coś
  odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób

trampolina /trˌampɔlˈina/ (n)
trampolim
  (sport, sportowy) sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody

tramwaj /ˈtrãw̃vaj/ (n)
bonde, elétrico
  pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

transakcja /trãw̃ˈsakʦ̑ʲja/ /trãw̃ˈzakʦ̑ʲja/ (n)
transação
  (handel, handlowy) operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług
  (informatyka, informatyczny) grupa operacji, które razem wszystkie są wycofywane, np. jeśli choć jedna z nich zakończy się błędem

transfobia /transfˈɔbja/ (n)
transfobia
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych (transseksualnych, transwestytycznych, transgenderowych);

transformata /ˌtrãw̃sfɔrˈmata/ (n)
transformada
  (matematyka, matematyczny) wynik transformacji, wynik przekształcenia operandu pod wpływem działania operatora;

transformator /ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr/ (n)
transformador
  (elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transkrypcja /trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja/ (n)
transcrição
  (biologia, biologiczny) pierwszy etap procesu syntezy protein;
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
  zapisywanie tekstu w innym systemie pisma

transliteracja /ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
transliteração
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;

transmigracja /trˌansmiɡrˈatsja/ (n)
transmigração
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) reinkarnacja, metempsychoza

transmisja /trãw̃sˈmʲisʲja/ (n)
transmissão
  (technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych

transmitować /trˌansmitˈɔvatɕ/ (v)
transmitir
  dokonywać transmisji, nadawać obrazy i dźwięki za pośrednictwem fal elektromagnetycznych

transport /ˈtrãw̃spɔrt/ (n)
transporte
  ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transportować /trˌanspɔrtˈɔvatɕ/ (v)
transportar
  przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu

transseksualny /trˌanssɛksuˈalnɨ/ (adj)
transexual
  związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu

transsubstancjacja /trˌanssupstantsjˈatsja/ (n)
transubstanciação
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

tranzystor /trãw̃ˈzɨstɔr/ (n)
transístor
  (elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;

trapez /ˈtrapɛs/ (n)
trapézio
  (geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki;

traszka /ˈtraʃka/ (n)
tritão
  (zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

tratwa /ˈtratfa/ (n)
balsa, jangada
  rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

traumatyczny /ˌtrawmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
traumático
  (medycyna, medyczny) związany z traumą – uszkodzeniem organizmu
  (psychologia, psychologiczny) związany z traumą, ciężkim przeżyciem

trawa /ˈtrava/ (n)
erva, grama
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;

trawienie /traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
digestão
  (fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawieniec /traˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
abomaso
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział;

trawić /ˈtravʲiʨ̑/ (v)
digerir
  rozkładać spożyty pokarm na prostsze części

trawnik /ˈtravʲɲik/ (n)
gramado
  poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trebusz /ˈtrɛbuʃ/ (n)
trabuco
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo;

trefl /trɛfl̥/ (n)
paus
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru

tren /trɛ̃n/ (n)
trenodia
  (literacko) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;

trener /ˈtrɛ̃nɛr/ (n)
treinador
  (sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trenować /trɛnˈɔvatɕ/ (v)
treinar
  podnosić czyjeś umiejętności

trias /trʲjas/ (n)
Triássico
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

trichotillomania /trˌixɔtʲˌillɔmˈaɲʲa/ (n)
tricotilomania
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

triera /trjˈɛra/ (n)
trirreme
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

trijodotyronina /trˌijɔdˌɔtɨrɔɲˈina/ (n)
triiodotironina
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

trimaran /trʲĩˈmarãn/ (n)
trimaran
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;

triumwirat /trʲjũw̃ˈvʲirat/ (n)
triunvirato
  trójka osób, które rządzą razem;

trochę /ˈtrɔxɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
um pouco de
  w niewielkim stopniu, niewiele

trociny /trɔˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
serragem
  drobne odpady po obróbce drewna;

trockizm /trˈɔtskizm/ (n)
trotskismo
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trojański /trɔjˈaɲski/ (adj)
troiano
  związany z Troją, dotyczący Troi

trojka /ˈtrɔjka/ (n)
troika
  (historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) zespół złożony z Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który odpowiadał za ustalenie warunków udzielenia pomocy finansowej Grecji, Irlandii, Portugalii i Cyprowi
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu;

trolejbus /trɔˈlɛjbus/ (n)
trólebus
  drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

troll /trɔl/ (n)
troll
  (mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi

tron /trɔ̃n/ (n)
trono
  fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;

trop /trɔp/ (n)
rasto
  ślad odciśniętych stóp

tropiciel /trɔpˈitɕɛl/ (n)
rastreador
  (łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę
  (kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę;

tropikalny /ˌtrɔpʲiˈkalnɨ/ (adj)
tropical
  typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

troska /ˈtrɔska/ (n)
cuidado
  chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro

trucizna /truˈʨ̑izna/ (n)
tóxico
  substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudność /ˈtrudnɔɕʨ̑/ (n)
dificuldade
  coś, co jest trudne
  przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
  właściwość rzeczy trudnych

trudny /ˈtrudnɨ/ (adj)
difícil
  taki, którego wykonanie wymaga wysiłku
  niełatwy do zrozumienia

trufla /ˈtrufla/ (n)
trufa
  (mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki

trujący /truˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
tóxico
  taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna /ˈtrũmna/ (n)
caixão, ataúde, esquife
  zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trup /trup/ (n)
cadáver
  ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

truskawka /truˈskafka/ (n)
morango
  (botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)

truskawkowy /ˌtruskafˈkɔvɨ/ (adj)
de morango
  przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek

truteń /ˈtrutɛ̃ɲ/ (n)
zangão, abelhão
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;

trwać /tr̥faʨ̑/ (v)
durar
  istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
  pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

trwałość /ˈtr̥fawɔɕʨ̑/ (n)
constância
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: trwały

tryb /trɨp/ (n)
modo
  (językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;

tryb przypuszczający /ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
condicional
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie;

tryb rozkazujący /ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
imperativo
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

tryb łączący /ˈtrɨp wɔ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
conjuntivo
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;

trybadyzm /trɨbˈadɨzm/ (n)
tribadismo
  (seksuologia, seksuologiczny) homoseksualizm kobiecy

trybalizm /trɨˈbalʲism̥/ (n)
tribalismo
  (socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych

trybun /trˈɨbun/ (n)
tribuno
  (historia, historyczny, historycznie) urząd cywilny w starożytnym Rzymie, utworzony w celu ochrony interesów obywateli, zwłaszcza plebejuszy;
  (historia, historyczny, historycznie) urząd wojskowy w starożytnym Rzymie, oficer;

trybuna /trɨˈbũna/ (n)
tribuna
  specjalne podwyższenie z pulpitem przeznaczone dla mówcy

trychologia /ˌtrɨxɔˈlɔɟja/ (n)
tricologia
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy

tryftong /ˈtrɨftɔ̃ŋk/ (n)
tritongo
  (językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek

trygonometria /trˌɨɡɔnɔmˈɛtrja/ (n)
trigonometria
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

tryk /trɨk/ (n)
carneiro
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu

tryktrak /ˈtrɨktrak/ (n)
gamão
  rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy;

tryliard /ˈtrɨlʲjart/ (n)
sextilhão
  liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021;

trylogia /trɨlˈɔɡja/ (n)
trilogia
  cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

trymestr /ˈtrɨ̃mɛstr̥/ (n)
trimestre
  (urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach

trywialny /trɨˈvʲjalnɨ/ (adj)
trivial
  (książkowy) niewyszukany, pospolity

trzcina /ˈṭʃʲʨ̑ĩna/ (n)
cana
  roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

trzcina cukrowa /tʃtɕˈina tsukrˈɔva/ (n)
cana-de-açúcar
  (rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzepaczka do dywanów /tʃɛpˈatʃka dɔ dɨvˈanuf/ (n)
batedor de tapete
  ręczne narzędzie do trzepania dywanów na trzepaku;

trzepot /tʃˈɛpɔt/ (n)
tremulação
  szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem

trzewikodziób /ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up/ (n)
bico-de-tamanco, cegonha-bico-de-sapato
  (ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć /ṭʃɛʨ̑/ (v)
esfregar
  naciskając, pocierać

trzeźwy /ˈṭʃɛʑvɨ/ (adj)
sóbrio
  przytomny, rozbudzony
  niepijany

trzmiel /ṭʃmʲjɛl/ (n)
mamangaba
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad /ṭʃmʲjɛˈlɔjat/ (n)
tartaranhão-apívoro
  (ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel /ˈṭʃnadɛl/ (n)
escrevedeira-amarela
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu

trznadel zwyczajny /ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (n)
escrevedeira-amarela
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzonowiec /tʃɔnˈɔvʲɛts/ (n)
dente molar
  (anatomia, anatomiczny) tylny ząb służący do miażdżenia pokarmu;

trzustka /ˈṭʃustka/ (n)
pâncreas
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzydziestodwójka /tʃˌɨdʑɛstɔdvˈujka/ (n)
fusa
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca jedną trzydziestodrugą całej nuty;

trzymać /ˈṭʃɨ̃maʨ̑/ (v)
segurar
  chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać

trzęsienie ziemi /ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
terramoto, terremoto
  (geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trój- /truj/
tri-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części

trójkąt /ˈtrujkɔ̃nt/ (n)
triângulo
  (geometria) wielokąt mający trzy boki
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką

trójskok /ˈtrujskɔk/ (n)
triplo salto
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójwartościowy /trˌujvartɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
trivalente
  (chemia, chemiczny) wykorzystujący trzy elektrony do utworzenia wiązania chemicznego

trójwzgórze /trujvzɡˈuʒɛ/ (n)
trimonte
  (heraldyka, heraldyczny) element w heraldyce, występujący na herbach i godłach, potrójne wzgórze;

trójząb /ˈtrujzɔ̃mp/ (n)
tridente
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trąba /ˈtrɔ̃mba/ (n)
tromba
  (zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);

trąba powietrzna /trˈɔmba pɔvʲˈɛtʃna/ (n)
turbilhão
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o duża sile niszczącej;

trąbić /ˈtrɔ̃mbʲiʨ̑/ (v)
barrir
  wydawać dźwięk podobny do dźwięku trąbki lub trąby
  wydawać dźwięk trąbką lub trąbą

trąbka /ˈtrɔ̃mpka/ (n)
trombeta, trompete
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trąd /trɔ̃nt/ (n)
lepra
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik /ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik/ (n)
acne
  (medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok

trądzik różowaty /trˈɔɲdʑik rˌuʒɔvˈatɨ/ (n)
rosácea
  (medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;

trędowaty /ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ/ (n)
leprosa
  (medycyna, medyczny) osoba chora na trąd

tu /tu/ (pronoun)
aqui, este lugar
  …miejsce, w którym znajduje się mówiący

tu leży pies pogrzebany /ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ/ (proverb)
aqui é que a porca torce o rabo
  wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu

tuba /ˈtuba/ (n)
tuba
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, basowy lub kontrabasowy;

tukan /ˈtukãn/ (n)
tucano
  (ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tul /tul/ (n)
túlio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tulipan /tuˈlʲipãn/ (n)
tulipa, túlipa
  (botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tundra /ˈtũndra/ (n)
tundra
  (geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;

tunel /ˈtũnɛl/ (n)
túnel
  budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;

tunezyjski /ˌtũnɛˈzɨjsʲci/ (adj)
tunisiano
  odnoszący się do państwa Tunezja

tunika /tũˈɲika/ (n)
túnica
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) spodnia, lekka szata wełniana, zwykle z krótkim rękawem lub bez, noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnym Rzymie;

tur /tur/ (n)
auroque
  (zoologia, zoologiczny) Bos primigenius, wymarły gatunek ssaka z rodziny wołowatych;

tura /tˈura/ (n)
turno
  kolejno powtarzająca się czynność

turban /ˈturbãn/ (n)
turbante
  męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turbina /turˈbʲĩna/ (n)
turbina
  (technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (adj)
turco
  odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (n)
turco
  język urzędowy Turcji;

turkmeński /turkˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
turcomeno
  odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkmeński /turkˈmɛ̃j̃sʲci/ (n)
turcomeno
  język urzędowy Turkmenistanu;

turkus /ˈturkus/ (n)
turquesa
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej;
  barwa, zielony odcień cyjanu;

turkusowy /ˌturkuˈsɔvɨ/ (adj)
turquesado, turquesa
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem
  (książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu

turniej /tˈurɲʲɛj/ (n)
torneio
  (sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;

turysta /tuˈrɨsta/ (n)
turista
  osoba uprawiająca turystykę

turystyka /tuˈrɨstɨka/ (n)
turismo
  wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

tusz /tuʃ/ (n)
tinta nanquim
  farba wodna używana zwykle do napełniania wkładów w długopisach;

tusz do rzęs /ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s/ (n)
rímel
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka

tuwalski /tuˈvalsʲci/ (adj)
tuvaluano
  odnoszący się do państwa Tuvalu

tuwiński /tuvˈiɲski/ (n)
tuvano, tuviniano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy

tuzin /ˈtuʑĩn/ (n)
dúzia
  (jednostka miary) 12 sztuk

tuńczyk /ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
atum
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż /tuʃ/ (adv)
quase
  prawie, blisko

twardy /ˈtfardɨ/ (adj)
duro
  nie miękki, nieuginający się pod naciskiem

twardziel /ˈtfarʲʥ̑ɛl/ (n)
cerne
  (leśnictwo) wewnętrzna, fizjologicznie nieczynna strefa w pniu drzewa

twardówka /tfardˈufka/ (n)
esclera
  (anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka;

twarz /tfaʃ/ (n)
rosto, face
  przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twarzą w twarz /ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ/ (adv)
cara a cara
  bezpośrednio

twaróg /ˈtfaruk/ (n)
coalho
  (spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdza /ˈtfʲjɛrʣ̑a/ (n)
fortaleza
  (architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;

twierdzenie /tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
teorema
  zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś

twierdzić /ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑/ (v)
afirmar
  zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

tworzenie /tfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
criação
  (rzeczownik odczasownikowy) od: tworzyć

tworzyć /ˈtfɔʒɨʨ̑/ (v)
criar, fazer
  budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój /tfuj/ (pronoun)
seu
  2. (osoba) lp

twórca /ˈtfurʦ̑a/ (n)
criador
  (książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki

twórczy /ˈtfurʧ̑ɨ/ (adj)
criador
  taki, który ma zdolność tworzenia, tworzy lub prowadzi do tworzenia

ty /tɨ/ (personalPronoun)
tu, você
  (gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański /ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci/ (adj)
tibetano
  odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

tybetański /ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci/ (n)
tibetano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tydzień /ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
semana
  okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
  każdy okres siedmiu dni

tygiel /ˈtɨɟɛl/ (n)
cadinho
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd.

tygodnik /tɨˈɡɔdʲɲik/ (n)
hebdomadário
  czasopismo ukazujące się co tydzień

tygodniowy /tˌɨɡɔdɲʲˈɔvɨ/ (adj)
semanal
  zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień
  odnoszący się do tygodnia; funkcjonujący, trwający, istniejący przez tydzień

tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (n)
tigre
  (zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tygrysica /ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a/ (n)
tigresa
  (zoologia, zoologiczny) samica tygrysa

tykać /ˈtɨkaʨ̑/ (v)
fazer [[tique-taque]]
  o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki

tylda /ˈtɨlda/ (n)
til
  (termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą
  (termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka (˜), którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część

tylko /ˈtɨlkɔ/ (particle)
apenas, somente
  oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tym razem /ˈtɨ̃m ˈrazɛ̃m/ (adv)
desta vez
  w tym wypadku, obecnie, teraz

tymczasowo /tˌɨmtʃasˈɔvɔ/ (adv)
temporariamente
  nie na stałe; do czasu spodziewanej zmiany

tymczasowy /ˌtɨ̃mʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
temporário
  taki, który trwa tylko, jakiś czas

tymianek /tɨ̃ˈmʲjãnɛk/ (n)
tomilho, timo
  (botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;

tynktura /tɨ̃ŋkˈtura/ (n)
esmalte
  (heraldyka, heraldyczny) barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł;

typ /tɨp/ (n)
tipo
  rodzaj, wzorzec

typografia /ˌtɨpɔˈɡrafʲja/ (n)
tipografia
  technika druku wypukłego, drukarstwo;

typologiczny /tˌɨpɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
tipológico
  związany z typologią

typowo /tɨpˈɔvɔ/ (adv)
tipicamente
  od: typowy

typowy /tɨˈpɔvɨ/ (adj)
típico
  często spotykany

tyran /ˈtɨrãn/ (n)
tirano
  człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) udzielny władca miasta albo państwa greckiego, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie;

tyrania /tɨrˈaɲʲa/ (n)
tirania
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyranozaur /ˌtɨrãˈnɔzawr/ (n)
tiranossauro
  (paleontologia, paleontologiczny) jeden z gatunków dinozaurów mięsożernych;

tyrański /tɨrˈaɲski/ (adj)
tirânico
  właściwy tyranowi, bezwzględny, związany z narzucanie, swojej woli innym

tyroksyna /tˌɨrɔksˈɨna/ (n)
tiroxina
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

tyrozyna /tˌɨrɔzˈɨna/ (n)
tirosina
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;

tyrystor /tɨrˈɨstɔr/ (n)
tiristor
  przyrząd półprzewodnikowy stosowany w układach prostowniczych, przekaźnikowych i przełączających;

tysiąc /ˈtɨɕɔ̃nʦ̑/ (n)
mil
  lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo

tysiąclecie /ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
milénio
  tysiąc lat

tytan /ˈtɨtãn/ (n)
titã
  (książkowy) człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie
  (mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie;
titânio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytoń /ˈtɨtɔ̃ɲ/ (n)
tabaco
  suszone liście tej rośliny (1.1);
  (botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł /ˈtɨtuw/ (n)
título
  napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
  zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tytułować /ˌtɨtuˈwɔvaʨ̑/ (v)
intitular
  nadawać czemuś tytuł, nazwę

tył /tɨw/ (n)
dorso
  część czegoś najdalej od przodu

tęcza /ˈtɛ̃n͇ʧ̑a/ (n)
arco-íris
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczówka /tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka/ (n)
íris
  (anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tędy /ˈtɛ̃ndɨ/ (pronoun)
nesta direcção
  tą drogą (bliską od osoby wskazującej)

tęgi /ˈtɛ̃ŋʲɟi/ (adj)
corpulento
  dobrze zbudowany, postawny, otyły

tępy /ˈtɛ̃mpɨ/ (adj)
cego
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny
  nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

tęsknota /tɛ̃w̃sˈknɔta/ (n)
nostalgia, saudades
  uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tętniak /ˈtɛ̃ntʲɲak/ (n)
aneurisma
  (medycyna, medyczny) ograniczone poszerzenia światła tętnicy;

tętniczy /tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
arterial
  (medycyna, medyczny) dotyczący tętnicy (tętnic)

tężec /tˈɛ̃ʒɛts/ (n)
tétano
  (medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tło /twɔ/ (n)
fundo
  dalszy widok np. obrazu, dalszy plan

tłok /twɔk/ (n)
pistão
  (technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;

tłuczek /ˈtwuʧ̑ɛk/ (n)
pilão
  narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy

tłuczek do ziemniaków /ˈtwuʧ̑ɛɡ ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf/ (n)
espremedor de batata
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie do ręcznego rozgniatania ziemniaków po ugotowaniu

tłum /twũm/ (n)
multidão
  duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz /ˈtwũmaʧ̑/ (n)
tradutor
  osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie /ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
tradução
  jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku
  (rzeczownik odczasownikowy) od: tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczyć /twũˈmaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
traduzir
  wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłumik /twˈumik/ (n)
silenciador
  (technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;
  (motoryzacja) podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej

tłusty czwartek /ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk/ (n)
terça-feira de carnaval
  (etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;

tłuszcz /twuʃʧ̑/ (n)
gordura
  (spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;

ubezpieczenie /ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
seguro
  zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubezpieczenie na życie /ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
seguro de vida
  (urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;

ubierać /uˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
vestir, cobrir, revestir
  zakładać, wkładać ubranie lub obuwie

ubiór /ˈubʲjur/ (n)
vestuário
  elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

ubuntu /ubˈuntu/ (n)
ubuntu
  (filozofia, filozoficzny) subsaharyjska ideologia i system etyczny skupiający się na relacjach międzyludzkich i pomocy bliźniemu;

ubój /ˈubuj/ (n)
matança
  zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa

ubóstwiać /uˈbustfʲjäʨ̑/ (v)
deificar
  nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie

ubóstwo /uˈbustfɔ/ (n)
pobreza
  brak środków materialnych

ucho /ˈuxɔ/ (n)
orelha, ouvido
  (anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
  małżowina uszna

ucho wewnętrzne /ˈuxɔ vɛvˈnɛ̃nṭʃnɛ/ (n)
ouvido
  (anatomia, anatomiczny) część ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

uchodźca /uˈxɔʨ̑ʦ̑a/ (n)
refugiado
  osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchwyt /ˈuxfɨt/ (n)
maçaneta
  część przedmiotu służąca do chwytania go ręką

ucieczka /uˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
escapada
  szybkie uciekanie skądś lub przed czymś

uciekać /uˈʨ̑ɛkaʨ̑/ (v)
fugir
  pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

ucisk /ˈutɕisk/ (n)
pressão
  oddziaływanie pewną siłą na coś
  odczuwanie uciskania przez coś

uciążliwy /ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ/ (adj)
exigente
  taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

uczciwie /uʧ̑ʲˈʨ̑ivʲjɛ/ (adv)
honestamente
  w sposób uczciwy, dobry, czysty

uczciwość /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
probidade
  cecha tego, kto jest uczciwy; cecha tego, co jest uczciwe

uczciwy /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ/ (adj)
honesto
  (o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)
  zgodny z przyjętymi zasadami

uczeń /ˈuʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
aluno
  (szkolnictwo, szkolny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;

uczony /uˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (n)
acadêmico
  osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem

uczucie /uˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
sentimento
  miłość, przyjaźń
sensação
  stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczulenie /ˌutʃulˈɛɲʲɛ/ (n)
alergia
  (medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem

uczyć /ˈuʧ̑ɨʨ̑/ (v)
ensinar
  przekazywać komuś wiedzę

udany /uˈdanɨ/ (adj)
bem-sucedido
  zakończony powodzeniem; nie zakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

udawać /uˈdavaʨ̑/ (v)
fingir
  postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego

uderzenie /ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
golpe
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uderzyć

udmurcki /udmˈurtski/ (adj)
udmurt
  odnoszący się do Udmurcji lub Udmurców

udmurcki /udmˈurtski/ (n)
udmurt
  (językoznawstwo, językoznawczy) język udmurcki

udo /ˈudɔ/ (n)
coxa
  (anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udowadniać /ˌudɔvˈadɲʲatɕ/ (v)
provar, demonstrar
  wykazywać prawdziwość czegoś lub jej brak, przedstawiając dowody

ufać /ˈufaʨ̑/ (v)
confiar
  mieć przekonanie, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego

ugandyjski /ˌuɡãnˈdɨjsʲci/ (adj)
ugandense
  odnoszący się do państwa Uganda

ugór /ˈuɡur/ (n)
pousio, barbeito
  (rolnictwo, rolniczy) pole nieuprawiane przez pewien okres czasu;

ujednoznacznienie /ˌujɛdnɔznaʧ̑ʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
desambiguação
  (językoznawstwo, językoznawczy) uściślenie znaczenia słowa

ujemny /uˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
negativo
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ujgurski /ujˈɡursʲci/ (n)
uigur, uigure
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach

ujście /ˈujɕʨ̑ɛ/ (n)
embocadura
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

ukamienowanie /ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
lapidação
  forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia;

ukleja /ukˈlɛja/ (n)
alburnete
  (ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

ukończyć /uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
acabar
  sprawić, że coś zostaje zrobione w całości

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (adj)
ucraniano
  odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (n)
ucraniano
  wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukryty /uˈkrɨtɨ/ (adj)
escondida
  taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić

ukrzyżowanie /ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ/ (n)
crucificação
  zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża

ukwiał /ˈukfʲaw/ (n)
anémona-do-mar
  (zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

układ nerwowy /ˈukwat nɛrvˈɔvɨ/ (n)
sistema nervoso
  (anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ/ (n)
tabela periódica
  zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf/ (n)
tabela periódica
  (chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ planetarny /ˈukwat ˌplãnɛˈtarnɨ/ (n)
sistema planetário
  (astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;

układ przywspółczulny /ˈukwat pʃˌɨfspuwtʃˈulnɨ/ (n)
sistema nervoso parassimpático
  (anatomia, anatomiczny) podukład autonomicznego układu nerwowego;

układ scalony /ˈukwat sʦ̑aˈlɔ̃nɨ/ (n)
circuito integrado
  (elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie;

ul /ul/ (n)
colméia
  (pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ulewa /uˈlɛva/ (n)
toró
  deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

ulga /ˈulɡa/ (n)
alívio
  poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu

ulica /uˈlʲiʦ̑a/ (n)
rua
  droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

uliczka /uˈlʲiʧ̑ka/ (n)
ruela
  krótka lub wąska ulica

ulotka /uˈlɔtka/ (n)
circular
  niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ulotny /uˈlɔtnɨ/ (adj)
esquivo
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały

ultimogenitura /ulˈtʲĩmɔˌɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
ultimogenitura
  dziedziczenie przez najmłodszego w rodzie

ultradźwięk /ultrˈadʑvʲɛŋk/ (n)
ultrassom
  (fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

ultrafioletowy /ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
ultravioleta
  (fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem

ulubiony /ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ/ (adj)
favorito
  najbardziej lubiany

umbryjski /umbrˈɨjski/ (adj)
umbro
  odnoszący się do Umbrii, związany z Umbrią

umbundu /umbˈundu/ (n)
umbundu
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny bantu, używany w Angoli;

umiar /ˈumjar/ (n)
temperança
  brak przesady, powściągliwość

umiejętnie /ˌumjɛjˈɛntɲʲɛ/ (adv)
habilmente
  w sposób umiejętny

umierać /ũˈmʲjɛraʨ̑/ (v)
morrer
  kończyć swoje życie, przestawać żyć
  (przenośnie, przenośnia) cierpieć z nadmiaru jakiegoś uczucia

umieć /ˈũmʲjɛ̇ʨ̑/ (modal)
poder
  potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

umięśniony /ˌumjɛɲɕɲʲˈɔnɨ/ (adj)
musculoso
  mający silnie rozwinięte mięśnie

umowny /ũˈmɔvnɨ/ (adj)
contratual
  dotyczący umowy

umrzeć /ˈũmʒɛʨ̑/ (v)
morrer
  skończyć życie

umywalka /ˌũmɨˈvalka/ (n)
lavatório
  urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

uncja /ˈuntsja/ (n)
onça
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unikać /ũˈɲikaʨ̑/ (v)
evitar
  starać się nie mieć kontaktu z kimś lub czymś

uniwersalny /ˌũɲivɛrˈsalnɨ/ (adj)
universal
  obejmujący całość

uniwersytet /ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt/ (n)
universidade
  wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

ununbium /ũˈnũnbʲjũm/ (n)
unúnbio
  (chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik

ununhexium /ˌũnũnˈxɛksʲjũm/ (n)
ununhexio
  (chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor

ununoctium /ˌũnũnˈɔktʲjũm/ (n)
ununóctio
  (przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

ununpentium /ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm/ (n)
ununpêntio
  (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moscovium (symbol Mc);

ununquadium /ˌũnũŋˈkwadʲjũm/ (n)
ununquadio
  (chemia, chemiczny) (zobacz) flerow

ununseptium /ˌũnũnˈsɛptʲjũm/ (n)
ununséptio
  (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);

ununtrium /ũˈnũntrʲjũm/ (n)
ununtrio
  (przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;

uosobienie /ˌu<sup>w</sup>ɔsɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
personificação
  personifikacja, przypisanie cech ludzkich przedmiotowi, zwierzęciu itp.

upadek /uˈpadɛk/ (n)
queda
  spadnięcie

uparty /uˈpartɨ/ (adj)
teimoso
  (o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

upał /ˈupaw/ (n)
calor
  (meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur;

upcykling /uptsˈɨkliŋk/ (n)
reutilização criativa
  ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu /ˈupʲɛdʑ dvʲˈɛ pʲɛtʃˈɛɲʲɛ na jˈɛdnɨm ˈɔɡɲʲu/ (v)
matar dois coelhos com uma só cajadada
  załatwić dwie sprawy jednocześnie

upokorzenie /ˌupɔkɔʒˈɛɲʲɛ/ (n)
humilhação
  wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upośledzenie /ˌupɔɕlɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
deficiência
  stan ograniczenia w funkcjonowaniu jakiegoś narządu, organu ciała lub jego czynności

upragniony /ˌupraɡɲʲˈɔnɨ/ (adj)
ansiado, desejado
  oczekiwany z dużym pragnieniem

uproszczenie /ˌuprɔʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
simplificação
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uprościć

uprzedzenie /ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
preconceito
  nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

uprzejmość /uˈpʃɛjmɔɕʨ̑/ (n)
amabilidade
  uprzejmy zwrot grzecznościowy, uprzejmy uczynek, gest, przysługa

uprzejmy /uˈpʃɛjmɨ/ (adj)
afável
  zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

uprząż /ˈupʃɔ̃ʃ/ (n)
arreios
  (technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś

uran /ˈurãn/ (n)
urânio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

uran zubożony /ˈuran zˌubɔʒˈɔnɨ/ (n)
urânio empobrecido
  (chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;

uraz /ˈuras/ (n)
traumatismo
  uszkodzenie ciała

urbanistyczny /ˌurbaɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
urbanístico
  dotyczący urbanistyki

urdu /ˈurdu/ (n)
urdu
  (językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;

urlop /ˈurlɔp/ (n)
licença
  dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urna /ˈurna/ (n)
urna
  pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy

uroczy /uˈrɔʧ̑ɨ/ (adj)
charmoso
  pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący

urodzenie /ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
nascimento
  (rzeczownik odczasownikowy) od: urodzić

urodziny /ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
aniversário, dia de anos
  rocznica dnia narodzin

urojenie /ˌurɔjˈɛɲʲɛ/ (n)
delírio, delusão
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji
ilusão
  myśl lub pomysł nie do zrealizowania

urok /ˈurɔk/ (n)
charme
  (książkowy) to, co wywiera przyjemne wrażenie

urolog /uˈrɔlɔk/ (n)
urologista
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego

urologia /ˌurɔˈlɔɟja/ (n)
urologia
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

urządzenie /ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
aparelho
  mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

urzędnik /uˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
funcionário
  osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

usilny /uɕˈilnɨ/ (adj)
encarecido
  taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

uskok /ˈuskɔk/ (n)
falha
  (geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;

uspokajać /ˌuspɔˈkajäʨ̑/ (v)
acalmar
  dawać uspokojenie

usprawiedliwiać /ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑/ (v)
justificar
  wyjaśniać motywy działania

usta /ˈusta/ (n)
boca
  (anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustawodawczy /ˌustavɔdˈaftʃɨ/ (adj)
legislativo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw

ustny /ˈustnɨ/ (adj)
oral
  dotyczący ust, związany z ustami
verbal
  wyrażony, przekazany za pomocą ust

ustępstwo /uˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
concessão
  rezygnacja z własnych żądań na rzecz drugiej strony

usunięcie /ˌusũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
eliminação
  (rzeczownik odczasownikowy) od: usunąć

usuwać /uˈsuvaʨ̑/ (v)
apagar
  (informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.

usługa /uˈswuɡa/ (n)
serviço
  okazana pomoc

utalentowany /ˌutalˌɛntɔvˈanɨ/ (adj)
talentoso
  (książkowy) obdarzony talentem

utopia /uˈtɔpʲja/ (n)
utopia
  nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utrudniać /uˈtrudʲɲäʨ̑/ (v)
complicar
  sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

utykać /utˈɨkatɕ/ (v)
mancar
  chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych

uwaga /uˈvaɡa/ (n)
atenção
  skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą

uważać /uˈvaʒaʨ̑/ (v)
cuidar-se
  zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym

uważnie /uˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
atenciosamente
  z uwagą, bacznie, ostrożnie

uwertura /ˌuvɛrˈtura/ (n)
abertura
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

uwielbiać /uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑/ (v)
adorar
  otaczać kogoś miłością
  bardzo coś/kogoś lubić

uwodziciel /ˌuvɔˈʥ̑iʨ̑ɛl/ (n)
sedutor
  mężczyzna uwodzący kogoś

uzależnienie /ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
adicção
  (psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzasadniać /ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑/ (v)
justificar
  podawać argumenty, powody lub dowody na słuszność lub prawdziwość czegoś, motywować

uzbrojony /ˌuzbrɔjˈɔnɨ/ (adj)
armado
  posiadający broń przy sobie

uzdrowiciel /ˌuzdrɔvˈitɕɛl/ (n)
curandeiro
  osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił

uzupełniać /ˌuzuˈpɛwʲɲäʨ̑/ (v)
completar, complementar
  czynić coś kompletnym, dodawać czego brakuje

uzurpator /ˌuzurpˈatɔr/ (n)
usurpador
  człowiek, który bezprawnie przywłaszcza sobie tytuł, władzę albo cudze prawa do czegoś

uzurpować /ˌuzurˈpɔvaʨ̑/ (v)
usurpar
  bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać

ułamek /uˈwãmɛk/ (n)
fração
  (matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)

ułan /ˈuwãn/ (n)
ulano
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej

ułomny /uwˈɔmnɨ/ (adj)
defectivo
  zawierający braki, niedoskonałości

uśmiech /ˈuɕmʲjɛx/ (n)
sorriso
  zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się /uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
sorrir
  wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

uśmierzać /uɕmʲˈɛʒatɕ/ (v)
aliviar
  (medycyna, medyczny) zmniejszać bądź usuwać objawy

użycie /uˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
uso
  skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użytkowniczka /ˌuʒɨtkɔvɲˈitʃka/ (n)
usuária
  kobieta, która używa czegoś, użytkuje coś

użytkownik /ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik/ (n)
usuário
  osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używany /ˌuʒɨˈvãnɨ/ (adj)
de segunda mão
  mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

używać /uˈʒɨvaʨ̑/ (v)
usar
  korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

używka /uˈʒɨfka/ (n)
estimulante
  produkt spożywczy, zwykle nie mający wartości odżywczej, działający pobudzająco na organizm ludzki

van /vãn/ (n)
van
  typ nadwozia samochodu osobowego do przewozu większej ilości osób;

vendémiaire /vˌɛndɛmjaˈirɛ/ (n)
vendemiário
  nazwa pierwszego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

ventôse /vɛntˈɔsɛ/ (n)
ventoso
  nazwa szóstego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

vibrato /vʲiˈbratɔ/ (n)
vibrato
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) określenie wykonawcze wibracji dźwięku lub głosu;

w /f/ /v/ /vu/ (preposition)
em
  …określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)

w chuj /f‿xuj/
pra cacete
  (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo dużo, całe mnóstwo

w przybliżeniu /f pʃˌɨbliʒˈɛɲʲu/
aproximadamente
  blisko, ale niedokładnie tak

w razie /w rˈaʑɛ/
caso
  wskazuje na warunek

w tym /f‿tɨ̃m/ (adv)
inclusive
  włącznie z

wacha /ˈva.xa/ (n)
cavala-da-índia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby morskiej, Acanthocybium solandri, zaliczanej do rodziny makrelowatych

wachlarz /ˈvaxlaʃ/ (n)
leque
  ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto

wada /ˈvada/ (n)
imperfeição
  cecha obniżająca wartość przedmiotu
defeito
  ujemna cecha charakteru

waga /ˈvaɡa/ (n)
peso
  (przenośnie, przenośnia) znaczenie, wartość
  (sport, sportowy) w boksie: kategoria zawodników o zbliżonej wadze (1.2)
  ciężar czegoś lub kogoś
balança
  urządzenie do pomiaru masy;

wagabunda /ˌvaɡaˈbũnda/ (n)
vagabundo
  (książkowy) człowiek lubiący się włóczyć; obieżyświat, tramp, włóczęga, włóczykij

wagon /ˈvaɡɔ̃n/ (n)
vagão, carruagem
  (kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wagon sypialny /vˈaɡɔn sɨpʲˈalnɨ/ (n)
vagão-leito
  (kolejnictwo) wagon pociągu dalekobieżnego o wyposażeniu właściwym dla sypialni

wahadło /vaxˈadwɔ/ (n)
pêndulo
  ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wakacje /vaˈkaʦ̑ʲjɛ/ (n)
férias
  okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

walabia /valˈabja/ (n)
wallaby
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Wallabia Trouessart, rodzaj torbacza z podrodziny kangurów;

walc /valʦ̑/ (n)
valsa
  (choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1);

walczyć /ˈvalʧ̑ɨʨ̑/ (v)
lutar, combater
  toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walec /ˈvalɛʦ̑/ (n)
cilindro
  (matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;
  przedmiot w kształcie walca (1.2)
  (maszynoznawstwo) maszyna lub część maszyny do obróbki niektórych typów materiałów, np. metalu

walet /ˈvalɛt/ (n)
valete
  (termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

walidator /ˌvalʲiˈdatɔr/ (n)
validador
  (informatyka, informatyczny) program sprawdzający poprawność dokumentu o określonej składni;

walizka /vaˈlʲiska/ (n)
mala
  rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić konia /ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa/ (v)
bronha, cinco-contra-um, punheta
  (wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka /ˈvalka/ (n)
combate
  siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu
  (sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego

waloński /valˈɔɲski/ (adj)
valão
  związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

waloński /valˈɔɲski/ (n)
valão
  (językoznawstwo, językoznawczy) język waloński;

waltornia /valˈtɔrʲɲa/ (n)
trompa
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany;

waluta /vaˈluta/ (n)
divisas
  (bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;
moeda
  wymienialny środek płatniczy

wampir /ˈvãmpʲir/ (n)
vampiro
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;

wampirzyca /vˌampiʒˈɨtsa/ (n)
vampira
  kobieta-wampir

wanad /ˈvãnat/ (n)
vanádio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wanderlust /vandˈɛrlust/ (n)
wanderlust
  zamiłowanie do włóczęgi, tęsknota za podróżami, pociąg do podróżowania

wanilina /vˌaɲilˈina/ (n)
vanilina
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

wanna /ˈvãnːa/ (n)
banheira
  duże naczynie do kąpieli

wanta /ˈvãnta/ (n)
brandal
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

wapień /ˈvapʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
calcário
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapno /vˈapnɔ/ (n)
cal
  (chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapń /vapʲɲ̊/ (n)
cálcio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

waran /ˈvarãn/ (n)
varano, lagarto-monitor
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj dużej jaszczurki

warcaby /vartsˈabɨ/ (n)
damas
  gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy identycznymi bierkami na planszy;

warczeć /vˈartʃɛtɕ/ (v)
rosnar
  o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku

warfaryna /vˌarfarˈɨna/ (n)
varfarina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K

warga /ˈvarɡa/ (n)
beiço, lábio
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta;

wariancja /varʲˈjãnʦ̑ʲja/ (n)
variância
  (statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;

warkocz /ˈvarkɔʧ̑/ (n)
trança
  (fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów

warkoczyk /varˈkɔʧ̑ɨk/ (n)
trança
  (zdrobniale) od: warkocz

warstwa /ˈvarstfa/ (n)
camada
  każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn
  (geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;
  grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;

warszawianin /ˌvarʃaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
varsoviano
  mieszkaniec Warszawy

warsztat /ˈvarʃtat/ (n)
oficina
  (motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi
  (rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

wartość /ˈvartɔɕʨ̑/ (n)
valor
  kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
  określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny

warunek /vaˈrũnɛk/ (n)
condição
  ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

warzywo /vaˈʒɨvɔ/ (n)
hortaliça
  roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

warzyć /ˈvaʒɨʨ̑/ (v)
fabricar cerveja
  przygotowywać piwo

wasabi /vasˈabʲi/ (n)
wasabi
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) chrzan japoński, Eutrema japonica (Miq.) Koidz., roślina z rodziny kapustowatych;

wasal /ˈvasal/ (n)
vassalo
  (historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;

wasz /vaʃ/ (pronoun)
vosso
  2. (osoba) lm

wat /vat/ (n)
watt
  (fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata /ˈvata/ (n)
algodão
  masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;

wata cukrowa /ˈvata ʦ̑uˈkrɔva/ (n)
algodão-doce
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

wawrzyn /ˈvavʒɨ̃n/ (n)
louro
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych;
  (historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu (1.1) będący symbolem zwycięstwa i chwały w starożytnej Grecji i Rzymie
  (przenośnie, przenośnia) nagroda, którą przyznaje się za wybitne osiągnięcia w pewnej dziedzinie

wazektomia /ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
vasectomia
  (medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

wazelina /vˌazɛlˈina/ (n)
vaselina
  (chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon /ˈvazɔ̃n/ (n)
vaso
  ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wałach /ˈvawax/ (n)
capão
  (jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

wałek do ciasta /ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta/ (n)
rolo da massa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

ważka /ˈvaʃka/ (n)
libélula
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważki (Odonata), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważny /ˈvaʒnɨ/ (adj)
importante
  mający duże znaczenie
válido
  mający moc prawną, obowiązujący

ważyć /ˈvaʒɨʨ̑/ (v)
pesar
  mieć jakiś ciężar, masę

wbrew /vbrɛf/ (preposition)
a despeito de
  sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

wchodzić /ˈfxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
entrar
  wstępować na coś nogą (nogami)
  wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.

wczesny /ˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
adiantado
  taki, który jest u swojego początku
  występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory

wcześnie /ˈfʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
cedo
  podczas początkowego etapu trwania czegoś

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
ontem
  w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (n)
ontem
  dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego

wdech /vdˈɛx/ (n)
inspiração
  (fizjologia, fizjologiczny) akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego

wdowa /ˈvdɔva/ (n)
viúva
  kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowiec /ˈvdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
viúvo
  mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdowieństwo /vdɔvʲˈɛɲstfɔ/ (n)
viuvez
  bycie wdową lub wdowcem

wdychać /ˈvdɨxaʨ̑/ (v)
inalar
  wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

wdzięczność /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
gratidão
  uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
grato
  pełen wdzięczności

wdzięk /vʲʥ̑ɛ̃ŋk/ (n)
graciosidade
  sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem

weber /ˈvɛbɛr/ (n)
weber
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

webinar /vɛbʲˈinar/ (n)
webinário
  konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

weduta /vɛˈduta/ (n)
veduta
  (sztuka) dzieło (rysunek, sztych, obraz) przedstawiające panoramę miasta;

wedyjski /vɛˈdɨjsʲci/ (adj)
védico
  dotyczący wedyzmu

według /ˈvɛdwuk/ (preposition)
segundo
  …wyrażający autora czegoś
  …oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem

weekend /wˈikɛnt/ (n)
fim de semana
  sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

weganin /vɛˈɡãɲĩn/ (n)
vegano, vegetalista
  człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganizm /vɛˈɡãɲism̥/ (n)
veganismo
  styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

weganka /vɛˈɡãnka/ (n)
vegana, vegetalista
  kobieta przestrzegająca zasad weganizmu, będąca na diecie wegańskiej, nie jedząca pokarmów pochodzenia zwierzęcego

wegański /vɛˈɡãj̃sʲci/ (adj)
vegano, vegetalista
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu)
  związany z weganizmem, dotyczący weganizmu

wegetarianin /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
vegetariano
  człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
vegetarianismo
  sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
vegetariano
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
  związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

wehikuł /vɛˈxʲikuw/ (n)
veículo
  (żartobliwie) środek transportu

wehikuł czasu /vɛˈxʲikuw ˈʧ̑asu/ (n)
máquina do tempo
  fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie;

wejście /ˈvɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
entrada
  miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć
  czynność pojawienia się
  czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca
  pojawienie się

weksylologia /ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja/ (n)
vexilologia
  nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

welin /ˈvɛlʲĩn/ (n)
velino
  dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry;

welocyped /ˌvɛlɔˈʦ̑ɨpɛt/ (n)
velocípede
  (historia, historyczny, historycznie) pierwotny rower, który nie posiada łańcucha ani hamulców;

wenecki /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci/ (adj)
veneziano
  odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

wenezuelski /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci/ (adj)
venezuelano
  odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

wentylator /ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr/ (n)
ventilador
  (technologia, technika, techniczny) (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

wenusjański /vˌɛnusjˈaɲski/ (adj)
venusiano
  związany z planetą Wenus

weranda /vɛˈrãnda/ (n)
varanda
  (architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach.

werbel /ˈvɛrbɛl/ (n)
caixa
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku;

werbena /vɛrbˈɛna/ (n)
verbena
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

werdykt /ˈvɛrdɨkt/ (n)
veredicto
  decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp.

wermut /vˈɛrmut/ (n)
vermute
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino korzenno-ziołowe;

wernakularny /ˌvɛrnakuˈlarnɨ/ (adj)
vernáculo
  rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa
  rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)

wersja /ˈvɛrsʲja/ (n)
variante
  jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

weryfikować /ˌvɛrɨfʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
verificar
  sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś

wesoły /vɛˈsɔwɨ/ (adj)
alegre
  taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny

westalka /vɛstˈalka/ (n)
vestal
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłanka rzymskiej bogini ogniska domowego, Westy;

westchnienie /vɛstxɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
suspiro
  głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

western /ˈwɛstɛrn/ (n)
faroeste
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;

wesz /vɛʃ/ (n)
piolho
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

weterynaria /ˌvɛtɛrɨ̃ˈnarʲja/ (n)
veterinária
  (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, (zobacz) medycyna weterynaryjna

weterynaryjny /ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ/ (adj)
veterinário
  związany z weterynarią

weterynarz /ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ/ (n)
médico-veterinário
  lekarz leczący zwierzęta;

weto /ˈvɛtɔ/ (n)
veto
  protest lub sprzeciw wobec czegoś;

wewnętrzny /vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
interior
  taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezuwian /vɛˈzuvʲjãn/ (n)
vesuvianite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

wezwanie /vɛzˈvãɲɛ/ (n)
chamada
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wezwać

wezyr /ˈvɛzɨr/ (n)
vizir
  najważniejszy urzędnik na dworze kalifów

wełna /ˈvɛwna/ (n)
lã
  sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów
  (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)

whisky /fçˈiskɨ/ (n)
uísque
  mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

wiadomość /vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
mensagem
  nowina, informacja
  coś, co przekazuje informację

wiadro /ˈvʲjadrɔ/ (n)
balde
  walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt /ˈvʲjadukt/ (n)
viaduto
  (urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiara /ˈvʲjara/ (n)
fé
  (książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie
fé, crença
  przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych

wiatr /vʲjatr̥/ (n)
vento
  (meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatr słoneczny /vʲˈatr swɔnˈɛtʃnɨ/ (n)
vento solar
  (astronomia, astronomiczny) wydobywający się ze Słońca strumień plazmy;

wiatraczek /vʲjaˈtraʧ̑ɛk/ (n)
cata-vento
  zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one;

wiatrak /ˈvʲjatrak/ (n)
moinho de vento
  (budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;

wiatrowskaz /vʲjaˈtrɔfskas/ (n)
cata-vento
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru;

wiać /vʲjäʨ̑/ (v)
soprar
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwać się (o wietrze, o masach powietrza)

wibracja /vibrˈatsja/ (n)
vibração
  drganie o dużej częstotliwości

wiceadmirał /vitsɛadmˈiraw/ (n)
contra-almirante
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi dywizji w wojskach lądowych i lotnictwie;

wicekról /vitsɛkrˈul/ (n)
vice-rei
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;

wiceprezydent /vitsɛprɛzˈɨdɛnt/ (n)
vice-presidente
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zastępca prezydenta

wiciokrzew /vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf/ (n)
madressilva
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.;

widelec /vʲiˈdɛlɛʦ̑/ (n)
garfo
  ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;

widelec do porcjowania /vʲiˈdɛlɛʣ̑ ˌdɔ‿pɔrʦ̑ʲjɔˈvãɲa/ (n)
garfo de churrasco
  widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej

wideo /vidˈɛɔ/ (n)
vídeo
  (technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;

wideoklip /ˌvʲidɛˈɔklʲip/ (n)
videoclipe
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu

widmo /ˈvʲidmɔ/ (n)
espectro
  (fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;
  (matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;

widoczny /vʲiˈdɔʧ̑nɨ/ (adj)
visível
  taki, którego widać

widok /ˈvʲidɔk/ (n)
vista
  widziana przestrzeń, krajobraz

widokówka /ˌvʲidɔˈkufka/ (n)
cartão postal
  karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku;

widz /vʲiʦ̑/ (n)
espectador
  osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzieć /ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
mirar
  mieć dany pogląd na coś/kogoś
  spotykać się
ver
  odbierać bodźce wzrokowe

widły /ˈvʲidwɨ/ (n)
forcado
  narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wieczne pióro /vʲˈɛtʃnɛ pʲˈurɔ/ (n)
caneta de tinta permanente, caneta-tinteiro
  przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki;

wiecznie /ˈvʲjɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
eternamente
  bez ograniczenia w czasie

wieczność /ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
eternidade
  nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

wieczorem /vʲjɛˈʧ̑ɔrɛ̃m/ (adv)
de tardinha
  gdy zapada zmierzch

wieczór /ˈvʲjɛʧ̑ur/ (n)
noite, tarde
  część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski /ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci/ (n)
despedida de solteiro
  zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedeński /vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci/ (adj)
vienense
  odnoszący się do miasta Wiedeń

wiedza /ˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
conhecimento, saber
  ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
saber, conhecer
  mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiedźma /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma/ (n)
bruxa
  (etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami
  (etnografia, etnograficzny) w dawnych wierzeniach: kobieta, która ma wiedzę (głównie o leczeniu ludzi, przyrodzie i magii), określenie pozytywne, nobilitujące;
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta stara, brzydka, kłótliwa

wiek /vʲjɛk/ (n)
idade
  czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło

wielbiciel /vʲjɛlˈbʲiʨ̑ɛl/ (n)
admirador
  (książkowy) osoba, która wielbi kogoś lub coś

wielbłąd /ˈvʲjɛlbwɔ̃nt/ (n)
camelo
  (zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wielce /vʲˈɛltsɛ/ (adv)
grandemente
  w sposób znaczny

wiele /ˈvʲjɛlɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
muitas
  duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielki /ˈvʲjɛlʲci/ (adj)
grande
  bardzo ważny, znaczący
  o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
  o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu
  o nadzwyczaj dużych rozmiarach

wielkie księstwo /vʲˈɛlkʲɛ kɕˈɛ̃stfɔ/ (n)
grão-ducado
  rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;

wielkoduszny /ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ/ (adj)
magnânimo
  taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością

wielkość /ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑/ (n)
grandeza
  cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność

wielojęzyczność /vʲˌɛlɔjɛ̃zˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
multilinguismo
  (językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co wielojęzyczne

wielojęzyczny /ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
plurilíngue, poliglota
  napisany w wielu językach
  posługujący się wieloma językami

wielokomórkowy /ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
multicelular
  składający się z wielu komórek

wielokrotnie /ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ/ (numeral)
repetidamente
  wiele razy

wielokrotność /ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɔɕʨ̑/ (n)
múltiplo
  (matematyka, matematyczny) iloczyn danej liczby i dowolnej dodatniej liczby naturalnej;

wielokulturowość /ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕʨ̑/ (n)
multiculturalismo
  (socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy

wielokulturowy /ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ/ (adj)
multicultural
  dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wieloletni /ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
perene
  trwający lub mający wiele lat

wielomian /vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn/ (n)
polinómio
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wielonarodowy /vʲˌɛlɔnˌarɔdˈɔvɨ/ (adj)
multinacional
  złożony z przedstawicieli wielu narodów, narodowości

wieloryb /vʲjɛˈlɔrɨp/ (n)
baleia
  (zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybnictwo /ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
caça à baleia
  polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

wielotorbielowaty /ˌvʲjɛlɔtɔrbʲjɛlɔˈvatɨ/ (adj)
policístico
  (medycyna, medyczny) mający wiele torbieli

wielowodzie /vʲˌɛlɔvˈɔdʑɛ/ (n)
poli-hidrâmnio
  (medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna;

wielościan /vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn/ (n)
poliedro
  (geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

wieniec laurowy /ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ lawˈrɔvɨ/ (n)
coroa de louros
  (historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce;
  symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);

wieprzowina /ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna/ (n)
porco, carne de porco
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso ze świni;

wierność /ˈvʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
fidelidade, constância
  bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś

wierny /ˈvʲjɛrnɨ/ (adj)
fiel
  o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
  wykazujący się wiernością, lojalnością

wiersz /vʲjɛrʃ/ (n)
poema, poesia
  utwór poetycki, często rymowany

wierszokleta /vʲˌɛrʃɔklˈɛta/ (n)
poetastro
  (pogardliwie) osoba tworząca nijakie wiersze; lichy poeta

wiertarka /vʲjɛrˈtarka/ (n)
berbequim, furadeira
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;

wierzba /ˈvʲjɛʒba/ (n)
salgueiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzba płacząca /ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a/ (n)
chorão, salgueiro-chorão
  (botanika, botaniczny) (Salix alba L. Tristis) odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach;

wierzchołek /vʲjɛʃˈxɔwɛk/ (n)
pico
  (geografia, geograficzny) szczyt góry

wierzyciel /vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl/ (n)
credor
  (potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze

wierzyć /ˈvʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
acreditar, crer
  ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
  uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
  wyznawać religię

wiesiołek /vʲjɛ̇ˈɕɔwɛk/ (n)
ónagra
  (botanika, botaniczny) Oenothera, roślina o żółtych kwiatach i lancetowatych liściach;

wieszak /ˈvʲjɛʃak/ (n)
cabide
  przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;

wieszczek /vʲˈɛʃtʃɛk/ (n)
gralha-de-bico-amarelo
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;

wietnamski /vʲjɛtˈnãmsʲci/ (adj)
vietnamita
  odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wietrzny /ˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
ventoso
  odznaczający się silnymi podmuchami wiatru

wiewiórka /vʲjɛˈvʲjurka/ (n)
esquilo, serelepe
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieś /vʲjɛ̇ɕ/ (n)
aldeia, povoado
  jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;

wieśniak /ˈvʲjɛ̇ɕɲak/ (n)
caipira
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) prostak, człowiek prymitywny
  człowiek mieszkający na wsi

wieża /ˈvʲjɛʒa/ (n)
torre
  (architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;

wieża Babel /ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl/ (n)
Torre de Babel
  (biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;

wieża Eiffla /ˈvʲjɛʒa ˈajfla/ (n)
Torre Eiffel
  (architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wieża ciśnień /ˈvʲjɛʒa ˈʨ̑iɕɲɛ̇̃ɲ/ (n)
caixa d'água
  (technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;

wieżowiec /vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑/ (n)
arranha-céu
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wihajster /vʲiˈxajstɛr/ (n)
coisa
  (potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie

wikariusz /vikˈarjuʃ/ (n)
vigário
  (kościelny) prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) w administracji kościelnej duchowny będący zastępcą lub namiestnikiem;

wiking /ˈvʲicĩŋk/ (n)
viking
  (historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

wikipedysta /ˌvʲicipɛˈdɨsta/ (n)
wikipediano, wikipedista
  internauta tworzący i edytujący Wikipedię

wikipedystka /ˌvʲicipɛˈdɨstka/ (n)
wikipediana, wikipedista
  internautka tworząca i edytująca Wikipedię, (także, też) Wikisłownik, Wikibooks lub Wikicytaty

wiklina /vʲikˈlʲĩna/ (n)
verga
  młode pędy kilku gatunków wierzb, które po obróbce wykorzystywane są w wikliniarstwie;

wiktoriański /vˌiktɔrjˈaɲski/ (adj)
vitoriano
  związany z epoką panowania królowej Wiktorii Hanowerskiej

wilczyca /vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
loba
  (zoologia, zoologiczny) samica wilka

wilec ziemniaczany /vˈilɛdʑ ʑˌɛmɲʲatʃˈanɨ/ (n)
batata-doce, batata-da-ilha, batata-da-terra
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych

wilgotność /vilɡˈɔtnɔɕtɕ/ (n)
humidade
  stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgotny /vʲilˈɡɔtnɨ/ (adj)
úmido
  trochę mokry

wilgoć /ˈvʲilɡɔʨ̑/ (n)
humidade
  woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk /vʲilk/ (n)
lobo
  (zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk morski /ˈvʲilk ˈmɔrsʲci/ (n)
lobo do mar
  (przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilk w owczej skórze /ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ/ (n)
lobo em pele de cordeiro
  (związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkołak /vʲilˈkɔwak/ (n)
lobisomem
  (folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa /ˈvʲilːa/ (n)
villa
  podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wina /ˈvʲĩna/ (n)
culpa
  czyn niezgodny z normami postępowania

winda /ˈvʲĩnda/ /ˈvʲĩndɨ/ (n)
ascensor, elevador
  (technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

winiarnia /viɲʲˈarɲʲa/ (n)
vinícola
  wytwórnia wina

winnica /vʲĩɲˈːiʦ̑a/ (n)
vinha
  (rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny /ˈvʲĩnːɨ/ (adj)
culpável, culpado
  taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino /ˈvʲĩnɔ/ (n)
vinho
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

winogrono /ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ/ (n)
uva
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

winorośl /vʲĩˈnɔrɔɕl̥/ (n)
videira
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiści.

wio /vʲjɔ/ (interjection)
eia
  komenda do jazdy w przód dla konia w zaprzęgu

wiolonczela /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla/ (n)
violoncelo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiorsta /vʲˈɔrsta/ (n)
versta
  (metrologia, metrologiczny) dawna rosyjska jednostka długości, równa około 1067 metrów

wiosenne porządki /vʲɔsˈɛnnɛ pɔʒˈɔntki/ (n)
limpeza de primavera
  sprzątanie po zimie

wiosna /ˈvʲjɔsna/ (n)
primavera
  pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosło /ˈvʲjɔswɔ/ (n)
remo
  spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosłować /vʲɔswˈɔvatɕ/ (v)
remar
  (sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku

wioślarstwo /vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ/ (n)
remo
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wir /vʲir/ (n)
remoinho
  szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi

wirtualny /ˌvʲirtuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
virtual
  (informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora
  możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny

wirus /ˈvʲirus/ (n)
vírus
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej;
  (informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusologia /ˌvʲirusɔˈlɔɟja/ (n)
virologia
  (biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

wirusowy /vˌirusˈɔvɨ/ (adj)
viral
  związany z wirusami, dotyczący wirusów

wisieć /ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑/ (v)
estar pendurado
  być przymocowanym do czegoś od góry
  dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać
  umierać na szubienicy
  znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią

witalność /vʲiˈtalnɔɕʨ̑/ (n)
vitalidade
  cecha tego, co jest witalne, pełne energii życiowej

witamina /ˌvʲitãˈmʲĩna/ (n)
vitamina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witarianizm /vˌitarjˈaɲizm/ (n)
crudivorismo
  sposób odżywiania się polegający na spożywaniu wyłącznie surowych pokarmów (dopuszczalne jest podgrzewanie jedzenia do 40 °C) i wykluczeniu wysoko przetworzonej żywności;

witać /ˈvʲitaʨ̑/ (v)
saudar
  pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś

witlinek /vʲiˈtlʲĩnɛk/ (n)
badejo
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

witraż /ˈvʲitraʃ/ (n)
vitral
  (sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

witrektomia /vˌitrɛktˈɔmja/ (n)
vitrectomia
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie składników patologicznych znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka;

wiwarium /vivˈarjum/ (n)
viveiro
  (zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;

wiwianit /vʲiˈvʲjä̃ɲit/ (n)
vivianita
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

wiza /ˈvʲiza/ (n)
visto
  (urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizja /vˈizja/ (n)
visão
  obraz, plan czegoś stworzony w czyjejś wyobraźni
  widzenie, przywidzenie

wizualny /vˌizuˈalnɨ/ (adj)
visual
  dostrzegalny wzrokiem

wizygocki /vˌizɨɡˈɔtski/ (adj)
visigótico
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Wizygotami, dotyczący Wizygotów

wizyta /vʲiˈzɨta/ (n)
visita
  pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizytówka /ˌvʲizɨˈtufka/ (n)
cartão de visita
  mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiąz /vʲjɔ̃w̃s/ (n)
ulmeiro
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych;
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju (1.1)

wiązadło /vʲjɔ̃w̃ˈzadwɔ/ (n)
ligamento
  (anatomia, anatomiczny) błona lub pasmo wytrzymałej tkanki łącznej łączące kości między sobą lub wzmacniające ruchome połączenia między kośćmi (stawy)

wiązać /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑/ (v)
amarrar
  splatać, tworząc węzeł

wiązać koniec z końcem /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m/ (v)
chegar ao fim do mês
  dawać radę finansowo

więc /vʲjɛ̃nʦ̑/ (conjunction)
portanto
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

więdnąć /ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
desfalecer
  o roślinach: tracić wodę w komórkach, wiotczeć, usychać

większość /ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑/ (n)
maioria
  większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło /vʲɛ̃zˈadwɔ/ (n)
ligamento
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy

więzienie /vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ/ (n)
prisão, cárcere, cadeia
  miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzień /ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ/ (n)
prisioneiro, preso
  człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więź /vʲˈɛ̃ɕ/ (n)
laço
  stan posiadania czegoś wspólnego

wiśnia /ˈvʲiɕɲa/ (n)
cerejeira
  (botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;
cereja
  owoce wiśni (1.1)

wiśniowy /vʲiɕˈɲɔvɨ/ (adj)
cereja
  mający kolor dojrzałych owoców wiśni

wklęsły /fklˈɛ̃swɨ/ (adj)
côncavo
  taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkrótce /ˈfkrutʦ̑ɛ/ (adv)
logo
  w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkład /fkwat/ (n)
contribuição
  to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze)

wlec /vlɛʦ̑/ (v)
arrastar
  ciągnąć po ziemi

wniosek /ˈvʲɲɔsɛk/ (n)
requerimento
  pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu

wnioskować /vɲʲɔskˈɔvatɕ/ (v)
inferir
  wywodzić wniosek

wnuczka /ˈvnuʧ̑ka/ (n)
neta
  córka syna lub córki

wnuk /vnuk/ (n)
neto
  syn córki lub syna

wnętrze /ˈvnɛ̃nṭʃɛ/ (n)
interior
  przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

woda /ˈvɔda/ (n)
água
  bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O;

woda królewska /ˈvɔda kruˈlɛfska/ (n)
água régia
  (chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;

woda mineralna /ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna/ (n)
água mineral
  naturalna woda lecznicza;

wodewil /vɔˈdɛvʲil/ (n)
vaudeville
  (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;

wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (n)
frango d'água
  (ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodny /ˈvɔdnɨ/ (adj)
aquático
  (sport, sportowy) odbywający się w wodzie
  żyjący w wodzie lub na wodzie

wodolot /vɔˈdɔlɔt/ (n)
hidrofólio
  jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;

wodorotlenek /vˌɔdɔrɔtlˈɛnɛk/ (n)
hidróxido
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodorowęglan /ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn/ (n)
bicarbonato
  (chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;

wodospad /vɔˈdɔspat/ (n)
cascata, cachoeira
  swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodór /ˈvɔdur/ (n)
hidrogénio, hidrogênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojażer /vɔjˈaʒɛr/ (n)
viatjaire
  (przestarzałe, przestarzały) podróżnik

wojewoda /ˌvɔjɛˈvɔda/ (n)
voivoda
  (administracja) zwierzchnik administracji na terenie województwa

wojna /ˈvɔjna/ (n)
guerra
  zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa /ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva/ (n)
guerra civil
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna religijna /ˈvɔjna ˌrɛlʲiˈɟijna/ (n)
guerra santa
  konflikt, wojna motywowana przyczynami religijnymi;

wojna trojańska /ˈvɔjna trɔˈjä̃j̃ska/ (n)
guerra de Troia
  (mitologia grecka) wojna Achajów z Trojanami;

wojsko /ˈvɔjskɔ/ (n)
exército
  zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

wok /vɔk/ /wɔk/ (n)
wok
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;

wokalny /vɔkˈalnɨ/ (adj)
vocal
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze śpiewaniem

wola /ˈvɔla/ (n)
vontade
  zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

wole /vˈɔlɛ/ (n)
bócio
  (medycyna, medyczny) patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem
papo
  (zoologia, zoologiczny) rozszerzenie przełyku służące do przechowywania i przenoszenia pokarmu

woleć /ˈvɔlɛʨ̑/ (modal)
preferir
  bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego

wolfram /ˈvɔlfrãm/ (n)
tungsténio, tungstênio
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolna miłość /vˈɔlna mˈiwɔɕtɕ/ (n)
amor livre
  postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;

wolne oprogramowanie /ˈvɔlnɛ ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
software livre
  oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;

wolnomyślicielstwo /ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈʨ̑ɛlstfɔ/ (n)
pensamento livre
  (filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;

wolność /ˈvɔlnɔɕʨ̑/ (n)
liberdade
  (filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
  (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem

wolny /ˈvɔlnɨ/ (adj)
livre
  mogący postępować zgodnie z własną wolą
  nieobciążony czymś niekorzystnym
  niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki
  niezajęty przez coś

wolny rynek /ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
mercado livre
  handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);

wolt /vɔlt/ (n)
volt
  (fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

woltomierz /vɔlˈtɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
voltímetro
  (metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru napięcia elektrycznego;

wombat /ˈvɔ̃mbat/ (n)
vombate
  (zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

worek /ˈvɔrɛk/ (n)
saco
  miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

worek treningowy /vˈɔrɛk trˌɛɲiŋɡˈɔvɨ/ (n)
saco de pancada
  (przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa
saco de pancada, saco de boxe
  (sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego

wosk /vɔsk/ (n)
cera
  plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

woskowina /ˌvɔskɔˈvʲĩna/ (n)
cera de ouvido
  (fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;

wołacz /ˈvɔwaʧ̑/ (n)
vocativo
  (gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołać /ˈvɔwaʨ̑/ (v)
chamar
  wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie
  przekazywać coś krzykiem
  nazywać kogoś

wołowina /ˌvɔwɔˈvʲĩna/ (n)
bife
  (spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

wpis /fpˈis/ (n)
entrada
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej
  umieszczenie zapisu w jakimś tekście

wprawdzie /ˈfpravʲʥ̑ɛ/
certamente
  składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania

wpływ /fpwɨf/ (n)
influência
  presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wpływać /ˈfpwɨvaʨ̑/ (v)
influenciar
  sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

wpływowy /fpwɨˈvɔvɨ/ (adj)
influente
  mający duży wpływ, autorytet

wrażenie /vraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
impressão
  reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrażliwy /vraʒˈlʲivɨ/ (adj)
sensitivo
  taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji
sensível
  taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe

wrodzony /vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
inato
  właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi /ˈvrɔɟi/ (adj)
hostil
  właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

wrogość /ˈvrɔɡɔɕʨ̑/ (n)
inimizade
  nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

wrona /ˈvrɔ̃na/ (n)
gralha cinzenta, corvo
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrotycz /ˈvrɔtɨʧ̑/ (n)
atanásia
  (botanika, botaniczny) Tanacetum L., rodzaj roślin należących do rodziny astrowatych;

wrzeciono /vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ/ (n)
fuso
  (włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

wrzesień /ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ/ (n)
setembro, Setembro
  dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzos /vʒɔs/ (n)
urze
  (botanika, botaniczny) Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca jesienią;

wrzosowisko /ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ/ (n)
charneca
  bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

wrzód /vʒut/ (n)
úlcera
  (medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;

wróbel /ˈvrubɛl/ (n)
pardal, pássaro
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróg /vruk/ (n)
inimigo
  nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami

wróżka /ˈvruʃka/ (n)
fada
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;

wróżyć /ˈvruʒɨʨ̑/ (v)
adivinhar
  (ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

wręczać /ˈvrɛ̃n͇ʧ̑aʨ̑/ (v)
premiar
  dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny

wschodni /ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
oriental
  mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

wschodniotimorski /ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci/ (adj)
timorense
  odnoszący się do Timoru Wschodniego

wschodzić /ˈfsxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
erguer-se
  wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

wschód /fsxut/ (n)
este, leste
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wskazywać /fskaˈzɨvaʨ̑/ (v)
indicar
  pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

wskazówka /fskaˈzufka/ (n)
ponteiro
  element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

wskaźnik /ˈfskaʑɲik/ (n)
ponteiro
  (informatyka, informatyczny) adres w pamięci
  długi i cienki przedmiot do wskazywania
indicador
  (statystyka, statystyczny) liczbowe przedstawienie pewnej wielkości

wspierać /ˈfspʲjɛraʨ̑/ (v)
apoiar
  dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

wspomnienie /fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
lembrança, recordação
  obraz przeszłości w pamięci

wspólnota /fspulˈnɔta/ (n)
comunidade
  grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

wspólny /ˈfspulnɨ/ (adj)
comum
  należący lub używany przez kilka osób

współ- /fspˈuw/
co-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na wspólną z kimś cechę, na wspólne działanie itp.

współczucie /fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
compaixão
  zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć /ˈfspuwʧ̑uʨ̑/ (v)
apiedar-se de
  czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współczynnik /fspuwtʃˈɨnɲik/ (n)
coeficiente
  (matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego
  jeden z czynników oddziałujących

współlokator /ˌfspuwlɔˈkatɔr/ (n)
coabitante
  ktoś, z kim się wspólnie mieszka

współpraca /fspuwˈpraʦ̑a/ (n)
cooperação, colaboração
  wspólne działanie kilku podmiotów

współpracować /ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
colaborar
  pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu

współpracownik /ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
colaborador
  osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem

współrzędna /fspuwʒˈɛndna/ (n)
coordenada
  (matematyka, matematyczny) liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni

wstawiennictwo /fstˌavʲɛnɲˈitstfɔ/ (n)
intercessão
  bronienie kogoś, ujmowanie się za kimś

wstrzemięźliwy /fstʃˌɛmjɛ̃ʑlˈivɨ/ (adj)
reservado, abstémio
  zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego
moderado, reservado
  świadczący o zachowywaniu umiaru

wstrząs /fsṭʃɔ̃w̃s/ (n)
choque
  (medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.;
  silne, gwałtowne drgnięcie

wstążka /ˈfstɔ̃w̃ʃka/ (n)
fita
  (informatyka, informatyczny) element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi;
  (sport, sportowy) przyrząd używany w gimnastyce artystycznej;
  ozdobny, wąski pasek tkaniny

wstępny /ˈfstɛ̃mpnɨ/ (adj)
preliminar
  robiony na początku (wstępie)

wsysać /fsˈɨsatɕ/ (v)
sugar
  ssąc, wciągać coś

wszechmocny /fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
onipotente
  mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechobecność /ˌfʃɛxɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ubiquidade
  obecność, występowanie wszędzie; cecha tego co wszechobecne

wszechobecny /fʃˌɛxɔbˈɛtsnɨ/ (adj)
omnipresente
  obecny wszędzie, występujący wszędzie

wszechstronny /fʃɛxstrˈɔnnɨ/ (adj)
abrangente
  obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

wszechświat /ˈfʃɛxʲɕfʲjat/ (n)
universo
  cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszystek /ˈfʃɨstɛk/ (pronoun)
tudo
  taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu /ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu/ (proverb)
todos os caminhos levam a Roma
  do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko /ˈfʃɨstkɔ/ (indefinitePronoun)
todo
  ogół rzeczy i spraw

wszędzie /ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (adv)
em toda a parte
  do każdego miejsca
  w każdym miejscu

wtorek /ˈftɔrɛk/ (n)
terça-feira
  drugi dzień tygodnia

wtyczka /ˈftɨʧ̑ka/ (n)
ficha
  (elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

wujek /ˈvujɛk/ (n)
tio
  brat matki
  dziś także brat ojca (= stryj)

wulkan /ˈvulkãn/ (n)
vulcão
  miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
  forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulkaniczny /ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
vulcânico
  związany z wulkanami i ich aktywnością

wulwodynia /vˌulvɔdˈɨɲʲa/ (n)
vulvodinia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;

wy /vɨ/ (personalPronoun)
vocês, vós
  druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczalny /vˌɨbatʃˈalnɨ/ (adj)
perdoável
  który można wybaczyć

wybielacz /vɨˈbʲjɛlaʧ̑/ (n)
alvejante
  (chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;

wybierać /vɨˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
escolher
  dokonywać wyboru

wybitny /vɨˈbʲitnɨ/ (adj)
eminente, notável
  wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wyborca /vɨˈbɔrʦ̑a/ (n)
eleitor
  osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach

wyborczy /vɨˈbɔrʧ̑ɨ/ (adj)
eleitoral
  taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami

wybory /vɨˈbɔrɨ/ (n)
eleição
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybredny /vɨˈbrɛdnɨ/ (adj)
exigente
  taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić

wybrzeże /vɨˈbʒɛʒɛ/ (n)
costa
  (geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuchowy /ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (adj)
explosivo
  taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

wybój /ˈvɨbuj/ (n)
buraco
  zagłębienie w nawierzchni drogi wyjeżdżone kołami pojazdów lub wybite kopytami zwierząt

wybór /ˈvɨbur/ (n)
escolha
  wybranie jednej z wielu możliwości
  coś, co zostało wybrane
  szeroka możliwość wyboru (1.1)

wycie /ˈvɨʨ̑ɛ/ (n)
uivo
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyć

wycieczka /vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
excursão
  wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wycieraczka /ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka/ (n)
capacho
  mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wyciągać /vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
extrair
  wydobywać, wyjmować coś z czegoś

wyczerpywać /ˌvɨʧ̑ɛrˈpɨvaʨ̑/ (v)
esgotar
  o słowach, tematach itp. powiedzieć już wszystko w danej sprawie
  zużywać coś do końca; wydobywać coś, korzystać z czegoś aż do wyczerpania

wyczyn /ˈvɨʧ̑ɨ̃n/ (n)
façanha
  dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydalać /vɨdˈalatɕ/ (v)
expulsar
  usuwać kogoś niepożądanego
  (biologia, biologiczny) usuwać szkodliwe lub zbędne produkty przemiany materii

wydanie /vɨˈdãɲɛ/ (n)
edição
  (drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego

wydarzenie /ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
evento
  to, co się stało

wydarzyć się /vɨˈdaʒɨʨ̑‿ɕɛ/ (v)
acontecer
  wystąpić jako rzeczywiste zjawisko

wydatek /vɨˈdatɛk/ (n)
despesa
  kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś

wydawca /vɨdˈaftsa/ (n)
editora
  instytucja zajmująca się wydawaniem produktów medialnych
editor
  osoba zajmująca się wydawaniem środków masowego przekazu

wydawnictwo /ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
editora
  firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydma /ˈvɨdma/ (n)
duna
  piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydra /ˈvɨdra/ (n)
lontra
  (zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wydział /ˈvɨʥ̑aw/ (n)
faculdade
  dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę

wydzielina /vˌɨdʑɛlˈina/ (n)
secreção
  (biologia, biologiczny) substancja fizjologiczna produkowana przez komórki gruczołowe

wygląd /ˈvɨɡlɔ̃nt/ (n)
aspecto
  grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać /vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
parecer
  mieć dany wygląd

wygnaniec /vɨɡnˈaɲʲɛts/ (n)
exilado
  ktoś skazany na wygnanie, wypędzony

wygoda /vɨɡˈɔda/ (n)
comodidade
  coś ułatwiającego wykonywanie jakichś czynności

wygórowany /vˌɨɡurɔvˈanɨ/ (adj)
exorbitante
  zbyt duży, nadmierny

wyjaśniać /vɨˈjäɕɲäʨ̑/ (v)
explicar
  czynić coś zrozumiałym

wyjątek /vɨˈjɔ̃ntɛk/ (n)
exceção
  coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła
  (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu

wyjątkowo /ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ/ (adv)
excepcionalmente
  niekiedy, nieczęsto, bardzo rzadko
  w sposób szczególny, nadzwyczajny

wyjątkowy /ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
excepcional
  wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjście /ˈvɨjɕʨ̑ɛ/ (n)
saída
  droga lub otwór, którym się wychodzi

wyjść /vɨjɕʨ̑/ (v)
sair
  opuścić jakieś miejsce

wyka /vˈɨka/ (n)
ervilhaca
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych;

wykałaczka /ˌvɨkaˈwaʧ̑ka/ (n)
palito
  cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykonalność /ˌvɨkɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
possibilidade
  cecha tego, co jest wykonalne, co da się wykonać

wykonawczy /ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ/ (adj)
executivo
  związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś

wykrywacz kłamstw /vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf/ (n)
detector de mentiras
  (potocznie, potoczny) wariograf, poligraf

wykrzyknik /vɨˈkʃɨcɲik/ (n)
interjeição
  (gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;

wykształcenie /ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
educação
  poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykład /ˈvɨkwat/ (n)
conferência
  dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wymiana /vɨ̃ˈmʲjãna/ (n)
troca
  otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego

wymiar /ˈvɨ̃mʲjar/ (n)
dimensão
  (matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;

wymiociny /ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
vômito
  to, czym się wymiotuje

wymiotować /ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
vomitar
  (fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymię /ˈvɨ̃mʲjɛ/ (n)
úbere
  (zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;

wymowa /vɨ̃ˈmɔva/ (n)
pronunciação, pronúncia
  sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymóg /vˈɨmuk/ (n)
pedido
  warunki, jakim coś lub ktoś musi sprostać

wynajmować /ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑/ (v)
alugar
  zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę

wynalazek /ˌvɨ̃naˈlazɛk/ (n)
invenção
  coś, co wynaleziono;

wynaleźć /vɨnˈalɛɕtɕ/ (v)
inventar
  odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynikać /vɨ̃ˈɲikaʨ̑/ (v)
redundar
  być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek

wyobraźnia /ˌvɨɔˈbraʑɲa/ (n)
imaginação
  zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;

wypadek /vɨˈpadɛk/ (n)
acidente
  nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał

wypełnienie /ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
enchimento
  (stomatologia, stomatologiczny) (zobacz) plomba

wypoczynek /ˌvɨpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk/ (n)
descanso
  regeneracja i odzyskiwanie sił w czasie wolnym od pracy

wyposażać /vˌɨpɔsˈaʒatɕ/ (v)
equipar
  dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania

wyposażenie /ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
armação
  narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś

wypowiadać /ˌvɨpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
rescindir
  rozwiązywać umowę

wypowiedź /vɨpɔˈvʲɛʥi/ /vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
afirmação
  coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane

wyprzedaż /vɨˈpʃɛdaʃ/ (n)
liquidação
  (handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wyprzedzać /vɨˈpʃɛʣ̑aʨ̑/ (v)
ultrapassar, anteceder, preceder
  prześcigać kogoś; przyśpieszając znaleźć się przed kimś (jadąc lub idąc)

wypukły /vɨˈpukwɨ/ (adj)
convexo
  łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś

wyrażenie /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
expressão
  (językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy
  (informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej

wyrok /ˈvɨrɔk/ (n)
pena
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrostek robaczkowy /vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ/ (n)
apêndice cecal, apêndice vermiforme
  (anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrozumiały /vˌɨrɔzumjˈawɨ/ (adj)
compreensivo
  podchodzący ze zrozumieniem do czyjegoś niewłaściwego postępowania i skłonny wybaczać

wyrzeczenie /vˌɨʒɛtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
abnegação
  rezygnacja z wygód lub przyzwyczajeń

wyrzut /vˈɨʒut/ (n)
lançamento
  gwałtowne rzucenie lub wyciągnięcie

wysiłek /vɨˈɕiwɛk/ (n)
esforço
  wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoki /vɨˈsɔci/ (adj)
alto, elevado
  mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy
alto
  mający duży wymiar pionowy
  mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)

wysokie napięcie /vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
alta tensão
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko /vɨˈsɔkɔ/ (adv)
altamente
  (odprzymiotnikowy) → wysoki

wysokość /vɨˈsɔkɔɕʨ̑/ (n)
altura
  wymiar pionowy czegoś

wyspa /ˈvɨspa/ (n)
ilha
  (geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

wysportowany /vˌɨspɔrtɔvˈanɨ/ (adj)
atlético
  świadczący o sprawności fizycznej dzięki uprawianiu sportu

wystarczająco /ˌvɨstarʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɔ/ (adv)
suficientemente
  w sposób wystarczający; dostatecznie, odpowiednio

wystarczający /vˌɨstartʃajˈɔntsɨ/ (adj)
suficiente
  dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystawa /vɨˈstava/ (n)
exposição
  zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystrój /vˈɨstruj/ (n)
decoração
  (architektura, architektoniczny) całokształt elementów zdobiących obiekt na zewnątrz lub wewnątrz

występ /ˈvɨstɛ̃mp/ (n)
projeção
  to, co wystaje, sterczy poza obręb czegoś

wysypka /vɨsˈɨpka/ (n)
erupção
  (medycyna, medyczny) wykwity skórne lub na błonach śluzowych będące objawem jakiejś choroby

wysyłać /vɨˈsɨwaʨ̑/ (v)
enviar
  polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu
  przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych

wyszukany /vˌɨʃukˈanɨ/ (adj)
sofisticado
  mający szczególne cechy, rzadko spotykany

wyszukiwarka /ˌvɨʃuciˈvarka/ (n)
motor de busca, máquina de busca, motor de pesquisa
  (informatyka, informatyczny) narzędzie służące do wyszukiwania informacji w sieci www;

wysłannik /vɨˈswãɲːik/ (n)
enviado
  osoba wysłana dokądś w określonym celu

wytrawny /vɨtrˈavnɨ/ (adj)
seco
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki

wytrwałość /vɨˈtr̥fawɔɕʨ̑/ (n)
perseverança
  konsekwencja, upór, zdecydowanie w działaniu lub dążeniu do czegoś

wytrzymałość /ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑/ (n)
resistência
  umiejętność zniesienia wielu problemów

wytwarzać /vɨˈtfaʒaʨ̑/ (v)
fabricar
  produkować na większą skalę, wydawać

wywiad /ˈvɨvʲjat/ (n)
entrevista
  rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

wyznacznik /vɨˈznaʧ̑ʲɲik/ (n)
determinante
  (matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;
  to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś

wyznanie /vɨˈznãɲɛ/ (n)
confissão
  przyznanie się do czegoś
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;

wyzwanie /vɨˈzvãɲɛ/ (n)
desafio
  trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią

wyzwoleńczy /ˌvɨzvɔˈlɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
libertador
  którego celem jest wyzwolenie kogoś lub czegoś (najczęściej w kontekście wojennym)

wyć /vɨʨ̑/ (v)
uivar
  o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć

wyłącznie /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
exclusivamente
  od: wyłączny; wyłączając wszystko inne, wszystkich innych
  w całości, bez wyjątku

wyścig /ˈvɨɕʨ̑ik/ (n)
corrida
  (sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich;

wyścig w workach /ˈvɨɕʨ̑iɡ ˈv‿ːɔrkax/ (n)
corrida de sacos
  (sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku

wyśmiewać /vɨɕmʲˈɛvatɕ/ (v)
escarnecer
  ośmieszać, wytykając braki, słabości, wady

wyświetlacz /vɨˈɕfʲjɛtlaʧ̑/ (n)
display
  tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje

wyżeł /ˈvɨʒɛw/ (n)
pointer
  (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski z charakterystyczną stójką;

wyżeł pirenejski /ˈvɨʒɛw ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci/ (n)
braco francês tipo pirineus
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy wyżłów w typie psów gończych wywodzących się z Francji;

wyższość /ˈvɨʃːɔɕʨ̑/ (n)
superioridade
  przewaga, dominowanie nad kimś lub nad czymś

wyżyna /vɨˈʒɨ̃na/ (n)
terra alta
  (geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;

wzajemnie /vzaˈjɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
mutuamente
  jeden drugiego, jeden drugiemu

wzajemny /vzaˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
mútuo
  dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzdręga grecka /ˈvzdrɛ̃ŋɡa ˈɡrɛʦ̑ka/ (n)
escardínio grego
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;

wzdłuż /vzdwuʃ/ (preposition)
ao longo
  …informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

względność /ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
relatividade
  zależność czegoś od różnych czynników

wzgórze /ˈvzɡuʒɛ/ (n)
tálamo
  (medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim;

wzloty i upadki /ˈvzlɔtɨ ˌi‿uˈpatʲci/ (idiom)
altos e baixos
  okresy powodzenia, szczęścia i jego braku

wzmianka /ˈvzmʲjãnka/ (n)
menção
  krótka informacja o czymś, napomknięcie

wzniosły /vzɲʲˈɔswɨ/ (adj)
sublime
  odznaczający się szlachetnością dążeń

wzrost /vzrɔst/ (n)
crescimento
  zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszenie /vzruʃˈɛɲʲɛ/ (n)
emoção
  (psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzruszyć ramionami /ˈvzruʃɨʨ̑ ˌrãmʲjɔ̃ˈnãmʲi/ (idiom)
dar de ombros
  unieść ramiona na znak obojętności, niewiedzy lub pogardy

wzwód /vzvˈut/ (n)
ereção
  (fizjologia, fizjologiczny) podniesienie się, powiększenie i usztywnienie prącia umożliwiające odbycie stosunku płciowego

wzór /vzur/ (n)
modelo
  kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)
fórmula
  sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego

wódka /ˈvutka/ (n)
vodka, aguardente
  (spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wózek /ˈvuzɛk/ (n)
carrinho
  mały pojazd kołowy;

wózek inwalidzki /ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci/ (n)
cadeira de rodas
  wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.

wózek sklepowy /ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ/ (n)
carrinho de compras
  (handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie;

wózek widłowy /ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ/ (n)
empilhadeira
  (motoryzacja) niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy;

wół /vuw/ (n)
boi
  (zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąkrota azjatycka /vɔ̃ŋˈkrɔta ˌːzʲjaˈtɨʦ̑ka/ (n)
centela
  (botanika, botaniczny) Centella asiatica, roślina lecznicza z rodziny araliowatych

wąski /ˈvɔ̃w̃sʲci/ (adj)
estreito
  mający niewielką szerokość

wąsko /ˈvɔ̃w̃skɔ/ (adv)
por pouco
  (przysłówek) od: wąski

wątek /ˈvɔ̃ntɛk/ (n)
fio da meada
  (informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);
  w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;
trama
  sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ

wątpić /ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑/ (v)
duvidar
  nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość /vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
dúvida, incerteza
  brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątroba /vɔ̃nˈtrɔba/ (n)
fígado
  (anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątrobowy /ˌvɔ̃ntrɔˈbɔvɨ/ (adj)
hepático
  (przymiotnik) od wątroba

wątły /vˈɔntwɨ/ (adj)
frágil
  słabego zdrowia
  zagrożony zniszczeniem
fraco
  słabej budowy

wąż /vɔ̃w̃ʃ/ (n)
serpente, cobra
  (herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;

węch /vɛ̃w̃x/ (n)
olfato
  zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;

wędka /ˈvɛ̃ntka/ (n)
vara de pesca
  sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

wędkarstwo /vɛ̃ntˈkarstfɔ/ (n)
pesca esportiva
  rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę;

wędkarz /ˈvɛ̃ntkaʃ/ (n)
pescador esportivo
  osoba łowiąca ryby na wędkę

wędrować /vɛ̃nˈdrɔvaʨ̑/ (v)
caminhar
  przebywać długą drogę skądś dokądś

wędzić /vˈɛɲdʑitɕ/ (v)
defumar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

węgar /ˈvɛ̃ŋɡar/ (n)
jamba
  belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;

węgiel /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
carbono
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;
carvão
  (geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

węgiel brunatny /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ/ (n)
lignito, linhito
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;

węgiel drzewny /vˈɛŋɡʲɛl dʒˈɛvnɨ/ (n)
carvão
  (chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi

węgiel kamienny /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ/ (n)
carvão betuminoso
  (geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;

węgierski /vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
húngaro
  związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węglan /ˈvɛ̃ŋɡlãn/ (n)
carbonato
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego;

węglowodan /ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn/ (n)
carboidrato
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór /vˌɛŋɡlɔvˈɔdur/ (n)
hidrocarboneto
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węgorz /ˈvɛ̃ŋɡɔʃ/ (n)
enguia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węgorzyca /ˌvɛ̃ŋɡɔˈʒɨʦ̑a/ (n)
peixe-carneiro europeu
  (ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny węgorzycowatych

węzeł /ˈvɛ̃w̃zɛw/ (n)
nó
  (marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów;
  połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;
  (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;

węzeł chłonny /ˈvɛ̃w̃zɛw ˈxwɔ̃nːɨ/ (n)
gânglio linfático, linfonodo
  (anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;

węzeł gordyjski /ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci/ (n)
nó górdio
  zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem

władca /ˈvwatʦ̑a/ (n)
soberano
  osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władza /ˈvwaʣ̑a/ (n)
autoridade
  relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą

własność /ˈvwasnɔɕʨ̑/ (n)
propriedade
  prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;
  rzecz posiadana przez kogoś

własny /ˈvwasnɨ/ (adj)
próprio
  będący w czyimś wyłącznym posiadaniu
  właściwy temu, o kim lub o czym jest mowa

właz /vwas/ (n)
bueiro
  otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach

właściciel /vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
proprietário
  osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właściwie /vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ/ (particle)
realmente
  partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

właściwy /vwaɕˈʨ̑ivɨ/ (adj)
adequado
  taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

właśnie /ˈvwaɕɲɛ/ (particle)
agora
  …potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy
  …wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym

włos /vwɔs/ (n)
cabelo, pêlo
  nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski /ˈvwɔsʲci/ (adj)
italiano
  związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
  charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski /ˈvwɔsʲci/ (n)
italiano
  język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włoskość /ˈvwɔskɔɕʨ̑/ (n)
italianidade
  typowo włoski charakter czegoś, kogoś

włosy /ˈvwɔsɨ/ (n)
cabelo
  owłosienie głowy ludzkiej

włócznia /ˈvwuʧ̑ʲɲa/ (n)
lança
  ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

włóczęga /vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa/ (n)
vagabundo
  osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych

włókniak /vwˈukɲʲak/ (n)
fibroma
  (medycyna, medyczny) nowotwór łagodny

włókno /ˈvwuknɔ/ (n)
fibra
  jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

włączać /ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑/ (v)
acender
  uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej

wścieklizna /fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna/ (n)
raiva, hidrofobia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wślizg /fʲɕlʲisk/ (n)
carrinho
  (sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

yerba mate /ˈjɛrba ˈmatɛ/ (n)
chimarrão
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napar z ostrokrzewu paragwajskiego, popularny głównie w krajach Ameryki Południowej (Argentynie, Paragwaju, Urugwaju, Brazylii) i w niektórych krajach Bliskiego Wschodu (głównie Syrii i Libanie);

yeti /ˈjɛtʲi/ (n)
abominável homem das neves
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;

z /s/ /z/ /zet/ (preposition)
com
  …opisujący związek
  …wskazujący zawartość
  …wskazujący towarzystwo
de
  …wskazujący punkt początku ruchu
  …wskazujący okres
  …wskazujący źródło
  …wskazujący przyczynę

z pewnością /s pɛvnˈɔɕtɕɔ̃/ (adv)
certamente
  (książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie

z poważaniem /ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m/ (idiom)
atenciosamente
  formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie

z powodu /s‿pɔˈvɔdu/
por causa de
  wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem /s‿pɔˈvrɔtɛ̃m/ (adv)
de volta
  ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem

z tyłu /s tˈɨwu/ (adv)
atrás
  od przeciwnej strony niż przód

za /za/ (preposition)
atrás
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

za granicą /ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃/ (adv)
no estrangeiro, no exterior
  poza granicami kraju

za kratkami /ˌza‿kratˈkãmʲi/ (idiom)
atrás das grades
  (potocznie, potoczny) w więzieniu, w areszcie

zaawansowany /zˌaavˌansɔvˈanɨ/ (adj)
avançado
  będący w dalszej fazie rozwoju

zabawa /zaˈbava/ (n)
jogo
  ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawka /zaˈbafka/ (n)
brinquedo
  rzecz służąca do zabawy;

zabawny /zaˈbavnɨ/ (adj)
divertido
  o wesołym usposobieniu
engraçado
  wywołujący rozbawienie, śmiech

zabijać /zaˈbʲijäʨ̑/ (v)
matar
  pozbawiać życia

zabraniać /zaˈbrãɲäʨ̑/ (v)
proibir
  nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zaburzenie /ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
distúrbio
  nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

zabójca /zaˈbujʦ̑a/ (n)
assassino
  ktoś, kto zabił lub zabija

zabójstwo honorowe /zabˈujstfɔ xˌɔnɔrˈɔvɛ/ (n)
assassinato de honra
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;

zachcianka /zaxtɕˈaŋka/ (n)
capricho
  nagła silna chęć na coś

zachodni /zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
ocidental
  mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód

zachodzić /zaˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
pôr
  o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą

zachorować /ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
adoecer
  stać się chorym, popaść w chorobę

zachowanie /ˌzaxɔˈvãɲɛ/ (n)
comportamento
  sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachwycony /ˌzaxfɨˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
entusiasta
  odczuwający zachwyt, pełen zachwytu

zachwyt /ˈzaxfɨt/ (n)
espanto
  podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

zachód /ˈzaxut/ (n)
oeste, ocidente
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;
ocaso, poente, pôr
  chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem

zachód słońca /ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
ocaso, pôr do sol
  zjawisko chowania się słońca za horyzont

zachęcać /zaˈxɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
encorajar
  próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

zachłanny /zaˈxwãnːɨ/ (adj)
voraz
  pragnący więcej niż potrzebuje

zaciemniać /zatɕˈɛmɲʲatɕ/ (v)
ofuscar
  zasłaniać źródło światła lub ograniczać jego dostęp, czyniąc dane miejsce ciemniejszym

zaciągać /zaˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
tragar
  paląc tytoń, wciągać dym do płuc
alistar-se
  wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska

zaczepiać /zatʃˈɛpʲatɕ/ (v)
abordar
  zatrzymywać kogoś, podejmując relację
  zawadzać o coś podczas ruchu

zaczynać /zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑/ (v)
começar, iniciar
  przystępować do wykonywania jakiejś czynności

zadanie /zaˈdãɲɛ/ (n)
tarefa
  coś, co należy wykonać

zadawać /zaˈdavaʨ̑/ (v)
atribuir
  nakazywać komuś coś robić

zadowalający /zˌadɔvˌalajˈɔntsɨ/ (adj)
satisfatório
  wystarczająco dobry

zadowolony /ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
satisfeito
  taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadziwiający /zˌadʑivʲajˈɔntsɨ/ (adj)
impressionante
  wywołujący podziw, zdumienie

zadziwiać /zadʑˈivʲatɕ/ (v)
admirar
  powodować podziw lub zdumienie

zagadka /zaˈɡatka/ (n)
charada, enigma
  gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;

zaganiacz szczebiotliwy /zaˈɡãɲaʧ̑ ˌʃʧ̑ɛbʲjɔˈtlʲivɨ/ (n)
felosa-poliglota
  (ornitologia, ornitologiczny) (Hippolais polyglotta) gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;

zagranica /ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
estrangeiro
  terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny /ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
estrangeiro
  odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagrożenie /ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ameaça
  coś, co jest niebezpieczne

zagrożony /zˌaɡrɔʒˈɔnɨ/ (adj)
em risco
  taki, któremu coś grozi

zaimek /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
pronome
  (gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek dzierżawczy /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ/ (n)
pronome possessivo
  (gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy

zainteresowanie /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ/ (n)
interesse
  zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zainteresowany /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ/ (adj)
interessado
  taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa

zainteresowany /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ/ (n)
interessado
  osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa

zajmować /zajˈmɔvaʨ̑/ (v)
encher
  użytkować pomieszczenie

zając /ˈzajɔ̃nʦ̑/ (n)
lebre, lebrão
  (zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami;

zajączek /zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
lebroto
  mały lub młody zając
  (zdrobniale) od: zając

zajęty /zaˈjɛ̃ntɨ/ (adj)
ocupado
  taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zakaz /ˈzakas/ (n)
proibição
  zabronienie czegoś komuś

zakazany owoc /ˌzakaˈzãnɨ ˈɔvɔʦ̑/ (n)
fruto proibido
  (przenośnie, przenośnia) coś zakazanego, zabronionego; kontakt z tym jest miły, lecz grozi poważnymi konsekwencjami

zakażać /zaˈkaʒaʨ̑/ (v)
infectar
  powodować dostawanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu

zakażenie /ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
infecção
  (medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zakochany /ˌzakɔˈxãnɨ/ (adj)
apaixonado
  taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakon /ˈzakɔ̃n/ (n)
ordem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie religijne lub świeckie związane ślubami, żyjące według ściśle określonych reguł;

zakrystia /zaˈkrɨstʲja/ (n)
sacristia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

zakrystian /zakrˈɨstjan/ (n)
sacristão
  ten, kto ma nadzór nad zakrystią, kościelny;

zakrzep /zˈakʃɛp/ (n)
trombo
  (medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie

zakupy /zaˈkupɨ/ (n)
compras
  czynność kupowania

zakurzony /zˌakuʒˈɔnɨ/ (adj)
poeirento
  pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu

zakwaterowanie /zˌakfatˌɛrɔvˈaɲʲɛ/ (n)
alojamento, hospedagem, acomodação
  (turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakąska /zaˈkɔ̃w̃ska/ (n)
aperitivo
  potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

zakład /ˈzakwat/ (n)
aposta
  umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakładka /zaˈkwatka/ (n)
favorito
  (informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej
  kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

zakładnik /zaˈkwadʲɲik/ (n)
refém
  osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zakłócenie /ˌzakwuˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
ruptura
  niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś

zalać /zˈalatɕ/ (v)
inundar
  lejąc płyn przykryć nim coś, pogrążyć w nim, wypełnić nim coś

zależeć /zaˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
depender
  być uwarunkowanym

zależność /zaˈlɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
dependência
  uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

zaliczka /zaˈlʲiʧ̑ka/ (n)
adiantamento
  część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności

zamach /ˈzãmax/ (n)
atentado
  targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

zamach stanu /ˈzãmax ˈstãnu/ (n)
golpe de estado
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamachowiec /ˌzãmaˈxɔvʲjɛʦ̑/ (n)
assassino
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu

zamarzać /zãˈmarzaʨ̑/ /zãˈmaʒaʨ̑/ (v)
congelar
  (fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

zamek /ˈzãmɛk/ (n)
castelo
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
fecho
  (krawiectwo) zapięcie garderoby, (zobacz) zamek błyskawiczny.
fechadura
  (technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

zamek błyskawiczny /ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ/ (n)
zíper, fecho de correr, fecho éclair fecho ecler
  (krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamiast /ˈzãmʲjast/ (conjunction)
ao invés de
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiast /ˈzãmʲjast/ (preposition)
em vez de
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamierzać /zãˈmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
pretender
  planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamknięty /zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ/ (adj)
fechado
  bez dostępu, odizolowany

zamknąć /ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
cerrar, fechar
  sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno

zamorski /zãˈmɔrsʲci/ (adj)
ultramarino
  taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem

zamożny /zãˈmɔʒnɨ/ (adj)
afluente
  dysponujący dużym majątkiem

zamrażarka /ˌzãmraˈʒarka/ (n)
congelador
  urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamsz /zãmʃ/ (n)
camurça
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);

zamówienie /ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
pedido
  ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić /zãˈmuvʲiʨ̑/ (v)
solicitar
  zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zanieczyszczenie /ˌzãɲɛʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
poluição
  stan bycia zanieczyszczonym
contaminante
  substancja lub przedmiot, który zanieczyszcza

zanik /ˈzãɲik/ (n)
desaparecimento, desaparição, extinção, perdida
  zanikanie, zamieranie czegoś

zaokrąglać /zˌaɔkrˈɔŋɡlatɕ/ (v)
arredondar
  (matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych

zaopatrzenie /ˌzaɔpaˈṭʃɛ̃ɲɛ/ (n)
aquisição
  dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy

zapach /ˈzapax/ (n)
odor
  węchowe wrażenie zmysłowe;

zapalenie /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
inflamação
  (medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie okrężnicy /zˌapalˈɛɲʲɛ ˌɔkrɛ̃ʒɲˈitsɨ/ (n)
colite
  (medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy

zapalenie oskrzeli /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi/ (n)
bronquite
  (medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie płuc /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑/ (n)
pneumonia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie skóry /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈskurɨ/ (n)
dermatite
  (medycyna, medyczny) proces zapalny w obrębie skóry o różnym podłożu

zapalenie spojówek /zˌapalˈɛɲʲɛ spɔjˈuvɛk/ (n)
conjuntivite
  (medycyna, medyczny) choroba oczu;

zapalenie wyrostka robaczkowego /zˌapalˈɛɲʲɛ vɨrˈɔstka rˌɔbatʃkɔvˈɛɡɔ/ (n)
apendicite
  (medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapalniczka /ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
isqueiro, acendedor
  mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapałka /zaˈpawka/ (n)
fósforo, palito de fósforo
  cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapaść /ˈzapaɕʨ̑/ (n)
colapso
  (medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi

zapinać /zaˈpʲĩnaʨ̑/ (v)
abotoar
  łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis nutowy /zˈapis nutˈɔvɨ/ (n)
pauta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapisywać /ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
salvar, gravar, guardar
  (informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci

zaplecze /zaplˈɛtʃɛ/ (n)
base
  pomocniczy zespół osób lub środków

zapominalski /zˌapɔminˈalski/ (adj)
esquecido
  taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać /ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
esquecer
  tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
  gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapora /zaˈpɔra/ (n)
barreira, barragem, dique
  przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni
barragem
  stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;

zapowiedź /zaˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
anúncio
  ogłaszanie tego, co ma stać się lub nadejść

zapożyczenie /ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
empréstimo
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zapraszać /zaˈpraʃaʨ̑/ (v)
convidar
  proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny

zaprawa /zaprˈava/ (n)
argamassa
  (budownictwo) półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę;

zaproszenie /ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
convite
  informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
cartão de convite
  kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzeczenie /zˌapʃɛtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
negação
  wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

zapłata /zaˈpwata/ (n)
remuneração
  należność za coś

zapłodnienie /zˌapwɔdɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
fecundação
  (biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem

zapłon /zˈapwɔn/ (n)
ignição
  (fizyka, fizyczny) (motoryzacja) układ umożliwiający (1.1)

zaratusztrianizm /ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
zoroastrismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych;

zaraźliwy /zˌaraʑlˈivɨ/ (adj)
contagioso
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami

zarodek /zaˈrɔdɛk/ (n)
embrião
  (biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty
  (przenośnie, przenośnia) początkowy etap lub stadium

zarozumiałość /ˌzarɔzũˈmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
empáfia
  wygórowane mniemanie o sobie połączone z arogancją i przecenianiem swoich zalet albo zasług

zarys /ˈzarɨs/ (n)
contorno
  projekt, podstawy jakiegoś pomysłu
  ogólny kształt jakiegoś obiektu

zarzut /ˈzaʒut/ (n)
acusação
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa
  słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zarządzanie /ˌzaʒɔ̃nˈʣ̑ãɲɛ/ (n)
administração
  sprawowanie nad czymś zarządu

zaręczyny /zˌarɛntʃˈɨnɨ/ (n)
esponsais
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada /zaˈsada/ (n)
base
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
princípio
  reguła rządząca czymś

zasadzka /zaˈsaʦ̑ka/ (n)
emboscada
  pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy

zasiek /ˈzaɕɛk/ (n)
abatis
  (wojskowość, wojskowy) zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne

zasilacz /zaˈɕilaʧ̑/ (n)
fonte de alimentação
  urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia

zasięg /ˈzaɕɛ̃ŋk/ (n)
alcance
  obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

zaskakiwać /zˌaskakˈivatɕ/ (v)
surpreender
  sprawiać niespodziankę

zaskoczenie /ˌzaskɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
surpresa
  zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

zaskroniec /zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
cobra-de-água-de-colar
  (zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

zaskórnik /zaˈskurʲɲik/ (n)
comedão, cravo
  (fizjologia, fizjologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze

zasnąć /ˈzasnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
adormecer
  przejść w stan snu, spania; zacząć spać

zaspać /ˈzaspaʨ̑/ (v)
dormir demais
  obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

zaspokajać /ˌzaspɔˈkajäʨ̑/ (v)
satisfazer
  zadowalać kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie

zaspokojenie /ˌzaspɔkɔˈjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
satisfação
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zaspokoić

zastawka /zastˈafka/ (n)
valva, válvula
  (anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

zastrzyk /ˈzasṭʃɨk/ (n)
injeção
  (medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły

zaszczyt /ˈzaʃʧ̑ɨt/ (n)
honra
  coś, co jest powodem do dumy; wyróżnienie, docenienie

zasób /ˈzasup/ (n)
recurso
  posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności

zasób naturalny /zˈasup nˌaturˈalnɨ/ (n)
recurso natural
  (ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;

zasłona /zaˈswɔ̃na/ (n)
cortina
  tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasługa /zaˈswuɡa/ (n)
mérito
  godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zatoka /zaˈtɔka/ (n)
baía, golfo
  (geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

zator /zˈatɔr/ (n)
embolia
  (medycyna, medyczny) zaczopowanie naczynia krwionośnego przez wędrujące ciało obce, np. zakrzep

zatrucie /zatrˈutɕɛ/ (n)
envenenamento
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu

zatrucie pokarmowe /zatrˈutɕɛ pˌɔkarmˈɔvɛ/ (n)
intoxicação alimentar
  (medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);

zatrudniony /zˌatrudɲʲˈɔnɨ/ (adj)
empregado
  mający zatrudnienie

zatrudniony /zˌatrudɲʲˈɔnɨ/ (n)
empregado
  człowiek posiadający zatrudnienie

zatrzymywać /ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
interromper
  przerywać jakiś proces, maszynę, robienie czegoś
deter, parar, imobilizar
  unieruchamiać coś

zaufanie /ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ/ (n)
confiança
  przeświadczenie, że można komuś ufać

zauważyć /ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑/ (v)
notar
  dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku

zawartość /zaˈvartɔɕʨ̑/ (n)
conteúdo
  ilość jakiegoś składnika w czymś

zawał serca /ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a/ (n)
ataque cardíaco
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego;

zawdzięczać /zavdʑˈɛntʃatɕ/ (v)
dever
  powstać, rozwinąć się dzięki komuś lub czemuś

zawias /zˈavʲas/ (n)
dobradiça
  (technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

zawierać /zaˈvʲjɛraʨ̑/ (v)
conter
  mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się

zawiesina /zˌavʲɛɕˈina/ (n)
suspensão
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;

zawietrzny /zaˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
sotavento
  (geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr

zawistny /zaˈvʲistnɨ/ (adj)
invejoso
  pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści

zawodowy /ˌzavɔˈdɔvɨ/ (adj)
profissional
  taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód

zawody /zaˈvɔdɨ/ (n)
competição
  impreza sportowa, podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą

zawroty głowy /zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ/ (n)
vertigem
  (medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawstydzony /ˌzafstɨˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
avergonhado
  odczuwający zawstydzenie, wstyd

zawsze /ˈzafʃɛ/ (pronoun)
sempre
  w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawód /ˈzavut/ (n)
profissão
  czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór /ˈzavur/ (n)
válvula
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zazdrosny /zazˈdrɔsnɨ/ (adj)
invejoso
  odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność
ciumento
  taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

zazdrościć /zazdrˈɔɕtɕitɕ/ (v)
invejar
  odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość /ˈzazdrɔɕʨ̑/ (n)
ciúme
  podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna
inveja
  uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zazdrość o członek /zˈazdrɔɕtɕ ɔ tʃwˈɔnɛk/ (n)
inveja do pênis
  (psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;

zazwyczaj /zaˈzvɨʧ̑aj/ (adv)
habitualmente
  w większości przypadków

zaćmienie /zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
eclipse
  (astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

założyciel /zˌawɔʒˈɨtɕɛl/ (n)
instituidor
  ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

załącznik /zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
anexo
  plik dołączony do wiadomości e-mail

zaświaty /zaˈɕfʲjatɨ/ (n)
abismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli

zbawić /zbˈavitɕ/ (v)
salvar
  wyciągnąć kogoś z opresji, uratować

zbieg /zbʲjɛk/ (n)
confluência
  miejsce styku, zbliżenia się (np. żył wodnych, żył kruszcowych w skale, tras kolejowych, drogowych)

zbieg okoliczności /ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i/ (n)
coincidência
  przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbieżność /zbjˈɛʒnɔɕtɕ/ (n)
convergência
  schodzenie się w jednym punkcie

zbiornik /ˈzbʲjɔrʲɲik/ (n)
tanque
  przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów

zbiornikowiec /zbjˌɔrɲikˈɔvʲɛts/ (n)
navio-tanque
  statek przeznaczony do transportu materiałów płynnych, najczęściej ropy naftowej;

zbiór /zbʲjur/ (n)
coleção
  zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś

zbocze /ˈzbɔʧ̑ɛ/ (n)
declive
  (geografia, geograficzny) pochyły teren stanowiący część góry, wzgórza, doliny czy wąwozu

zboże /ˈzbɔʒɛ/ (n)
cereais
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbrodnia /ˈzbrɔdʲɲa/ (n)
crime
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia katyńska /ˈzbrɔdʲɲa kaˈtɨ̃j̃ska/ (n)
massacre de Katyn
  (historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR;

zbrodnia wojenna /ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
crime de guerra
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbrodniarz /zbrˈɔdɲʲaʃ/ (n)
criminoso
  człowiek, który popełnił zbrodnię

zbroja /ˈzbrɔja/ (n)
armadura
  (historia, historyczny, historycznie) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zdalny /ˈzdalnɨ/ (adj)
remoto
  (technologia, technika, techniczny) taki, który może być przeprowadzany na odległość

zdanie /ˈzdãɲɛ/ (n)
sentença, frase
  (gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)
opnião
  opinia

zdanie podrzędne /ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ/ (n)
oração subordinada
  (gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne

zdarzenie /zdaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
evento
  (informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji;
  (matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;
acontecimento
  coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

zdecydowanie /ˌzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ/ (adv)
decididamente
  w sposób pewny, zdecydowany; bez wątpliwości

zdecydować /ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
decidir
  podjąć decyzję

zdejmować /zdɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
descalçar
  ściągać ubranie, buty

zderzak /ˈzdɛʒak/ (n)
para-choque
  (motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

zdesperowany /ˌzdɛspɛrɔˈvãnɨ/ (adj)
desesperado
  taki, który stracił nadzieję na coś, jest ogarnięty desperacją

zdobycz /ˈzdɔbɨʧ̑/ (n)
presa
  ofiara upolowana przez drapieżnika, myśliwego lub wędkarza

zdolność /ˈzdɔlnɔɕʨ̑/ (n)
capacidade
  umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności
  naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś

zdolny /ˈzdɔlnɨ/ (adj)
capaz
  będący w stanie wykonać określoną czynność

zdrada /ˈzdrada/ (n)
traição
  działanie na szkodę narodu lub kraju

zdradzać /ˈzdraʣ̑aʨ̑/ (v)
trair
  złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku

zdrajca /ˈzdrajʦ̑a/ (n)
traidor
  ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp.
  ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości

zdrobnienie /zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
diminutivo
  (gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

zdrowie /ˈzdrɔvʲjɛ/ (n)
saúde
  stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowy /ˈzdrɔvɨ/ (adj)
são
  taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze
  dobry dla zdrowia

zebra /ˈzɛbra/ (n)
zebra
  (zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebu /ˈzɛbu/ (n)
zebu
  (zoologia, zoologiczny) gatunek bydła;

zefir /ˈzɛfʲir/ (n)
zéfiro
  (meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr

zegar /ˈzɛɡar/ (n)
relógio
  przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar słoneczny /ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (n)
relógio de sol, relógio solar
  zegar określający czas na podstawie pozycji słońca

zegarek /zɛˈɡarɛk/ (n)
relógio
  niewielkich rozmiarów zegar

zegarmistrz /zɛˈɡarmʲisṭʃ/ (n)
relojoeiro
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków;

zelżywość /zɛˈlʒɨvɔɕʨ̑/ (n)
opróbrio
  (staropolski) hańba, dyshonor

zemsta /ˈzɛ̃msta/ (n)
vingança
  odwet za krzywdy

zenit /ˈzɛ̃ɲit/ (n)
zênite
  (astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;

zero /ˈzɛrɔ/ (n)
zero, nada
  liczba 0;

zero waste /zˈɛrɔ vˈastɛ/ (n)
lixo zero
  (społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji

zerowy /zɛˈrɔvɨ/ (adj)
zerésimo
  identyfikowany przez zero; taki, który w określonym porządku liczenia poprzedza pierwszy

zerwać /ˈzɛrvaʨ̑/ (v)
acabar
  (potocznie, potoczny) skończyć związek z kimś

zespół Aspergera /zˈɛspuw ˌaspɛrɡˈɛra/ (n)
síndrome de Asperger
  łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;

zespół Downa /zˈɛspuw dˈawna/ (n)
síndrome de Down
  (medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21;

zespół Guillaina-Barrégo /zˈɛspuw ɡˌuillaˈinabarˈɛɡɔ/ (n)
síndrome de Guillain-Barré
  (medycyna, medyczny) ostry, zapalny stan chorobowy dotyczący nerwów o nieznanej etiologii;

zespół Sjögrena /zˈɛspuw sjɛɡrˈɛna/ (n)
síndrome de Goujerot-Sjögren, síndrome de Sjögren
  (medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zespół kanału nadgarstka /ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka/ (n)
síndrome do túnel carpal, síndrome do canal cárpico, síndrome do túnel cárpico, síndrome do túnel do carpo
  (medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka

zespół lęku uogólnionego /zˈɛspuw lˈɛŋku ˌuɔɡˌulɲʲɔnˈɛɡɔ/ (n)
transtorno de ansiedade generalizada
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towarzyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem;

zespół napięcia przedmiesiączkowego /ˈzɛspuw naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑a ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑kɔˈvɛɡɔ/ (n)
tensão pré-menstrual
  (medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;

zespół policystycznych jajników /zˈɛspuw pˌɔlitsɨstˈɨtʃnɨx jajɲˈikuf/ (n)
síndrome do ovário policístico
  (medycyna, medyczny) zaburzenie endokrynne dotykające kobiety w wieku reprodukcyjnym;

zestaw /ˈzɛstaf/ (n)
jogo
  całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów

zeszyt /ˈzɛʃɨt/ (n)
caderno
  (szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zeszły /ˈzɛʃwɨ/ (adj)
prévio
  taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zet /zɛt/ (n)
zê
  nazwa litery z, trzydziestej litery polskiego alfabetu

zewnętrzny /zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
externo
  taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz

zez /zɛs/ (n)
estrabismo
  (medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zeznanie /zɛˈznãɲɛ/ (n)
testemunho
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami

zezowaty /zˌɛzɔvˈatɨ/ (adj)
vesgo
  taki, który ma zeza

zgaga /ˈzɡaɡa/ (n)
azia
  (medycyna, medyczny) uczucie pieczenia w przełyku

zgniły /ˈzʲɟɲiwɨ/ (adj)
podre
  taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
  taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgodność /ˈzɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
conformidade
  cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne

zgromadzenie /ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
assembléia
  zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo

zgrubienie /zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
aumentativo
  (gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;

zgubny /ˈzɡubnɨ/ (adj)
mórbido
  prowadzący do zguby

ziarno /ˈʑarnɔ/ (n)
grão
  (botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;
  (fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;
  cząstka czegoś

ziele /ˈʑɛlɛ/ (n)
erva
  (botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach

ziele angielskie /ʑˈɛlɛ aŋɡʲˈɛlskʲɛ/ (n)
pimenta-da-jamaica
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zieleń /ˈʑɛlɛ̃ɲ/ (n)
verde
  kolor zielony
  ubranie w kolorze zielonym

zielona herbata /ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata/ (n)
chá verde
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielonoprzylądkowy /ʑˌɛlɔnˌɔpʃɨlɔntkˈɔvɨ/ (adj)
cabo-verdiano
  związany z Wyspami Zielonego Przylądka lub Republiką Zielonego Przylądka

zielony /ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
verde
  mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;
  (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody
  o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały

ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (n)
terra
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna
  gleba
terreno
  grunt, podłoże (także w budynku)

ziemniak /ˈʑɛ̃mʲɲak/ (n)
batata
  (botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
  (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziewać /ˈʑɛvaʨ̑/ (v)
bocejar
  szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

zima /ˈʑĩ.ma/ (n)
inverno
  najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna wojna /ˈʑĩmna ˈvɔjna/ (n)
Guerra Fria
  (historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimne ognie /ˈʑĩmnɛ ˈɔɟɲɛ/ (n)
estrelinha
  niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;

zimno /ˈʑĩmnɔ/ (n)
frio
  niska temperatura

zimny /ˈʑĩmnɨ/ (adj)
frio
  mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna

zimorodek /ˌʑĩmɔˈrɔdɛk/ (n)
guarda-rios, martim-pescador
  (ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimowo /ʑimˈɔvɔ/ (adv)
hibernalmente
  typowo dla zimy

zimowy /ʑĩˈmɔvɨ/ (adj)
hibernal
  typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie

zioło /ˈʑɔwɔ/ (n)
erva
  (potocznie, potoczny) marihuana

ziołowy /ʑɔˈwɔvɨ/ (adj)
herbário
  zrobiony z ziół, składający się z ziół

zięba /ˈʑɛ̃mba/ (n)
tentilhão
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięć /ʑɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
genro
  mąż córki

zjawisko /zʲjaˈvʲiskɔ/ (n)
fenómeno
  naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;

zjazd /zʲjast/ (n)
descida
  (sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie
  czynność jazdy w dół

zjednoczony /zjˌɛdnɔtʃˈɔnɨ/ (adj)
unido
  połączony dla wspólnej sprawy

zjeżdżalnia /zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa/ (n)
escorregador
  urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlew /zlɛf/ (n)
pia
  naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zmarszczka /ˈzmarʃʧ̑ka/ (n)
ruga
  (anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych
  załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu

zmartwienie /zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
preocupação, aflição, pesar
  coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

zmartwychwstanie /ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ/ (n)
ressurreição
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmiana /ˈzmʲjãna/ (n)
mudança, modificação
  przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmienna /ˈzmʲjɛ̃nːa/ (n)
variável
  (matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;

zmienny /ˈzmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
variável
  niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)
  ulegający zmianom

zmierzch /zmʲjɛʃx/ (n)
crepúsculo
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmrok /zmrɔk/ (n)
crepúsculo, anoitecer
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się

zmuszać /ˈzmuʃaʨ̑/ (v)
forçar
  nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś

zmysł /zmɨsw̥/ (n)
senso, sentido
  zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmysłowość /zmɨswˈɔvɔɕtɕ/ (n)
sensualidade
  cecha tego, co zmysłowe, erotyczne, ponętne

zmywacz do paznokci /ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
removedor de esmalte
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmywarka /zmɨˈvarka/ (n)
lavalouça
  (technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmęczenie /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
cansaço
  stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (participleAdjective)
cansado, cansada
  odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znaczek pocztowy /ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (n)
selo
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie /znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
significado
  to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje

znacznie /ˈznaʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
consideravelmente
  dużo, w dużym stopniu, bardzo

znaczyć /ˈznaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
significar
  mieć znaczenie, sens

znajda /znˈajda/ (n)
abandonado
  dziecko, które zostało znalezione

znajdować /znajˈdɔvaʨ̑/ (v)
encontrar-se, estar
  być w jakimś miejscu

znajomy /znaˈjɔ̃mɨ/ (n)
conhecido
  taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak /znak/ (n)
símbolo
  (matematyka, matematyczny) dla liczby rzeczywistej informacja, czy jest ona większa od zera, mniejsza od zera, czy równa zeru;
sinal
  kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie
  dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji

znak wodny /ˈznaɡ ˈvɔdnɨ/ (n)
marca d'água
  obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znakomity /ˌznakɔ̃ˈmʲitɨ/ (adj)
extraordinário
  bardzo dobry, doskonały, świetny

znalezisko /ˌznalɛˈʑiskɔ/ (n)
achado
  rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znać /znaʨ̑/ (modal)
conhecer, saber
  mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
saber, conhecer
  mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości

zniczek /ˈzʲɲiʧ̑ɛk/ (n)
estrelinha-de-cabeça-listada
  (ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych;

znieczulać /zɲʲɛtʃˈulatɕ/ (v)
anestesiar
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu

zniesławienie /zɲʲˌɛswavʲˈɛɲʲɛ/ (n)
difamação
  przestępstwo przeciwko czci człowieka;

zniewieściałość /ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɔɕʨ̑/ (n)
afeminação, efeminação
  (pogardliwie) posiadanie przez mężczyznę cech uznawanych typowo za kobiece, niewieście

zniewieściały /ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ/ (adj)
afeminado
  o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy

zniknięcie /zʲɲicˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
desaparecimento
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zniknąć

zniszczenie /zʲɲiʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
destruição
  to, co zostało zniszczone, zrujnowane, zburzone

zniszczony /zʲɲiʃˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
destroçado
  zużyty, uszkodzony

znosić /ˈznɔɕiʨ̑/ (v)
derrogar
  (o nakazie, zakazie, obowiązku, itp.) pozbawić mocy obowiązywania

znowu /ˈznɔvu/ (adv)
novamente, de novo
  jeszcze raz, ponownie, na nowo

znudzony /znuˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
aborrecido
  odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś

znęcać się /ˈznɛ̃nʦ̑aʨ̑‿ɕɛ/ (v)
bulir
  robić krzywdę (najczęściej fizyczną), zadawać ból; męczyć, maltretować

zobaczyć /zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
ver
  dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś
olhar
  obejrzeć

zoisyt /zɔˈ<sup>j</sup>isɨt/ (n)
zoisite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych;

zoo /ˈzɔː/ (n)
zoo
  ogród zoologiczny

zoo- /ˈzɔː/
zoo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami

zoofobia /ˌzɔːˈfɔbʲja/ (n)
zoofobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;

zoogeografia /ˌzɔːɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
zoogeografia
  nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej

zoolatria /ˌzɔːˈlatrʲja/ (n)
zoolatria
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijny kult zwierząt, animalizm;

zoolog /zɔˈːlɔk/ (n)
zoóloga
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się zoologią

zoologia /ˌzɔːˈlɔɟja/ (n)
zoologia
  (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoonoza /ˌzɔɔ̃ˈnɔza/ (n)
zoonose
  (weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna i pasożytnicza zwierząt, wtórnie mogąca wystąpić u człowieka;

zooplankton /ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n/ (n)
zooplâncton
  (zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu;

zorza polarna /ˈzɔʒa pɔˈlarna/ (n)
aurora
  zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych;

zostawać /zɔˈstavaʨ̑/ (v)
ficar
  nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca
  stawać się kimś/czymś

zrozumiały /ˌzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
luzente
  dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia

zrozumiały sam przez się /ˌzrɔzũˈmʲjawɨ ˈsãm ˈpʃɛsʲ‿ɕɛ/ (adj)
autoevidente
  niebudzący wątpliwości

zrzęda /zʒˈɛnda/ (n)
mal-humorado, peste, turrão
  (potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrównoważony rozwój /zrˌuvnɔvaʒˈɔnɨ rˈɔzvuj/ (n)
desenvolvimento sustentável
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;

zręcznie /zrˈɛntʃɲʲɛ/ (adv)
com destreza
  w sprawny sposób

zręczny /ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
hábil
  zwinny

zsyłka /ssˈɨwka/ (n)
exílio
  wywóz więźniów jako forma kary

zszywacz /ˈsʃɨvaʧ̑/ (n)
agrafador, grampeador
  (biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek;

zszywka /ˈsʃɨfka/ (n)
grampo
  (biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza

zupa /ˈzupa/ (n)
sopa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zurwanizm /zurvˈaɲizm/ (n)
zurvanismo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu

zwariowany /zvˌarjɔvˈanɨ/ (adj)
louco
  (potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany

zwarty /ˈzvartɨ/ (adj)
compacto
  (matematyka, matematyczny) o przestrzeni topologicznej: o tej własności, że z dowolnego jej pokrycia zbiorami otwartymi można wybrać podpokrycie skończone
  (matematyka, matematyczny) o zbiorze: stanowiący przestrzeń topologiczną zwartą (1.3)
  złożony z osób, przedmiotów lub innych elementów znajdujących się bardzo blisko siebie, bez przerw

zwiadowca /zvʲadˈɔftsa/ (n)
batedor
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie;

zwichnąć /zvˈixnɔɲtɕ/ (v)
deslocar
  (medycyna, medyczny) wywołać uszkodzenie stawu poprzez przemieszczenie względem siebie nasad kości tworzących staw

zwieracz /ˈzvʲjɛraʧ̑/ (n)
esfíncter
  (anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;

zwierzę /ˈzvʲjɛʒɛ/ /ˈzvʲjɛʒɛnta/ (n)
animal, besta
  (biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe /ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ/ (n)
animal de estimação
  zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzęcość /zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɔɕʨ̑/ (n)
animalidade
  cecha tego, co zwierzęce; natura zwierzęcia

zwierzęcy /zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
animal
  związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia

zwinność /zvˈinnɔɕtɕ/ (n)
agilidade
  cecha bycia bardzo sprawnym

związek frazeologiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
expressão idiomática, expressão popular
  (językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;

związek zawodowy /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ/ (n)
sindicato
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

związkowy /zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ/ (adj)
sindical
  (przymiotnik) od związek

zwięzły /ˈzvʲjɛ̃w̃zwɨ/ (adj)
conciso
  zawierający dużo treści w niewielkiej liczbie słów

zwrot /zvrɔt/ (n)
reembolso
  spłacenie, pobranie (sumy pieniężnej, kosztów)

zwrotnik /ˈzvrɔtʲɲik/ (n)
trópico
  (geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwrotny /zvrˈɔtnɨ/ (adj)
reflexivo
  (gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega

zwycięski /zvɨtɕˈɛ̃ski/ (adj)
vitorioso
  związany ze zwycięstwem, dotyczący zwycięstwa

zwycięstwo /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (n)
vitória
  sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a/ (n)
ganhador
  ten, który zwyciężył, wygrał

zwyczaj /ˈzvɨʧ̑aj/ (n)
hábito
  sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę
  indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby

zwykle /ˈzvɨklɛ/ (adv)
geralmente, em geral
  zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwykły /ˈzvɨkwɨ/ (adj)
normal
  niewyróżniający się niczym

zwój /zvuj/ (n)
espiral
  coś zwiniętego w kłębek, rulon

zwężenie /zvɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
estreitamento
  miejsce, w którym coś jest wąskie lub węższe

zwłoki /ˈzvwɔci/ (n)
cadáver
  ciało martwego człowieka;

zygota /zɨɡˈɔta/ (n)
zigoto
  (biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak /ˈzɨɡzak/ (n)
ziguezague
  ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zysk /zɨsk/ (n)
lucro
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży
  korzyść z czegoś, uzyskana wartość

zyskać /ˈzɨskaʨ̑/ (v)
ganhar
  osiągnąć z czegoś zysk

ząb /zɔ̃mp/ (n)
dente
  (anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;
  (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu

ząb mleczny /zˈɔmp mlˈɛtʃnɨ/ (n)
dente de leite
  (przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) pierwszy ząb (u człowieka)

ząb mądrości /zˈɔmp mɔndrˈɔɕtɕi/ (n)
dente do siso
  (przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

zębowa wróżka /zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka/ (n)
fada dos dentes
  baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;

złamanie /zwãˈmãɲɛ/ (n)
fratura
  (medycyna, medyczny) miejsce, w którym złamała się kość

złamać /ˈzwãmaʨ̑/ (v)
partir
  działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części

złe oko /zwˈɛ ˈɔkɔ/ (n)
mau olhado
  (związek frazeologiczny) według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok;

zło /zwɔ/ (n)
mal
  coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;

złoczyńca /zwɔtʃˈɨɲtsa/ (n)
malfeitor
  ktoś czyniący zło, popełniający przestępstwa, człowiek zbrodniczy

złodziej /ˈzwɔʥ̑ɛ̇j/ (n)
ladrão
  osoba, która kradnie

złom /zwɔ̃m/ (n)
sucata
  zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny

złota rybka /zwˈɔta rˈɨpka/ (n)
doirada
  (ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;

złota rączka /ˈzwɔta ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
faz-tudo
  osoba mająca wszechstronne uzdolnienia techniczne, potrafiąca niemal wszystko naprawić

złotnictwo /zwɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
ourivesaria
  wyrób przedmiotów ze złota, platyny, srebra; praca złotnika

złotnik /ˈzwɔtʲɲik/ (n)
ourives
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto /ˈzwɔtɔ/ (n)
ouro
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
  stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
  (sport, sportowy) złoty medal

złoty /ˈzwɔtɨ/ (adj)
zloty
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota

złowrogi /zwɔvˈrɔɟi/ (adj)
ominoso
  będący oznaką czegoś złego
malintencionado
  mający wrogie zamiary

złościć /zwˈɔɕtɕitɕ/ (v)
encolerizar
  doprowadzać do złości

złośliwe oprogramowanie /zwɔɕlˈivɛ ˌɔprɔɡrˌamɔvˈaɲʲɛ/ (n)
software malicioso, software mal-intencionado
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwość /zwɔɕˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
malícia
  cecha tego, kto jest złośliwy

złośliwy /zwɔɕˈlʲivɨ/ (adj)
maligno
  nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość
  o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu

złożoność /zwɔʒˈɔnɔɕtɕ/ (n)
complexidade
  cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów

zły /zwɨ/ (adj)
mau, ruim
  kiepski, nieznający się
  niekorzystny
  niesmaczny
  niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
  o zdrowiu, zmysłach słaby
  niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)
ruim, mau
  niegrzeczny, nieposłuszny
mau
  niepasujący, nieodpowiedni

złącze /ˈzwɔ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
conector
  (elektronika, elektroniczny) zespół złożony z wtyku i gniazdka;
  element łączący
junta
  miejsce połączenia, złączenia, kontaktu

à propos /a‿prɔˈpɔ/
a propósito
  …wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi

ósemka /uˈsɛ̃mka/ (n)
colcheia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty;

ćapati /tɕapˈatʲi/ (n)
chapati
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjski pszenny placek, rodzaj chleba

ćma /ʨ̑ma/ (n)
mariposa, traça, borboleta noturna, falena
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćwiartka /tɕfʲˈartka/ (n)
quarto
  jedna z czterech równych części czego

ćwiczenie /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
exercício
  czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczenie czyni mistrza /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa/ (proverb)
a prática faz a perfeição
  im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy

ćwiczyć /ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
exercitar
  (szkolnictwo, szkolny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

ćwierć /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑/ (n)
quarto
  jedna czwarta, 25%

ćwierćfinał /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw/ (n)
quartas de final
  (sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

ćwierćnuta /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta/ (n)
semínima
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

Łaba /ˈwaba/ (pn)
Elba
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (pn)
Cisne
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;

Łazarz /ˈwazaʃ/ (pn)
Lázaro
  (biblijny) postać biblijna
  imię męskie;

Łotwa /ˈwɔtfa/ (pn)
Letónia, Letônia, Látvia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łucja /ˈwuʦ̑ʲja/ (pn)
Lúcia
  imię żeńskie;

Ługańsk /wˈuɡaɲsk/ (pn)
Lugansk
  (geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego;

Ługańska Republika Ludowa /wuɡˈaɲska rɛpˈublikˌa ludˈɔva/ (pn)
República Popular de Lugansk
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;

Łukasz /ˈwukaʃ/ (pn)
Lucas
  imię męskie;

Łużyce /wuˈʒɨʦ̑ɛ/ (pn)
Lusácia
  (geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;

Łódź /wuʨ̑/ (pn)
Lodz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w centralnej Polsce;

łabędzi śpiew /waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf/ (n)
canção do cisne
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędziątko /ˌwabɛ̃ɲˈʥ̑ɔ̃ntkɔ/ (n)
filhote de cisne
  (zdrobniale) (zoologia, zoologiczny) łabędzię

łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (n)
cisne
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź czarny /wˈabɛɲtɕ tʃˈarnɨ/ (n)
cisne-negro
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus atratus, gatunek łabędzia o czarnym upierzeniu;

łabędź niemy /ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ/ (n)
cisne-branco
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

łacina /waˈʨ̑ĩna/ (n)
latim
  język starożytnych Rzymian;

łaciński /waˈʨ̑ĩj̃sʲci/ (adj)
latino
  właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ładnie /ˈwadʲɲɛ/ (adv)
belamente
  w sposób ładny, miły, przyjemny, dobry

ładny /ˈwadnɨ/ (adj)
bonito
  odznaczający się urodą
  (ironicznie) niedobry, zły, okropny, brzydki

ładować /waˈdɔvaʨ̑/ (v)
carregar
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora
  (informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową
  nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną
  umieszczać przedmioty w jedno miejsce w celu przetransportowania ich gdzieś indziej

ładunek elektryczny /wadˈunɛk ˌɛlɛktrˈɨtʃnɨ/ (n)
carga elétrica
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami

łagodny /waˈɡɔdnɨ/ (adj)
gentil
  charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju
  o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny

łagodzić /waˈɡɔʥ̑iʨ̑/ (v)
acalmar, aligeirar, suavizar
  czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łamaniec językowy /wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ/ (idiom)
trava-línguas
  trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach

łamać /ˈwãmaʨ̑/ (v)
partir
  o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając
  nie stosować się do czegoś

łamigłówka /wˌamiɡwˈufka/ (n)
desafio
  (przenośnie, przenośnia) problem życiowy niełatwy do rozwiązania
  zadanie logiczne do rozwiązania poprzez kombinacje

łamistrajk /wãˈmʲistrajk/ (n)
fura-greve
  (potocznie, potoczny) osoba pracująca w czasie strajku

łania /ˈwãɲa/ (n)
corça
  (zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapa /ˈwapa/ (n)
pata
  noga zwierzęcia niemającego kopyt

łapanka /waˈpãnka/ (n)
rusga
  (historia, historyczny, historycznie) akcja zatrzymywania większej liczby przypadkowych osób w czasie drugiej wojny światowej;

łapówka /waˈpufka/ (n)
suborno, propina
  wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łasica /waˈɕiʦ̑a/ (n)
doninha
  (zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łasić się /ˈwaɕiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
agradar
  o zwierzętach: ocierać się pieszczotliwie

łaska /ˈwaska/ (n)
graça
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą

łatwo /ˈwatfɔ/ (adv)
facilmente
  w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku

łatwowierny /wˌatfɔvʲˈɛrnɨ/ (adj)
crédulo
  taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwy /ˈwatfɨ/ (adj)
fácil
  nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ławka /ˈwafka/ (n)
banco
  twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

łazienka /waˈʑɛ̃nka/ (n)
casa de banho
  (architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łańcuch /ˈwãj̃nʦ̑ux/ (n)
corrente
  szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;

łańcuch pokarmowy /ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ/ (n)
cadeia alimentar
  (biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;

łechtaczka /wɛxˈtaʧ̑ka/ (n)
clitóris
  (anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łodyga /wɔˈdɨɡa/ (n)
talo
  (biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej;

łojotokowe zapalenie skóry /wˌɔjɔtɔkˈɔvɛ zˌapalˈɛɲʲɛ skˈurɨ/ (n)
dermatite seborreica
  (medycyna, medyczny) rodzaj przewlekłej choroby skóry;

łokieć /ˈwɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
cotovelo
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem

łom /wˈɔm/ (n)
pé-de-cabra
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łono /ˈwɔ̃nɔ/ (n)
útero
  wnętrze brzucha kobiety w ciąży

łopata /wɔˈpata/ (n)
pá
  narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopatka /wɔˈpatka/ (n)
escápula
  (anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;

łososiowy /ˌwɔsɔˈɕɔvɨ/ (adj)
salmão
  (książkowy) mający kolor pomarańczoworóżowy, taki jak kolor mięsa łososia

łosoś /ˈwɔsɔɕ/ (n)
salmão
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łotewski /wɔˈtɛfsʲci/ (adj)
letão
  odnoszący się do Łotwy

łoś /wɔɕ/ (n)
alce
  (zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoże /ˈwɔʒɛ/ (n)
leito
  szerokie, okazałe łóżko

łoże śmierci /ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
leito de morte
  łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł

łożysko /wɔˈʒɨskɔ/ (n)
placenta
  (anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem;
rolamento
  (technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;

łożysko przodujące /wɔʒˈɨskɔ pʃˌɔdujˈɔntsɛ/ (n)
placenta prévia
  (medycyna, medyczny) powikłanie ciąży polegające na nieprawidłowo niskim zagnieżdżeniu łożyska w macicy;

łubin /wˈubʲin/ (n)
tremoço
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

łucznictwo /wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
tiro com arco
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy

łuczniczka /wuʧ̑ʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
arqueira
  forma żeńska od: łucznik; kobieta strzelająca z łuku

łucznik /ˈwuʧ̑ʲɲik/ (n)
arqueiro
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;

łuk /wuk/ (n)
arco
  (sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;
  (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
  (matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
  (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;
  każdy kształt przypominający łuk (1.1)

łupek /ˈwupɛk/ (n)
ardósia
  (geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość;

łupież /ˈwupʲjɛʃ/ (n)
caspa
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łuska /ˈwuska/ (n)
cartucho
  (wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki
escama
  (zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt

łuszczyca /wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
psoríase
  przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;

łuszczycowy /wˌuʃtʃɨtsˈɔvɨ/ (adj)
psoríaco
  (medycyna, medyczny) związany z łuszczycą

łużycki /wuˈʒɨʦ̑ʲci/ (n)
sorábio
  język słowiański, którym mówi się na Łużycach;

łydka /ˈwɨtka/ (n)
panturrilha
  (anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łyko /wˈɨkɔ/ (n)
floema
  (botanika, botaniczny) żywa, włóknista tkanka roślin naczyniowych, rodzaj tkanki przewodzącej, która transportuje związki organiczne powstałe podczas fotosyntezy
entrecasca
  (włókiennictwo) włókno wykonane z łyka (1.1) niektórych roślin i używane na maty, sznurki, obuwie, itp.

łysienie /wɨˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
alopecia
  (medycyna, medyczny) utrata znacznej ilości włosów poprzez ich stopniowe wypadanie

łyska /ˈwɨska/ (n)
galeirão
  (ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łysy /ˈwɨsɨ/ (adj)
calvo, careca
  całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie

łyżeczka /wɨˈʒɛʧ̑ka/ (n)
colher de chá
  mała łyżka

łyżka /ˈwɨʃka/ (n)
colher
  sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów /ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf/ (n)
calçadeira
  narzędzie ułatwiające zakładanie butów

łyżwa /ˈwɨʒva/ (n)
patim de gelo
  (sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;

łyżwiarstwo /wɨʒˈvʲjarstfɔ/ (n)
patinagem
  (sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;

łyżwiarstwo figurowe /wɨʒvʲˈarstfɔ fˌiɡurˈɔvɛ/ (n)
patinação artística
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.

łyżwiarstwo szybkie /wɨʒvʲˈarstfɔ ʃˈɨpkʲɛ/ (n)
patinação de velocidade
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na jak najszybszym pokonaniu na łyżwach określonego dystansu;

łyżwiarz /ˈwɨʒvʲjaʃ/ (n)
patinador
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na łyżwach, także zawodnik wyczynowo uprawiający łyżwiarstwo;

łza /wza/ (n)
lágrima
  (fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łzawić /ˈwzavʲiʨ̑/ (v)
encher de água
  o oczach: wydzielać nadmiernie łzy

łódź /wuʨ̑/ (n)
barco
  mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łój /wˈuj/ (n)
sebo
  (biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych
  (technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji

łóżko /ˈwuʃkɔ/ (n)
cama, leito
  mebel przeznaczony do spania;

łóżko piętrowe /wˈuʃkɔ pʲɛntrˈɔvɛ/ (n)
beliche
  rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania;

łączyć /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
ligar
  jednoczyć, umożliwiać zespolenie
  kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
  (potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
unir
  spajać elementy za pomocą środków technicznych

łąka /ˈwɔ̃ŋka/ (n)
prado
  teren gęsto porośnięty trawami;

łękotka /wɛ̃ŋˈkɔtka/ (n)
menisco
  (anatomia, anatomiczny) chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego;

ŚRK /ɛɕ‿ɛr‿ˈka/ (acronym)
CMI
  = (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Światowa Rada Kościołów;

Śiwa /ˈɕiva/ (pn)
Chiva
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Śląsk /ɕlɔ̃w̃sk/ (pn)
Silésia
  (geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śnieżka /ˈɕɲɛʃka/ (pn)
Branca de Neve
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

Średnie Państwo /ɕrˈɛdɲʲɛ pˈaɲstfɔ/ (n)
Reino Médio
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący lata od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e.;

Środa Popielcowa /ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva/ (n)
quarta-feira de cinzas
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

Śródziemie /ɕrudʲˈʑɛ̃mʲjɛ/ (pn)
terra-média
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J. R. R. Tolkiena;

Święty Graal /ɕfʲˈɛntɨ ɡrˈaal/ (n)
Santo Graal
  (historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;

Święty Mikołaj /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj/ (pn)
São Nicolau
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami;

ściana /ˈɕʨ̑ãna/ (n)
parede
  (budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ściany mają uszy /ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ/ (proverb)
as paredes têm ouvidos
  mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ścieg /ɕʨ̑ɛk/ (n)
ponto
  sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu

ścierwnik /ˈɕʨ̑ɛrvʲɲik/ (n)
abutre
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych;

ścierwo /ˈɕʨ̑ɛrvɔ/ (n)
carcaça
  martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścieżka /ˈɕʨ̑ɛʃka/ (n)
caminho
  wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych
  (informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;

ściąga /ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡa/ (n)
cola
  notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału

ścięgno /ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ/ (n)
tendão
  (anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa /ɕtɕˈɛŋɡnɔː ˌaçillˈɛsa/ (n)
tendão de Aquiles
  (anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ślad /ɕlat/ (n)
traço
  oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś

ślad wodny /ɕlˈad vˈɔdnɨ/ (n)
pegada hídrica
  woda, którą konsument zużywa bezpośrednio i ta, która została wykorzystana do produkcji konsumowanych przez niego dóbr

śledziona /ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na/ (n)
baço
  (anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledzić /ˈɕlɛʥ̑iʨ̑/ (v)
acompanhar
  szpiegować

śledź /ɕlɛʨ̑/ (n)
arenque
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;

ślepa uliczka /ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka/ (n)
beco sem saída
  uliczka niemająca wylotu
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) sytuacja bez wyjścia

ślepota /ɕlɛˈpɔta/ (n)
cegueira
  (medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (adj)
cego
  taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności

ślimak /ˈɕlʲĩmak/ (n)
caracol, caramujo
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;

ślina /ˈɕlʲĩna/ (n)
saliva
  (fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliwa /ˈɕlʲiva/ (n)
ameixeira
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe;
  (spożywczy) duży owoc śliwy (1.1)

śliwka /ˈɕlʲifka/ (n)
ameixa
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

śliwowica /ˌɕlʲivɔˈvʲiʦ̑a/ (n)
slivovitz
  (spożywczy) wytrawna wódka na bazie sfermentowanych śliwek;

ślusarz /ˈɕlusaʃ/ (n)
chaveiro
  rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

śluza /ɕlˈuza/ (n)
eclusa
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

śląski /ˈɕlɔ̃w̃sʲci/ (adj)
silesiano
  związany ze Śląskiem, dotyczący Śląska, pochodzący ze Śląska

śmiać się /ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
rir
  wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem

śmiałość /ˈɕmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
audácia
  cecha śmiałego czynu

śmiały /ˈɕmʲjawɨ/ (adj)
arrojado
  (książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko

śmiech /ɕmʲjɛx/ (n)
risada, riso
  charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka /ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka/ (n)
caminhão de lixo
  (motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów

śmierdziel /ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛl/ (n)
fedorento
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) człowiek, który cuchnie i odrażająco wygląda

śmierdzieć /ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
feder
  wydzielać nieprzyjemny zapach
  o sprawach: wydawać się podejrzanymi

śmiertelnik /ɕmʲɛrtˈɛlɲik/ (n)
mortal
  (książkowy) istota śmiertelna, jaką jest człowiek

śmiertelność /ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
mortalidade
  podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera
  stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę

śmiertelny /ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
mortal
  taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze

śmierć /ɕmʲjɛrʲʨ̑/ (n)
morte, óbito
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;

śmiesznie /ɕmʲˈɛʃɲʲɛ/ (adv)
comicamente
  wywołując śmiech, wesołość

śmietana /ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
creme, nata
  ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanka /ɕmʲjɛˈtãnka/ (n)
creme
  (przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska
  (spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmieć /ɕmʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
lixo, imundície
  coś do wyrzucenia, odpadek

śmigłowiec /ɕmiɡwˈɔvʲɛts/ (n)
helicóptero
  (lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie /ɕɲaˈdãɲɛ/ (n)
café da manhã, desjejum
  poranny posiłek;

śnieg /ɕɲɛk/ (n)
neve
  (meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
chuvisco, neve
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieżka /ˈɕɲɛʃka/ (n)
bola de neve
  kulka ulepiona ze śniegu, zwykle używana do zabawy, rzucania w kogoś;

śnieżki /ˈɕɲɛʃʲci/ (n)
briga de bolas de neve
  zabawa we wzajemne obrzucanie się śniegiem

śnieżynka /ɕɲɛˈʒɨ̃nka/ (n)
floco de neve
  pojedynczy płatek śniegu

śnieżyć /ˈɕɲɛʒɨʨ̑/ (v)
nevar
  padać (o śniegu)

śnić /ɕɲiʨ̑/ (v)
sonhar
  widzieć sen podczas spania
  marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie

śpiew /ɕpʲjɛf/ (n)
canto
  dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;

śpiewak /ˈɕpʲjɛvak/ (n)
cantor
  mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

śpiewać /ˈɕpʲjɛvaʨ̑/ (v)
cantar
  wykonywać melodię głosem

śpioch /ɕpʲjɔx/ (n)
dorminhoco, preguiçoso
  człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór /ˈɕpʲivur/ (n)
saco de dormir
  worek do spania

śpiący /ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
sonolento
  taki, któremu chce się spać

śpiączka /ɕpʲˈɔntʃka/ (n)
coma
  (medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce

średni /ˈɕrɛdʲɲi/ (adj)
média
  (matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości
médio
  będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy
  przeciętny, taki sobie

średnia /ɕrˈɛdɲʲa/ (n)
média
  (matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;

średnica /ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
diâmetro
  (geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;
  długość średnicy (1.1)

średnik /ˈɕrɛdʲɲik/ (n)
ponto e vírgula, ponto-e-vírgula
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średnio-wysoko-niemiecki /ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
alto-alemão médio
  historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);

średnioangielski /ɕrˌɛdɲʲɔaŋɡʲˈɛlski/ (n)
inglês médio
  (językoznawstwo, językoznawczy) język średnioangielski;

średniowiecze /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ/ (n)
Idade Média
  epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
medieval
  pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

środa /ˈɕrɔda/ (n)
quarta-feira
  trzeci dzień tygodnia;

środek /ˈɕrɔdɛk/ (n)
medida
  coś, co ułatwia działanie
meio
  dobro ekonomiczne
centro
  miejsce jednakowo oddalone od krawędzi

środek transportu /ɕrˈɔdɛk transpˈɔrtu/ (n)
meio de transporte
  jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki masowego przekazu /ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu/ (n)
meios de comunicação
  prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środki produkcji /ˈɕrɔtʲci prɔˈdukʦ̑ʲji/ (n)
meios de produção
  (ekonomia, ekonomiczny) marksistowska materialne obiekty używane w procesie produkcji;

środowisko /ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ/ (n)
ambiente, meio
  (ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie

śruba /ˈɕruba/ (n)
parafuso
  (technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;

śródlądowy /ˌɕrudlɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
encravado
  znajdujący się w środku lądu

śródmieście /ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ/ (n)
centro da cidade
  centrum; główna, centralna część miasta

śródręczny /ɕrudrˈɛntʃnɨ/ (adj)
metacarpal
  (anatomia, anatomiczny) związany z śródręczem, dotyczący śródręcza

śródstopie /ɕrutstˈɔpʲɛ/ (n)
metatarso
  (anatomia, anatomiczny) środkowa część stopy, znajdująca się między stępem a palcami

śródziemnomorski /ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci/ (adj)
mediterrâneo
  związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem

świadek /ˈɕfʲjadɛk/ (n)
testemunha
  osoba, która widziała coś na własne oczy

świadomie /ɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ/ (adv)
conscientemente
  w sposób przemyślany, zaplanowany; celowo

świat /ɕfʲjat/ (n)
mundo
  cała Ziemia

świat arabski /ˈɕfʲjat aˈrapsʲci/ (n)
mundo árabe
  ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne

światopogląd /ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt/ (n)
cosmovisão
  zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;

światło /ˈɕfʲjatwɔ/ (n)
luz
  (fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
  przedmiot będący źródłem światła (1.1)

światłowstręt /ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt/ (n)
fotofobia
  (medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

światłowód /ɕfʲjatˈwɔvut/ (n)
fibra óptica
  (technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

świder /ɕfˈidɛr/ (n)
trado
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów;

świeca /ˈɕfʲjɛʦ̑a/ (n)
vela
  przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła;

świeca zapłonowa /ɕfʲˈɛtsa zˌapwɔnˈɔva/ (n)
vela de ignição
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego;

świecić /ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑/ (v)
luzir
  emitować, produkować światło

świecki /ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
laico
  niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych

świergot /ɕfʲˈɛrɡɔt/ (n)
piar
  (ornitologia, ornitologiczny) wysoki i krótki dźwięk śpiewu małego ptaka

świerk /ɕfʲjɛrk/ (n)
pícea, abeto vermelho
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerszcz /ɕfʲjɛrʃʧ̑/ (n)
grilo
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerzb /ɕfʲjɛʃp/ (n)
sarna
  (medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świetlik /ˈɕfʲjɛtlʲik/ (n)
vaga-lume
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;
claraboia
  (architektura, architektoniczny) element dachu budynku, który doświetla pomieszczenie;

świetnie /ˈɕfʲjɛtʲɲɛ/ (adv)
com excelência
  bardzo dobrze

świeżość /ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑/ (n)
frescura
  cecha tego, co jest świeże

świeży /ˈɕfʲjɛʒɨ/ (adj)
fresco
  o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia /ˈɕfʲĩɲa/ /ˈɕfʲĩɲɛ/ (n)
porco
  (zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o osobie nikczemnej, podłej
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
  (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes;
  (zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)

świniopas /ɕfʲĩˈɲɔpas/ (n)
porcariço
  człowiek, który pasie świnie

świnka /ˈɕfʲĩnka/ (n)
caxumba
  (medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic

świnka morska /ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska/ (n)
cobaia, porquinho-da-índia
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1)

świstak /ˈɕfʲistak/ (n)
marmota
  (zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świstun /ˈɕfʲistũn/ (n)
piadeira
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);

świt /ɕfʲit/ (n)
aurora
  okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;

świtać /ɕfˈitatɕ/ (v)
amanhecer
  o dniu zaczynać się

świątynia /ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa/ (n)
templo
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święta krowa /ˈɕfʲjɛ̃nta ˈkrɔva/ (n)
vaca sagrada
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krowa o specjalnym statusie w Indiach;

święto /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ/ (n)
feriado
  dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (adj)
sagrado
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;

święty mikołaj /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj/ (n)
Pai Natal, Papai Noel, Santa Claus
  człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

źdźbło /ʑʥ̑bwɔ/ (n)
limbo
  (botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy lub zboża;

źle się dzieje w państwie duńskim /ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm/ (proverb)
há algo de podre no reino da Dinamarca
  sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca

źrebię /ˈʑrɛbʲjɛ/ (n)
potro
  (zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica /ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
pupila, menina dos olhos
  (anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
pupila
  (optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródło /ˈʑrudwɔ/ (n)
fonte
  często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań

Żmudź /ʒmˈutɕ/ (pn)
Samogícia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żyd /ʒɨt/ (n)
judeu
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żydowski Obwód Autonomiczny /ʒɨdˈɔfski ˈɔbvut ˌawtɔnɔmˈitʃnɨ/ (pn)
Oblast Autônomo Judaico
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;

Żyrafa /ʒɨˈrafa/ (pn)
Girafa
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Żyzny Półksiężyc /ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Crescente Fértil
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

żaba /ˈʒaba/ (n)
rã
  (herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żabnica /ʒabʲˈɲiʦ̑a/ (n)
tamboril
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Lophius piscatorius, płaska, drapieżna ryba atlantycka;

żaden /ˈʒadɛ̃n/ (pronoun)
nenhum
  …informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel /ˈʒaɟɛl/ (n)
vela
  (marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec /ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
veleiro
  (marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglówka /ʒaɡˈlufka/ (n)
veleiro
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź żaglowa;

żal /ʒal/ (n)
dor
  negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żaluzja /ʒaˈluzʲja/ (n)
persiana
  osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;

żar /ʒar/ (n)
brasa
  tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa

żargon /ˈʒarɡɔ̃n/ (n)
jargão
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żarliwość /ʒarˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
fervor
  cecha tego, kto jest żarliwy

żarliwy /ʒarˈlʲivɨ/ (adj)
fervoroso
  cechujący się dużym zapałem, oddaniem

żart /ʒart/ (n)
piada
  coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartobliwy /ˌʒartɔˈblʲivɨ/ (adj)
jocoso
  często żartujący

żartować /ʒarˈtɔvaʨ̑/ (v)
gracejar
  mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żarówka /ʒaˈrufka/ (n)
lâmpada
  (elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żałoba /ʒaˈwɔba/ (n)
luto
  smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żałosny /ʒaˈwɔsnɨ/ (adj)
patético
  wzbudzający politowanie lub pogardę

żałować /ʒaˈwɔvaʨ̑/ (v)
arrepender-se
  odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym
  ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad

żbik /ʒbʲik/ (n)
gato-bravo
  (zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że /ʒɛ/ (conjunction)
que
  …rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym
  …podające przyczynę opisaną w zdaniu nadrzędnym
  …podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym

żebrak /ˈʒɛbrak/ (n)
mendicante, mendigo
  ten, kto żebrze

żebrać /ˈʒɛbraʨ̑/ (v)
suplicar
  (przenośnie, przenośnia) usilnie, bez godności prosić o coś
mendigar
  prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro /ˈʒɛbrɔ/ (n)
costela
  (anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żeglarstwo /ʒɛɡlˈarstfɔ/ (n)
iatismo
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;

żeglować /ʒɛɡˈlɔvaʨ̑/ (v)
velejar
  przemieszczać się po wodzie środkiem transportu posiadającym żagle

żel /ʒɛl/ (n)
gel
  (chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żelatyna /ˌʒɛlaˈtɨ̃na/ (n)
gelatina
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;

żelazko /ʒɛˈlaskɔ/ (n)
ferro, ferro de engomar
  urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazna kurtyna /ʒɛlˈazna kurtˈɨna/ (n)
Cortina de Ferro
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;

żelazny /ʒɛˈlaznɨ/ (adj)
férreo
  wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo /ʒɛˈlazɔ/ (n)
ferro
  (potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)

żelazomangan /ˌʒɛlazɔ̃ˈmãŋɡãn/ (n)
ferro-manganés
  (chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością manganu

żelbet /ˈʒɛlbɛt/ (acronym)
betão armado, concreto armado
  = (budownictwo) żelazobeton;

żeliwo /ʒɛˈlʲivɔ/ (n)
ferro fundido
  (hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żeton /ˈʒɛtɔ̃n/ (n)
ficha
  krążek zastępujący pieniądze m.in. w grach hazardowych;

żeń-szeń /ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ/ (n)
ginseng
  (botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;

żeński /ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
feminina
  odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety
  (biologia, biologiczny) mający narządy wytwarzające jaja, mający komórki ulegające zapłodnieniu, charakterystyczny dla samicy

żmija /ˈʒmʲija/ (n)
víbora
  (herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;

żmudzki /ʒmˈutski/ (adj)
samogício
  dotyczący regionu Żmudź

żniwa /ˈʒʲɲiva/ (n)
colheita
  (rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;

żona /ˈʒɔ̃na/ (n)
esposa
  kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem

żonaty /ʒɔ̃ˈnatɨ/ (adj)
casado
  zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żongler /ˈʒɔ̃ŋɡlɛr/ (n)
malabarista
  artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żonkil /ˈʒɔ̃ŋʲcil/ (n)
narciso
  (botanika, botaniczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;

żonobójca /ʒˌɔnɔbˈujtsa/ (n)
uxoricida
  zabójca własnej żony

żołd /ʒɔwt/ (n)
soldo
  pensja, pieniądze dawane żołnierzowi za jego służbę;

żołnierz /ˈʒɔwɲɛʒɛ/ /ˈʒɔwʲɲɛʃ/ (n)
soldado
  (wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołądek /ʒɔˈwɔ̃ndɛk/ (n)
estômago
  (anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądkowy /ʒˌɔwɔntkˈɔvɨ/ (adj)
gástrico
  związany z żołądkiem, dotyczący żołądka

żołądź /ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑/ (n)
bolota
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;

żreć /ʒrɛʨ̑/ (v)
devorar
  (pospolicie) (obraźliwie) o człowieku: jeść chciwie, łapczywie lub niechlujnie

żubr /ʒupr̥/ (n)
bisonte-europeu, bisão-europeu
  (zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żuchwa /ˈʒuxfa/ (n)
mandibula
  (anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żuraw /ˈʒuraf/ (n)
grou
  (ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza;

żurawina /ˌʒuraˈvʲĩna/ (n)
oxicoco, arando, uva-do-monte
  (botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żuć /ʒuʨ̑/ (v)
mastigar
  rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć

żużel /ˈʒuʒɛl/ (n)
escória
  (hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali;

żwacz /ʒvaʧ̑/ (n)
rúmen
  jeden z przedżołądków u przeżuwaczy;

żwir /ʒvʲir/ /ˈʒvʲirɨ/ (n)
cascalho
  okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

życica /ʒɨˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
joio
  (botanika, botaniczny) Lolium L., roślina trawiasta z rodziny wiechlinowatych;

życie /ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
vida
  (biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;

życzenie /ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
desejo
  w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)
  pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować

życzyć /ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
desejar
  składać życzenia
  pragnąć czyjegoś szczęścia
  źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia

żyd /ʒɨt/ (n)
judeu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żydowski /ʒɨˈdɔfsʲci/ (adj)
judaico
  związany z Żydami, ich religią, kulturą

żyletka /ʒɨˈlɛtka/ (n)
lâmina de barbear, gilete
  stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa /ʒɨˈrafa/ (n)
girafa
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją;

żyrandol /ʒɨˈrãndɔl/ (n)
lustre
  ozdobna lampa wisząca pod sufitem

żyroskop /ʒɨˈrɔskɔp/ (n)
giroscópio
  (fizyka, fizyczny) szybko obracający się sztywny obiekt zachowujący stały kierunek osi obrotu;

żyroskopowy /ˌʒɨrɔskɔˈpɔvɨ/ (adj)
giroscópico
  (przymiotnik) od żyroskop

żyto /ˈʒɨtɔ/ (n)
centeio
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

żywego ducha /ʒɨvˈɛɡɔ dˈuxa/ (idiom)
vivalma
  tylko w zaprzeczeniu: (gdzieś nie ma) żadnej osoby[potrzebne źródło], (gdzieś nie ma) nikogo[potrzebne źródło]

żywica /ʒɨˈvʲiʦ̑a/ (n)
resina
  (biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywioł /ˈʒɨvʲjɔw/ (n)
elemento
  (filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze

żywić /ˈʒɨvʲiʨ̑/ (v)
nutrir
  karmić, dawać jeść, utrzymywać kogoś

żywnościowy /ʒˌɨvnɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
alimentício
  związany z żywnością, dotyczący żywności

żywokost /ʒɨˈvɔkɔst/ (n)
confrei
  (botanika, botaniczny) Symphytum L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych, liczący około 35 gatunków; bylina o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach;

żywopłot /ʒɨˈvɔpwɔt/ (n)
cerca viva
  płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywy /ˈʒɨvɨ/ (adj)
vivo
  będący w użyciu
  przejawiający oznaki życia

żyzny /ˈʒɨznɨ/ (adj)
fértil
  posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów
  dający wysokie plony

żyć /ʒɨʨ̑/ (v)
viver
  istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
  bytować w jakichś warunkach
  obcować z kimś
  trwać

żyła /ˈʒɨwa/ (n)
veia
  (anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;

żyła udowa /ʒˈɨwa udˈɔva/ (n)
veia femoral
  (anatomia, anatomiczny) pień żylny będący przedłużeniem żyły podkolanowej, a przechodząca w żyłę biodrową zewnętrzną

żyłka /ʒˈɨwka/ (n)
talento
  (potocznie, potoczny) predyspozycja lub zamiłowanie do czego

żółta kartka /ˈʒuwta ˈkartka/ (n)
cartão amarelo
  (sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka /ʒuwˈtaʧ̑ka/ (n)
icterícia
  (medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtawy /ʒuwˈtavɨ/ (adj)
amarelado
  lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty

żółty /ˈʒuwtɨ/ (adj)
amarelo
  mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółw /ʒuwf/ (n)
tartaruga
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;
  (informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;

żółć /ʒuwʲʨ̑/ (n)
bile
  (medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;

żądło /ˈʒɔ̃ndwɔ/ (n)
ferrão, aguilhão
  (zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;

żłób /ʒwˈup/ (n)
manjedoura
  (rolnictwo, rolniczy) skrzynia na paszę dla bydła i koni